ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 8 847 1377510 1377399 2026-07-28T15:33:17Z A826 72368 1377510 wikitext text/x-wiki {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: dashed 1px blue; text-align: center; background-color: #E0FFFF; font-size: 85%; color: black; border-radius: 10px; padding: 12px; width: 90%; box-shadow: 3px 3px 10px rgba(0,0,0,0.2), inset 1px 1px 2px rgba(255,255,255,0.8), inset -1px -1px 2px rgba(0,0,0,0.05); font-family: 'Segoe UI', 'Noto Sans Kannada', sans-serif;" |- | '''''ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.''''' <br /> '''ಯಂತ್ರಾನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸುವವರು ಲೇಖನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.''' ---- ಕನ್ನಡ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ [[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ]] ಪುಟ ನೋಡಿ. |} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: dashed 1px blue; text-align: center; font-size: 85%; color: black; border-radius: 10px;width: 90%; font-family: 'Segoe UI', 'Noto Sans Kannada', sans-serif;"align-items: center; background: #d3d3d3; color: white; width: 90%; " |- | [[File:Kerala Houseboat Scene.svg|120px|link=meta:Kerala_Culture_Month_2026|alt=]] | [[meta:WikiConference India 2026|೨೦೨೬ರ ಭಾರತೀಯ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ]] ಭಾಗವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ '''''ಜುಲೈ ೧೫''''' ರಿಂದ '''''ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫''''' ವರೆಗು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾಗುವ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಆಹಾರ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು '''[[meta:Kerala_Culture_Month_2026|ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ ೨೦೨೬]]''' ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. [https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕೇರಳ_ಸಂಸ್ಕೃತಿ_ತಿಂಗಳು_2026 '''ಭಾಗವಹಿಸಲು/ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ'''] |} o8l8okno9w2bq0q5bjn1vq4mevh8ork 0 1074 1377596 1369222 2026-07-29T02:01:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377596 wikitext text/x-wiki : ''ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಗಾಗಿ, ಹೋವರಿ ನೋಡಿ.'' {{Infobox ಊರು|name=ಹಾವೇರಿ|population_demonym=|area_footnotes=|area_rank=|area_total_km2=26.19|elevation_footnotes=|elevation_m=571|population_total=67102|population_as_of=|population_rank=|population_density_km2=2134.89|population_footnotes=|governing_body=|demographics_type1=Languages|demographics1_title1=Official|timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=[[Postal Index Number|PIN]]|postal_code=581 110|area_code_type=Telephone code|area_code=08375|registration_plate=KA-27|website={{url|havericity.mrc.gov.in}}<br>{{url|Haveri.nic.in}}|unit_pref=Metric|government_type=|native_name=|pushpin_map_caption=Location in Karnataka, India|native_name_lang=kannada|nickname=|settlement_type=ನಗರ|image_skyline=Siddhesvara Temple Haveri.JPG|image_alt=shree kantesh temple|image_caption=Siddheshwara Temple at Haveri|pushpin_map=India Karnataka|pushpin_label_position=right|pushpin_map_alt=|subdivision_type=Country|named_for=|subdivision_name={{flag|ಭಾರತ}}|subdivision_type1=State|subdivision_name1={{flag|ಕರ್ನಾಟಕ}}|subdivision_type2=ಪ್ರದೇಶ|subdivision_name2=ಬಯಲುಸೀಮೆ|subdivision_type3= ಜಿಲ್ಲೆ |subdivision_name3=ಹಾವೇರಿ |established_title=<!-- Established -->|established_date=|founder=|footnotes=|| coordinates = {{coord|14|8|00|N|75|04|00|E|type:city_region:IN-KA|display=inline}}}} '''ಹಾವೇರಿ''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಒಂದು ನಗರ, ಇದು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://gazetteer.kar.nic.in/data/gazetteer/postind/Kar_Handbook_2005_Chapter14.Pdf|title=Karnataka, The Tourist Paradise|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304232130/http://www.gazetteer.kar.nic.in/data/gazetteer/postind/Kar_Handbook_2005_Chapter14.Pdf|archive-date=2009-03-04|access-date=2008-10-17}}</ref> '''ಹಾವೇರಿ''' ಎಂಬ ಹೆಸರು ''ಹಾವು'' ಮತ್ತು ''ಕೇರಿ'' ಎಂಬ [[ಕನ್ನಡ]] ಪದಗಳಿಂದ ''ಬಂದಿದೆ'', ಇದರರ್ಥ ''ಹಾವುಗಳ ಸ್ಥಳ''. ಏಲಕ್ಕಿ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹಾವೇರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಮಠಗಳು (ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು; [[ಕನ್ನಡ]] - ಥಾಥ್) ಇದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ''ಹುಕ್ಕೇರಿ ಮಠ''. ಹಾವೇರಿಯ [[ಬ್ಯಾಡಗಿ]] ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೫ &nbsp; ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಕವಿ [[ಕನಕದಾಸರು|ಕನಕದಾಸನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಬಾಡ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವಿದೆ,ತ್ರಿಪದಿ ಜನಕ ಸರ್ವಜ್ಞ ಜನಿಸಿದ ನಾಡುಹಾವೇರಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಅಬಲೂರು. ಹಾವೇರಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ೭ ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]] ಮತ್ತು [[ದಾವಣಗೆರೆ]] ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯದ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಟಾಪ್ ೭೬.೫ ಆಗಿದೆ &nbsp; ಮೊದಲು ಕಿಮೀ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]] ಮತ್ತು ೭೨ &nbsp; [[ದಾವಣಗೆರೆ]] ನಂತರ ಕಿ.ಮೀ. ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ, ಇದು ಸುಮಾರು ೩೪೦ ಆಗಿದೆ &nbsp; ಎನ್ಎಚ್ -೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ [[ಮುಂಬೈ]] ಕಡೆಗೆ ಕಿ.ಮೀ. ಇ[[ಮುಂಬೈ|ಇದೆ.]]ದು ೩೦೭ ರಲ್ಲಿದೆ &nbsp; ಬಂದರು ನಗರ [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಿ.ಮೀ. ಹಾವೇರಿ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಹಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾವೇರಿ ದೇವಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ==ಹಾವೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ== [[File:Western_Chalukya_Monuments.svg|left|thumb|289x289px| ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶ]] [[ಚಿತ್ರ:Siddesvara_Temple_Shrine_at_Haveri.JPG|right|thumb|200x200px| ಕರ್ನಾಟಕದ ''ಹವೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ'' ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ''ದ್ರಾವಿಡ'' ''[[ವಿಮಾನ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)|ವಿಮನಾ]]'' ]] ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ [[ಬಾದಾಮಿ]], [[ಸೂಡಿ|ಹಲಸಿ]], [[ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ|ಅನ್ನಿಗೆರಿ]], ಮಹದೇವ ದೇವಾಲಯ (ಇಟಗಿ), [[ಗದಗ]], [[ಲಕ್ಕುಂಡಿ]], [[ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ]], ಡಂಬಳ, ಹಾವೇರಿ, [[ಬಂಕಾಪುರ]], ರಟ್ಟಹಳ್ಳಿ, ಕುರುವತ್ತಿ, ಬಗಲಿ, [[ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ|Balligavi]], [[ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ|Chaudayyadanapura]], [[ಗಳಗನಾಥ (ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ)|Galaganatha]], [[ಹಾನಗಲ್]]. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೋರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹವೇರಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸುಮಾರು ೧೩೦೦ ಶಿಲಾ ಬರಹಗಳು [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಲುಕ್ಯರು]], [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ|ರಾಸ್ತಕುಟರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಬಂಕಾಪುರ|ಬಂಕಪುರ]] ಚಲ್ಲಕೇತುರು, ಗುಟ್ಟಾವುಲ ಗುಟ್ಟಾರು, ಹಂಗಲ್‌ನ ಕದಂಬಸ್ ಮತ್ತು ನೂರುಂಬಾಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಂತಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು. ಕನ್ನಡ [[ಪಂಪ|ಆದಿಕವಿ ಪಂಪಾ]] ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕ ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿಗಲು ಮತ್ತು ರನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಜಿತಾಸೇನಾಚಾರ್ಯ   [[ಚಾಮುಂಡರಾಯ|ಚಾವುಂಡರಾಯನ]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು [[ಬಂಕಾಪುರ]]. ಇದು [[ಹೊಯ್ಸಳ]] ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. Guttaru 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ ಮನ್ದಲಿಕ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿ Guttavol (Guttal) ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ [[ಚಾಲುಕ್ಯ]] ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ, ಮತ್ತು Mandaliks ಮಾಹಿತಿ [[ಸೇವುಣ|Seunas]] ದೇವಗಿರಿಯ. Shasanas ಕಂಡುಬರುವ [[ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ|Chaudayyadanapura]] (Choudapur), Guttal ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯ, Mallideva ಚಾಲುಕ್ಯರ ೬ ನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ Mandalika ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. Jatacholina, Mallideva ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ''ಮುಕ್ತೆಶ್ವರ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು'' [[ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ|]ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ|] (Choudapur). ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೂರುಂಬಾದ್‌ನ [[ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶ|ಕಡಂಬರು]] ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಆಳಿದರು, ''ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿಯನ್ನು'' ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರಹು ನಾಗರಾಜನ್ (ಭಗವಾನ್ ಸರಹುನಾಥ್), ''ಸಾಂಟಾ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ್,'' ಮಹಾನ್ ''ಸಂತ Kanakadasaru,'' ''Sarvajnya,'' ಹಾನಗಲ್ಲ ಕುಮಾರ Shivayogigalu, Wagish Panditaru, ಬರಹಗಾರ ''Galaganatharu,'' ಗಣಯೊಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ Gavayigalu, ''Gnyana ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ Dr.VKGokak'' ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನ್ಮಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ''ಮೈಲಾರ ಮಹಾದೇವಪ್ಪ'' ಮತ್ತು ಗುಡ್ಲೆಪ್ಪ ಹಲ್ಲಿಕೆರೆ. == ಹಾವೇರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == * '''ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ''' <ref>{{Cite journal|jstor=3249429|title=JSTOR: Sculptures from the Later Calukyan Temple at Haveri|publisher=|volume=31|pages=167–178}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Miniature_Tower1_at_Siddhesvara_Temple_at_Haveri.JPG|right|thumb|222x222px| ''ನಗರಾ'' ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರ]] [[ಚಿತ್ರ:Miniature_Tower_at_Siddhesvara_Temple_at_Haveri.JPG|right|thumb|222x222px| ''ದ್ರಾವಿಡ'' ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರ]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ]] ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವು ಇಂದಿನ [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ|ಬಾಗಲ್ಕೋಟ್]], [[ಗದಗ|ಗಡಾಗ್]], [[ಕೊಪ್ಪಳ|ಕೊಪ್ಪಲ್]], ಹವೇರಿ ಮತ್ತು [[ಧಾರವಾಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು; ''ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು'' ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ''ದ್ರಾವಿಡ'' ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡ ಚದರ ಯೋಜನೆ. ''ಹವೇರಿಯ'' ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಕಣಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ''ದ್ರಾವಿಡ'' ಮತ್ತು ''ನಗರಾ'' ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರಗಳು * ''ಬಸವಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ'' * ''ಉತ್ಸವ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್'' ಎನ್ಎಚ್ -4 ಶಿಗ್ಗಾಂವ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗೋಟಗೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಜ ಜೀವನದ ಗಾತ್ರದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ೮ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. * ಹಾನಗಲ್ ನ ಹುಲ್ಲತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ''ಭಗವಾನ್ ಹರಿಹರ ಸರಹುನಾಥ್ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ'' ಇದು ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ಭಾವೈಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಠವನ್ನು ''ಓಂ ಅಲ್ಲಾಹು ಯೆವೋಹನ ಸರ್ಮ ಧರ್ಮಗಳ ಗಮ್ಯ ಕೇಂದ್ರ'' ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಠದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಿಶ್ವಸಹಭ್ರಾತತ್ವದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾವೈಕತೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಈ ಮಠವು ಅಖಂಡ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ ಸಮೇತ ಹರಿಹರ ಸರಹುನಾಥರ ವಿಗ್ರಹ, ೨೦ ಶಿವಲಿಂಗುಗಳು, ಅಮರನಾಥ ವಿಗ್ರಹ, ಶ್ರೀ ಕಾಳಿಕಾದೇವಿ ವಿಗ್ರಹ, ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೀ ವಿಗ್ರಹ, ಶ್ರೀ ನಾಗಚೌಡೇಶ್ವರಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ‌ ==ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು == === ದೇವಾಲಯಗಳು === * ''ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ'' * ಹಾನಗಲ್ ನ ಹುಲ್ಲತ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಭಗವಾನ್ ಹರಿಹರ ಸರಹುನಾಥ್ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ]] * ಹಾನಗಲ್ ನ ಸುರಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಹರ ಸರಹುನಾಥ್ ಮಂದಿರ * ಹಿರೇಕೆರೂರ್ ನ ಬಾಳಂಬೀಡದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಹರ ಸರಹುನಾಥ್ ಮಂದಿರ * [[ಓಂ ಅಲ್ಲಾಹು ಯೆವೋಹನ‌ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ಗಮ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]], ಹುಲ್ಲತ್ತಿ, ಹಾನಗಲ್ಲ. === ಮಸೀದಿಗಳು / ಸೂಫಿ ಸ್ಥಳಗಳು === * ದರ್ಗಾ ಆಫ್ ಇರ್ಷಾದ್ ಅಲಿ ಬಾಬಾ, ಪಿಬಿ ರಸ್ತೆ, ಹವೇರಿ. * ಹಾವೇರಿಯ ಭಾರತಿ ನಗರ, ಹಾನಗಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ''ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್'' == ಮಿನಿ ವಿಧಾನ ಸೌಧ == [[File:Mohanrao_Sudi2.jpg|right|200x200px| ಮಿನಿ ವಿಧಾನ ಸೌಧ,-ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣ ನೋಟ.]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇವಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿನಿ [[ವಿಧಾನಸೌಧ|ವಿಧಾನ ಸೌಧವನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿನಿ ವಿಧಾನ ಸೌಧ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ. ಹಾವೇರಿ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ {{Coord|14.8|N|75.4|E|}}.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Haveri.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Haveri |access-date=2020-10-20 |archive-date=2020-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924221846/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Haveri.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸರಾಸರಿ 572 ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp; ಮೀಟರ್ (೧೮೭೬ &nbsp; ಅಡಿಗಳು). == ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶ್ರೀ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಿಜಿ ಸೆಂಟರ್, ಕೆರಿಮಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, ಹವೇರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಹವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ. ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಗುಡ್ಲೆಪ್ಪ ಹಲ್ಲಿಕೇರಿ ಕಾಲೇಜು, ಮತ್ತು ಸಿ.ಬಿ.ಕೊಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್. ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಸ್ ಮಹಿಳಾ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಿಬಿಸಿಪೊಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ '''ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಶಾಲೆಗಳು''' # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ, ಹನಾಗಲ್ ರಸ್ತೆ, ಹವೇರಿ # ಕೆಎಲ್ಇಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಸಿಬಿಎಸ್ಇ ಶಾಲೆ (www.klescbsehvr.org) '''ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳು''' # ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ವಿದ್ಯಾ ಪೀಠ ಅವರ ಹೌನ್ಸಭವಿ. ೧೯೧೮ ರಿಂದ (ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪದವಿವರೆಗೆ ಟಾಪ್ ೧ ಕಾಲೇಜ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ) # ಶ್ರೀ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆ ತುಮ್ಮಿನಕ್ಕತಿ # ನ್ಯೂ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆ ತುಮ್ಮಿನಕಟ್ಟಿ '''ಪ್ರೌ schools ಶಾಲೆಗಳು''' # ದುರ್ಗಾಡ್ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ ಹೌನ್‌ಸಭವಿ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ವಿದ್ಯಾ ಪೀಠ ಅವರ ಹೌನ್‌ಸಭವಿ. ೧೯೧೮ ರಿಂದ (ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪದವಿವರೆಗೆ ಟಾಪ್ ೧ ಕಾಲೇಜ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ) # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ, ಹನಾಗಲ್ ರಸ್ತೆ, ಹವೇರಿ # ಕೆಎಲ್ಇಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಸಿಬಿಎಸ್ಇ ಶಾಲೆ (www.klescbsehvr.org) # ಗಾಂಧಿ ಗ್ರಾಮೀನಾ ಗುರುಕುಲ ಹೊಸರಿತಿ # ಲಯನ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ # ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ # ಜೆಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ (ಗೆಲಿಯಾರಾ ಬಾಲಗಾ) # ಜೆಪಿ ರೋಟರಿ ಶಾಲೆ # ಹುಕ್ಕರಿಮಠ ಶಿವಬಸವೇಶ್ವರ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ # ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ # ಎಚ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ ಸವನೂರ್ # ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ ಕುರುಬಗೊಂಡ # ಶ್ರೀ ಕಾಳಿದಾಸ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ, ಕಾಗಿನೆಲೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಹವೇರಿ # ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ, ಹವೇರಿ # ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ. ಹವೇರಿ # ಎಸ್‌ವಿಎಸ್ ಪ್ರೌ school ಶಾಲೆ ಅಬಲೂರು # ಶ್ರೀ ಸಂಗನಾ ಬಸವೇಶ್ವರ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ, ತುಮ್ಮಿನಕಟ್ಟಿ # ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ ತುಮ್ಮಿನಕಟ್ಟಿ # ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ, ತುಮ್ಮಿನಕಟ್ಟಿ # ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಶಾಲೆ, ಹವೇರಿ '''ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು''' #, ಎಂಎಎಸ್‌ಸಿ ಕಾಲೇಜು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ವಿದ್ಯಾ ಪೀಠ ಅವರ ಹೌನ್‌ಸಭವಿ. ೧೯೧೮ ರಿಂದ (ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪದವಿವರೆಗೆ ಟಾಪ್ ೧ ಕಾಲೇಜು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ) # ಗುಡ್ಲೆಪ್ಪ ಹಲ್ಲಿಕೇರಿ ಕಾಲೇಜು (ಜಿಎಚ್ ಕಾಲೇಜು ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) (ವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆ) # ಪರಿವರ್ತನ ಪಿಯು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು # ಸಿಬಿ ಕೊಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ (ಸಿಎಸ್, ಇ & ಸಿ, ಮೆಕ್, ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಐಎಸ್) # ಸರ್ಕಾರ ಎಂಜಿ. ಕಾಲೇಜು (ಸಿಎಸ್, ಇ & ಸಿ, ಮೆಕ್ ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್) # ಸರ್ಕಾರ ಮಜೀದ್ ಕಾಲೇಜು ಸವನೂರ್ # ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜು, ಹವೇರಿ (ವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆ) # ತುಮ್ಮಿನಕತ್ತಿಯ ಶ್ರೀ ಸಂಗನಾ ಬಸವೇಶ್ವರ ಪಿ.ಯು ಕಾಲೇಜು # ಶ್ರೀ ಹುಕ್ಕರಿಮಾತಾ ಶಿವಬಸವೇಶ್ವರ ಪ್ರೌ School ಶಾಲೆ ಹವೇರಿ # ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಹವೇರಿ # ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಹವೇರಿ # ಲಯನ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಲಕಿಯರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಹವೇರಿ # ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜು ಹವೇರಿ # ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫುಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ದೇವಿಹೋಸೂರ್, ಹವೇರಿ == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ೬೭೧೦೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಪುರುಷರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೫೧% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೪೯%. ಹವೇರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ೭೦%, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೬%, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೬೪%. ಹವೇರಿಯಲ್ಲಿ, ೧೩% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು. == ಸಹ ನೋಡಿ == {| | * ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ * ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು * [[ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] * [[ಬಂಕಾಪುರ|ಬಂಕಪುರ]] * ಬಾಗಲಿ * [[ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ|ಬಲ್ಲಿಗವಿ]] * ಅಕ್ಕಿ ಆಲೂರ್ | * [http://www.facebook.com/AkkiAlur ಒಂದು ವೇಳೆ] * [[ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ|ಚೌದಯಾದನಪುರ]] * [[ಗಳಗನಾಥ (ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ)|ಗಲಗನಾಥ]] * [[ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು|ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರ್]] * [[ಹಾನಗಲ್]] * [[ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ]] * [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ]] * ಹೈರೆಕೂರ್ * [[ಹುಲ್ಲತ್ತಿ]] * ಅಬಲೂರು * ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} qa8gl0gpms2wssc4aphc4b5zth81011 0 1201 1377547 1367777 2026-07-28T19:33:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377547 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Les_Très_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_septembre.jpg|right|thumb|298x298px| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ''ಟ್ರೆಸ್ ರಿಚಸ್ ಹ್ಯೂರೆಸ್ ಡು ಡಕ್ ಡಿ ಬೆರ್ರಿ'' ಅವರಿಂದ.]] [[ಚಿತ್ರ:Liège_(3).JPG|right|thumb|180x180px| ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಂತಹ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಶಾಲೆ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:September_WPA_poster.jpg|right|thumb|256x256px| ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಎ ಪೋಸ್ಟರ್, [[೧೯೪೦]]]] [[ಚಿತ್ರ:Logansapphire.jpg|right|thumb|206x206px| [[ನೀಲಮಣಿ]], ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಜನ್ಮಗಲ್ಲು.]] [[ಚಿತ್ರ:2008-05-04_at_18-26-44-Forgetmenot-Flower.jpg|right|thumb|175x175px| ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಜನ್ಮ ಹೂವು.]] ಜೂಲಿಯನ್ ಮತ್ತು [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ]] '''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್''' ವರ್ಷದ ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳು. ೩೦ ದಿನಗಳ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಮತ್ತು ೩೧ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಐದು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳು. [[ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧ|ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ]] [[ಮಾರ್ಚ್]] ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ [[ಶರತ್ಕಾಲ|ಶರತ್ಕಾಲದ]] ಆರಂಭವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ವಸಂತಕಾಲದ ಆರಂಭವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=Office |first=Met |title=Met Office: Changing seasons |url=http://www.metoffice.gov.uk/climatechange/guide/effects/seasons.html |url-status=dead |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090225040732/http://www.metoffice.gov.uk/climatechange/guide/effects/seasons.html |archive-date=2009-02-25 |website=webarchive.nationalarchives.gov.uk}}</ref> [[ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್|ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಚರ್ಚಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಉತ್ತರ]] ಗೋಳಾರ್ಧದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಬೇಸಿಗೆಯ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (ಲ್ಯಾಟಿನ್ ''ಸೆಪ್ಟೆಮ್'', "ಏಳು" ನಿಂದ) ಮೂಲತಃ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ರೊಮುಲಸ್ {{Circa|750 BC}}, ಮಾರ್ಚ್ (ಲ್ಯಾಟಿನ್ ''ಮಾರ್ಟಿಯಸ್'' ) ಜೊತೆಗೆ ಬಹುಶಃ ೪೫೧ ಬಿ.ಸಿ ವರೆಗೆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳು.<ref>[[H.H. Scullard]], ''Festivals and Ceremonies of the Roman Republic'' (Cornell University Press, 1981), p.&nbsp;84; Gary Forsythe, ''Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History'' (Routledge, 2012), p.&nbsp;14.</ref> [[ಜನವರಿ]] ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯನ್ನು ವರ್ಷದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜೂಲಿಯನ್ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಇದು ೨೯ ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. == ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಲುಡಿ ರೊಮಾನಿ. ಮೂಲತಃ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೨ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೪ ರವರೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ೧ ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿ.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ರಂದು ದೇವೀಕರಿಸಿದ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಿನವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಪುಲಮ್ ಜೋವಿಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೩ ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಲುಡಿ ಟ್ರಯಂಫೇಲ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮-೨೨ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಸೆಪ್ಟಿಮೊಂಟಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೧ ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದಿನಾಂಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅನ್ನು "ಸುಗ್ಗಿಯ ತಿಂಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಭಾಗಶಃ ಫ್ರುಕ್ಟಿಡರ್ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಮೊದಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ವೆಂಡೆಮಿಯಾರ್ಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ''ಹರ್ಬ್ಸ್ಟ್ಮೊನಾಟ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ತಿಂಗಳು. ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ಗಳು ತಿಂಗಳನ್ನು ''ಗೆರ್ಸ್ಟ್‌ಮೊನಾಥ್'', ಬಾರ್ಲಿ ತಿಂಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{EB1911|inline=y|wstitle=September|volume=24|page=653}}</ref> ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು]] [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು]] ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨ ಅನ್ನು]] ತಕ್ಷಣವೇ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೪]] ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಯೂಸ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೩( ಎಟರ್ನಲ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ) ಎಂದಿಗೂ ಕೊನೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. == [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ]] == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವರ್ನಲ್ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ. ದಿನಾಂಕಗಳು ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು ( ಯುಟಿಸಿ ಯಲ್ಲಿ). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಆರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ), ಇದು ಮಾರ್ಚ್/ಮಂಗಳ/ಮೇಷ ರಾಶಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. == ಚಿಹ್ನೆಗಳು == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ಜನ್ಮಗಲ್ಲು [[ನೀಲಮಣಿ]]. ಜನ್ಮ ಹೂವುಗಳು ಮರೆವು-ನನಗೆ-ಅಲ್ಲ, ಬೆಳಗಿನ ವೈಭವ ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟರ್]].<ref>{{Cite web |last=SHG Resources |title=SHGresources.com |url=http://www.shgresources.com/gems/birthflowers |access-date=2013-08-22 |publisher=SHGresources.com |archive-date=2013-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130616154403/http://www.shgresources.com/gems/birthflowers/ |url-status=deviated |archivedate=2013-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616154403/http://www.shgresources.com/gems/birthflowers/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=Flowerstower.com |url=http://www.flowerstower.com/singleflower.php?name=Forget-me-not |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224103640/http://www.flowerstower.com/singleflower.php?name=Forget-me-not |archive-date=February 24, 2013 |access-date=2013-08-22 |archivedate=2013-02-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130224103640/http://www.flowerstower.com/singleflower.php?name=Forget-me-not }}</ref> ರಾಶಿಚಕ್ರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು [[ಕನ್ಯಾರಾಶಿ]] (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨ ರವರೆಗೆ) ಮತ್ತು ತುಲಾ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ ರಿಂದ).<ref>The Earth passes the junction of the signs at 13:30 UT/GMT September 22, 2020, and will pass it again at 19:21 UT/GMT September 22, 2021.</ref><ref>{{Citation|title=Astrology Calendar|url=https://www.yourzodiacsign.com/calendar/|journal=yourzodiacsign}}. Signs in UT/GMT for 1950–2030.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Logansapphire.jpg|thumb| [[ನೀಲಮಣಿ]]]] [[ಚಿತ್ರ:Morning_glory.jpg|alt=Morning glories|thumb| ಬೆಳಗಿನ ವೈಭವಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Aster_amellus_-_blooms_(aka).jpg|alt=Asters|thumb| ಆಸ್ಟರ್ಸ್]] == ಆಚರಣೆಗಳು == ''ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.'' === ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಅಲ್ಲದ === * ಬಹಾಯಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * [[ಚೀನಿ ಭಾಷೆ|ಚೀನಿ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * [[ಹೀಬ್ರೂ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ [[ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * [[ಸೌರ]] ಹಿಜ್ರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ === ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ === * ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ತಿಂಗಳು ([[ಗಯಾನಾ]]) * ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್). * ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದ [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು <ref>{{Cite web |title=Cancer Awareness Month :: Society of Gynecologic Nurse Oncologists |url=https://www.sgno.org/outreach/cancer-awareness-month/ |website=www.sgno.org |access-date=2023-08-18 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331081918/https://www.sgno.org/outreach/cancer-awareness-month |url-status=dead }}</ref> * ಲ್ಯುಕೇಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಲಿಂಫೋಮಾ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=September Is Leukemia and Lymphoma Awareness Month |url=http://www.cinj.org/sites/cinj/files/documents/Sept15LeukemiaLymphoma.pdf |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905200718/http://www.cinj.org/sites/cinj/files/documents/Sept15LeukemiaLymphoma.pdf |archive-date=2015-09-05 |access-date=2016-08-19 |archivedate=2015-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905200718/http://www.cinj.org/sites/cinj/files/documents/Sept15LeukemiaLymphoma.pdf }}</ref> * ಅಂಡಾಶಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು. * ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |last=Baunfire.com |first=Spark CMS by |title=September Is Thyroid Cancer Awareness Month – ThyCa: Thyroid Cancer Survivors' Association, Inc. |url=http://www.thyca.org/how-to-help/awareness/september/ |website=www.thyca.org}}</ref> * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=Promote National Suicide Prevention Month |url=https://suicidepreventionlifeline.org/promote-national-suicide-prevention-month/ |access-date=2019-11-25 |website=suicidepreventionlifeline.org |language=en-US}}</ref> * [[ತರಕಾರಿ]] ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=Fruit & Veg Month - Healthy Kids |url=https://healthy-kids.com.au/teachers/fruit-veg-month/ }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಪಿಜ್ಜಾ ತಿಂಗಳು. ==== [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ==== * ಉತ್ತಮ ಉಪಹಾರ ತಿಂಗಳು. * ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯ|ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆಯ]] ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=Food Days, Weeks, Months – September |url=http://food.unl.edu/web/fnh/september |website=UNL Food |publisher=[[University of Nebraska–Lincoln]]}}</ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.gastronomica.org/national-turkey-day/|title=National Turkey Day|journal=[[Gastronomica]]|year=2011|volume=11|first=Darra|last=Goldstein|pages=iii–iv|doi=10.1525/gfc.2012.11.4.iii | issn = 1529-3262}}</ref> * ಜಲಮಸ್ತಿಷ್ಕ ರೋಗ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=September is Hydrocephalus Awareness Month! Here's What You Can Do… |url=http://www.hydroassoc.org/september-is-hydrocephalus-awareness-month-heres-what-you-can-do/ |access-date=29 July 2016 |website=Hydrocephalus Association}}</ref> * ನೋವಿನ ಅರಿವಿನ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ಆರೋಗ್ಯ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕುಡಗೋಲು-ಕಣ ರೋಗ|ಸಿಕಲ್ ಸೆಲ್]] ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು. * [[ವ್ಯಾಯಾಮದಂತೆ ಯೋಗ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ತಿಂಗಳು]]. ===== ಆಹಾರದ ತಿಂಗಳುಗಳು ===== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೌರ್ಬನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ತಿಂಗಳು. * ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವೈನ್ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=California Wine Month – California Wines |url=http://www.discovercaliforniawines.com/californiawinemonth/ |website=www.discovercaliforniawines.com |access-date=2023-08-18 |archive-date=2018-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127034015/http://www.discovercaliforniawines.com/californiawinemonth/ |url-status=deviated |archivedate=2018-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127034015/http://www.discovercaliforniawines.com/californiawinemonth/ }}</ref> * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೋಳಿ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |title=Food Days, Weeks, Months – September |url=http://food.unl.edu/web/fnh/september |website=UNL Food |publisher=[[University of Nebraska–Lincoln]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://food.unl.edu/web/fnh/september "Food Days, Weeks, Months – September"]. ''UNL Food''. [[ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಲಿಂಕನ್|University of Nebraska–Lincoln]].</cite></ref> * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೇನು ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಶ್ರೂಮ್ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಚೀಸ್ ತಿಂಗಳು.<ref>{{Cite web |date=4 January 2016 |title=September Monthly Observations |url=https://nationaldaycalendar.com/september-holidays/}}</ref> * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಪ್ಪಾಯಿ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕ್ಕಿ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾನ್ಯಗಳ ತಿಂಗಳು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಲ್ಡ್ ರೈಸ್ ತಿಂಗಳು. === ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ === * [[ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ದಿನ (ಈಜಿಪ್ಟ್)]] * ಬಿಳಿ ಬಲೂನ್ ದಿನ * ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ದಿನ * ಟೆ ವಿಕಿ ಒ ಟೆ ರಿಯೊ ಮಾವೊರಿ (ಮಾವೊರಿ ಭಾಷಾ ವಾರ) ( [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ) <ref>{{Cite web |title=Home » te Wiki o te Reo Māori |url=https://www.tewikiotereomaori.co.nz/ |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206075938/https://www.tewikiotereomaori.co.nz/ |archive-date=2020-02-06 |access-date=2020-02-05 |archivedate=2020-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200206075938/https://www.tewikiotereomaori.co.nz/ }}</ref> * ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ * ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ. ==== ಮೊದಲ ಬುಧವಾರ ==== * ಆಡಳಿತ ವೃತ್ತಿಪರರ ದಿನ ( [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ) ==== ಮೊದಲ ಗುರುವಾರ ==== * [[ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಡೇಸ್]] ( [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]] ) ==== ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರ ==== * [[ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಡೇಸ್]] ( [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]] ) * [[ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ]] ( [[ಮಾರ್ಶಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] ) * ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ( [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] ) ==== ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ ==== * ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ದಿನ ( ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ ) * [[ತಂದೆಯ ದಿನಾಚರಣೆ|ತಂದೆಯ ದಿನ]] ( [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಫಿಜಿ]], [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]], [[ಪಾಪುಅ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ|ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ]] ) * ಹೋಲಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ( [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]], ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨, ವಿಶೇಷ ವಿತರಣೆಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ). ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ ==== * ವೇಕ್ಸ್ ವೀಕ್ ( [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ]] ಭಾಗಗಳು) ** ಅಬಾಟ್ಸ್ ಬ್ರೋಮ್ಲಿ ಹಾರ್ನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ( ಅಬ್ಬಟ್ಸ್ ಬ್ರೋಮ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌ಶೈರ್, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ) ==== ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇತನದಾರರ ವಾರ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]], [[ಕೆನಡಾ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] ) ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರ ವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆ ವಾರ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರ ==== * ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ ( [[ಕೆನಡಾ]], [[ಪಲಾವು|ಪಲಾವ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೨ ರಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ವಾರದ ದಿನ ==== * ಸರಗರ್ಹಿ ದಿನ ( [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]] ) * ದೇಶಪ್ರೇಮಿ ದಿನ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಎರಡನೇ ಶನಿವಾರ ==== * [[ತೈಲ]], [[ಅನಿಲ]], ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ದಿನ ( [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] ) ==== ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಶನಿವಾರ ==== * ಕಾರ್ಲ್ ಗಾರ್ನರ್ ಫೆಡರಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ಲೀನಪ್ ಡೇ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಎರಡನೇ ಭಾನುವಾರ ==== * ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ದಿನ ( ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಾಲಜಿ ) * [[ತಂದೆಯ ದಿನಾಚರಣೆ|ತಂದೆಯ ದಿನ]] ( [[ಲಾಟ್ವಿಯ|ಲಾಟ್ವಿಯಾ]] ) * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ( [[ಕೆನಡಾ]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯ|ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ]] ) * ಟ್ಯಾಂಕರ್ ದಿನ ( [[ರಷ್ಯಾ]] ) * ತುರ್ಕಮೆನ್ ಬಕ್ಷಿ ದಿನ ( [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] ) ==== ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ವಾರ ==== * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ( [[ಕನ್ಸಾಸ್/ಕಾನ್ಸಾಸ್‌‌|ಕನ್ಸಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆಕ್ಸಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಮೂರನೇ ಮಂಗಳವಾರ ==== * ಪ್ರಿನ್ಸ್ಜೆಸ್ಡಾಗ್ ( [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ) ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ಆದರೆ ಶನಿವಾರದಂದು ಬಿದ್ದರೆ ಹಿಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರ ಅಥವಾ ಭಾನುವಾರದಂದು ಸೋಮವಾರದ ನಂತರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==== * ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್) ==== ಮೂರನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿಒಡಬ್ಲ್ಯೂ/ಎಮ್‌ಐಎ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ದಿನ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] )[[ಚಿತ್ರ:United States POW-MIA flag.svg|thumb|ಪಿಒಡಬ್ಲ್ಯೂ☆ ಎಮ್‌ಐಎ ಧ್ವಜ.]] ==== ಮೂರನೇ ಶನಿವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ದಿನ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್) * ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ಆಚರಣೆಗಳು. ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ( ಜರ್ಮನ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ, ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಾಂಕಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು). * ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ( ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ). ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ವಾರದ ವಾರಾಂತ್ಯ ==== * ವಾನ್ ಸ್ಟೀಬೆನ್ ಡೇ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಮೂರನೇ ಭಾನುವಾರ ==== * ವಾಲೂನ್ ಪ್ರದೇಶದ ದಿನ ( ವಲೋನಿಯಾ, [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ) * [[ತಂದೆಯ ದಿನಾಚರಣೆ|ತಂದೆಯ ದಿನ]] ( [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್]] ) * ಫೆಡರಲ್ ಡೇ ಆಫ್ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ಗಿವಿಂಗ್, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ( [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್]] ) * ವಾರಾಚಿಕುಯ್ ( ಕುಸ್ಕೋ, [[ಪೆರು]] ) ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ ರ ಮೊದಲು ಭಾನುವಾರದ ವಾರ ==== * ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಜಾಗೃತಿ ವಾರ ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨ ರ ವಾರ ==== * ಟೋಲ್ಕಿನ್ ವಾರ ==== ಕಳೆದ ವಾರ ==== * ನಿಷೇಧಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಾರ ( ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ ): ==== ಕಳೆದ ಪೂರ್ಣ ವಾರ ==== * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ವಾರ ( [[ಕೆನಡಾ]] ) ** ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃಕ್ಷ ದಿನ (ಕಳೆದ ಪೂರ್ಣ ವಾರದ ಬುಧವಾರ). * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ( [[ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ). ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ==== * ಶರತ್ಕಾಲದ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ ( [[ಜಪಾನ್]] ) ** ಫ್ರೆಂಚ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಹೊಸ ವರ್ಷ. (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ) * ಗುಲ್ಡಿಜ್ ( ಕಾರ್ನಿಷ್ ಜನರು ) * ಹಿಗನ್ ( [[ಜಪಾನ್]] ) * ಮಾಬೊನ್ ( ನಿಯೋಪಾಗನಿಸಂ, [[ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧ|ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧ]] ) * ಮೈಕೆಲಿ ( [[ಲಾಟ್ವಿಯ|ಲಾಟ್ವಿಯಾ]] ) * ಒಸ್ಟಾರಾ ( ನಿಯೋಪಾಗನಿಸಂ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧ]] ) ==== ನಾಲ್ಕನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ==== * ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ದಿನ ( [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ). ==== ಹಿಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರ ==== * ಮ್ಯಾನಿಟ್ ಡೇ ( [[ಮಾರ್ಶಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] ) ==== ಕಳೆದ ಶನಿವಾರ ==== * ವಿಮಾನಯಾನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ( ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ ) * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿ ದಿನ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ಕಳೆದ ಭಾನುವಾರ ==== * ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಸಮಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ( [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ). * ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ತಾಯಿಯ ದಿನ ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ) ==== ನಾಲ್ಕನೇ ಸೋಮವಾರ ==== * ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಡೇ ( [[ಟೆನಸೀ|ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ). * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಘೋಷಣೆ ( ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್, [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ) ==== ಕಳೆದ ಬುಧವಾರ ==== * ಮ್ಯಾಪಲ್ ಲೀಫ್ ಡೇ ( [[ಕೆನಡಾ]] ) ==== ಕಳೆದ ವಾರದ ದಿನ ==== * ಸ್ಟುಪಿಡ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ದಿನವನ್ನು ಕೇಳಿ ( [[ಭಾರತ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ). == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} ppnsg6mdoe230vto8cqlwvpoweam8kx 0 3781 1377594 1343097 2026-07-29T01:22:03Z ~2026-42069-39 100779 /* ನಾಟಕಗಳು */ 1377594 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ |image = KVSubbanna.jpg |caption = |pseudonym = |birth_date = ೨೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೩೨ |birth_place = [[:en:Heggodu|ಹೆಗ್ಗೋಡು]], [[ಸಾಗರ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ (ವರ್ಷ ೭೩) |death_place = [[:en:Heggodu|ಹೆಗ್ಗೋಡು]], [[ಸಾಗರ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |occupation =ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಬರಹಗಾರ |children = ಕೆ. ವಿ. ಅಕ್ಷರ |period = |genre = ಕಾದಂಬರಿ |subject = |movement = ನವ್ಯ |debut_works = |notableworks = |signature = |website = |footnotes = }} '''ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ''' ([[ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦]], [[೧೯೩೨]] - [[ಜುಲೈ ೧೬]], [[೨೦೦೫]]) [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಓರ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ==ಜೀವನ== ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರ(ಕುಂಟಗೋಡು ವಿಭೂತಿ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ) ಹುಟ್ಟೂರು [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಸಾಗರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಹೆಗ್ಗೋಡು'''. [[೧೯೩೨]] [[ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦]] ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಮುಂದೆ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ [[ನೀನಾಸಂ|'''ನೀಲಕಂಠೇಶ್ವರ ನಾಟ್ಯಸೇವಾ ಸಂಘ''' ('''ನೀನಾಸಂ''')]]ರಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.<ref name="history">History of Ninasam is explained by {{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99feb14/sunday/head2.htm|author=Chaman Ahuja|title=Committed to culture and creativity|work=Online Edition of The Tribune, dated 1999-02-14|publisher=1999, The Tribune|access-date=2007-04-14}}</ref> ಈ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ನೀನಾಸಂ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುವ ತಿರುಗಾಟ ಇಂದು [[ಕನ್ನಡ]] [[ರಂಗಭೂಮಿ]]ಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಇವರು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[೨೦೦೫]] [[ಜುಲೈ ೧೬]] ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರು ಹೆಗ್ಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ==ಕೃತಿಗಳು== * ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತು ===ನಾಟಕಗಳು=== * ಗಾರ್ಗಿಯ ಕಥೆಗಳು * ರಾಜಕೀಯದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡುವು * ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ * ಸೂಳೆ ಸನ್ಯಾಸಿ * ನೀಲಿ ಕುದುರೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ನಾಟಕಕಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅನುವಾದಕ, ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ’ವೆಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * [[೧೯೯೧]] ರಲ್ಲಿ [[ಫಿಲಿಫೀನ್ಸ್]] ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೇಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationSubbannaKV.htm 1991 Ramon Magsaysay Awardee for Journalism, Literature, and the Creative Communication Arts&nbsp;– K. V. Subbanna<!-- Bot generated title -->]</ref> * [[೨೦೦೧]]-[[೨೦೦೨]]ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಳಿದಾಸ ಸಮ್ಮಾನ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * [[೨೦೦೩]]ರಲ್ಲಿ '''ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತು''' ಎಂಬ ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref name=herald>{{cite news | title =K V Subbanna honoured with State Sahitya Academy award | newspaper =Deccan Herald | date =10 April 2004 | url =http://archive.deccanherald.com/deccanherald/apr102004/d4.asp | access-date =28 September 2012 | archive-url =https://web.archive.org/web/20160304204839/http://archive.deccanherald.com/deccanherald/apr102004/d4.asp | archive-date =4 March 2016 | url-status =dead }}</ref> * [[೨೦೦೪]]ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ '''ಪದ್ಮಶ್ರೀ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಆದರೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು).<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/apr252004/ac7.asp |title=Building a theatre of tomorrow - Deccan Herald |access-date=2006-10-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061023005951/http://deccanherald.com/deccanherald/apr252004/ac7.asp |archive-date=23 October 2006 |df=dmy-all }}</ref> ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ '''ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ''' ಮತ್ತು '''ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತು''' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸಂದರ್ಭದ ಬಗ್ಗೆ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುವ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಜನಪದದ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲ ಗೌಡರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref name="life">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bangalore/at-this-age-i-am-learning-more-from-others/articleshow/670642.cms|title= At this age, I am learning more from others|work=Online webpage of The Times of India|publisher=The Times of India|access-date=2007-07-15|date=12 May 2004}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ "ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶಿಬಿರ"ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನೊದಗಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದೆಲ್ಲಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯವನ್ನು, ಚಿಂತಕರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ನಾಟಕಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವರು ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಗ ಕೆ.ವಿ.ಅಕ್ಷರ ಕೂಡ ನಾಟಕಕಾರ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * Sudhanva Deshpande, 'The World was his Stage', [https://web.archive.org/web/20061201024821/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2217/stories/20050826002910300.htm] * [http://www.kamat.com/jyotsna/blog/blog.php?BlogID=866 Remembering Subbanna at kamat.com] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ]] [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೦೫ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] sjgtrntituiqvw7pz8h3ewgy97qezaa 0 8686 1377640 1369865 2026-07-29T04:59:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377640 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = ಹೊಸಕೋಟೆ | type = city | latd = 13.07 | longd = 77.8| locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ]] | pin_code=562_114 | leader_title = | leader_name = | altitude = 875| population_as_of = ೨೦೦೧ | population_total = 36,333| population_density = | area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = 91-80 | postal_code = 562114 | vehicle_code_range =KA 53 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} {{Wikify}} '''ಹೊಸಕೋಟೆ''' -[[ಭಾರತ]]ದ [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ|ರಾಜ್ಯ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹೊಸಕೋಟೆ ತಾಲೂಕು 548 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಸಕೋಟೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಡುವ ಪ್ರೆಶ್ನೆ ಒಂದೇ ಹೊಸಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತು ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಏನು ಎಂಬುದು, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋ ಕುತೂಹಲ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೊಸಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಂಶಸ್ಥರು ಅಂದರೆ ಅವರು ಸುಗಟುರು ಪಾಳೆಗಾರರು ಈ ಪಾಳೇಗಾರರ ವಂಶದ ಮೂಲ ಪುರುಷ ದೇವಪ್ಪ ಗೌಡ ( ಕ್ರಿ ಶ 1377 - 1422) ಸುಗಟುರು ಪಾಳೆಗಾರರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಂತರಾಗಿದ್ದು ದೇವಪ್ಪ ಗೌಡರ ನಂತರ ಆತನ ಮಗ ಹಾಗೂ ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಮೂಲಪುರುಷನು ಅದ ತಮ್ಮೆಗೌಡ (ಕ್ರಿ ಶ 1422-1464) ತನ್ನ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸಕೋಟೆಯು ಸುಗಟುರಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 16 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ (ನಗರದ ಸುತ್ತಲು) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭದ್ರವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂದಕ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮುಳ್ಳು ಹಾಗು ಕಳ್ಳಿ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತು ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆದು ಅದನ್ನು ಹೊಸಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ 1422-1464 ರ ಮಧ್ಯ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು , ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಲಹಂಕ ನಾಡ ಪ್ರಭುಗಳ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು 1535 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅಂದರೆ 75 ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಮ್ಮೆಗೌಡ ಕಟ್ಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. "ನಮ್ಮ ಹೊಸಕೋಟೆ" ಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೇಳಿದರು ಅವರು ಹೇಳುವ ಹೆಸರು ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಹೊಸಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ತಮ್ಮೆಗೌಡರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಬರುತ್ತೆ 3 ಶತಮಾನಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿರುವ ಸುಗಟುರು ಪಾಳೇಗಾರರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಹೊಸಕೋಟೆಯನ್ನು ಹಲವು ಪಾಳೆಗಾರರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಳೆಗಾರರು ಹೊಸಕೋಟೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಅವರ ಪಟ್ಟಿ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. * ತಮ್ಮೆಗೌಡ (1422-1464) *ಚಿಕ್ಕರಾಯ ತಮ್ಮೆಗೌಡ (1೪೬೯-1542) *ಇಮ್ಮಡಿ ತಮ್ಮೆಗೌಡ (1542-1608) *ಮುಮ್ಮಡಿ ತಮ್ಮೆಗೌಡ (1608-1642) *ಮುಮ್ಮಡಿ ಚಿಕ್ಕರಾಯ ತಮ್ಮೆಗೌಡ (1642-1670) ಮು ಚಿ ತಮ್ಮೆಗೌಡರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಹೊಸಕೋಟೆಯು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಷಾಹಿಗಳ ವಶವಾಗುತ್ತದೆ ಅವರ ಪರವಾಗಿ [[ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ|ಶಿವಾಜಿ]] ಮಹಾರಾಜರ ತಂದೆ ಶಹಾಜಿ ರಾಜೆ ಭೋಸ್ಲೆ ರವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ 1664 ಶಹಾಜಿ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಮಗ ವೆಂಕೋಜಿ ರವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. *1756 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸಕೋಟೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ *1831-1881 ರ ವರಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. *1947 ಆಗಸ್ಟ್ 15 ರಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗೊಂಡ ನಂತರ ಶ್ರೀ [[ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಜಯಚಾಮರಾಜ]] ಒಡೆಯರ್ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ kc ರೆಡ್ಡಿ ರವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸಕೋಟೆಯು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡಾ ರವಿಕುಮಾರ್ ರವರ ಶಾಸನಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸಕೋಟೆ ಎನ್ನುವ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ನಿಮ್ಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ 9886842756 #ನಮ್ಮಹೊಸಕೋಟೆ #ಹೊಸಕೋಟೆಸಮಗ್ರಇತಿಹಾಸ ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಹೊಸಕೋಟೆಯು ೧೩.೦೭ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೭.೮ ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ ( {{coor d|13.07|N|77.8|E|}} )ದಲ್ಲಿದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hoskote.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Hoskote |access-date=2006-08-13 |archive-date=2006-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060509120329/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hoskote.html |url-status=dead }}</ref>. ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೮೭೫&nbsp; [[ಮೀಟರ್]]ಗಳು ಅಥವಾ ೨೮೭೦&nbsp; [[ಅಡಿ( ಉದ್ದಳತೆಯ ಮಾಪಕ)|ಅಡಿ]]ಗಳು. ==ಸಂಪರ್ಕ== ಹೊಸಕೋಟೆಯು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೪|ಎನ್‌ಹೆಚ್ ೪]] ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೨.೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು , ಅಲ್ಲಿಗೆ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ|ಬಿ.ಎಂ.ಟಿ.ಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ|ಕ.ರಾ.ರ.ಸಾ.ಸಂ]] ಗಳ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಸ್ಸುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಇದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಚೆನ್ನೈಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪ (ಹಳೆ ಮದ್ರಾಸ್ ರಸ್ತೆ) ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರ]] ಮತ್ತು [[ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹತ್ತಿರದ ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಾಹಿತಿ== [[೨೦೦೧]]ರ ಭಾರತೀಯ [[ಜನಗಣತಿ]]{{GR|India}}ಯ ಪ್ರಕಾರ , ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೬,೩೩೩ ಇತ್ತು . ಗಂಡಸರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೫೨% ರಷ್ಟೂ ಹೆಂಗಸರು ೪೮% ರಷ್ಟೂ ಇದ್ದರು. ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೦% ಇದ್ದು ಇದು ದೇಶದ ಸರಾಸರಿಯಾದ ೫೯.೫% ಕ್ಕಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಗಂಡಸರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೪% ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರದು ೬೫%. ಹೊಸಕೋಟೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨% ಭಾಗವು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯವರದು. == ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರೀ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಸಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (CREST) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಖಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇವೆ. {{col-begin}} *'''ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ''' (11 and 12) **[[ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಸಕೋಟೆ]] {{col-end}} {{col-begin}} {{col-begin}} *'''D.Ed College''' (Diploma) **[[R.C.N.C Education trust]] {{col-begin}} *'''ಹೈಸ್ಕೂಲುಗಳು''' (8-10) **[[ವಿವೇಕಾನಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸೂಲಿಬೆಲೆ]] **[[ಬ್ರೈಟ್ ಸ್ಕೂಲ್]] **[[ಶ್ರೀ ವಿವೇಕಾನಂದ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರ]] *'''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು''' **[[ಎಂ ವಿ ಜೆ Medical College and Research Hospital]] {{col-end}} {{col-begin}} **ಚ್, Hoskote {{col-end}} {{col-begin}} *'''Primary Schools''' (KG-7) **Government Primary School,Kolathur **Government Girls midle School **Bright School **Citizen **Fathima **Sri Vivekananda Vidya Kendra **Government Primary School **Om Shree Public school {{col-end}} **Government Primary School Doddagattiganabbe **Government High School Doddagattiganabbe == ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{col-begin}} ===ಸಾಹಿತ್ಯ=== *[[ಹೊಸಕೋಟೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ]] * [[ಸಮೇತನಹಳ್ಳಿ ರಾಮಾರಾವ್]] * [[ದೊಡ್ಡ ರಂಗೇಗೌಡ]] * [[ನೇ ಬಾ ಚಂದ್ರಮೋಹನ್]] * [[ವೈ ಎನ್ ಎಸ್ ಮೂರ್ತಿ]] * [[ನಾಣಿ]] ===ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು=== * [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] * [[ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] *[[ಎಚ್ ಡಿ ಎಫ್ ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]] *[[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] *[[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] *[[ಟೌನ್ ಕೋಆಪೆರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] *[[ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{col-end}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} cq5cppconj2sjbu183ulb9mnfe7eo5d 10 9816 1377511 1075914 2026-07-15T02:31:29Z en>Jonteemil 0 Remove all non-free Indian emblems. They are not licensed to be here. 1377511 wikitext text/x-wiki [[File:<!--- --->{{#switch: {{{1}}} <!--- TABLE of CONTENTS: 1. CURRENT SOVEREIGN and NON-SOVEREIGN ENTITIES (in alphabetical order) Albania: Counties [Qarqe] Greece: Cities Hong Kong India: States and Union Territories Iran Indonesia: Provinces [Provinsi] Jordan Kuwait Kyrgyzstan Macedonia: Statistical Regions [Statistichki Regioni] Nepal: Provinces New Zealand: Regions Oman Qatar Saudi Arabia Tajikistan United Arab Emirates: Emirates United States: States; Cities Uzbekistan 2. HISTORICAL SOVEREIGN ENTITIES Czechoslovak Socialist Republic Hungarian People's Republic Polish People's Republic Republic of Uhtua (East Karelia) Socialist Federated Republic of Yugoslavia: Constituent Republics [Respubliki] Union of Soviet Socialist Republics: Constituent Republics [Respubliki] 3. MILITARY and POLICE UNITS 4. RELIGIOUS ENTITIES 5. EDUCATIONAL ENTITIES 6. CORPORATE and ECONOMIC ENTITIES 7. ETHNIC and TRIBAL GROUPS 8. DEFAULT ---> <!--- 1. PRESENT-DAY SOVEREIGN COUNTRIES and NON-SOVEREIGN ENTITIES: ---> <!--- ALBANIA ---> <!--- ALBANIAN COUNTIES [QARQE]: ---> | Shkodër County=Stema e Qarkut Shkodër.svg <!--- BAHRAIN ---> | Bahrain=Emblem of Bahrain.svg <!--- GREECE ---> <!--- GREEK CITIES: ---> | Heraklion=Seal_of_Heraklion.svg Patras=Emblem_of_Patra.svg Volos=Volos_Siegel.png Rhodes=Rhodes-seal.jpg Ioannina=Dimos_ioannitwn_seal.jpg <!--- HONG KONG ---> | Hong Kong=Regional Emblem of Hong Kong.svg <!--- INDONESIA: ---> <!--- INDONESIAN PROVINCES [PROVINSI]: ---> | Aceh=Coat of arms of Aceh.svg | North Sumatra=Coat of arms of North Sumatra.svg | West Sumatra=Coat of arms of West Sumatra.svg | Riau=Coat of arms of Riau.svg | Riau Islands=Coat of arms of Riau Islands.svg | Jambi=Coat of arms of Jambi.svg | South Sumatra=Coat of arms of South Sumatra.svg | Bangka Belitung Islands=Coat of arms of Bangka Belitung Islands.svg | Bengkulu=Coat of arms of Bengkulu.svg | Lampung=Coat of arms of Lampung.svg | Banten=Coat of arms of Banten.svg | Jakarta=Coat of arms of Jakarta.svg | West Java=Coat of arms of West Java.svg | Central Java=Coat of arms of Central Java.svg | Special Region of Yogyakarta=Coat of arms of Yogyakarta.svg | East Java=Coat of arms of East Java.svg | West Kalimantan=Coat of arms of West Kalimantan.svg | Central Kalimantan=Coat of arms of Central Kalimantan.svg | South Kalimantan=Coat of arms of South Kalimantan.svg | East Kalimantan=Coat of arms of East Kalimantan.svg | North Kalimantan=Coat of arms of North Kalimantan.svg | Bali=Coat of arms of Bali.svg | West Nusa Tenggara=Coat of arms of West Nusa Tenggara.svg | East Nusa Tenggara=Coat of arms of East Nusa Tenggara.svg | West Sulawesi=Coat of arms of West Sulawesi.svg | South Sulawesi=Coat of arms of South Sulawesi.svg | Central Sulawesi=Coat of arms of Central Sulawesi.svg | Gorontalo=Coat of arms of Gorontalo.svg | Southeast Sulawesi=Coat of arms of Southeast Sulawesi.svg | North Sulawesi=Coat of arms of North Sulawesi.svg | North Maluku=Coat of arms of North Maluku.svg | Maluku (province)=Coat of arms of Maluku.svg | West Papua (province)=Coat of arms of West Papua.svg | Papua (province)=Coat of arms of Papua 2.svg <!--- INDIA ---> <!--- INDIAN STATES and UNION TERRITORIES ---> |Andhra Pradesh = Emblem of Andhra Pradesh.svg |Assam = Seal of Assam.svg |Bihar = Seal of Bihar.svg |Chhattisgarh = Coat of arms of Chhattisgarh.svg |Gujarat = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg |Haryana = Emblem of Haryana.svg | Jharkhand = Jharkhand Rajakiya Chihna.svg | Karnataka = Seal of Karnataka.svg | Kerala = Government of Kerala Logo.svg | Madhya Pradesh = Emblem of Madhya Pradesh.svg | Maharashtra = Seal of Maharashtra.svg | Manipur = Kanglasa.svg | Mizoram = Seal of Mizoram.svg | Odisha = Seal of Odisha.svg | Punjab = Seal of the Government Of Punjab (Black On White).svg | Rajasthan = Emblem of India.svg | Sikkim = Seal of Sikkim.svg | Tamil Nadu=TamilNadu Logo.svg | Tripura = Emblem of Tripura.svg | Uttar Pradesh = Seal of Uttar Pradesh.png | Uttarakhand = Seal of Uttarakhand.svg | West Bengal = Seal of West Bengal.svg | Andaman and Nicobar Islands = Seal of Andaman and Nicobar Islands.png | Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg | Puducherry = Emblem of the Government of Puducherry.png <!--- IRAN ---> | Iran=Emblem of Iran.svg <!--- JORDAN ---> | Jordan=Coat of arms of Jordan.svg <!--- KUWAIT ---> | Kuwait=Emblem of Kuwait.svg <!--- KYRGYZSTAN ---> | Kyrgyzstan=National emblem of Kyrgyzstan 2016.svg MACEDONIA ---> <!--- MACEDONIAN STATISTICAL REGIONS [STATISTICHKI REGIONI]: ---> | Polog Statistical Region=Logo of Polog Region.svg | Pelagonia Statistical Region=Logo of Pelagonia Region.svg | Skopje Statistical Region=Logo of Skopje Region.svg | Southwestern Statistical Region=Logo of Southwestern Region, Macedonia.svg | Northeastern Statistical Region=Logo of Northeastern Region, Macedonia.svg | Vardar Statistical Region=Logo of Vardar Region.svg | Eastern Statistical Region=Logo of Eastern Region, Macedonia.svg <!--- NEW ZEALAND ---> <!--- NEW ZEALAND REGIONS: ---> | Auckland Region=Auckland Council Pohutukawa logo.jpg <!--- NEPAL ---> <!--- NEPAL PROVINCES: ---> | Koshi Province=Seal of Koshi Pradesh (alternative).svg <!--- OMAN ---> | Oman=National emblem of Oman.svg <!--- QATAR ---> | Qatar=Emblem of Qatar.svg <!--- SAUDI ARABIA ---> | Saudi Arabia=Emblem of Saudi Arabia.svg <!--- TAJIKISTAN ---> | Tajikistan=Emblem of Tajikistan.svg <!--- UNITED ARAB EMIRATES ---> | United Arab Emirates=Emblem of the United Arab Emirates.svg <!--- UNITED ARAB EMIRATES EMIRATES: ---> | Abu Dhabi = Emblem of Abu Dhabi.svg | Ajman = Coat of arms of Ajman.svg | Dubai = Dubai Coat of Arms.png | Fujairah = Coat of arms of Fujairah.svg | Sharjah = Logo (2).svg | Ras Al Khaimah = Coat of arms of Ras al-Khaimah.svg | Umm al Quwain = Coat of Arms of Umm Al Quwain.svg <!--- UNITED STATES of AMERICA ---> <!--- UNITED STATES STATES: ---> | Alabama = Seal of Alabama.svg <!--- UNITED STATES CITIES: ---> | New York City=Seal of New York City BW.svg <!--- UZBEKISTAN ---> | Uzbekistan=Coat of arms of Uzbekistan.svg <!--- HISTORICAL SOVEREIGN ENTITIES: ---> <!--- CZECHOSLOVAK SOCIALIST REPUBLIC ---> | Czechoslovak Socialist Republic=Coat of arms of Czechoslovakia (1961-1989).svg <!--- HUNGARIAN PEOPLE'S REPUBLIC ---> | Hungarian People's Republic=Coat of arms of Hungary (1957-1990).svg <!--- POLISH PEOPLE'S REPUBLIC ---> | Polish People's Republic = Coat of arms of Poland (1955-1980).svg <!--- REPUBLIC OF UHTUA (KARELIA) ---> | Republic of Uhtua = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | Republic of East Karelia = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | East Karelia = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | West Karelia = Karjalan historiallisen maakunnan vaakuna.svg | Karelia = Coat of arms of historical province of Karelia in Finland.svg <!--- SOCIALIST FEDERAL REPUBLIC of YUGOSLAVIA ---> |SFR Yugoslavia=GRB JUGOSLAVIJE.svg <!---SOCIALIST FEDERAL REPUBLIC of YUGOSLAVIA CONSTITUENT REPUBLICS [RESPUBLIKI]---> | PR Macedonia=Coat of arms of the PR of Macedonia.svg | SR Macedonia=Coat of arms of Macedonia (1946-2009).svg | SR Bosnia and Herzegovina = Coat of Arms of the Socialist Republic of Bosnia and Herzegovina.svg | SR Croatia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg | SR Montenegro = Coat of Arms of the Socialist Republic of Montenegro.svg | SR Serbia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Serbia.svg | SR Slovenia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Slovenia.svg <!--- UNION of SOVIET SOCIALIST REPUBLICS ---> | USSR=Coat of arms of the Soviet Union 1.svg <!---UNION OF SOVIET SOCIALIST REPUBLICS CONSTITUENT REPUBLICS [RESPUBLIKI]---> |RSFSR = Coat of arms of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg |Ukrainian SSR = Emblem of the Ukrainian SSR.svg |Belorussian SSR = Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg |Armenian SSR = Emblem of the Armenian SSR.svg |Georgian SSR = Emblem of the Georgian SSR.svg |Azerbaijan SSR = Emblem of the Azerbaijan SSR.svg |Lithuanian SSR = Emblem of the Lithuanian SSR.svg |Latvian SSR = Emblem of the Latvian SSR.svg |Estonian SSR = Emblem of the Estonian SSR.svg |Moldavian SSR = Emblem of the Moldavian SSR.svg |Kazakh SSR = Emblem of Kazakh SSR.svg |Kirghiz SSR = Emblem of the Kirghiz SSR.svg |Uzbek SSR = Emblem of the Uzbek SSR.svg |Turkmen SSR = Emblem of the Turkmen SSR.svg |Tajik SSR = Emblem of the Tajik SSR.svg |Karelo-Finnish SSR = Emblem of the Karelo-Finnish SSR.svg |Transcaucasian SFSR = Emblem of the Transcaucasian SFSR (1930-1936).svg |Bukharan People's Soviet Republic = Emblem of the Bukharan People's Soviet Republic.svg |Khorezm People's Soviet Republic = Khorezm People's Soviet Republic <!--- 6. MILITARY and POLICE UNITS: ---> <!--- 7. RELIGIOUS ENTITIES: ---> <!--- 8. EDUCATIONAL ENTITIES: ---> <!--- 9. CORPORATE and ECONOMIC ENTITIES: ---> <!--- 10. ETHNIC and TRIBAL GROUPS: ---> <!--- 11. DEFAULT: ---> |#default=Insigne incognitum.svg }}<!--- --->|link={{{link|{{{1}}}}}}|{{ #if: {{{size|}}}| {{{size}}}|23px}}]]{{ #if: {{{text|}}}| {{#switch: {{{text}}} | none=|&nbsp;{{{text}}}}}|&nbsp;[[{{{1}}}{{ #if: {{{2|}}}|{{!}}{{{2}}}}}]]}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> rjt63j8pkb8i6xhz3vsgduokrlnvlvk 1377512 1377511 2026-07-28T15:58:20Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Seal]] 1377511 wikitext text/x-wiki [[File:<!--- --->{{#switch: {{{1}}} <!--- TABLE of CONTENTS: 1. CURRENT SOVEREIGN and NON-SOVEREIGN ENTITIES (in alphabetical order) Albania: Counties [Qarqe] Greece: Cities Hong Kong India: States and Union Territories Iran Indonesia: Provinces [Provinsi] Jordan Kuwait Kyrgyzstan Macedonia: Statistical Regions [Statistichki Regioni] Nepal: Provinces New Zealand: Regions Oman Qatar Saudi Arabia Tajikistan United Arab Emirates: Emirates United States: States; Cities Uzbekistan 2. HISTORICAL SOVEREIGN ENTITIES Czechoslovak Socialist Republic Hungarian People's Republic Polish People's Republic Republic of Uhtua (East Karelia) Socialist Federated Republic of Yugoslavia: Constituent Republics [Respubliki] Union of Soviet Socialist Republics: Constituent Republics [Respubliki] 3. MILITARY and POLICE UNITS 4. RELIGIOUS ENTITIES 5. EDUCATIONAL ENTITIES 6. CORPORATE and ECONOMIC ENTITIES 7. ETHNIC and TRIBAL GROUPS 8. DEFAULT ---> <!--- 1. PRESENT-DAY SOVEREIGN COUNTRIES and NON-SOVEREIGN ENTITIES: ---> <!--- ALBANIA ---> <!--- ALBANIAN COUNTIES [QARQE]: ---> | Shkodër County=Stema e Qarkut Shkodër.svg <!--- BAHRAIN ---> | Bahrain=Emblem of Bahrain.svg <!--- GREECE ---> <!--- GREEK CITIES: ---> | Heraklion=Seal_of_Heraklion.svg Patras=Emblem_of_Patra.svg Volos=Volos_Siegel.png Rhodes=Rhodes-seal.jpg Ioannina=Dimos_ioannitwn_seal.jpg <!--- HONG KONG ---> | Hong Kong=Regional Emblem of Hong Kong.svg <!--- INDONESIA: ---> <!--- INDONESIAN PROVINCES [PROVINSI]: ---> | Aceh=Coat of arms of Aceh.svg | North Sumatra=Coat of arms of North Sumatra.svg | West Sumatra=Coat of arms of West Sumatra.svg | Riau=Coat of arms of Riau.svg | Riau Islands=Coat of arms of Riau Islands.svg | Jambi=Coat of arms of Jambi.svg | South Sumatra=Coat of arms of South Sumatra.svg | Bangka Belitung Islands=Coat of arms of Bangka Belitung Islands.svg | Bengkulu=Coat of arms of Bengkulu.svg | Lampung=Coat of arms of Lampung.svg | Banten=Coat of arms of Banten.svg | Jakarta=Coat of arms of Jakarta.svg | West Java=Coat of arms of West Java.svg | Central Java=Coat of arms of Central Java.svg | Special Region of Yogyakarta=Coat of arms of Yogyakarta.svg | East Java=Coat of arms of East Java.svg | West Kalimantan=Coat of arms of West Kalimantan.svg | Central Kalimantan=Coat of arms of Central Kalimantan.svg | South Kalimantan=Coat of arms of South Kalimantan.svg | East Kalimantan=Coat of arms of East Kalimantan.svg | North Kalimantan=Coat of arms of North Kalimantan.svg | Bali=Coat of arms of Bali.svg | West Nusa Tenggara=Coat of arms of West Nusa Tenggara.svg | East Nusa Tenggara=Coat of arms of East Nusa Tenggara.svg | West Sulawesi=Coat of arms of West Sulawesi.svg | South Sulawesi=Coat of arms of South Sulawesi.svg | Central Sulawesi=Coat of arms of Central Sulawesi.svg | Gorontalo=Coat of arms of Gorontalo.svg | Southeast Sulawesi=Coat of arms of Southeast Sulawesi.svg | North Sulawesi=Coat of arms of North Sulawesi.svg | North Maluku=Coat of arms of North Maluku.svg | Maluku (province)=Coat of arms of Maluku.svg | West Papua (province)=Coat of arms of West Papua.svg | Papua (province)=Coat of arms of Papua 2.svg <!--- INDIA ---> <!--- INDIAN STATES and UNION TERRITORIES ---> |Andhra Pradesh = Emblem of Andhra Pradesh.svg |Assam = Seal of Assam.svg |Bihar = Seal of Bihar.svg |Chhattisgarh = Coat of arms of Chhattisgarh.svg |Gujarat = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg |Haryana = Emblem of Haryana.svg | Jharkhand = Jharkhand Rajakiya Chihna.svg | Karnataka = Seal of Karnataka.svg | Kerala = Government of Kerala Logo.svg | Madhya Pradesh = Emblem of Madhya Pradesh.svg | Maharashtra = Seal of Maharashtra.svg | Manipur = Kanglasa.svg | Mizoram = Seal of Mizoram.svg | Odisha = Seal of Odisha.svg | Punjab = Seal of the Government Of Punjab (Black On White).svg | Rajasthan = Emblem of India.svg | Sikkim = Seal of Sikkim.svg | Tamil Nadu=TamilNadu Logo.svg | Tripura = Emblem of Tripura.svg | Uttar Pradesh = Seal of Uttar Pradesh.png | Uttarakhand = Seal of Uttarakhand.svg | West Bengal = Seal of West Bengal.svg | Andaman and Nicobar Islands = Seal of Andaman and Nicobar Islands.png | Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu = Seal of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu.svg | Puducherry = Emblem of the Government of Puducherry.png <!--- IRAN ---> | Iran=Emblem of Iran.svg <!--- JORDAN ---> | Jordan=Coat of arms of Jordan.svg <!--- KUWAIT ---> | Kuwait=Emblem of Kuwait.svg <!--- KYRGYZSTAN ---> | Kyrgyzstan=National emblem of Kyrgyzstan 2016.svg MACEDONIA ---> <!--- MACEDONIAN STATISTICAL REGIONS [STATISTICHKI REGIONI]: ---> | Polog Statistical Region=Logo of Polog Region.svg | Pelagonia Statistical Region=Logo of Pelagonia Region.svg | Skopje Statistical Region=Logo of Skopje Region.svg | Southwestern Statistical Region=Logo of Southwestern Region, Macedonia.svg | Northeastern Statistical Region=Logo of Northeastern Region, Macedonia.svg | Vardar Statistical Region=Logo of Vardar Region.svg | Eastern Statistical Region=Logo of Eastern Region, Macedonia.svg <!--- NEW ZEALAND ---> <!--- NEW ZEALAND REGIONS: ---> | Auckland Region=Auckland Council Pohutukawa logo.jpg <!--- NEPAL ---> <!--- NEPAL PROVINCES: ---> | Koshi Province=Seal of Koshi Pradesh (alternative).svg <!--- OMAN ---> | Oman=National emblem of Oman.svg <!--- QATAR ---> | Qatar=Emblem of Qatar.svg <!--- SAUDI ARABIA ---> | Saudi Arabia=Emblem of Saudi Arabia.svg <!--- TAJIKISTAN ---> | Tajikistan=Emblem of Tajikistan.svg <!--- UNITED ARAB EMIRATES ---> | United Arab Emirates=Emblem of the United Arab Emirates.svg <!--- UNITED ARAB EMIRATES EMIRATES: ---> | Abu Dhabi = Emblem of Abu Dhabi.svg | Ajman = Coat of arms of Ajman.svg | Dubai = Dubai Coat of Arms.png | Fujairah = Coat of arms of Fujairah.svg | Sharjah = Logo (2).svg | Ras Al Khaimah = Coat of arms of Ras al-Khaimah.svg | Umm al Quwain = Coat of Arms of Umm Al Quwain.svg <!--- UNITED STATES of AMERICA ---> <!--- UNITED STATES STATES: ---> | Alabama = Seal of Alabama.svg <!--- UNITED STATES CITIES: ---> | New York City=Seal of New York City BW.svg <!--- UZBEKISTAN ---> | Uzbekistan=Coat of arms of Uzbekistan.svg <!--- HISTORICAL SOVEREIGN ENTITIES: ---> <!--- CZECHOSLOVAK SOCIALIST REPUBLIC ---> | Czechoslovak Socialist Republic=Coat of arms of Czechoslovakia (1961-1989).svg <!--- HUNGARIAN PEOPLE'S REPUBLIC ---> | Hungarian People's Republic=Coat of arms of Hungary (1957-1990).svg <!--- POLISH PEOPLE'S REPUBLIC ---> | Polish People's Republic = Coat of arms of Poland (1955-1980).svg <!--- REPUBLIC OF UHTUA (KARELIA) ---> | Republic of Uhtua = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | Republic of East Karelia = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | East Karelia = Coat of Arms of East Karelia (1920-1922).svg | West Karelia = Karjalan historiallisen maakunnan vaakuna.svg | Karelia = Coat of arms of historical province of Karelia in Finland.svg <!--- SOCIALIST FEDERAL REPUBLIC of YUGOSLAVIA ---> |SFR Yugoslavia=GRB JUGOSLAVIJE.svg <!---SOCIALIST FEDERAL REPUBLIC of YUGOSLAVIA CONSTITUENT REPUBLICS [RESPUBLIKI]---> | PR Macedonia=Coat of arms of the PR of Macedonia.svg | SR Macedonia=Coat of arms of Macedonia (1946-2009).svg | SR Bosnia and Herzegovina = Coat of Arms of the Socialist Republic of Bosnia and Herzegovina.svg | SR Croatia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg | SR Montenegro = Coat of Arms of the Socialist Republic of Montenegro.svg | SR Serbia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Serbia.svg | SR Slovenia = Coat of Arms of the Socialist Republic of Slovenia.svg <!--- UNION of SOVIET SOCIALIST REPUBLICS ---> | USSR=Coat of arms of the Soviet Union 1.svg <!---UNION OF SOVIET SOCIALIST REPUBLICS CONSTITUENT REPUBLICS [RESPUBLIKI]---> |RSFSR = Coat of arms of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg |Ukrainian SSR = Emblem of the Ukrainian SSR.svg |Belorussian SSR = Emblem of the Byelorussian SSR (1981-1991).svg |Armenian SSR = Emblem of the Armenian SSR.svg |Georgian SSR = Emblem of the Georgian SSR.svg |Azerbaijan SSR = Emblem of the Azerbaijan SSR.svg |Lithuanian SSR = Emblem of the Lithuanian SSR.svg |Latvian SSR = Emblem of the Latvian SSR.svg |Estonian SSR = Emblem of the Estonian SSR.svg |Moldavian SSR = Emblem of the Moldavian SSR.svg |Kazakh SSR = Emblem of Kazakh SSR.svg |Kirghiz SSR = Emblem of the Kirghiz SSR.svg |Uzbek SSR = Emblem of the Uzbek SSR.svg |Turkmen SSR = Emblem of the Turkmen SSR.svg |Tajik SSR = Emblem of the Tajik SSR.svg |Karelo-Finnish SSR = Emblem of the Karelo-Finnish SSR.svg |Transcaucasian SFSR = Emblem of the Transcaucasian SFSR (1930-1936).svg |Bukharan People's Soviet Republic = Emblem of the Bukharan People's Soviet Republic.svg |Khorezm People's Soviet Republic = Khorezm People's Soviet Republic <!--- 6. MILITARY and POLICE UNITS: ---> <!--- 7. RELIGIOUS ENTITIES: ---> <!--- 8. EDUCATIONAL ENTITIES: ---> <!--- 9. CORPORATE and ECONOMIC ENTITIES: ---> <!--- 10. ETHNIC and TRIBAL GROUPS: ---> <!--- 11. DEFAULT: ---> |#default=Insigne incognitum.svg }}<!--- --->|link={{{link|{{{1}}}}}}|{{ #if: {{{size|}}}| {{{size}}}|23px}}]]{{ #if: {{{text|}}}| {{#switch: {{{text}}} | none=|&nbsp;{{{text}}}}}|&nbsp;[[{{{1}}}{{ #if: {{{2|}}}|{{!}}{{{2}}}}}]]}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> rjt63j8pkb8i6xhz3vsgduokrlnvlvk 0 9844 1377590 1375192 2026-07-28T23:16:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377590 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} [[ಚಿತ್ರ:Hampana -.JPG|thumb|right |ಸಾಹಿತಿಗಳು-ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು]] {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ – Hampa Nagarajayya |image = |pseudonym = Hampana – ಹಂಪನಾ |birth_date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭, ೧೯೩೬ |birth_place = ಹಂಪಸಂದ್ರ, [[ಗೌರಿಬಿದನೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು, [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಕರ್ನಾಟಕ |occupation = ಸಾಹಿತಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು |nationality = [[ಭಾರತ]] |subject = ಕನ್ನಡ |influenced =[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] |notableworks=ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ|relations=[[ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ]]|awards=[[ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜಾನಪದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಚಿ.ನ.ಮಂಗಳಾ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ}} '''ಹಂ.ಪ.ನಾಗರಾಜಯ್ಯನವರು''' ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ '<nowiki/>'''ಹಂಪನಾ'''' ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಇವರು ಇಂದಿನ [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಗೌರಿಬಿದನೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಹಂಪಸಂದ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭, ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಇವರ ತಂದೆ ಶಾನುಬೋಗ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪದ್ಮಾವತಮ್ಮನವರು. ತಂದೆಯವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಪ್ರವಚನಗಳು ಹಂಪನಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು. ==ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹಂ ಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯನವರು [[ಮಂಡ್ಯ]], [[ಗೌರಿಬಿದನೂರು]], [[ಮಧುಗಿರಿ]], [[ತುಮಕೂರು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜುವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು [[ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು]]ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ.(ಆನರ್ಸ್) ಪದವಿ ಪಡೆದು ಎಂ.ಎ. ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ [[ಕುವೆಂಪು]], [[ತೀ. ನಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ]], [[ಡಿ. ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯ|ಡಿ. ಎಲ್‌. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್]], [[ಎಸ್. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ]], [[ಕೆ. ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪ]], [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ]] ಮುಂತಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದಿಗ್ಗಜಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು. [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಂಎ ಪದವಿಯನ್ನೂ, ''ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ''ಕ್ಕಾಗಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. == ವೃತ್ತಿ == ೧೯೫೯ರಿಂದ ೧೯೭೦ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜು, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಡ್ಯ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಇವರು ೧೯೭೦ರಿಂದ ೧೯೯೬ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಂಡು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿವಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಕಲಾವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ದುಡಿದರು. ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಜೈನ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ==ಪ್ರವೃತ್ತಿ== *ನಾಡಿನ ಪರಮೋಚ್ಛ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೇಗುಲವಾದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿ]]ಗೆ ೧೯೭೮ರಿಂದ ೧೯೮೬ರ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗೆ ಇವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ೧೯೬೬ರಿಂದ ೧೯೭೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ದುಡಿದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರ ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಮೌಲಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚಿನ್ನದಹಬ್ಬದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು |url=https://kannadasahithyaparishattu.in/ |access-date=27 January 2022 |website=Kannadasahithyaparishattu.in}}</ref> *ಹಾಗೆಯೇ [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]]ದವರು ೧೯೭೯ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ವರ್ಷವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಭವನ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. *ಹಂಪನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ [[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಧುರೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. *ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ತಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟೊರೊಂಟೊ, [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]], ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, [[ಲಂಡನ್]], [[ನವದೆಹಲಿ]] ಹಾಗೂ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. *ಹಂಪನಾ ಅವರು ದೇಶವಿದೇಶಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೈನಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಪ್ರತಿಮ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಹಂಚಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಪನಾ ಅವರ ಜ್ಞಾನಸಂಪದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಯಾದಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{cite web |title=Hampanā |url=http://www.jainworld.com/society/speaksch/Hampanāg.htm |access-date=26 June 2007 |website=Jainworld.com}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಇನ್ಸ್‌ಬ್ರುಕ್‌ ಕ್ಲಿನಿಕೆನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಲಿಯೊಬೆನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಈಟ್ವಾಸ್ ಲೊರಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೆನಡಾದ ಟೊರೊಂಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೆಕ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದಿಷ್ಯೂನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸೊರ್‌ ಬೋನ್ನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಯುಎಸ್‌ಎ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಡೇವಿಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲಿಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಯುಕೆ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಡರ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಂಡನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾ ಸಂಡಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಗೆರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. *ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು "ನಿಚ್ಚಂ‌ ಪೊಸತು"<ref>{{Cite web |title=ನಿಚ್ಚಂ ಪೊಸತು |url=https://www.youtube.com/watch?v=JcRbzyV2bMg}}</ref> ಎಂಬ ತಮ್ಮದೇ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ ಮೂಲಕ ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾರ್ಥಕ ಜೀವನ== *ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ]] ಅವರೂ ಸಾಹಿತ್ಯವೇತ್ತರು, ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರು. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಂಪನಾ ಅವರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವಿರತವಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ಯಾವುದೇ ಲಾಬಿಗಳನ್ನು ಒಣಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಎಂದೂ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದವರಲ್ಲ. *ನಾಗೇಂದ್ರಪ್ಪ ದಾಗಿನಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಬಾಳೇಶ ಲಕ್ಸೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಂಪನಾ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಪನಾ ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲಬುರ್ಗಿ ವಿವಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಡಾ [[ಚೆನ್ನಣ್ಣ ವಾಲೀಕಾರ]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ನಾಗಪ್ಪ ಚಲವಾದಿಯವರು ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಹಂಪನಾ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರು ಶ್ರಮಣ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು [[ಪಾಳಿ ಭಾಷೆ]], [[ಪ್ರಾಕೃತ|ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಲೋಕದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಒಳಹುನ್ನಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದ್ದ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ತುಂಬಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. *ಭಾವಹಿಂಸೆಯೂ ಪಾಪ ಎಂಬ ಪರಂಪರೆಯ ಹಂಪನಾ ಎಂದೂ ಯಾರನ್ನೂ ಕಟುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ನೋಯಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾಡೋಜ ಹಂಪನಾ ಅವರು ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ವಿದ್ವತ್ತು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಅಪಾರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪರಿಣತಿಯೂ ಉಳ್ಳ ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ. == ಕೃತಿಗಳು == ಹಂಪನಾ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ೧೧೫ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಅವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. # [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ]](೬), # [[ಸಂಶೋಧನೆ]](೧೩), # [[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]](ಚಾರುವಸಂತ). ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಜುಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=27 December 2021 |title=Hampana's Charu-Vasantha translated into English |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hampanas-charu-vasantha-translated-into-english/article38044967.ece |access-date=27 January 2022 |website=Thehindu.com}}</ref> # [[ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ]](೧೫), # [[ಜಾನಪದ]](೫), # [[ಅನುವಾದ]](೪), # [[ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ]](೮), # [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]](೬), # [[ವಿಮರ್ಶೆ]](೨), # [[ಕಾದಂಬರಿ]](ನಾಗಶ್ರೀ, ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಪಂಪ), # ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ(೨), # ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲೆ(೪), # ಸಂಪಾದಿತ (೧೧) ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇವಿಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೌಲಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. # ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುಸ್ತಕ Spectrum of Classical Literature in Karnataka<ref>{{Cite web |title=ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು - ಬಿ.ಪಿ. ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ |url=https://www.bookbrahma.com/news/nnu-vishwadellede-pasarisuva-kelasavagabeku-b-p-veerabhadrappa |website=www.bookbrahma.com |access-date=2024-07-03 |archive-date=2022-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221213160245/https://www.bookbrahma.com/news/nnu-vishwadellede-pasarisuva-kelasavagabeku-b-p-veerabhadrappa |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನವಾಗಿದೆ. ==ಸಂಭಾವನಾ ಗ್ರಂಥಗಳು== {{citation needed}} # ಪಚ್ಚೆತೆನೆ – ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಸಂ: ಟಿ ಕೆ ಮಹಮೂದ್ ಮತ್ತು ಶಾ ಮಂ ಕೃಷ್ಣರಾಯ # ಸಂಕೃತಿ – ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಸಂ: ಡಾ ಎಚ್ ಜೆ ಲಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ ಮತ್ತು ಪ್ರೊ. ಸುಕನ್ಯಾ ಮಾರುತಿ # ಸಂಕರ್ಷಣ – ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಸಂ: ಜೆ ಜ್ಞಾನಾನಂದ ಮತ್ತು ಡಾ. ಸಂಜೀವ ಕೆ ಶೆಟ್ಟಿ # ಬರಹ ಬಾಗಿನ – ೧೯೯೬ ಸಂ: ಎಚ್ ವಿ ನಾಗೇಶ್ # ಹಂಗ್ರಂಥಾವಳಿ – ೧೯೯೭ ಸಂ: ಸ್ಮಿತಾರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳ್ ಸೆಲ್ವಿ # ಹಂಪನಾ ವಾಙ್ಮಯ – ೨೦೦೭ ಸಂ: ಡಾ. ಎಂ ಭೈರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಬಿ ಆರ್ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು== {{citation needed}} ಹಂಪನಾ ಅವರಿಗೆ[[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ [[ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Nadoja for Kinhanna Rai, Sarojini Mahishi, Ham. Pa. Na., two others|url=http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112618510100.htm|accessdate=December 15, 2010|newspaper=The Hindu|date=November 26, 2006|archive-date=ಜುಲೈ 7, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070707072331/http://www.hindu.com/2006/11/26/stories/2006112618510100.htm|url-status=deviated}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಅವು, # ೧೯೯೩-೯೪ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ೧೯೯೫ರ ಜಾನಪದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಮುಂಡರಾಯ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] # ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ [[ಚಿ.ನ.ಮಂಗಳಾ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಆಚಾರ್ಯ ಕುಂದಕುಂದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web |title=कुन्दकुन्द ज्ञानपीठ, इन्दौर |url=http://www.kundkundgyanpeeth.org/ |website=www.kundkundgyanpeeth.org |access-date=2024-07-03 |archive-date=2023-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528101412/http://www.kundkundgyanpeeth.org/ |url-status=dead }}</ref> # ಶೀಮೊಗ್ಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮುದಾಯವು ನೀಡಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಭಾಸ್ಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<ref>{{Cite news |date=12 January 2017 |title=Hampa Nagarajaiah bags prestigious Pampa award |website=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/hampa-nagarajaiah-bags-prestigious-pampa-award/articleshow/56492922.cms |access-date=2023-07-21 |url-status=dead |archive-date=2017-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518202501/http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/hampa-nagarajaiah-bags-prestigious-pampa-award/articleshow/56492922.cms }}</ref> # ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮನ್ನಣೆ.<ref>{{Cite web |date=15 August 2019 |title=Hegde, Hampana chosen for President's Certificate |url=https://www.deccanherald.com/state/hegde-hampana-chosen-for-presidents-certificate-754600.html |website=Deccan Herald}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] 1ycjtm6ollydb28ko4c4a6mxg5ojowq 0 10667 1377505 1348267 2026-07-28T14:50:20Z Vidya navalur 100453 1377505 wikitext text/x-wiki [[File:mahavir.jpg|thumb|right|ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕರೌಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಗವಾನ್ [[ಮಹಾವೀರ]]ನ ಬಿಂಬ]] [[File:Khajuraho3.jpg|thumb|200px|ಖಜುರಾಹೊದಲ್ಲಿರುವ ಜಿನಮಂದಿರ]] [[ಚಿತ್ರ:Tirthankaras.jpg|thumb|right|200 px|ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಥಮ [[ತೀರ್ಥಂಕರ]] [[ಋಷಭದೇವ]] ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರ [[ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರ]]ನ ಶಿಲ್ಪ]] '''ಜೈನ ಧರ್ಮ''' [[ವಿಶ್ವ]]ದ ಅನಂತ ಸತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಧರ್ಮ. ಪಾರಂಪರಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಅನುಸಾರ, [[ಋಷಭದೇವ]] ಈ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಅರಿತವ. ಈ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆದವರು [[ತೀರ್ಥಂಕರ]]ರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಋಷಭದೇವನ ನಂತರ ಬಂದ ೨೩ ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವ [[ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರ]]. ==ಶಬ್ದ ಉತ್ಪತ್ತಿ== ಜೈನ ಎಂದರೆ 'ಜಿನ'ಎಂಬ ಶಬ್ಧದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದು ಜಿನ ಎಂದರೆ 'ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು' ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. [[ಕರ್ಮ]]ದ ಕಟ್ಟನ್ನು ಮುರಿದು ಸಂಸಾರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವ [[ಜೀವ]]ರಿಗೆ 'ಜಿನರು' ಎಂದು ಹೆಸರು. ಜಿನರಿಂದ ಉಪದೇಶಿ ಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಧರ್ಮ]]ವೇ ಜೈನಧರ್ಮ. ==ಜೈನ ತತ್ವಗಳು== '''ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ''' *ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ನೀತಿ, ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ದಯೆ ಇವುಗಳು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳು.[[ಜೈನ|ಜೈನ ದರ್ಶನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವ (ಆತ್ಮ) ಅನಾದಿಯಾದುದು. ಜೀವರುಗಳ ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಸುಖ, ದು:ಖಗಳಿಗೆ [[ಕರ್ಮ]]ವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಕರ್ಮವೂ ಅನಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ [[ರತ್ನತ್ರಯ]]ಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕರ್ಮದ ಕಟ್ಟು(ಸಂಸಾರ ಬಂಧ)ಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಬಹುದು. *ಇದರೊಂದಿಗೆ ಜೈನರು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಪಂಚಾಣು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು [[ಅಹಿಂಸೆ]], [[ಸತ್ಯ]], [[ಆಸ್ತೇಯ]], [[ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಅಪರಿಗ್ರಹ]]. ಜೈನ ಧರ್ಮ ದೇವರನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕರ್ಮಬಂಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ [[ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿಗಳು|ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿ]]ಗಳ [[ಪೂಜೆ]],ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==ಜೈನ ದರ್ಶನ== ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೈನ ದರ್ಶನವು ಅವೈದಿಕ ದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಶ್ರಮಣ ಪಂಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು.( '''ಸಮಣ ವಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಾ'''). ಶ್ರಮಣ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ನಾಯಕರು. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಉಪದೇಶಕರು (ರಾಜರು) ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ, ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪಶು ಯಜ್ಞ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಮೊದಲಾದವು ಜೈನ ಮತ್ತು [[ಬೌದ್ಧ]] ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರು ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಮನೋನಿಗ್ರಹವು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಧನವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಿಗಂಬರರು, ಶ್ವೇತಾಂಬರರು ಎಂದು ಎರಡು ಪಂಥಗಳಿವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಜೈನಧರ್ಮವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದು. ಈ ಧರ್ಮದ ಆದಿ (ಮೊದಲನೆಯ) ತೀರ್ಥಂಕರ ಆದಿನಾಥ. ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ [[ಮಹಾವೀರ]]ನು ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರ. ಇವನು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಸಮಕಾಲೀನನಾಗಿದ್ದು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತಗೊಳಿಸಿದನು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು [[ರಾಜ]] ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ೮ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಬಂತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮೀಯರು ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ೪೨ ಲಕ್ಷ ಜನರಿದ್ದಾರೆಂದು (ಜನಗಣತಿ ೨೦೦೧) ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.ಈ ಧರ್ಮದ ಕೆಲವರು ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್, ಕೆನಡ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಜಪಾನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಯು.ಎಸ್.ಎ. ಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ; *ಅದು ೯೧.೪% (೨೦೦೧ ಜನಗಣತಿ). ಈಧರ್ಮದವರ ಕೈ ಬರೆಹದ ಪ್ರತಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದವುಗಳು. ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, [[ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ]], ಮಹಾವೀರನಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನವರು. ಉತ್ತರಾದ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಹೆಸರು ಕಂಡು ಬರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ==ಜೈನರ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು== :ಪೂರ್ವ ಆಗಮಗಳು, ದೇವರ್ದಿ ಎಂಬುವನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದವುಗಳು (ಕ್ರಿ. ಶ. ೫ ನೇ ಶತಮಾನ. ) ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು ಇವು ಈ ದರ್ಶನದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಗಳು,- ಆದರೆ ಇವು ವಿಲುಪ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಭಾಷೆ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿ. *ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ದರ್ಶನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡಿಸಿದವರು - ಉಮಾಸ್ವಾಮಿ, ಕುಂದಕುಂದಾಚಾರ್ಯ, ಸಮಂತಭದ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ. ಪೂರ್ವವೆಂಬ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಧರ್ಮದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಿಂದೆ ಕಂಠಪಾಠದ ಮೂಲಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಬಹಳಷ್ಟು ನಶಿಸಿಹೋಗಿ ನಂತರ ಅಳಿದು ಉಳಿದವು. *ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳು ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಧರ್ಮವಿಧಿಗಳ ಆಗಮಗಳು, ಅವು ನಲವತ್ತಾರು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ : ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗಗಳು; ಹನ್ನೆರಡು ಉಪಾಂಗ ಆಗಮಗಳು; ಆರು ಛೇದ ಸೂತ್ರಗಳು; ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳು, ಹತ್ತು ಪ್ರಕಾಮಿಕ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ) ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಚೂಲಿಕಾ ಸೂತ್ರಗಳು. *ದಿಗಂಬರ ಪಂಥದವರು ಈ ಆಗಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರಾದರೂ ಮೂಲವು ನಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಆಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ಆಧಾರವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. -ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಥಮ ಅನುಯೋಗ, ನಾಲ್ಕು ಚರಣ ಅನುಯೋಗ, ನಾಲ್ಕು ಕರಣ ಅನುಯೋಗ, ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ದ್ರವ್ಯ ಅನುಯೋಗ. ಜೈನರ ಕೈಬರೆಹದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪತಾನ್, ಜೈಸಲಮೇರಿ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರವಿದೆ. (ಇಂ.ವಿಕಿ ಪೀಡಿಯಾ) *'''ಜೈನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮುಖ''' ; ತಾತ್ವಿಕ ವಿಚಾರ, ಮತೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರ. ಅಹಿಂಸೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚಾರ. ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಧವ್ಯ -ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅಥವಾ ತೋರಿಸುವುದು. ==ತತ್ವ :== :Epistemology - The nature of truth *'''ಅನೇಕಾಂತವಾದ''' : *'''ತತ್ವ : ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ''' *ಅನೇಕಾಂತವಾದ : ಅವರ ತತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಆನೇಕಾಂತವಾದ. :ಸತ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವು ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವಾದುದು. ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ (ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ) ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ.. ಸರ್ವಜ್ಞ ಮಾತ್ರಾ ಅರಿಯಬಲ್ಲ. ಕುರುಡರು ಆನೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಂತೆ, ವಸ್ತುವಿನ ಬಗೆಗೆ ವಸ್ತುವಿನ ಸತ್ಯದ ಜ್ಞಾನ ಕುರುಡರ ಆನೆಯ ಜ್ಞಾನದಂತೆ. :ಸತ್ ಎಂದರೆ ಇರುವಿಕೆ - ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅಶಾಶ್ವತ ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಣವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ - ಬಂಗಾರ ಶಾಶ್ವತ; ಆಭರಣ ಅಶಾಶ್ವತ. :ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ, ಉತ್ಪತ್ತಿ, ನಾಶ, ಶಾಶ್ವತ, ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿವೆ. ದ್ರವ್ಯ, ಅರ್ಥಾತ್ ವಸ್ತುವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ, ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯು ವಸ್ತುವಿಗೆ ದ್ರವ್ಯ ಎನ್ನುವರು. :'''ಪದಾರ್ಥಗಳು''' ಬಹು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ( space). ಅವಯವಗಳುಳ್ಳದ್ದು (ಡೈಮೆನ್‌ಶನ್ಸ). ಅವು ಅಸ್ತಿಕಾಯಗಳು. ಕಾಲ ಏಕ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ; ಅವಯುವ (ಬಹುದೇಶ)ಇಲ್ಲದ್ದು. ವಸ್ತುವಿನ ಇರುಇತರಕೆಗೆ ಗುಣ ಅವಶ್ಯ. ದೇಶ ಕಾಲ ಪರ್ಯಾಯ. ವಸ್ತುವನ್ನು ಏಕ ಮುಖವಾಗಿನೋಡಿದರೆ ಏಕಾಂತವಾದವಾಗುತ್ತದೆ. :'''ಅಸ್ತಿಕಾಯ''' : ದ್ರವ್ಯಗಳು ಐದು ಬಗೆ. ಅಸ್ತಿಕಾಯ: ೧.ಜೀವಾಸ್ತಿಕಾಯ; ೨.ಪ್ರದ್ಗುಲಾಸ್ತಿಕಾಯ; ೩.ಆಕಾಶಾಸ್ತಿಕಾಯ; ೪.ಧರ್ಮಾಸ್ತಿಕಾಯ; ೫.ರ್ಧಮಾಸ್ತಿಕಾಯ. :ದ್ರವ್ಯ ಎರಡು ಬಗೆ : ಜೀವ; ಅಜೀವ. ಜೀವ -ಚೇತನ; ಅಜೀವ -ಜಡ. :'''ಜೀವ ತತ್ವ :''' ಚೈತನ್ಯ ಜೀವದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅನಂತ ಜ್ಞಾನ ; ಅನಂತ ದರ್ಶನ ;ಅನಂತ ಪದಾರ್ಥ; ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಭರಿತ. ಅದು ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪಿ. (ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜೀವನ ಮೇಲೆ ಆವರಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಆವರಣವು ಹೋಗಿ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. :'''ಜೀವವೇ''' ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ತನ್ನ ಶರೀರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. (ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಕೊಠಡಿಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.) :ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆ. : ಸಸ್ಯಗಳು, ಸ್ಥಾವರಜೀವಿ, ಏಕೇಂದ್ರಿಯ -ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿ-ಇಂದ್ರಿಯ ಇತ್ಯಾದಿ. :'''ಪುದ್ಗಲ ತತ್ವ :''' (ಮ್ಯಾಟರ್) ಭೌತ ವಸ್ತು; -ಎರಡು ವಿಧ ; ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ ಅಥವಾ ಸಂಘಾತ; ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಸ್ಕಂದ ; ಎಲ್ಲಾ ಪರಮಾಣುಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯವು. ಅವುಗಳಿಂದ ಪೃಥ್ವಿ, ಅಪ್, ತೇಜ, ವಾಯು, ಇವು ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳು. ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಠಿ ಪರಮಾಣುವೇ. ಪರಮಾಣುಗಳು ಒಂದೇ ಬಗೆಯಾದರೂ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರ ವಸ್ತುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ '''ಸ್ಕಂದ''' -ಗೋಚರಿಸುವ (ವಸ್ತುಗಳು ಆಗುವುವು) ಪ್ರಪಂಚವಾಗುವುದು. :'''ಆಕಾಶ ತತ್ವ''' : ಅಸ್ತಿಕಾಯ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದು - ಆಕಾಶ. ಇದನ್ನು ಅನುಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ- ಲೋಕಾಕಾಶ, ಅಲೋಕಾಕಾಶ. ಲೋಕಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜೀವ, ಪುದ್ಗಲ, ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ ಇರುವುದು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು ಅಲೋಕಾಕಾಶ. ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ- ಜೀವಿಗಳಿಗೂ, ಪುದ್ಗಲ (ಭೌತವಸ್ತು) ಗಳಿಗೂ, ಗತಿ ಶೀಲ- ಚಲನೆಗೆ, ಇರುವಿಕೆಗೆ, ಸಹಕಾರಿಯಾದುದು. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ : ಮೀನಿಗೆ ನೀರು ; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಅಧರ್ಮ- ಎಂದರೆ ಸ್ಥಿತಿ ಶೀಲಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ. ಉದಾ: ದಣಿದವನಿಗೆ ಮರದ ನೆರಳಿನಂತೆ. :'''ಕಾಲ ತತ್ವ :''' ಇದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಲ್ಲ. ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲ - ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು. ಕಾಲದ ಉಪಕಾರಗಳು, ವರ್ತನೆ, ಪರಿಣಾಮ, ಕ್ರಿಯೆ, ಪರತ್ವ, ಅಪರತ್ವ. ಲೋಕಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಅಣುರೂಪಿಯಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಅವು ಎರಡು ಬಗೆ; ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕಾಲ-ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದು; ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. :'''ಜ್ಞಾನತತ್ವ :''' ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ, (ಇದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವೆನ್ನುವರು). ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಮೂಲಕ ಪಡೆದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವು ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವಾದದ್ದು. :'''ಅನಂತಧರ್ಮಾತ್ಮಕಂ ವಸ್ತು''' ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲುದು; ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿಗೂ ಇರಬಹುದಾದ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ; ಅವು ಅನಂತ. [[ಅನಂತವಾದ]] ==ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನಯ :== :'''ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನಯ :''' :ಜೈನ ಧರ್ಮವು '''-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಅನುಮಾನ, ಆಗಮ''' ಗಳೆಂಬ ಮೂರುಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೇ ಪ್ರಮಾಣ. ವಸ್ತುವಿನ ಒಂದು ಅಂಶದ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ನಯ. ಎಂದರೆ ಅದರ ಒಂದು ದೃಷ್ಠಿಕೋನದಿಂದ ಹೇಳುವುದು ನಯ. :'''ಏಕ ದೇಶ ವಿಶಿಷ್ಠಾರ್ಥೋ ನಯಸ್ಯ ವಿಷಯೋ ಮತಃ.''' ==ಸ್ಯಾದ್ವಾದ== :ಸತ್ಯದ ಜಟಿಲ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಬಗೆಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡುವುದೇ '''ಅನೇಕಾಂತವಾದ;''' ಅನೇಕಾಂತವಾದವೇ -ಸ್ಯಾದ್ವಾದ. (ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಯನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದು) :ಸತ್ಯವು ಹೀಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ವಿಶ್ವವನ್ನು ಅನೇಕ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೂ ಬರಬಹುದು; ಸತ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಳು ಹಂತಗಳಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. # ಸ್ಯಾದಸ್ತಿ -ಹೀಗಿರಬಹುದು. # ಸ್ಯಾನ್ನಾಸ್ತಿ - ಹೀಗಿರಲಾರದು. # ಸ್ಯಾದಸ್ತಿಚ ನಾಸ್ತಿಚ -ಬಹುಶಃ ಇದ್ದೀತು, ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದೀತು. # ಸ್ಯಾದವ್ಯಕ್ತಮ್ - ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗದು. # ಸ್ಯಾದ್ ಅಸ್ತಿಚ ಅವ್ಯಕ್ತಂಚ - ಬಹುಶಃ ಇದೆ -ವರ್ಣನಾತೀತವಾಗಿದೆ. # ಸ್ಯಾನ್ನಾಸ್ತಿಚ ಅವ್ಯಕ್ತಂಚ - ಬಹುಶಃ ಇಲ್ಲ, ವರ್ಣನಾತೀತವೂ ಆಗಿದೆ. # ಸ್ಯಾದಸ್ತಿಚ ನಾಸ್ತಿಚ ಅವ್ಯಕ್ತಂಚ.- ಬಹುಶಃ ಇದೆ, / ಬಹುಶಃ ಇಲ್ಲ ; ವರ್ಣನಾತೀತವೂ ಆಗಿದೆ. :ಈ ವಾದ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಠಿ ವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ರತ್ನ ತ್ರಯ== :ಜೈನ ಶಬ್ದವು ಜಯ, ಜಯಿಸಿದವನು ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. :ಅದರ ಅರ್ಥ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು -ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು; ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ರತ್ನ ತ್ರಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಇವು: # ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ :(ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆ) ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ನಂಬುಗೆ. # ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ : ಜೈನ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನ. # ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ : ಅವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಗೊಳಿಸುವುದೇ -ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ. :'''ನೀತಿ ನಿಯಮಗ'''ಳು : ರತ್ನತ್ರಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪಂಚಾಣು ಮಹಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. # ಅಹಿಂಸೆ : ಕಾಯಾ ವಾಚಾ ಮನಸಾ, ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದು. # ಸತ್ಯ : ಸದಾ ಸತ್ಯ ವಾಕ್ ನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು, # ಆಸ್ತೇಯ : ಕದಿಯದಿರುವುದು. # ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ : ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ; ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ. # ಅಪರಿಗ್ರಹ : ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ. (ಇದು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ; ಸಂಸಾರಿಗಳು ಪರಿಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.) :೪.೫. ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ -ಏಕ ಪತ್ನಿತ್ವ, ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ. ==ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ== '''ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ''' :ಕರ್ಮವು ಭೌತ ವಸ್ತು, ಅದು ಜೀವವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಜೀವವನ್ನು ಜನ್ಮಾಂತರ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ ಭವಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನನ್ನು ನೂಕುತ್ತದೆ. ಜೀವನು ಬದ್ಧ ಪುರುಷನಾಗುತ್ತಾನೆ. :ಈ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಂಟು ಬಗೆ (ಒಟ್ಟು ೧೪೮ ಬೇಧಗಳಿವೆ.). ೧.ಜ್ಞಾನಾವರಣೀಯ : ೨.ದರ್ಶನಾವರಣೀಯ, ೩.ಮೋಹನೀಯ. ೪. ವೇದನೀಯ, ೫. ಆಯುಷ್ಯ ; ೬) ನಾಮ, ೭. ಗೋತ್ರ, ಅಂತರಾಯ. ಕರ್ಮನಾಶವು ಸಂವರ (ತಡೆಯುವುದು), ನಿರ್ಜರ(ನಾಶಮಾಡುವುದು), ಈ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳು ನಡೆದು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದು, - ಅನಂತ ಜ್ಞಾನ ; ಅನಂತ ವೀರ್ಯ, ಅನಂತ ಶ್ರದ್ಧಾ, ಅನಂತ ಶಾಂತಿಗಳೆಂಬ ಅನಂತ ಚತುಷ್ಟಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದು. ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿ ಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. :ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹಂತವಾಗಿ ಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಆಯೋಗ. ಮೊದಲು ತೀರ್ಥಂಕರ-ಅರ್ಹತ,- [[ಅರ್ಹಂತ]]-ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವರು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರು. ಅವರು ಅಂತಿಮ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಕಾಶ, ಅಲೋಕಾಕಾಶದ ನಡುವೆ. ಸಿದ್ಧಶಿಲಾ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮುಕ್ತರೆಲ್ಲಾ ಅನಂತ ಚತುಷ್ಟಯ ಸಂಪನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ==ಹಬ್ಬಗಳು== :ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಪರ್ಯುಷಣ ಪರ್ವ (ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯ) ಹಾಗೂ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ (ದಿಗಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯ). ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಶ್ವೇತಾಂಬರರು ಪರ್ಯುಷಣವನ್ನು ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ದಿಗಂಬರರು ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವವನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿಗಳು ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚ ಮಹಾವ್ರತಗಳ ಆಚರಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ವೇತಾಂಬರರು ಕಲ್ಪಸೂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ, ದಿಗಂಬರರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು, ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಹತ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>https://www.jainology.org/manchester-jain-samaj/</ref> :ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೈನರು ಪರಸ್ಪರ "ಮಿಚ್ಛಾಮಿ ದುಕ್ಕಡಂ" ಅಥವಾ "ಖಮತ್ ಖಾಮಣಾ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, "ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಕರ್ಮದಿಂದ ತಿಳಿದು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯುಷಣ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ "ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೆಲೆಸುವುದು" ಅಥವಾ "ಒಗ್ಗೂಡುವುದು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.<ref>https://www.indiatoday.in/information/story/jain-calendar-2026-important-festival-dates-and-fasting-days-2886818-2026-03-25</ref> '''ಮಹಾವೀರ ಜನ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣಕ''': ಮಹಾವೀರ ಜನ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣಕವು 24ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರ ಜನ್ಮೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೈನರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು, ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು, ಜೈನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಹಾವೀರರ ಮೂರ್ತಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಪಾಟ್ನಾದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕುಂಡಗ್ರಾಮ (ಕುಂಡಲಪುರ)ದಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಸಮೀಕ್ಷೆ== :ಜೈನ ದರ್ಶನವು ವೇದ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನಾಸ್ತಿಕ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜೈನರು ಆತ್ಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ; ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಂಕರನನ್ನೇ ಭಗವಂತನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ಮಾನವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕ್ಕೆ ಸಹಮತವಿದೆ. ಆದರೆ ಫಲ ಕೊಡುವ ವಿಧಾತನಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ; ಜಗತ್ತು ಜೀವಗಳು ನಿತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಾನುಭವಕ್ಕೂ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. (ಪ್ಲೂರಲಿಸ್ಟಿಕ್ ರಿಯಲಿಸಮ್). :ಸ್ಯಾದ್ವಾದವು ಜೈನಧರ್ಮದ ಮಹತ್ದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. :ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಆಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆಗೆ ಅತಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕಠೋರ ವ್ರತ ನಿಯಮಗಳು, ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. :ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾಂಬರ -ದಿಗಂಬರ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಎರಡು ಪಂಥಗಳಿದ್ದರೂ, ಬೇಧವು ಆಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾ ; ದಾರ್ಶನಿಕವಾಗಿ ತತ್ವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ. ಆದ್ದರಿಂದ'''ಜೈನಂಗೆ ವಿರೋಧಮಿಲ್ಲ,'''ಏಕೆಂದರೆ ದೃಷ್ಠಿಕೋನದಿಂದ ತತ್ವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳುಂಟು. :[[ಓಂ]]ಸತ್ಸತ್. <ref>ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯ: ಏದುರ್ಕಳ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್</ref> <ref>ಭಾರತೀಯ ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಚಯ :- ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ & ([[ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎ.ಹೆಗಡೆ]]) ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎ.ಹೆಗಡೆ ಎಚ್.ಒ.ಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತ -ಎಂ.ಜಿ.ಸಿ. ಕಾಲೇಜು ಸಿದ್ದಾಪುರ ಕಾರವಾರ ಜಿಲ್ಲೆ. (ಕಾಪಿ ರೈಟಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ)ಪ್ರಕಾಶಕರು :ದಿಗಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯೆಯ್ಯಾಡಿ ಮಂಗಳೂರು.]]</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {| class="wikitable" |- | colspan=4 style=”background:#eee;” | <center >'''ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ''' </center> |- |[[ಚಾರ್ವಾಕ|ಚಾರ್ವಾಕ ದರ್ಶನ]] || ಜೈನ ದರ್ಶನ || [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧ ದರ್ಶನ]] || [[ಸಾಂಖ್ಯ|ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ]] |- | [[ಯೋಗ|ರಾಜಯೋಗ]] || [[ನ್ಯಾಯ ದರ್ಶನ|ನ್ಯಾಯ]] || [[ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ]] || [[ಮೀಮಾಂಸ ದರ್ಶನ]] |- | [[ಆದಿ ಶಂಕರರು ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ]] || [[ಅದ್ವೈತ]]- [[ಜ್ಞಾನ-ಕರ್ಮ ವಿವಾದ]] || [[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ | ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] || [[ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] |- |[[ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ|ಮಾಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]||[[ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಭಾರತಮ್ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] || [[ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ]] || [[ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ]] |- |[[ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] || [[ವೀರಶೈವ| ವೀರಶೈವ ತತ್ತ್ವ]] ||[[ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರು]] || - [[ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು]] |- |[[ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮ]] ||[[ಮೋಕ್ಷ]] ||ಗೀತೆ||[[ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ]] |- |} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.bbc.co.uk/religion/religions/jainism/ BBC page on Jainism] * [http://www.jinvani.com A complete portal of jainism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220811200520/http://www.jinvani.com/ |date=2022-08-11 }} * [http://www.atmadharma.com AtmaDharma.com], A library of over 200 downloadable Jain books in many languages. Lots of Audio (Songs, Lectures) and Video. * [http://jainlibrary.org jainlibrary.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922114650/http://jainlibrary.org/ |date=2008-09-22 }}, A complete list of texts on Jainism, sponsored by the JAINA Education Committee == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ]] 4trnulpkasdzffyz67bqt053p938s5a 0 11889 1377599 1369370 2026-07-29T02:45:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377599 wikitext text/x-wiki '''ಹಿರಿಯೂರು''' ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯೆ ಆರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವೂ ಹೌದು. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೬೦ ಕಿ ಮೀ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ೪೦ ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವು [[ವೇದಾವತಿ ನದಿ]]ಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ತೇರುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ [[ದೇವಾಲಯ|ದೇವಾಲಯದಿಂದಾಗಿ]] ದಕ್ಷಿಣದ [[ಕಾಶಿ]] ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ [[ತಾಲ್ಲೂಕು|ತಾಲ್ಲೂಕಿನ]] ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ [[ವಾಣಿವಿಲಾಸ ಸಾಗರ]]. ಬೆಂಗಳೂರು-ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ೪೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೮,೭೭೨. ವೇದಾವತಿ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಉಪವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳೂ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವೂ ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಜವಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ, ಹಿರಿಯೂರು, ಐಮಂಗಲ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರ ಹೋಬಳಿಗಳು. ಒಟ್ಟು ೧೫೭ ಗ್ರಾಮಗಳಿರುವ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೭೦೩.೯ಚ.ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨,೬೪,೬೬೨. == ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣ == ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಕಣಿವೆ ಬೆಟ್ಟಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಇವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಿರುವ ಉತ್ತರ ಸಾಲಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂದಸಕಟ್ಟೆ ಸಾಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ವೇದಾವತಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯನದಿ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಅನಂತರ ಉತ್ತರಾ ಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ಈ ನದಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಹರಿದು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ನದಿಗೆ ಮಾರಿಕಣಿವೆಯ ಬಳಿ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ವಾಣೀವಿಲಾಸಸಾಗರ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಗರಣಿಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಮುಖಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ವೇದಾವತಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು. ಉತ್ತಮ ಹವಾಗುಣವಿರುವ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ೪೮೦.೩೧ ಮಿಮೀ. == ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮಗಳು == ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗೋಗುಡ್ಡದ ಬಳಿ ಕಲ್ನಾರು, ಗವನಹಳ್ಳಿ ಬಳಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ದೊರೆಯುವುದು. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಜವಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ, ಅಣ್ಣಿಸಿದ್ರಿ ಮತ್ತು ದಿಂಡಿವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ನಿಶಾನಿಗುಡ್ಡದ ಬಳಿ ಸೀಸದ ಅದುರು ಇದೆ. ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಹುಣಿಸೆ, ಮಾವು, ಹಿಪ್ಪೆ, ಜಾಲಿ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಸೀತಾಫಲ ಮುಂತಾದುವು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆರೆ, ಬಾವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಾಣೀವಿಲಾಸಸಾಗರದ ನಾಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಲಪೂರೈಕೆಯಾಗಿ ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಬತ್ತ, ತೊಗರಿ, ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ, ತೈಲಬೀಜಗಳು, ಅಡಕೆ, ವಿವಿಧ ಫಲ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯೂರಿಗೆ ೩ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಬ್ಬೂರು ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರ ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಟದ ಬೆಳೆಗಳ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗ-ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಂಡ್ಯ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಂಡು ಫಲ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪಶುಪಾಲನೆಯಿದ್ದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಪಶುವೈದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ತೊರೆ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮವೂ ಇದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ಕೆಲವೊಂದು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗಗಳ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೂ ಇವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಹಿರಿಯೂರ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 'ಸಂತೇ' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾರಿ ಕಾನೈವ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೈಸೂರು ವೊಡಿಯಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾರಿ ಕಾನೀವ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸ ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್.<ref>{{cite web |last1=Friedrich |first1=Michael |last2=Schwarke |first2=Cosima |title=One-Volume Libraries: Composite and Multiple-Text Manuscripts |url=https://books.google.co.in/books?id=-D97DQAAQBAJ&pg=PA279&lpg=PA279&dq=Sastri+(1932):99&source=bl&ots=jkJeFgdMft&sig=ACfU3U2bsfLf5YHJkiakdY_tZj2mQiDfng&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiW6pSRo_zmAhWhjuYKHYhkB44Q6AEwAHoECAQQAQ#v=onepage&q=Sastri%20(1932)%3A99&f=false |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |accessdate=11 January 2020 |language=en |date=7 November 2016}}</ref> ಸಿ ಎನ್ ಮಾಲಿಗೆ ಹರಿಯೂರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹುಲಿತೋಟ್ಲು ಮತ್ತು ಆದಿರಾಲು ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಉಪ ಕಚೇರಿ ಐಮಂಗಲ. ಹಿಯೂರ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪ ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಹಿರಿಯೂರ್ ೫೦೦+ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. "ತೆರುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಇದನ್ನು ಭಕ್ತರು "ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಕ್ತ "ಹೇಮಾ ರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ" ನಿವಾಸಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅವಳು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಗೆ "ಓ ಸ್ವಾಮಿ ನಾನು ವಯಸ್ಸಾದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ವಾರಣಾಸಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಆ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ವಾರಣಾಸಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು, ಅವನು ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಹಿರಿಯೂರ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭರವಸೆಯಂತೆ, ಶಿವನು "ಒರಲುಕಲ್ಲು" (ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ಆಕಾರದ ಕಲ್ಲು) ಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಲ್ಲು ನಂತರ ತೇರುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಹಿರಿಯೂರ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು "ಘಾನಪುರಿ". ಹಿರಿಯೂರ್ ಬಳಿ ಇರುವ "ಯೆಪ್ಪಟ್ಟು ಕನ್ನಿನಾ ಸೆಟುವ್" ("ಎಪ್ಪತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳ ಸೇತುವೆ") ಅದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾದರಿಗಳು ಮಾನವನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{cite web |title=Hiriyur Town Municipal Council City Population Census 2011-2020 {{!}} Karnataka |url=http://www.census2011.co.in/data/town/803123-hiriyur-karnataka.html |website=www.census2011.co.in |accessdate=11 January 2020}}</ref> ಹರಿಯೂರ್ ೫೬,೪೧೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೪೯.೮೫% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೫0.೧೫%. ಹರಿಯೂರ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ೮೩.೬೩%, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೪.೦೪% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೮೮.೪೮%, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೮.೮೫%. ಹರಿಯೂರ್ನಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೦.೪೪% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ==ಪ್ರಾದೇಶಿಕ== ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಣಗಿದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವೇದಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಮುಂಬೈ-ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾದ ಎನ್ಎಚ್ ೪ ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆದಿವಾಲಾದಂತಹ ಹರಿಯೂರ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಲವಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕತೆ== ಹರಿಯೂರ್ ೧.೯೫ ° N ೭೬.೬೨ ° E ನಲ್ಲಿ ಇದೆ.<ref>{{cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Hiriyur, India |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hiriyur.html |website=www.fallingrain.com |accessdate=11 January 2020 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111191304/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hiriyur.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸರಾಸರಿ ೬೩೦ ಮೀಟರ್ (೨೦೬೬ ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} ie37pb2kcs5cpkvwf5808h2oywro0ct 0 13208 1377633 1369461 2026-07-29T03:08:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377633 wikitext text/x-wiki ಹುನಗುಂದ್ ಅಥವಾ '''ಹುನಗುಂದ''' ಇದು ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ ಅಮ್ಮಿನಗಡ್, ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ. ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ [[ಬಸವೇಶ್ವರ|ಬಸವಣ್ಣ]] ನಿಧನರಾದ ಕೂಡಲಸಂಗಮವು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಬಾದಾಮಿ]] ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಐಹೊಳೆ|ಐಹೋಳೆ]] ಮತ್ತು [[ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು|ಪಟ್ಟಡ್ಕಲ್]] ಕೂಡ ಹುನಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಮ್ಮಿನಗಡ ಕರದಂಟು ಎಂಬ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಮ್ಮಿನಗಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ. == [[ಚಿತ್ರ:Hungund_Taluk.jpg|left|thumb|ಇಲಕಲ್ ತಾಲೂಕು ರಚನೆಗೆ ಮೊದಲು ಹುನಗುಂದ ತಾಲೂಕು]] [[ಚಿತ್ರ:Hungund_Taluk_ZP_Constituency_Map.jpg|left|thumb|ಇಳಕಲ್ ತಾಲೂಕು ರಚನೆಗೆ ಮೊದಲು ಹುನಗುಂದ ತಾಲೂಕು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಕ್ಷೆ]] ಹುನಗುಂದ 16°04′N 76°03′E/16.07 °N 76.05 °E/<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hungund.html Falling Rain Genomics, Inc – Hunagunda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240709091108/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hungund.html |date=2024-07-09 }}. ''fallingrain.com''.</ref> ಇದು ಸರಾಸರಿ ೫೩೧ ಮೀಟರ್ (೧೭೪೨ ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. &nbsp;&nbsp;ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಣ್ಣು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಬಹಳ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಹುನಗುಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು === * ಐಹೊ[[ಐಹೊಳೆ|ಳೆ]] * [[ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು]] * [[ಬಾದಾಮಿ]] * [[ಬನಶಂಕರಿ]] * [[ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ|ಕೂಡಲಸಂಗಮ]] * [[ಬಿಜಾಪುರ]] == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ೨೦೦೧ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹುನಗುಂಡಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೮೦೩೫ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional) |url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-06-16 |access-date=2008-11-01 |publisher=Census Commission of India}}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೫೧% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೪೯% ರಷ್ಟಿದ್ದರು. ಹುನಗುಂದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ 64% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆಃ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೭೫% ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು 53% ಆಗಿತ್ತು. ಹುನಗುಂದದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ<unk> 13%<unk> ರಷ್ಟು ಜನರು 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. </unk></unk> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ಹುನಗುಂದದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೋಳ, ಜೊತೆಗೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಬೆಳೆ.[[ಇಲಕಲ|ಇಳಕಲ್]] ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ. == ಹುನಗುಂದ ಮತ್ತು ಇಳಕಲ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹುನಗುಂದ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೇಶ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲೋ ವರ್ನಾಕ್ಯುಲರ್ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹುನಗುಂದದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ಉಳವಿ]] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] * ತಂಗಡಗಿ * ಕೂಡ[[ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ|ಲಸಂಗಮ]] * [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ|ಮುದ್ದೆಬಿಹಾಲ್]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles containing potentially dated statements from 2001]] [[ವರ್ಗ:All articles containing potentially dated statements]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} r3yjnkd481p8wvkceehfia28dn2boq7 0 15254 1377542 1367276 2026-07-28T17:11:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377542 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox}} '''ಸೀಬೋರ್ಗಿಯಮ್''' ಒಂದು [[ಸಂಯೋಜಿತ ಧಾತು|ಸಂಯೋಜಿತ]] [[ಮೂಲಧಾತು]]. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ [[ಸಮಸ್ಥಾನಿ]]ಯ [[ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯ]] ಕೇವಲ ೧.೯ ನಿಮಿಷಗಳು. ಇದನ್ನು [[೧೯೭೪]]ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ದೇಶ]]ದ [[ಬೆರ್ಕೆಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಹೆಸರು ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜಿತ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ [[ಗ್ಲೆನ್ ಟಿ. ಸೀಬೋರ್ಗ್]] ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಡಲಾಯಿತು. '''ಸೀಬೋರ್ಗಿಯಂ''' ಎಂಬುದು Sg ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪರಮಾಣು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗ್ಲೆನ್ ಥಿಯೋಡರ್ ಸೀಬೋರ್ಗ್ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಐಸೊಟೋಪ್ ²⁶⁹ Sg ಆಗಿದ್ದು, ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿ 3.1 ನಿಮಿಷಗಳು. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಬೋರ್ಗಿಯಂನ ಕೆಲವು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು . ಇದು ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವ ದೇಶವು ಮೊದಲು ಅಂಶವನ್ನು ರಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ, 1997 ರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (IUPAC) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು 'ಸೀಬೋರ್ಗಿಯಂ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. ಹೆಸರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಒಗಾನೆಸ್ಸನ್]] ( ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 118). ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.rsc.org/periodic-table/podcast Chemistry in its element podcast] (MP3) from the [[Royal Society of Chemistry]]'s [[Chemistry World]]: [http://www.rsc.org/periodic-table/element/106/seaborgium#podcast Seaborgium] * [http://www.periodicvideos.com/videos/106.htm Seaborgium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Sg/index.html WebElements.com – Seaborgium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061109233155/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Sg/index.html |date=2006-11-09 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಯೋಜಿತ ಧಾತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] kdns405a8fqz9zgw3pf1ugwisuzz2b4 0 20105 1377600 1369450 2026-07-29T03:05:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377600 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹುಣಸೂರು | other_name = ಹುಣಸೂರು<!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --> | nickname = | settlement_type = ನಗರ | governing_body = ನಗರಸಭೆ | blank_name_sec1 = ವಾರ್ಡ್ ಗಳು | blank_info_sec1 = ೩೧ | pushpin_map = Karnataka#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳ | coordinates = {{coord|12.3105671|N|76.2802055|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = ಭಾರತ | subdivision_type1 = [[ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = [[ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ಮೈಸೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 11.76 | area_rural_km2 = 886.11 | elevation_footnotes = | elevation_m = 792 | population_total = 50865 | population_rural = 232098 | population_as_of = ೨೦೧೧ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆ | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = ಕನ್ನಡ | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೋಡು|ಪಿನ್]] | postal_code = ೫೭೧ ೧೦೫ | area_code_type = Telephone code | area_code = ೦೮೨೨೨ | registration_plate = ಕಎ-೪೫ | website = {{URL|http://www.hunsurcity.mrc.gov.in/kn}} | footnotes = | official_name = }} [[File:HUNSUR TALUK 2011.jpg|thumb|200px|ಹುಣಸೂರು ತಾಲೂಕು ನಕ್ಷೆ]] '''ಹುಣಸೂರು''' [[ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಭಾರತ]] ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ==ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ== ಹುಣಸೂರು ಇದು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೮೦೫ ಮೀಟರ್ (೨,೬೪೧ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hunsur.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Hunsur |access-date=2024-06-01 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001045616/http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Hunsur.html |url-status=dead }}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿಯು ಹುಣಸೂರು ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಎರಡು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/627/download/2156/DH_2011_2923_PART_B_DCHB_MYSORE.pdf|access-date=21 July 2023|title=Census Data 2011}}</ref> ಹುಣಸೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೨೭೫ ರಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೭೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹುಣಸೂರು ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ -೮೮, ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ -೮೬ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ -೯೦. ==ಜನಗಳು== * [[ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸ್|ಡಿ.ದೇವರಾಜ ಅರಸು]], ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ * [[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] [[ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ]] ನಿರ್ದೇಶಕ * ಕೆಂಪರಾಜ್ ಅರಸ್, ನಟ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ * [[ದ್ವಾರಕೀಶ್]], ಕನ್ನಡ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ|ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ, ಮೈಸೂರು]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} gwh8tbkvbqkmsnwpesfkhabmt2h4nh9 0 20358 1377507 1370879 2026-07-28T15:18:02Z ChiK 40016 /* */ 1377507 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = '''ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ''' | image = Chinnppa Gowda 1.jpg | imagesize = 220px | caption = '''ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ''' | pseudonym = | birth_date = 01 ಸಪ್ಟಂಬರ್ 1955 | birth_place = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕು ವಿಟ್ಲದ ಕೂಡೂರು | occupation = ವಿಶ್ರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಉಪಕುಲಪತಿ | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | period = | genre = [[ಜಾನಪದ|ಜನಪದ]] | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ | movement = ಸಮಾಜವಾದ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ | debut_works = ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ }} '''ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ'''ರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು. ಅವರು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Dr. K. Chinnappa Gowda |url=https://mangaloreuniversity.ac.in/dr-k-chinnappa-gowda |website=mangaloreuniversity.ac.in |accessdate=28 March 2021}}</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ತುಳು]] ಮೂರು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗು ಅನುವಾದ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=ತುಳು ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅನನ್ಯವಾದುದು: ಡಾ.{{!}}ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ |url=https://m.udayavani.com/article/tulu-language-culture-is-unique-dr-k-cinnappa-gowda/669025 |accessdate=28 March 2021 |work=www.udayavani.com }}{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಟಗೋಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Janapada University|url=http://janapadauni.in/kannada/|website=janapadauni.in |access-date=2025-09-01|archive-date=2016-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716063824/http://janapadauni.in/kannada/|url-status=bot: unknown }}</ref> ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ತುಳು ಜಾನಪದ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕೋಲದಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದಲೂ ಅವರು ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. [[File:Chinnappa Gowda.JPG|thumb|ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ]] ==ಹುಟ್ಟು== [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬಂಟ್ವಾಳ]] ತಾಲೂಕು [[ವಿಟ್ಲ]] ಕಸಬಾ ಗ್ರಾವದ [[ಕೂಡೂರು]] ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸಪ್ಟಂಬರ್ 01, 1955ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/prof-chinnappa-gowda-biodata-english/Prof%20Chinnappa%20Gowda%20Biodata%20English/|title=Prof Chinnappa Gowda Biodata English : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೋಕಿನ [[ಕೊಣಾಜೆ]] ಗ್ರಾಮದ ಅಸೈಗೋಳಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ. ==ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ವಿಟ್ಲದ ವಿಠಲ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ, [[ಪುತ್ತೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 1976ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ, 1978ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ(ಓ ಗ್ರೇಡ್) ಪದವಿ, 1988ರಲ್ಲಿ [[ಮಂಗಳೂರು]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಡಾ.[[ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ ರೈ|ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ]]ಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭೂತಾರಾಧನೆ:ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://mangaloreuniversity.ac.in/dr-k-chinnappa-gowda|title=Dr. K. Chinnappa Gowda &#124; Mangalore University|website=www.mangaloreuniversity.ac.in}}</ref> == ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು == ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೀಡರ್<ref>https://mangaloreuniversity.ac.in/kannada-dept</ref>, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ. ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕಲಾನಿಕಾಯದ ಡೀನ್, ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ.ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುಲಸಚಿವರು, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] ಪೀಠದ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ದಯಾನಂದ ಪೈ, ಶ್ರೀ ಸತೀಶ್ ಪೈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ತುಳು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು, [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪಕುಲಪತಿ.<ref>https://dn720700.ca.archive.org/0/items/prof-chinnappa-gowda-biodata-english/Prof%20Chinnappa%20Gowda%20Biodata%20Kannada.pdf</ref>, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕ್ಷೇಮಪಾಲನಾ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ದ ಸದಸ್ಯರು, ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ.ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜು, [[ಉಜಿರೆ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾಹಿತಿ ಕೈಪಿಡಿ ಯೋಜನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, [[ಮಂಗಳೂರು]] [[ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ|ಪಿಲಿಕುಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗ್ರಾಮ]]ದ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಉಡುಪಿಯ [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು - ಹೀಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷನಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು. == ಪರಿಣತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು == ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದವರು. ಜಾನಪದ, ತುಳು ಮೌಖಿಕ ಕಥನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲೂ ಪರಿಣತರು. 10 ಮಂದಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ 5 ಮಂದಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಎಂ.ಫಿಲ್. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ. == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ == 1994-95ರಲ್ಲಿ [[:en:Finland|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‍]]ನ [https://www.utu.fi/en ತುರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]ದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟ್ರಲ್ ಫೆಲೊಶಿಪ್, 2002-2003ಗ್ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‍]]ನ ವಸೆದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ<ref>[[https://www.waseda.jp/top/en/</ref> ಜಪಾನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫೆಲೊಸಿಪ್, 2008-2009ಗ್ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ವೂರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮಿಲ್ಲನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್‍ನಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ, ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕ, 2012ಕ್ಕೆ ತುರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್ ತ್ಯುಬಿಂಗೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ [[:en:University of Würzburg|ವೂರ್ಸ್ಬರ್ಗ್]] ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮಿಲ್ಲನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು [[:en:Waseda University Tsubouchi Memorial Theatre Museum|ವಾಸೆದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ತ್ಸುಬೌಚಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಥೀಯೇಟರ್ ಮೂಸೆಯಂ]], [[:en:Waseda University|ವಾಸ್ದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಟೋಕಿಯೋ]] ಜಪಾನ್ ಇಂತಹ ದೇಶಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಕಂಪೇರಿಟಿವ್ಹ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2017ಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ==ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು== ಚಿನ್ನಪ ಗೌಡರು ಬರೆದ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳು, ಸಂಪಾದನಾ ಪುಸ್ತಕಗಳು # ಭೂತಾರಾಧನೆ – ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು (ಕರಾವಳಿ ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳು) # ಜಾಲಾಟ (ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳು) # ಭೂತಾರಾಧನೆ:ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ - ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ # ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಿರಿ (ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಪುಟ) # ‌ಕರಾವಳಿ ಕಥನಗಳು-2022 (ತುಳು ಜಾನಪದ, ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಅನುವಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಪುಟ)<ref>{{cite web|title=ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಅವರ 'ಕರಾವಳಿ ಕಥನಗಳು' ಕೃತಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ|url=https://www.bookbrahma.com/news/k-cinnappa-gowda-avara-karavali-kathanagalu-kruti-lokarpane-|website=www.bookbrahma.com|language=en}}</ref> # ಮಾಚಾರು ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕ ಹೇಳಿದ ‘ಸಿರಿ ಸಂಧಿ’-ಕನ್ನಡ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮತ್ತು ತುಳು ಪಠ್ಯ<ref>{{cite web|title=ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಇವರ ‘ಸಿರಿಸಂಧಿ’ ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ {{!}} ಫೆಬ್ರವರಿ 10|url=https://roovari.com/sirisandhi-book-release-at-mgm-college-udupi-upcoming-feb2024/|website=Roovari|date=9 February 2024}}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಲ್ಲ 2019 (ಕನ್ನಡ ಕವನ ಸಂಕಲನ)<ref>cite web|last1=ವಾರ್ತೆ|first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|title=ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಲ್ಲ, ನೆಲದ ಪ್ರತಿಫಲನ|url=https://www.prajavani.net/district/dakshina-kannada/chinnappa-gowdas-book-released-653892.html|website=Prajavani|language=kn{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಕೆಲೆಪು ಪೆರಡೆ ಕೆಲೆಪು (ತುಳು ಕವನ ಸಂಕಲನ) # ಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಬೆಳೆ (ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ)<ref>{{cite web|title=ಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಬೆಳೆ – -|url=https://sangaati.in/?p=15723|date=3 January 2021}}</ref> # ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಅ.ಗೌ.ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ : ಬದುಕು ಬರಹ # ಮೂಂಕು ಸಂಬಳೊ (ತುಳು ಜನಪದ ಕತೆಗಳು) # ತುಳುಮಾನ್ಯ (ತುಳುಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಂಗಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ) === ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳು === # The Mask and the Message (A Collection of research papers on various aspects of Tulu Culture and Folklore)<ref>{{cite web|last1=Gowda|first1=K. Chinnappa|title=The mask and the message|url=https://libraryopac.ignou.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=12137&shelfbrowse_itemnumber=12136|publisher=Madipu Prakashana|date=2005}}</ref> # The Siri Epic as Performed by Gopala Naika ( 2 Volumes)- Co-Editor<ref>{{cite web|title=The Siri epic as performed by Gopala Naika|url=https://archive.org/details/the-siri-epic|date=1998}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bender|first1=Mark|title=Textualising the Siri Epic, and: The Siri Epic as Performed by Gopala Naika (review)|url=https://muse.jhu.edu/pub/34/article/14708/pdf#:~:text=The%20Siri%20Epic%20as%20Performed%20by%20Gopala%20Naika%20(Parts%201,by%20male%20singer%20Gopala%20Naika.|website=Journal of American Folklore|pages=381–384|date=2001}}</ref> # The Retrieved Acre-Nature and Culture in the World of Tuluva (Co-editor): A Collection of research papers on various aspects of the culture and the history of Tulunadu # Ladle in a Golden Bowl (Translation of modern Tulu Poems) (With Prof.B.Surendra Rao)<ref>cite web|last1=Correspondent|first1=Special|title=In a first, Tulu poems translated into English|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/in-a-first-tulu-poems-translated-into-english/article17409251.ece|website=The Hindu|language=en-IN|date=4 March 2017</ref> # Mittabail Yamunakka - Tale of a Guttu household by D.K Chowta(Translation of a Tulu Novel) (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>cite web|url=https://media.neliti.com/media/publications/619845-alternative-geographies-and-bioregional-c442c413.pdf</ref> # The Rainboy (Collection, Selection and Translation of Sixty Tulu Folktales) (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>{{cite web|last1=Bhasthi|first1=Deepa|title=How K Chinnappa Gowda and B Surendra Rao translated the oral language Tulu for the world|url=https://scroll.in/article/1075091/how-k-chinnappa-gowda-and-b-surendra-rao-translated-the-oral-language-tulu-for-the-world|website=Scroll.in|language=en|date=3 November 2024}}</ref> # When Moonlight is very Hot (Selection and Translation of Tulu Work songs and Dance songs) (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>{{cite web|title=When Moonlight is Very Hot: Selection and English Translation of Tulu Work Songs and Dance Songs|url=https://books.google.co.in/books/about/When_Moonlight_is_Very_Hot.html?id=tNY4zgEACAAJ&redir_esc=y|publisher=Karnataka Tulu Sahitya Academy|language=en|date=2018}}</ref> # Sati Kamale by S. U. Paniyadi (Translation of the first Tulu Novel) (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>{{cite web|last1=Paniyadi|first1=S. U.|title=Sati Kamale: , published by Manipal Universal Press|url=https://books.google.co.in/books/about/Sati_Kamale.html?id=xanXDwAAQBAJ&redir_esc=y|publisher=Manipal Universal Press|language=en|date=1 December 2018}}</ref> # Tale of Narayana the Impostor – An early modern Tulu Story by Polali Sheenappa Heggade (Translation of Mittaya Narayana Kathe (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>{{cite web|title=Sati Kamale {{!}} Exotic India Art|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/sati-kamale-naz679/?srsltid=AfmBOopr1XNWuGDVzr4WHzS7auusJ8b8-MivrwEi9nZo95X56HwkJo-q|website=www.exoticindiaart.com|language=en}}</ref> # Heartbeats - Fifty Tulu Short Stories (Selection, Translation and Introduction ) (With Prof.B. Surendra Rao)<ref>cite web|last1=Correspondent|first1=Special|title=English translation of 50 Tulu short stories released|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/english-translation-of-50-tulu-short-stories-released/article34041004.ece|website=The Hindu|language=en-IN|date=10 March 2021</ref> === ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು === # ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೈಫಿಯತ್ತುಗಳು (ಸಹ ಸಂಪಾದಕ) # ಅ. ಗೌ. ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ - ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಚಯ (ಸಹ ಸಂಪಾದಕ) # ಸೇರಿಗೆ (ತುಳು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖಗಳು) # ಗೌಡ ಜನಾಂಗ – ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ಜನಾಂಗೀಯ ಅಧ್ಯಯನ)<ref>{{cite web|title=ಗೌಡ ಜನಾಂಗ-ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – Kanaja – e-book|url=https://kanaja.karnataka.gov.in/ebook/ಗೌಡ-ಜನಾಂಗ-ಇತಿಹಾಸ-ಮತ್ತು-ಸಂ/|website=kanaja.karnataka.gov.in}}</ref> # ಪನಿಯಾರ (ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟ) # ಧರ್ಮಯಾನ - ಶ್ರೀ ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಅಭಿನಂದನ ಸಂಪುಟ<ref>{{cite web|title=ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಡಿ.ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ 'ಧರ್ಮಯಾನ' ಅರ್ಪಣೆ|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/dharmayana-book-offering-to-veerendra-hegde-by-d-harshendra-kumar/articleshow/77722222.cms|website=Vijay Karnataka|language=kn}}</ref> # ನುಡಿ ಒಸಗೆ (ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಂಪುಟ) # ಅನನ್ಯ (ಪ್ರೊ.ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಅರ್ತಿಕಜೆ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಂಪುಟ) # ಅಯನ (ಪ್ರೊ.ತಾಳ್ತಜೆ ವಸಂತಕುಮಾರ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಂಪುಟ) # ತಿಬಾರ ಉಳ್ಳಾಯ, ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರ ದೈವಗಳು # ಕರಾವಳಿಯ ಕತೆಗಳು (1930ರಿಂದ 1947 ವರೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳೂ) # ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು (ಪ್ರಾಚೀನ ಪತ್ರಿಕೆಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಪ್ರಬಂಧಗಳು) # ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ # ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಸಂಚಯ # ಕೊಡವ ರಂಗಭೂಮಿ # ರತ್ನಮಾನಸ – ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟ # ಆರೋಹಣ - ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟ # ತ್ಯಾಗ ಸಂದೇಶ - ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟ # ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ - ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಸ್ಮರಣ ಸಂಪುಟ === ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲಿಕೆ ಸಂಪಾದನೆ === 28 ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುದ್ದಣ - ಬದುಕುಬರಹ, ಸಮೂಹಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ, ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ, ಎಸ್.ಯು.ಪಣಿಯಾಡಿ: ಬದುಕುಬರಹ, ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಬದುಕುಬರಹ, ವಿಶುಕುಮಾರ್: ಬದುಕುಬರಹ, ಮೂಕಜ್ಜಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲವು ಚಿಂತನೆಗಳು, ತಾಳಮದ್ದಳೆ - ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕೈಯಾರರ ಕಾವ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ರೈತ ಹೋರಾಟಗಳು, ಜಾಹಿರಾತು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜ === ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಸಂಪಾದನೆ === 11 ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. # ಯಕ್ಷಭಂಡಾರಿ # ಯಕ್ಷಮುಡಿ # ಯಕ್ಷಸಿರಿ # ಯಕ್ಷಸ್ತ್ರೀ # ಯಕ್ಷತರು # ಯಕ್ಷಕೇದಗೆ # ಜಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಪುಟ # ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು:ಯಕ್ಷಗಾನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ # ಬಲಿಪ ಗಾನ ಯಾನ # ಯಕ್ಷಗಾನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ # ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಸಂಪುಟ === ಮಂಗಳ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲಿಕೆ === ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪದವಿ ಮಟ್ಟದ ಓದುವ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. # ಪೊಚ್ಚಪೊಸ ಕಾವ್ಯಕದಿರು # ಕಡಲಸಿರಿ # ಬನದಸಿರಿ # ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕದಿಕೆ # ನಡುಗನ್ನಡಕಾವ್ಯ # ಕಣಜ # ಇಂಗಡಲು # ಇನಿದನಿ # ಇಂಚರ # ಪುಷ್ಪಗಿರಿ # ಕೊಡಚಾದ್ರಿ # ನುಡಿಗಡಲು # ನುಡಿಸಿಂಗಾರ # ನುಡಿಸಂಚಯ # ನುಡಿಲಹರಿ # ಇನಿಜೇನು # ಒಳ್ನುಡಿ # ಮೆಲ್ನುಡಿ # ಬೆಡಗು == ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ == # ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ಮತ ಧರ್ಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ತುರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್ (ಐದು ಬಾರಿ) # ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಟ್ಯುಬಿಂಗೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಜರ್ಮನಿ # ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಜೂಲಿಯಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ಮಿಲಿಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ವೂರ್ಸ್ಬರ್ಗ್, ಜರ್ಮನಿ (ಎರಡು ಬಾರಿ) # ತ್ಸುಬೌಚಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ವಸೆದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಟೊಕಿಯೋ, ಜಪಾನ್ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವ == # 2024ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ<ref>{{cite web|last1=Puttur|first1=TEAM News|title=ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ|url=https://newsputtur.com/2025/03/24/dr-k-chinnappa-gowda-was-conferred-with-an-honorary-award-by-the-karnataka-tulu-sahitya-academy/|website=News Puttur|date=24 March 2025}}</ref> # 2024ರಲ್ಲಿ 2023ನೇ ವರ್ಷದ ಡಾ.ಜೀ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಬೆಂಗಳೂರು<ref>{{cite web|title=Udupi-Dakshina Kannada: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ {{!}} Udayavani – Latest Kannada News, Udayavani Newspaper|url=https://udayavani.com/district-news/udupi-news/udupi-dakshina-kannada-karnataka-folklore-award-announced|website=Udayavani|language=kn|date=4 November 2024}}</ref> # ಡಾ.ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಸಂಶೋಧನ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ # ಸಂದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣಾ ಯೋಜನೆಗೆ # 2003ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ.ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಉಡುಪಿ # 2017ಕ್ಕೆ ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್‌ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web|title=ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್‌ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಡಾ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ, ಸಯ್ಯದ್‌ ಹಿದಾಯತುಲ್ಲ ಆಯ್ಕೆ|url=https://vijaykarnataka.com/news/udupi/udupi-news-in-kannada/articleshow/57226372.cms|website=Vijay Karnataka|language=kn}}</ref> # 2022ಡ್ ಪೊಳಲಿ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಆರ್. ಹೆಗ್ಗಡೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಉಡುಪಿ <ref>cite web|last1=ವಾರ್ತೆ|first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|title=ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url=https://www.prajavani.net/district/udupi/chinnappa-gowda-984517.html|website=Prajavani|language=kn{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಸಂದೇಶ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಂಗದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೈಫಿಯತ್ತುಗಳು’ ಸಂಶೋಧನ ಕೃತಿಗೆ # ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ‘ಭೂತಾರಾಧನೆ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು’ ಸಂಶೋಧನ ಕೃತಿಗೆ # ವಸುದೇವ ಭೂಪಾಳಂ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -‘ಜಾಲಾಟ’ ಕೃತಿಗೆ # 2021ನೇ ವರ್ಷದ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ – ‘ಕೆಲೆಪು ಪೆರಡೆ ಕೆಲೆಪು’ ತುಳು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>cite web|url=https://tuluacademy.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/pressnote%2019.pdf{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಬಿ.ಎ. ಪ್ರಭಾಕರ ರೈ ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕರಾವಳಿ ಕಥನಗಳು ಕೃತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮಂಗಳೂರು # ಕರಾವಳಿ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ –ಶ್ರೀ ಆದಿ ಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಹಾ ಸಂಸ್ಥಾನ ಶಾಖಾ ಮಠ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ, ಮಂಗಳೂರು # ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ರಂಗಭೂಮಿ ಉಡುಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಉಡುಪಿ, ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ಉಡುಪಿ # ಆರ್ಯಭಟ ಸಾಹಿತ್ಯ/ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಂಗಳೂರು 2016 <ref>{{cite web|title=ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಆಯ್ಕೆ|url=https://www.varthabharati.in/article/2016_04_25/19138|website=www.varthabharati.in|language=kn|date=25 April 2016}}</ref> # ಕರಾವಳಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಾಸರಗೋಡು # ಕುವೆಂಪು ದೀಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹೊನ್ನಾವರ # ಶ್ರೀಮಯ ಯಕ್ಷತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಂಗಳೂರು # ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮಂಜುನಾಥ ಬೇವಿನಕಟ್ಟೆ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>cite web|last1=ವಾರ್ತೆ|first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|title=ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ|url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/karnataka-janapada-academy-annual-award-30-artists-from-30-districts-k-chinnappa-gowda-manjunatha-bevinakatte-and-others-3035107|website=Prajavani|language=kn{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # 2017ಡ್‌ 21ನೇ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಲನೊದ ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆ<ref>{{cite web|title=ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ 21ನೇ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷ|url=https://bantwalnews.com/2017/01/04/ಡಾ-ಕೆ-ಚಿನ್ನಪ್ಪ-ಗೌಡ-21ನೇ-ಜಿಲ್/|website=Bantwalnews.com|date=4 January 2017}}</ref> # ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025 <ref>cite web|last1=ವಾರ್ತೆ|first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|title=ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ: ದಾಮೋದರ ಶೆಟ್ಟಿ, ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url=https://www.prajavani.net/district/bengaluru-city/lakshminarayana-alva-centenary-awards-damodar-shetty-chinnappa-gowda-3488607|website=Prajavani|language=kn{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು]] o45urt8dqqetv8x39imnqazq95bftow 0 22025 1377584 1377108 2026-07-28T22:18:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377584 wikitext text/x-wiki {{otheruses1|the therapeutic spa}} [[File:Taj Spa 4.jpg|thumb|250px|ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಸ್ಪಾ, ಗೋವಾ, ಭಾರತ.]] ಅಂಗಮರ್ದನ ಅಥವಾ '''ಸ್ಪಾ''' ಎನ್ನುವುದು ಜಲಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಬಾಲ್ನಿಯೋಥೆರಪಿ]] ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಪಾ ನಗರ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ಸ್ಪಾ ಧಾಮ]]ಗಳು ([[ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ]]ಗಳ ಧಾಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಬಿಸಿ ಅಥವಾ [[ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು]] ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವು ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. [[ಡೇ ಸ್ಪಾ]]ಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. == ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == {{See also|Mineral spa}} ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಸ್ಪಾ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಪದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ವಾ ಸ್ಪದನೆ,<ref>Journal of the History of Medicine and Allied Sciences, George Rosen, Yale University Dept. of the History of Science and Medicine, Project Muse, H. Schuman, 1954</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಇದು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಪದ "spargere", ಅರ್ಥ ಚೆದುರು, ಚಿಮುಕಿಸು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆಯಾಗು, ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು.<ref>[http://ard.bmjjournals.com/cgi/content/full/61/3/273#R2 A brief history of spa therapy, A van Tubergen and S van der Linden]</ref> [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಬ್ಬಿಣದಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು [[ಚಾಲಿಬೀಟ್]] (ಕಬ್ಬಿಣದಂಶ ಹೊಂದಿದ) ಎಂಬ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರಿನಿಂದ (1326ರಲ್ಲಿ, ಐರನ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾಲಿನ್ ಲೀ ಲೋಪ್,<ref name="medhyd">Medical Hydrology, Sidney Licht, Sidney Herman Licht, Herman L. Kamenetz, E. Licht, 1963 [http://books.google.co.uk/books?lr=&amp;as_brr=0&amp;as_pt=ALLTYPES&amp;id=X_FsAAAAMAAJ&amp;dq=espa+spa+Belgium+date%3A1900-1980&amp;q=espa&amp;pgis=1#search_anchor Google Books]</ref> ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ''ಎಸ್ಪಾ'' , ಒಂದು [[ವ್ಯಾಲೂನ್]] ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "ಚಿಲುಮೆ"ಗೆ<ref name="medhyd" /> ಸಮನಾರ್ಥವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ), ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. 16ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಇಂಗ್ಲೇಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ರೋಮನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನಾನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು [[ಬಾಥ್]] ನಂತಹ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ೧೫೭೧ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಪಟ್ಟಣ (''ಸ್ಪಾ'' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ) ಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ [[ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಲಿಂಗ್ಸ್ಬಿ]] ಚಾಲಿಬೀಟ್ ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು [[ಯಾರ್ಕ್ಷೈರ್]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಷಧಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನುಕುಡಿಯಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ [[ಹ್ಯಾರೊಗೇಟ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ. ನಂತರ ೧೫೯೬ರಲ್ಲಿ ಡಾ.[[ಟಿಮೊಥಿ ಬ್ರೈಟ್]] ಈ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮವನ್ನು ''ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಪಾ'' , ಎಂದು ಕರೆದು, (''ಸ್ಪಾ'' ಎನ್ನುವ ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಮೊದಲುಮಾಡಿದ. ಮೊದಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ''ಸ್ಪಾಗಳು'' ಹೊರಗಿನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಿದವು.<ref name="srf">{{Cite web |url=http://www.thespasdirectory.com/discover_the_spa_research_fell.asp?i=24 |title=Discover the Spa Research Fellowship |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619092021/http://www.thespasdirectory.com/discover_the_spa_research_fell.asp?i=24 |url-status=dead }}</ref> ವ್ಯವಹಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪದ ಬಹಳಷ್ಟು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಪುಂಜಗಳಾದ "ಸಾಲಸ್ ಪರ್ ಆಕ್ವಂ" ಅಥವಾ "ಸಾನಿಟಸ್ ಪರ್ ಆಕ್ವಂ" ಎನ್ನುವ "ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ" ಎಂಬರ್ಥದ [[ಆಕ್ರೊನಿಮ್]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="leisurerec">For instance, ''Leisure and Recreation Management'' , George Torkildsen, Routledge, 2005, ISBN 0415309956 [http://books.google.co.uk/books?id=UZxwctypZ0sC&amp;pg=PA37&amp;dq= "Sanitas+Per+Aqua" Google Books]</ref> ಇದು ಬಹಳ ಅಸಂಭವನೀಯವಾದದ್ದು: ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 21ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಇದು "[[ಬ್ಯಾಕ್ರೊನಿಮ್]]" ಏಕೆಂದರೆ 20ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆಕ್ರೊನಿಮ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ಒಳನುಸುಳಿದ್ದಾವೆ;<ref>[http://www.worldwidewords.org/qa/qa-gol1.htm World Wide Words]</ref> ಅಥವಾ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ರೋಮನ್ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೆ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Roman Baths in Bath Spa, England - July 2006.jpg|thumb|alt=Photograph of the Baths showing a rectangular area of greenish water surrounded by yellow stone buildings with pillars. In the background is the tower of the abbey.|ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಸ್ನಾನ ವಿಧಾನಗಳು, ಬಾಥ್ ಸ್ಪಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಕೆಲವು ವ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಅಥವಾ ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳೆಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸನಿಹವಿರುವ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು [[ಕಂಚಿನ ಯುಗ]]ದ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದವು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ದಂತಕಥೆಗಳು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ರಾಜರುಗಳು [[ಬಾಥ್, ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು.<ref name="Paige1987">{{cite book | last = Paige | first = John C | authorlink = | coauthors = Laura Woulliere Harrison | title = Out of the Vapors: A Social and Architectural History of Bathhouse Row, Hot Springs National Park | publisher = U.S. Department of the Interior | date = 1987 | location = | pages = | url = http://www.nps.gov/history/history/online_books/hosp/bathhouse_row.pdf | doi = | id = | isbn = }}</ref> ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಬುಗ್ಗೆ, ಬಾವಿ ಅಥವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೈಹಿಕ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ವಿಧಾನಗಳು, ಮೂಲ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು, ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು, ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇಂದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳ, [[ಮುಸ್ಲಿಂ]]ರ, [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]]ರ, [[ಬೌದ್ಧರ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದು]]ಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ನೀರಿನ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುರಾತನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳು ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ನಗರಗಳಾದ [[ಇಂಡಸ್ ವ್ಯಾಲಿ]], ಮತ್ತು [[ಏಜಿಯನ್]] ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭ, ಪುರಾತನ ಜನರು ನೀರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಬಹಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="Paige1987" /> === ಗ್ರೀಕ್ ಹಾಗೂ ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಗ್ರೀಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದವುಗಳು. ಗ್ರೀಕರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸ್ನಾನದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾದವು. ಈ ಏಜಿಯನ್ ಜನರು ಚಿಕ್ಕ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬೊಗುಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಆ ರೀತಿಯ ಕುರುಹುಗಳೆಂದರೆ, ಕ್ರಿ.ಶ ಎರಡನೇ ಮಿಲೆನಿಯಂನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ನಾಸಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರೇಟ್]] ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು, [[ಅಕ್ರೊಟಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಯಾಟೋರಿನಿ]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[ಅಮೃತಶಿಲೆಯ]] ವೈಭವೋಪೇತ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು. ಕೆಲವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ [[ಟೈಡಲ್ ಪೂಲ್]]ಗಳನ್ನು ದೇವರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಕರುಣಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು [[ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳಗಳ ಸುತ್ತಲೂ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಗ್ರೀಕರು ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಬೇಡುವವರು ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಗುತ್ತದೆಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ನರು]] ಒಂದು ಪುರಾತನ ಹಬೆಯ ಸ್ನಾನಗೃಹವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ''ಬಾಲ್ನ್ಯೂಮ್'' (ಸ್ನಾನಗೃಹ) ''[[ಸೆರಾಂಗೆಂ]]'' ದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಕೋಣೆಗಳು ಗುಡ್ಡದ ಕಡೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದವು ಕೋಣೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನವರೆಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನುಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಕೋಣೆಯು ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಥ, ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು, ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಡಾಲ್ಫಿನ್ನಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸಿದ ನೆಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗವಂದಿಗೆಗಳು ಮುಂತಾದ ತಮ್ಮದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದ ಗ್ರೀಕರ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Paige1987" /> {{Main|Ancient Roman bathing}} ರೋಮನ್ನರು ಗ್ರೀಕರ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದರು. ರೋಮನ್ನರು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರನ್ನೇ ಮೀರಿಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಅಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ರೋಮನ್ ನಗರಗಳು, ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕಾಲುವೆ]]ಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಭವನಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಭವನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಕಾರಣವಾದ [[ಸಿಮೆಂಟ್]]ನ ಸಂಶೋಧನೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ರೋಮನ್ನಿನ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದವು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ವಿಸ್ತಾರವಾದಂತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು. [[ಕಾಲುವೆ]]ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ, ರೋಮನ್ನರು ಕೇವಲ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಬಿಡುವಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೂ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ನಂತರ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು, ರೋಮನ್ನ ಸ್ನಾನ ಗೃಹದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೂರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದವರೆಗೂ ಹರಡಿತ್ತು ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Paige1987" /> ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ಕಾಲನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವದರೊಂದಿಗೆ, ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಏಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಚಿ]], ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ [[ಬಾಥ್]] ಮತ್ತು [[ಬಕ್ಸ್ಟನ್]], ಜರ್ಮನಿಯ [[ಆಚೆನ್]] ಮತ್ತು [[ವೈಸ್ಬಾಡೆನ್]], ಹಂಗೇರಿಯ [[ಬಾಡೆನ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಕ್ವಿಂಕಂ]] ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ರೋಮನ್ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೋಣೆಗಳು, ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೈತೋಟಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು ಇದರ ಜತೆಗೆ, ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ [[ಸಂದಿವಾತ]], [[ಆರ್ಥೈಟಿಸ್]] ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗುವುದರಿಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯಲು ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 337A.Dಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]]ನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ದಳ ತಮ್ಮ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ತೊರೆದವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಬಿಟ್ಟರು.<ref name="Paige1987" /> [[File:2006-05 Archeon binnenhof badhuis-2.JPG|thumb|ಕೊರಿಯೊವಲ್ಲಮ್ ರೋಮನ್ ಬಾಥ್ಸ್ ಇನ್ ಹೀರ್ಲಿನ್, ಹಾಲೆಂಡ್ (reconstructed)]] ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ರೋಮನ್ನರು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಒಂದು ಲಲಿತ ಕಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಕರ್ಷಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಮನ್ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಸರಳವಾದ ವಿಲೀನತೆ ಅಥವಾ ಬೆವರಿಳಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು- ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚುವುದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು, ಬೆವರನ್ನು ಬಸಿಯುವುದು, ಅಂಗಮರ್ಧನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೋಣೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ರೋಮನ್ನರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ತ್ರೀ- ಪುರುಷರ ವಿಂಡಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರದ ವಿಹಾರ-ವಿನೋದಗಳ ಕೂಡುವಿಕೆ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಿದ್ದವು. ಬಹು ವಿವರವಾದ ರೋಮನ್ ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ರೂಪವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ನಂತರದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೈತೋಟದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪಾಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದವು.<ref name="Paige1987" /> === ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ವ್ಯಭಿಚಾರದಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಾಣಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಅವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯೂರೋಪಿನ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಪದೇ ಪದೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಿ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಚರ್ಚ್ಗಳು ಪ್ರೋತ್ಸಾಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಿಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಅನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿವೆ ಎಂದು ಚರ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಯೂರೋಪನ್ನು [[ಸಿಫಿಲಿಸ್]] ವ್ಯಾದಿಯಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿಷೇದಿಸಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಅವಧಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="Paige1987" /> ಜನರು ತಮ್ಮ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಬಾವಿಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನೀರಿನ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ದೇವರು ಅಥವಾ ಸಂತರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. 1326 ರಲ್ಲಿ, [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಲೀಜ್]]ನಲ್ಲಿರುವ ಐರನ್ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾಲಿನ್ ಲಿ ಲೋಪ್, [[ಚಾಲಿಬೀಟ್]] ಎಂಬ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಜಲದ(ಸ್ಪಾ) ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅರೋಗ್ಯಧಾಮ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ "ಸ್ಪಾ" ಎಂಬ ಈ ಪದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುವಂತಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೊಂದು ಬುಗ್ಗೆಯೂ ಅದು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾದಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Paige1987" /> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಡಾದವು. ಹದಿನಾರನೆ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ,[[ಬೊಹೆಮಿಯಾದ ಕಾರ್ಲ್ಸಬಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಔಷಧವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ರೋಗಿಗಳು ಲೋಟಗಟ್ಟಲೆ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ 10 ರಿಂದ 11 ಗಂಟೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಸ್ನಾನದ ಅವಧಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೆಯದು ಮಧಾಹ್ನದ ನಂತರ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು/ ಸಿಡುಬುಗಳು ಎದ್ದು, ಅವು ಒಡೆದು ಅದರಲ್ಲಿನ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ನಂಬಲಾದ "ವಿಷ" ಸುರಿದು ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ನಂತರ, ಸೋಂಕು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಳೆದುಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಗುಳ್ಳೆಗಳು ವಾಸಿಯಾಗಲು ಮತ್ತೊಂದು ಅಲ್ಪವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾದ ಸರಣಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು.<ref name="Paige1987" /> 1626 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಕರಾವಳಿಯ [[ಸ್ಕ್ಯಾರ್ಬರೋ]] ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಫಾರೋ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಯೆಡೆಯಿಂದ ಪಟ್ಟಣದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಆಮ್ಲ ನೀರಿನ ತೊರೆಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದೇ [[ಸ್ಕ್ಯಾರ್ಬರೋ ಸ್ಪಾ]] ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರಿನ (ಸ್ಪಾ) ಬಗ್ಗೆ ಡಾ. ವಿಟ್ಟಿ 1660 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರವಾಹದೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಆ ಪಟ್ಟಣದೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರ ಸ್ನಾನವನ್ನು ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾರ್ಬರೋ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1735 ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗಾರರಿಗೆ ಉರುಳುವ ಸ್ನಾನದ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.scarboroughspa.co.uk/about_us/spa_history.asp |title=A Brief History of Scarborough Spa |accessdate=2008-06-16 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517063243/http://www.scarboroughspa.co.uk/about_us/spa_history.asp |url-status=deviated |archivedate=2008-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517063243/http://www.scarboroughspa.co.uk/about_us/spa_history.asp }}</ref> === 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಮೇರ್ಲ್ವಗದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಪದೇ ಪದೇ ನೀರಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಳಸ್ಥರದ ಜನರ ಕಾರ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮುಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು (ನಾರುಬಟ್ಟೆಯಿಂದ). ಶ್ರೀಮಂತರು ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯಧಾಮಗಳಿಗೆ ಲಗ್ಗೆಯಿಡತೊಡಗಿದರು. 1702 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಣಿ ಅನ್ನೆ]] ಹಿಂದಿನ ರೋಮನ್ನರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಬಾಥ್‌ಗೆ (ಸ್ನಾನಗೃಹಕ್ಕೆ) ಸ್ನಾನಮಾಡಲೋಸುಗ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಳು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ [[ರಿಚರ್ಡ್ (ಬೀಯು) ನಾಶ್]] ಕೂಡ ಬಾಥ್‌ಗೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಲದಿಂದ, ನಾಶ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಭಿರುಚಿಯ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾದ. ಅವನು ಬಂಡವಾಳಗಾರ [[ರಾಲ್ಫ್ ಆಲೆನ್]] ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ಜಾನ್ ವೂಡ್]] ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಥ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಪಾದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ಬಾಥ್ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಇತರ ಸ್ಪಾಗಳು ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನರು ಅಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೂಡ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಥ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ನೃತ್ಯಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳು, ಇಸ್ಪೀಟ್, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಹಾರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref name="Paige1987" /> ಬಾಥ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆದರ್ಶದ ದಿನವೆಂದರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಆ ನಂತರದ ಖಾಸಗೀ ಉಪಹಾರ ಸಭೆ. ಆ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ಪಂಪ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ (ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲಾದ ಕಟ್ಟಡ) ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ವೈದ್ಯರು ಆರೋಗ್ಯಧಾಮಗಳ ಪೋಷಕರಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಆ ದಿನದ ಉಳಿದ ಹಲವು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಶಾಪಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ, ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕಾಫಿ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಕಳೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನರು ಉತ್ತಮ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಯುವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ, ಮತ್ತಷ್ಟು ವಾಯುವಿಹಾರ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಜೂಜಿನ ಸಂಜೆ.<ref name="Paige1987" /> ಸಮಾನರೂಪದ ಈ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಯೂರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಆರೋಗ್ಯಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಸ್ಪಾಗಳು ವೇದಿಕೆಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಆಡಂಬರದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳು ಅಂತೆಕಂತೆಗಳ ಮತ್ತು ಹಗರಣಗಳ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಜನರು ವರ್ಷದ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒಂದರಿಂದ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿವಂತ ರೈತರು ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಯಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳು ಒಂದು ಸ್ಪಾದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Paige1987" /> 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಇಟಾಲಿಯನ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಮಹತ್ತರ ಪುನರ್ಜಾಗೃತಿಯಾಯಿತು. ಈ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಸ್ಪಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರ್ಲ್ಸ್ಬಾದ್ನಲ್ಲಿ, ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತಹ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೋಜನಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ವೈದ್ಯರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. 1777 ರಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಡೇವಿಡ್ ಬೀಚರ್ ಎಂಬುವನು ರೋಗಿಗಳು ನೀರಿಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯ ತುದಿಗೆ ಬರಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಯು ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ನಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಹೋಯಿತು 1797 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್‌ನ ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಕರಿಯರ್ ''ನೀರಿನ, ಶೀತಲ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು- ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ'' . ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಯಿತು<ref name="Paige1987" /> === 19 ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === [[File:Széchenyi Gyógyfürdő thermal spa in Budapest 008.JPG|thumb|ಅನ್ ಓಲ್ಡ್ ಥರ್ಮಲ್ ಸ್ಪಾ, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ , ಹಂಗೇರಿ]] 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಚ್ಚತೆಯಿಂದಾಗಬಹುದಾದ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಒಪ್ಪಿತವಾದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದಿತು. 1842ರಲ್ಲಿ [[ಲಿವರ್ಪೂಲ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ [[ಕಾಲರಾ]] ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಸಿನ್ಸಿನಾಟಿ, ಓಹಿಯೋ]]ದ ಮನೆಯೊಂದು ಮೊದಲ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೂ, ಸ್ನಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 1843ರಲ್ಲಿ [[ನವೆಂಬರ್ 1]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಚ್ 15]] ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]] ದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1845ರಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರ ನೇರ ಸೂಚನೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ಬೋಸ್ಟನ್, ಮೆಸ್ಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ನಿಷೇದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು 1867ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಬಹಳಷ್ಟು ಮನೆಗಳು ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಾಂಗಣ ಪೈಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 1880ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೈನಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಶಾವರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗೆಗಿರುವ ಕಂದಾಚಾರಗಳು ಮರೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯ ಸ್ನಾನದ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಪರದೇಶದ ಬಗೆಗಿನ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್]]ರ ರಸಿಕತೆ ಉಷ್ಣ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="Paige1987" /> ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ಪಾಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆ 18 ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಥ್‌ಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪಲ್ಲಾಡಿಯನ್]] ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೋಲುವ [[ಜಾರ್ಜಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್]] ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದಿತು. ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ "ಕ್ರೆಸೆಂಟ್"- ಅಂದರೆ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ದಾರಿಯ ನಕಾಶೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೇಡಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾದ್, [[ಮರೀನ್‌ಬಾದ್]], [[ಫ್ರಾಂಜೆನ್ ಬಾದ್]], ಮತ್ತು [[ಬಾಡೆನ್-ಬಾಡೆನ್]]ನಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್. ಆದರೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತಿದೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ''[[ಟ್ರಿಂಕಾನೆಲ್]]'' (ಕುಡಿಯುವ ಕೋಣೆಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವರು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Paige1987" /> 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಪಾಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಾತ್ರಿಕರು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾರಂಜಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಿಂಕಾಲೆನ್ (ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು)ಗಳು ರೋಮನ್ನರ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡವು. ಪುರಾತನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತಹ, 1930ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಪಾ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನೆಲಗಳು, ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಗೋಡೆಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಕಮಾನು ಹೊಂದಿದ ತೂತುಗಳು, ಗೋಲಾಕಾರದ ಛಾವಣಿಗಳು, ತುಂಡಾದ ಕಮಾನುಗಳು, ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಮುಂಬಾಗಿಲ ಕಮಾನುಗಳು, [[ಕೋರಿಂಥಿಯನ್]] ಸ್ತಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಇತರ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಮಾನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಟ್ರಿಂಕಾಲೆ (ಸ್ನಾನದ ಮನೆ), ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇದುವ ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ''ಕುರ್ಹಾಸ್'' ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ''ಕಾನ್ವರ್ಜೇಷನ್ ಹೌಸ್'' ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬಾಡೆನ್-ಬಾಡೆನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಟೆನ್ನಿಸ್ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, "ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ರಸ್ತೆಗಳು, ಮತ್ತು ನಾವು ಮೋಹಕವಾದ ಬೀದಿಗುಂಟ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವಾಗ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹಸುಗಳಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆದರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು".<ref name="Paige1987" /> ನಂತರ, ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಸರಳವಾದ ಚಿಲುಮೆಗಳಿಂದ ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ವರೆಗೂ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಟ್ರಿಂಕಾಲೆನ್‌ಗಳಂತಹ ಕುಡಿಯುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಬಹು ವಿಶೇಷತೆಗಳುಳ್ಳ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ ಒಂದು ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮ, ಸಮರೂಪತೆ, ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಲ್ಲಿನ ಐಷಾರಾಮಿ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದರು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮ, ಸಮರೂಪತೆ, ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಲ್ಲಿನ ಐಷಾರಾಮಿ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈತೋಟದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸತಾದ ವಿಹಾರ-ವಿನೋದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ ಸಂಜೆಯ ಮೋಜಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="Paige1987" /> [[File:CarolusThermen01.JPG|thumb|ವಾಟರ್‌ಫಾಲ್, ಕಾರ್ಲಸ್ ಸ್ಪಾ, ಆಚೆನ್, ಜರ್ಮನಿ.]] 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸ್ನಾನ ಪ್ರಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಎರವಲು ಪಡೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೋಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು, ಹಬೆಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ತಣ್ಣನೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಜತೆಗೆ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗಳು ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗು ಹಾಕಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಾಗಲು ಆಯ್ದ ಪಥ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೇಖಕರು ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರೋಗ್ಯಧಾಮದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಮಂತ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾನ್ನರು ಈ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="Paige1987" /> ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಪಾಗಳು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಸರಿಸಮನಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಕಾರ್ಲ್ಸ್‌ಬಾದ್‌ದಲ್ಲಿನ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಯಾತ್ರಿಗಳು ಬೆಳಗಿನ 6 ಗಂಟೆಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ನಂತರ ಸಾಧಾರಣ ಉಪಹಾರ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ. .ಕಾರ್ಲ್ಸ್‌ಬಾದ್‌ದಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ, ಯಾತ್ರಿಕರು ಪ್ರಕೃತಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಜೆಯ ಊಟದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ರಾತ್ರಿ 9 ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ ನಂತರ ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಸತಿಗೃಹಗಳಿಗೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನದ ಬೆಳಗಿನ 6 ಗಂಟೆವರೆಗೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳು ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದರು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಸ್ಪಾ ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು.<ref name="Paige1987" /> 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ಪಾಗಳು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಲೆಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ನಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪಥ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಿಷದಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕು. [[ಸಂದಿವಾತ]]ಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಪಡೆದ ಬಾಡೆನ್-ಬಾಡೆನ್ನಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಇದಾದ ನಂತರ, ರೋಗಿಗಳು ಮುಖ್ಯ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳೆಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ತಮಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚಲು ಸೂಚಿಸಲಾದ ಕೋಣೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸ್ನಾನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಟವೆಲ್, ಹಾಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Paige1987" /> ಬಾಡೆನ್-ಬಾಡೆನ್ನಲ್ಲಿನ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತುಂತುರು ಮಳೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ನಾನಗಾರರು ನಂತರ 20ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 140 ಡಿಗ್ರಿ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿರುವ ತಿರುಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು 150 ಡಿಗ್ರಿ ಉಷ್ಣತೆಯಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, 145 ಡಿಗ್ರಿ ಹಬೆ ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ನಂತರ ತುಂತುರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸೋಪಿನಿಂದ ಅಂಗಮರ್ಧನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗಮರ್ಧನದ ನಂತರ, ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ನೀರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗಾರರು ಈಜುತಿದ್ದರು. ಈಜಿನ ನಂತರ, ಸ್ನಾನಗಾರರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ "ಸ್ಪ್ರೂಡೆಲ್" ಕೊಠಡಿಯ ಕೊಳದಲ್ಲಿ 15 ರಿಂದ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಕೊಳದ ತಳಪಾಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇಂಗಾಲಯುಕ್ತ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿನ ಒಂದು {{convert|8|in|mm|sing=on}} ಪದರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣ ತಣ್ಣಗಾಗುವ ತುಂತುರು ನೀರಿನ ಮತ್ತು ಕೊಳದ ಸ್ನಾನದ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಾದ ನಂತರ, ಸೇವಕರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಟವೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನಗಾರರನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಾಳೆಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಕಂಬಳಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಸ್ನಾನದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗ ಸೂಚಿಸಿದ ಪಥ್ಯೆ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಮತ್ತು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Paige1987" /> ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ಪಾಗಳು ಜೂಜು, ಕುದುರೆ ಓಟ, ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಶಿಕಾರಿ, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್, ಸೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿನೋದಗಳನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕೃತಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಾಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಪಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತಿ ರೋಗಿಯ ಖರ್ಚಿನ ಒಂದಂಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಪಾಗಳು ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಹಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುವವರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳ ಸೌಂಧರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ ಕಳೆಗುಂದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಜನರು ಈಗಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Paige1987" /> [[File:Jefferson Pools Gentlemen.JPG‎|right|thumb|170px| 1761 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯದ ವಾರ್ಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಜ್ಜನರ ಕೊಳದ ಮನೆ, [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪೂಲ್ಸ್]], ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಸ್ಪಾ ಕಟ್ಟಡ. ಸ್ಪಾದ ನೀರು ಕಟ್ಟಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.]] [[File:Jefferson Pools Gentlemen.JPG‎|ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್]] ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ್ದ.]] === ಅಮೇರಿಕನ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಗಳು === ಕೆಲವು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಗಾರರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ತಂದರು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಕ್ರಮೇಣ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರತದ ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆನಂತರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 1760ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳೆಡೆಗೆ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನರಸಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಬುಗ್ಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ [[ಬಾಥ್]], [[ಎಲ್ಲೋ]], ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್]], ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ [[ಸರಟೋಗ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್]], [[ಕಿಂಡರ್ಹುಕ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಸ್ಟನ್ ಸ್ಪಾ]]; ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾದ [[ವಾರ್ಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್]], [[ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ವೈಟ್ ಸಲ್ಫರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯ]], ಈಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯ, ಮುಖ್ಯವಾದವು.<ref name="Paige1987" /> ವಸಾಹತುಗಳ ವೈದ್ಯರು ಕ್ರಮೇಣ ವ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. 1772 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ವದೇಶಾಭಿಮಾನಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ ಡಾ. [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ರಷ್]], ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಬ್ರಿಷ್ಟಲ್ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದ. 1782ರಲ್ಲಿ ಡಾ. [[ಸಾಮ್ಯುವೆಲ್ ಟೆನ್ನಿ]], ಮತ್ತು 1792 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ವಾಲೆಂಟೈನ್ ಸೀಮನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿನ ಸರಟೋಗ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದರ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಲ್ಲ ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರು. .ವಿವಿಧ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಳಿ ಯಾತ್ರಿಗಳು ತಂಗಲು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಯಾತ್ರಿಗಳು ತಂಗಬಹುದಾದ, ಊಟ ಮತ್ತು ದಾಹ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಛತ್ರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅರೋಗ್ಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮದ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Paige1987" /> === 19 ಹಾಗೂ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === [[ಅಮೇರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ]], ನಂತರ, ಸ್ಪಾ ಉದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾಯ್ತು. 1850 ರ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 20 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಧಾಮಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಈ ಧಾಮಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಧಾಮಗಳು ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಹತ್ತಿರ ಅಥವಾ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಥವಾ ಎರಡಂತಸ್ತಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಹೊರಗಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಒಂದು ಅರ್ಧ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಯು- ಮಾದರಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="Paige1987" /> ಈ ಧಾಮಗಳು ಸ್ನಾನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈಜುವುದು, ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಶಿಕಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವರ್ಜೀನಿಯದ ಧಾಮಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಹೈಟ್ ಸಲ್ಫರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ನಂತರ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸೈನಿಕರು ತಮಗಾದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ವಾಸಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪಾ ರಜೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಈ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸರಗೋಟ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲಯುಕ್ತ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಜೂಜು, ವಾಯುವಿಹಾರ, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಯಿತು.<ref name="Paige1987" /> 1830 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಂದರೆ [[ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು, ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್]] ದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೇಳೆಗೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‍ನಲ್ಲಿನ ಸರಾಟೊಗ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಹವಮಾನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1815 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಗೋಟ ಬಹು ದೊಡ್ಡದಾದ ನಾಲ್ಕಂತಸ್ತಿನ [[ಗ್ರೀಕ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ]] ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1832ರ ವೇಳೆಗೆ ಆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ರೈಲು ಮತ್ತು ಹಬೆಯ ಹಡಗಿನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದ ವಸತಿಗೃಹಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ನಾನಗೃಹಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸರಗೋಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಿಗಿಂತ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸರಾಟೊಗ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸ್ಪಾಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ - ಪ್ಯಾರಿಸ್ ದೇಶದ ಒಂದು ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ಕುದುರೆ ಓಟದ ಜೂಜಾಟವು ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ ಕೆಲ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ, ಸರಾಟೊಗವು ಬೇಸಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಾಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಂಡಿತು. ನಾಟ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು, ಒಪೆರಾ ಮಂದಿರಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು , ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಖಾಸಗಿಯವರ ಭವ್ಯ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡವು. 1865ರಲ್ಲಿ ದಿ ಯೂನಿಯನ್ ಹೋಟೆಲ್ ತನ್ನ ಸ್ವತಃ ಮೈದಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತು, ಅದು ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ರಮ್ಯಮನೋಹರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಸ್ನಾನದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. ಈವರೆಗೆ, 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ರಚನೆ ಗೌಣವಾಗಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಧಾಮಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Paige1987" /> 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಿಸಿ ಹಾಗೂ ತಂಪು ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಈ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗೊಳಿಸಿದರು -[[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡಲ ತೀರದವರೆಗೂ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಪಾಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ನಾನದ ಟಬ್‌ಗಳು, ಹಬೆ ಸ್ನಾನ, ಡಚ್ ಸ್ಪ್ರೇ , ಸೂಜಿ ಶಾವರ್ಸ್, ಮತ್ತು ಕೊಳದ ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ಈ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಲವಾರು ರೈಲ್ವೆಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಚಿಕಾಗೊ]]ದ ದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು, ಆರ್ಕನ್‌ಸಾಸ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Paige1987" /> ಸ್ಪಾಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸರಾಟೊಗ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಉಷ್ಣ ನೀರು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಸ್ಪಾಗಳ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವರು ಈ ವಾದಗಳಿಂದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಸ್ಪಾಗಳ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಜಲಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಗತಿಪರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರೊಟೊಗ ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿ, ಹೃದಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ದವಲ್ಲದ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು,ರುಮಾಟಿಕ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರು, ನರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮೆಟಾಬಾಲಿಕ್ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1910ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬುಗ್ಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು. [[ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡೆಲನೊ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್]] ಎಂಬುವವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಆದಾಗ, ಸರೊಟೊಗಾದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಸ್ಪಾವನ್ನು ಪ್ರಗತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹೊಸ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು , ಯೂರೋಪಿ ಸ್ನಾನದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಇದು 1933ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮೂರು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವೆಂದರೆ - ಲಿಂಕನ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಮತ್ತು ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ -ಒಂದು ಕುಡಿಯುವ ಕೋಣೆ, ಚಿಲುಮೆಗಳ ಕೋಣೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಸಿಮನ್ ಬಾರುಚ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ಕಟ್ಟಡವನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಅಧಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಆಟ ಪಾಠಗಳ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪಿಂಗಾಣಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಒಂದು ಈಜುಕೊಳ [[ಸರೊಟೊಗ ಸ್ಪಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿ , ಸದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ರೋಮನ್ ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ವಿವರದ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ ನವ ಕ್ಲ್ಯಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಭವ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ. .ಈ ಸ್ಪಾ ಅಶ್ವಪಥವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪಾರ್ಕಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯುವ ಎಲ್ಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇವೆ, ಆದರೆ ರಮ್ಯಮನೋಹರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ". ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಾದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತೇಜಕ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಂದ ಜಾಹೀರುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುಗಳು, ಕುದುರೆಯ ಪಂದ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ [[ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಲೆಹ್‌ಮನ್]] ಎಂಬುವವರು ಹೊಸ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಜುಲೈ 1935ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Paige1987" /> ಈ ಅವಧಿಯ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪಾಗಳೆಂದರೆ [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಲಿಕ್, ಇಂಡಿಯಾನ]]; ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವ್ಹೈಟ್ ಸಲ್ಫರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ; ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಆರ್ಕನ್‌ಸಾಸ್; ಮತ್ತು [[ವಾರ್ಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂತ್ಸ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]. ಫ್ರೆಂಚ್ ಲಿಕ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥೂಲತೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಲಬದ್ಧತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸ್ನಾನ , ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ, ಜೀರ್ಣಾಂಗದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಹೈಟ್ ಸಲ್ಫರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾಅವು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಿಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಸ್ಪಾಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮಲಗಿಸಿ ನೀರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಹರಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, [[ಶಿಶುಗಳಿಗಾಗುವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು]]ವಿಗೆ ಸ್ನಾನದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಢಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡಿ.ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್, ಇವರು ಸರಾಟೊಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದರು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಬೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Paige1987" /> == ಸ್ಪಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು == '''ದೇಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ''' , '''ಸ್ಪಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ''' , ಅಥವಾ '''ಕಾಂತಿವರ್ಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ''' ಯು ವೈದ್ಯಕೀಯವಲ್ಲದ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಒಂದು ಪದ್ದತಿ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ರೆಸಾರ್ಟ್]], [[ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ ಸ್ಪಾ]], [[ಡೇ ಸ್ಪಾ]], [[ಬ್ಯೂಟಿ ಸಲೂನ್]] ಅಥವಾ [[ಶಾಲೆ]] ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ: *[[ಫೇಶಿಯಲ್]]ಗಳು — ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಗೊಳಿಸುವುದು. *[[ಮಸಾಜ್]] *[[ವ್ಯಾಕ್ಸಿಂಗ್]] — ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲುಗಳಾನ್ನು ಬಿಸಿಯಾದ ಮೇಣವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ತೆಗೆಯುವುದು. *ಬಾಡಿ ವ್ರಾಪ್ಸ್ - ಬಿಸಿಯಾದ ನಾರುಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ , ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ [[ಮಣ್ಣಿನ ವ್ರಾಪ್]]ಗಳಿಂದ, ದೇಹವನ್ನು ಸುತ್ತುವುದು. *[[ಅರೋಮಾಥೆರಪಿ]] *ಚರ್ಮದ [[ಎಕ್ಸ್‌ಫಾಲಿಯೇಶನ್]] — ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಕೆಮಿಕಲ್ ಪೀಲ್]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮೈಕ್ರೊಡರ್ಮಾಬ್ರೇಶನ್]] *ಉಗುರುಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆ [[ಮೆನಿಕ್ಯೂರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೆಡಿಕ್ಯೂರ್]]ಗಳು *ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಒಂದರಲ್ಲಿ [[ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು]] ಅಥವಾ ನೆನೆಯುವುದು: **[[ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್]] ***[[ಆನ್‌ಸೆನ್]] (ಜಪಾನೀಯರ ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್) ***[[ಥೆರ್ಮೆ]] (ರೋಮನ್ನರ ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್) **[[ಹಾಟ್ ಟಬ್]] **[[ಮಡ್ ಬಾಥ್]] **[[ಪೀಟ್ ಪಲ್ಪ್ ಬಾಥ್]] **[[ಸೌನಾ]] **[[ಸ್ಟೀಂ ಬಾಥ್]] *ನ್ಯೂಟಿಶನ್ ಮತ್ತು ತೂಕದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ *[[ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ]] *[[ಯೋಗ]] ಮತ್ತು [[ಧ್ಯಾನ]] ==ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು== [[File:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|thumb|250px|Macaques enjoying an open air hot spring or onsen in Nagano, Japan.]] 1930ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 2,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಬಿಸಿ- ಅಥವಾ ತಣ್ಣಗಿನ- ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಆರೋಗ್ಯಧಾಮಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 1950ರ ವೇಳೆಗೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪಾಗಳಲ್ಲಿ ಊಟದವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು, ಅಥವಾ ಆಟಪಾಠಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ನಾನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ, ಯು.ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ದುಡಿಮೆಯು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ.<ref name="Paige1987" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ನಾನಗಳು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಸ್ನಾನ ''[[ಆನ್‌ಸೆನ್]]'' , ಭೇಟಿನೀಡುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಸ್ಥ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದುವ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ತರಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref>"The increasing focus on fitness and wellness has fuelled the reemergence of the spa industry..." Anne Williams, ''Spa bodywork: a guide for massage therapists.'' ಲಿಪ್ಪಿನ್‌ಕಾಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್‌ಕಿನ್ಸ್, 2006. p. 173. ISBN 978-0751328868</ref> === ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಥವಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮಗಳು === * ಎ [[ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ ಸ್ಪಾ]], ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾಳಜಿವಹಿಸುವಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಧಾಮ * ಎ [[ಡೇ ಸ್ಪಾ]], ಬ್ಯೂಟಿ ಸಲೂನ್‌ನ ಒಂದು ರೂಪ * ಎ [[ಸ್ಪಾ ಟೌನ್]], ರೋಗನಿರೋಧಕ ಗುಣವುಳ್ಳ ನೀರಿಗಾಗಿ ಬೇಟಿನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಊರು. === ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಸಲಕರಣೆಗಳು === * ಎ [[ಫುಟ್ ಸ್ಪಾ]]. * ಎ [[ಹಾಟ್ ಟಬ್]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ * ಎ [[ಸೋಡಾ ಫೌಂಟೆನ್]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಸ್ಪಾ (ಮಿನರಲ್ ವಾಟರ್)]], ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿನ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಿಂದ. * ಸ್ಪಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ನಾನ]]ದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ , ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು 'ಫಂಗೋಥೆರಪಿ' ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಔಷಧಯುಕ್ತ ಮಣ್ಣು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೀಟ್]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>"The increasing focus on fitness and wellness has fuelled the reemergence of the spa industry and, with it, the use of fango [medicinal clay] for healing." ಅನ್ನೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ''Spa bodywork: a guide for massage therapists.'' ಲಿಪ್ಪಿನ್‌ಕಾಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್‌ಕಿನ್ಸ್, 2006. p. 173. ISBN 978-0751328868</ref> ==ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪಾ ಸಹಕಾರಸಂಘದ ನಿರ್ವಚನೆಗಳು== '''ಸ್ಪಾ''' - ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ, ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಮನದಲ್ಲಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ಮೂಡಿಸಲು ಹುರುದುಂಬುವಂತಹ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.experienceispa.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327113359/http://www.experienceispa.com/ |date=2009-03-27 }} The International SPA Association</ref> === ಸ್ಪಾದ ವಿಧಗಳು === * '''ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಪಾ''' - ಇದು ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯ, ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿನಿರತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಪಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * '''ಕ್ರೂಸ್ ಶಿಪ್ ಸ್ಪಾ''' – ಕ್ರೂಸ್ ಶಿಪ್ ಸ್ಪಾ ವೃತ್ತಿನಿರತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್‌ನೆಸ್ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾ ಕೈಸಿನ್ ಮೆನು ಆಯ್ಕೆಗಳು. * [[ಡೇ ಸ್ಪಾ]] – ವೃತ್ತಿನಿರತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಈ ಸ್ಪಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * [[ಡೆಂಟಲ್ ಸ್ಪಾ]] – ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ [[ಡೆಂಟಿಸ್ಟ್]]ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯ, ಇದು ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಲ್ಲಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. * [[ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ ಸ್ಪಾ]] -ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಾಗೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ ಸ್ಪಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ- ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳು, ದೈಹಿಕ ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಡುಗೆಗಳು, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಪಾ]] - ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಂದ ನಿರಂತರವಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿವಹಿಸುವ ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯ. ವೈದ್ಯಕೀಯಾವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಪೂರಕವಾಗಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಬದಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಾಳಜಿ/ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ/ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದುವಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ನೌಕರ ವರ್ಗದವರು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸೌಲಭ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ಪೆಲಾಯ್ಡ್‌]]ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ಬಾಲ್ನಿಯೋಥೆರಪಿ]]ಯನ್ನು ಈ ಸ್ಪಾಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<blockquote>"ಬಾಲ್ನಿಯೋಥೆರಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ." ಸ್ಪಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂದಿವಾತ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುನೋವುಗಳಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ, ನೋವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ, ದೇಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದವರು ದಿನನಿತ್ಯದ ಒತ್ತಡವು ಶಮನವಾಗಿ ಆನಂದಭರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ."<ref>Jane Crebbin-Bailey, John W. Harcup, John Harrington, ''The Spa Book: The Official Guide to Spa Therapy.'' ‎ Publisher: Cengage Learning EMEA, 2005. p. 1959 ISBN 1861529171</ref> </blockquote> * [[ಮಿನರಲ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪಾ]] - ಈ ಸ್ಪಾಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಖನಿಜಯುಕ್ತ, ಬಿಸಿಯಾದ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ ನೀರನ್ನು ಜಲಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ರೆಸಾರ್ಟ್/ಹೋಟೆಲ್ ಸ್ಪಾ''' - ಹೋಟೆಲ್ ಅಥವಾ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಸ್ಪಾಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿನಿರತವಾಗಿ ಸ್ಪಾ ಸೇವೆಗಳ, ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಂಶಗಳ ಹಾಗೂ ಊಟದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾ ಅಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವಂತಹ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ. ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== <references></references> * 13.'[[ಮಲ್ಲಾಡಿಹಳ್ಳಿ ರಾಘವೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು]]', ಬರೆದ '[[ಅಂಗಮರ್ದನ]]' ವೆಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಶೇಷ ಸೌಲತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ 'ಅಂಗಮರ್ದನ'ದ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು, 'ಆಯುರ್ವೇದ' ಪ್ರಕಾರದವು. ಅವುಗಳ 'ವಿವರಣೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ== * [[ಮಸಾಜ್]] * [[ಪೆಲಾಯಿಡ್]]ಗಳು * [[ಲಿಸ್ಟ್ ಅಫ್ ಸ್ಪಾ ಟೌನ್ಸ್]] * [http://www.syl.com/articles/howpeloidproceduresworkandwhattheyaremadeof.html Online textbook on Peat therapeutics and balneotherapy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220121053/http://syl.com/articles/howpeloidproceduresworkandwhattheyaremadeof.html |date=2009-02-20 }} * [https://massagenguyetlau.com/spa-near-me/ Spa near me] ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== * ನಾಥಾನಿಯಲ್ ಅಲ್ಟ್‌ಮನ್, ''Healing springs: the ultimate guide to taking the waters : from hidden springs to the world's greatest spas.'' Inner Traditions / Bear & Company, 2000. ISBN 978-0751328868 * ಡಿಯನ್ ಡಿಂಕಿನ್ ಬುಚ್‌ಮನ್, ''The complete book of water healing.'' 2nd ed., McGraw-Hill Professional, 2001. ISBN 978-0751328868 * Jane Crebbin-Bailey, John W. Harcup, John Harrington, ''The Spa Book: The Official Guide to Spa Therapy.'' ‎ ಪ್ರಕಾಶಕರು: Cengage Learning EMEA, 2005. ISBN 978-0751328868 * Esti Dvorjetski, ''Leisure, pleasure, and healing: spa culture and medicine in ancient eastern Mediterranean.'' , Brill, 2007 (illustrated). ISBN 978-0751328868 * Carola Koenig, ''Specialized Hydro-, Balneo-and Medicinal Bath Therapy.'' ಪ್ರಕಾಶಕರು: iUniverse, 2005. ISBN 978-0751328868 * ಆನ್ನೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ''Spa bodywork: a guide for massage therapists.'' ಲಿಪ್ಪಿನ್‌ಕಾಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್‌ಕಿನ್ಸ್, 2006. ISBN 978-0751328868 {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಥೆರಪಿ]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಥಿಂಗ್]] [[id:Spa]] [[nl:Spa]] [[pl:Spa]] jqat1h2dgfbaeo5zkvqakl5d16pwjv2 0 22414 1377638 1370651 2026-07-29T04:29:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377638 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction |type = Metropolitan city |type_2 = Capital |official_name = ಹೈದರಾಬಾದ್ |metro = Hyderabad |native_name = |nickname = "City of Pearls", "City of Nizams" |state_name = [[ತೆಲಂಗಾಣ]] |skyline =Hyderabad india.jpg |skyline_caption = [[Charminar]] |latd = 17.41 |latNS = N |longd = 78.47 |longEW = E |locator_position = right |inset_map_marker = yes |subdivision_type = Country |subdivision_name = India |district = {{collapsible list |1=[[Hyderabad District, India|Hyderabad]] |2=[[Rangareddy district|Rangareddy]] |3=[[Medak district|Medak]] |4=[[Mahbubnagar district|Mahbubnagar]] |5=[[Nalgonda district|Nalgonda]] }} |area_total = 621.48 |area_magnitude = 8 |altitude = 536 |coastline = 0 |climate = Aw |precip = 603 |temp_annual = 26.0 |temp_summer = 35.9 |temp_winter = 23.5 |distance_1 = 1499 |direction_1 = S |destination_1 = Delhi |mode_1 = land |distance_2 = 711 |direction_2 = SE |destination_2 = Mumbai |mode_2 = land |distance_3 = 688 |direction_3 = N |destination_3 = Chennai |mode_3 = land |distance_4 = 565 |direction_4 = N |destination_4 = Bangalore |mode_4 = land |population_as_of = 2001 |population_total = 3637483 |population_rank = 6th |population_metro = 6290397 |population_metro_as_of = 2009 |population_metro_rank = 6th |population_density = 5852.9 |official_languages =[[Telugu language|Telugu]], [[Urdu language|Urdu]], [[ಆಂಗ್ಲ|English]] |leader_title_1 = [[Mayor]] |leader_name_1 = B.Karthika Reddy |leader_title_2 = Commissioner |leader_name_2 = S.P.Singh |established_title = Founded |established_date = 1592 |planning_agency = [[Greater Hyderabad Municipal Corporation|GHMC]], [[Hyderabad Metropolitan Development Authority|HMDA]] |area_telephone = 91-40 |postal_code = 500 xxx |vehicle_code_range = AP09, AP10, AP11, AP12, AP13, AP28, AP29 |unlocode = IN HYD |website = www.ghmc.gov.in |Info = www.happyhyderabad.com |footnotes = }} '''ಹೈದರಾಬಾದ್''' ({{Lang-te|హైదరాబాద్}},{{Lang-ur|حیدرآباد}}) [[ತೆಲಂಗಾಣ]]ದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] ಹಾಗೂ [[ಭಾರತ]]ದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಹೈದರಾಬಾದ್ 4 ಮಿಲಿಯನ್‌ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="wgazetteer2"/> ಇದನ್ನು "[[ಮುತ್ತು]]ಗಳ ನಗರ" ಹಾಗೂ "[[ನಿಜಾಮ್‌]]ರ ನಗರ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರತೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ,ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ [[A-1 ಸಿಟಿ]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.csir.res.in/csir/external/heads/aboutcsir/announcements/cir371.pdf ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಳಿಗೆಯು ಗೃಹ ಬಾಡಿಗೆ ಅನುಮತಿ/ ಪರಿಹಾರ (ನಗರ) ಅನುಮತಿಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎ-1 ವರ್ಗದ ನಗರದಂತಿದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408204518/http://www.csir.res.in/csir/external/heads/aboutcsir/announcements/cir371.pdf |date=2008-04-08 }} ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ. 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್. 2007</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರವು ಭಾರತದ [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಗಿರುವ [[ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ]]ಗೆ ಮನೆಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ''[[ಟಾಲಿವುಡ್]]'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ [[ತೆಲಗು ಫಿಲ್ಮ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ]]ಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು [[ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಗರವು [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌]]ನ [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್]] ತಂಡಕ್ಕೆ ತವರಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ''ಹೈದರಾಬಾದಿಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾರಂಪಾರಿಕತೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.hudahyd.org/|title=www.hudahyd.org/<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2010-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205020514/http://www.hudahyd.org/|url-status=dead}}</ref> ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== 'ಹೈದರಾಬಾದ್' ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ ಮತ್ತು [[ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ <nowiki>ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ</nowiki> ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ [[ಮಹಮ್ಮದ್ ಕೌಲಿ ಶಾ]]ನು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ''ಭಾಗ್ಯನಗರಂ'' ನ ''ಭಾಗ್ಯವತಿ'' ಅಥವಾ ''ಭಾಗ್ಮತಿ'' ಯೆಂಬ ಬಂಜಾರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆ ಆದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆಕೆ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರವಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೈದರ್ ಮಹಲ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಳು, ಇದರ ಅರ್ಥ ಎರಡು [[ಉರ್ದು]] ಶಬ್ದಗಳಾದ ಹೈದರ್-ಎ’ಬಾದ್ ಅಂದರೆ ಹೈದರ್ ಧೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾಗೆಂದು ಆಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದಲೇ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆದರೆ, ಸುಮಾರು ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಈ ನಗರದ ಹೆಸರು ಒಬ್ಬ ಇಸ್ಲಾಂ [[ಧರ್ಮಗುರು]] [[ಮಹಮ್ಮದ್‌]]ನ ಅಳಿಯ [[ಅಲಿ ಇಬ್ನ್ ತಾಲಿಬ್]] (ಹೈದರ್ ಎಂಬುದು ಈತನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು)ನ ಹೆಸರಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ATS_12">{{cite journal |title=Telugu Vāṇi |pages=12 |author=International Telugu Institute ({{Lang-te|Antarjātīya Telugu Saṃstha}}) }}</ref><ref>{{cite web|url=http://74.125.153.132/search?q=cache:AAuVO7d3cVMJ:www.hyderabadi.net/new/index.php%3Fview%3Darticle%26catid%3D1:latest-news%26id%3D1:history-of-hyderabad%26format%3Dpdf+Theories+explaining+the+origins+and+etymology+behind+Hyderabad's+name+differ.&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=in|title=74.125.153.132/search?q=cache:AAuVO7d3cVMJ:www.hyderabadi.net/new/index.php%3Fview%3Darticle%26catid%3D1:latest-news%26id%3D1:history-of-hyderabad%26format%3Dpdf+Theories+explaining+the+origins+and+etymology+behind+Hyderabad's+name+differ.&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=in<!--INSERT TITLE-->}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಹೈದರಾಬಾದ ನಗರವು ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ತಜ್ಞರು ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ [[ಐರನ್ ಏಜ್‌]]ನ ಕೆಲವು ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು ಇವು ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 500ನೇ ಇಸವಿಗೆ ಸೇರಿದವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://economictimes.indiatimes.com/ET_Cetera/Hyderabads_history_dates_back_to_500_BC/articleshow/3468146.cms |title=Hyderabad's history could date back to 500 BC |publisher=Economic Times |accessdate=2008-09-10 |archive-date=2009-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090104014349/http://economictimes.indiatimes.com/ET_Cetera/Hyderabads_history_dates_back_to_500_BC/articleshow/3468146.cms |url-status=deviated |archivedate=2009-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090104014349/http://economictimes.indiatimes.com/ET_Cetera/Hyderabads_history_dates_back_to_500_BC/articleshow/3468146.cms }}</ref> ಸುಮಾರು 1000+ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು [[ಕಾಕತೀಯ]]ರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಗೊಲ್ಕೊಂಡಾ]] ರಾಜ ಪರಂಪರೆಯ [[ಕುತ್ಬ್ ಶಾಹಿ ಕುಟುಂಬ]]ದ [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕುಲಿ ಕುತ್ಬ್ ಶಾಹ]]ನು ಮೊದಲು ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು 1512 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರನಾದನು. ಈತನು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ [[ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾದಲ್ಲಿ]] <ref name="Olson_Shadle_1996">{{cite book |title=Historical Dictionary of the British Empire |last=Olson |first=JS and R Shadle |pages=544 |year=1996 |publisher=Greenwood |isbn=0-31329-366-X }}</ref> ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಲು 1591ರಲ್ಲಿ [[ಮುಸಿ]] ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.<ref name="Aleem_1984">{{cite book |title=Developments in Administration Under H.E.H. the Nizam VII |last=Aleem |first=S |pages=243 |year=1984 |publisher=Osmania University Press }}</ref> ಆತನು 1591 ರಲ್ಲಿ [[ಚಾರ್ಮಿನಾರ್]] ಕಟ್ಟಲು, ಹುಸೇನನ (ಧರ್ಮ ಗುರು ಮೊಹಮ್ಮದನ ಮೊಮ್ಮಗ) ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಗೋರಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಟ್ಟಿ ನಂತರ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದೇಶವಿತ್ತನು. ಇದು ಈ ನಗರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶವು ತನ್ನ ನವನಗರದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗವು ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.<ref name="Bansal_2005">{{cite book |title=Encyclopedia of India |last=Bansal |first=SP |pages=61 |year=2007 |publisher=Smriti |isbn=8-18796-771-4 }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Tomb of Muhammad Quli Qutb Shah in Hyderabad W IMG 4738.jpg|thumb|ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಹಮದ್ ಕ್ಯುಲಿ ಕುತುಬ್ ಷಾ ಗೋರಿ]] 1687<ref name="Richards">{{cite journal|last=Richards|first=J. F.|title=The Hyderabad Karnatik, 1687–1707|year=1975|journal=[[Modern Asian Studies]]|volume=9|issue=2|pages=241–260|doi=10.1017/S0026749X00004996 | issn = 0026-749X}}</ref> ರಲ್ಲಿ [[ಮುಘಲ್ ದೊರೆ]] [[ಔರಂಗಜೇಬನು]] ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ವಶ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಮತ್ತು ಅವನ ಆಡಳಿತದ ಚಿಕ್ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ನೇಮಿಸಿದ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು ಈ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 1724 ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ದೊರೆಯಿಂದ [[ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್]](ದೇಶದ ಗವರ್ನರ್) ಯೆಂದು ನಾಮಾಂಕಿತನಾದ [[ಅಸಾಫ್ ಜಾ]]ನು ತನ್ನ ವಿರೋಧಿ ರಾಜನೊಬ್ಬನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.<ref name="Richards"/><ref>{{cite web |url=http://www.thomex.com/Industrylink/hyderabad.html |title=Cities of India : Hyderabad |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100513022819/http://www.thomex.com/IndustryLink/hyderabad.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ [[ಹೈದರಾಬಾದಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅಸಾಫ್ ಜಾಹೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತವು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅಸಾಫ್ ಜಾನ [[ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರು]] ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮರಾಗಿ ಆಳಿದರು. ಏಳು ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಧಾನಿಯಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗೋಲ್ಕಂಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಹಲವಾರು [[ನಿಗದಿತ ಯೋಜನೆ]]ಗಳಾದ [[ನಿಜಾಮ್‌ ಸಾಗರ]],[[ತುಂಗಭದ್ರ]],[[ಒಸಮನ್ ಸಾಗರ]],[[ಹಿಮ್ಯಾತ್ ಸಾಗರಗಳು]] ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ನಾಗರ್ಜುನ ಸಾಗರ]]ದ ಸರ್ವೇ ಕೆಲಸವು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇದರ ಕೆಲಸವನ್ನು 1969 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾದ ’[[ಜಿವೆಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ನಿಜಾಮ್ಸ್]]’ ಇದು ನಿಜಾಮರ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ದರ್ಪವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಾಪತ್ಯದಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಸ್ತಾರವು 90,543 ಮೀಟರ್ ಇದ್ದು 1901 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 50,073,759 ಇತ್ತು. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 90,029,000 ಗಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಾದಾಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="india elections">{{cite web|url=http://www.indiaelections.co.in/lok-sabha-constituencies/andhra-pradesh/hyderabad/comment-page-1/|title=www.indiaelections.co.in/lok-sabha-constituencies/andhra-pradesh/hyderabad/comment-page-1/<!--INSERT TITLE-->}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:India Palace.jpg|thumb|left|ಚೌಮಹಲ್ಲಾ ಅರಮನೆಯು ಆಸಫ್ ಜಾಹಿ ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಆಸನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಿಜಾಮನ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು.]] [[ಚಿತ್ರ:Charminar-Pride of Hyderabad.jpg|thumb|left|ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್.]] 1947 ರ ಮುಂಚೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] [[ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿ]]ತ್ತು ಆದರೆ ಇದು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕೀಸ್ತಾನ]]ಗಳೆಂದು [[ಇಬ್ಬಾಗ]]ವಾದಾಗ ಬ್ರಿಟೀಷರು [[ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ]]ವಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ತಮಗಿದ್ದ ಸುಪರ್ದಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಅವರಿಗೆ ಅವರದೇ ಆದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಟ್ಟರು. ನಿಜಾಮನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೂ ಹೋಗಲು, ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಸಮಗ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ನಿಜಾಮನ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದೆನ್ನಬಹುದಾದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ರೈತರ ದಂಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಿಜಾಮರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಲು ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾರತವು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಹೈದರಾಬಾದನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಿಜಾಮನ ಹಠಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾರತದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತರಲು ಸೇನಾ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. 1948ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು [[ಆಪರೇಷನ್‌ ಪೊಲೋ]] ಹೆಸರಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಜಾಮರು, ಭಾರತ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ<ref name="a">{{cite web|url=https://answers.yahoo.com/question/index?qid=20090603030920AA851z8|title=answers.yahoo.com/question/index?qid=20090603030920AA851z8<!--INSERT TITLE-->|access-date=2021-07-20|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429095242/https://answers.yahoo.com/question/index?qid=20090603030920AA851z8|url-status=dead}}</ref> ದಲ್ಲಿ ಸೇರಲು [[ವಿಲೀನದ]] ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. 1955 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ [[ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಅವರು [[ಭಾರತ]]ದ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇದ್ದು, ದೆಹಲಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ದೆಹಲಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ವೈಭವ ಇದಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. [[ದೆಹಲಿ]]ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಒಂದೇ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಸಂಸತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.<ref>[http://www.ambedkar.org/ambcd/05E.%20Thoughts%20on%20Linguistic%20States%20PART%20V.htm ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದಿದ್ದರು]</ref> ನವಂಬರ್ 1, 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೂತನವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ''ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ'', ಮುಂಬಯಿ ರಾಜ್ಯ ನಂತರ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. [[ತೆಲುಗು]] ಮಾತನಾಡುವ [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು [[ತೆಲುಗು]] ಮಾತನಾಡುವ ರಾಜ್ಯವಾದ ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ]] ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನೂತನ ರಾಜ್ಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://hyderabadonline.in/Profile/History/|title=hyderabadonline.in/Profile/History/<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2010-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921144224/http://hyderabadonline.in/Profile/History/|url-status=deviated|archivedate=2010-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921144224/http://hyderabadonline.in/Profile/History/}}</ref> 90ರಿಂದೀಚಿಗಿನ [[ಉದಾರಿಕರಣ]]ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ಐಟಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜನರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿತು. ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2000ರಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]] ನಂತಹ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು 2008-09ರ [[ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ]]ವು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತರವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು.<ref name="india elections"/> ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಬಾಬ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಒರ್ವ ಮಹಿಳೆ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದು ೨೦ ಜನರಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೭ರ ಮೇ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಾಂಬುಗಳ ಪತ್ತೆಯಾಗಿ ಮತೀಯ ಗಲಭೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೨೧ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ದಿಲ್‌ಸುಖ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾಂಬುಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿವೆ. == ಭೂಗೋಳ== [[ಚಿತ್ರ:Buddha statue 11102016.jpg|thumb|left|ಹುಸೈನ್ ಸಾಗರ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ]] [[ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಸರಾಸರಿ 489 ಮೀಟರ್ (1,607 ಅಡಿ) ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Hyderabad.html|title=fallingrain.com: Hyderabad|access-date=2010-01-29|archive-date=2009-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20091002213200/http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Hyderabad.html|url-status=dead}}</ref> ಬಹುತೇಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಶಿಲಾವೃತವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶವು [[ಬೆಟ್ಟ]]ದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/travel/hyderabad/index.html|title=www.iloveindia.com/travel/hyderabad/index.html<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2010-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20100115020005/http://www.iloveindia.com/travel/hyderabad/index.html|url-status=dead}}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ಮೂಲ ನಗರವನ್ನು [[ಮುಸಿ]] ನದಿ ತೀರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.thisismyindia.com/about_hyderabad/hyderabad-history.html|title=www.thisismyindia.com/about_hyderabad/hyderabad-history.html<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ಈಗ ''[[ಹಳೇ ನಗರ]]'' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರದ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು [[ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ]] ಇವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ]] ಸರೋವರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಗರದ ಹೃದಯದ ಭಾಗವು ನದಿಯ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರದ ಜೊತೆಗೆ [[ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್]], 12 ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಸರ್ಕಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಜನವಸತಿಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳು ಸನಿಹದ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗುವುದನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿವೆ.<ref name="b">http://www.docstoc.com/docs/6180220/ಹೈದರಾಬಾದ್‌ __Andhra_Pradesh</ref> === ಹವಾಗುಣ === {{climate chart |Hyderabad |14.7|28.6|3.2 |17.0|31.8|5.2 |20.3|35.2|12.0 |24.1|37.6|21.0 |26.0|38.8|37.3 |23.9|34.4|96.1 |22.5|30.5|163.9 |22.0|29.6|171.1 |21.7|30.1|181.5 |20.0|30.4|90.9 |16.4|28.8|16.2 |14.1|27.8|6.1 |source=[http://www.worldweather.org/066/c00530.htm World Weather Information Service] |float=right |clear=none }} ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ನಗರವು ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಜೂನ್ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ಇರುವ [[ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನ್ಸೂನ್ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೆ ಇದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೆ ಲಘುವಾದ ಚಳಿಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://answers.yahoo.com/question/index?qid=20090429080433AAjrK6S|title=answers.yahoo.com/question/index?qid=20090429080433AAjrK6S<!--INSERT TITLE-->|access-date=2021-07-20|archive-date=2021-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428142632/https://answers.yahoo.com/question/index?qid=20090429080433AAjrK6S|url-status=dead}}</ref> ನಗರವು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಳಗಿನ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಂದಾಜು 32 ಇಂಚು (810 ಮಿ.ಮೀ) ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಮಾನ್ಸೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 2 1966ರಲ್ಲಿ 45.5 ^{ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್}(113.9&nbsp;°F) ತಾಪಮಾನ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಜನವರಿ 8 1946ರಲ್ಲಿ 6.1 ^{ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್} (43&nbsp;°F) ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | last = Weatherbase | url = http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=82134&refer=&units=metric | title = Historical Weather for Hyderabad, India | accessdate = 2008-10-03 | archive-date = 2011-12-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111204143148/http://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=82134&refer=&units=metric | url-status = dead }}</ref> == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == {{IndiaCensusPop |title= Hyderabad Population |1971= 1796000 |1981= 2546000 |1991= 3059262 |2001= 3637483 |estimate= 4025335 |estyear= 2009 |estref=<ref name=wgazetteer2/> |footnote= World Gazetteer<ref>[http://censusindia.gov.in/ Census of India] Census of India does not have information from previous censuses on their site. Data from past censuses was obtained from World Gazetteer</ref> }} 2001ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 3.6 ದಶಲಕ್ಷವಿದ್ದುದು 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 4 ದಶಲಕ್ಷ <ref name="wgazetteer2">[http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;dat=32&amp;geo=-104&amp;srt=npan&amp;col=aohdq&amp;pt=c&amp;va=&amp;srt=pnan ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061117081029/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=&srt=pnan |date=2006-11-17 }} ವರ್ಲ್ಡ್ ಗೆಜೆಟೀರ್. 2009 ಜೂನ್ 29ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರುವ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 6.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="gazetteer">[http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;dat=80&amp;geo=-104&amp;srt=pnan&amp;col=aohdq&amp;msz=1500&amp;va=&amp;pt=a ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಗಣತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118124357/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a |date=2008-01-18 }} ವರ್ಲ್ಡ್ ಗೆಜೆಟೀರ್. 2009 ಜೂನ್ 29ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 40 ರಷ್ಟು ಮುಸ್ಲಿಂರಿರುವ ಕಾರಣ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Citation | last = Khan | first = Masood Ali | author-link = | last2 = | first2 = | author2-link = | title = Muslim population in AP | newspaper = The Milli Gazette | pages = | year = | date = August, 2004 | url = http://www.milligazette.com/Archives/2004/16-31Aug04-Print-Edition/163108200423.htm}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂರ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು,ಮತ್ತು ಹಳೆ ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಜನಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಇದ್ದಾರೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದು, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಬಿಡ್ಸ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="c">{{cite web|url=http://www.docstoc.com/docs/6180223/Hyderabad__India|title=www.docstoc.com/docs/6180223/Hyderabad__India<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು [[ಉರ್ದು]] ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಆಗಿವೆ. ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಜನರ ನಡುವೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ.<ref name="a"/> ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಉರ್ದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಫಾರ್ಸಿ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಿಶ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಉರ್ದುವಿಗೆ [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಉರ್ದು]] ಅಥವಾ [[ದಖ್ಖನಿ]] ಎಂದು ಕೆಲ ಬಾರಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವ ತೆಲುಗು ರಾಜ್ಯದ ಇತರಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಆದರೆ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಸತ್ವ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದೆ.<ref name="b"/> ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲೂ ಕೆಲ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಆಡಳಿತ == [[File:APhighcourt hyderabad.jpg|thumb|ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಧೀಕರಣದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ]] ''[[ಗ್ರೇಟರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]] '' (GHMC) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ನಗರ ನಿಗಮ]]ದಿಂದ ನಗರದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಾಮಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ [[ಮೇಯರ್]] ಇದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2008/04/17/stories/2008041719080100.htm |title=GHMC comes into existence |publisher=The Hindu |accessdate=2008-04-17 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ಮೇಯರ್ ಅವರನ್ನು [[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]] ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾನೂನು, 1955ನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಯರ್ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಚುನಾವಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರವು [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ನೇಮಕ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ [[ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] [[ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಮಿಷನರ್]] ಅವರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹಿಂದೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ತನ್ನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು, GHMC ಮತ್ತು ಮೇಯರ್ ಹುದ್ದೆಯ ಚುನಾವಣೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ನಗರದ ಮೂಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ GHMC ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರವನ್ನು 150 [[ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ವಾರ್ಡ್]] ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಿಡಸಲಾಗಿದ್ದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ನಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಪೋರೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ [[ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]] ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸುತ್ತವೆ. [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌]] ಮತ್ತು ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಅವಳಿ ನಗರಗಳು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌]], [[ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೆಡಕ್]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತವು [[ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] ಅವರಿಂದ ಮುನ್ನೆಡಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರು [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.india.tm/php/show_distMore_wiki.php?state_name=Andhra%20Pradesh&district_id=56728&district_name=Hyderabad|title=www.india.tm/php/show_distMore_wiki.php?state_name=Andhra%20Pradesh&district_id=56728&district_name=Hyderabad<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007184100/http://www.india.tm/php/show_distMore_wiki.php?state_name=Andhra%20Pradesh&district_id=56728&district_name=Hyderabad|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Hyderabad Legislative.JPG|thumb|ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ]] 6,250 ಕಿ. ಮೀ ಚದರ ಅಡಿಯ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮತ್ತು ಐಎಎಸ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯೋಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="e"/> ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶವು<ref>{{cite web|url=http://hmdahyd.org/inside/pn_ejhuda.doc|title=hmdahyd.org/inside/pn_ejhuda.doc<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325101908/http://hmdahyd.org/inside/pn_ejhuda.doc|url-status=dead}}</ref> ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ]] -ಪೂರ್ಣ, (16[[ಮಂಡಲಗಳು]]), [[ಮೆಡಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] - ಭಾಗಶಃ (10 [[ಮಂಡಲಗಳು]]), [[ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] -ಭಾಗಶಃ (22 [[ಮಂಡಲಗಳು]]) [[ಮಹಬೂಬ್ ನಗರ]] - ಭಾಗಶಃ (64 [[ಮಂಡಲಗಳು]]) [[ನಲ್ಗೊಂಡಾ ಜಿಲ್ಲೆ]] -ಭಾಗಶಃ (4 [[ಮಂಡಲಗಳು]]) ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮತದಾರರು 24 ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ಶಾಸನ ಸಭೆ]]ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಐದು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು (PC) ಹೀಗಿವೆ, ಮಲ್ಕಾಜಗಿರಿ, ಕುಕಟಪಲ್ಲಿ, ಉಪ್ಪಲ್, ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ನಗರ, (ಎಲ್ ಬಿ ನಗರ) ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಕ್ಯಾಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಮಲ್ಕಾಜಗರಿ ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ಕುತ್ಬುಲ್ಲಪುರ್; ಮುಶೀರಾಬಾದ್, ಅಂಬರಪೇಟ್, ಖೈರತಾಬಾದ್, ಜುಬಿಲಿ ಹಿಲ್ಸ್, ಸನತ್ ನಗರ, ನಂಪಲ್ಲಿ, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್; ಮಾಲಕ್ ಪೇಟ್, ಕಾರವಾನ್, ಗೋಷಾಮಹಲ್, ಯಕುತಪುರಾ, ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್, ಚಂದ್ರಾಯನಗುಟ್ಟಾ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ಬಹಾದ್ದೂರ ಪುರಾ ಚೆವೆಲ್ಲಾ ಪಿಸಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹೇಶ್ವರಂ, ರಾಜೇಂದ್ರ ನಗರ, ಸೆರಿಲಿಂಗಪಲ್ಲಿ; ಮೇಡಕ್ ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ಪಟಣಚೇರು. ಗೃಹ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ನಗರವನ್ನು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಪೊಲೀಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸೈಬರಾಬಾದ್ ಪೊಲೀಸ್]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, [[ಐಪಿಎಸ್]] ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಗಿರುವ [[ಕಮಿಷನರ್ ಗಳ]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. [[ಬಷೀರ್ ಬಾಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ ಕಮಿಷನರ್ ಆಫೀಸ್, ಪೊಲೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಂ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಮಿಷನರ್ ಆಫೀಸ್, ಕೇಂದ್ರ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಕಚೇರಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಿಸರ್ವೆಷನ್ ಆಫೀಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇವೆ. ನಗರವನ್ನು ಐದು ಪೊಲೀಸ್ ವಲಯಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಫ್ ಪೊಲೀಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮತ್ತು ಸೈಬರಾಬಾದ್ ಕಮಿಷನರೇಟ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅರೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪಡೆದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.<ref name="d">{{cite web|url=http://bhagyanagartimes.com/govt.php|title=bhagyanagartimes.com/govt.php<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2011-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707231326/http://bhagyanagartimes.com/govt.php|url-status=dead}}</ref> [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್]] ಇದ್ದು, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ [[ಸ್ಮಾಲ್ ಕಾಸಸ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ [[ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್]], ಎರಡು ಕೋರ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಜಾಮ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ]] ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಶಾಸನಸಭೆ ಇದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{Interwikineeded}} [[:ವರ್ಗ:Industries in Hyderabad|ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ]]ಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ. [[File:Somajiguda hyderabad.jpg|thumb|ಸೊಮಾಜಿಗುಡ, ನಗರೀಕರಣ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದೂ. ]] [[File:Modern Hyderbad.jpg|thumb|ರಸ್ತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಧುನಿಕ ರಸ್ತೆ ]] ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ [[ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ]]ಕ್ಕೆ ನಗರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಾಜು ಶೇ. 29.55 ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} 1990ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ನಗರದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೇವಾ ನಗರವಾಗಿದ್ದ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾರಿಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಂಗ್ರಹ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿದ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವರ ಪೈಕಿ ಶೇ. 90 ರಷ್ಟು ನಗರಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮ]] ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://sandbproperties.com/|title=sandbproperties.com/<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ಮೊದಲು ಮುತ್ತಿನ ನಗರ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಂತರ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. [[ಲಾಡ್ ಬಜಾರ್]] ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ಬಳೆಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್ ಬಳಿ ಇದೆ. ಸಿಲ್ವರ್ ವೇರ್, ಸೀರೆಗಳು, ನಿರ್ಮಲ್ ಮತ್ತು [[ಕಲಮಕರಿ]] ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ಬಿದ್ರಿ]] [[ಕರಕುಶಲ]] ವಸ್ತುಗಳು, [[ಲಕೀರ್]], [[ಬಳೆ]], ಹರಳುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹತ್ತಿ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಆಧಾರಿತ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಸುಟಿಕಲ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು. [[ಡಾ. ರೆಡ್ಡಿ ಲ್ಯಾಬೋರಟರಿಸ್]], ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬರೋಟರಿಸ್, ಹೆಟೆರ್ಜೊ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಡಿವಿಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್, ಅರಬಿಂದೊ ಫಾರ್ಮಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಲೀ ಫಾರ್ಮಾ ಮತ್ತು ವಿಮ್ಟಾ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. [[ಜಿನೋಮ್ ವ್ಯಾಲಿ]], ಫ್ಯಾಬ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾನೋ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಗಳು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮೂಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಿವೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.iciciknowledgepark.com/icicikp/iciciinnerfiles/genomevalley.htm |title=The Genome Valley, Hyderabad |accessdate=2006-03-06 |archive-date=2016-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308042112/http://iciciknowledgepark.com/icicikp/iciciinnerfiles/genomevalley.htm |url-status=deviated |archivedate=2016-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308042112/http://iciciknowledgepark.com/icicikp/iciciinnerfiles/genomevalley.htm }}</ref> [[File:Laadbazar.jpg|thumb|left|ಲಾಡ್ ಬಜಾರ್‌ನ ಅಂಗಡಿವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಡ್‌ಬಜಾರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ]] 1990ರಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಂತೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರ ಕೂಡ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು [[ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]] ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.indianrealtynews.com/real-estate-india/hyderabad/a-walk-down-hyderabad-property-avenue.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123022917/http://www.indianrealtynews.com/real-estate-india/hyderabad/a-walk-down-hyderabad-property-avenue.html |url-status=deviated |archivedate=2010-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123022917/http://www.indianrealtynews.com/real-estate-india/hyderabad/a-walk-down-hyderabad-property-avenue.html }}</ref> ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.uwlax.edu/faculty/gushiken/megatrends2000.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2009-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090515010448/http://www.uwlax.edu/faculty/gushiken/megatrends2000.html |url-status=deviated |archivedate=2009-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090515010448/http://www.uwlax.edu/faculty/gushiken/megatrends2000.html }}</ref> ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೇಗಾ ಮಾಲ್ ಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://property.magicbricks.com/news_tracker/hyderabad.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805131308/http://property.magicbricks.com/news_tracker/hyderabad.html |url-status=dead }}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಸುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೇಡಿಕೆಯು ಮೀತಿ ಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://rickshawchallenge.com/route/tech-raid/hyderabad|title=rickshawchallenge.com/route/tech-raid/hyderabad<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡುಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ನಗರದ ತುಂಬ ಹರಡಿರುವ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳೆಯ [[ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊಸತಾಗಿರುವ ಕೋಥಗುಡಾವರಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಿಕ/ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವು ಎತ್ತರದ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ರಾಜೇಂದ್ರ ನಗರ]]ದ ಬಳಿ ಇರುವ ಮಂಚಿರೆವುಲಾದಲ್ಲಿ 450 ಮೀಟರ್ [[APIIC ಟಾವರ್]] ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, [[ಗಾಚಿಬೌಳಿ]] ಬಳಿಯ ಲಾಂಕೊ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವವರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಮವಾಗಿ 113,098<ref>{{Cite web |url=http://www.apdes.ap.gov.in/Census%20%26%20Surveys%202006/emp-2006/sec_wise.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2010-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226015719/http://www.apdes.ap.gov.in/Census%20%26%20Surveys%202006/emp-2006/sec_wise.htm |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು 85,155<ref>{{Cite web |url=http://www.dget.nic.in/publications/ccge/census2001.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-07-08 |archive-url=https://www.webcitation.org/5r4NgRobm?url=http://www.dget.nic.in/publications/ccge/census2001.pdf |url-status=dead }}</ref> ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. === ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ದಿಮೆ === ಹೈದರಾಬಾದ್ [[ಐಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಐಟಿ-ಪ್ರೇರಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ]], [[ಔಷಧ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಗಳಿಗೆ]], [[ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋರಂಜನಾ]] ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 1990ರಿಂದಲೇ ಹಲವಾರು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶ]] ದ ಕಂಪೆನಿಗಳು, ತಂತ್ರಾಶ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, [[ವ್ಯವಹಾರ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ]] (ಬಿಪಿಓ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಐಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿವೆ. [[ಹೈಟೆಕ್ ನಗರ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಹಲವಾರು [[IT]] ಮತ್ತು [[ITES]] ಕಂಪೆನಿಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಾಧನೆಯು ನಾಗರಿಕರು ನಗರವನ್ನು ''[[ಸೈಬರಾಬಾದ್]]'' ಎಂದು ಕರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://finance.indiainfo.com/news/2005/05/11/1105it-exports.html |title=Report on IT exports of India |accessdate=2007-12-05 |archive-date=2009-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091130025030/http://finance.indiainfo.com/news/2005/05/11/1105it-exports.html |url-status=deviated |archivedate=2009-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130025030/http://finance.indiainfo.com/news/2005/05/11/1105it-exports.html }}</ref> ನಗರದೊಳಗಡೆ [[ಕಂಪೆನಿಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹ]]ದಿಂದ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್]] [[ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂಥ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ [[ಮಾಧಪುರ್]], [[ಕೊಂಡಾಪುರ್]], [[ಗಚಿಬೌಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಉಪ್ಪಳ್]]. ಹಲವು [[ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ 500]] ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಐಟಿ ಅಥವಾ [[ಬಿಪಿಓ]] ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ. [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] (ಯುಎಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ತನ್ನ ಅತೀದೊಡ್ಡ R&amp;D ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ), [[ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಸೆಂಚರ್,]] [[ಎಡಿಪಿ]], [[ಎಜಿಲೆಂಟ್]], [[ಆಲ್ಕಾಟೆಲ್ ಲ್ಯೂಸೆಂಟ್]], [[ಅಮೆಜಾನ್]], [[ಎಎಮ್‌ಡಿ]], [[AT&amp;T]], [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್‍ಗಳು]], [[ಸಿಎಸ್‌ಸಿ]], [[ಕನ್‌ವರ್ಜಿಸ್]], [[ಡೆಲ್]], [[ಡಿಲಾಯಿಟ್ಟಿ]], [[ಡ್ಯುಪಾಂಟ್]], [[ಫಿಡೆಲಿಟಿ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]], [[ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಟೆಂಪ್ಲೆಟಾನ್]], [[ಜಿಇ]], [[ಗೂಗಲ್]], [[ಹೀವ್‌ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕ್ಕಾರ್ಡ್]], [[ಹನಿವೆಲ್]], [[ಹ್ಯುಂದೈ]], [[ಐಬಿಎಮ್]], [[ಮೊಟೊರೊಲಾ]], [[ಎನ್‌ವಿಡಿಯಾ]], [[ಒರಾಕ್‌ಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]], [[ಕ್ವಾಲ್ಕೊಮ್]], [[ರಾಕ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್]], [[SAP AG]], [[UBS AG]], [[ವೆರಿಜಾನ್]], [[ವರ್ಚುಸಾ]], [[ವೆಲ್ಸ್ ಫಾರ್ಗೋ]] - ಇವೆಲ್ಲ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಇವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ [[ಐಟಿ]] ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ [[ಮಹೀಂದ್ರ ಸತ್ಯಮ್]], [[ಹೆಚ್‌ಸಿಎಲ್]], [[ಇನ್ಫೋಸಿಸ್]], [[ವಿಪ್ರೋ]], [[ಪಾಟ್ನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]], [[ಕಾಗ್ನಿಜೆಂಟ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್]], [[ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವಿಸಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋಲರಿಸ್]] ಕೂಡಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ === [[File:Hyderabad volvo.JPG|thumb|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೇಗದ ಬಸ್ಸುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,<ref name="guinnnes">[81]</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‍ನ ಸಮೀಪದ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ]] [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]]<ref>{{cite web |url=http://apsrtc.gov.in/ |title=APSRTC |publisher= |accessdate=2006-08-29 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808205705/http://www.apsrtc.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> ಸರತಿಯಲ್ಲಿ 19,000 ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತೀದೊಡ್ಡದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.<ref name="guinnnes"/> ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 89 ಬಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ತುಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ 72 ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಅದು [[ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ [[ಇಂಬ್ಲಿಬನ್]] ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಜುಬಿಲೀ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣಭಾರತ]]ದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆಟೋ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕನಿಷ್ಟ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಮೊದಲ 1.2 ಕಿ.ಮೀ ಗಳಿಗೆ ರೂ.12 ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಮೀ ಗೆ ರೂ.7 ರಂತೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ರೇಡಿಯೊ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಲಭ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ.<ref name="abc">{{cite web|url=http://indiaforu.com/About%20Hyderabad.html|title=indiaforu.com/About%20Hyderabad.html<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2010-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20101006030503/http://indiaforu.com/About%20Hyderabad.html|url-status=deviated|archivedate=2010-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101006030503/http://indiaforu.com/About%20Hyderabad.html}}</ref> [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಾದ]] [[ಎನೆಹೆಚ್-7]], [[ಎನ್‌ಹೆಚ್-9]] ಮತ್ತು [[ಎನ್‌ಹೆಚ್-202]] ಗಳ ಮೂಲಕ ಹೈದರಾಬಾದ್ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಒಳ್ಳೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರ ನಗರಗಳಂತೆಯೇ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕೂಡ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ. ಒಳ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್‌ನ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದ ಸುತ್ತ [[ಹೊರ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್‌]]ನ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇವು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿನ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಹಲವು [[ಫ್ಲೈಓವರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಕೆಳರಸ್ತೆ]]ಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="abc"/> === ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:MMTS NecklaceRoadStation6.jpg|thumb|ನೆಕ್ಲೆಸ್ ರಸ್ತೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಟಿಎಸ್]] ಹೈದರಾಬಾದ್, ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ, [[ಬಹುಮಾದರಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ([[MMTS]]) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲಘು ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. MMTS ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಯಸುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸೂಕ್ತ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.tvsventures.com/html/why-hyd.htm|title=www.tvsventures.com/html/why-hyd.htm<!--INSERT TITLE-->}}</ref> [[ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲು|ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೊ]] ನಗರದಲ್ಲಿ [[ತ್ವರಿತ ಪ್ರಯಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಮಂಡಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೈಲ್ವೆ]] ವಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ [[ಹೈದರಾಬಾದ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] ([[ನಾಂಪಳ್ಳಿ]]) ಮತ್ತು [[ಕಚಿಗುಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]]. ಈ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ನಗರದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು, [[ಹೈಟೆಕ್ ಸಿಟಿ]] ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://mountrose.in/hyd_transport.php|title=mountrose.in/hyd_transport.php<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162952/http://mountrose.in/hyd_transport.php|url-status=deviated|archivedate=2011-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721162952/http://mountrose.in/hyd_transport.php}}</ref> ರೈಲು ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಂತರ್-ನಗರ [[ರೈಲ್ವೆ]] [[ಸಾರಿಗೆ]]ಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಾಲ್ಕನೇ ರೈಲ್ವೆ ಟರ್ಮಿನಲ್‍ನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2006/06/21/stories/2006062121130300.htm|title=www.hindu.com/2006/06/21/stories/2006062121130300.htm<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2011-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110506042208/http://www.hindu.com/2006/06/21/stories/2006062121130300.htm|url-status=deviated|archivedate=2011-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110506042208/http://www.hindu.com/2006/06/21/stories/2006062121130300.htm}}</ref> ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿವೆ. === ವಾಯುಯಾನ/ಸಾರಿಗೆ === [[File:Hyderabad Airport.jpg|thumb|ಶಾಂಶಾಬಾದ್‌ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 40 mn ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯತೆದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ]] ರೂಢಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಾಯುಯಾನದ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/01/28/stories/2008012858690400.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-08 |archive-date=2008-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081031043002/http://www.hindu.com/2008/01/28/stories/2008012858690400.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.newhyderabadairport.com/passenger_traffic_pop.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2009-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090909153347/http://www.newhyderabadairport.com/passenger_traffic_pop.html |url-status=deviated |archivedate=2009-09-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090909153347/http://www.newhyderabadairport.com/passenger_traffic_pop.html }}</ref> [[ಬೇಗಮ್‌ಪೇಟ್‌]] ನಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ 2008-03-2೨ರಂದು ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/2008/03/23/stories/2008032359380500.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101029112521/http://www.hinduonnet.com/2008/03/23/stories/2008032359380500.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-10-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101029112521/http://www.hinduonnet.com/2008/03/23/stories/2008032359380500.htm }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ನೈರುತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಶಂಶಾಬಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ರಾಜಿವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಸೋನಿಯ ಗಾಂಧಿ]] ಅವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>.http://www.indianexpress.com/news/hyderabad-airport-opening-spicejet-pips-luf/287558/</ref> ಈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಬಳಿಕ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ ರನ್‌ವೇಯನ್ನು<ref>{{Cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/south-asia/delhis-new-airstrip-touted-indias-longest-is-just-seventh_100111377.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2012-06-06 |archive-url=https://www.webcitation.org/68DS7iL0s?url=http://www.thaindian.com/newsportal/south-asia/delhis-new-airstrip-touted-indias-longest-is-just-seventh_100111377.html |url-status=deviated |archivedate=2012-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120127004834/http://www.thaindian.com/newsportal/south-asia/delhis-new-airstrip-touted-indias-longest-is-just-seventh_100111377.html }}</ref> ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಇದು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ದೇಶದೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hyderabad.aero/timings/flight.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818074553/http://www.hyderabad.aero/timings/flight.php |url-status=dead }}</ref> ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು [[ಮೆಹದಿಪಟ್ಟಣಮ್‌]]ನಿಂದ [[ರಾಜೇಂದ್ರನಗರ್‌]]ವರೆಗೆ [[ಕೆಳರಸ್ತೆ]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಂಪೆಟ್ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ [[ಪಿ ವಿ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]]ಯು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ [[ಫ್ಲೈಓವರ್]] ಆಗಿದೆ.<ref>http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?title=Expressway%20off-limits%20to%20the%20aam%20aadmi?&amp;artid=RTgEA9tzokE=&amp;type={{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಗರದಿಂದ ಹೊಸ ವಿಮನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮೂರು ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ. ಆಧುನಿಕ [[ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಬಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿವೆ. [[ನೆಹರೂ ಹೊರ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್]], [[ಗಚಿಬೌಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಶಂಶಾಬಾದ್]] ನಡುವೆ [[ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]] ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] ಸಂಗಮದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ''ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ಜನರು'' ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವರು [[ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಜನರು [[ತೆಲುಗು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಮುಸ್ಲಿಂರು [[ಉರ್ದು]] ಅಥವಾ ಮರಾಠಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ವಾರ ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ತನ್ನ ಮನೆ ಎಂದು ರೂಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://cfw.ap.nic.in/CensusReligionwise.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2009-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619090327/http://cfw.ap.nic.in/CensusReligionwise.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, [[ಸೀರೆ]] ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲೂ ಯುವ ಜನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್]] ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಉಡುಪುಗಳೆಂದರೆ [[ಖಾರಾ ದುಪ್ಪಟ]] ಮತ್ತು [[ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್]] ಹಾಗೂ ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಶೇರ್ವಾನಿ]].<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/india/hyderabad/hyderabad-overview/hyderabad-culture.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100331203055/http://www.asiarooms.com/travel-guide/india/hyderabad/hyderabad-overview/hyderabad-culture.html |url-status=deviated |archivedate=2010-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100331203055/http://www.asiarooms.com/travel-guide/india/hyderabad/hyderabad-overview/hyderabad-culture.html }}</ref> ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಬಹುದಾದ [[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಶೇಷಣಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಒಂದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.reachouthyderabad.com/society/index.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114072652/http://reachouthyderabad.com/society/index.htm |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ]]ಯಲ್ಲಿ (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಗಣೇಶ ನಿಮಜ್ಜನಂ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ) 10 ದಿನದ [[ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ]] ಆಚರಣೆಯ ನಂತರ [[ಗಣೇಶ]] ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವ. [[ಬೊನಾಲು]] ದೇಶ್ಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ರಂಜಾನ್ ನ ಕೊನೆಯ ೩ ದಿನಗಳ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ [[ಈದ್ ಉಲ್-ಫಿಟರ್]] ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈದ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೀರ್ ಕ್ಯೊರ್ಮಾ ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಚಾರ್ಮಿನಾರ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಶಿಯಾ]] ಮುಸ್ಲಿಂರು ಪ್ರತಿ ಮೊಹರಂನ (ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳು)10ನೇ ದಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಎದೆಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರಿತವಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ (ಚಾಕುಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಕುಗಳನ್ನು ಸರಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತದೆ) ತಮ್ಮ ತಲೆ,ಎದೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾದುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರಕ್ತವನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=144502|title=www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=144502<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2009-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720004639/http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=144502|url-status=dead}}</ref> === ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ === [[File:India food.jpg|thumb|ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಬಿರಿಯಾನಿ ]] '''ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ''' ಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ, [[ಮುಘಲ್]] ಮತ್ತು [[ಪರ್ಷಿಯನ್]] ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಬಿರಿಯಾನಿ]]ಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಹೆಗ್ಗುರುತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/08/18/stories/2005081817520200.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2007-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070329002326/http://www.hindu.com/2005/08/18/stories/2005081817520200.htm |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿದ್ದತೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಖುಬಾನಿ ಕಾ ಮೀಠಾ]], [[ಡಬಲ್ ಕಾ ಮೀಠಾ]], [[ಫಿರ್ನಿ]], ''[[ಪಾಯಾ]]'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡು [[ನಹಾರಿ ಕುಲ್ಚೆ]], [[ಹಲೀಮ್]] ( ಪವಿತ್ರ [[ರಮಜಾನ್]] ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವ ಮಾಂಸದಡುಗೆ) ಕಡ್ಡು ಕಿ ಖೀರ್ (ಸಿಹಿ ಗುಂಬಳಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಸಿಹಿಯಾದ ಗಂಜಿ) ಶೀರ್ ಕುರ್ಮಾ (ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕುದಿಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯ) ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಲಾನ್, ಬಾಗರೆ ಬೈಗಾನ್, ಖಟ್ಟಿ ಡಾಲ್, ಖಿಚಡಿ ಮತ್ತು ಖಟ್ಟಾ, ತೀಲ್ ಕಿ ಚಟ್ನಿ, ಬೈಗನ್ ಕಿ ಚಟ್ನಿ, ತೀಲ್ ಕಾ ಖಟ್ಟಾ, ಆಮ್ ಕಾ ಅಚಾರ್, ಗೋಷ್ಟ್ ಕಾ ಅಚಾರ್, ಪಿಯೋಸಿ (ಮೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬಿಳಿ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು) ಶಾಹಿ ಟುಕ್ಡೆ, ಖೀಮಾ ಆಲೂ ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hotels-hyderabad.com/hyderabadicusine.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811181110/http://www.hotels-hyderabad.com/hyderabadicusine.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100811181110/http://www.hotels-hyderabad.com/hyderabadicusine.htm }}</ref><ref>{{cite web|url=http://jannah.org/madina/index.php?topic=2944.0|title=jannah.org/madina/index.php?topic=2944.0<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2011-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724181431/http://jannah.org/madina/index.php?topic=2944.0|url-status=dead}}</ref> [[ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯ]]ಗಳು ತುಪ್ಪ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಿಹಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪುಲ್ಲಾ ರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ರಾಮಿರೆಡ್ಡಿ ಸ್ವೀಟ್ಸ್‌ಗಳು ಪರಿಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪದ ಸಿಹಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವೆಡೆ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಬೀದಿಯ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ [[ಇರಾನಿ ಕೆಫೆ]]ಗಳು ''ಇರಾನಿ ಚಾಯ್'', ''ಇರಾನಿ ಸಮೋಸಾ'' ಮತ್ತು ''ಓಸ್ಮಾನಿಯಾ ಬಿಸ್ಕತ್'' ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್, ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಆಹಾರಗಳು ಕೂಡ [[ಆಂಧ್ರ]] ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಬಾರತೀಯ ಆಹಾರಗಳಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://hyderabadmetrorail.com/Culture.html|title=hyderabadmetrorail.com/Culture.html<!--INSERT TITLE-->}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪಬ್ ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == [[File:Ind school of business.jpg|thumb|ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಶಾಲೆಗಳು 2009ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಎಂಬಿಎ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 15ನೇ ನಂಬರಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ <ref>[116]</ref>]] ಗಮನಿಸಕ್ಕಂತಹ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿವೆ.ಮೂರು ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 1917ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ [[ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ 7ನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇಯದಾಗಿದೆ.<ref name="ouwebsite">{{cite web |url=http://www.osmania.ac.in/AboutUsVCSpeech.htm |title="Vice Chancellor's Speech about Osmania University" |accessdate=2007-11-15 }}</ref> [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ ಆಂಡ್ ರೀಸರ್ಚ್]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸಿಟ್ಯಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ ಆಂಡ್ ರೀಸರ್ಚ್ (NIPER)]] [[ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮಲು ತೆಲುಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಮೌಲಾನಾ ಆಝಾದ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಉರ್ದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಂಡ್ ಫಾರಿನ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.orissalinks.com/archives/1583|title=www.orissalinks.com/archives/1583<!--INSERT TITLE-->}}</ref> [[ಆಚಾರ್ಯ ಎನ್.ಜಿ. ರಂಗಾ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಇದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್]] ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನ ಗಾಚಿಬೌಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ೫೦೦,೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ತಾಳೆಗರಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಇರುವ [[ರಾಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಮೂಸಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪೈಕಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸಿಟ್ಯಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಾಜಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌]], [[GITAM ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಕ್ಯಾಂಪಸ್]], [[BITS ಪಿಲಾನಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್]], [[ವಾಸವಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]], [[ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], [[OUCE]], [[OUCT]], [[CBIT]],[[VNR ವಿಜ್ಞಾನ ಜ್ಯೋತಿ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], [[MVSR ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌]], [[ಮುಫಾಖಮ್ ಜಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು [[ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಖಾಸಗಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾದ [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] ಮತ್ತು ಶಾದನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಫ್ಲೈ-ಟೆಕ್ ಎವಿಯೇಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಎವಿಯೇಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ವಾಯುಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಗಿವೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದು, ([[:ವರ್ಗ:Research institutes in Hyderabad|ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ]]) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸಿಟ್ಯಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಾಜಿ (IICT]]), [[ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಆಂಡ್ ಮೊಲ್ಯಾಕುಲರ್ ಬಯೋಲಾಜಿ (CCMB)]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸಿಟ್ಯಿಟ್ಯೂಟ್ (NGRI)]], [http://www.ngri.org.in/ NGRI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707172807/http://www.ngri.org.in/ |date=2011-07-07 }}, [[IRISET]] ಫಾರ್ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಗ್ನಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಆಂಡ್ [[ಐಸಿಐಆರ್ಐಎಸ್ಎಟಿ]], [[ಡಿಫೆನ್ಸ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಡವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಗನೈಜೆಷನ್ (DRDO)]] ಜೊತೆಗೆ DRDL ಕೂಡ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ರಾಡಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು [[ಇಂಟಿಗ್ರೆಟೆಡ್ ಮಿಸ್ಸೈಲ್ ಡವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್]] ಗಾಗಿ (IGMDP) ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಭಾರತೀಯ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ]]ಯಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಕ ಅಣುಶಕ್ತಿ ವಿಭಾಗವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಟೋಮೆಟಿಕ್ ಮಿನರ್ಸ್ ಡೈರೋಕ್ಟರೇಟ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸಫ್ಲೊರೇಷನ್ ಆಂಡ್ ರೀಸರ್ಚ್ (AMD)]] [[ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫ್ಯೂಯೆಲ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್]] (NFC) ಮತ್ತು [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇಲ್ಲಿವೆ.<ref name="abc"/> ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ತಜ್ಞರ ಸಮಾವೇಶ]]ವನ್ನು (ICM) ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ನಗರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.icm2010.org.in/|title=www.icm2010.org.in<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2010-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100208184251/http://www.icm2010.org.in/|url-status=dead}}</ref> ಈ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗದಿಂದ 4000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಣಿತ ತಜ್ಞರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಮಾಧ್ಯಮ == [[ಚಿತ್ರ:Imax theater hyderabad.jpg|thumb|ಪ್ರಸಾದ್ಸ್ ಐಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐಮ್ಯಾಕ್ಸ್-3ಡಿ ಆಗಿವೆ.<ref>[125]</ref>]] [[ಚಿತ್ರ:Ravindra Bharathi on State Formation Day 2018.jpg|thumb|ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ''[[ಟಾಲಿವುಡ್]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು ಮುನ್ನೂರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶರಧಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]], ರಾಮಾನಾಯಿಡು ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಪದ್ಮಾಲಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮಸಿಟಿ (ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ) ಮುಂತಾದವುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಾಗಿವೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಫಿಲ್ಮ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವತಿಯಿಂದ 2007ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಐಮ್ಯಾಕ್ಸ್ 3ಡಿ]] ಫಿಲ್ಮ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಇಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ 24 ಆಫ್ಟಿಕಲ್ ಫೋಕಸ್ ಅನ್ನು 4ಡಿ ಸಿಮ್ಯೂಲೇಟರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಪ್ರಸಾದ್ಸ್ ಐಮ್ಯಾಕ್ಸ್]] ಹೊಂದಿದೆ. [[ಐನಾಕ್ಸ್]], [[ಪಿವಿಆರ್ ಸಿನಿಮಾ]], [[ಸಿನೆ ಪ್ಲಾನೆಟ್]], ಸಿನೆಮ್ಯಾಕ್ಸ್, ಬಿಗ್ ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಟಾಕಿ ಟೌನ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಮಲ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗಳು ಆಗಿವೆ. ಸನೀಹದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ 17ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಹಳು ಕುಟಪಲ್ಲಿ, [[ಕಾಚಿಗುಡಾ]]ದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bharat.co.in/about-hyd.html|title=www.bharat.co.in/about-hyd.html<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ನಗರದ ಸೈಫಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ]]ಯು ರಂಗಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಲೀತಕಲಾ ಥೋರನಮ್ ಮತ್ತು [[ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೇದಿಕಾ]] ಕಲೆ ಮತ್ತು ರಂಗಕಲೆಯ ಇತರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಆಗಿವೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಕಾನ್ವೆಷನ್ ಕೇಂದ್ರ (HICC) ಅಥವಾ HITEX ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲನೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾನ್ವೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://ahssan.wordpress.com/2009/02/04/amazing-hyderabad-the-wonders-within/|title=ahssan.wordpress.com/2009/02/04/amazing-hyderabad-the-wonders-within/<!--INSERT TITLE-->|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718083931/http://ahssan.wordpress.com/2009/02/04/amazing-hyderabad-the-wonders-within/|archivedate=2011-07-18|access-date=2010-01-29|url-status=dead}}</ref> ರೇಡಿಯೋ ಉದ್ಯಮವು ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು [[ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ]]ದ ಎಫ್ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಗಳ ಪರಿಚಯದಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಎಫ್ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಚಾನೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ [[ಎಐಆರ್]], ''ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ'', ಎಫ್ಎಂ (102.8&nbsp;MHz), ಏರ್ ರೈನ್ ಬೋ ಎಫ್ಎಂ (101.9&nbsp;MHz), [[ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ]] ಎಫ್ಎಂ (98.3&nbsp;MHz), [[ರೇಡಿಯೋ ಸಿಟಿ]] ಎಫ್ಎಂ (91.1&nbsp;MHz), [[ಬಿಗ್ ಎಫ್ಎಂ]] (92.7&nbsp;MHz), ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ(93.5&nbsp;MHz) ಮತ್ತು ಏರ್ ಜ್ಞಾನ ವಾಣಿ (107.6&nbsp;MHz). ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಎರಡು ಟೆರೆಸ್ಟ್ರರಿಯಲ್ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಚಾನೆಲ್ ನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಿಂದ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಗಳಾದ ಎಬಿಎನ್- [[ಟಿವಿ9]] [[ಮಾಟಿವಿ]] [[ಐ-ನ್ಯೂಸ್]], [[ಆಂಧ್ರಜ್ಯೋತಿ ನ್ಯೂಸ್]] [[ಈಟಿವಿ]], [[ಜೆಮಿನಿ]], [[ತೇಜಾ]], [[ಜೀ ತೆಲುಗು]], [[ಈಟಿವಿ ಉರ್ದು]], [[ಈಟಿವಿ2]] ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿ ಟಿವಿ, [[ಎನ್ ಟಿವಿ]], [[ಟಿವಿ5]] [[ಆರ್ ಟಿವಿ]], [[ಭಕ್ತಿ ಟಿವಿ]], [[ಲೋಕಲ್ ಟಿವಿ]] ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://letusknow.co.in/districts/hyd.html|title=letusknow.co.in/districts/hyd.html<!--INSERT TITLE-->}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹಗಳಿದ್ದು ಅವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ತೆಲುಗು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಎಂದರೆ, ''[[ಈನಾಡು]]'', ''[[ಸಾಕ್ಷಿ]]'', ''[[ಸೂರ್ಯಾ]]'', ''[[ವಾರ್ತಾ]]'', ''[[ಆಂಧ್ರಜ್ಯೋತಿ]]'', ''[[ಆಂಧ್ರಪ್ರಭ]]'', ''[[ಆಂಧ್ರಭೂಮಿ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಪ್ರಜಾಶಕ್ತಿ]]'' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', ''[[ದಿ ಹಿಂದು]]'', ''[[ದಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್]]'', ''[[ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇತರ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಟು ಉರ್ದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉರ್ದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಎಂದರೆ, ''[[ದಿ ಸಿಯಾಸತ್ ಡೈಲಿ]]'', ''[[ದಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ಡೈಲಿ]]'', ''[[ದಿ ಈತೆಮಾದ್]]'', ''ರೆಹ್ನುಮಾ-ಎ-ಡೆಕ್ಕನ್'', ''[[ರೋಝನಾಮಾ ರಾಷ್ಚ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ]]'', ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಮಿಲಾಪ್]]''. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ನ ಬೃಹತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಚಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ]] ನಿರ್ವಾಹಕರಿದ್ದು [[ಬಿಎಸ್ಎನ್ಎಲ್]], [[ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾಮ್]], [[ರಿಲಾಯನ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ಏರ್ ಟೆಲ್]]. ನಗರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]] ಕಂಪನಿಗಳು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳು [[ಜಿಎಸ್ಎಂ]] ಇರುವ [[ವೋಡಾಫೋನ್]], [[ಏರ್ ಟೆಲ್]]. [[ಬಿಎಸ್ಎನ್ಎಲ್]], [[ಐಡಿಯಾ]], [[ಟಾಟಾ ಡೋಕೊಮೊ]], [[ರಿಲಾಯನ್ಸ್]], [[ಎರ್ ಸೆಲ್]], [[ಸಿಡಿಎಂಎ]], ಸೇವೆಯನ್ನು [[ಬಿಎಸ್ಎನ್ಎಲ್]], [[ವಿರ್ಜಿನ್ ಮೊಬೈಲ್]], [[ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾಮ್]], ಮತ್ತು [[ರಿಲಾಯನ್ಸ್]] ಸದ್ಯ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, [[ಸ್ಪೈಸ್ ಟೆಲಿಕಾಂ]] ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ. == ಕ್ರೀಡೆ == {{FixBunching|beg}} [[ಚಿತ್ರ:Uppal stadium.jpg|thumb|ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] {{FixBunching|mid}} [[ಚಿತ್ರ:India stadium hyderabad.jpg|thumb|ಜಿ.ಎಮ್.ಸಿ. ಬಾಲಯೋಗಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] {{FixBunching|end}} ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾಕಿ]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಆಗಿವೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಪ್ರಿಮೀಯರ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಅನ್ನು [[ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಸುಲ್ತಾನ್]] ತಂಡ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರೊ-ಏಷಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್]] ನ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ 10 ಸಾವಿರ ಮೀಟರ್ ಮ್ಯಾರಾಥಾನ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="e">{{cite web|url=http://kkrchowdary.blogspot.com/2009/02/about-hyderabad.html|title=kkrchowdary.blogspot.com/2009/02/about-hyderabad.html<!--INSERT TITLE-->}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಫತೇಹ್ ಖಾನ್ ಮೈದಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಎಕಮಾತ್ರ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಆಗಿತ್ತು. ನವಂಬರ್ 19, 1955ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು. ಸದ್ಯ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಅನ್ನು [[ಐಸಿಎಲ್]] ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಪ್ಪಲ್ ದಲ್ಲಿರುವ ನೂತನ [[ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 55,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ [[ಜಿಮ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ [[ಈಜುಕೋಳ]] ಕೂಡ ಇದೆ.<ref>{{cite web|url=http://sawaal.ibibo.com/hyderabad/about-stadiums-hyd-540175.html|title=sawaal.ibibo.com/hyderabad/about-stadiums-hyd-540175.html<!--INSERT TITLE-->|access-date=2010-01-29|archive-date=2012-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120521132445/http://sawaal.ibibo.com/hyderabad/about-stadiums-hyd-540175.html|url-status=deviated|archivedate=2012-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120521132445/http://sawaal.ibibo.com/hyderabad/about-stadiums-hyd-540175.html}}</ref> ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಎಂದರೆ, [[ಗುಲಾಮ್ ಅಹ್ಮದ್]], [[ಮಹ್ಮದ್ ಅಝರುದ್ದೀನ್]], [[ವಿವಿಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್]], (ಕ್ರಿಕೆಟ್) ಸಯ್ಯದ ಅಬ್ದುಲ್ ರಹೀಮ್, [[ಸಾನಿಯಾ ಮಿರ್ಜಾ]] (ಲಾನ್ ಟೆನ್ನಿಸ್), [[ಪುಲ್ಲೇಲ ಗೋಪಿಚಂದ್]], [[ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ]], [[ಸೈನಾ ನೇಹ್ವಾಲ್]], ಚೇತನ್ ಆನಂದ್ (ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್), [[ಮುಕೇಶ ಕುಮಾರ್]] (ಹಾಕಿ).<ref>{{cite web|url=http://www.thaindian.com/newsportal/sports/olympian-footballers-remember-rahim-saab-on-his-birth-centenary_100233825.html|title=Olympian footballers remember ‘Rahim Saab’ on his birth centenary|date=17 August 2009|publisher=Thaindian.com|access-date=29 ಜನವರಿ 2010|archive-date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018042851/http://www.thaindian.com/newsportal/sports/olympian-footballers-remember-rahim-saab-on-his-birth-centenary_100233825.html|url-status=deviated|archivedate=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091018042851/http://www.thaindian.com/newsportal/sports/olympian-footballers-remember-rahim-saab-on-his-birth-centenary_100233825.html}}</ref> [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರಿಮೀಯರ್ ಲೀಗ್]] ನ [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್]] ತಂಡವನ್ನು 107 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್]] ಖರೀದಿಸಿತು. 2009ರಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ತಂಡವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಆಟಗಾರರು ಎಂದರೆ, [[ಆ್ಯಡಮ್ ಗಿಲಕ್ರಿಸ್ಟ್]], [[ಅಂಡ್ರ್ಯೂ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್]], [[ವಿವಿಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್]], [[ಹರ್ಷಲ್ ಗಿಬ್ಸ್]], [[ಸ್ಕಾಟ್ ಸ್ಟೈರಿಸ್]], [[ಆರ್.ಪಿ. ಸಿಂಗ್]], [[ಶಾಹಿದ್ ಆಫ್ರೀದಿ]], [[ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ]], [[ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ಒಝಾ]], [[ಚಮಿಂಡಾ ವಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಚಮರಸಿಲ್ವಾ]]. 2009 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ [[ಫಿಡೇಲ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]], [[ಡ್ವೈನ್ ಸ್ಮಿಥ್]] ಅವರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟ ಕಾರಣ [[ಶಾಹಿದ್ ಆಫ್ರೀದಿ]] ಆಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜರ್ಸ್ ಗೆ ಆಫ್ರೀದಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರ. ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಐಸಿಎಲ್]] ಕೂಡ [[ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಹೀರೋಸ್]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="c"/> ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಹಾಕಿಗಾಗಿ ನಗರದ [[ಸ್ವರ್ಣಧಾರಾ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್]], [[ಹಾಕಿ]] ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ಗಾಗಿ [[ಗಾಚಿಬೌಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಜಿಎಂಸಿ ಬಾಲಯೋಗಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, [[ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ನಯವಾದ [[ವೇಲೊಡ್ರಮ್]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಸರೂನ್ ನಗರ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಮತ್ತು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ [[ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್]], ಆರ್ಚರಿ, [[ಸೆಪಕ್ ಟಾಕ್ರವ್]], [[ಶೂಟಿಂಗ್]] ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಗಾಚಿಬೌಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ 3000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಈಜು. ಡೈವಿಂಗ್, ವಾಟರ್ ಪೊಲೋ ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕೋಟ್ಲಾ ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು ಬಹು ಉದ್ದೇಶಿತ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಆಗಿದ್ದು, 2500 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತಾಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಯಾಫ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಕೋರ್ಟ್ 5000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಸಿಂಥೇಟಿಕ್ ಮೇಲ್ಮೈಯೊಂದಿಗೆ ಏಳು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ರೋಯಿಂಗ್, ಯಾಚಿಂಗ್, [[ಕಾಯಾಕಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನೋಯಿಂಗ್]] ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಐದು [[ಗೊ-ಕಾರ್ಟಿಂಗ್]] ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಪೇಂಟ್ ಬಾಲ್]] ಫೀಲ್ಡ್ ಗಳು ಇವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟೆಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್, [[ಈಕ್ವೇಸ್ಟ್ರಿಯನಿಸಮ್]], ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ವೈಟ್ ಲಿಪ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು ಇವೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋಟರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು. 1977ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ '''ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮೋಟರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್''', ಡೆಕ್ಕನ್ 1/4 ಮೈಲ್ ಡ್ರ್ಯಾಗ್, ಟಿಎಸ್ ಡಿ ರಾಲಿಸ್, 4x4 ಆಫ್ ರೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರವು ಕುದುರೆ ರೇಸ್ ಗೆ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಿಜಾಮ್ ರೇಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಎಂದು ಮೊದಲು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ರೇಸ್ ಕ್ಲಬ್]] [[ಮಲಕಪೇಟ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಡರ್ಬಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ರೇಸ್ ಕ್ಲಬ್ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಜಾಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಡರ್ಬಿಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ವಿಂಟರ್ ರೇಸ್ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೋಟ್ಲಾದ ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಗಾಚಿಬೌಳಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ [[ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್]] ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಆಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. {{clear}} == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಸ್ಥಳಗಳು == thumb|ಚೌಮಹಲ್ಲಾ ಅರಮನೆ [[ಚಿತ್ರ:Buddha statue 11102016.jpg|thumb|ಹುಸೇನ್‌ ಸಾಗರ್ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹ]] [[ಚಿತ್ರ:Hyderabadmuseum.jpg|thumb|ಸಲಾರ್ ಜಂಗ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] [[ಚಿತ್ರ:Hyderabad Ramoji.JPG|thumb|ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ]] [[ಚಿತ್ರ:NTRFlowers.jpg|thumb|ಎನ್‌ಟಿಆರ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Golkonda Fort.jpg|thumb|ಗೊಲ್ಕೊಂಡಾ ಕೋಟೆ]] * [[ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ್]], ಇದೊಂದು [[ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ]] ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆ‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. * [[ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ]] - ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ. * [[ಚಾರ್ಮಿನಾರ್]] - ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಆಕರ್ಷಕವಾದ [[ಮಸೀದಿ ಸ್ತಂಭ ಗೋಪುರ]]ಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಮೊಹಮದ್ ಕ್ವಲಿ ಕುತ್‌ಬ್ ಷಾ]]ನು ಪ್ಲೇಗ್ ಎಂಬ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಪಿಡುಗಿನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್‌ಗೆ ಶ್ಲಾಘನೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಇದು ಚಾರ್‌ಮೀನಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಕಟ್ಟಡದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕಮಾನು ಹಾದಿಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥ ಚರ್ಕಮನ್‌ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚೌಮಹಲ್ಲಾ ಅರಮನೆ]]- ಇದು [[ಆಸಫ್ ಜಹಿ]] ರಾಜವಂಶದ ಆಸನವಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ನಿಜಾಮ್‌ನು [[ಸಲಾಬತ್ ಜಂಗ್]] ಅನ್ನು 1750ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಈಸ್ಫಾಹನ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಷಾ]]ನ ಅರಮನೆ ಸಾಲುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ. ಅದು [[ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್‌]]ನಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಅರಮನೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೂ ಸಹ ನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. * [[ಫಾಲಕ್ನುಮಾ ಅರಮನೆ]] -ಇದನ್ನು ಪೈಗ್ ನೊಬೆಲ್‌ ವಿಜೇತನಾದ ನವಾಬ್ ವಿಕ್ವಾರ್ ಆಲ್-ಉಮ್ರಾ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ‌ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಹಾಕಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕೃತ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲ್ಯಾವಿಶ್ ಮೊಘಲ್ ಪರಿಸರವನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ XIV]]-ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿಸಿರುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ತುಣುಕು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆರಿಟೇಜ್ ಹೋಟೆಲ್‍ ಆಗಿ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ಈಗ ಇದು ತಾಜ್ ಸಮೂಹದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. * [[ಗೊಲ್ಕೊಂಡಾ ಕೋಟೆ]] - ಗೊಲ್ಕೊಂಡಾ ಕೋಟೆಯು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಬೆಟ್ಟದ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. * [[ಹುಸೈನ್ ಸಾಗರ್]] - [[ಹಜ್ರತ್ ಹುಸೈನ್ ಷಾ ವಾಲಿ]]ಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ''ರಾಕ್ ಆಫ್ ಗಿಬ್ರಲ್ಟರ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ದ್ವೀಪ ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿ 19-ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬುದ್ಧ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ದಡದಲ್ಲಿ [[ಅಣೆಕಟ್ಟು]] ಇದ್ದು, ಇದು ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ರಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * [[ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಮುತ್ತುಗಳು]] - ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಯಾವಾಗಲೂ “ಮುತ್ತುಗಳ ನಗರ” ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇದು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೈದ್ರಾಬಾದ್‌ನ ಪತೇರ್‌ಗಟ್ಟಿ ಮುತ್ತಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. * [[ನೆಕ್ಲೆಸ್ ರಸ್ತೆ]] - ಇದು ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶಾಲ ರಸ್ತೆ ಸಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಐಮ್ಯಾಕ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಮತ್ತು [[ಸಂಜೀವಯ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನ‌]] ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಜನರಿಗೆ ಸಂಜೆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟೆಯು ಸೊಂಪಾದ ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಮಡಿಗಳ ಉದ್ದದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೃಶ್ಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಟ್ರಿಪ್‌ (ಪಟ್ಟೆ, ಸಾಲು)ನಲ್ಲಿ ಈಟ್-ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ವಾಟರ್ ಫ್ರಾಂಟ್‌ಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಸ್ಟ್ರೀಪ್ ಜಲವಿಹಾರವಾಗಿದೆ, ಈ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರೀಯಗಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಫಿವಿ ಘಾಟ್ ಅನ್ನು ಪಿವಿ ನರಸಿಂಹರಾವ್‌ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಕುತಬ್ ಷಾಹಿ ಗೋರಿಗಳು]] - [[ಕುತಬ್ ಷಾಹಿ ರಾಜವಂಶ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಗೋರಿಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಗೊಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆ ಸಮೀಪದ ಶೈಕ್‍ಪೆಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇವು ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ ಸ್ತಂಭ ಗೋಪುರಗಳು, ಬೃಹತ್ ಮಹಲುಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಮೃತಶಿಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುವಿಧ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಡೆಕ್ಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. * [[ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ]] (RFC) -ಇದು ಸುಮಾರು 3,000 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ (8&nbsp;km²) ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಘಟಿತ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಥೀಮ್ ಉದ್ಯಾನವನ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇದನ್ನು [[ವಿಶ್ವದ ಗಿನ್ನಿಸ್ ಪುಸ್ತಕ ದಾಖಲೆ]]ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1996 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು, ವಿಜಯವಾಡ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಯ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕೇವಲ 20 ನಿಮಿಷದ ಪ್ರಯಾಣ. * [[ಸಲಾರ್ ಜಂಗ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] - ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷಗಳ ಏಕ-ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಸಂಗ್ರಹಗಳು ''ದ ವೆಯಿಲ್ಡ್ ರೆಬೆಕಾ'' ವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಾಧನಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತಲು ಒಂದು ದಿನ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * [[ಲುಂಬಿನಿ ಉದ್ಯಾನವನ]] - ಲುಂಬಿನಿ ಉದ್ಯಾನವನವು 7.5 ಎಕರೆಗಳ (0.030 km2; 0.0117 sq mi) ಸಣ್ಣದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಗರ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ನೆಕ್ಲೆಸ್ ರಸ್ತೆ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಹುಸೈನ್ ಸಾಗರ್ ಜಲಾಶಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 2000 ರಿಂದ ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ.<ref name="lumbini house">{{cite web|url=http://www.google.com/url?sa=D&q=http://www.hmdahyd.org/inside/bppa1.doc&usg=AFQjCNG2KEGuc2aoPGGuuMejWysKGbJdrA|title=BBPA|accessdate=2009-06-19}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 25, 2007ರಂದು 44 ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಂತಹ ಒಂದು ಭೀಕರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿದೆ <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2007/aug/25hydblast.htm|title=Hyderabad: 42 killed, 50 injured in twin blasts|last=Syed Amin Jafri|date=25 August 2007<!-- 20:26 IST-->|publisher=Rediff News|accessdate=2009-06-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2005/01/14/stories/2005011414980300.htm|title=Trial run of laser show begins today|last=Staff Reporter|date=Friday, 14 Jan 2005|publisher=The Hindu - Online Edition of India's National Newspaper|accessdate=2009-06-19|archive-date=2007-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20071214180440/http://www.hindu.com/2005/01/14/stories/2005011414980300.htm|url-status=deviated|archivedate=2007-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071214180440/http://www.hindu.com/2005/01/14/stories/2005011414980300.htm}}</ref> == ಜಂಟಿ/ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು == {{Refimprovesect|date=August 2009}} * {{Flagicon|UAE}} ದುಬೈ, [[ಯುಎಇ]] * {{Flagicon|Russia}} [[ಕಾಜನ್]], [[ರಷಿಯಾ]] * {{Flagicon|Colombia}} [[ಮೆಡೆಲಿನ್]], [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] * {{Flagicon|Germany}} [[ಮುನಿಕ್]], ಜರ್ಮನಿ * {{Flagicon|USA}} [[ರಿವರ್‌ಸೈಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್<ref>{{cite web|title=Riverside's Sister Cities|url=http://www.riversideca.gov/mayor/international.asp|date=2009|publisher=City of Riverside, California|accessdate=5 August 2009|archive-date=16 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516092400/http://www.riversideca.gov/mayor/international.asp|url-status=deviated|archivedate=16 ಮೇ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516092400/http://www.riversideca.gov/mayor/international.asp}}</ref> * {{Flagicon|South Korea}} [[ಸುವಾನ್]], ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ * {{Flagicon|Taiwan}} [[ತೈಪಿ]], [[ತೈವಾನ್]] * {{Flagicon|India}} [[ಸಿಕಂದ್ರಾಬಾದ್]], [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್]], [[ಭಾರತ]] == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಹೈದರಾಬಾದ್ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ರಾಜ್ಯ]] * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Hyderabad}} * [http://www.ourmch.com ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ] * [http://www.hudahyd.org/ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205020514/http://www.hudahyd.org/ |date=2010-02-05 }} {{ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮಹಾನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೫೯೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಜನಸಂದನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ರಿವರ್‌ಸೈಡ್‌ನ ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] mxzlovj00th524e8qkonkhc8v5u3hwh 0 22473 1377503 1376673 2026-07-28T13:36:38Z ThePositiveVibes 87814 1377503 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Cap Gemini S.A. | logo = | type = [[S.A. (corporation)|Société Anonyme]] | traded_as = {{Euronext|CAP}} | founder = [[Serge Kampf]] | area_served = Worldwide | key_people = [[Paul Hermelin]]<br>(Chairman & CEO) | industry = [[IT service management|IT services]], [[Information technology consulting|IT consulting]] | services = IT, [[business consulting]] and [[outsourcing]] services | revenue = {{increase}} [[Euro|€]]12.54 billion (2016)<ref name=6-K>{{cite web|url=http://markets.ft.com/research/Markets/Tearsheets/Financials?s=CAP:PAR|title=Cap Gemini SA, CAP:PAR financials - FT.com|publisher=Capgemini}}</ref> | operating_income = {{increase}} €1.14 billion (2016)<ref name=6-K/> | assets = {{increase}} €16.45 billion (2016)<ref name=6-K/> | num_employees = 190,000 (2016)<ref>{{cite web|url=http://www.capgemini.com/about/group/company-profile-key-figures|title=Company Profile & Key Figures|publisher=Capgemini|access-date=2017-03-08|archive-date=2017-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302040433/https://www.capgemini.com/about/group/company-profile-key-figures|url-status=dead}}</ref> | intl = yes | foundation = 1967 | location_city = [[Paris]] | location_country = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] | net_profit = {{decrease}} €0.92 billion (2016)<ref name=6-K/> | homepage = {{URL|http://www.capgemini.com/}}<br>{{URL|http://www.capgemini-consulting.com/}} }} '''ಕ್ಯಾಪ್‌ಜೆಮಿನೈ''' [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ನಿಗಮ|ಕಂಪನಿ]], ೩೬ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೯೧,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಲಹೆ]], [[ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳು|ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳ]] ಕಂಪನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ (ರೂ ಡ ಟೀಲ್ಸಿಟ್) ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ [[ಸರ್ಜ್ ಕಾಂಫ್]]‌ರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಗ್ರನೋಬಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು<ref>{{cite web |url=http://www.cs.manchester.ac.uk/business/industrial/partner-companies/capgemini/ |title=Cap Gemini (School of Computer Science - The University of Manchester) |publisher=Cs.manchester.ac.uk |date=2010-07-06 |accessdate=2010-07-22 |archive-date=2009-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090907130714/http://www.cs.manchester.ac.uk/business/industrial/partner-companies/capgemini/ |url-status=dead }}</ref>. [[ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ|ಸಿಇಒ]] [[ಪೌಲ್ ಅರ್ಮಲೈನ್]] ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. # 1973 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, ಸಿಎಪಿ ( ಸೆಂಟರ್ ಡಿ ಅನಾಲೈಸೆ ಎಟ್ ಡಿ programmation ) ಬಹುತೇಕ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ.<ref>{{Cite web |url=http://www.us.sogeti.com/who-we-are/history/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-03-08 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809141635/http://www.us.sogeti.com/who-we-are/history/ |url-status=dead }}</ref> # 1974 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಜೆಮಿನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="capgeminiclub.com">{{Cite web |url=http://www.capgeminiclub.com/images/40-year-book.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-03-08 |archive-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203042210/http://capgeminiclub.com/images/40-year-book.pdf |url-status=dead }}</ref>. # 1975 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಜೆಮಿನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ನೀಡಿದ, ಮತ್ತು ಹೆಸರು 'ಕ್ಯಾಪ್ ' ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಿಎಪಿ ಯುಕೆ ಒಂದು ವಿವಾದವು ಬಗೆಹರಿಯುವ ಕೆಳಗಿನ, Sogeti ಸಿಎಪಿ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಸ್ವತಃ ಮರುನಾಮಕರಣ. # 1981 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಡೇಟಾವನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 20 ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ 500 ಜನರನ್ನು ನೇಮಕ, ಮಿಲ್ವಾಕೀ ಆಧಾರಿತ DASD ಅನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಕೆಳಗಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಸ್ವಾಧೀನ ನಂತರ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಪರೇಷನ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ DASD ಅನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.trademarkia.com/company-cap-gemini-sogeti-sa-207121-page-1-2 Free Trademark Search | Protect Business Name | Incorporate Your Business | Trademarkia<!-- Bot generated title -->]</ref> # 1986 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅಮೆರಿಕ ರಚಿಸಲು US-ಆಧಾರಿತ ಗುರಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಲಹಾ ವಿಭಾಗ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. # 1991 ರಲ್ಲಿ, ಜೆಮಿನಿ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಎರಡು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ( ಯುನೈಟೆಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು MAC ಗುಂಪು ) ಏಕೀಕರಣ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. # 1995 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಮೆಯೆರ್ ( ಲೇಖಕ ) ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು #1996 ರಲ್ಲಿ, ಹೆಸರು ಒಂದು ಹೊಸ ಗುಂಪು ಲೋಗೋ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಸರಳಗೊಳಿಸಿ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪುನಃ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. # 2000 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ಸಲಹಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ರೂಪಿಸಲು ಜೆಮಿನಿ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. # 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅದರ Sogeti ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. # 2003 ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ Transiciel ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ( ನಂತರ 2006 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಒಳಗೆ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ) Sogeti - Transiciel ಎರಡು ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. #ಏಪ್ರಿಲ್ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಗುಂಪು Capgemini ( ಈಗಿನ ಹೆಸರು ) ಮರಳಿದೆ. ಭಾರೀ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಾರಣ 2005, ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಅಸೆಂಚರ್ ಗೆ, ಪಾವತಿಸುವ ಮತ್ತು ಒದಗಿಸುವವರು ಎರಡೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ತನ್ನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾರಾಟ ಆದರೆ ಅದರ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಭ್ಯಾಸ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. #ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಚರ್ ಇಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಯೂನಿಲಿವರ್ ಭಾರತ ಹಂಚಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ( ಇಂಡಿಗೊ ), ಜಾಗತಿಕ ಯೂನಿಲಿವರ್ ಗುಂಪು ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್ಲೇ ಅನುಸರಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಒಂದು 51 % ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಂಡಿಗೊ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚೆನೈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 600 ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು. #ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ನಗದು ( ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $ 29 ) ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ $ 1.2 ಬಿಲಿಯನ್ Kanbay ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿತು. ಸ್ವಾಧೀನ ನೌಕರರು ( ಸಮಯ ಕೇವಲ 4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 26,000 + ಗೆ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ) 12,000 + ಗೆ Capgemini ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೆಚ್ಚಳ. 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 ರಂದು ಪ್ರಸಕ್ತ ಭಾರತ ನೌಕರ ಬಲ 40,000 ಸ್ವಾಧೀನ 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಆಗಿದೆ. #8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಂದು, Capgemini ಮತ್ತು ಅದರ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಒಂದು US-ಆಧಾರಿತ ಸಲಹಾ ಕಂಪನಿಗೆ, ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. #2008 ಜುಲೈ 25 ರಂದು, Capgemini ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ನ Getronics PinkRoccade ವ್ಯವಹಾರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಸೇವೆಗಳು ಬಿ.ವಿ. [20] ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನ ನಗದು ಹಣ € 255 ಮಿಲಿಯನ್ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ನಷ್ಟಿತ್ತು. #ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಟೆಸ್ಟ್ ತಜ್ಞ Vizuri ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. #ನವೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಫಿಯಾ ಪರಿಹಾರಗಳು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನು ಪರಿಹಾರಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪರಿಣತಿ bolsters. #ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini IBX ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. #ಜೂನ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. #ಜೂನ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini plaisir Informatique, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಡೇಟಾ ವಲಸೆ ವಿಶೇಷ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸಿಪಿಎಂ Braxis, ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಐಟಿ ಸಲಹೆಗಾರ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. #ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತ ಮೂಲದ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಕಂಪನಿ, Thesys ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ( " Thesys " ), ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನುಷ್ಠಾನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ Temenos ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಸೇವೆಗಳು ಸಂಗಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ ಘೋಷಿಸಿತು. #ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಒದಗಿಸುವವರು ಸಿಎಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಜಿಎಂಬಿಹೆಚ್ ಪಡೆದಿದೆ. ಐಟಿ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಛೇರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಚೆಷೈರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ Capgemini ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ. ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಷೈರ್ ಕಾಂಸ್ಟಾಬುಲರಿ ಫಾರ್ £ 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಉಳಿತಾಯ ರಚಿಸುತ್ತೇವೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. #ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿ ಹೈಡ್ರೊ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು $ 63 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. #ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸ್ವಾಧೀನದ ಅದರ ಬಾ ಒಂದು £ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು ' ಕೋರ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು. #ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಗಳು, Artesys, ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯ ಅರ್ಪಣೆ ಪ್ರೊವೈಡರ್ ಮತ್ತು Avantias, ಉದ್ಯಮ ವಿಷಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [33] #ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini Prosodie, ಬಹು ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಆಯೋಜಕರು ಸ್ವಾಧೀನದ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿತು. #ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini, ಚೀನಾ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬಳಕೆಯ ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಞ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. #ಜುಲೈ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು AIVE ಗ್ರೂಪ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. Sogeti Capgemini ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹಾ ಆಗಿದೆ. Sogeti 15 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. Sogeti ಟೆಸ್ಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಹೆಸರು ' Sogeti ' ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 1967 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಂಫ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ Capgemini ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್, ಮೂಲ ಹೆಸರು. ಹೆಸರು ಇದು, ಸುಮಾರು ಅನುವಾದ, " ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಂಪನಿ ಎಂದರೆ" " ಸೊಸೈಟೆ ಡೆ Gestion ಡೆಸ್ Entreprises ಎಟ್ ಡಿ Traitement ಡೆ ಎಲ್ ಮಾಹಿತಿ " ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti, ಕ್ಯಾಪ್ Programator, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಗ್ರೂಪ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಐಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಮನ ಆರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ Sogeti ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು Sogeti ಗುಂಪು 15 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ : ಐಟಿ ಸಲಹಾ ಆಗಿದೆ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್, ಭಾರತ, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ಪೇನ್, ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ [ ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸೇವೆಗಳು, ತಂತ್ರಾಂಶ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೈ ಟೆಕ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ಐಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇವೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒದಗಿಸುವವರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] ft3ypszrn0hbtay4rb3667i1sh2hg9r 0 22527 1377593 1375710 2026-07-29T01:09:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377593 wikitext text/x-wiki {{Coord|display=title|21|18|41|N|157|47|47|W|type:adm1st_scale:3000000_region:US-HI}} {{Infobox U.S. state | Name = Hawaii | Fullname = State of Hawaii<br />''Moku{{okina}}āina o Hawai{{okina}}i'' | Othername = Mokuāina o Hawaii | Flag = Flag of Hawaii.svg | Flaglink = [[Flag of Hawaii|Flag]] | Seal = Seal of the State of Hawaii.svg | Seallink = [[Seal of Hawaii|Seal]] | Coat of Arms = Coat of Arms of the Kingdom of Hawaii.svg | Former = Territory of Hawaii | Former_flag of the state = Flag of Hawaii.svg | Map = Map of USA HI.svg | Nickname = The [[Aloha]] State | Motto = [[Seal of Hawaii|Ua Mau ke Ea o ka {{okina}}Āina i ka Pono]] ([[Hawaiian language|Hawaiian]]) | MottoEnglish = The Life of the Land is Perpetuated in Righteousness | Capital = [[Honolulu]] | LargestCity = Honolulu | OfficialLang = [[ಆಂಗ್ಲ|English]], [[Hawaiian language|Hawaiian]] | Demonym = Hawaiian (see notes)<ref>Local usage generally reserves Hawaiian as an [[ethnonym]] referring to [[Native Hawaiians]]. ''Hawaii resident'' or ''islander'' is the preferred form to refer to state residents. The ''[[Associated Press Stylebook]]'', 42nd ed. (2007), also prescribes this usage under its entry for Hawaii (p. 112).</ref> | Governor = [[Linda Lingle]] ([[Republican Party (United States)|R]]) | Lieutenant Governor = [[James Aiona]] (R) | Senators = [[Daniel Inouye]] ([[Democratic Party (United States)|D]])<br />[[Daniel Akaka]] (D) |Representative=[[Hawaii's 1st congressional district|1]]: [[Neil Abercrombie]] (D)<br />[[Hawaii's 2nd congressional district|2]]: [[Mazie Hirono]] (D) | PostalAbbreviation = HI | AreaRank = 43rd | TotalAreaUS =10,931 | TotalArea = 28,311 | LandAreaUS = 6,423 | LandArea = 16,638 | WaterAreaUS = 4,507 | WaterArea = 11,672 | PCWater = 41.2 | PopRank = 42nd | 2000Pop (old) = 1,211,537 | 2000Pop = 1,288,198 (2008 est.)<ref name=08CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2008 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2009-02-06 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2008-01.csv}}</ref> <br /> 1,211,537 (2000) | DensityRank = 13th | 2000Density = 72.83 | 2000DensityUS = 188.6 | MedianHouseholdIncome = $63,746 | IncomeRank = 5th | AdmittanceOrder = 50th | AdmittanceDate = August 21, 1959 | TimeZone = [[Hawaii-Aleutian time zone|Hawaii]]: [[Coordinated Universal Time|UTC]]-10<br /> (no [[daylight saving time]]) | Longitude = 154° 48′ W to 178° 22′ W | Latitude = 18° 55′ N to 28° 27′ N | LengthUS =1,522 | WidthUS = n/a | Width = n/a | Length = 2,450 | HighestPoint = [[Mauna Kea]]<ref name=usgs>{{cite web| date =April 29, 2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| dateformat =mdy| accessdate =November 3, 2006| archive-date =ಜೂನ್ 1, 2008| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> | HighestElevUS = 13,796 | HighestElev = 4,205 | MeanElevUS =3,035 | MeanElev = 925 | LowestPoint = [[Pacific Ocean]]<ref name=usgs/> | LowestElevUS = 0 | LowestElev = 0 | ISOCode = US-HI | Website = www.hawaii.gov }} {{Infobox U.S. state symbols |Name = Hawaii |Bird = [[Hawaiian Goose]] |Fish = [[Reef triggerfish|Humuhumunukunukuāpua{{okina}}a]] |Flower = [[Hawaiian hibiscus]] |Mammal = [[Humpback whale]] |Reptile = [[Gold dust day gecko]] |Tree = [[Candlenut|Kukui nut tree]] |Food = [[Muffin|Coconut muffin]] |Gemstone = [[Black coral]] |Slogan = ''The Islands of [[Aloha]]'' |Soil = [[Hilo (soil)|Hilo]] |Song = ''[[Hawai'i Pono'i|Hawai{{okina}}i Pono{{okina}}i]]'' |Sport = [[Surfing]], [[Outrigger canoeing]] |Tartan = [[:File:Hawaii State Tartan.jpg|Hawaii State Tartan]] |Route Marker = HI-66.svg |Quarter = 2008 HI Proof.png |QuarterReleaseDate = 2008 }} [[ಚಿತ್ರ:Hawaii in Pacific Ocean.png|thumb|right|ವಿಶ್ವ ಭೂಪಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] '''ಹವಾಯಿ''' ({{Audio-IPA|en-us-Hawaii.ogg|/həˈwaɪ.iː/}} ಅಥವಾ {{IPA-en|həˈwaɪʔiː|}} ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ; [[ಹವಾಯನ್‌]]: '''ಮೊಕು{{okina}}ಐನಾ ಒ ಹವಾಯಿ{{okina}}''' ) [[ಯು.ಎಸ್‌]]ನ 50 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸದು (ಆಗಸ್ಟ್‌ 21, [[1959]]), ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದಲೇ ಆಗಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ. ಮಧ್ಯ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ]]ದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ಭೂಖಂಡದ ಈಶಾನ್ಯ, [[ಜಪಾನ್‌]]ನ ಆಗ್ನೇಯ, ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹವಾಯಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ, ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಜೀವಂತ [[ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು]] ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರ, ಕಡಲಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ, ಜೈವಿಕ ತಜ್ಞರ, ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಿಯತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಧ್ಯ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿವೆ. ಹವಾಯಿ, ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಓಆಹು]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಹೊನೊಲುಲು]] ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ. ನೂರಾರು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ [[ಹವಾಯನ್‌ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹವನ್ನು]] ಈ ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತದೆ.{{convert|1500|mi}} ಇಲ್ಲಿನ [[ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಂಟು "ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು" ಎಂದರೆ (ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯದವರೆಗೆ), [[ನಿ[ಇಹಾವ್]‌]], [[ಕಾವಾ[12]ಇ]], [[ಓ[13]ಅಹು]], [[ಮೊಲೊಕ[14]ಇ]], [[ಲಾನಾ[15]ಇ]], [[ಕಹೊ[16]ಓಲಾವೆ]], [[ಮಾವ್‌ಇ]], ಮತ್ತು [[ಹವಾಯ್‌[17]ಇ]]. ಕೊನೆಯದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ (ದಿ ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌)" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಂಶಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ [[ಓಷೆನಿಯಾ]]ದ [[ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾ]] ಉಪವಲಯ.ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಹವಾಯಿ'' ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ{{pron-en|həˈwaɪ.iː}} [[ಹವಾಯಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]], ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ{{pronounced|həˈwɐiʔi}} ಅಥವಾ{{IPA-all|həˈvɐiʔi|}}. ಈಗೀನ ಯು.ಎಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್‌ ಒಬಾಮಾ]] ಹಾವಾಯಿ ದ್ವೀಪದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಬ್ದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ == [[ಹವಾಯನ್‌ ಭಾಷೆ]]ಯ ಪದ ''ಹವಾಯ್‌{{okina}}ಇ'' , [[ಪ್ರೋಟೋ-ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾದ]] *''ಸವೈಕಿ'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರ [[ಪುನಾರಚಿತ]] ಅರ್ಥ "ತಾಯಿನಾಡು";<ref>ಪೊಲೆಕ್ಸ್— ಎ ರಿಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೊಟೊ-ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾನ್ ಲೆಕ್ಷಿಕನ್, ಬಿಗ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, 1994. ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯು ಮೊದಲು ಬರುವ ಪದವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪುನರ್‌ ರಚನೆಗೊಂಡ ಪದದ ರೂಪ.</ref> [[ಮಾವೊರಿ]] (''ಹವಾಯ್‌ಕಿ'' ), [[ರ್ಯಾರೊಟೋಂಗನ್‌]] (''ಅವಾಯ್‌ಕಿ'' ), ಮತ್ತು [[ಸಾಮೊವನ್‌]] (''ಸವಾಯ್‌{{okina}}i'' ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ([[ಹವಾಯ್‌ಕಿ]]ಯನ್ನೂ ನೋಡಿ).ಪುಕುಯ್‌ ಮತ್ತು ಎಲ್‌‍ಬರ್ಟ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, [24] "ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾದ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹವಾಯ್‌[25]ಯಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪದದ ಅರ್ಥ ಭೂಗತ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮನೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಆದರೆ ಹವಾಯ್‌[26]ಯಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ.[27] == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ == ಹವಾಯಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದರೆ: {{Main Hawaiian Islands}} === ಭೂಲಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:Pāhoehoe and Aa flows at Hawaii.jpg|thumb|280px|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ನಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ Pāhoehoe ಮತ್ತು [30]A[31]ā ಲಾವಾ ಪ್ರವಾಹ (ಶಿಲಾರಸ) ಹರಿಯುತ್ತವೆ.]] {{unit length|mi|2000|-2}}ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೂಖಂಡದ ಈಶಾನ್ಯ<ref>{{cite web |url = http://interactive2.er.usgs.gov/faq/list_faq_by_category/get_answer.asp?id=795 |title = What constitutes the United States, what are the official definitions? |publisher = [[United States Geological Survey]] |accessdate = 2007-07-03 |archive-date = 2004-10-21 |archive-url = https://www.webharvest.gov/peth04/20041021120319/http://interactive2.er.usgs.gov/faq/list_faq_by_category/get_answer.asp?id=795 |url-status = dead }}</ref> ಕ್ಕೆ ಇರುವ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ ಯುನಿಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯ [[ಅಲಾಸ್ಕಾ]] ನಂತರ ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯ. ಕೇವಲ ಹವಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾಗಳು ಮಾತ್ರ ಯು.ಎಸ್‌.ನ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹವಾಯಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ: * ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ * ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ * ಸಂಪೂರ್ಣ ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ * ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದು [[ದ್ವೀಪ ಸಮುದಾಯ]] * ರಾಜ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ * ಒಂದೂ ನೇರ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ [[ಚಿತ್ರ:Map of Hawaii NA.png|thumb|right|ಹವಾಯಿಯ ಭೂಪಟ]] ಹವಾಯಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ, [[ಮೊನಾ ಕಿಯಾ]]{{unit height|ft|13796}} ಮೌಂಟ್‌ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಿದೆ ಆದರೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್‍‌ ಸಾಗರದ ಸಮತಟ್ಟಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಇದರ ಎತ್ತರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೀಗನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.{{unit height|ft|33500|-2}}<ref>{{cite web|url=http://hypertextbook.com/facts/2001/BeataUnke.shtml|last=Unke|first=Beata|year=2001|work=The Physics Factbook|title= Height of the Tallest Mountain on Earth}}</ref> ಹವಾಯ್‌{{okina}}ಇ, ಮಾವ್‌ಇ, ಓ{{okina}}ಆಹು, ಕಹೊ{{okina}}ಓಲಾವೆ, ಲಾನಾ{{okina}}ಇ, ಮೊಲೊಕ{{okina}}ಇ, ಕಾವಾ{{okina}}ಇ ಮತ್ತು ನಿ{{okina}}ಇಹಾವ್‌) ಎಂಬ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಕಾ{{okina}}ಆಲಾ ಎನ್ನುವುದು ನಿ{{okina}}ಇಹಾವ್‌ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ಆದರೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುವ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ. [[ವಾಯವ್ಯ ಹವಾಯಿನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]], ಕಾವಾ{{okina}}ಇಯ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ [[ನಿಹೊವಾ]] ದಿಂದ [[ಕುರೆ]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಜೀವಂತವಿದ್ದ ಎಷ್ಟೋ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಶೇಷವಾದ, 9 ಸಣ್ಣ ಹಳೆಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಸರಣಿ. ಅದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲ್ಲುಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಮೂಲೊಕಿನಿಯಂತಹ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತವೂ ಅಲ್ಲದ, ಸಮುದ್ರ ಪದರುಗಲ್ಲು ಅಥವಾ ಭೂಸವೆತದಿಂದಾದ ಸುಮಾರು 130ಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿದೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.soest.hawaii.edu/GG/HCV/haw_volc.html |title=General Information about Hawaiian Shield Volcanoes |last=Rubin |first=Ken |accessdate=December 2009 }}</ref> === ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ === ಎಲ್ಲ ಹವಾಯಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳೂ ಕೂಡ ಸಮುದ್ರದಾಳದಿಂದ ಸಿಡಿದ [[ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ]]ದಿಂದ ಅಂದರೆ [[ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದಿಂದ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ [[ಟೆಕ್ಟೊನಿಕ್‌ ಪ್ಲೇಟ್‌]]ಗಳು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲೆ ಇದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊಸ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರ‍ದಲ್ಲಿಯ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿಯ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ [[ಲೌಹಿ ಸೀಮೌಂಟ್‌]] ಯಾವಾಗಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ.{{okina}} ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಹಲಿಯಾಕಾಲಿಯ]] ಮೌಯಿಯಲ್ಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದಿನ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟ]]ವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಇದು ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://hvo.wr.usgs.gov/volcanowatch/1999/99_09_09.html |title = Youngest lava flows on East Maui probably older than A.D. 1790 |publisher = [[United States Geological Survey]] |date = September 9, 1999 |accessdate = 1999-10-04 |archive-date = 2001-02-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20010222184841/http://hvo.wr.usgs.gov/volcanowatch/1999/99_09_09.html |url-status = dead }}</ref> 1790ರಲ್ಲಿ ಕಿಲೌಯಿಯಾ ಆಘಾತಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡಿತ್ತು (ಇದು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಘಾತಕಾರಿಯಾದುದು) ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸ್ಪೋಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://pubs.usgs.gov/fs/fs074-97/ ಲಿವಿಂಗ್ ಆನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್ ವೊಲ್ಕೊನೊಯಿಸ್—ದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದ ಹವಾಯಿ], ಯು.ಎಸ್. ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್ 074-97.</ref> ಈ [[ಸ್ಪೋಟ]]ದಲ್ಲಿ [[ಕಿಲೌಯಿಯಾ]]ದ ಸುಮಾರು 5,405 ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>[http://adsabs.harvard.edu/abs/2008AGUFM.V11B2022S ಹ್ಯೂಮನ್ ಫೂಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ರಿಲೇಷನ್ ಟು ದ 1790 ಎರಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಕಿಲೊ‌ಉಯಾ], ಸ್ವಾನ್ಸನ್, ಡಿ. ಎ.; Rausch,ಜೆ., ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿಯೊಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್.''</ref> ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾದ ಭೂಸವೆತವು ಉತ್ತಮ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ [[ಎರಡನೇ ಅತೀ ಎತ್ತರ]]ದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=October 2008}} ಎತ್ತರಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ [[ಭೂಕಂಪ]]ದಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಸುನಾಮಿ]]ಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[1868]] ಮತ್ತು 1975ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.<ref name="PTWC">{{cite web|url=http://www.prh.noaa.gov/ptwc/hawaii.php|title=Tsunami Safety & Preparedness in Hawai`i|last=Pacific Tsunami Warning Center|date=2009-11-12|accessdate=2009-11-12}}</ref> === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ === ಈ ದ್ವೀಪವು ಉಳಿದ ಭೂ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಿ೦ತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದರಿ೦ದ, ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಾರ೦ಭಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಪ್ರಾರ೦ಭಗೊ೦ಡಿದ್ದು ಗಾಳಿ (ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಬ೦ದಿರುವುದು)ಅಲೆಗಳು (ಸಾಗರರ ಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲಕ ಬ೦ದಿದ್ದು)ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳು (ಪಕ್ಷಿಗಳು,ಕೀಟಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳು ತ೦ದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳು)ಮೂಲಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರಿಸರದಿ೦ದಾಗಿ (ಅತ್ಯ೦ತ ಎತ್ತರ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ)ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಸ್ಯ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ(ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಎ೦ಡೆಮಿಸಮ್‌ನ್ನು ನೋಡಿ)ವ್ಯೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪವು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದು,ಯು.ಎಸ್ ನಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊ೦ಡಿದೆ. <gallery> File:Niihau sep 2007.jpg|Ni[63]ihau (70 sq. mi.) File:Kauai from space oriented.jpg|Kaua[64]i (552.3 sq. mi.) File:Island of Oahu - Landsat mosaic.jpg|O[65]ahu (598 sq. mi.) File:Maui Landsat Photo.jpg|Maui(727.3 sq. mi.) File:Molokai.jpg|ಮೊಲೊಕ[66]i (260 sq. mi.) File:LanaiLandsat.jpg|ಲಾನಾ[67]i (140.5 sq. mi.) File:KahoolaweLandsat.jpg|ಕಹೊ[68]ಒಲಾವೆ (44.6 sq. mi.) File:Island of Hawai'i - Landsat mosaic.jpg|ಹವಾಯಿ (4,028.2 sq. mi.) </gallery> === ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:USS Arizona Memorial from the tour boat.JPG|thumb|right|alt=white rectangular memorial building with US flag flying above|ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌.ಎಸ್‍ ಆರಿಜೋನಾ ಸ್ಮಾರಕ]] [70]ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌]]ನ ಅಧಿನದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.[70] ಹವಾಯಿಯು ಎರಡು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಕುಲಾದ ಬಳಿ ಮೌಇನಲ್ಲಿರುವ ಹಲೇಕಾಲಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಇದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಹಲೀಕಾಲಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಹವಾಯಿ ವಾಲ್ಕಾನೋ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕಿಲೊವಾವನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಿದಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಮಲೋಕಾದ{{okina}} ಕಲೌಪಪಾದಲ್ಲಿನ [[ಕಲೌಪಪಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]]. ಇದು ಮುಂಚಿನ [[ಹನ್ಸೆನ್ಸ್‌‍ ಕಾಯಿಲೆ]]ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ{{okina}} [[ಕೈಲುವಾ-ಕೋನಾ]] ದಲ್ಲಿನ [[ಕಲೋಕೋ ಹೊನಕೋಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]] ಮತ್ತು [[ಪು ಒಹೋನುವಾ ಓ ಹೊನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪು{{okina}} ಒಹೋನುವಾ ಓ ಹೊನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]].ಇದು ಪುರಾತನ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆಯ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ೦ದರೆ [[ಅಲಾ ಕಹಕೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಟ್ರೇಲ್]] ಮತ್ತು ಅಹು{{okina}} ದಲ್ಲಿನ [[ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಅರಿಝೋನಾ ಸ್ಮಾರಕ|ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ''ಅರಿಝೋನಾ '' ಸ್ಮಾರಕ]]. [[ಪಪಾಹನುಮೋಕೋಕೀ ಮರೀನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ]]ವು 2006 ಜೂನ್ 15ರ೦ದು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಿ ಬುಶ್‌]]ರಿ೦ದ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಮೆಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹವಳದಂಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರವನ್ನು{{convert|50|mi|km|-1}} ಹಾಗೂ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗಿನ ತೀರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.{{convert|140000|mi2|km2}} ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಅದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&page=15&issue=16&issue_name=Protecting%20ocean%20life&name=Op-eds%20(Pew)| title=Treasure Islands| author=Joshua Reichert and [[Theodore Roosevelt IV]]| dateformat=mdy| accessdate=June 15, 2006| archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060930183659/http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&issue_name=Protecting%20ocean%20life&issue=16&page=15&name=Op%2Deds%20%28Pew%29| url-status=deviated| archivedate=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060930183659/http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&issue_name=Protecting%20ocean%20life&issue=16&page=15&name=Op%2Deds%20%28Pew%29}}</ref> === ಹವಾಗುಣ === [[ಚಿತ್ರ:Sunset in Kona or a real sunset over sea.jpg|thumb|ಕೋನಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ಚಿತ್ರ]] ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಹವಾಗುಣವು ಅಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆಗೆ ಸರಿಯಾಗುವಂತಿದ್ದರೂ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವು ಪೂರ್ವದ ನಿಯಮಿತ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತ]]ದಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ 80s ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ (ಸುಮಾರು 31&nbsp;°C)) ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ 70s ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ (ಸುಮಾರು 24&nbsp;°C)) ಇರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 80s (ಸುಮಾರು 28&nbsp;°C))ರಷ್ಟಿದ್ದು,(ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ)ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ 60s (18&nbsp;°C)ಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಅಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮ ಬೀಳದಿದ್ದರೂ{{convert|4205|m}} ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೌನಾ ಕೀಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮೌನಾ ಲೋವಾ]] ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹಲೀಯಾಕಾಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದು ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಕುವಾ{{okina}} ದಲ್ಲಿನ [[ಮೌಂಟ್ ವೈ]]{{okina}} ಯಾಲೆ{{okina}}ಯಾಲೆ{{okina}} ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.{{convert|460|in|m|1}} ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಕಾಲವಿದ್ದು, ಮೇ ದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಶುಷ್ಕಋತು(ಬೇಸಿಗೆ) ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ಆರ್ದ್ರಋತು(ಮಳೆಗಾಲ)ವಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prh.noaa.gov/hnl/pages/climate_summary.php ಹವಾಯಿಯ ವಾಯುಗುಣ].</ref> ಪ್ರತೀ ದ್ವೀಪದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಮಾನವು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮಾರುತಗಳಿಗೆದುರಾಗಿ (''ಕೋ{{okina}} ಆಲಾ'' ) ಮತ್ತು ಲೀವರ್ಡ್ (ಕೋನಾ) ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರುತಗಳಿಗೆದುರಾದ ಭಾಗವು ಮೋಡಗಳಿ೦ದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪವು ಗಾಳಿಗೆ ಮರೆಯಾಗುವಂತಹ ಸಮುದ್ರತೀರದ ವಿಹಾರ ಧಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" style="font-size:90%;line-height:1.2;text-align:right" |+ ಹವಾಲಿಯನ್ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ತಿಂಗಳ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧವಾದ ಕಡಿಮೆ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯ ತಾಪಮಾನಗಳು<td><ref>[http://www.weatherbyday.com/hawaii/ ಹವಾಯಿಯ ವಾತಾವರಣ|ಹವಾಯಿ ವಾತಾವರಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ|ಹವಾಯಿ ವಾಯುಗುಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120707165914/http://www.weatherbyday.com/hawaii/ |date=2012-07-07 }}.</ref></td> |- ! ನಗರ ! ಜನ ! ಫೆಬ್ರ. ! ಮಾ ! ಏಪ್ರಿ. ! ಮೇ ! ಜೂನ್. ! ಜುಲೈ. ! ಆಗ. ! ಸೆಪ್ಟ್. ! ಅಕ್ಟೋ. ! ನವೆಂ. ! ಡಿಸೆಂ. |- ! rowspan="2"| [[ಹಿಲೊ]] | 64&nbsp;°F {{colored text|17.8&nbsp;°C|green}} | 64&nbsp;°F {{colored text|17.8&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಹೊನೊಲುಲು]] | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 72&nbsp;°F {{colored text|22.2&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 75&nbsp;°F {{colored text|23.9&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 89&nbsp;°F {{colored text|31.7&nbsp;°C|green}} | 89&nbsp;°F {{colored text|31.7&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಕಾಹುಲೂಯಿ]] | 63&nbsp;°F {{colored text|17.2&nbsp;°C|green}} | 63&nbsp;°F {{colored text|17.2&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 86&nbsp;°F {{colored text|30.0&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಲಿಹುe|ಲಿಹು{{okina}}e]] | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 78&nbsp;°F {{colored text|25.6&nbsp;°C|green}} | 78&nbsp;°F {{colored text|26.6&nbsp;°C|green}} | 78&nbsp;°F {{colored text|26.6&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} |} == ಇತಿಹಾಸ == ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಗವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಾದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ಕೂಡ ಒಂದು, [[ವೆರ್ಮೊನ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (1846), [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫ್ ಟೆಕ್ಸಸ್]] (1845), ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (1846) ಉಳಿದ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯು (ಟೆಕ್ಸಸ್ ಮತ್ತೊಂದು) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮ್ಯಾನತೆ]] ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref>[http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode20/usc_sec_20_00007512----000-.html ಯುಎಸ್ ಕೋಡ್ : ಟೈಟಲ್ 20,7512. ][http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode20/usc_sec_20_00007512----000-.html ಫೈಂಡಿಂಗ್ಸ್].</ref> [[ಹವಾಯಿ ಆಧಿಪತ್ಯ]] ವು 1810ರಿಂದ 1893ವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಭೌಮವಾಗಿತ್ತು, ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಥಳೀಯ (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್) ಉದ್ಯಮಿಗಳು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವವರೆಗೆ. ಇದು 1894 ರಿಂದ 1898ರವರೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, 1959ರಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.<ref>[http://www.netstate.com/states/government/hi_government.htm ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111019022737/http://netstate.com/states/government/hi_government. |date=2011-10-19 }}.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 1941ರಂದು [[ಜಪಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ [[ಪರ್ಲ್ ಬಂದರು ಮೇಲೆ ದಾಳಿ]]ಗೆ ಹವಾಯಿ ಗುರಿಯಾಯಿತು. [[ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್]] ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಮತ್ತು [[ಒಹಾಯು ಮೇಲೆ ಇತರೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳದಗಳನ್ನು ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪುಟಾಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸಮರ II|ಒ{{okina}}ಹಾಯು ಮೇಲೆ ಇತರೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳದಗಳನ್ನು [[ವಿಮಾನ]] ಮತ್ತು [[ಪುಟಾಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]]]ಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. === ಪೂರ್ವ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕ — ಪುರಾತನ ಹವಾಯಿ (800-1778) === [[300 BCE]] ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಅತಿ ಪುರಾತನ ವಸತಿ ಎಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಬಹುಶಃ ಅದು ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಸ್‍ನಿಂದ ಪೊಲಿನೆಸಿಯಾ ವಸಹಾತುಗಾರರು ಮತ್ತು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ರೈಯಾಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಬೊರಾ ಬೊರಾ]]ದಿಂದ ಎರಡನೆ ತಂಡ [[ವಲಸೆ]] ಬಂದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. 1778ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶೋಧಕ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್‌]]ನ ಸಂಪರ್ಕ ಈ ದ್ವೀಪದ ಜೊತೆ ಮೊದಲ ದಾಖಲಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದೆ. 300 ಮತ್ತು 500 CE ರ ನಡುವೆ ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಾಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಪಾಲಿನೆಸಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಸೊಸೈಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ.<ref> {{cite book | authorlink = Patrick Vinton Kirch | coauthors = Colin Renfrew, Clive Gamble | title = The Evolution of the Polynesian Chiefdoms | publisher = Cambridge University Press | date = 1989 | location = | pages = 77–79 | isbn = 0521273161}}</ref> ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ವ ಶಾತ್ರಙ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಾಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲ ವಸಹಾತು ಮತ್ತು ನಂತರ [[ತಾಹಿತಿ]]ಯಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನವಸತಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಉನ್ನತ ನಾಯಕರ ಒಂದು ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೈಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದಲ್ಲದೆ [[ಕಾಪು]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ, [[ಮಾನವ ಬಲಿದಾನ]]ದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಹೈಯಾಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಆಚರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರದ ಈ ವಲಸೆಯನ್ನು [[ಪಾವೋ|ಪಾ{{okina}}ವೋ]]ಯ ಬಗೆಗಿನ [[ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ]]ಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ಭಾಷಾಧ್ಯಯನದ ಸಾಕ್ಷಿ ಇಲ್ಲ, ನಂತರದ ತಾಹಿತಿಯ ವಸಾಹತುಗಾರ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಪಾ{{okina}}ವೋವನ್ನು ಒಂದು ಪುರಾಣ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಬೇರೆ ಲೇಖಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಾಪು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬಲಿದಾನದ ಆಚರಣೆಯು ತಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಈ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಾಮ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:King Kalaniopuu Greeting Cook 1781.png|thumb|right|180px|ಹಡಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಪಿನ್ನೆಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕ-ಪಟಸ್ತಂಭವಿರುವ ಹಾಯಿದೋಣಿ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ.]] ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು [[ಕಾಪು]] ನಾಯಕತ್ವಗಳ ಗಾತ್ರದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಇಡೀ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂದು Pa{{okina}}ao ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಹವಾಯಿಯನ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. [[ಆಲೀ|ಆಲೀ{{okina}}]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರು, ಅವರ ವಸಾಹತುವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದರು. ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತು, ಅದು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯತೆಯ ಮೊದಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದುದಾಗಿತ್ತು. === ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್-ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯ(1778-1893) === 1778 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನ್ವೇಷಕ [[ಜೆಮ್ಸ್ ಕುಕ್]] ,ಹವಾಯಿಯನ್ನು [[ಯುರೋಪಿಯನ್]] [[ಅನ್ವೇಷಕರಿಗೆ]] ಸಂಪರ್ಕ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನರು. ಕುಕ್ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್ ನ ೪ನೇ ಅರ್ಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೋಂಟಗು]]ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಎಂದು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೌಗೋಳತೆಯ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ದೇಶೀಯ ಹೆಸರು]] ''ಓವೀಹಿ'' ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. [[ಓವೀಹಿ ದೇಶದ, ಐದಹೊ]]ನಲ್ಲಿ ಕಪಟ ಔತಣ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹವಾಯಿ ಸದಸ್ಯರ ಮರಣವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವು ಸಜೀವವಾಗಿದೆ. ಕುಕ್ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತರು.<ref name="ReferenceA">ಕೈಕೆನ್‌ಡಲ್, "ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ವಾಲ್ಯೂಂ I: ಫೌಂಡೇಷನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮೇಷನ್", ಪಿ18 "ಕೂಕ್‌ನ ತಂತ್ರವೂ ರಾಜನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕದ್ದ ಹಡಗನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವವರೆಗೂ ಅವನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿತ್ತು-ಆ ತಂತ್ರವು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾದೃಶ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು".</ref> 1779ರ ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, [[ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಹವಾಯಿಯ ರಾಜ]] [[ಕಲಾನಿ ಒಪು ಯು|ಕಲಾನಿ {{okina}}ಒಪು {{okina}}ಯು]] ಇವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಡಗಿನ ದೋಣಿಯನ್ನು ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಜನರಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ತಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಹಲವು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ <ref name="ReferenceA"/> ಈ ತಂತ್ರದಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಹೊಂದಿದರು. ಕಲಾನಿ {{okina}}ಒಪು {{okina}}ಉ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತೆ ಸೆಣಸಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕುಕ್ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ನೌಕಾಗಾರರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕುಕ್ ಕಡೆಯವರು ಮತ್ತೆ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಗೆ ತೆರಳಿದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ನೀರಿಗಿಳಿಸಿದರು. ಕುಕ್ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಹವಾಯಿನ್ ದ್ವೀಪ ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು: ಅನ್ವೆಷಕರನ್ನು,ವರ್ತಕರನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಒಂದು ಅನುಕೂಲಕರ ಬಂದರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಗ್ರಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಧ್ವಜವು, ಧ್ವಜದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್]] ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಹವಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೆಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಈ ಏಕಾಂತ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಇದರಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು<ref name="ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257332/Hawaii ಹವಾಯಿ (ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್)]. ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನ್ನಿಕ'' ಆನ್‍ಲೈನ್.</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ<ref name="ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್"/> ನೆಗಡಿ ಜ್ವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೈರಸ್ ರೋಗ,[[ಸಿಡುಬು]] ಹಾಗೂ [[ದಡಾರ]]ಗಳಂಥಹ ಭೀಕರ ರೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. 1850ರಲ್ಲಿ, ದಡಾರದಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ಐದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು<ref>[http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422 ಮೈಗ್ರೇಷನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಡೀಸಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101183418/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422 |date=2009-01-01 }}. ''ಡಿಜಿಟಲ್ ಇತಿಹಾಸ''</ref> ಸಾಯಲ್ಪಟ್ಟರು. === ಕಮೇಹಮೆಹ ಭವನ === 1780 ಹಾಗೂ 1790 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಸರಣಿ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ 1795ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಬಿತ್ತು ಮತ್ತು 1810ರಲ್ಲಿ ಕವಾ{{okina}}ಐ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನೆಲೆನಿಂತ ದ್ವೀಪಗಳು ಒಬ್ಬರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು ಅವರೇ [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕಿಂಗ್ ಕಮೇಹಮೇಹ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇವರು [[ಕಮೆಹಮೇಹ ರಾಜಭವನವನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, 1872ರ ವರೆಗೂ ಈ ರಾಜಪರಂಪರೆಯೇ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. 1800ರಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಮತಪ್ರಚಾರಕರು]] ಹವಾಯಿನ್‌ಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕಮೆಹಮೇಹ II ಹಲವು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮವಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಕಮೇಹಮೆಹ III ಮೊದಲ ಕ್ರೈಸ್ತ ರಾಜರೆನಿಸಿದರು. [[ಫಾದರ್ ಡೇಮಿಯನ್]] ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಮಿಶನರಿಯಾಗಿತ್ತು,[[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು ಇವರು [[ಮೊಲಕಾ]] ಐ{{okina}}, ಐಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಿಷ್ಕೃತ [[ಕುಷ್ಠ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ]] ಕಾಲೋನಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಹಲವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌‌]]ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವ ಮಿಶನರಿಗಳೆಂದರೆ [[ಹಿರಂ ಬಿಂಘಂ ಐ]]ಮತ್ತು [[ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ್ , ಲ್ಯಾಟರ್ ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್]]ನ [[ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್ ಸ್ಮಿತ್]]. ಅತಿಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಮಿಶನರಿಗಳು ಯವುದೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಗೆ ಬಂದವರು ಅಲ್ಲಿಯ ದ್ವೀಪದ ಹಾಗೂ ಜನರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೋಟವನ್ನು ಕಂಡರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾಬಂದಿತು. ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅದೃಷ್ಟದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇನ್ನುವರೆಗೂ ಕೂಡಾ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ "ಮಿಷನರಿ" ಎಂದು ಕರೆದರೆ ಅದು ಅಪಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ "ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟರು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಲು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು"(ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು){{Citation needed|date=March 2009}} ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾದ [[ಐದನೇ ಕಿಂಗ್ ಕಮೇಹಮೆಹ]] ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮುಂದೆ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ [[ಲುನಾಲಿಲೊ]] ಮತ್ತು [[ಕಲಕಾವು]] ಮಧ್ಯೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಲುನಲಿಲೊ ಕೂಡ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೂ ಕೂಡ ವಾರಸುದಾರರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ಜನರ ನಾಯಕ"(ಲುನಲಿಲೊ) ತಮ್ಮನ್ನು ಆರಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮುಂದಿನ ನಾಯಕನನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಸೆಪಟ್ಟಿದ್ದರು. 1874 ರಲ್ಲಿ ರ 1874ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅನ್ವಯ ಒಂದು ಪೈಪೋಟಿ ಚುನಾವಣೆ ಕಲಕಾವು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮಾ ಮಧ್ಯೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಯು.ಎಸ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು [[ಕಲಕಾವು ಭವನಕ್ಕೆ]] ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. === 1887ರ ಸಂವಿಧಾನ === 1887 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಟರ್ ಎಂ. ಗಿಬ್ಸನ್‌‍]]ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಮೇರೆಗೆ ಹವಾಯಿನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರು, ಅಮೇರಿಕ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಗುಂಪು,ಬಲವಂತವಾಗಿ [[ಕಲಕುವಾ]] ಅವರನ್ನು [[ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿಯ 1887ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ]]ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಬೆದರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ರಾಜನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು, [[ಏಷಿಯನ್ನ]]ರಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಅಮೇರಿಕ,ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಅಮೇರಿಕದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸಲು ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹಾಕುವುದು. 1887ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಇದು "ಬೆಯೊನೆಟ್ ಸಂವಿಧಾನ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕಿಂಗ್ ಕಲಕುವಾ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಅವರ ನಿಧನದವರೆಗೂ ಅಂದರೆ 1891ರವರೆಗೂ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇವರ ಸಹೋದರಿ [[ಲಿಲಿಉಕಲಾನಿ|ಲಿಲಿ{{okina}}ಉಕಲಾನಿ]]ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನಾಳಿದರು ಮತ್ತು 1893 ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವವರೆಗೂ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಇಂದು ಕಲಕಾವು ಅವರನ್ನು "ದಿ ಮೆರ್ರಿ ಮೊನಾರ್ಕ್" ಎಂದು ಜನ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮೆರ್ರಿ ಮೊನಾರ್ಕ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ]] ಇವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗುವರು. [[ಚಿತ್ರ:USS Boston landing force, 1893 (PP-36-3-002).jpg|thumb|Ship's landing force on duty at the Arlington Hotel, Honolulu, at the time of the overthrow of the Hawaiian monarchy, January 1893. Lieutenant Lucien Young, USN, commanded the detachment, and is presumably the officer at right.<ref>U.S. Navy History site.</ref>|ಆಲ್ಟ್=ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಲು]]1893 ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}}ಉಕಲಾನಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನದ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 14, 1893 ರಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಯೂರೋ-ಅಮೇರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರು, ರಾಣಿಯವರ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೊಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯವರನ್ನು [[ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಇಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು]] [[ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು]] ರಚಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವ [[ಜಾನ್ ಎಲ್ ಸ್ಟೀವನ್]], ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯ ಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ [[ದಳ]]ವನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ, ಈ ದಳಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ರಾಜತ್ವ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.<ref name="Adam">{{cite book | last = Russ | first = William Adam | title = The Hawaiian Revolution (1893-94) | publisher = Associated University Presses | year = 1992 | page = 350 | isbn = 0945636431 }}</ref> === 1893ರ ಕ್ರಾಂತಿ - ಹವಾಯಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (1894-1898) === 1893 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಣಿ [[ಲಿಲಿ ವೂಕಾಲಿನಿ]] ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬದಲಿಸಿತು.{{okina}} ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ರಾಣಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದರ ಕುರಿತು ವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಗ್ರೋವರ್ ಕ್ಲೀವಲೆಂಡ್]] ಅವರ ಆಯೋಗವು,ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಒಂದು[[ಬ್ಲಂಟ್ ವರದಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿತು. ಯು. ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲು ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಮರಳಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ತಂದಿತು ಆದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ಕ್ಲೀವಲೆಂಡ್ ಅವರ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುತ್ತ ಯು.ಎಸ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 26,1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಮ್ಮತವಿರುವ (7 ಜನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ) ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ( not guilty)ಎಂಬುದನ್ನೊಳಗೊಂಡ [[ಮಾರ್ಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು]] ಒಪ್ಪಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಬಾಹಿರಗೊಳಿಸಿದ ಬಗೆಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.<ref>ಕೈಕೆಂಡಲ್,ಆರ್.ಎಸ್. (1967) ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ, 1874-1893. ಹೊನೊಲುಲು: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್. p. 648.</ref> ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳು ಮಾರ್ಗನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಂಟ್ ವರದಿಗಳ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು 1893 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು.<ref name="Adam" /><ref>{{cite book | last = Kinzer | first = Stephen | coauthors = | title = Overthrow: America's Century of Regime Change From Hawaii to Iraq | publisher = Times Books | year = 2006 | pages = | month = | isbn = 0805078614 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check }}</ref><ref>{{cite web |url= http://mediamatters.org/items/200508220002 |publisher= Media Matters |title= Limbaugh repeated false claim that U.S. was "strictly neutral" in overthrow of Hawaiian queen |access-date= 2010-02-10 |archive-date= 2008-06-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080606090702/http://mediamatters.org/items/200508220002 |url-status= deviated |archivedate= 2008-06-06 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080606090702/http://mediamatters.org/items/200508220002 }}</ref><ref name="ikdfuf">ಬ್ರುಸಿ ಫೈನ್‌ರ [http://www.hawaiireporter.com/file.aspx?Guid=aefef5f6-a533-486a-9459-691138355dd1 ಹವಾಯಿ ಡಿವೈಡೆಡ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ಈಟ್‌ಸೆಲ್ಫ್ ಕ್ಯಾನ್‌ನಾಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್] ಬ್ರುಸಿ ಫೈನ್‌ನಿಂದ.</ref> 1993 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಂಟಿ [[ಕ್ಷಮಾ ಮಸೂದೆ]] ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌‍ನಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು, ಹವಾಯಿ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ikdfuf" /> ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Iolani Palace (1328).JPG|thumb|[224]ಹೊನೊಲುಲುನಲ್ಲಿರುವ ಲೊಲಾನಿ ಅರಮನೆ, ಹಿಂದೆ ಹವಾಯಿಯನ್ ಅರಸನ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಹವಾಯಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತು.]] [[ಹವಾಯಿಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು]] ಜುಲೈ 4, 1894 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು [[ಗಣರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ]] ಬದಲಾಯಿತು. === ವಿಲೀನ - ಹವಾಯಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ( 1898-1959) === 1896 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಮ್ಯಾಕಿನ್ಲಿ]] ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್.ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಗ್ರೋವರ್ ಕ್ಲೀವ್‌ಲೆಂಡ್]] ಅವರು ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾಕೆನ್ಲಿ ಅವರು ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್. ಜೊತೆ ವಿಲೀನಗೊಲಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಲೋರಿನ್ ಥರ್ಸ್ಟೊನ್]], ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಚ್, ವಿಲಿಯಂ ಕಿನ್ನೇ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್.ಜೊತೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಅವರು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಮಾತುಕಥೆಗಳ ನಂತರ 1897 ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಹವಾಯಿಯ ಈ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಮ್ಯಾಕೆನ್ಲಿ ಅವರು ಹವಾಯಿಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref>[http://morganreport.org/mediawiki/index.php?title=1897_Annexation_Treaty 1897 ಹವಾಯಿ ಅನ್ನೆಕ್ಷೇಷನ್ ಟ್ರೀಟಿ].</ref> ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮತಿಗಾಗಿ [[ಯು.ಎಸ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಎದುರು ಮಂಡಿಸಿದರು. [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ [[ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ನಿರ್ಣಯ]]ವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[ಹವಾಯಿಯು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ದ್ವೀಪದ ಕೆಲವು ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೊಸ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಮೇಲ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 15, 1898ರಲ್ಲಿ 209ರಲ್ಲಿ 91 ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ ದೊರಕಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 6,1898,ರಲ್ಲಿ 42 ರಲ್ಲಿ 21 ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ ದೊರಕಿತು. {{Citation needed|date=March 2009}} ಇದರ ನ್ಯಾಯಬಧ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು ಏಕೆಂದರೆ ಇದೊಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಹವಾಯಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದದ್ದು ಅಲ್ಲ.{{Citation needed|date=March 2009}} ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ನ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳು 2/3ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಬಹುಮತವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. 1900ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು ಮತ್ತು{{okina}}[[ಆಯೊಲಾನಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್]] ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯ ಕಟ್ಟಡವಾಯಿತು. ಹವಾಯಿಯು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು, ಈ ಒಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಹಗೆತನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಹೊಂದಿದ್ದ ತೋಟಗಳ ಮಾಲಿಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಬಂಡವಾಳಗಾರರು ಅಥವಾ [[ಬಿಗ್‌ ಫೈವ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳೆನಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜನಸಮೂಹದವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘನತೆಗೆ ತಕ್ಕುದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೫೪ ರ ಕ್ರಾಂತಿ- ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ(೧೯೫೯-ಪ್ರಸ್ತುತ) ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಹಿಂಸಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡುತೋಪು ಮಾಲೀಕರ ಅಧಿಕಾರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪತನವಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ನೆಡುತೋಪು ಮಾಲೀಕರ ದೃಢವಾದ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಗೇ ಮತಗಳನ್ನುಪಡೆಯಿತು. ಹವಾಯಿನ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿಯು ಸತತ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ರಾಜತನದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೫೯ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹವಾಯಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ. ಎಸೆನ್‌ಹೋವೆರ್‌ ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಕಾನೂನಿನ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. (ಶಾಸನವು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಪಾಲ್ಮಿರ ಅಲಾಟ್ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ಹು ಹೊರತುಪಡಿಸಿತು.)ಅದೇ ಸಾಲಿನ ಜೂನ್ ೨೭ ರಂದು ರಾಜ್ಯತನದ ಮಸೂದೆಗೆ ಮತ ಚಲಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಜನಾಭಿಮತವನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ೧೭ ರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳ್ಲಲು ಜನರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ರಾಜತನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜಾಭಿಪ್ರಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಡರೂ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಥವಾ ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಪರತೆಯನ್ನು ಮಾತಾಡುವ ಯಾವ ಆಯ್ಕೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಈ ಟೀಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಡಿಕಾಲೊನೈಷನ್ ಮೇಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿ === 1954 ರ ಕ್ರಾಂತಿ - ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ( 1959-ವರ್ತಮಾನ) === [[ಚಿತ್ರ:Hawaiivotesinset.JPG|thumb|right|All representative districts voted at least 93% in favor of Admission acts. Ballot (inset) and referendum results for the Admission Act of 1959|ಆಲ್ಟ್= ಓಟಿನ ಚೀಟಿಯ ನಕಲಿಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು]] ವಲಸೆ ಬಂದ ಕೂಲಿಯವರ ವಂಶಸ್ತರ ಅಹಿಂಸಾ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ 1950ರಲ್ಲಿ [[ತೋಟಗಳ ಒಡೆಯರ ಶಕ್ತಿ ಮುರಿಯಿತು.]] ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಯು.ಎಸ್ ನ ನಾಗರಿಕರು. ತೋಟದ ಒಡೆಯರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಹವಾಯಿಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಕ್ಷವು]] ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು 40 ವರ್ಷ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ ಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ನಾಗರಿಕರು ರಾಜ್ಯತ್ವಕಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 1959 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ [[ಹವಾಯಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್(/0) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷ {0}ಡ್ವಿಟ್ ಡಿ.ಎಸೆನ್ಹೊವರ್]] ಅವರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. (ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಹವಾಯಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಪಲ್ಮೈರಾ ಎಟೊಲ್]] ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿತು) ಅದೇ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 27 ರಂದು ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಮತ ಹಾಕುವುದರ ಕುರಿತು ಹವಾಯಿಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 17 ಮತ್ತು 1 ರ ಬಹುಮತದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>[http://www.moolelo.com/human-rights.html ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಡಿಫರ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಇಕ್ವಾಲ್ ರೈಟ್ಸ್].</ref><ref>[http://hawaii-nation.org/pleb.html ಸಪೊರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಾವರ್‌ನಿಟಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್].</ref><ref>[http://www.hawaiireporter.com/story.aspx?e1cfcf02-afc2-4aa8-b0cb-3514c3b81da4 ಹವಾಯಿ ರಿಪೊರ್ಟರ್: ಹವಾಯಿ ರಿಪೊರ್ಟರ್].</ref> ಟೀಕೆಗಳು ಇದ್ದರೂ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್‌‍]]ನ [[ವಸಾಹತು ವಿಮೋಚನೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯು]] ನಂತರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು[[ಸ್ವ-ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ರಾಜ್ಯತ್ವದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಆಧುನೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹವಾಯಿನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದವು. [[1978ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಾಂಗವು]] ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಘೀಕರಿಸಿವುದು [[ಹವಾಲಿ ಕಛೇರಿಯ ಕೆಲಸ]]ವಾಗಿದೆ. == ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Downtown Honolulu.jpg|thumb|Honolulu is the largest city and capital of Hawaii.|ಆಲ್ಟ್=ಎಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟ 10-30 ಕಥೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊನಲುಲು ನಗರ ತೋರುತ್ತದೆ.]] {{USCensusPop |1900 = 154001 |1910 = 191874 |1920 = 255881 |1930 = 368300 |1940 = 422770 |1950 = 499794 |1960 = 632772 |1970 = 769913 |1980 = 964691 |1990 = 1108229 |2000 = 1211537 |estyear = 2008<ref name=08CenEst/> |estimate = 1288198 }} [[ಚಿತ್ರ:Hawaii population map.png|thumb|right|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಹವಾಯಿಯ ರಾಜ ಮನೆತನದವರು ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಮೌಯಿಗೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಹಾ{{okina}}ಯೂಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಂದು ಜನವಸತಿ ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹಿಂದೆ ಏಕೆ ಜನವಸತಿ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಕಮೆಹಮೆಹ III]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದ ಈಗೀನ [[ಹೊನಲುಲು ಬಂದರು]] ಇರುವ [[ಹೊನಲುಲು]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒ{{okina}}ಹಾಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೊನಲುಲು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ಲಾಹೈನಾ]], ಮೌಯಿ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ [[ಹಿಲೊ]],[[ಕಾನೆಒಹಿ]], [[ಕೈಲುಅ]], [[ಪರ್ಲ್ ಸಿಟಿ,]] [[ವೈಪಾಹು]], [[ಕಾಹುಲುಇ]], [[ಕೈಲುಅ-ಕೊನ]], [[ಕಿಹೆಇ]], ಹಾಗೂ [[ಲಿಹುಇ]]. == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === ಹವಾಯಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2005ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 1,275,194ರಷ್ಟು ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷೀಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2005ರಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 63,657 ಅಥವಾ 5.3% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು,ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೀ ಸುಮಾರು 13,070 ಅಥವಾ 1.0% ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ 48,111ರಷ್ಟು ಜನರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು (ಅದರಲ್ಲಿ 96,028ರಷ್ಟು ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದರೆ,47,917ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು) ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾಗಿ 16,956ರಷ್ಟು ಜನರು ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕಾರಣ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ನಿಖರವಾದ 30,068ರಷ್ಟು ಜನರ ಫಲಿತಾಂಶವು ಪರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು, ಬರುವುದು ಅಧಿಕವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ದೇಶದೊಳಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ನಷ್ಟವನ್ನು 13,112ರಷ್ಟು ಜನರಿಂದ ಉಂಟು ಮಾಡಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳಾದ ಒಹಾ{{okina}}ಯು ಹಾಗೂ ಮೊಲೊಕೈ{{okina}}ದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವರು.<ref>{{cite web | title = Population and Population Centers by State - 2000 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2008-12-04 | url = http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref> ಹವಾಯಿಯು ''ವಾಸ್ತವ'' ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣ 1.3 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. {{okina}}ಅಹು ಒಂದು ಹೆಸರಾಂತ ದ್ವೀಪವೆಂದು ಹಾಗೂ ಇದರ ಅಡ್ದ ಹೆಸರು "ಕೂಡಿಸುವ ಸ್ಥಳ" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ (ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಒಂದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ) ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಡುವ ಜನರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ{{convert|597|sqmi|km2|0}} ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ 1,650 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವರು.(ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ,ಅದು 8,,717,925 ಜನಸಂಖ್ಯೆ{{convert|7417|sqmi|km2|0}} ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತಿ 1,134 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲಿಯಂತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/34000.html ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ಕ್ವಿಕ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031213659/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/34000.html |date=2013-10-31 }}.</ref> ಹವಾಯಿಯ 1,275,194 ಜನರು, ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/15000.html ಹವಾಯಿ ಕ್ವಿಕ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111028063456/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/15000.html |date=2011-10-28 }}.</ref> 188.6 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ, ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾಕಡೆಯಲ್ಲೂ{{convert|6423|mi2}} ಪಸರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವರು. ಇದು ಓಹಿಯೋ ಮತ್ತು ಲಿನೊಯ್ಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹವಾಯಿಯು ಕಡಿಮೆ ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20040624063647/http://www.cesla.med.ucla.edu/html/pdf/charts.pdf#search=%22new%20jersey%20population%20density%22%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 12 ರಾಜ್ಯಗಳು].</ref> 2000ದಿಂದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಜನ ಸರಾಸರಿ 79.8 ವರ್ಷಗಳು (ಅದರಲ್ಲಿ 77.1 ವರ್ಷಗಳು ಪುರುಷರು, 82.5ರಷ್ಟು ಸ್ತ್ರಿಯರು) ಬೇರೆಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ದಾಟುವರು.<ref>[http://www.census.gov/population/projections/MethTab2.xls ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಜನನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಜೀವ ನಿರೀಕ್ಷೆ].</ref> ಅಂದಾಜು 1.3% U.S ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. === ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ನಗರದ ಧರ್ಮಿಯರು === 2008ರ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸರ್ವೆ]]ಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] 27.1%,ರಷ್ಟಿದ್ದು ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ [[ಬಿಳಿಯರು]] 24.8% ನಷ್ಟು ಇರುವರೆಂದು [[ಯು.ಎನ್‌. ಜನಗಣತಿ ಕಛೇರಿ]]ಯಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕರಿಯರು]] ಅಥವಾ [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು (2.3% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌‍) 2.4%ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನ]]ರು 0.2%(0.1% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌‍)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಏಷ್ಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು 38.5%(37.6% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] 9.0% (8.6% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. ಕೆಲವು ಒಬ್ಬಂಟಿಗರಾಗಿ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗದಿಂದ ಬಂದವರು 1.4% (0.1% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. ಬಹುಜನಾಂಗದ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು 21.4% (17.8% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [251][[ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಲಾಟಿನೊಗಳು]] 8.7% ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov">{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2020-02-11 |archive-url=https://archive.today/20200211181857/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en |url-status=deviated |archivedate=2020-02-11 |archiveurl=https://archive.today/20200211181857/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en }}</ref> ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 175,000 [[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಹಾಗೂ 161,000 ದಷ್ಟು [[ಜಾಪಾನೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 53,000 ದಷ್ಟು [[ಚೈನೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಹಾಗೂ 40,000 ದಷ್ಟು [[ಕೊರಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಇರುವರು. [[ದೇಶಿಯ ಹವಾಯಿಯನ್ನ]]ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 70,000(ಅಥವಾ 5.5%)ರಷ್ಟಿದೆ. 110,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹಿಸ್‌ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಲಾಟಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹವಾಯಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತವರು ಮನೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿರುವರು. [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನ]]ರ ಸಂಖ್ಯೆ 37,000;[[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕಾನ್ಸ್‌]]ನ ಸಂಖ್ಯೆ 35,000. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 21% ನಷ್ಟು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಬಹುಜನಾಂಗ]]ದವರು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಿಶ್ರ-ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪಿನವರಿಗೆ [[ಯುರೇಸಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಎನ್ನುವರು; ಹಾವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಯುರೇಸಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್‌ನವರು ಅಂದಾಜು 61,000 ದಷ್ಟು ಇರುವರು.<ref name="factfinder.census.gov" /> ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ [[ಜರ್ಮನ್]](7.6%),[[ಐರೀಶ್]] (5.2%), [[ಇಂಗ್ಲೀಷರು]] (4.6%), [[ಪೋರ್ಚಗೀಸರು]] (4.3%), ಹಾಗೂ [[ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್]] (2.7%) ವಾಸವಾಗಿರುವರು. 82.2% ರಷ್ಟು ಹವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಾಜು75.0% ರಷ್ಟು ಏಷೀಯದಿಂದ ಬಂದು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ-ಹುಟ್ಟಿ ನೆಲೆಸಿರುವರು.<ref name="factfinder.census.gov"/> ಹವಾಯಿಯು ಒಂದು [[ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ]]ದವರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾನ್-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಬಿಳಿಯರು ಒಂದು ಬಹುಮತವನ್ನೂ ರಚಿಸಲಿಲ್ಲಾ. ಹವಾಯಿಯು ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರಿಂದ ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. 20ರ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ಹಾಗೂ [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಎರಡೂ ಸಹ ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. === ಪೂರ್ವಿಕರ ಗುಂಪುಗಳು === {| class="wikitable sortable" style="float:right;margin:0 0 1em 1em" |+<td>'''ಹವಾಯಿಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ''' <ref name="factfinder.census.gov" /></td> |- bgcolor="#EFEFEF" | ಪ್ರತಿಶತ | ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: |- | [[ಜಪಾನಿಯರು]] !(12.6%) | ''[[ಜಪಾನಿ ಅಮೇರಿಕರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪಾಲಿನೇಶಿಯನ್]] !(9.0%) | ''[[ಮೂಲ ಹವಾಯಿಯನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಫಿಲಿಪಿನೋ]] !(13.6%) | ''[[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಜರ್ಮನ್‌]] !(7.4%) | ''[[ಜರ್ಮನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಚೀನಿಯರು]] !1-4 | ''[[ಚೀನಿ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಐರಿಷ್]] !(5.2%) | ''[[ಐರಿಷ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] !(4.6%) | ''[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸರು]] !(4.3%) | ''[[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕ್ಯಾನ್]] !(2.8%) | ''[[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕ್ಯಾನ್‌]]ರನ್ನು ನೋಡಿ'' |- | ಕೊರಿಯನ್‌ !3-1 | ''[[ಕೊರಿಯಾನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಆಫ್ರಿಕ]]ನ್ನರು !(2.4%) | ''[[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು ನೋಡಿ]]'' |- | [[ಇಟಾಲಿಯನ್‌]] !(2.7%) | ''[[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನರು]] !(2.9%) | ''[[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಫ್ರೆಂಚ್‌]] !1-7 | ''[[ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಸ್ಕಾಟೀಶ್]] !1-2 | ''[[ಸ್ಕಾಟೀಶ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- |} 2008ರಂತೆ ಹವಾಯಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಪೂರ್ವಿಕರ ಗುಂಪುಗಳು]] ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮೂರನೇ ಗುಂಪಿನ ವಿದೇಶಿಯರು ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯ ತೀರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್]] [[ಹ್ಯಾನ್ ಚೀನಾ]] ಆಗಿತ್ತು. ಚೀನಿ ಕೆಲಸಗಾರರು 1789ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಡುಗುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. 1820ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಅಮೇರಿಕಾದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಬಂದರು. ಅವರು ಮಾನವನ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಹವಾಯಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮನವೊಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಾದರು. ಹವಾಯಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅನುಪಾತವು ಈಗ [[ಏಷಿಯಾ]] ಪೂರ್ವಿಕರನ್ನೊಂದಿದೆ(ಅದರಲ್ಲೂ [[ಚೀನಿಯರು]], [[ಜಪಾನಿಯರು]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲಿಪಿನೊ]].) ಅನೇಕ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು 1850ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ 153 [[ಜಪಾನಿ]] ವಲಸೆಗಾರರು 1868ರ ಜೂನ್ 19 ರಂದು ಹವಾಯಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಜಪಾನಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ "ಕಾನೂನಿನಾತ್ಮಕವಾಗಿ" ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮತ್ತು [[ಟೊಕುಗವಾ ಶೊಗುನೇಟ್]] ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಆಗ [[ಮೈಜಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ]]ದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಜಪಾನಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕಲಾಕುವಾ 1881ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ [[ಮೈಜಿ ಚಕ್ರಪತಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಕಲಾಕುವಾರ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 9, 1885 ರಂದು ವಲಸೆಗಾರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿತ್ತು.1899ರಿಂದ ಸುಮಾರು 13,000 [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ]]ರು ಬಂದರು. ಅವರು ಸಹ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 1901ರಿಂದ 5,000 [[ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರು]] ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30,000 ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರು ಅಥವಾ ಹವಾಯಿಯನ್-ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಸುಮಾರು 55,000 ಹವಾಯಿಯನ್-ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. === ಭಾಷೆಗಳು === ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ 1978ರ [[ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಮತ್ತು [[ಹವಾಯಿಯನ್]] ಭಾಷೆ. "ಹವಾಯಿಯನ್ನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಾನೂನು ಒದಗಿಸಿರುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ'' ಕೋರಬಹುದು" ಎಂದು XVನೇ ವಿಧಿಯ 4ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಕ್ರೆಯೆಲೊ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ’ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅನೇಕ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಮೂಲ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ==== ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ==== 2000ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, 5 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 73.44% ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mla">[http://www.mla.org/map_data_results&amp;state_id=15&amp;mode=state_tops ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831190300/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D15%26mode%3Dstate_tops |date=2011-08-31 }}.</ref> 2008ರ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸರ್ವೇ]] ಪ್ರಕಾರ, ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 74.6%ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov" /> ==== ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಷೆಗಳು ==== 2.6% ರಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ; 1.6%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; 21.0%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಏಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 0.2%ರಷ್ಟು ಜನರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov" /> ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನ ನಂತರ, [[ಟಗಲಾಗ್]] ([[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಭಾಷೆ]]ಯ ದ್ವಿಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ), [[ಜಪಾನೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಇಲೊಕೊನೊ]] ಭಾಷೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷೆಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಯುರೋಪಿನ]] ವಲಸೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂತತಿಯವರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]], [[ಜರ್ಮನ್]], [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಚ್]]. ಟಗಲಾಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರು 5.37% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ [[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಭಾಷೆ]]ಯ ಮಾತನಾಡುವವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹ-ಅಧಿಕೃತ ಟಗಲಾಗ್-ಆಧರಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ) 4.96%ರಷ್ಟು ಜಪಾನೀಸ್ ,4.05%ರಷ್ಟು [[ಇಲೊಕನೊ]], 1.92%ರಷ್ಟು [[ಚೀನಿ]], 1.68%ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿಯನ್, 1.66%ರಷ್ಟು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ , 1.61%ರಷ್ಟು [[ಕೊರಿಯನ್]] ಮತ್ತು 1.01%ರಷ್ಟು [[ಸಮೊಯಾನ್]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mla" /> ==== ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆ ==== {{Main|Hawaiian language}} ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು [[ಆಸ್ಟ್ರೋನೆಷಿಯನ್]] ಕುಟುಂಬದ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯನ್]] ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಟಹಿಟಿಯನ್ನರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ವಸಾಹತು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 1000 A.D. ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಅನೇಕ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯನ್ನರು]] ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೆ ಉಳಿದ್ದದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂದೆ ಹವಾಯಿಯನ್ ಜನರಾದರು. ಅವರ ಭಾಷೆಯು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪವು 1820–1826ರ ಅವಧಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ [[ಮತಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿತು. ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಧ್ವನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕ್ರಮೇಣ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. [[ಹವಾಯಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಛೇರಿ]]ಯ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಕೂಡ ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ನಗರಪಾಲಿಕೆ ನಿಯಾಮಾವಳಿಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಗರೀಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿಡಲು ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರದ ಉದ್ದವು [[ದೀರ್ಘಾಚಿಹ್ನೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ (''[[ಕಹಕೊ]]'' ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು ([[ಒಕಿನಾ|''{{okina}}ಒಕಿನಾ'']]) [[ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ]] ಪದವನ್ನು ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರವಾಗಿ ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಭೋದನೆ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕ ಏಕ ಉದ್ಧರಣ ಚಿಹ್ನೆಗೆ ಹೋಲುವ ಚಿಹ್ನೆಯಂತೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯನ್-ಭಾಷೆಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು 1834–1948ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದವು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲ ಹವಾಯಿಯನ್ ಮಾತುಗಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. {{okina}}ಒಕಿನಾ ಮತ್ತು ಕಹಕೊ ಭಾಷೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಮಾತುಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ==== ಹವಾಯಿಯನ್ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ ==== ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯರು [[ಹವಾಯಿ ಕ್ರೆಯೊಲ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] (HCE) ಅನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ "[[ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. HCEಯ ಶಬ್ದ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು [[ಫಿಲಿಪಿನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್‌‌‌ನ ಹವಾಯಿಯನ್, ಚೀನಿ, ಜಪಾನಿ, [[ಇಲೊಕನೊ]] ಮತ್ತು [[ಟ್ಯಾಗಲಾಗ್]] ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಸಹ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಗಾರರ ಹೆಚ್ಚಳವು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಪೊರ್ಚುಗಲ್‌-ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಜೊರ್ಸ್ ಅರ್ಚಿಪೆಲಾಗೊದಿಂದ ಬಂದವರು-ಮತ್ತು ಸ್ಪೈನ್‌ನಿಂದ ಬಂದವರು) ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವೈವಿದ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮಕ್ಕಳು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆರಕೆನುಡಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.HCE ಮಾತನಾಡುವವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಪದಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಟ್ಯುನಾ ಮೀನು]]ಗಳನ್ನು ''ಆಹಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.HCE ಮಾತನಾಡುವವರು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಆಂಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಂಕಲ್" ಪದಗಳು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸರಳೀಕರಿಸಿದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,"It is hot today, isn't it?" ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲಾಗಿ, ಇದನ್ನು HCE ಮಾತುಗಾರ ಸರಳವಾಗಿ ""stay hot, eh?" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಯಾವಾಗ ಪದವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರದಿದ್ದಾಗ, "[[da kine]]" ಎಂಬ ಪದವು ನೀನು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಯೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲ ‌ಸವಾರಿ]]ಯ ಉತ್ಕರ್ಷದಿಂದ, HCEಯು ಕಡಲಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು HCE ನುಡಿಗಳಾದ ''brah'' ಮತ್ತು ''da kine'' , ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಅದರ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ==== ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನ ಕಾಗುಣಿತ ==== ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದ ಬೆಳೆದಿತ್ತು; ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗುಣಿತ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. [[ಹವಾಯಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆ‌]]ಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು ''ಹವಾಯಿ'' ಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು,{{Citation needed|date=November 2007}} ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ,{{Citation needed|date=November 2007}} ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರದ ಉದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಘಟಕಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು "ದ ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಆಗಿದೆ. XVನೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿನ 1ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು " ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಎಂದು ಬಳಸಿದೆ, 2ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಒಹು" ಎಂದು, 3ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಫ್ಲಾಗ್" ಎಂದು ಬಳಸಿವೆ, ಮತ್ತು 5ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ರಾಜ್ಯದ ಆದರ್ಶ ವಾಕ್ಯವನ್ನು "Ua mau ke ea o ka aina i ka pono" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತದಲ್ಲಿನ [[ಒಕಿನಾ|{{okina}}ಒಕಿನಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಹಕೊ]]ದ ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಯಾದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ನಮೂದಿಸುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಭೇದ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಹವಾಯಿ ಭಾಷೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಹವಾಯಿಯ ಹೊರಗಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ನಡುವೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ{{Citation needed|date=October 2009}}. ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷಿತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ{{Citation needed|date=October 2009}}, ಅವು ಜನರು ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶವಾಗಿದ್ದವು{{Who|date=October 2009}} ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. === ಧರ್ಮ === 2000 ರಂತೆ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:<ref>[http://www.hawaii.gov/dbedt/info/economic/databook/db2000 ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಡೇಟಾ ಬುಕ್ 2000, ಸೆಕ್ಷನ್ 1 ಪಾಪುಲೇಷನ್, ಟೇಬಲ್ 1.47].</ref><ref>[http://www.glenmary.org/grc ಗ್ಲೆಮ್ಮರಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್r] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100408221426/http://www.glenmary.org/grc/ |date=2010-04-08 }}.</ref><ref>[http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Sep/21/il/il11afaith.html ಹೊನೊಲುಲು ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929031712/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Sep/21/il/il11afaith.html |date=2018-09-29 }}.</ref> * [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]: 351,000 (28.9%) * [[ಬುದ್ದ ಧರ್ಮ]]: 110,000 (9%) * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ]]: 10,000 (0.8%) * ಇತರೆ: 100,000 (10%)* * ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ: 650,000 (51.1%)** "ಇತರೆ" ಎಂಬುದು [[Bahá'í Faith]], [[ಕನ್‌ಫುಸಿಯನ್ ಧರ್ಮ]], [[ದಾವೋ ಧರ್ಮ]], [[ಹವಾಯಿ ಧರ್ಮ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ]], [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]], [[ಷಿಂಟೋ ಧರ್ಮ]], [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ವಿಕಾ]], [[ಪಾರಸಿ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರೆ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<br /> ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ "ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ"ವು ಎಂಬುದು [[ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿಗಳು]], [[ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳು]], [[ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳು]], [[ಮತಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಜಾತ್ಯಾತೀತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು]] (ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಚರಣೆ ಮಾಡದವರು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.2009ರ [[ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಮತದಾನ]]ದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿತರಿಸಿತ್ತು, ಅದು ಅನೇಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಅಲ್ಲದ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದಲ್ಲದವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.gallup.com/poll/122075/Religious-Identity-States-Differ-Widely.aspx#2 ಗಾಲ್‌ಅಪ್ ಪೊಲ್ ಡೈಲಿ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್].</ref> * [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ]]: 60.6% (37.8% [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]]/ಇತರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಿಯರು, 22.8% [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]]) * [[ಮಾರ್ಮನ್ ಧರ್ಮ]]: 3.3% * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ]]: 0.7% * [[ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು]], [[ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿ]], [[ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ]]: 21.0% ವಿಶೇಷ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ [[ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ|ಹೊ{{okina}} ಅಪೊನೊಪೊನೊ]], ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯ ಪುರಾತನ ಹವಾಯಿಯನ್ ಆಚರಣೆಯಾದೆ. ಇದು ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಾರ್ಗ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ{{okina}} ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ''[[ಕಹುನ]] ಲಾಪ{{okina}}ಔ'' ದಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ಹವಾಯಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಬಲ [[ಉದ್ಯಮಗಳ]] ಪರಂಪರೆಯ ಮುಖೇನ ಪತ್ತೇಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ]], [[ತಿಮಿಂಗಲ ಬೇಟೆ]], [[ಕಬ್ಬು]] ([[ಹವಾಯಿಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು]] ಗಮನಿಸಿ), [[ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು]], [[ಮಿಲಿಟರಿ]], [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ]]. 1959ರ ರಾಜ್ಯತ್ವದಿಂದ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತು, ಅದು 1997ರಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ವೈವಿದ್ಯಿಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 24.3(GSP)ರಷ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2003ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ US$47 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು; ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ತಲಾ ಆದಾಯವು US$30,441 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ರಪ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ರವಾನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದ ರಪ್ತುಗಳು [[ಕಾಫಿ]] ([[ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆ]]ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ), [[ಮಕಡಾಮಿಯಾ]] ಬೀಜಗಳು, [[ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು]], [[ಜಾನುವಾರು]], ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬು]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹವಾಯಿ ಕೃಷಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2002ರ ಕೃಷಿ ಮಾರಾಟಗಳು, ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ US$370.9ಮಿಲಿಯನ್, ಅನಾನಸ್‌ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ US$100.6ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ US$64.3ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಅಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಲಾ US$2,838 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾಗಶಃ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಇದು ಇತರ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆ]] ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಂತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರಿಗೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ಮುಖಂಡರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಯುತವಲ್ಲದ ವ್ಯವಹಾರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆ- ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಂತಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅತೀ ಭಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.[278] ವಾಣೀಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[:ವರ್ಗ:Business in Hawaii|ಹವಾಯಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು]] ನೋಡಿ. ಹವಾಯಿ ತನ್ನ [[ಗ್ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಲಾ]]ದ ಮೂಲಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಯು.ಎಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಕತ್ರಿನಾ ಸುಂಟರಗಾಳಿ]]ಯಿಂದಾದ ಬೆಲೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಆದರೆ ಇದನ್ನು 2006 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:USSArizona Bridge Bowfin Stadium.jpg|thumb|right|Part of Pearl Harbor, with the Aloha Bowl, the USS Arizona, USS Bowfin (submarine), museums, Admiral Clarey Bridge, and naval yards visible|ಆಲ್ಟ್=ಎರಿಯಲ್ ಹಾರ್ಬರ್(ಬಂದರು)ನ ಚಿತ್ರ]] ಹವಾಯಿಯ [[ಮೂಲನಿವಾಸಿ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾ]]ದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ [[ಫೆಸಿಪಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ತ್ರಿಭುಜಾಕೃತಿ]]ಯು ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪುನರ್ ರಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಲುವಾಯು]]ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯ]]ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸೇರಿದೆ. <div> * [[ಹವಾಯಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವಗಳು]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಜಾನಪದ]] * [[ಹವಾಯಿಯನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ]] * [[ಹವಾಯಿಯನ್ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಸಂಗೀತ]] * [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ]] * [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ]] * [[ಹವಾಯಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] </div> ಹವಾಯಿಯು ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮೇರಿ ಮೊನಾರ್ಚ್ ಹಬ್ಬವು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.<ref>http://the.honoluluadvertiser.com/current/il/merriemonarch05</ref> ರಾಜ್ಯವೂ [[ಹವಾಯಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]]‍ಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ತೀರದ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref>https://archive.is/20130111013223/www.honoluluadvertiser.com/apps/pbcs.dll/article?AID=2009902200326</ref> [[ಹೊನೊಲುಲು]] ನಗರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ನಡೆದ [[GLBT]] ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, [[ರೈನ್‌ಬೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]]ಗಳಿಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-07-05 |archive-date=2009-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827040400/http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 |url-status=deviated |archivedate=2009-08-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090827040400/http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 }}</ref><ref>http://archives.starbulletin.com/2001/05/29/features/index.html</ref> == ಆರೋಗ್ಯ == ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ 95% ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಡಿ,ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನೌಕರರಿಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುವರು. ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯ ಅತಿಯಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಒಡೆಯರಿಗೆ ಕೊರ್ಟಿನ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗಿಂತ ಹವಾಲಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿಕೆತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ತಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಡಿಮೆ. (GDP ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಶತ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರೆ) U.S.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜಾಗರೂಕತೆ]]ಯ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲಾ,ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳಆಡಳಿತ ಸ್ವತಂತ್ರವುಳ್ಳ ಹವಾಯಿಯ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿನ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕಾಲದ ಭಾಗ ಅದರ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹವಾಗುಣದಿಂದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಏಳಿಗೆ ತನ್ನದೆಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ; ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ಲಾನ್ಸ್‌ಗಳ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳು ಹುಡುಕಿ ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು ಪುನಃ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆಯಾದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7DD123BF93AA25756C0A965958260 |title = "Hawaii Health Care Is Called a Model for U.S." |publisher = [[New York Times]] |date = 1993-05-19}}</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು === ಹವಾಯಿಯು U.S.ನಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯ ಪದ್ಢತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲಡೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು-ಸದ್ಯಸರನ್ನೂಳಗೊಂಡ [[ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಇದರ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಬಾಡಿಗೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯದ [[ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ,ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು {{okina}}ಓಹಾಯುನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಭಾಗವು ಇತರ ಮೂರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಓಹಾಯು{{okina}} ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಢಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಪ್ರಮೂಖ ಉಪ ಪತ್ತಿಯು ಅಸಮಾನತೆಯ ಕಾದಾಟಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೌವರ್ನರ್ [[ಲಿಂಡಾ ಲಿಂಗ್‌ಲೆ]] ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಏಳು ಚುನಾಯಿತ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿರುವರು. ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿರ್ಭಂಧದ ಅವಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ದಯೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ವಲಸಿಗರ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುವವರು ಹೋರಾಡಿದರು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋರ್ಸ್ ಪಧಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭದ ತರಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ) ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪಬ್‌ಲಿಕ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ,ಮಿಡ್ಲ್ ಹಾಗೂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಗಳು [[ನೋ ಚೈಲ್ಡ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ದಿ ಆಕ್ಟ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.ಹವಾಯಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಇಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ಬಿಡುವನ್ನು ಕೊಡಲು ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಹಾಗೂ ಮಿಚಿಗಾನ್ ಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲಾ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ 285 ಶಾಲೆಗಳ ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರ ಫಲಿತಾಂಶವು ,185 (2/3) ರಷ್ಟು ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಓದುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಗರಿಮೆತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehawaiichannel.com/education/4870699/detail.html |title=ಟು-ಥರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಡು ನಾಟ್ ಮೀಟ್ ರಿಕ್ವೈರ್ಮೆಂಟ್ಸ್ - ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸ್ಟೋರಿ - ಕೆಐಟಿವಿ ಹೊನೊಲುಲು |access-date=2010-02-10 |archive-date=2011-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807154939/http://www.kitv.com/education/4870699/detail.html |url-status=deviated |archivedate=2011-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110807154939/http://www.kitv.com/education/4870699/detail.html }}</ref> ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಲೇಜಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಗಳು]]ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಂಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (20.9 ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 21.9)ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref>ಹೊನೊಲುಲು ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್, ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2005, p.&nbsp;ಬಿ1</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಅಂಕ ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದ ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ [[SAT]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿಸಿರುವರು. === ಇನ್ನಿತರ ಶಾಲೆಗಳು === ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡನೆ ದರ್ಜೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಯುವರು. ಇದು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಶಾಲೆ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ; ಅವುಗಳನ್ನು [[ಐಯೋಲಾನಿ ಶಾಲೆ]], [[ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳು]], [[ಮಿಡ್-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], ಹಾಗೂ [[ಪುನಾಹೊ‌ಉ ಶಾಲೆ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{okina}} ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬೌಧ್ಧರ ಅಕಾಡಮಿಯವರು 2003ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಯಾದ [[ಕಾನು ಒ ಕಾ ಐನಾ ನ್ಯೂ ಸೆಂಚೂರಿ ಚಾರ್ಟರ್ ಸ್ಕೂಲ್‌]]ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಜೆಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಾತರಹದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳೊಂದೇ ಶಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಲೆ ಎನಿಸಿದೆ, ಇದರ ಇಸ್ಟೇಟ್‌ ಒಂಬತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ [[ಯುಎಸ್‌ ಡಾಲರ್]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಲಿಯನ್ನರ ಮಕ್ಕಳು 8.4%ನಷ್ಟು ಇದ್ದು, ಕಮೆಹಮೆಹದಲ್ಲಿ 5,398 ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf |title=Official Enrollment |last=Ishibasha |first=Koren |date=November 2005 |accessdate=December 2009 |archive-date=2010-02-25 |archive-url=https://www.webcitation.org/5noCEgxNn?url=http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf |url-status=deviated |archivedate=2010-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527133819/http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf }}</ref> === ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು === ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ ಪದವೀಧರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.[[ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು, [[ಮನೋವ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ; ಎರಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಾದ [[ಹಿಲೋ]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಓಹಾಯು]]; ಮತ್ತು ಏಳು ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{okina}} [[ಬ್ರಿಗ್ಯಾಮ್‌ನ ಯುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಹವಾಯ್]], [[ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ಚಾಮಿನಾಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],[[ಹವಾಯಿ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಅಥವಾ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]], ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಡಿಯೋಸೆಸೆ]]ಯು,[[ಸಂತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಡಿಯೋಸೆಸ್ಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಒಂದು [[ವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಾಗಿದೆ. == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹವಾಯಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ಆದಿಪತ್ಯ ಯುಗದಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗಳಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಂತರ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಕ್ರೋಡಿಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಅಂಗಗಳಿವೆ: ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಚುನಾಯಿತರಾದ, [[ಹವಾಲಿಯ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು]], [[ಹವಾಲಿಯ ಗೌವರ್ನರ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗುವರು. ರಾಜ್ಯಗಲದ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಗೌವರ್ನರ್ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಸ್ಥಳ]]ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವರು, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲಾ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುವರು. [[ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದಲೇ ಗೌವರ್ನರ್ ಹಾಗೂ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆ]]ಯು,ಶಾಸನ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, [[ಹವಾಯಿಯ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆ]]ಯ ಇಪ್ಪತೈದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು, [[ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ನಡೆಸುವರು ಹಾಗೂ ಐವತ್ತೊಂದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ [[ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು]] ನಡೆಸಿಕೊಡುವರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲಕವು ಸಹ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೆನಿಸಿದ, [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ]]ದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು [[ಆಲಿ ಐಯೊಲಾನಿ ಹಾಲೆ|ಆಲಿ{{okina}} ಐಯೊಲಾನಿ ಹಾಲೆ]]ಅನ್ನು ತನ್ನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.{{okina}} [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿ]]ಗಳು ಕೆಳವರ್ಗದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊರತೆಗಳು ಹವಾಯಿಗೆ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘೀಕರಿಸುವ ನಗರಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಾ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು [[ಕೌಂಟಿ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. [[ಓಹಾಯು]]ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು [[ಹೊನೊಲುಲು ದೇಶ]]ವು ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಶಾಸಕ ಮಂಡಲಿಯವರು , [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹವಾಲಿ]], [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹೊನೊಲುಲು]], [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಕಾಯುಅ]], ಹಾಗೂ [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಮೌಇ]], [[ಪಂಗಡವಲ್ಲದ]] ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಚುನಾಯಿಸುವರು. === ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ === [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]]ನ [[ನಾಲ್ಕು ಸದ್ಯಸರ ನಿಯೋಗವು]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವರು. ಅವರೆಲ್ಲಾ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ]] ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ [[ಮೊದಲ]] ಮತ್ತು [[ದ್ವಿತೀಯ]] ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. [[ಅಲೋಹ ಟವರ್]] ಹಾಗೂ [[ಹೊನೊಲುಲು ಬಂದರು]]ಗಳ ಹತ್ತಿರ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಕೊಹಿಯೋ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದ]]ಮೂಲಕ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ತನಿಖೆಯ ಕಛೇರಿ,]][[ಆಂತರಿಕ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್]]ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹವಾಯಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲರುಗಳಿಗೆ]], [[ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿ]]ಯ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ [[ಹವಾಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ಗಳ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌]]ರಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ನೇಮಕಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣ === {| align="right" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 1em;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:85%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' </td> |- bgcolor="lightgrey" ! ವರ್ಷ ! [[ಗಣತಂತ್ರವಾದ]] ! [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ]] |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2008]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|26.58% ''120,446'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''71.85%''' ''325,588'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2004]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|45.26% ''194,191'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''54.01%''' ''231,708'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2000]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|37.46% ''137,845'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''55.79%''' ''205,286'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1996]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|31.64% ''113,943'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''56.93%''' ''205,012'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1992]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|36.70% ''136,822'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''48.09%''' ''179,310'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1988]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|44.75% ''158,625'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''54.27%''' ''192,364'' |- | align="center" bgcolor="#fff3f3"|[[1984]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|'''55.10%''' ''185,050'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|43.82% ''147,154'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1980]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|42.90% ''130,112'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''44.80%''' ''135,879'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1976]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|48.06% ''140,003'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''50.59%''' ''147,375'' |- | align="center" bgcolor="#fff3f3"|[[1972]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|'''62.48%''' ''168,865'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|37.52% ''101,409'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1968]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|38.70% ''91,425'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''59.83%''' ''141,324'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1964]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|21.24% ''44,022'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''78.76%''' ''163,249'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1960]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|49.97% ''92,295'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''50.03%''' ''92,410'' |} ಹವಾಯಿ ಜನತೆಯು ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ಸ್‌‍ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂದರೆ [[1972]] ಮತ್ತು [[1984]] 2004ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಕೆರ್ರಿ 9 ರಾಜ್ಯ ಚುನಾಯಿತ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 4 ಮತಗಳನ್ನು 54% ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳವರೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ [[ಹಿರಾಮ್ ಫಾಂಗ್]] ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಹವೇಲಿಯ ತಮ್ಮ [[ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗ]]ನಾಗಿದ್ದನು, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಓರೆಗೊನ್‌ನಿಂದ1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿ ಮಿಂಕ್ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ ಅಮೇರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂದರು. 2008 ನವೆಂಬರ್ 4 ರಲ್ಲಿ [[ಹೊನೊಲುಲು]] ನಿವಾಸಿ [[ಬಾರಾಕ್ ಓಬಮಾ]][[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ, [[ಇಲ್ಲಿನೊಯಿಸ್‌]]ನಿಂದಲೇ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ]]ನಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008 19 ರಂದು ಓಬಾಮರವರು ಹವಾಲಿಯನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕ್ಯಾಕುಸ್ ಆಗಿ ಶೇಕಡ 76% ರಷ್ಟು ಬಹುಮತಗಳಿಂದ ವಿಜಯಿಯಾದರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೆಸರು ನೂಚಿಸಿ ಹುಡುಕಿರುವ ಹವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯಿಂದ ಚುನಾಯಿತಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಒಂದು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕೇವಲ ಓ{{okina}}ಅಹು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಿರಿದಾದ ಸೊಟ್ಟ ಸೊಟ್ಟಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ರಸ್ತೆಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಚಾರವು ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವೂ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ದ್ವೀಪ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ [[ವಿಮಾನ ಯಾನ]]ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹವಾಯಿನ್ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], [[ಮೊಕುಲೆಲ್ ವಿಮಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಗೋ!]] ಹೊನಲೂಲು, Līhu{{okina}}e, ಕಾಹುಲೈ, ಕೊನಾ, ಮತ್ತು ಹಿಲೊಗಳ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಜೆಟ್‌ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ [[ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಂಗ್ಸ್]] ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾವೆ. ಈ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮು ಸಾಗಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [[Norwegian ಕ್ರೂಸ್ ಲೈನ್ಸ್]] ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯಾನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಸೂಪರ್‌ಫೆರ್ರಿ]] O{{okina}}ಅಹು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಏರ್ಪಾಡುಮಾಡಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಭಾವದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಾಂಶಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಿದೆ. ಮಾಯಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು/ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |newspaper= [[Honolulu Star-Bulletin]] |url= http://www.starbulletin.com/news/20090329_Aloha_Superferry.html |title= Aloha, Superferry Alakai leaves Hawaii to find job |date= March 29, 2009 |access-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010 |archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090402123127/http://www.starbulletin.com/news/20090329_Aloha_Superferry.html |url-status= dead }}</ref> == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Hawaii portal}} {{Main|Outline of Hawaii|Index of Hawaii-related articles}} {{clear}} == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == {{refbegin}} * ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ XVನೇ ವಿಧಿ. * ಬುಶ್‌ನೆಲ್,ಒ.ಎ. 1993. ''ದ ಗಿಫ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಜೇಷನ್: ಜೆರ್ಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಜೆನೊಸೈಡ್ ಇನ್ ಹವಾಯಿ'' . ISBN 0-7910-6772-6 ಹೊನೊಲುಲು: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್‌. * ಕಿನ್‌ಜೆರ್, ಸ್ಟೀಫನ್ 2007, ''ಓವರ್‌ಥ್ರೊ: ಅಮೇರಿಕಾ’ಸ್ ಸೆಂಚ್ಯುರಿ ಆಫ್ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಫ್ರಂ ಹವಾಯಿ ಟು ಇರಾಕ್'' . ISBN 0-7910-6772-6 ಟೈಮ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್ * {{cite book | last = Lyovin | first = Anatole V. | title = An Introduction to the Languages of the World | location = New York | publisher = Oxford University Press, Inc | year = 1997 | isbn = 0-19-508116-1 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check}} * {{cite book | last = Pukui | first = Mary Kawena | coauthors = Samuel H. Elbert | title = Hawaiian Dictionary | location = Honolulu | publisher = University of Hawaii Press | year = 1986 | isbn = 0-8248-0703-0 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check}} * ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್, ವೈನೆಲ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಇ.ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್ . "ದ 1897 ಪೆಟಿಷನ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ದ ಅನ್ನೆಕ್ಷೇಷನ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ." ಸೊಷಿಯಲ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ 63, 7 (ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999): 402-408. * ಸ್ಟೋಕ್ಸ್, ಜಾನ್ ಎಫ್.ಜಿ. 1932. "ಸ್ಪ್ಯಾನಿಯಾರ್ಡ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದ ಸ್ವೀಟ್ ಪೊಟಾಟೊ ಇನ್ ಹವಾಯಿ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಹವಾಯಿಯನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್." ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಾಜಿಸ್ಟ್, ಹೊಸ ಸರಣಿಗಳು, ಸಂ, 34, ನಂ, 4, pp.&nbsp;594–600. {{refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikinewshas|related '''[[wikinews:Portal:Hawaii|Hawaii news]]'''}} {{sisterlinks}} * [http://www.ehawaii.gov/dakine/index.html ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Hawaii}} * [http://www.gohawaii.com ಹವಾಯಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜಾಲತಾಣ] * {{wikivoyage|Hawaii}} * ಯು.ಎಸ್. ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ನ [http://www.ers.usda.gov/statefacts/hi.htm ಹವಾಯಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004170230/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/HI.htm |date=2011-10-04 }} * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=HI USGS ನೈಜ-ಸಮಯ, ಭೌಗೋಳಿಕ,ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219092808/http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=HI |date=2011-12-19 }} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=HI ಹವಾಯಿಯ ಯೋಗ್ಯತಾ ದತ್ತಾಂಶ & ಅಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609213401/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=HI |date=2008-06-09 }} * [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=15304 ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040404031722/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=15304 |date=2004-04-04 }} [[ನಾಸಾ]]ದ [[ಅರ್ಥ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿ * [http://eisenhower.archives.gov/Research/Digital_Documents/Hawaii/Hawaii.html ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಹವಾಯಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಹುಡ್, ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ. ಇಸೆನ್‌ಹೊವರ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527224443/http://www.eisenhower.archives.gov/Research/Digital_Documents/Hawaii/Hawaii.html |date=2010-05-27 }} * ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ [https://www.nytimes.com/2009/08/21/opinion/21theroux.html?pagewanted=all ಹ್ಯಾಪಿಲೀ ಎ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರೆವರ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್] {{Hawaii|expand}} {{United States}} {{Hawaii history}} {{Polynesia}} {{Countries and territories of Oceania}} {{Austronesian-speaking}} {{start box}} {{s-bef | before = [[Alaska]] }} {{s-ttl | title = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Admitted on August 21, 1959 (50th) }} {{s-non | reason = Most recent }} {{end box}} {{United States topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹವಾಯಿ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1959ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] orl389ed7czrqc0eydolagzga7vvbcj 0 22941 1377548 1373407 2026-07-28T20:00:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377548 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = Salem(சேலம்) | type = city | latd = 11.65 | longd = 78.16 | skyline= Salem city from Hills.jpg | skyline_caption= Part of city from Oothumalai | state_name = ತಮಿಳುನಾಡು | district = [[Salem district]] | language = Tamil | locator_position = right | leader_title=Mayor | leader_name= J. Rekha Priyadharshini | altitude = 278 | population_as_of = 2008 | population_total = 1551,438 | population_density = 9060 | area_magnitude= | area_total= 93.5 | area_telephone= 91-427 | postal_code= 636xxx | vehicle_code_range= TN-27, TN-30 and TN-54 | website=www.salemcorporation.gov.in | unlocode=INTEN | footnotes = | portal=Tamil Nadu }} '''ಸೇಲಂ''' {{audio|Salem.ogg|pronunciation}} ({{Lang-ta|சேலம்}}) ಒಂದು ನಗರ ಮತ್ತು [[ನಗರಸಭೆ]] ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ [[ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿದೆ , ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.ಸೇಲಂ [[ಕೊಂಗು ರಾಜ್ಯ ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ[[ತಮಿಳುನಾಡು‌]] ಒಳಗೊಂಡ [[ತಮಿಳಕಮ್‌]]‍ನ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇಲಂ [[ಯೆರ್ಕಾಡ್]] ಗಿರಿಗಳ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಉಸಿರು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿಯುವಂಥ ಸಂತೋಷದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತುತ್ತತುದಿಯಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತುವಾಗಲೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ [[ಕಿಳಿಯೂರ್ ಫಾಲ್ಸ್]] ನಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣಗಳು ಸಹ ಬದಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2006/02/11/stories/2006021102780300.htm|title=Jungle Look|publisher=The Hindu|accessdate=2006-12-09|archive-date=2007-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017144023/http://hindu.com/mp/2006/02/11/stories/2006021102780300.htm|url-status=deviated|archivedate=2007-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071017144023/http://hindu.com/mp/2006/02/11/stories/2006021102780300.htm}}</ref> ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1600 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ನಗರವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಾಗರಮಲೈ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಜರಗುಮಲೈ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಗೋಡುಮಲೈ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಂಜಾಮಲೈ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆಗಿರುವ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಿರಿಗಳ ವರ್ತುಲರಂಗದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಣಿಮುತರ್ ನದಿಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೇಯ ಜಾಗವೇ ದುರ್ಗದ ಪ್ರದೇಶ.<ref>{{cite web |url=http://www.http://www.salema2z.in/about/index.php |title=About Salem |publisher=Vii InnovatioN |accessdate=2009-08-29 |archive-date=2018-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912072355/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8490524.stm |url-status=dead }}</ref> ಸೇಲಂ - ಸ್ಟೀಲ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೈಮ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಮ್ಯಾಂಗೊ == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == ದೊರೆತ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇದು ಬೆಟ್ಟ ಗಿರಿಗಳ ಸುತ್ತುವರಿದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ''ಹೈ'' ಅಥವಾ ''ಶಲ್ಯ'' ಅಥವಾ ''ಸಾಯಿಲಂ'' ಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ''ಸೇಲಂ'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿದ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಚೆರಾ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಗು ರಾಜ್ಯ|ಕೊಂಗು]] ದೇಶಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ಅವರದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಮಿಳುನಾಡಿನ '''ಕುರುನಿಲ ಮನ್ನಾರ್ಗಲ್''' ಎಂಬ ಕೊಂಗು ರಾಜರುಗಳಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳಿಯ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸೇಲಂನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು [[ತಮಿಳು]] ಕವಯತ್ರಿ [[ಅವ್ವಯ್ಯರ್‌]]ನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪುನರ್ವಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರವು [[ಕೊಂಗು ನಾಡು]]ವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಮುಂದೆ ಸೇಲಂ [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಗಂಗಕುಲಂ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಧೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ಆಕ್ರಮಣವು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನಡೆದು ಸೇಲಂ [[ಮಧುರೈ ನಾಯಕರು]]ಗಳ ಕೈ ಕೆಳಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಅದು ಸೇಲಂನ '''ಗಟ್ಟಿ ಮೂದಲೀಸ್''' [[ಪೋಲಿಗಾರ್ಸ್‌]]ರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು ನಗರದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು [[ಮೈಸೂರು]]-[[ಮಧುರೈ]] ನಡುವಿನ ಧೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ [[ಹೈದರ್ಅಲಿ]]ಯ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. 1768ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಅನ್ನು ಕರ್ನಲ್ ವುಡ್ ಅವರು ಹೈದರಾಲಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 1772ರ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿಯು ಪುನಃ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 1799ರಲ್ಲಿ [[ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಲೈವ್‌]]ನ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕಗಿರಿ ದುರ್ಗ ಸೇನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗದ ತಾಣದಿಂದ ಪುನಃ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ತಂಡವು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಉಳಿದ ಸೇನೆ ತಾಣವು 1861 ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು. ಮ್ಯಾಗನಮ್ ಚೌಲ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಮಗುದಂಚವಾಡಿ ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಇಂತಹ ಪುನರ್ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಂಥ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಧೀರನ್ ಚಿನ್ನಾಮಲೈನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಮತ್ತು ಸಂಕಗಿರಿಯಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೊಂಗು ಸೇನಾಬಲ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಯುದ್ದದ ತಾಣವಾಗಿದ್ದವು. ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೊಂಗು ಸೇನಾನಿ '''ಥೀರನ್ ಚಿನ್ನಾಮಲೈ''' ಯನ್ನು [[ಸಂಕಗಿರಿ]]ಯ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಆದಿ ಪೆರುಕ್ಕು ದಿನ'' ದಂದು ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅದೇ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಸೇನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣ == ಸೇಲಂ ಇರುವುದು{{Coord|11.669437|N|78.140865|E|}}.<ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/25/Salem.html |title=Falling Rain Genomic s, Inc - ಸೇಲಂ |access-date=2010-03-29 |archive-date=2012-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121013121956/http://www.fallingrain.com/world/IN/25/Salem.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸರಾಸರಿ 278&nbsp;ಮೀಟರ್ (912&nbsp;ft)ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇಲಂ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ದಿಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೈದಾನಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. {{Geographic Location |title = |Northwest = [[Mettur]] |North = [[Dharmapuri]] |Northeast = [[Shevaroy Hills]] |West = Thramangalam |Centre = Salem City |East = Attur |Southwest = [[Sankari]] |South = [[Namakkal]] |Southeast = [[Rasipuram]] }} == ರಾಜಕೀಯ == ಸೇಲಂ ಮೂರು ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಸೇಲಂ ಉತ್ತರ, ಸೇಲಂ ದಕ್ಷಿಣ, ಹಾಗೂ ಸೇಲಂ ಪಶ್ಚಿಮ, ಇವೆಲ್ಲಾ [[ಸೇಲಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ನ ಭಾಗಗಳು.<ref>{{cite web | url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S22/TN_ACPC.pdf | format = PDF | title = List of Parliamentary and Assembly Constituencies | accessdate = 2008-10-09 | work = Tamil Nadu | publisher = Election Commission of India | archive-date = 2006-05-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060504185928/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S22/TN_ACPC.pdf | url-status = dead }}</ref> . ಹೆಸರಾಂತ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಸಿ. ವಿಜಯರಾಘವಾಚಾರಿಯರ್, ಪಗದಲ ನರಸಿಂಹಲು ನಾಯ್ಡು, [[ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ]] ([[ರಾಜಾಜಿ]]), ಡಾ.ಪಿ.ಸುಬ್ಬರಾಯನ್ ಮತ್ತು ಎಸ್.ವಿ.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದವರು ಸೇಲಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ‍ಮಂಗಲಂ ಅವರು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕೃಷಿ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಶ್ರೀಯುತ ವೀರಪಾಂಡೆ ಆರ್ಮುಗಮ್ (DMK ಪಾರ್ಟಿ) ರವರು ಸಹ ಇದೇ ನಗರದವರು. == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == 2001ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ<ref>[http://www.censusindia.gov.in Indian Census]</ref> ಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೇಲಂ ನಗರವು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 751,438 ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ನಗರಸಭೆ (696,760), ಕೊಂಡಲಂಪಟ್ಟಿ (16,808), ಕನ್ನನ್ ಕುರಿಚಿ (14,994), ನೆಕ್ಕಾರಪಟ್ಟಿ (9,869), ಮಲ್ಲಮುಪ್ಪಂಪಟ್ಟಿ (6,783) ಮತ್ತು ದಳವಾಯಿಪಟ್ಟಿ (6,224)ಗಳು ಸೇರಿವೆ.ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 51% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 49% ಚುನಾವಣೆಗೆ ಭಾಗಿದಾರರು. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ 64.5% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇಲಂ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರದ ಸರಾಸರಿ 77% ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಪುರಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ 82% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ 72% ಇದೆ. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರೇ 10% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ '''ಕೊಂಗು ತಮಿಳ್''' ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯರಾದ [[ಜೈನರು]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಅವರೂ ಸಹ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡಲು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ.ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ವರದಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ ಈ ನಗರ ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. 1991ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ : 499,024 ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: 696,760 == ಮನರಂಜನೆ == === ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು === ಸೇಲಂ ಸುಧೀರ್ಘವಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ನಗರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಿಚ್ಚಿಪಾಲಯಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಇರುವುದು ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. 80ರ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ 15 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿವೆ, ಹಳೆಯ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಈಗಲೂ 15 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳೆಂದರೆ ARRS ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್, BIG CINEMAS, ಮಂತಾದವುಗಳು. === ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು === ಸೇಲಂ ಕೂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಾ ಇದೆ. ಶಾರದಾ ಕಾಲೇಜ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಒಮಲೂರ್ ರಸ್ತೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ಸ್ವರ್ಣಾಂಬಿಗೈ ಪ್ಲಾಜಃ, ಕಂದಸ್ವರ್ಣ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್, ವಿ.ವಿ. ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಜಃ, ತುಲಸಿ ರಿಟೇಲ್, ಕಂದಸ್ವರ್ಣ ಮೆಗಾ ಮಾಲ್, ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ಸ್, ಮೋರ್ ಫಾರ್ ಯು,ನೀಲ್ಗಿರೀಸ್, ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಹಲವು.ಹಾಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊಟೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟುಗಳು ಈಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Saillogo.JPG|right|thumb|SAIL]] ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳ್ಳಿ ಕಾಲ್ಕಡಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.salema2z.in/about/silver.php |title=Salem Silver Works |access-date=2010-03-29 |archive-date=2010-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100531032009/http://www.salema2z.in/about/silver.php |url-status=deviated |archivedate=2010-05-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100531032009/http://www.salema2z.in/about/silver.php }}</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಡುಪು, ಉಕ್ಕು, ಸ್ವಚಾಲಿತ ಉತ್ಪನ್ನ, ಕೊಳಿ ಸಾಕಾಣೆ ಮತ್ತು [[ಸಗೊ]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.salema2z.in/about/sago.php |title=Sago Point of the World |access-date=2010-03-29 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528185447/http://www.salema2z.in/about/sago.php |url-status=deviated |archivedate=2010-05-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100528185447/http://www.salema2z.in/about/sago.php }}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ [[ಮ್ಯಾಗ್ನಸೈಟ್]] ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇಲಂ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ [[ದಾಲ್ಮಿಯ]] ಮತ್ತು TANMAG ಕಂಪನಿಗಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.tnmine.tn.nic.in/TN-Mining.htm#Magnesite |title=Dept.Geology and mining, TN |access-date=2010-03-29 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304033759/http://www.tnmine.tn.nic.in/TN-Mining.htm#Magnesite |url-status=deviated |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304033759/http://www.tnmine.tn.nic.in/TN-Mining.htm#Magnesite }}</ref> ಲೀಘ್ ಬಜಾರ್ ಎನ್ನುವುದು ಆಗ್ರೋ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2007}} ರತ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಮಾರ್ಡನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಸೇಲಂ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ{{Citation needed|date=January 2008}}. ಈಗ ಗತಿಸಿದ, [[ಮಾರ್ಡನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು]] ಕೆಲವು ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ [[ಎಮ್.ಜಿ.ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಅವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈಗ ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಇಲ್ಲ. === ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳು === 1930 ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಸೇಲಂ ವಸ್ತ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಿರುಪುರ್ ನೇಯ್ದ ಉಡುಪುಗಳ ರಫ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವ ತನದ ಸೇಲಂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಡುಪು ಬಟ್ಟೆ/ವಸ್ತ ಸರಕಿನ ರಫ್ತುಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸೇಲಂ, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೇಲಂ ಮಾವಿನ ತಿರುಳಿನ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ಮಾವಿನ ತಿರುಳಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. === ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು (SEZ) === ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೇಣಿ II ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ELCOT ಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು IT ಪಾರ್ಕಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಯೋಜನೆ ಹಾಕುತ್ತಿವೆ.{{convert|160|acre|km2}}.<ref>{{cite web |url=http://elcot.in/it-parks.php?page=2#4 |title=Tamilnadu Elcot Website |publisher=Elcot |accessdate=2008-09-26 |archive-date=2008-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918053613/http://www.elcot.in/it-parks.php?page=2#4 |url-status=deviated |archivedate=2008-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918053613/http://www.elcot.in/it-parks.php?page=2#4 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2006/09/01/stories/2006090103810500.htm |title=Site for IT Park ideally situated |publisher=The Hindu |accessdate=2006-01-09 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930235245/http://www.hindu.com/2006/09/01/stories/2006090103810500.htm |url-status=dead }}</ref> ಸೇಲಂ ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಉಕ್ಕು SEZ ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು SAIL ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ{{convert|250|acre|km2}}<ref>{{cite web |url=http://www.processregister.com/Salem_Steel_S_E_Z/Project/pid20353.htm |title=Site for IT Park ideally situated |accessdate=2008-09-26 }}</ref>. ಸೇಲಂ ನಗರದ ಸುರಮಂಗಲಂ ಪ್ರದೇಶವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಖಾನಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{cite web |url=http://www.tn.gov.in/policynotes/archives/policy2001-2/pbrsi6-e-2001-2.htm |title=Electrical and electronics industries |publisher=Government of Tamil Nadu |access-date=2010-03-29 |archive-date=2009-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090421030716/http://www.tn.gov.in/policynotes/archives/policy2001-2/pbrsi6-e-2001-2.htm |url-status=dead }}</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣಗಳು == ಅನೇಕ [[ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್]][[ದೇವಾಲಯ]]ಗಳು ಸೇಲಂನಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಎರಡುವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತೇರಿನಲ್ಲಿರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ನಗರದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಹಾಗೂ ಹರಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. (ಸೂಚನೆ : ಭಕ್ತರು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೂವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಹಬ್ಬದ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವೇಷಗಳ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕವಾಯಿತು ನಡೆಸುವುದು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಾಲಯದ ಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇವಾಪೆಟ್ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್ [[ದೇವಾಸ್ಥಾನದ ಬಂಡಿ]] ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಬಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ವರೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲೇ ಕೊಟ್ಟಾಯ್ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ್ ದೇವಾಲಯವು ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಅಲಗಿರನಾಥರ್ ತಿರುಕೊಯಿಲ್, "ಕೊಟ್ಟಾಯ್ ಪೆರುಮಾಲ್ ಕೊಯಿಲ್" ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಬ್ಬ "[[ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ]]" ಮತ್ತು ಆ ದಿನದಂದು ಲಕ್ಷೋಪಲಕ್ಷ ಭಕ್ತರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಹಬ್ಬಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಮ್, ಪವಿತ್ರೋತ್ಸವಮ್, ನವರಾತ್ರಿ, ಮತ್ತು ಪುರತಸಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಉತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ "ಆಂಡಾಲ್ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣಂ" ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉತ್ಸವ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ಶ್ರೀ ವಿಲ್ಲಿ ಪುತ್ತುರ್ ("ಸೂಡಿ ಕೊಡುಥಾ ಸುಡರ್ ಮಲೈ") ನಿಂದ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗವನೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯವು ಕೂಡ ಸೇಲಂನ ಒಂದು ಅತಿಮುಖ್ಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಘ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯು ಇಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅರುಣಗಿರಿನಧಾರನು ಮುರುಗ ದೇವನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಸುಗವನೇಶ್ವರರ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿರುವ [http://www.sribvpanjaneya.org ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್, ಆಶ್ರಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120303051114/http://www.sribvpanjaneya.org/ |date=2012-03-03 }} ವು [http://www.sribvpanjaneya.org ಶ್ರಿ ಭಕ್ತ ವರಪ್ರಸಾದ ಆಂಜನೇಯರ್, ಆಶ್ರಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120303051114/http://www.sribvpanjaneya.org/ |date=2012-03-03 }} ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್‌ನನ್ನು ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ಜಯಂತಿ''' ; '''ಶ್ರೀ ರಾಮನವಮಿ''' ಮತ್ತು '''ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಗಳು''' ಈ ಆಶ್ರಮದ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಹತ್ವದ ಗ್ರಂಥವಾದ '''ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರ ಕಾಂಡಂ''' ವಾಚನ ಮಾಡುವುದು ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಭ್ಯಾಸ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಏನೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು '''ಸುಂದರ ಕಾಂಡಂ''' ಅನ್ನು ವಾಚನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ '''ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್''' ನು ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗೂ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವ ಮುರುಗನ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಟ್ಟ ಸೀಲನಾಯ್ಕೆನ್‌ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅದನ್ನು ಊತುಮಲೈ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಮಾರಗಿರಿಯು ಸ್ವಾಮಿ [[ಮುರುಗ]]ನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇಲಂ ನಗರದಿಂದ ಇದು 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಆಶ್ರಮವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1941ರಲ್ಲಿ ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಉಪಶಾಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ISKCON ಆಶ್ರಮವು ಇದೆ. ವೈಕಲ್ಪಟ್ಟರೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯವು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣನ್ ಕುರುಚಿಯಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮಠವು ಇದೆ. ಸೇಲಂನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೂ ಮಸೀದಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಜಾರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ, ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಥೇರು ಮತ್ತು ಕೀಲ್ಥೇರು ಮಸೀದಿಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಬಳಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಘಟಿತ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಬಳಿಯ ಮಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮ್ಮಪೇಟೆಯಲ್ಲಿನ ಮಸೀದಿಗಳು, 5ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಗೈಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದವುಗಳು. ಅದಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ [[ಅರಾಬಿಕ್]]ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೇಲಂ ನಲ್ಲಿದೆ, ಮ್ಯಾಗ್ನೆಸೈಟ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಸರಾದ ಅರೇಬಿಕ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.ವಯಿಕಾಲಪಟ್ಟರೈನಲ್ಲಿ ನರಶಿಮ್ಮಾರ್ ದೇವಾಲಯವು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣನ್ ಕುರುಚಿಯಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮಠವು ಇದೆ. ಸೇಲಂನ, ಫೋರ್ ರೋಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಫ್ಯಾಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚರ್ಚ್ ಇದೆ. 1930 ರಲ್ಲಿ, ಸೇಲಂ ನಗರವು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಡಿಯೋಸಿಸ್‌ನ ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅಂದಿನ ಬಿಷಪ್‌ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನಪ್ಪನ್ ಸಿಂಗರೋಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರ ಮುಖ್ಯ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರವು ಇನ್ಫ್ಯಾಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವು [[LEF]] ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಲದೇವಿಯಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಅವರದೇ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಉದಾ : ಒಮಲೂರ್‌ನ ಮಲಕೌಂದನೂರ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಯ್ಯನರಪ್ಪನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬೇರೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಅಯ್ಯನರಪ್ಪನ್ ದೇವಾಲಯ ಆತ್ಯಂಪಟ್ಟಿಯ ಸರೋವರದ ಪಾಪರಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವರ್ಷದ ಥೇವಮ್(ಹಬ್ಬ) ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿಂದ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.... ಸೇಲಂನಿಂದ ಎಲ್ಲಂಪಿಲೈ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 10ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನವೆನ್ನಲಾದ ಸಿಧಾರ್ ಕೊಯಿಲ್ ಇದೆ. ( ಸಿಧಾರ್ ಗಳು ಸಾಧುಸಂತರು ಇವರು ಚಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತೋರುವಂಥವರು- ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಅವರಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ನಿಯಮವಿದೆ). ಕಂಜಮಲೈ ಬಳಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸಂತರು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಸ್ಥಳಿಯರೆಲ್ಲಾ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಪೌರ್ಣಿಮೆ ದಿನದಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹತ್ತಿರದ ಔಷದೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದುವರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. == ಯೆರ್ಕಾಡ್ == ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಸೆರ್ವರಾಯನ್ ಎಂಬ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ [[ಯೆರ್ಕಾಡ್]]ಎಂಬ ಗಿರಿಧಾಮವು ಸೇಲಂನ ಬಳಿಯಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1515 ಮೀಟರ್‌ಗಳು (4969 ಅಡಿ) ನಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ಇರುವದರಿಂದ ಈ ನಗರ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ - ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಯೆರಿ" ಎಂದರೆ "ಸರೋವರ" ಮತ್ತು "ಕಾಡು" ಎಂದರೆ "ಫಾರೆಸ್ಟ್". ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಮರಗಳ ತೋಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಆರ್ಖಿಡೇರಿಯಮ್ ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆರ್ವರಾಯನ್ ದೇವಾಲಯವು ಯೆರ್ಕಾಡ್‍೬ನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಗಿರಿಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶೆವರಾಯ್ ಗಿರಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಅನ್ನು ಬಡವರ ಊಟಿ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 11°46′46″N 78°12′12″E / 11.7794°N 78.2034°E / 11.7794; 78.2034 ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Kiliyur waterfalls near Yercaud.jpg|ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಹತ್ತಿರದ ಕಿಲಿಯೂರ್ ಜಲಪಾತ File:Yercaud rainbow.jpg|ಪಗೋಡಾ ಪಾಯಿಟ್ ಹತ್ತಿರದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು File:Salem from Yercaud.jpg|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ನಗರದ ನೋಟ File:Road Yercaud.jpg|ಯೆರ್ಕಾಡ್‌ನ ಒಂದು ನಿಶ್ಯಬ್ಧ ರಸ್ತೆ File:Yercaud lake 1.JPG|ಬೋಟಿಂಗ್ ಲೇಕ್ File:HogenakkalFalls DrySeason.jpg|ಒಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು File:Hogenakkal waterfalls (India, 2006) 1.jpg|ಬೆಟ್ಟದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತಗಳು File:Emerald Lake Nilgiris.jpg|ಯೆರ್ಕಾಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಕ್‌ವ್ಯೂ </gallery> == ಸಾರಿಗೆ == [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಕೊಯಂಬತ್ತೂರ್]], [[ಮಧುರೈ]], [[ಎರ್ನಾಕುಲಮ್]]/[[ಕೊಚಿನ್]], [[ಪಾಂಡಿಚೆರಿ]], [[ತ್ರಿಚಿ]], [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]] ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಸೇಲಂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. === ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ === ==== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ==== ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಸೇಲಂ ಮುಖಾಂತರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ: * [[NH7]] (ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ), * [[NH47]] (ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ) ಮತ್ತು * [[NH68]] (ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ) ಸೇಲಂ ಬಳಿ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದು ವಿಭಾಗಿಸಿದೆ. ==== ಬಸ್ ನಿಲ್ಡಾಣಗಳು ==== ಸಲೇಮ್ ಕೆಳಕಂಡ 2 ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * MGR ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಇದನ್ನು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ (ಹೊಸ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ)- ಮೊಫುಸ್ಸಿಲ್ ದಾರಿಗಳು * ಟೌನ್ ಬಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (ಹಳೆಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ)- ನಗರದ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆಗಳು. === ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Salem Town RS.JPG|right|thumb|ಸೇಲಂ ನಗರ]] [[ಚಿತ್ರ:Salem Market.JPG|right|thumb|ಸೇಲಂ ಮಾರ್ಕೆಟ್]] ಗ್ರೇಟ್ ಸೇಲಂ ವಿಭಾಗ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರದ ಕೆಲಸ ನಡೆಯಿತು. ಸೇಲಂ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 842&nbsp;ಕಿಮೀ. [[ಸೇಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್]] ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ರೈಲುಗಳು ಸೇಲಂ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಕಂಡ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಹಲವಾರು ರೈಲುಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ (ಜೊತೆಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ): {| class="ವಿಕಿಟೇಬಲ್‌" |- ! ಸೇಲಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಾಗುವ ರೈಲುಗಳು (ಕಡೆಗೆ / ಮಾರ್ಗವಾಗಿ) ! ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ [b]ನೇರ ರೈಲುಗಳು[/b] |- '''1'''ಜೋಲರ್ಪೆಟ್ಟಾಯಿ ಕಡೆಗೆ (via) ಮ್ಯಾಗ್ನೆಸೈಟ್ ಜಂಕ್ಷನ್ | * ಚೆನ್ನೈ (ಮದ್ರಾಸ್) ಸೆಂಟ್ರಲ್ * ಮುಂಬಯಿ * ಹೌರಾಹ್, ಗುವಾಹತಿ * ಗೋರಖ್‌ಪುರ್ * ನವ ದೆಹಲಿ |- 2.ಬೆಂಗಳೂರು ಕಡೆಗೆ (ವಯಾ) ಒಮಲೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ | * ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು * ಮುಂಬಯಿ |- 3.ಮೆಟ್ಟೂರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಕಡೆಗೆ (via) ಒಮಲೂರ್ ಜಂಕ್ಷನ್) | ಮೆಟ್ಟೂರ್ ಡ್ಯಾಮ್ |- [4];ಈರೋಡ್ ಕಡೆಗೆ (via) ಸಂಕಗಿರಿ | * ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು * ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ * ಮದುರೈ, ಟುಟಿಕೊರಿನ್, ರಾಮೇಶ್ವರಂ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ * ಕೊಚಿನ್ (ಎರ್ನಾಕುಲಮ್), ತ್ರಿವೆಂಡ್ರಮ್, ಮಂಗಳೂರು |- 5ವ್ರಿಧಾಚಲಂ ಕಡೆಗೆ (via) ಸೇಲಂ ನಗರ | * ಚೆನ್ನೈ-ಎಗ್ಮೋರ್ |- } ಈ ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲದೆ, ಸೇಲಂನಿಂದ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಸರಕು ಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಕೂಡಾ ಇದೆ.ಚೈನ್ನೈನಿಂದ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು/ಕೇರಳ (ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ)ದ ಕಡೆಗಿನ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ [ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ] ಹೋಗುವ ರೈಲುಗಳು ಈ ನಗರದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಗುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಸೇಲಂ ರೈಲ್ವೆ-ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು 1 ನವೆಂಬರ್ 2007ರಂದು [[ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] [[ಎಮ್. ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ರೈಲ್ವೆಖಾತೆ ಸಚಿವ [[ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್‌]]ರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/10/14/stories/2007101454340400.htm |title=Staff (14 October 2007) "ಸೇಲಂ railway division formed" ''The Hindu'' |access-date=29 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-date=13 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213034108/http://www.hindu.com/2007/10/14/stories/2007101454340400.htm |url-status=dead }}</ref> ಸೇಲಂ ರೈಲ್ವೆ-ವಿಭಾಗವು ಕೇರಳದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರೈಲ್ವೆ-ವಿಭಾಗದ ತರಹವೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಒಡಕು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಸೇಲಂನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುಗಳು * [[ಚೆನ್ನೈ - ಸೇಲಂ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]. ಈ ರೈಲು ಅಲ್ಲದೆ * [[ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]] ಕೂಡಾ ಸೇಲಂ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು, ಇದು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೇಲಂನಿಂದಲೇ ಹೊರಡುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಚೆನ್ನೈ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲುಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸೇಲಂ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಸೇಲಂ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು ತಲುಪುವ ಅತಿ ವೇಗದ ರೈಲುಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. [[ಚೆನ್ನೈ / ಸೇಲಂ]]ನಿಂದ [[ಇಂದೋರ್]], ಲಕ್ನೌ, [[ಜಬಲ್ಪುರ್]] ಮತ್ತು[[ಜೈಪುರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಅತಿಯಾದ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಸೇಲಂ ನಿಂದ [[ನಮಕ್ಕಲ್]] ಮಾರ್ಗವಾಗಿ [[ಕರೂರ್]] ತಲುಪಲು ಹೊಸ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೇಲಂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ * ಸೇಲಂ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ * ಸೇಲಂ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಷನ್ * ಸೇಲಂ ಟೌನ್ ಸ್ಟೇಷನ್ * ಸೇಲಂ ಪೂರ್ವ (ಈಗ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ) * ಮಾಗ್ನೆಸೈಟ್ ಜಂಕ್ಷನ್ (ಇದು ಸ್ಟೇಷನ್ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ) * ನೆಯ್ಕಾರಪಟ್ಟಿ * ಕೊಂಡಲಂಪಟ್ಟಿ (ಉದ್ದೇಶಿತ ಸೇಲಂ-ಕರೂರು ಮಾರ್ಗ) * ಅಯೋಧ್ಯಾಪಟ್ಟಿಣಂ * ಕರುಪ್ಪುರ್ * ವೀರಾಪಂಡಿ * ಮೊರಾಪ್ಪುರ್ * ದನಿಶ್‌ಪೇಟ್ * ದಾಸಂಪಟ್ಟಿ * ನಾಲು ರಸ್ತೆ(ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗ) * ಐದು ರಸ್ತೆಗಳು (ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ಚೆರ್ರಿ ರಸ್ತೆ(ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ಹಸ್ಥಂಪಟ್ಟಿ ರೌಂಡಣ(ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ಗುಹಾಯಿ(ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ಸೆವ್ವಾಯಿಪೇಟ್ಟಾಯ್ (ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ಅಮ್ಮಪೆಟ್ಟಾಯ್(ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) * ತಾರಾಮಂಗಲಂ(ಉದ್ಡೇಶಿದ ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ) === ವಾಯುಯಾನ/ಸಾರಿಗೆ === [[ಸೇಲಂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]- ಧರ್ಮಪುರಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆಗೆ NH7ನಲ್ಲಿ ಒಮಲೂರ್ ಸಮೀಪ ಕಮಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸೇಲಂ ಹೊಂದಿದೆ (ಕೋಡ್ FR3241). 15 ನವೆಂಬರ್ 2009ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಕಿಂಗ್‌ಫಿಷರ್ ಏರ್ಲೈನ್‍ನ ವಿಮಾನಗಳು ಸೇಲಂ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಚೆನ್ನೈಗೆ ನಿಯತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇವು ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮುಂಬಯಿ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾಗಳ ವಿಮಾನುಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. <ref>{{cite | url= http://www.hindu.com/2009/10/15/stories/2009101554400500.htm | title= ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | access-date= 2010-03-29 | archive-date= 2009-11-25 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091125050036/http://www.hindu.com/2009/10/15/stories/2009101554400500.htm | url-status= dead }}</ref> ==== ಸೇಲಂ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ==== * ಮಾರ್ಗಗಳು : 1 * ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ : 50 * ಮಾರ್ಗದ ದಿಶೆ : 04/22 * ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದ :6000&nbsp;ft (ಸುಗಮವಾದ) * ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಮಾರ್ಗಗಳು : ಬ್ಯಾಕ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಧದಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಮಾರ್ಗ A == ಮಾಧ್ಯಮ == === ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ === ಸೇಲಂ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು * [[ದಿನ ತಂತಿ]] * [[ದಿನಮಲರ್]] * [[ದಿನಕರನ್]], * [[ದಿನಮಣಿ]] * [[ಕಾಲಾಯ್ ಕಾಥಿರ್]] (ಈ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಸೇಲಂ‌ನಲ್ಲಿದೆ) * [[ಮಾಲಾಯ್ ಮಲರ್]] * [[ತಮಿಳು ಮುರಸು]] * [[ದ ಹಿಂದು]] (ತ್ರಿಚಿ ಘಟಕದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಸೇಲಂ ಆವೃತ್ತಿ) * [[ದ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]] (ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನಿಂದ ವಿಶೇಷ ಸೇಲಂ ಆವೃತ್ತಿ) === ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನಲ್‌ಗಳು === ಸೇಲಂ 4 ಸ್ಥಳೀಯ ತಮಿಳು ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, * ಪೋಲಿಮರ್ ಚಾನಲ್ * CTN * ಪೋಲಿಮರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ * CTN ಮ್ಯೂಸಿಕ್ === ರೇಡಿಯೋ === ಸೇಲಂ [[ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದೆಂದರೆ FM ರೈನ್‌ಬೋ-103.70.. ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Refimprove|section|date=January 2007}} ಈ ಹಿಂದೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. 1986ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರಲಿಂಗಂ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಸೇಲಂನಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು MCI ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>http://www.mciindia.org/apps/search/view_ಕಾಲೇಜ್.asp?ID=226{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 75 MBBS ಸೀಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜು ಸೇಲಂನ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಹೆಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತರಗತಿಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ 10&nbsp;km ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈಗ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಲಿದೆ <ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/07/03/stories/2006070310620100.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624051552/http://www.hindu.com/2006/07/03/stories/2006070310620100.htm |url-status=dead }}</ref> ಸುಮಾರು Rs.120 ಕೋಟಿಯ ವೆಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (AIIMS) ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಲಿದೆ. ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು === * '''[http://periyaruniversity.ac.in ಪೆರಿಯಾರ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]''' ಯು ಸೇಲಂನ ಕರುಪ್ಪೂರ್ ಸಮೀಪದ ಒಮಲೂರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. * '''[http://www.vinayakamission.com ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಡೀಮ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821060311/http://www.vinayakamission.com/ |date=2010-08-21 }}''' , ಸೇಲಂ. 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯು ಭಾರತ ದೇಶದ 48ನೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. === ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ === ಸೇಲಂ ನಗರವು ಅತಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ''ಅಂದರೆ'' , 170ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸೇಲಂ-7ನ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ . ಮೂಲತಃ ಈ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇಲಂನ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು, 1963-6ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು ಆಗ ಎಮ್.ಗೋಪಾನ್ ಎಂಬುವವರು ಸೇಲಂ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗದಿದ್ದರೆ ಸೇಲಂ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯು ಕಾಲೇಜನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. === ಶಿಕ್ಷಣ === 1. [http://www.avscollege.ac.in A.V.S. ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್. ] 2. ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಆಟೊನೊಮಸ್), ಸೇಲಂ - 7. 3. ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್, ಸೇಲಂ - 8. 4. ಜಯರಾಂ ಆರ್ಟ್ಸ್ & ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್. 5 ಪದ್ಮವಾಣಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಸ್. 6. ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿ ಕೈಲಾಶ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್. 7. [http://www.sowdeswari.com ಸೇಲಂ ಸೌದೇಶ್ವರಿ ಕಾಲೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100312072355/http://www.sowdeswari.com/ |date=2010-03-12 }} 8. [http://www.srisaradacollege.ac.in ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್(ಆಟೊನೊಮಸ್)] 9 ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ್ ಕಾಲೇಜ್. 10 [http://www.vysyacollege.org ವೈಶ್ಯ ಕಾಲೇಜ್] ====== * ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ * ಶ್ರೀ ಭರಣಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ * ಶ್ರೀ ಭರಣಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ * ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಶಂಕರಾಚಾರಿಯರ್ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜ್ * ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಕ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ * ವಿನಾಯ ಮಿಷನ್ಸ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ * ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ * ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ * ATAMA ಆಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ === ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Admingce.JPG|right|thumb|ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡ]] * [[ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] [http://www.gcesalem.edu.in ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508073126/https://gcesalem.edu.in/ |date=2021-05-08 }}. * [http://kiot.in ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100405073121/http://www.kiot.in/ |date=2010-04-05 }} * ವಿನಾಯಕ ಮಿಷನ್ಸ್ ಕಿರುಪಾನಂದ ವಾರಿಯರ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ * [[ಸೋನಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] [http://www.sonatech.ac.in/ ], 1997ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು , ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. * AVS ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಅಮ್ಮಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ಮಹಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, 2004ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 12&nbsp;ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಯೋದಿಯಾಪಟ್ಟಣಂ ಹತ್ತಿರ ಮಿನ್ನಾಂಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. * ದ ಕಾವೇರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮೆಚೆರಿ, [[ಮೆಟ್ಟೂರ್]]. * ಗ್ರೀನ್‌ಟೆಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ, [[ಅಟ್ಟೂರು]]. * ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ, [[ಅಟ್ಟೂರು]]. * ಭಾರತೀಯಾರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ, [[ಅಟ್ಟೂರು]]. * ನರಸುಸ್ ಸಾರಥಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ, [[ಒಮಲೂರ್]]. * VSA ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಉಥಮಚೋಳಪುರಂ, ಸೇಲಂ -10. * SRS ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಸೇಲಂ-636122. === ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === * CSI ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಯೆರ್ಕಾಡ್ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ, ಸೇಲಂ. * MIT ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕಾವೇರಿ ಕ್ರಾಸ್, ಮೆಟ್ಟೂರ್. * ಮುರುಗೇಸನ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕರುಮಪುರಂ, ಸೇಲಂ. * ದ ಸೇಲಂ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಪನಾಮರತುಪಟ್ಟಿ ಪಿರಿವು ರಸ್ತೆ, ಸೇಲಂ. * ತ್ಯಾಗರಾಜರ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸುರಮಂಗಲಂ, ಸೇಲಂ. * ಕಾವೇರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ,ಎಮ್.ಕಾಲಿಪಟ್ಟಿ,ಸೇಲಂ. * ರಾಜಾಜಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ,ಪೆರಿಯಾ ಸೀರಾಗಪಡಿ. ಸೇಲಂ. === ಶಾಲೆಗಳು === * ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ, ಸೇಲಂ-636012.(ಹುಡುಗರ ಹಾಗೂ ಹುಡುಗಿಯರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿವೆ) * ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ವಲಸಾಯೂರ್, ಸೇಲಂ-122 * ಜಯ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಪೊನ್ನಂಪೇಟ್, ಸೇಲಂ-636003. * ವಯ್ಗಾಯ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ವಝಾಪಡಿ, ಸೇಲಂ- 636111. * MAM ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ and ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ, ಮೆಟ್ಟೂರ್ ಡ್ಯಾಮ್. * ಮಾಂಟ್‌ಫೋರ್ಟ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಯೆರ್ಕಾಡ್. * ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅಮ್ಮಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ - 636003. * SHY ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಯೆರ್ಕಾಡ್. * ಭಾರತಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಮಾರವನೇರಿ, ಸೇಲಂ.(ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಕೊಂಡಲಂಪಟ್ಟಿ, ಸೇಲಂ. * ಗ್ಲೇಝ್ ಬ್ರೂಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ರೆಡ್ಡಿಯೂರ್, ಸೇಲಂ. * ಲಿಟಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, 4 ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇಲಂ. * ಲಿಟಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ, 4 ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇಲಂ. * ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫೆರ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ * C.S.I. ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಶೇವಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. (ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * C.S.I. ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಶೇವಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. * [http://www.salemholycross.org ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100327134327/http://www.salemholycross.org/ |date=2010-03-27 }}[http://www.salemholycross.org ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100327134327/http://www.salemholycross.org/ |date=2010-03-27 }} (ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಹೋಲಿ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಫೆಯಿರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಸೇಲಂ. * ನೋಟ್ರೆಡೇಮ್ ಆಫ್ ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಶಾಲೆ [CBSE], ಗುಂಡುಕಲೂರ್, ಸೇಲಂ - 636104. * ಕ್ಲೂನಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ [http://clunysalem.org/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090830012800/http://www.clunysalem.org/ |date=2009-08-30 }} (ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ. * ಗೋಲ್ಡನ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ. * ಗುಗಾಯ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಲೈನ್ ಮೆಡು, ಸೇಲಂ. * ಗುಗಾಯ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಶಾಲೆ, ಲೈನ್ ಮೆಡು, ಸೇಲಂ. * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ [CBSE], ಅಮ್ಮಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ [CBSE], ಶೇವಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ [CBSE], ಕೊಂಡ್ಲಂಪಟ್ಟಿ, ಸೇಲಂ. * ವಾಸವಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಶೇವಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. * ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಶಾರದ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ. * ಶ್ರೀ ಶಾರದ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸೇಲಂ. * ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ - 1. * [http://www.salemstjohns.com ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205200017/http://www.salemstjohns.com/ |date=2010-02-05 }}[http://www.salemstjohns.com ಸೇಂಟ್.ಜಾನ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ - 16.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205200017/http://www.salemstjohns.com/ |date=2010-02-05 }} (ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) ಜೊತೆಗೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಇದೆ. * ಬಾಲ ಭಾರತಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ - 7. * ಸೇಂಟ್ ಪೌಲ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ-07 (ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಲೈನ್ ಮೆಡು, ಸೇಲಂ - 6. (ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅರಿಸಿಪಾಲ್ಯಂ, ಸೇಲಂ. (ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ, ಅರಿಸಿಪಾಲ್ಯಂ, ಸೇಲಂ. (ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ) * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅತ್ತಾಯಂಪಟ್ಟಿ. * ಶ್ರೀ ಶಾರದ ಬಾಲ ಮಂದಿರ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ (ಬಾಲಕರಿಗಾರಿ ಮಾತ್ರ), ಸೇಲಂ. * ಸರಸ್ವತಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅಟ್ಟೂರು. * ಮಾರುತಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಮಣಿವಿಝುಂದನ್ (ದಕ್ಷಿಣ), ಅಟ್ಟೂರು. * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ - ಸಿರುವಚೂರ್, ಅಟ್ಟೂರು. * ಹೋಲಿ ಫ್ಲವರ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಸೇಲಂ. * ಟ್ಯಾಗೂರ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅಟ್ಟೂರು. * ಜ್ಯೋತಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಅಮ್ಮಾಪೇಟ್, ಸೇಲಂ. * ರಾಜ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಪಿ.ಜಿ. ಪಾಲಯಂ, ಅಟ್ಟೂರು. * ಸಿಂಧಿ ಹಿಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ನರಯ ನಗರ. ಸೇಲಂ * ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ವಳ್ಳುವರ್ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹತ್ತಿರ, ಸೇಲಂ-1. ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯು ಅದರ ಡೈಮಂಡ್ ಜ್ಯುಬಿಲಿಯನ್ನು ಈ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. == ಆಕರಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.salemjilla.com/ www.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100409015123/http://salemjilla.com/ |date=2010-04-09 }}[http://www.salemjilla.com/ SalemJilla.com The No-1 Portal Of salem City, Tamil Nadu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100409015123/http://salemjilla.com/ |date=2010-04-09 }} * {{dmoz|Regional/Asia/India/Tamil_Nadu/Districts/Salem/}} * [http://www.salemcorporation.com Official Website of salem City Municipal Corporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091204044722/http://www.salemcorporation.com/ |date=2009-12-04 }} * [http://www.salem.tn.nic.in/ NIC website for salem, Tamil Nadu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126103856/http://www.salem.tn.nic.in/ |date=2021-01-26 }} * [http://www.tn.gov.in/police/PROFILE/SALEM%20DISTRICT.htm Police and prisons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024203528/http://www.tn.gov.in/police/PROFILE/SALEM%20DISTRICT.htm |date=2007-10-24 }} * [http://www.tnmine.tn.nic.in/TN-Mining.htm Department of Geology & Mining, Govt. of Tamilnadu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304033759/http://www.tnmine.tn.nic.in/TN-Mining.htm |date=2016-03-04 }} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Commons category|Salem, Tamil Nadu}} * [[ಸೇಲಂ (ಲೋಕ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]] {{Salem District}} {{Tamil Nadu}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೇಲಂ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ (ಭಾರತ) ಝೋನ್]] [[ವರ್ಗ:ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಗರಗಳು]] gzjlqyi8k0c78ektg55gzbsqn3unopv 10 25096 1377515 1321847 2026-07-26T21:53:49Z en>Jlwoodwa 0 [[mw:Help:Magic words#EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE|__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__]] 1377515 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- -->{{#ifeq:{{lc:{{SUBPAGENAME}}}} |{{{override|doc}}} | <!--(this template has been transcluded on a /doc or /{{{override}}} page)--> </includeonly><!-- -->{{#ifeq:{{{doc-notice|show}}} |show | {{Mbox | type = notice | style = margin-bottom:1.0em; | image = [[File:Edit-copy green.svg|40px|alt=icon]] | text = {{strong|This is a [[Wikipedia:Template documentation|documentation subpage]]}} for {{terminate sentence|{{{1|[[:{{SUBJECTSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}]]}}}}}<br />It may contain usage information, [[Wikipedia:Categorization|categories]] and other content that is not part of the original {{#if:{{{text2|}}} |{{{text2}}} |{{#if:{{{text1|}}} |{{{text1}}} |{{#ifeq:{{SUBJECTSPACE}} |{{ns:User}} |{{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} template page |{{#if:{{SUBJECTSPACE}} |{{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} page|article}}}}}}}}. }} }}<!-- -->{{DEFAULTSORT:{{{defaultsort|{{PAGENAME}}}}}}}<!-- --><includeonly>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</includeonly><!-- -->{{#if:{{{nocat|}}}{{{inhibit|}}}|<!--(don't categorize)--> |<includeonly><!-- -->{{#ifexist:{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}} | [[Category:{{#switch:{{SUBJECTSPACE}} |Template=Template |Module=Module |User=User |#default=Wikipedia}} documentation pages]] | [[Category:Documentation subpages without corresponding pages]] }}<!-- --></includeonly> }}<!-- (completing initial #ifeq: at start of template:) --><includeonly> | <!--(this template has not been transcluded on a /doc or /{{{override}}} page)--> }}<!-- --></includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> iwz7dreef73y68fx96yxyj3ry6l1x58 1377516 1377515 2026-07-28T15:58:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Documentation_subpage]] 1377515 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- -->{{#ifeq:{{lc:{{SUBPAGENAME}}}} |{{{override|doc}}} | <!--(this template has been transcluded on a /doc or /{{{override}}} page)--> </includeonly><!-- -->{{#ifeq:{{{doc-notice|show}}} |show | {{Mbox | type = notice | style = margin-bottom:1.0em; | image = [[File:Edit-copy green.svg|40px|alt=icon]] | text = {{strong|This is a [[Wikipedia:Template documentation|documentation subpage]]}} for {{terminate sentence|{{{1|[[:{{SUBJECTSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}]]}}}}}<br />It may contain usage information, [[Wikipedia:Categorization|categories]] and other content that is not part of the original {{#if:{{{text2|}}} |{{{text2}}} |{{#if:{{{text1|}}} |{{{text1}}} |{{#ifeq:{{SUBJECTSPACE}} |{{ns:User}} |{{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} template page |{{#if:{{SUBJECTSPACE}} |{{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} page|article}}}}}}}}. }} }}<!-- -->{{DEFAULTSORT:{{{defaultsort|{{PAGENAME}}}}}}}<!-- --><includeonly>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</includeonly><!-- -->{{#if:{{{nocat|}}}{{{inhibit|}}}|<!--(don't categorize)--> |<includeonly><!-- -->{{#ifexist:{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}} | [[Category:{{#switch:{{SUBJECTSPACE}} |Template=Template |Module=Module |User=User |#default=Wikipedia}} documentation pages]] | [[Category:Documentation subpages without corresponding pages]] }}<!-- --></includeonly> }}<!-- (completing initial #ifeq: at start of template:) --><includeonly> | <!--(this template has not been transcluded on a /doc or /{{{override}}} page)--> }}<!-- --></includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> iwz7dreef73y68fx96yxyj3ry6l1x58 10 25931 1377564 1310519 2026-07-11T17:01:56Z en>HouseBlaster 0 Undid revision [[Special:Diff/1363534284|1363534284]] by [[Special:Contributions/HouseBlaster|HouseBlaster]] ([[User talk:HouseBlaster|talk]]) see talk 1377564 wikitext text/x-wiki <noinclude> {| class="wikitable" |- |</noinclude>style="background:#9EFF9E;color:black;vertical-align:middle;text-align:{{{align|center}}};{{{style|}}}" class="table-yes"|{{{1|Yes}}}<noinclude> |} {{documentation}} </noinclude> bgtt7vrln31bhly7j9zj7qq9axxg01v 1377565 1377564 2026-07-28T20:23:19Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Yes]] 1377564 wikitext text/x-wiki <noinclude> {| class="wikitable" |- |</noinclude>style="background:#9EFF9E;color:black;vertical-align:middle;text-align:{{{align|center}}};{{{style|}}}" class="table-yes"|{{{1|Yes}}}<noinclude> |} {{documentation}} </noinclude> bgtt7vrln31bhly7j9zj7qq9axxg01v 10 25932 1377562 1310520 2026-07-11T17:02:17Z en>HouseBlaster 0 Undid revision [[Special:Diff/1363534438|1363534438]] by [[Special:Contributions/HouseBlaster|HouseBlaster]] ([[User talk:HouseBlaster|talk]]) see talk of [[TM:yes]] 1377562 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class="wikitable" |- |</noinclude>style="background:#FFC7C7;color:black;vertical-align:middle;text-align:{{{align|center}}};{{{style|}}}" class="table-no"|{{{1|No}}}<noinclude> |} {{documentation}} </noinclude> nghoiochp86tws0qygulg4wjodf0sse 1377563 1377562 2026-07-28T20:23:19Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:No]] 1377562 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class="wikitable" |- |</noinclude>style="background:#FFC7C7;color:black;vertical-align:middle;text-align:{{{align|center}}};{{{style|}}}" class="table-no"|{{{1|No}}}<noinclude> |} {{documentation}} </noinclude> nghoiochp86tws0qygulg4wjodf0sse 0 27994 1377545 1367617 2026-07-28T18:51:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377545 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ | image = | alt = | caption = | birth_name = 'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ', | birth_date = | birth_place = ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಕಾರ್ಕಳ'ದವರು | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = |parents = | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = | alma_mater = | other_names = | occupation = ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಹಲವಾರು 'ಹವ್ಯಾಸೀ ನಾಟಕ ತಂಡ'ಗಳ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ'ರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ : 'ಧರ್ಮ ದುರಂತ','ಸತ್ಯಂ ವದ ಧರ್ಮಂ ಚರ','ರಾಧೇಯ''ತೊಟ್ಟಿಲು ತೂಗಿದ ಕೈ', | awards = ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘವು ಪ್ರದಾನಮಾಡುವ ಸಾಧನ ಶಿಖರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ೨೦೧೧ ರ ಸರಣಿಯ ೩ಜನ ಸಾಧಕರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. | known_for = ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯರವರು, 'ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ' ಬಾರಿಸಲು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ' ಹಲವಾರು ಸಮೂಹ ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳು : 'ರಸಮಂಜರಿ,''ಸಗಮ ಸಂಗೀತ', ಮುಂತಾದವುಗಳು. }} '''ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ'''ರು, (ನಿಧನ: ೧೦,ಜನವರಿ, ೨೦೨೨) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ '[[ಕಾರ್ಕಳ]]'ದವರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಮುಂಬಯಿನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಮೇಲೆ ನಗರದ ಹಲವಾರು 'ಹವ್ಯಾಸೀ ನಾಟಕ ತಂಡ'ಗಳ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ಸಹೃದಯರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ'ರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ. # 'ಧರ್ಮ ದುರಂತ', # 'ಸತ್ಯಂ ವದ ಧರ್ಮಂ ಚರ', # 'ರಾಧೇಯ' # 'ತೊಟ್ಟಿಲು ತೂಗಿದ ಕೈ', ==ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರು== ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯರವರು,'ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ' ಬಾರಿಸಲು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ'ರು ಹಲವಾರು ಸಮೂಹ ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. # 'ರಸಮಂಜರಿ,' # 'ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ', ಮುಂತಾದವುಗಳು. =='ಮುಂಬಯಿನ ಚಿನ್ಮಯ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ'== 'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ'ರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಚಿನ್ಮಯ ಮಿಶನ್ ನ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯರವರು, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ===ಸಾಧನ ಶಿಖರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ=== ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ,ನಾಡು,ನುಡಿ,ಸಾಹಿತ್ಯ,ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಸಂಘಟನೆ,ಶಿಕ್ಷಣ,ರಂಗಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆ,ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ,ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಸೇಗೆಗೈದ ಮೂವರು ಸಾಧಕರಿಗೆ,'ಸಾಧನ ಶಿಖರ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ'ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವು, ತಲಾ 'ಐದುಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿಗಳ ನಗದು ಹಣ','ಸ್ಮರಣಿಕೆ', ಹಾಗೂ 'ಸನ್ಮಾನಪತ್ರ'ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸನ್,೨೦೧೧ ರ ಸರಣಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು 'ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯರೂ', ತಮ್ಮ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸಾಧಕರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀಮತಿ. [[ಪ್ರಮೋದಿನಿ ರಾವ್]], <ref> [https://nbf.cvv.ac.in/press#gallery-4 ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಪ್ರಮೋದಿನಿ ರಾವ್] </ref> ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯರ ಮಗಳು, ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು. ಚಿನ್ಮಯ ಆಶ್ರಮದ '''ನಾದಬಿಂದು ವಿಭಾಗ'''ದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ,ಮಗಳಿಬ್ಬರೂ, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |url=http://creative.sulekha.com/smt-sushila-acharya-is-no-more_640911_blog, |title=Ganasarswati Smt.Sushila acharya is no more |access-date=2022-02-24 |archive-date=2022-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224090120/http://creative.sulekha.com/smt-sushila-acharya-is-no-more_640911_blog, |url-status=dead }}</ref> ==ನಿಧನ== ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು ೧೦, ಜನವರಿ, ೨೦೨೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. <ref>{{Cite web |url=https://gokulavani.bskba.com/2022/2022-02.pdf/ |title=ಗೋಕುಲವಾಣಿ,ನುಡಿನಮನ,'ಅಸ್ತಂಗತವಾದ ಸಂಗೀತ ಸರಸ್ವತಿ-ಗೋಕುಲರತ್ನ, ಶ್ರೀಮತಿ.ಸುಶೀಲಾ ಆಚಾರ್ಯ',ಶ್ರೀಮತಿ. ಪ್ರೇಮಾ ಎಸ್.ರಾವ್,ಫೆಬ್ರವರಿ, ೨೦೨೨,ಪುಟ.೪೪ |access-date=2022-02-24 |archive-date=2022-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224043154/https://gokulavani.bskba.com/2022/2022-02.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.facebook.com/photo/?fbid=2547053682095704&set=pcb.2046813888819144 'ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕ್ಕ,ಸುಶೀಲಕ್ಕ' ನೇಸರು,ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ,೨೦೨೨, ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] ki4f5sj2nap6f52cjdbbdisibr2nzx4 0 30057 1377597 1369339 2026-07-29T02:36:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377597 wikitext text/x-wiki [[File:Ice racing.jpg|right|thumb|ಹಿಮದ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವ ವೋಲ್ಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಗನ್ ಬೀಟಲ್]] '''ಹಿಮಜಾಡಿನ ಓಟಸ್ಪರ್ಧೆ(ರೇಸಿಂಗ್)''' [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ಕಾರ್ ಗಳು]], ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಗಳು, ಹಿಮವಾಹನಗಳು, ಸರ್ವಪ್ರಕಾರಪ್ರದೇಶ-ವಾಹನಗಳು ಅಥವಾ ಯಂತ್ರೀಕೃತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಓಟಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಮಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ (ಅಥವಾ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್) ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ [[ಸರೋವರ|ಕೆರೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ನದಿ|ನದಿಗಳು]] ಅಥವಾ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಲು ಶೀತಲ ವಾತಾವರಣ ಅವಶ್ಯವಾದುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನ ಉತ್ತರಭಾಗ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಬರುವುದಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣ ವಾತಾವರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಒಳಾಂಗಣಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ರಿಂಕ್ ಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ(ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಮತ್ತು ATV ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಮಾತ್ರ).<ref>[http://www.icespeedway.com/ "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು"]</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪಥ(ಜಾಡು)ಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ೧/೪ ಮೈಲಿಯಳತೆಯ (~೪೦೦ ಮೀಟರ್) ಅಂಡಾಕಾರದಿಂದ <ref>[http://www.dirtrider.com/features/ww/141_0603_canada_ice_race/ "ವಾರಾಂತ್ಯದ ಯೋಧ: ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಹಿಮಜಾಡು ರೇಸಿಂಗ್ - ದ ಬಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಂಟರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203203741/http://www.dirtrider.com/features/ww/141_0603_canada_ice_race/ |date=2007-02-03 }} ಮಿಚ್ ಬ್ರೌನ್; ಡರ್ಟ್ ರೈಡರ್ ಪತ್ರಿಕೆ; ಪುನಶ್ಚೇತನ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೨೦೦೭</ref> ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟುದ್ದದ ರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗದಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ==ಜಾಡು== ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಪಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅಂಡಾಕಾರ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಜಾಡುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.<ref name="MotorTrend" /> ಈ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಧೂಳು ಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ಗೆ ಬಳಸುವ ಜಾಡುಗಳು; ಈ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುವ ಹಿಮವನ್ನು ಗುದ್ದಲಿ, ಪಿಕಾಸಿಗಳಂತಹ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಹಿಮವು ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಹಿಮಗಟ್ಟುವಿಕೆಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯ ಮಟ್ಟದ್ದಾದಾಗ, ಧೂಳಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಿಮಾವೃತವಾಗಿಸಬಹುದು. ಕೃತಕ ಹಿಮಜಾಡುಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪೀಡ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಡುಗಳು) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿಮಜಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜಾಡುಗಳನ್ನು ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ಕೆರೆಯ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮವನ್ನು ಹೂಳೆತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ಕೆರೆಗಳ ಹಿಮಜಾಡಿನ ಹೊರಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="fastrax">{{cite |author=Scott Owens |title=Ice Racing is HOT on Lake Speed |publisher=Fastrax Monthly |month=April | year=2007 }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಿಮ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಹಿಮ ರಿಂಕ್ (ಹಿಮಕ್ರೀಡಾಂಗಣ)ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಡೆಯುವ, ಟೆಲ್ ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಸವಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚೂಪುಮೊನೆಯ ಟೈರುಗಳುಳ್ಳ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೧೯೬೦ ರ ಅಂತಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನ ಹಲವಾರು ರಿಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಯಂತ್ರಗಳು (ವಾಹನಗಳು) ರ್ಯಾಲೀ ಮೂಲಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಋತುಸ್ನೇಹಿ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ==ಟೈರ್ ಗಳು== [[File:Spikes-Rennmotorrad.jpg|thumb|right|upright|ಚೂಪುಮೊಳೆಗಳುಳ್ಳ ಟೈರ್ ನ ಒಂದು ಸಮೀಪನೋಟ]] ಹಿಮಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ಗೆ ಬಳಸುವ ಟೈರ್ ಗಳು ಮುಳ್ಳುಮೊನೆಯವು ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳುಮೊನೆರಹಿತವಾದುವು ಆಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="MotorTrend" /> ಕೆಲವು ಮುಳ್ಳುಮೊನೆಯ ಟೈರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೂ ಅಥವಾ ಬೋಲ್ಟ್ ತರಹದ ಮೊಳೆಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳು ಉತ್ತಮ ಜಾಡು-ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="fastrax" /> ಹೆಚ್ಚು ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಅನುವಾಗಲು ಕೆಲವು ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಚೂಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fastrax" /> ಮುಳ್ಳುಮೊನೆಗಳಿರುವಂತೆ (ಅಥವಾ ಮೊಳೆಗಳ ಸಹಿತ) ಿರುವ ಟೈರ್ ಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿಟ್ (ರೇಸಿಂಗ್ ಅಂಗಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ) ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಈ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಟೈರ್ ಗಳಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fastrax" /> ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಮಂಡಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮೊಳೆಗಳ ಉದ್ದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುತ್ತದೆ. ೨೦೦೮ ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ನ ಮೆನಾರ್ಡ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚೂಪುಮೊಳೆಗಳುಳ್ಳ ರೇಸಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು ಮಾಗೂ ಹಲವಾರು ಐಸ್-ರೇಸಿಂಗ್ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಟೈರ್ ಗಳು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಟೈರ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈಗ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿದೆ. ಚೂಪುಮೊಳೆಗಳುಳ್ಳ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ರೋಲ್ ಕೇಜ್ (ಉರುಳು ಪಂಜರ)ವನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತಾ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ; ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸಾಗುವ ಹಾಗೂ ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಈ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಈ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ಬಹಳ ಅಗತ್ಯ.<ref name="MotorTrend" /> ಮೊಳೆರಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಿಮ ಟೈರ್ ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶೀತಲ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರ್ ಗಳು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಟೈರ್ ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಚಾಲಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="MotorTrend" /> ಐಸ್-ರೇಸರ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಟೈರ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೋನ್ ಬಿಝಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೋಕಿಯಾನ್ ಹಕ್ಕಾಪೆಲಿಟ್ಟಾಸ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ==ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್== [[File:Motorcycly speedway on ice.jpg|thumb|left|ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಹಿಮರಸ್ತೆ ರೇಸಿಂಗ್]] [[File:Ice Racing.jpg|thumb|left|ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್]] ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯೂ ಇದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಮದ ಮೇಲಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರಪಥಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮವಾದುದು ಎನ್ನಬಹುದು. ಸುಮಾರು {{convert|260|m|mi|abbr=on}} ರಿಂದ {{convert|425|m|mi|abbr=on}} ವರೆಗೆ ಉದ್ದವಾರಿರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಪಥ(ಜಾಡು)ಗಳಲ್ಲಿ, ಗಡಿಯಾರ ನಡೆಯುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೇಸ್ ನ ನಿಯಮಗಳು/ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವ ರೀತಿಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರಪಥದಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವಂತಹವಾಗಿವೆ. ಈ ಬೈಕ್ ಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರಪಥ (ಸ್ಪೀಡ್ ವೇ) ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬೈಕ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಂಚ ಹೋಲುವುವಾದರೂ ಚಕ್ರದ ತಳಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಚೌಕಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಭದ್ರವಾದದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಟೈರ್ ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ-ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳಿಗೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತ ಟೈರ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು {{convert|30|mm|in}} ಉದ್ದವಾದ ಚೂಪುಮೊಳೆಗಳುಳ್ಳ ಬೈಕ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವರು; ಈ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಟ್ರೆಡ್-ರಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ಕ್ರೂಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಬೈಕ್ ನ ಮುಂದಿನ ಟೈರ್ ನಲ್ಲಿ ೯೦ ಮೊಳೆಗಳೂ, ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ೨೦೦ ರಿಂದ ೨೫೦ ಮೊಳೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಕವಚಗಳನ್ನು (ಮಡ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳಂತಹವು) ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕವಚಗಳು ಸುಮಾರು ಹಿಮದ ಪದರದವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಮೊಳೆಸಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳು ತೀವ್ರಪ್ರಮಾಣದ ಎಳೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ದ್ವಿ-ವೇಗಿ ಗೇರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಳೂ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ರೇಸ್ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಂತೆಯೇ, ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ಬೈಕ್ ಗಳಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಝೆಕ್ ಉತ್ಪಾದಿತ ೪-ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಜಾವಾ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಗಳು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತವಿರುವ ಟೈರ್ ಗಳ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚೂಪುಮೊಳೆಗಳು ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರುಗಬೇಕಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿನ ವಾಹನದ ಭಾಗವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ವಾಲಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಸವಾರರು ಬೈಕ್ ಗಳನ್ನು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಬಾರ್ ಜಾಡಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡುಹೋಗುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕೋನದವರೆಗೆ ಬಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರವಾದ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವು {{convert|80|mph|km/h|abbr=on}} ಅನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ {{convert|60|mph|km/h|abbr=on}} ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಹುಲ್ಲಿನ ಬಣವೆಗಳು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟುಗಟ್ಟಿದ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಜಾಡಿನ ಹೊರತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಗಳಾಗಿ ಪೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೂಪುಮೊನೆಯ ಮೊಳೆಗಳುಳ್ಳ ಟೈರ್ ಗಳುಳ್ಳ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಓಡಿಸುವ ಶೈಲಿಯು ಇತರ ಜಾಡು ಓಟಸ್ಪರ್ಧೆ (ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರೇಸಿಂಗ್) ಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರೇಸಿಂಗ್ ನ ವಾಹನಸವಾರರು ಇತರ ರೇಸಿಂಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿವುದು ವಿರಳ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ರೇಸ್ ವಾಹನ ಚಾಲಕರೂ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸವಾರರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ವಿರಳ. ಫೆಡೆರೇಷನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನೇಲ್ ಡಿ ಮೋಟಾರ್ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಮೆ ಮಂಜೂರುಮಾಡಿದ ಬಹುತೇಕ ತಂಡಗಳ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಸ್ವೀಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]], ಹಂಗೇರಿ (೨೦೦೦ ದಿಂದ ಈಚೆಗೆ), [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], ಹಾಗೂ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ (೧೯೬೬ ರಿಂದ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾದದ್ದು) ಮತ್ತು ತಂಡಗಳ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ (೧೯೭೯ರಿಂದ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾದದ್ದು)ಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ ಬಹುತೇಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ USSR ಹಾಗೂ ೧೯೯೧ರಿಂದ—[[ರಷ್ಯಾ]].<ref>{{Cite web |url=http://www.speedway-faq.org/wchamps.html |title=ಸ್ಪೀಡ್ ವೇ FAQ: ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ |access-date=2011-06-07 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722235408/http://www.speedway-faq.org/wchamps.html |url-status=dead }}</ref> [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೆನಡಿಯನ್ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮಂಜೂರುಮಾಡಿದೆ. ==ಆಟೊಮೊಬೈಲ್ (ವಾಹನ) ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್== [[File:EmbarrassRiverIceRacingTilledaThunderRWDStudded.jpg|thumb|ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತ ಟೈರ್ ಗಳು ನಿಯಮಿತ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]] ವಾಹನಗಳ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಟ್ರೋಫೀ ಆಂಡ್ರೋಸ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ-F೧ ವಾಹನ ಚಾಲಕರಾದ ಅಲೇಯ್ನ್ ಪ್ರಾಸ್ಟ್, ಒಲಿವಿಯರ್ ಪಾನಿಸ್ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು; ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕ-ಬೆಂಬಲಿತ ೪WDಯಂತಹ ಗುಣಸಂಕರವಿರುವ ಕಾರ್ ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದವು; ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ದೂರದರ್ಶನ|ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಜ್ಯಾಮ್ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಟ್ರೋಫೀ ಆಂಡ್ರೋಸ್ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒದ್ದೆಯಾದ ಹಿಮ(ಕಾರ್ ಚಲಾಯಿಸಲು ಮುಂಜಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಂತಹದ್ದು)ದ ಜಾಡುಗಳನ್ನೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಕೀ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಡೆಯ ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ಸ್ಟೇಡ್ ಡಿ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೬ರ ಟ್ರೋಫಿ(ಪಾರಿತೋಷಕ)ಯು [[ಅಂಡೋರ|ಆಂಡೋರಾ]]ದ ಒಂದು ಸುತ್ತನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಸುತ್ತು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಲ್ಲೂ]] ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದು ಕೆನಡಿಯನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ; ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಸರಣಿಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಗಳಿದ್ದವು; ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಂಕೊರೇಜ್, ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರ್ಲ್ ಬೆನೆಟ್ ಮತ್ತು ಚಕ್ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ರಂತಹವರಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ [[ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್|F1]] ಚಾಲಕ ಪೆಡ್ರೋ ರಾಡ್ರಿಗ್ವೆಝ್ ತಮ್ಮ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ರೇಸ್ ಅನ್ನು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು ಹಾಗೂ ಇದು ಅವರ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ದ್ವಿತೀಯ ಜಯವಾಗಿತ್ತು. ಇತರ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೋಜಿನ ಕ್ರೀಡೆಯೆಂದೇ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ,<ref name="MotorTrend" /> ಆದರೆ ಕೆನಡಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಆಲ್ಬರ್ಟಾ, ಆಂಟಾರಿಯೋ, ಮನಿಟೋಬಾ, ಕ್ಯುಬೆಕ್, ಸಾಸ್ಕಷೆವಾನ್) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಮಿಚಿಗನ್, ಮೇಯ್ನ್, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್, ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ) ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹವ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಧೂಳು ಜಾಡು ಮತ್ತು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದ ಜಾಡಿನ ರೇಸರ್ ಗಳು ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಗಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="MotorTrend" /><ref name="fastrax" /> ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ SS (ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟಡ್ಸ್) ಎಂಬ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಐಸ್ ವರ್ಗದ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರೋಲ್ ಬಾರ್ ನ ಅಗತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.casc.on.ca CASC ಆಂಟಾರಿಯೋ - ಮೂಲಪುಟ]</ref> ಕೆಲವು ಕ್ಲಬ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಾಲಕನನ್ನೂ ಐಸ್ ರೇಸ್ ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಂಪರ್ಕನಿಷೇಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.icerace.com/GSIIR.htm |title="AMEC ಗೆಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ಟೆಡ್" |access-date=2011-06-07 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728151044/http://www.icerace.com/GSIIR.htm |url-status=deviated |archivedate=2011-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728151044/http://www.icerace.com/GSIIR.htm }}</ref> [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ನಾರ್ದ್ರನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಒಂದು ರ್ಯಾಲಿ ರೈಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿದೆ; ಇದನ್ನು ಮಂಜು ಮತ್ತು ಹಿಮದ ಮೇಲೆ, ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಚಳಿಕಾಲದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಹ ನಡೆಯುವುದು; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾವೃತವಾದ ಸಣ್ಣ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುದುರೆ, ರಥಗಳ ರೇಸ್ ನಡೆಯುವ ಅಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ರೇಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.dosaaf.gov.by/sport/automobile/copy_copy_carrace_854_865/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-06-07 |archive-date=2009-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090828055957/http://www.dosaaf.gov.by/sport/automobile/copy_copy_carrace_854_865/ |url-status=deviated |archivedate=2009-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090828055957/http://www.dosaaf.gov.by/sport/automobile/copy_copy_carrace_854_865/ }}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರ್ಯಾಲೀಯಿಂಗ್ ಹಿಮದ ಮೇಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೋ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧವನ್ನು [http://www.sno-drift.org/ ಮಿಚಿಗನ್ ನ ಸ್ನೋ ಡ್ರಿಫ್ಟ್ ರ್ಯಾಲಿ] ಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ===ರೇಸ್ ವಾಹನ=== ರೇಸಿಂಗ್ ವಾಹನಗಳು ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಣಿಗಳದ್ದಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಚೂಪುಮೊಳೆಸಹಿತ ಅಥವಾ ಚೂಪುಮೊಳೆರಹಿತ ಟೈರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಧೂಳುಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ವಾಹನಗಳನ್ನೂ ಹಿಮದ ಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ನಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಚಿಮ್ಮು ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಪುಡಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಪುಡಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೋಚರತೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾರ್ ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="MotorTrend" /><ref name="fastrax" /> ಚೂಪುಮೊಳೆರಹಿತ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವಿಧದ ಕಾರ್ ಗಳು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ಭರಿಸಲಾರವು ಜಾರಿಕೆ ಇರುವ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತ್ವರಿತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="MotorTrend" /> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ, ಮುಂಚಕ್ರ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ ಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಕಾರ್ ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="MotorTrend" /> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್== [[೧೯೬೯|1969]]ರ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್‌|ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]] ಚಿತ್ರ ''ಆನ್ ಹರ್ ಮೆಜೆಸ್ಟೀಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಝೆನ್ಬೀ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ರಿಗ್ ತಮ್ಮನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿದವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜಾಡು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಝರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದಿತು.<ref name="MotorTrend">{{cite web|url=http://www.motortrend.com/features/112_0407_ice_racing/index.html|title=Racing Fast 'n' Cheap: Ice Racing|last=Markus|first=Frank|publisher=[[Motor Trend]]|accessdate=2008-09-30|archive-date=2011-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604072725/http://www.motortrend.com/features/112_0407_ice_racing/index.html|url-status=dead}}</ref> ಬ್ರೂಸ್ ಬ್ರೌನ್ ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ಆನ್ ಎನಿ ಸಂಡೆಯಲ್ಲೂ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಹಿಮಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ನ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಮಾಧ್ಯಮ== {{Listen|filename=IceRacingShawanoLakeWisconsinFireOnIce.ogg|title=Ice racing|description=Ice racing stock cars in [[Wisconsin]], USA — 2.3 MB|format=[[Ogg]]}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist}} *ಪಾಪ್, ಡೆನಿಸ್ (೧೯೭೩) ''ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್'', ISBN ೦-೮೨೨೫-೦೪೦೩-೦ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== {{Commons category|Ice racing}} *[http://www.canmocycle.ca/ ಕೆನಡಿಯನ್ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614214941/http://www.canmocycle.ca/ |date=2011-06-14 }} *[http://www.icerace.com/ ಅಡಿರೋಂಡಾಕ್ ಮೋಟಾರ್ ಎಂಥೂಸಿಯಾಸ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್] *[http://www.iceracingthunderbay.com/ ಥಂಡರ್ ಬೇ ಆಟೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713001450/http://www.iceracingthunderbay.com/ |date=2011-07-13 }} *[http://www.iceracing.pl/ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್] *[http://www.michiganiceracingassociation.com/ ಮಿಚಿಗನ್ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಒಕ್ಕೂಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907100724/http://www.michiganiceracingassociation.com/ |date=2008-09-07 }} *[http://www.ssccracing.org/ ಸಾಸ್ಕಟೂನ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ ಕ್ಲಬ್] *[http://www.challengecanada.com/ ಚಾಲೆಂಜ್ ಕೆನಡಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202104024/http://challengecanada.com/ |date=2011-02-02 }} *[http://www.angelfire.com/mn/icerace/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಒಕ್ಕೂಟ] *[http://www.mco.org/cms/ ಒಟಾವಾದ ಮೋಟಾರ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್] *[http://www.northenforest.com/ ರಷ್ಯಾದ ಬಾಜಾ ಉತ್ತರದ ಕಾನನ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.tropheeandros.com/ ಫ್ರೆಂಚ್ ಟ್ರೋಫಿ ಆಂಡ್ರೋಸ್ ಚಾಂಪಿನ್ ಷಿಪ್] {{DEFAULTSORT:Ice Racing}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಧಾನದ ರೀತ್ಯಾ ವಾಹನಕ್ರೀಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಧೂಳುಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಓಟ]] pgpi19yb11e3p82n2e3hmkz3jgt7jzv 10 35202 1377560 1041690 2026-03-17T02:03:42Z en>Andrybak 0 Fix `|style=plain` in dark mode. See [[Template:Tag/testcases#Plain style]] 1377560 wikitext text/x-wiki <code class="{{#ifeq:{{{wrap|}}}|yes|wrap|nowrap}}" style="{{#ifeq:{{{style|}}}|plain|border:none;background:transparent;color:inherit;|{{{style|}}}}}"><!-- Opening tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = |e|empty|s|single|v|void |o|open |p|pair = &lt;{{#if:{{{link|}}}|[[HTML element#{{{1|tag}}}|{{{1|tag}}}]]|{{{1|tag}}}}}{{#if:{{{params|{{{attribs|}}}}}}|&#32;{{{params|{{{attribs}}}}}}}} }}<!-- Content between tags -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = {{{content|}}} |e|empty|s|single|v|void = &#32;&#47;&gt; |o|open = &gt;{{{content|}}} |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--||&gt;}}{{{content|...}}} }}<!-- Closing tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |e|empty|s|single|v|void |o|open = |c|close |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|tag}}}&gt;}} }}<!-- --></code><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> raaklsk7m011yysk3yxm5h60oevl896 1377561 1377560 2026-07-28T20:23:19Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Tag]] 1377560 wikitext text/x-wiki <code class="{{#ifeq:{{{wrap|}}}|yes|wrap|nowrap}}" style="{{#ifeq:{{{style|}}}|plain|border:none;background:transparent;color:inherit;|{{{style|}}}}}"><!-- Opening tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = |e|empty|s|single|v|void |o|open |p|pair = &lt;{{#if:{{{link|}}}|[[HTML element#{{{1|tag}}}|{{{1|tag}}}]]|{{{1|tag}}}}}{{#if:{{{params|{{{attribs|}}}}}}|&#32;{{{params|{{{attribs}}}}}}}} }}<!-- Content between tags -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = {{{content|}}} |e|empty|s|single|v|void = &#32;&#47;&gt; |o|open = &gt;{{{content|}}} |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--||&gt;}}{{{content|...}}} }}<!-- Closing tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |e|empty|s|single|v|void |o|open = |c|close |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|tag}}}&gt;}} }}<!-- --></code><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> raaklsk7m011yysk3yxm5h60oevl896 10 35272 1377570 1231104 2026-03-27T18:00:12Z en>MusikBot II 0 Changed protection settings for "[[Template:Tsh]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 2516 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require extended confirmed access] (indefinite) [Move=Require extended confirmed access] (indefinite)) 1231103 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Template shortcut]] {{rcatsh| {{R tsh}} }} dbgssn12xup12fq1n1zhkcktef0d05l 1377571 1377570 2026-07-28T20:23:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Tsh]] 1231103 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Template shortcut]] {{rcatsh| {{R tsh}} }} dbgssn12xup12fq1n1zhkcktef0d05l 0 38133 1377643 1366232 2026-07-29T06:45:17Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377643 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ## ಇತಿಹಾಸ ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು (Local solar time - ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು (Standard time) ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ (Sandford Fleming) ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು (Greenwich Meridian) ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ## ಜಾಗತಿಕ ಕಾಲಮಾನದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು (Longitudes) ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. ## ದೇಶವಾರು ಕಾಲಮಾನಗಳು * **ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವಿರುವ ದೇಶಗಳು:** ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. * **ಬಹು ಕಾಲಮಾನವಿರುವ ದೇಶಗಳು:** ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ## ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಾನ ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು **ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ (UTC) ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ (UTC+05:30). ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ## ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ (Daylight Saving Time) ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು **ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ (DST)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ DST ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ## ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು * **UTC (Coordinated Universal Time):** ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). * **GMT (Greenwich Mean Time):** ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. * **IST (Indian Standard Time):** ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30). * **EST (Eastern Standard Time):** ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). * **PST (Pacific Standard Time):** ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). --- [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] 9fsp186jmg7fusv7kx8vevqahtlex75 1377644 1377643 2026-07-29T06:55:05Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377644 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ (Sandford Fleming) ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು (Greenwich Meridian) ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ == ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು (Longitudes) ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. ## ದೇಶವಾರು ಕಾಲಮಾನಗಳು * **ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವಿರುವ ದೇಶಗಳು:** ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. * **ಬಹು ಕಾಲಮಾನವಿರುವ ದೇಶಗಳು:** ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ## ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಾನ ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು **ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ (UTC) ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ (UTC+05:30). ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ## ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ (Daylight Saving Time) ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು **ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ (DST)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ DST ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ## ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು * **UTC (Coordinated Universal Time):** ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). * **GMT (Greenwich Mean Time):** ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. * **IST (Indian Standard Time):** ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30). * **EST (Eastern Standard Time):** ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). * **PST (Pacific Standard Time):** ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). --- [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] okbnsyt2biufos1r6ecepr8xs82i6ky 1377645 1377644 2026-07-29T07:02:52Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377645 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ == ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು == = ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: = ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. = ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: = ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] j02km26udofavfb4wgcrb45re5ijl3t 1377646 1377645 2026-07-29T07:04:35Z Sudheerbs 63909 1377646 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ == ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] 3zimpj9xxdfaq7coyrdqtn8kn6hi3ai 1377647 1377646 2026-07-29T07:13:16Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377647 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] bzi6wagega4w9frxclpv9m27ofmfdha 1377648 1377647 2026-07-29T07:14:42Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377648 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] 5solvfnzg15gj6mm61uo3zxotgl2w2w 1377649 1377648 2026-07-29T07:20:27Z Sudheerbs 63909 1377649 wikitext text/x-wiki [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time - UTC) ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ [[ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ |ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == [[ಭೂಮಿ]]ಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] orkxy328uo287ualec6wheh761pkaxz 1377672 1377649 2026-07-29T10:33:29Z Sudheerbs 63909 1377672 wikitext text/x-wiki [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ [[ಮಾನಕ ಸಮಯ|ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]]ವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ [[ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ |ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == [[ಭೂಮಿ]]ಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ). '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] jeh9qsk5omqrk154oou75ngdafutz0w 1377673 1377672 2026-07-29T10:36:03Z Sudheerbs 63909 /* ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು */ 1377673 wikitext text/x-wiki [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ [[ಮಾನಕ ಸಮಯ|ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]]ವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ [[ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ |ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == [[ಭೂಮಿ]]ಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == # '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ) # '''GMT (Greenwich Mean Time):''' ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ. # '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). # '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). # '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] nafa3g0pehxi211x0mkymv1c5uczf2o 1377674 1377673 2026-07-29T10:37:22Z Sudheerbs 63909 1377674 wikitext text/x-wiki [[File:Time zone chicago.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 1883 ರ ರೈಲ್ವೆ ಜನರಲ್ ಟೈಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಫಲಕ]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ [[ಮಾನಕ ಸಮಯ|ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]]ವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಸಮಯ ವಲಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ ದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: UTC−07:00, UTC+05:30) ಮುಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == '''ಇತಿಹಾಸ''' == ಹಿಂದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಊರು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=One of world's oldest sun dial dug up in Kings' Valley, Upper Egypt |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |access-date=2025-05-10 |website=ScienceDaily |language=en |archive-date=September 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920191033/https://www.sciencedaily.com/releases/2013/03/130314085052.htm |url-status=live }}</ref> ೧೯ನೇ [[ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ |ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಊರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|date=December 1840|title=WESTMINSTER MEDICAL SOCIETY. Saturday, November 21, 1840.|url=http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(00)59842-0|journal=The Lancet|volume=35|issue=901|pages=383|doi=10.1016/s0140-6736(00)59842-0|issn=0140-6736|access-date=January 27, 2021|archive-date=March 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210330010908/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(00)59842-0/fulltext|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು "ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Latitude and Longitude of World Cities |url=http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |publisher=Infoplease |access-date=April 18, 2012 |archive-date=May 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524213744/http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html |url-status=live }}</ref> ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಡಿಗ್ರಿ (೦°) ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |title=Bristol Time |work=GreenwichMeanTime.com |access-date=December 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060628151049/http://wwp.greenwichmeantime.com/info/bristol-time.htm |archive-date=June 28, 2006 |url-status=dead }}</ref> == '''ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯ ವಲಯಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ''' == [[ಭೂಮಿ]]ಯು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ತಿರುಗಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತನ್ನು ತಲಾ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಗಳಿರುವ ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (Prime Meridian) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯ ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. = '''ದೇಶವಾರು ಸಮಯ ವಲಯಗಳು''' = === ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೫ ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು (UTC+08:00) ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಬಹು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು: === [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ೧೧ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೨ ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವಲಯ''' == ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST)''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == '''ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ ಸಮಯ''' == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ) ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. == '''ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಕ್ಷೇಪಣಗಳು''' == # '''UTC (Coordinated Universal Time):''' ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ (ಜಾಗತಿಕ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ) # '''GMT (Greenwich Mean Time):''' [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]. # '''IST (Indian Standard Time):'''ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (UTC+05:30'''). # '''EST (Eastern Standard Time):'''ಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ - ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ (UTC-05:00). # '''PST (Pacific Standard Time):''' ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (UTC-08:00). ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikivoyage|Time zones}} * {{Commons category inline|Time zones}} * [http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/opb/sp/T-SP-LT.1-2015-PDF-E.pdf LEGAL TIME 2015] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] 722ngsggk1ak2eyslv3djzn4bfxj56e 828 40133 1377607 1329832 2026-07-01T16:40:59Z en>Ahecht 0 Copy from sandbox. Implement parsing of coordinates from a single parameter. Feel free to roll back if there are unintended consequences. 1377607 Scribunto text/plain --[[ This module is intended to replace the functionality of {{Coord}} and related templates. It provides several methods, including {{#invoke:Coordinates | coord }} : General function formatting and displaying coordinate values. {{#invoke:Coordinates | dec2dms }} : Simple function for converting decimal degree values to DMS format. {{#invoke:Coordinates | dms2dec }} : Simple function for converting DMS format to decimal degree format. {{#invoke:Coordinates | link }} : Export the link used to reach the tools ]] require('strict') local math_mod = require("Module:Math") local coordinates = {}; local isSandbox = mw.getCurrentFrame():getTitle():find('sandbox', 1, true); local current_page = mw.title.getCurrentTitle() local page_name = mw.uri.encode( current_page.prefixedText, 'WIKI' ); local coord_link = 'https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=' .. page_name .. '&params=' --[[ Helper function, replacement for {{coord/display/title}} ]] local function displaytitle(coords) return mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'indicator', args = { name = 'coordinates' }, content = '<span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: ' .. coords .. '</span>' } end --[[ Helper function, used in detecting DMS formatting ]] local function dmsTest(first, second) if type(first) ~= 'string' or type(second) ~= 'string' then return nil end local s = (first .. second):upper() return s:find('^[NS][EW]$') or s:find('^[EW][NS]$') end --[[ Wrapper function to grab args, see Module:Arguments for this function's documentation. ]] local function makeInvokeFunc(funcName) return function (frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = 'Template:Coord' }) return coordinates[funcName](args, frame) end end --[[ Helper function, handle optional args. ]] local function optionalArg(arg, supplement) return arg and arg .. supplement or '' end --[[ Formats any error messages generated for display ]] local function errorPrinter(errors) local result = "" for i,v in ipairs(errors) do result = result .. '<strong class="error">Coordinates: ' .. v[2] .. '</strong><br />' end return result end --[[ Determine the required CSS class to display coordinates Usually geo-nondefault is hidden by CSS, unless a user has overridden this for himself default is the mode as specificied by the user when calling the {{coord}} template mode is the display mode (dec or dms) that we will need to determine the css class for ]] local function displayDefault(default, mode) if default == "" then default = "dec" end if default == mode then return "geo-default" else return "geo-nondefault" end end --[[ specPrinter Output formatter. Takes the structure generated by either parseDec or parseDMS and formats it for inclusion on Wikipedia. ]] local function specPrinter(args, coordinateSpec) local uriComponents = coordinateSpec["param"] if uriComponents == "" then -- RETURN error, should never be empty or nil return "ERROR param was empty" end if args["name"] then uriComponents = uriComponents .. "&title=" .. mw.uri.encode(coordinateSpec["name"]) end local geodmshtml = '<span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">' .. '<span class="latitude">' .. coordinateSpec["dms-lat"] .. '</span> ' .. '<span class="longitude">' ..coordinateSpec["dms-long"] .. '</span>' .. '</span>' local lat = tonumber( coordinateSpec["dec-lat"] ) or 0 local geodeclat if lat < 0 then -- FIXME this breaks the pre-existing precision geodeclat = tostring(coordinateSpec["dec-lat"]):sub(2) .. "°S" else geodeclat = (coordinateSpec["dec-lat"] or 0) .. "°N" end local long = tonumber( coordinateSpec["dec-long"] ) or 0 local geodeclong if long < 0 then -- FIXME does not handle unicode minus geodeclong = tostring(coordinateSpec["dec-long"]):sub(2) .. "°W" else geodeclong = (coordinateSpec["dec-long"] or 0) .. "°E" end local geodechtml = '<span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">' .. geodeclat .. ' ' .. geodeclong .. '</span>' local geonumhtml = '<span class="geo">' .. coordinateSpec["dec-lat"] .. '; ' .. coordinateSpec["dec-long"] .. '</span>' local inner = '<span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dms" ) .. '">' .. geodmshtml .. '</span>' .. '<span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span>' .. '<span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dec" ) .. '">'; if not args["name"] then inner = inner .. geodechtml .. '<span style="display:none">&#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '</span></span>' else inner = inner .. '<span class="vcard">' .. geodechtml .. '<span style="display:none">&#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '</span>' .. '<span style="display:none">&#xfeff; (<span class="fn org">' .. args["name"] .. '</span>)</span></span></span>' end local stylesheetLink = 'Module:Coordinates' .. ( isSandbox and '/sandbox' or '' ) .. '/styles.css' return mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = stylesheetLink } } .. '<span class="plainlinks nourlexpansion">[' .. coord_link .. uriComponents .. ' ' .. inner .. ']</span>' .. '[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]' end --[[ Helper function, convert decimal to degrees ]] local function convert_dec2dms_d(coordinate) local d = math_mod._round( coordinate, 0 ) .. "°" return d .. "" end --[[ Helper function, convert decimal to degrees and minutes ]] local function convert_dec2dms_dm(coordinate) coordinate = math_mod._round( coordinate * 60, 0 ); local m = coordinate % 60; coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 ); local d = coordinate % 360 .."°" return d .. string.format( "%02d′", m ) end --[[ Helper function, convert decimal to degrees, minutes, and seconds ]] local function convert_dec2dms_dms(coordinate) coordinate = math_mod._round( coordinate * 60 * 60, 0 ); local s = coordinate % 60 coordinate = math.floor( (coordinate - s) / 60 ); local m = coordinate % 60 coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 ); local d = coordinate % 360 .."°" return d .. string.format( "%02d′", m ) .. string.format( "%02d″", s ) end --[[ Helper function, convert decimal latitude or longitude to degrees, minutes, and seconds format based on the specified precision. ]] local function convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision) local coord = tonumber(coordinate) local postfix if coord >= 0 then postfix = firstPostfix else postfix = secondPostfix end precision = precision:lower(); if precision == "dms" then return convert_dec2dms_dms( math.abs( coord ) ) .. postfix; elseif precision == "dm" then return convert_dec2dms_dm( math.abs( coord ) ) .. postfix; elseif precision == "d" then return convert_dec2dms_d( math.abs( coord ) ) .. postfix; end end --[[ Convert DMS format into a N or E decimal coordinate ]] local function convert_dms2dec(direction, degrees_str, minutes_str, seconds_str) local degrees = tonumber(degrees_str) local minutes = tonumber(minutes_str) or 0 local seconds = tonumber(seconds_str) or 0 local factor = 1 if direction == "S" or direction == "W" then factor = -1 end local precision = 0 if seconds_str then precision = 5 + math.max( math_mod._precision(seconds_str), 0 ); elseif minutes_str and minutes_str ~= '' then precision = 3 + math.max( math_mod._precision(minutes_str), 0 ); else precision = math.max( math_mod._precision(degrees_str), 0 ); end local decimal = factor * (degrees+(minutes+seconds/60)/60) return string.format( "%." .. precision .. "f", decimal ) -- not tonumber since this whole thing is string based. end --[[ Checks input values to for out of range errors. ]] local function validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, source, strong ) local errors = {}; lat_d = tonumber( lat_d ) or 0; lat_m = tonumber( lat_m ) or 0; lat_s = tonumber( lat_s ) or 0; long_d = tonumber( long_d ) or 0; long_m = tonumber( long_m ) or 0; long_s = tonumber( long_s ) or 0; if strong then if lat_d < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees < 0 with hemisphere flag"}) end if long_d < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees < 0 with hemisphere flag"}) end --[[ #coordinates is inconsistent about whether this is an error. If globe: is specified, it won't error on this condition, but otherwise it will. For not simply disable this check. if long_d > 180 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees > 180 with hemisphere flag"}) end ]] end if lat_d > 90 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees > 90"}) end if lat_d < -90 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees < -90"}) end if lat_m >= 60 then table.insert(errors, {source, "latitude minutes >= 60"}) end if lat_m < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude minutes < 0"}) end if lat_s >= 60 then table.insert(errors, {source, "latitude seconds >= 60"}) end if lat_s < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude seconds < 0"}) end if long_d >= 360 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees >= 360"}) end if long_d <= -360 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees <= -360"}) end if long_m >= 60 then table.insert(errors, {source, "longitude minutes >= 60"}) end if long_m < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude minutes < 0"}) end if long_s >= 60 then table.insert(errors, {source, "longitude seconds >= 60"}) end if long_s < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude seconds < 0"}) end return errors; end --[[ parseDec Transforms decimal format latitude and longitude into the structure to be used in displaying coordinates ]] local function parseDec( lat, long, format ) local coordinateSpec = {} local errors = {} if not long then return nil, {{"parseDec", "Missing longitude"}} elseif not tonumber(long) then return nil, {{"parseDec", "Longitude could not be parsed as a number: " .. long}} end errors = validate( lat, nil, nil, long, nil, nil, 'parseDec', false ); coordinateSpec["dec-lat"] = lat; coordinateSpec["dec-long"] = long; local mode = coordinates.determineMode( lat, long ); coordinateSpec["dms-lat"] = convert_dec2dms( lat, "N", "S", mode) -- {{coord/dec2dms|{{{1}}}|N|S|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}} coordinateSpec["dms-long"] = convert_dec2dms( long, "E", "W", mode) -- {{coord/dec2dms|{{{2}}}|E|W|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}} if format then coordinateSpec.default = format else coordinateSpec.default = "dec" end return coordinateSpec, errors end --[[ parseDMS Transforms degrees, minutes, seconds format latitude and longitude into the a structure to be used in displaying coordinates ]] local function parseDMS( lat_d, lat_m, lat_s, lat_f, long_d, long_m, long_s, long_f, format ) local coordinateSpec, errors, backward = {}, {} lat_f = lat_f:upper(); long_f = long_f:upper(); -- Check if specified backward if lat_f == 'E' or lat_f == 'W' then lat_d, long_d, lat_m, long_m, lat_s, long_s, lat_f, long_f, backward = long_d, lat_d, long_m, lat_m, long_s, lat_s, long_f, lat_f, true; end errors = validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, 'parseDMS', true ); if not long_d then return nil, {{"parseDMS", "Missing longitude" }} elseif not tonumber(long_d) then return nil, {{"parseDMS", "Longitude could not be parsed as a number:" .. long_d }} end if not lat_m and not lat_s and not long_m and not long_s and #errors == 0 then if math_mod._precision( lat_d ) > 0 or math_mod._precision( long_d ) > 0 then if lat_f:upper() == 'S' then lat_d = '-' .. lat_d; end if long_f:upper() == 'W' then long_d = '-' .. long_d; end return parseDec( lat_d, long_d, format ); end end coordinateSpec["dms-lat"] = lat_d.."°"..optionalArg(lat_m,"′") .. optionalArg(lat_s,"″") .. lat_f coordinateSpec["dms-long"] = long_d.."°"..optionalArg(long_m,"′") .. optionalArg(long_s,"″") .. long_f coordinateSpec["dec-lat"] = convert_dms2dec(lat_f, lat_d, lat_m, lat_s) -- {{coord/dms2dec|{{{4}}}|{{{1}}}|0{{{2}}}|0{{{3}}}}} coordinateSpec["dec-long"] = convert_dms2dec(long_f, long_d, long_m, long_s) -- {{coord/dms2dec|{{{8}}}|{{{5}}}|0{{{6}}}|0{{{7}}}}} if format then coordinateSpec.default = format else coordinateSpec.default = "dms" end return coordinateSpec, errors, backward end --[[ Check the input arguments for coord to determine the kind of data being provided and then make the necessary processing. ]] local function formatTest(args) local result, errors local backward, primary = false, false local function getParam(args, lim) local ret = {} for i = 1, lim do ret[i] = args[i] or '' end return table.concat(ret, '_') end if not args[1] then -- no lat logic return errorPrinter( {{"formatTest", "Missing latitude"}} ) elseif not tonumber(args[1]) then -- bad lat logic return errorPrinter( {{"formatTest", "Unable to parse latitude as a number:" .. args[1]}} ) elseif not args[4] and not args[5] and not args[6] then -- dec logic result, errors = parseDec(args[1], args[2], args.format) if not result then return errorPrinter(errors); end -- formatting for geohack: geohack expects D_N_D_E notation or D;D notation -- wikiminiatlas doesn't support D;D notation -- #coordinates parserfunction doesn't support negative decimals with NSWE result.param = table.concat({ math.abs(tonumber(args[1])), ((tonumber(args[1]) or 0) < 0) and 'S' or 'N', math.abs(tonumber(args[2])), ((tonumber(args[2]) or 0) < 0) and 'W' or 'E', args[3] or ''}, '_') elseif dmsTest(args[4], args[8]) then -- dms logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], args[3], args[4], args[5], args[6], args[7], args[8], args.format) if args[10] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 9) elseif dmsTest(args[3], args[6]) then -- dm logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], nil, args[3], args[4], args[5], nil, args[6], args['format']) if args[8] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 7) elseif dmsTest(args[2], args[4]) then -- d logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], nil, nil, args[2], args[3], nil, nil, args[4], args.format) if args[6] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 5) else -- Error return errorPrinter({{"formatTest", "Unknown argument format"}}) .. '[[Category:Pages with malformed coordinate tags]]' end result.name = args.name local extra_param = {'dim', 'globe', 'scale', 'region', 'source', 'type'} for _, v in ipairs(extra_param) do if args[v] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Parameter: "' .. v .. '=" should be "' .. v .. ':"' }) end end local ret = specPrinter(args, result) if #errors > 0 then ret = ret .. ' ' .. errorPrinter(errors) .. '[[Category:Pages with malformed coordinate tags]]' end return ret, backward end --[[ Generate Wikidata tracking categories. ]] local function makeWikidataCategories(qid) local ret local qid = qid or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if mw.wikibase and current_page.namespace == 0 then if qid and mw.wikibase.entityExists(qid) and mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625") and mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625")[1] then local snaktype = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625")[1].mainsnak.snaktype if snaktype == 'value' then -- coordinates exist both here and on Wikidata, and can be compared. ret = 'Coordinates on Wikidata' elseif snaktype == 'somevalue' then ret = 'Coordinates on Wikidata set to unknown value' elseif snaktype == 'novalue' then ret = 'Coordinates on Wikidata set to no value' end else -- We have to either import the coordinates to Wikidata or remove them here. ret = 'Coordinates not on Wikidata' end end if ret then return string.format('[[Category:%s]]', ret) else return '' end end --[[ Parse coordinates entered as a single string ]] local function text2coord(text) if type(text) ~= 'string' then return end local coords = {} local numTerms = 0 local parts local function assign(k, number, start, pos) if number then coords[start + pos - 1] = number if k == 1 then numTerms = pos elseif numTerms < pos then -- more terms in long than lat return false end elseif numTerms >= pos then -- more terms in lat than long return false end return true end text = mw.ustring.gsub(mw.text.trim(text:uupper()), "[*′″]", {['*'] = '°', ['′'] = "'", ['″'] = '"'}) for _, regex in ipairs({ "^([+%-%d.°'\"NS%s]+),%s*([+%-%d.°'\"EW%s]+)$", --split by commas "^([+%-%d.°'\"%s]+[NS])%s*([+%-%d.°'\"%s]+[EW])$", --split by N/S "^([+%-%d.°'%s]+\")%s*([+%-%d.°'%s]+\")$", --split by " "^([+%-%d.°%s]+')%s*([+%-%d.°%s]+')$", --split by ' "^([+%-%d.%s]+°)%s*([+%-%d.%s]+°)$", --split by ° "^([+%-%d.]+)%s+([+%-%d.]+)$" --split by space }) do local lat, long = string.match(text, regex) if lat and long then parts = {mw.text.trim(lat), mw.text.trim(long)} break end end if not parts then return end local SW = {"S", "W"} local NE = {"N", "E"} for k, v in ipairs(parts) do local number local start = k + numTerms -- Find or create N, S, E, and W local dir = v:match("([NSEW])$") if dir then v = v:sub(1,-2) elseif v:sub(1,1) == '-' then v = v:sub(2) dir = SW[k] else dir = NE[k] end -- attempt to convert text to number number = tonumber(v) if number then -- Single number, assign it to the position "start" in the "coords" array if not assign(k, number, start, 1) then return end -- attempt to convert dms to decimal elseif string.match(v, "°") then for pos, regex in ipairs({ "^%s*([+%-%d.]+)%s*°[^°]*$", --degrees "^[^°']+°%s*([%d.]+)%s*'[^°']*$", --minutes "^[^'\"]+'%s*([%d.]+)%s*\"[^'\"]*$" --seconds }) do -- Assign component to a position in the "coords" array determined -- by "start" and "pos", and increment "numTerms" if this is latitude if not assign(k, tonumber(string.match(v, regex)), start, pos) then return end end end if coords[start] == nil then return end coords[start + numTerms] = dir end return coords end --[[ link Simple function to export the coordinates link for other uses. Usage: {{#invoke:Coordinates | link }} ]] function coordinates.link(frame) return coord_link; end --[[ dec2dms Wrapper to allow templates to call dec2dms directly. Usage: {{#invoke:Coordinates | dec2dms | decimal_coordinate | positive_suffix | negative_suffix | precision }} decimal_coordinate is converted to DMS format. If positive, the positive_suffix is appended (typical N or E), if negative, the negative suffix is appended. The specified precision is one of 'D', 'DM', or 'DMS' to specify the level of detail to use. ]] coordinates.dec2dms = makeInvokeFunc('_dec2dms') function coordinates._dec2dms(args) local coordinate = args[1] local firstPostfix = args[2] or '' local secondPostfix = args[3] or '' local precision = args[4] or '' return convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision) end --[[ Helper function to determine whether to use D, DM, or DMS format depending on the precision of the decimal input. ]] function coordinates.determineMode( value1, value2 ) local precision = math.max( math_mod._precision( value1 ), math_mod._precision( value2 ) ); if precision <= 0 then return 'd' elseif precision <= 2 then return 'dm'; else return 'dms'; end end --[[ dms2dec Wrapper to allow templates to call dms2dec directly. Usage: {{#invoke:Coordinates | dms2dec | direction_flag | degrees | minutes | seconds }} Converts DMS values specified as degrees, minutes, seconds too decimal format. direction_flag is one of N, S, E, W, and determines whether the output is positive (i.e. N and E) or negative (i.e. S and W). ]] coordinates.dms2dec = makeInvokeFunc('_dms2dec') function coordinates._dms2dec(args) local direction = args[1] local degrees = args[2] local minutes = args[3] local seconds = args[4] return convert_dms2dec(direction, degrees, minutes, seconds) end --[[ coord Main entry point for Lua function to replace {{coord}} Usage: {{#invoke:Coordinates | coord }} {{#invoke:Coordinates | coord | lat | long }} {{#invoke:Coordinates | coord | lat | lat_flag | long | long_flag }} ... Refer to {{coord}} documentation page for many additional parameters and configuration options. Note: This function provides the visual display elements of {{coord}}. In order to load coordinates into the database, the {{#coordinates:}} parser function must also be called, this is done automatically in the Lua version of {{coord}}. ]] coordinates.coord = makeInvokeFunc('_coord') function coordinates._coord(args) if not tonumber(args[1]) then local parsed = text2coord(args[1]) if parsed then -- full lat/long entered as a single string for i = 2, #args do args[#parsed + i - 1] = args[i] end for i, v in ipairs(parsed) do args[i] = v end elseif not args[2] then -- look for coordinates from wikidata args[3] = args[1]; args[1] = nil local entity = mw.wikibase.getEntityObject(args.qid) if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local precision = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.precision args[1] = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.latitude args[2] = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.longitude if precision then precision = -math_mod._round(math.log(precision)/math.log(10),0) args[1] = math_mod._round(args[1],precision) args[2] = math_mod._round(args[2],precision) end end end end local contents, backward = formatTest(args) local Notes = args.notes or '' local Display = args.display and args.display:lower() or 'inline' -- it and ti are short for inline,title and title,inline local function isInline(s) -- Finds whether coordinates are displayed inline. return s:find('inline') ~= nil or s == 'i' or s == 'it' or s == 'ti' end local function isInTitle(s) -- Finds whether coordinates are displayed in the title. return s:find('title') ~= nil or s == 't' or s == 'it' or s == 'ti' end local function coord_wrapper(in_args) -- Calls the parser function {{#coordinates:}}. return mw.getCurrentFrame():callParserFunction('#coordinates', in_args) or '' end local text = '' if isInline(Display) then text = text .. '<span class="geo-inline">' .. contents .. Notes .. '</span>' end if isInTitle(Display) then -- Add to output since indicator content is invisible to Lua later on if not isInline(Display) then text = text .. '<span class="geo-inline-hidden noexcerpt">' .. contents .. Notes .. '</span>' end text = text .. displaytitle(contents .. Notes) .. makeWikidataCategories(args.qid) end if not args.nosave then local page_title, count = mw.title.getCurrentTitle(), 1 if backward then local tmp = {} while not string.find((args[count-1] or ''), '[EW]') do tmp[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end tmp.count = count; count = 2*(count-1) while count >= tmp.count do table.insert(tmp, 1, (args[count] or '')); count = count-1 end for i, v in ipairs(tmp) do args[i] = v end else while count <= 9 do args[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end end if isInTitle(Display) and not page_title.isTalkPage and page_title.subpageText ~= 'doc' and page_title.subpageText ~= 'testcases' then args[10] = 'primary' end args.notes, args.format, args.display = nil text = text .. coord_wrapper(args) end return text end --[[ coord2text Extracts a single value from a transclusion of {{Coord}}. IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED. Usage: {{#invoke:Coordinates | coord2text | {{Coord}} | parameter }} Valid values for the second parameter are: lat (signed integer), long (signed integer), type, scale, dim, region, globe, source ]] function coordinates._coord2text(coord,type) if coord == '' or type == '' or not type then return nil end type = mw.text.trim(type) if type == 'lat' or type == 'long' then local coordString = mw.ustring.match(coord,'[%.%d]+°[NS] [%.%d]+°[EW]') if not coordString then return nil end local result = mw.text.split(coordString, ' ') local negative if type == 'lat' then result, negative = result[1], 'S' else result, negative = result[2], 'W' end if not result then return nil end result = mw.text.split(result, '°') if not result[1] then return nil end if result[2] == negative then result[1] = '-'..result[1] end return result[1] else return mw.ustring.match(coord, 'params=.-_' .. type .. ':(.-)[ _]') end end function coordinates.coord2text(frame) return coordinates._coord2text(frame.args[1],frame.args[2]) or '' end --[[ coordinsert Injects some text into the Geohack link of a transclusion of {{Coord}} (if that text isn't already in the transclusion). Outputs the modified transclusion of {{Coord}}. IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED. Usage: {{#invoke:Coordinates | coordinsert | {{Coord}} | parameter:value | parameter:value | … }} Do not make Geohack unhappy by inserting something which isn't mentioned in the {{Coord}} documentation. ]] function coordinates.coordinsert(frame) -- for the 2nd or later integer parameter (the first is the coord template, as above) for i, v in ipairs(frame.args) do if i ~= 1 then -- if we cannot find in the coord_template the i_th coordinsert parameter e.g. region if not mw.ustring.find(frame.args[1], (mw.ustring.match(frame.args[i], '^(.-:)') or '')) then -- find from the params= up to the first possibly-present underscore -- and append the i_th coordinsert parameter and a space -- IDK why we're adding a space but it does seem somewhat convenient frame.args[1] = mw.ustring.gsub(frame.args[1], '(params=.-)_? ', '%1_'..frame.args[i]..' ') end end end if frame.args.name then -- if we can't find the vcard class if not mw.ustring.find(frame.args[1], '<span class="vcard">') then -- take something that looks like a coord template and add the vcard span with class and fn org class local namestr = frame.args.name frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(<span class="geo%-default">)(<span[^<>]*>[^<>]*</span><span[^<>]*>[^<>]*<span[^<>]*>[^<>]*</span></span>)(</span>)', '%1<span class="vcard">%2<span style="display:none">&#xfeff; (<span class="fn org">' .. namestr .. '</span>)</span></span>%3' ) -- then find anything from coordinates parameters to the 'end' and attach the title parameter frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(&params=[^&"<>%[%] ]*) ', '%1&title=' .. mw.uri.encode(namestr) .. ' ' ) end end -- replace the existing indicator with a new indicator using the modified content frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(<span class="geo%-inline[^"]*">(.+)</span>)\127[^\127]*UNIQ%-%-indicator%-%x+%-%-?QINU[^\127]*\127', function (inline, coord) return inline .. displaytitle(coord) end ) return frame.args[1] end return coordinates mgr040y9bhe26jrkzioi6ulvlqhvehy 1377608 1377607 2026-07-29T03:08:36Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Coordinates]] 1377607 Scribunto text/plain --[[ This module is intended to replace the functionality of {{Coord}} and related templates. It provides several methods, including {{#invoke:Coordinates | coord }} : General function formatting and displaying coordinate values. {{#invoke:Coordinates | dec2dms }} : Simple function for converting decimal degree values to DMS format. {{#invoke:Coordinates | dms2dec }} : Simple function for converting DMS format to decimal degree format. {{#invoke:Coordinates | link }} : Export the link used to reach the tools ]] require('strict') local math_mod = require("Module:Math") local coordinates = {}; local isSandbox = mw.getCurrentFrame():getTitle():find('sandbox', 1, true); local current_page = mw.title.getCurrentTitle() local page_name = mw.uri.encode( current_page.prefixedText, 'WIKI' ); local coord_link = 'https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=' .. page_name .. '&params=' --[[ Helper function, replacement for {{coord/display/title}} ]] local function displaytitle(coords) return mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'indicator', args = { name = 'coordinates' }, content = '<span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: ' .. coords .. '</span>' } end --[[ Helper function, used in detecting DMS formatting ]] local function dmsTest(first, second) if type(first) ~= 'string' or type(second) ~= 'string' then return nil end local s = (first .. second):upper() return s:find('^[NS][EW]$') or s:find('^[EW][NS]$') end --[[ Wrapper function to grab args, see Module:Arguments for this function's documentation. ]] local function makeInvokeFunc(funcName) return function (frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { wrappers = 'Template:Coord' }) return coordinates[funcName](args, frame) end end --[[ Helper function, handle optional args. ]] local function optionalArg(arg, supplement) return arg and arg .. supplement or '' end --[[ Formats any error messages generated for display ]] local function errorPrinter(errors) local result = "" for i,v in ipairs(errors) do result = result .. '<strong class="error">Coordinates: ' .. v[2] .. '</strong><br />' end return result end --[[ Determine the required CSS class to display coordinates Usually geo-nondefault is hidden by CSS, unless a user has overridden this for himself default is the mode as specificied by the user when calling the {{coord}} template mode is the display mode (dec or dms) that we will need to determine the css class for ]] local function displayDefault(default, mode) if default == "" then default = "dec" end if default == mode then return "geo-default" else return "geo-nondefault" end end --[[ specPrinter Output formatter. Takes the structure generated by either parseDec or parseDMS and formats it for inclusion on Wikipedia. ]] local function specPrinter(args, coordinateSpec) local uriComponents = coordinateSpec["param"] if uriComponents == "" then -- RETURN error, should never be empty or nil return "ERROR param was empty" end if args["name"] then uriComponents = uriComponents .. "&title=" .. mw.uri.encode(coordinateSpec["name"]) end local geodmshtml = '<span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">' .. '<span class="latitude">' .. coordinateSpec["dms-lat"] .. '</span> ' .. '<span class="longitude">' ..coordinateSpec["dms-long"] .. '</span>' .. '</span>' local lat = tonumber( coordinateSpec["dec-lat"] ) or 0 local geodeclat if lat < 0 then -- FIXME this breaks the pre-existing precision geodeclat = tostring(coordinateSpec["dec-lat"]):sub(2) .. "°S" else geodeclat = (coordinateSpec["dec-lat"] or 0) .. "°N" end local long = tonumber( coordinateSpec["dec-long"] ) or 0 local geodeclong if long < 0 then -- FIXME does not handle unicode minus geodeclong = tostring(coordinateSpec["dec-long"]):sub(2) .. "°W" else geodeclong = (coordinateSpec["dec-long"] or 0) .. "°E" end local geodechtml = '<span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">' .. geodeclat .. ' ' .. geodeclong .. '</span>' local geonumhtml = '<span class="geo">' .. coordinateSpec["dec-lat"] .. '; ' .. coordinateSpec["dec-long"] .. '</span>' local inner = '<span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dms" ) .. '">' .. geodmshtml .. '</span>' .. '<span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span>' .. '<span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dec" ) .. '">'; if not args["name"] then inner = inner .. geodechtml .. '<span style="display:none">&#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '</span></span>' else inner = inner .. '<span class="vcard">' .. geodechtml .. '<span style="display:none">&#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '</span>' .. '<span style="display:none">&#xfeff; (<span class="fn org">' .. args["name"] .. '</span>)</span></span></span>' end local stylesheetLink = 'Module:Coordinates' .. ( isSandbox and '/sandbox' or '' ) .. '/styles.css' return mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = stylesheetLink } } .. '<span class="plainlinks nourlexpansion">[' .. coord_link .. uriComponents .. ' ' .. inner .. ']</span>' .. '[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]' end --[[ Helper function, convert decimal to degrees ]] local function convert_dec2dms_d(coordinate) local d = math_mod._round( coordinate, 0 ) .. "°" return d .. "" end --[[ Helper function, convert decimal to degrees and minutes ]] local function convert_dec2dms_dm(coordinate) coordinate = math_mod._round( coordinate * 60, 0 ); local m = coordinate % 60; coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 ); local d = coordinate % 360 .."°" return d .. string.format( "%02d′", m ) end --[[ Helper function, convert decimal to degrees, minutes, and seconds ]] local function convert_dec2dms_dms(coordinate) coordinate = math_mod._round( coordinate * 60 * 60, 0 ); local s = coordinate % 60 coordinate = math.floor( (coordinate - s) / 60 ); local m = coordinate % 60 coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 ); local d = coordinate % 360 .."°" return d .. string.format( "%02d′", m ) .. string.format( "%02d″", s ) end --[[ Helper function, convert decimal latitude or longitude to degrees, minutes, and seconds format based on the specified precision. ]] local function convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision) local coord = tonumber(coordinate) local postfix if coord >= 0 then postfix = firstPostfix else postfix = secondPostfix end precision = precision:lower(); if precision == "dms" then return convert_dec2dms_dms( math.abs( coord ) ) .. postfix; elseif precision == "dm" then return convert_dec2dms_dm( math.abs( coord ) ) .. postfix; elseif precision == "d" then return convert_dec2dms_d( math.abs( coord ) ) .. postfix; end end --[[ Convert DMS format into a N or E decimal coordinate ]] local function convert_dms2dec(direction, degrees_str, minutes_str, seconds_str) local degrees = tonumber(degrees_str) local minutes = tonumber(minutes_str) or 0 local seconds = tonumber(seconds_str) or 0 local factor = 1 if direction == "S" or direction == "W" then factor = -1 end local precision = 0 if seconds_str then precision = 5 + math.max( math_mod._precision(seconds_str), 0 ); elseif minutes_str and minutes_str ~= '' then precision = 3 + math.max( math_mod._precision(minutes_str), 0 ); else precision = math.max( math_mod._precision(degrees_str), 0 ); end local decimal = factor * (degrees+(minutes+seconds/60)/60) return string.format( "%." .. precision .. "f", decimal ) -- not tonumber since this whole thing is string based. end --[[ Checks input values to for out of range errors. ]] local function validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, source, strong ) local errors = {}; lat_d = tonumber( lat_d ) or 0; lat_m = tonumber( lat_m ) or 0; lat_s = tonumber( lat_s ) or 0; long_d = tonumber( long_d ) or 0; long_m = tonumber( long_m ) or 0; long_s = tonumber( long_s ) or 0; if strong then if lat_d < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees < 0 with hemisphere flag"}) end if long_d < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees < 0 with hemisphere flag"}) end --[[ #coordinates is inconsistent about whether this is an error. If globe: is specified, it won't error on this condition, but otherwise it will. For not simply disable this check. if long_d > 180 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees > 180 with hemisphere flag"}) end ]] end if lat_d > 90 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees > 90"}) end if lat_d < -90 then table.insert(errors, {source, "latitude degrees < -90"}) end if lat_m >= 60 then table.insert(errors, {source, "latitude minutes >= 60"}) end if lat_m < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude minutes < 0"}) end if lat_s >= 60 then table.insert(errors, {source, "latitude seconds >= 60"}) end if lat_s < 0 then table.insert(errors, {source, "latitude seconds < 0"}) end if long_d >= 360 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees >= 360"}) end if long_d <= -360 then table.insert(errors, {source, "longitude degrees <= -360"}) end if long_m >= 60 then table.insert(errors, {source, "longitude minutes >= 60"}) end if long_m < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude minutes < 0"}) end if long_s >= 60 then table.insert(errors, {source, "longitude seconds >= 60"}) end if long_s < 0 then table.insert(errors, {source, "longitude seconds < 0"}) end return errors; end --[[ parseDec Transforms decimal format latitude and longitude into the structure to be used in displaying coordinates ]] local function parseDec( lat, long, format ) local coordinateSpec = {} local errors = {} if not long then return nil, {{"parseDec", "Missing longitude"}} elseif not tonumber(long) then return nil, {{"parseDec", "Longitude could not be parsed as a number: " .. long}} end errors = validate( lat, nil, nil, long, nil, nil, 'parseDec', false ); coordinateSpec["dec-lat"] = lat; coordinateSpec["dec-long"] = long; local mode = coordinates.determineMode( lat, long ); coordinateSpec["dms-lat"] = convert_dec2dms( lat, "N", "S", mode) -- {{coord/dec2dms|{{{1}}}|N|S|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}} coordinateSpec["dms-long"] = convert_dec2dms( long, "E", "W", mode) -- {{coord/dec2dms|{{{2}}}|E|W|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}} if format then coordinateSpec.default = format else coordinateSpec.default = "dec" end return coordinateSpec, errors end --[[ parseDMS Transforms degrees, minutes, seconds format latitude and longitude into the a structure to be used in displaying coordinates ]] local function parseDMS( lat_d, lat_m, lat_s, lat_f, long_d, long_m, long_s, long_f, format ) local coordinateSpec, errors, backward = {}, {} lat_f = lat_f:upper(); long_f = long_f:upper(); -- Check if specified backward if lat_f == 'E' or lat_f == 'W' then lat_d, long_d, lat_m, long_m, lat_s, long_s, lat_f, long_f, backward = long_d, lat_d, long_m, lat_m, long_s, lat_s, long_f, lat_f, true; end errors = validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, 'parseDMS', true ); if not long_d then return nil, {{"parseDMS", "Missing longitude" }} elseif not tonumber(long_d) then return nil, {{"parseDMS", "Longitude could not be parsed as a number:" .. long_d }} end if not lat_m and not lat_s and not long_m and not long_s and #errors == 0 then if math_mod._precision( lat_d ) > 0 or math_mod._precision( long_d ) > 0 then if lat_f:upper() == 'S' then lat_d = '-' .. lat_d; end if long_f:upper() == 'W' then long_d = '-' .. long_d; end return parseDec( lat_d, long_d, format ); end end coordinateSpec["dms-lat"] = lat_d.."°"..optionalArg(lat_m,"′") .. optionalArg(lat_s,"″") .. lat_f coordinateSpec["dms-long"] = long_d.."°"..optionalArg(long_m,"′") .. optionalArg(long_s,"″") .. long_f coordinateSpec["dec-lat"] = convert_dms2dec(lat_f, lat_d, lat_m, lat_s) -- {{coord/dms2dec|{{{4}}}|{{{1}}}|0{{{2}}}|0{{{3}}}}} coordinateSpec["dec-long"] = convert_dms2dec(long_f, long_d, long_m, long_s) -- {{coord/dms2dec|{{{8}}}|{{{5}}}|0{{{6}}}|0{{{7}}}}} if format then coordinateSpec.default = format else coordinateSpec.default = "dms" end return coordinateSpec, errors, backward end --[[ Check the input arguments for coord to determine the kind of data being provided and then make the necessary processing. ]] local function formatTest(args) local result, errors local backward, primary = false, false local function getParam(args, lim) local ret = {} for i = 1, lim do ret[i] = args[i] or '' end return table.concat(ret, '_') end if not args[1] then -- no lat logic return errorPrinter( {{"formatTest", "Missing latitude"}} ) elseif not tonumber(args[1]) then -- bad lat logic return errorPrinter( {{"formatTest", "Unable to parse latitude as a number:" .. args[1]}} ) elseif not args[4] and not args[5] and not args[6] then -- dec logic result, errors = parseDec(args[1], args[2], args.format) if not result then return errorPrinter(errors); end -- formatting for geohack: geohack expects D_N_D_E notation or D;D notation -- wikiminiatlas doesn't support D;D notation -- #coordinates parserfunction doesn't support negative decimals with NSWE result.param = table.concat({ math.abs(tonumber(args[1])), ((tonumber(args[1]) or 0) < 0) and 'S' or 'N', math.abs(tonumber(args[2])), ((tonumber(args[2]) or 0) < 0) and 'W' or 'E', args[3] or ''}, '_') elseif dmsTest(args[4], args[8]) then -- dms logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], args[3], args[4], args[5], args[6], args[7], args[8], args.format) if args[10] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 9) elseif dmsTest(args[3], args[6]) then -- dm logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], nil, args[3], args[4], args[5], nil, args[6], args['format']) if args[8] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 7) elseif dmsTest(args[2], args[4]) then -- d logic result, errors, backward = parseDMS(args[1], nil, nil, args[2], args[3], nil, nil, args[4], args.format) if args[6] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Extra unexpected parameters'}) end if not result then return errorPrinter(errors) end result.param = getParam(args, 5) else -- Error return errorPrinter({{"formatTest", "Unknown argument format"}}) .. '[[Category:Pages with malformed coordinate tags]]' end result.name = args.name local extra_param = {'dim', 'globe', 'scale', 'region', 'source', 'type'} for _, v in ipairs(extra_param) do if args[v] then table.insert(errors, {'formatTest', 'Parameter: "' .. v .. '=" should be "' .. v .. ':"' }) end end local ret = specPrinter(args, result) if #errors > 0 then ret = ret .. ' ' .. errorPrinter(errors) .. '[[Category:Pages with malformed coordinate tags]]' end return ret, backward end --[[ Generate Wikidata tracking categories. ]] local function makeWikidataCategories(qid) local ret local qid = qid or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if mw.wikibase and current_page.namespace == 0 then if qid and mw.wikibase.entityExists(qid) and mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625") and mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625")[1] then local snaktype = mw.wikibase.getBestStatements(qid, "P625")[1].mainsnak.snaktype if snaktype == 'value' then -- coordinates exist both here and on Wikidata, and can be compared. ret = 'Coordinates on Wikidata' elseif snaktype == 'somevalue' then ret = 'Coordinates on Wikidata set to unknown value' elseif snaktype == 'novalue' then ret = 'Coordinates on Wikidata set to no value' end else -- We have to either import the coordinates to Wikidata or remove them here. ret = 'Coordinates not on Wikidata' end end if ret then return string.format('[[Category:%s]]', ret) else return '' end end --[[ Parse coordinates entered as a single string ]] local function text2coord(text) if type(text) ~= 'string' then return end local coords = {} local numTerms = 0 local parts local function assign(k, number, start, pos) if number then coords[start + pos - 1] = number if k == 1 then numTerms = pos elseif numTerms < pos then -- more terms in long than lat return false end elseif numTerms >= pos then -- more terms in lat than long return false end return true end text = mw.ustring.gsub(mw.text.trim(text:uupper()), "[*′″]", {['*'] = '°', ['′'] = "'", ['″'] = '"'}) for _, regex in ipairs({ "^([+%-%d.°'\"NS%s]+),%s*([+%-%d.°'\"EW%s]+)$", --split by commas "^([+%-%d.°'\"%s]+[NS])%s*([+%-%d.°'\"%s]+[EW])$", --split by N/S "^([+%-%d.°'%s]+\")%s*([+%-%d.°'%s]+\")$", --split by " "^([+%-%d.°%s]+')%s*([+%-%d.°%s]+')$", --split by ' "^([+%-%d.%s]+°)%s*([+%-%d.%s]+°)$", --split by ° "^([+%-%d.]+)%s+([+%-%d.]+)$" --split by space }) do local lat, long = string.match(text, regex) if lat and long then parts = {mw.text.trim(lat), mw.text.trim(long)} break end end if not parts then return end local SW = {"S", "W"} local NE = {"N", "E"} for k, v in ipairs(parts) do local number local start = k + numTerms -- Find or create N, S, E, and W local dir = v:match("([NSEW])$") if dir then v = v:sub(1,-2) elseif v:sub(1,1) == '-' then v = v:sub(2) dir = SW[k] else dir = NE[k] end -- attempt to convert text to number number = tonumber(v) if number then -- Single number, assign it to the position "start" in the "coords" array if not assign(k, number, start, 1) then return end -- attempt to convert dms to decimal elseif string.match(v, "°") then for pos, regex in ipairs({ "^%s*([+%-%d.]+)%s*°[^°]*$", --degrees "^[^°']+°%s*([%d.]+)%s*'[^°']*$", --minutes "^[^'\"]+'%s*([%d.]+)%s*\"[^'\"]*$" --seconds }) do -- Assign component to a position in the "coords" array determined -- by "start" and "pos", and increment "numTerms" if this is latitude if not assign(k, tonumber(string.match(v, regex)), start, pos) then return end end end if coords[start] == nil then return end coords[start + numTerms] = dir end return coords end --[[ link Simple function to export the coordinates link for other uses. Usage: {{#invoke:Coordinates | link }} ]] function coordinates.link(frame) return coord_link; end --[[ dec2dms Wrapper to allow templates to call dec2dms directly. Usage: {{#invoke:Coordinates | dec2dms | decimal_coordinate | positive_suffix | negative_suffix | precision }} decimal_coordinate is converted to DMS format. If positive, the positive_suffix is appended (typical N or E), if negative, the negative suffix is appended. The specified precision is one of 'D', 'DM', or 'DMS' to specify the level of detail to use. ]] coordinates.dec2dms = makeInvokeFunc('_dec2dms') function coordinates._dec2dms(args) local coordinate = args[1] local firstPostfix = args[2] or '' local secondPostfix = args[3] or '' local precision = args[4] or '' return convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision) end --[[ Helper function to determine whether to use D, DM, or DMS format depending on the precision of the decimal input. ]] function coordinates.determineMode( value1, value2 ) local precision = math.max( math_mod._precision( value1 ), math_mod._precision( value2 ) ); if precision <= 0 then return 'd' elseif precision <= 2 then return 'dm'; else return 'dms'; end end --[[ dms2dec Wrapper to allow templates to call dms2dec directly. Usage: {{#invoke:Coordinates | dms2dec | direction_flag | degrees | minutes | seconds }} Converts DMS values specified as degrees, minutes, seconds too decimal format. direction_flag is one of N, S, E, W, and determines whether the output is positive (i.e. N and E) or negative (i.e. S and W). ]] coordinates.dms2dec = makeInvokeFunc('_dms2dec') function coordinates._dms2dec(args) local direction = args[1] local degrees = args[2] local minutes = args[3] local seconds = args[4] return convert_dms2dec(direction, degrees, minutes, seconds) end --[[ coord Main entry point for Lua function to replace {{coord}} Usage: {{#invoke:Coordinates | coord }} {{#invoke:Coordinates | coord | lat | long }} {{#invoke:Coordinates | coord | lat | lat_flag | long | long_flag }} ... Refer to {{coord}} documentation page for many additional parameters and configuration options. Note: This function provides the visual display elements of {{coord}}. In order to load coordinates into the database, the {{#coordinates:}} parser function must also be called, this is done automatically in the Lua version of {{coord}}. ]] coordinates.coord = makeInvokeFunc('_coord') function coordinates._coord(args) if not tonumber(args[1]) then local parsed = text2coord(args[1]) if parsed then -- full lat/long entered as a single string for i = 2, #args do args[#parsed + i - 1] = args[i] end for i, v in ipairs(parsed) do args[i] = v end elseif not args[2] then -- look for coordinates from wikidata args[3] = args[1]; args[1] = nil local entity = mw.wikibase.getEntityObject(args.qid) if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local precision = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.precision args[1] = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.latitude args[2] = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.longitude if precision then precision = -math_mod._round(math.log(precision)/math.log(10),0) args[1] = math_mod._round(args[1],precision) args[2] = math_mod._round(args[2],precision) end end end end local contents, backward = formatTest(args) local Notes = args.notes or '' local Display = args.display and args.display:lower() or 'inline' -- it and ti are short for inline,title and title,inline local function isInline(s) -- Finds whether coordinates are displayed inline. return s:find('inline') ~= nil or s == 'i' or s == 'it' or s == 'ti' end local function isInTitle(s) -- Finds whether coordinates are displayed in the title. return s:find('title') ~= nil or s == 't' or s == 'it' or s == 'ti' end local function coord_wrapper(in_args) -- Calls the parser function {{#coordinates:}}. return mw.getCurrentFrame():callParserFunction('#coordinates', in_args) or '' end local text = '' if isInline(Display) then text = text .. '<span class="geo-inline">' .. contents .. Notes .. '</span>' end if isInTitle(Display) then -- Add to output since indicator content is invisible to Lua later on if not isInline(Display) then text = text .. '<span class="geo-inline-hidden noexcerpt">' .. contents .. Notes .. '</span>' end text = text .. displaytitle(contents .. Notes) .. makeWikidataCategories(args.qid) end if not args.nosave then local page_title, count = mw.title.getCurrentTitle(), 1 if backward then local tmp = {} while not string.find((args[count-1] or ''), '[EW]') do tmp[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end tmp.count = count; count = 2*(count-1) while count >= tmp.count do table.insert(tmp, 1, (args[count] or '')); count = count-1 end for i, v in ipairs(tmp) do args[i] = v end else while count <= 9 do args[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end end if isInTitle(Display) and not page_title.isTalkPage and page_title.subpageText ~= 'doc' and page_title.subpageText ~= 'testcases' then args[10] = 'primary' end args.notes, args.format, args.display = nil text = text .. coord_wrapper(args) end return text end --[[ coord2text Extracts a single value from a transclusion of {{Coord}}. IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED. Usage: {{#invoke:Coordinates | coord2text | {{Coord}} | parameter }} Valid values for the second parameter are: lat (signed integer), long (signed integer), type, scale, dim, region, globe, source ]] function coordinates._coord2text(coord,type) if coord == '' or type == '' or not type then return nil end type = mw.text.trim(type) if type == 'lat' or type == 'long' then local coordString = mw.ustring.match(coord,'[%.%d]+°[NS] [%.%d]+°[EW]') if not coordString then return nil end local result = mw.text.split(coordString, ' ') local negative if type == 'lat' then result, negative = result[1], 'S' else result, negative = result[2], 'W' end if not result then return nil end result = mw.text.split(result, '°') if not result[1] then return nil end if result[2] == negative then result[1] = '-'..result[1] end return result[1] else return mw.ustring.match(coord, 'params=.-_' .. type .. ':(.-)[ _]') end end function coordinates.coord2text(frame) return coordinates._coord2text(frame.args[1],frame.args[2]) or '' end --[[ coordinsert Injects some text into the Geohack link of a transclusion of {{Coord}} (if that text isn't already in the transclusion). Outputs the modified transclusion of {{Coord}}. IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED. Usage: {{#invoke:Coordinates | coordinsert | {{Coord}} | parameter:value | parameter:value | … }} Do not make Geohack unhappy by inserting something which isn't mentioned in the {{Coord}} documentation. ]] function coordinates.coordinsert(frame) -- for the 2nd or later integer parameter (the first is the coord template, as above) for i, v in ipairs(frame.args) do if i ~= 1 then -- if we cannot find in the coord_template the i_th coordinsert parameter e.g. region if not mw.ustring.find(frame.args[1], (mw.ustring.match(frame.args[i], '^(.-:)') or '')) then -- find from the params= up to the first possibly-present underscore -- and append the i_th coordinsert parameter and a space -- IDK why we're adding a space but it does seem somewhat convenient frame.args[1] = mw.ustring.gsub(frame.args[1], '(params=.-)_? ', '%1_'..frame.args[i]..' ') end end end if frame.args.name then -- if we can't find the vcard class if not mw.ustring.find(frame.args[1], '<span class="vcard">') then -- take something that looks like a coord template and add the vcard span with class and fn org class local namestr = frame.args.name frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(<span class="geo%-default">)(<span[^<>]*>[^<>]*</span><span[^<>]*>[^<>]*<span[^<>]*>[^<>]*</span></span>)(</span>)', '%1<span class="vcard">%2<span style="display:none">&#xfeff; (<span class="fn org">' .. namestr .. '</span>)</span></span>%3' ) -- then find anything from coordinates parameters to the 'end' and attach the title parameter frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(&params=[^&"<>%[%] ]*) ', '%1&title=' .. mw.uri.encode(namestr) .. ' ' ) end end -- replace the existing indicator with a new indicator using the modified content frame.args[1] = mw.ustring.gsub( frame.args[1], '(<span class="geo%-inline[^"]*">(.+)</span>)\127[^\127]*UNIQ%-%-indicator%-%x+%-%-?QINU[^\127]*\127', function (inline, coord) return inline .. displaytitle(coord) end ) return frame.args[1] end return coordinates mgr040y9bhe26jrkzioi6ulvlqhvehy 828 40151 1377611 1321792 2026-04-10T14:26:08Z en>Ahecht 0 Rewrite rounding and precision code to run faster, other code cleanup including removing unused variables. Please revert if this causes any unexpected side effects 1377611 Scribunto text/plain --[[ This module provides a number of basic mathematical operations. ]] local yesno, getArgs -- lazily initialized local p = {} -- Holds functions to be returned from #invoke, and functions to make available to other Lua modules. local wrap = {} -- Holds wrapper functions that process arguments from #invoke. These act as intemediary between functions meant for #invoke and functions meant for Lua. --[[ Helper functions used to avoid redundant code. ]] local function err(msg) -- Generates wikitext error messages. return mw.ustring.format('<strong class="error">Formatting error: %s</strong>', msg) end local function unpackNumberArgs(args) -- Returns an unpacked list of arguments specified with numerical keys. local ret = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then table.insert(ret, v) end end return unpack(ret) end local function makeArgArray(...) -- Makes an array of arguments from a list of arguments that might include nils. local args = {...} -- Table of arguments. It might contain nils or non-number values, so we can't use ipairs. local nums = {} -- Stores the numbers of valid numerical arguments. local ret = {} for k, v in pairs(args) do v = p._cleanNumber(v) if v then nums[#nums + 1] = k args[k] = v end end table.sort(nums) for i, num in ipairs(nums) do ret[#ret + 1] = args[num] end return ret end local function fold(func, ...) -- Use a function on all supplied arguments, and return the result. The function must accept two numbers as parameters, -- and must return a number as an output. This number is then supplied as input to the next function call. local vals = makeArgArray(...) local count = #vals -- The number of valid arguments if count == 0 then return -- Exit if we have no valid args, otherwise removing the first arg would cause an error. nil, 0 end local ret = table.remove(vals, 1) for _, val in ipairs(vals) do ret = func(ret, val) end return ret, count end --[[ Fold arguments by selectively choosing values (func should return when to choose the current "dominant" value). ]] local function binary_fold(func, ...) local value = fold((function(a, b) if func(a, b) then return a else return b end end), ...) return value end --[[ random Generate a random number Usage: {{#invoke: Math | random }} {{#invoke: Math | random | maximum value }} {{#invoke: Math | random | minimum value | maximum value }} ]] function wrap.random(args) local first = p._cleanNumber(args[1]) local second = p._cleanNumber(args[2]) return p._random(first, second) end function p._random(first, second) math.randomseed(mw.site.stats.edits + mw.site.stats.pages + os.time() + math.floor(os.clock() * 1000000000)) -- math.random will throw an error if given an explicit nil parameter, so we need to use if statements to check the params. if first and second then if first <= second then -- math.random doesn't allow the first number to be greater than the second. return math.random(first, second) end elseif first then return math.random(first) else return math.random() end end --[[ order Determine order of magnitude of a number Usage: {{#invoke: Math | order | value }} ]] function wrap.order(args) local input_string = (args[1] or args.x or '0'); local input_number = p._cleanNumber(input_string); if input_number == nil then return err('order of magnitude input appears non-numeric') else return p._order(input_number) end end function p._order(x) if x == 0 then return 0 end return math.floor(math.log10(math.abs(x))) end --[[ precision Detemines the precision of a number using the string representation Usage: {{ #invoke: Math | precision | value }} ]] function wrap.precision(args) local input_string = (args[1] or args.x or '0'); local trap_fraction = args.check_fraction; if not yesno then yesno = require('Module:Yesno') end if yesno(trap_fraction, true) then -- Returns true for all input except nil, false, "no", "n", "0" and a few others. See [[Module:Yesno]]. local pos = string.find(input_string, '/', 1, true); if pos ~= nil then if string.find(input_string, '/', pos + 1, true) == nil then local denominator = string.sub(input_string, pos+1, -1); local denom_value = tonumber(denominator); if denom_value ~= nil then return math.log10(denom_value); end end end end local _, clean_string = p._cleanNumber(input_string); if clean_string == nil then return err('precision input appears non-numeric') else return p._precision(clean_string) end end function p._precision(x) if type(x) == 'number' then x = tostring(x) end local result = 0; --subtract exponent local _, _, coefficient, exponent = x:find("^(.*)[eE](.*)$") if coefficient then result = result - (tonumber(exponent) or 0) x = coefficient end --add decimal places local i, j = x:find('%..*$') if i then result = result + (j - i) return result end --subtract trailing zeroes i, j = x:find('[^0]0+$') if i then result = result - (j - i) end return result end --[[ max Finds the maximum argument Usage: {{#invoke:Math| max | value1 | value2 | ... }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.max(args) return p._max(unpackNumberArgs(args)) end function p._max(...) local max_value = binary_fold((function(a, b) return a > b end), ...) if max_value then return max_value end end --[[ median Find the median of set of numbers Usage: {{#invoke:Math | median | number1 | number2 | ...}} OR {{#invoke:Math | median }} ]] function wrap.median(args) return p._median(unpackNumberArgs(args)) end function p._median(...) local vals = makeArgArray(...) local count = #vals table.sort(vals) if count == 0 then return 0 end if p._mod(count, 2) == 0 then return (vals[count/2] + vals[count/2+1])/2 else return vals[math.ceil(count/2)] end end --[[ min Finds the minimum argument Usage: {{#invoke:Math| min | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| min }} When used with no arguments, it takes its input from the parent frame. Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.min(args) return p._min(unpackNumberArgs(args)) end function p._min(...) local min_value = binary_fold((function(a, b) return a < b end), ...) if min_value then return min_value end end --[[ sum Finds the sum Usage: {{#invoke:Math| sum | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| sum }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.sum(args) return p._sum(unpackNumberArgs(args)) end function p._sum(...) local sums = fold((function(a, b) return a + b end), ...) if not sums then return 0 else return sums end end --[[ average Finds the average Usage: {{#invoke:Math| average | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| average }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.average(args) return p._average(unpackNumberArgs(args)) end function p._average(...) local sum, count = fold((function(a, b) return a + b end), ...) if not sum then return 0 else return sum / count end end --[[ round Rounds a number to specified precision Usage: {{#invoke:Math | round | value | precision }} --]] function wrap.round(args) local value = p._cleanNumber(args[1] or args.value or 0) local precision = p._cleanNumber(args[2] or args.precision or 0) if value == nil or precision == nil then return err('round input appears non-numeric') else return p._round(value, precision) end end function p._round(value, precision) local rescale = math.pow(10, precision or 0); return math.floor(value * rescale + 0.5) / rescale; end --[[ log10 returns the log (base 10) of a number Usage: {{#invoke:Math | log10 | x }} ]] function wrap.log10(args) return math.log10(args[1]) end --[[ mod Implements the modulo operator Usage: {{#invoke:Math | mod | x | y }} --]] function wrap.mod(args) local x = p._cleanNumber(args[1]) local y = p._cleanNumber(args[2]) if not x then return err('first argument to mod appears non-numeric') elseif not y then return err('second argument to mod appears non-numeric') else return p._mod(x, y) end end function p._mod(x, y) local ret = x % y if not (0 <= ret and ret < y) then ret = 0 end return ret end --[[ gcd Calculates the greatest common divisor of multiple numbers Usage: {{#invoke:Math | gcd | value 1 | value 2 | value 3 | ... }} --]] function wrap.gcd(args) return p._gcd(unpackNumberArgs(args)) end function p._gcd(...) local function findGcd(a, b) local r = b local oldr = a while r ~= 0 do local quotient = math.floor(oldr / r) oldr, r = r, oldr - quotient * r end if oldr < 0 then oldr = oldr * -1 end return oldr end local result = fold(findGcd, ...) return result end --[[ precision_format Rounds a number to the specified precision and formats according to rules originally used for {{template:Rnd}}. Output is a string. Usage: {{#invoke: Math | precision_format | number | precision }} ]] function wrap.precision_format(args) local value_string = args[1] or 0 local precision = args[2] or 0 return p._precision_format(value_string, precision) end function p._precision_format(value_string, precision) -- For access to Mediawiki built-in formatter. local lang = mw.getContentLanguage(); local value value, value_string = p._cleanNumber(value_string) precision = p._cleanNumber(precision) -- Check for non-numeric input if value == nil or precision == nil then return err('invalid input when rounding') end local abs_value = math.abs(value) local current_precision = p._precision(value) local order = p._order(value) -- Due to round-off effects it is neccesary to limit the returned precision under -- some circumstances because the terminal digits will be inaccurately reported. if order + precision >= 14 then if order + p._precision(value_string) >= 14 then precision = 13 - order; end end -- If rounding off, truncate extra digits if precision < current_precision then value = p._round(value, precision) abs_value = math.abs(value) current_precision = p._precision(value) end local formatted_num = lang:formatNum(abs_value) -- Handle cases requiring scientific notation if math.abs(order) >= 9 or string.find(formatted_num, 'E', 1, true) then value = value * (10 ^ (-order)) abs_value = math.abs(value) current_precision = current_precision + order precision = precision + order formatted_num = lang:formatNum(abs_value) else order = 0; end -- Use proper unary minus sign rather than ASCII default formatted_num = ((value < 0) and '−' or '') .. formatted_num -- Pad with zeros, if needed if current_precision < precision then local padding if current_precision <= 0 then if precision > 0 then local zero_sep = lang:formatNum(1.1) formatted_num = formatted_num .. zero_sep:sub(2,2) padding = precision if padding > 20 then padding = 20 end formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding) end else padding = precision - current_precision if padding > 20 then padding = 20 end formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding) end end -- Add exponential notation, if necessary. if order ~= 0 then -- Use proper unary minus sign rather than ASCII default if order < 0 then order = '−' .. lang:formatNum(math.abs(order)) else order = lang:formatNum(order) end formatted_num = formatted_num .. '<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>10<sup>' .. order .. '</sup>' end return formatted_num end --[[ divide Implements the division operator Usage: {{#invoke:Math | divide | x | y | round= | precision= }} --]] function wrap.divide(args) local x = args[1] local y = args[2] local round = args.round local precision = args.precision if not yesno then yesno = require('Module:Yesno') end return p._divide(x, y, yesno(round), precision) end function p._divide(x, y, round, precision) if y == nil or y == "" then return err("Empty divisor") elseif not tonumber(y) then if type(y) == 'string' and string.sub(y, 1, 1) == '<' then return y else return err("Not a number: " .. y) end elseif x == nil or x == "" then return err("Empty dividend") elseif not tonumber(x) then if type(x) == 'string' and string.sub(x, 1, 1) == '<' then return x else return err("Not a number: " .. x) end else local z = x / y if round then return p._round(z, 0) elseif precision then return p._round(z, precision) else return z end end end --[[ Helper function that interprets the input numerically. If the input does not appear to be a number, attempts evaluating it as a parser functions expression. ]] function p._cleanNumber(number_string, unformat) if type(number_string) == 'number' then -- We were passed a number, so we don't need to do any processing. return number_string, tostring(number_string) elseif type(number_string) ~= 'string' or not number_string:find('%S') then -- We were passed a non-string or a blank string, so exit. return nil, nil; end -- Attempt basic conversion local number = tonumber(number_string) -- If failed, try unformatting the number_string if unformat and number == nil then -- Cannot use mw.language.getContentLanguage():parseFormattedNumber() -- because, unlike {{formatnum:|R}}, it won't ignore operators (it -- would return an error on "1,234+1,234" instead of "1234+1234") number_string = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("formatnum", {number_string, "R"}) number = tonumber(number_string) end -- If failed, attempt to evaluate input as an expression if number == nil then local success, result = pcall(mw.ext.ParserFunctions.expr, number_string) if success then number = tonumber(result) number_string = tostring(number) else number = nil number_string = nil end else number_string = number_string:match("^%s*(.-)%s*$") -- String is valid but may contain padding, clean it. number_string = number_string:match("^%+(.*)$") or number_string -- Trim any leading + signs. if number_string:find('^%-?0[xX]') then -- Number is using 0xnnn notation to indicate base 16; use the number that Lua detected instead. number_string = tostring(number) end end return number, number_string end --[[ Wrapper function that does basic argument processing. This ensures that all functions from #invoke can use either the current frame or the parent frame, and it also trims whitespace for all arguments and removes blank arguments. ]] local mt = { __index = function(_, k) return function(frame) if not getArgs then getArgs = require('Module:Arguments').getArgs end return wrap[k](getArgs(frame)) -- Argument processing is left to Module:Arguments. Whitespace is trimmed and blank arguments are removed. end end } return setmetatable(p, mt) f4r823qxvpkct3eikmvj99wyjq9cjkm 1377612 1377611 2026-07-29T03:08:37Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Math]] 1377611 Scribunto text/plain --[[ This module provides a number of basic mathematical operations. ]] local yesno, getArgs -- lazily initialized local p = {} -- Holds functions to be returned from #invoke, and functions to make available to other Lua modules. local wrap = {} -- Holds wrapper functions that process arguments from #invoke. These act as intemediary between functions meant for #invoke and functions meant for Lua. --[[ Helper functions used to avoid redundant code. ]] local function err(msg) -- Generates wikitext error messages. return mw.ustring.format('<strong class="error">Formatting error: %s</strong>', msg) end local function unpackNumberArgs(args) -- Returns an unpacked list of arguments specified with numerical keys. local ret = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then table.insert(ret, v) end end return unpack(ret) end local function makeArgArray(...) -- Makes an array of arguments from a list of arguments that might include nils. local args = {...} -- Table of arguments. It might contain nils or non-number values, so we can't use ipairs. local nums = {} -- Stores the numbers of valid numerical arguments. local ret = {} for k, v in pairs(args) do v = p._cleanNumber(v) if v then nums[#nums + 1] = k args[k] = v end end table.sort(nums) for i, num in ipairs(nums) do ret[#ret + 1] = args[num] end return ret end local function fold(func, ...) -- Use a function on all supplied arguments, and return the result. The function must accept two numbers as parameters, -- and must return a number as an output. This number is then supplied as input to the next function call. local vals = makeArgArray(...) local count = #vals -- The number of valid arguments if count == 0 then return -- Exit if we have no valid args, otherwise removing the first arg would cause an error. nil, 0 end local ret = table.remove(vals, 1) for _, val in ipairs(vals) do ret = func(ret, val) end return ret, count end --[[ Fold arguments by selectively choosing values (func should return when to choose the current "dominant" value). ]] local function binary_fold(func, ...) local value = fold((function(a, b) if func(a, b) then return a else return b end end), ...) return value end --[[ random Generate a random number Usage: {{#invoke: Math | random }} {{#invoke: Math | random | maximum value }} {{#invoke: Math | random | minimum value | maximum value }} ]] function wrap.random(args) local first = p._cleanNumber(args[1]) local second = p._cleanNumber(args[2]) return p._random(first, second) end function p._random(first, second) math.randomseed(mw.site.stats.edits + mw.site.stats.pages + os.time() + math.floor(os.clock() * 1000000000)) -- math.random will throw an error if given an explicit nil parameter, so we need to use if statements to check the params. if first and second then if first <= second then -- math.random doesn't allow the first number to be greater than the second. return math.random(first, second) end elseif first then return math.random(first) else return math.random() end end --[[ order Determine order of magnitude of a number Usage: {{#invoke: Math | order | value }} ]] function wrap.order(args) local input_string = (args[1] or args.x or '0'); local input_number = p._cleanNumber(input_string); if input_number == nil then return err('order of magnitude input appears non-numeric') else return p._order(input_number) end end function p._order(x) if x == 0 then return 0 end return math.floor(math.log10(math.abs(x))) end --[[ precision Detemines the precision of a number using the string representation Usage: {{ #invoke: Math | precision | value }} ]] function wrap.precision(args) local input_string = (args[1] or args.x or '0'); local trap_fraction = args.check_fraction; if not yesno then yesno = require('Module:Yesno') end if yesno(trap_fraction, true) then -- Returns true for all input except nil, false, "no", "n", "0" and a few others. See [[Module:Yesno]]. local pos = string.find(input_string, '/', 1, true); if pos ~= nil then if string.find(input_string, '/', pos + 1, true) == nil then local denominator = string.sub(input_string, pos+1, -1); local denom_value = tonumber(denominator); if denom_value ~= nil then return math.log10(denom_value); end end end end local _, clean_string = p._cleanNumber(input_string); if clean_string == nil then return err('precision input appears non-numeric') else return p._precision(clean_string) end end function p._precision(x) if type(x) == 'number' then x = tostring(x) end local result = 0; --subtract exponent local _, _, coefficient, exponent = x:find("^(.*)[eE](.*)$") if coefficient then result = result - (tonumber(exponent) or 0) x = coefficient end --add decimal places local i, j = x:find('%..*$') if i then result = result + (j - i) return result end --subtract trailing zeroes i, j = x:find('[^0]0+$') if i then result = result - (j - i) end return result end --[[ max Finds the maximum argument Usage: {{#invoke:Math| max | value1 | value2 | ... }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.max(args) return p._max(unpackNumberArgs(args)) end function p._max(...) local max_value = binary_fold((function(a, b) return a > b end), ...) if max_value then return max_value end end --[[ median Find the median of set of numbers Usage: {{#invoke:Math | median | number1 | number2 | ...}} OR {{#invoke:Math | median }} ]] function wrap.median(args) return p._median(unpackNumberArgs(args)) end function p._median(...) local vals = makeArgArray(...) local count = #vals table.sort(vals) if count == 0 then return 0 end if p._mod(count, 2) == 0 then return (vals[count/2] + vals[count/2+1])/2 else return vals[math.ceil(count/2)] end end --[[ min Finds the minimum argument Usage: {{#invoke:Math| min | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| min }} When used with no arguments, it takes its input from the parent frame. Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.min(args) return p._min(unpackNumberArgs(args)) end function p._min(...) local min_value = binary_fold((function(a, b) return a < b end), ...) if min_value then return min_value end end --[[ sum Finds the sum Usage: {{#invoke:Math| sum | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| sum }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.sum(args) return p._sum(unpackNumberArgs(args)) end function p._sum(...) local sums = fold((function(a, b) return a + b end), ...) if not sums then return 0 else return sums end end --[[ average Finds the average Usage: {{#invoke:Math| average | value1 | value2 | ... }} OR {{#invoke:Math| average }} Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored. ]] function wrap.average(args) return p._average(unpackNumberArgs(args)) end function p._average(...) local sum, count = fold((function(a, b) return a + b end), ...) if not sum then return 0 else return sum / count end end --[[ round Rounds a number to specified precision Usage: {{#invoke:Math | round | value | precision }} --]] function wrap.round(args) local value = p._cleanNumber(args[1] or args.value or 0) local precision = p._cleanNumber(args[2] or args.precision or 0) if value == nil or precision == nil then return err('round input appears non-numeric') else return p._round(value, precision) end end function p._round(value, precision) local rescale = math.pow(10, precision or 0); return math.floor(value * rescale + 0.5) / rescale; end --[[ log10 returns the log (base 10) of a number Usage: {{#invoke:Math | log10 | x }} ]] function wrap.log10(args) return math.log10(args[1]) end --[[ mod Implements the modulo operator Usage: {{#invoke:Math | mod | x | y }} --]] function wrap.mod(args) local x = p._cleanNumber(args[1]) local y = p._cleanNumber(args[2]) if not x then return err('first argument to mod appears non-numeric') elseif not y then return err('second argument to mod appears non-numeric') else return p._mod(x, y) end end function p._mod(x, y) local ret = x % y if not (0 <= ret and ret < y) then ret = 0 end return ret end --[[ gcd Calculates the greatest common divisor of multiple numbers Usage: {{#invoke:Math | gcd | value 1 | value 2 | value 3 | ... }} --]] function wrap.gcd(args) return p._gcd(unpackNumberArgs(args)) end function p._gcd(...) local function findGcd(a, b) local r = b local oldr = a while r ~= 0 do local quotient = math.floor(oldr / r) oldr, r = r, oldr - quotient * r end if oldr < 0 then oldr = oldr * -1 end return oldr end local result = fold(findGcd, ...) return result end --[[ precision_format Rounds a number to the specified precision and formats according to rules originally used for {{template:Rnd}}. Output is a string. Usage: {{#invoke: Math | precision_format | number | precision }} ]] function wrap.precision_format(args) local value_string = args[1] or 0 local precision = args[2] or 0 return p._precision_format(value_string, precision) end function p._precision_format(value_string, precision) -- For access to Mediawiki built-in formatter. local lang = mw.getContentLanguage(); local value value, value_string = p._cleanNumber(value_string) precision = p._cleanNumber(precision) -- Check for non-numeric input if value == nil or precision == nil then return err('invalid input when rounding') end local abs_value = math.abs(value) local current_precision = p._precision(value) local order = p._order(value) -- Due to round-off effects it is neccesary to limit the returned precision under -- some circumstances because the terminal digits will be inaccurately reported. if order + precision >= 14 then if order + p._precision(value_string) >= 14 then precision = 13 - order; end end -- If rounding off, truncate extra digits if precision < current_precision then value = p._round(value, precision) abs_value = math.abs(value) current_precision = p._precision(value) end local formatted_num = lang:formatNum(abs_value) -- Handle cases requiring scientific notation if math.abs(order) >= 9 or string.find(formatted_num, 'E', 1, true) then value = value * (10 ^ (-order)) abs_value = math.abs(value) current_precision = current_precision + order precision = precision + order formatted_num = lang:formatNum(abs_value) else order = 0; end -- Use proper unary minus sign rather than ASCII default formatted_num = ((value < 0) and '−' or '') .. formatted_num -- Pad with zeros, if needed if current_precision < precision then local padding if current_precision <= 0 then if precision > 0 then local zero_sep = lang:formatNum(1.1) formatted_num = formatted_num .. zero_sep:sub(2,2) padding = precision if padding > 20 then padding = 20 end formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding) end else padding = precision - current_precision if padding > 20 then padding = 20 end formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding) end end -- Add exponential notation, if necessary. if order ~= 0 then -- Use proper unary minus sign rather than ASCII default if order < 0 then order = '−' .. lang:formatNum(math.abs(order)) else order = lang:formatNum(order) end formatted_num = formatted_num .. '<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>10<sup>' .. order .. '</sup>' end return formatted_num end --[[ divide Implements the division operator Usage: {{#invoke:Math | divide | x | y | round= | precision= }} --]] function wrap.divide(args) local x = args[1] local y = args[2] local round = args.round local precision = args.precision if not yesno then yesno = require('Module:Yesno') end return p._divide(x, y, yesno(round), precision) end function p._divide(x, y, round, precision) if y == nil or y == "" then return err("Empty divisor") elseif not tonumber(y) then if type(y) == 'string' and string.sub(y, 1, 1) == '<' then return y else return err("Not a number: " .. y) end elseif x == nil or x == "" then return err("Empty dividend") elseif not tonumber(x) then if type(x) == 'string' and string.sub(x, 1, 1) == '<' then return x else return err("Not a number: " .. x) end else local z = x / y if round then return p._round(z, 0) elseif precision then return p._round(z, precision) else return z end end end --[[ Helper function that interprets the input numerically. If the input does not appear to be a number, attempts evaluating it as a parser functions expression. ]] function p._cleanNumber(number_string, unformat) if type(number_string) == 'number' then -- We were passed a number, so we don't need to do any processing. return number_string, tostring(number_string) elseif type(number_string) ~= 'string' or not number_string:find('%S') then -- We were passed a non-string or a blank string, so exit. return nil, nil; end -- Attempt basic conversion local number = tonumber(number_string) -- If failed, try unformatting the number_string if unformat and number == nil then -- Cannot use mw.language.getContentLanguage():parseFormattedNumber() -- because, unlike {{formatnum:|R}}, it won't ignore operators (it -- would return an error on "1,234+1,234" instead of "1234+1234") number_string = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("formatnum", {number_string, "R"}) number = tonumber(number_string) end -- If failed, attempt to evaluate input as an expression if number == nil then local success, result = pcall(mw.ext.ParserFunctions.expr, number_string) if success then number = tonumber(result) number_string = tostring(number) else number = nil number_string = nil end else number_string = number_string:match("^%s*(.-)%s*$") -- String is valid but may contain padding, clean it. number_string = number_string:match("^%+(.*)$") or number_string -- Trim any leading + signs. if number_string:find('^%-?0[xX]') then -- Number is using 0xnnn notation to indicate base 16; use the number that Lua detected instead. number_string = tostring(number) end end return number, number_string end --[[ Wrapper function that does basic argument processing. This ensures that all functions from #invoke can use either the current frame or the parent frame, and it also trims whitespace for all arguments and removes blank arguments. ]] local mt = { __index = function(_, k) return function(frame) if not getArgs then getArgs = require('Module:Arguments').getArgs end return wrap[k](getArgs(frame)) -- Argument processing is left to Module:Arguments. Whitespace is trimmed and blank arguments are removed. end end } return setmetatable(p, mt) f4r823qxvpkct3eikmvj99wyjq9cjkm 10 40369 1377532 1321483 2026-04-01T12:40:03Z en>GoldRingChip 0 Reverted edits by [[Special:Contribs/GoldRingChip|GoldRingChip]] ([[User talk:GoldRingChip|talk]]) to last version by Explicit 1321482 wikitext text/x-wiki {{ safesubst:<noinclude/>ifsubst||<templatestyles src="Template:Collapse_top/styles.css"/>}} <div style="margin-left:{{{indent|0}}}"><!-- NOTE: width renders incorrectly if added to main STYLE section --> {| role="presentation" <!-- Template:Collapse top --> class="mw-collapsible mw-archivedtalk {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{expand|{{{collapse|}}}}}}||mw-collapsed}} {{{class|}}}" style="color:inherit; background: {{{bg1|transparent}}}; text-align: left; border: {{{border|1px}}} solid {{{b-color|Silver}}}; margin: 0.2em auto auto; width:{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|100%}}; clear: {{{clear|both}}}; padding: 1px;" |- ! class="{{main other|cot-header-mainspace|cot-header-other}}" style="{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{bg|}}}|background:{{{bg}}}|{{ safesubst:<noinclude/>ifsubst|{{main other|background:#F0F2F5|background:#CCFFCC}}|}}}}; font-size:87%; padding:0.2em 0.3em; text-align:{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{left|}}}|left|{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{align|}}}|left|center}}}}; {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{fc|}}}|color: {{{fc}}};|{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{bg|}}}|color:#202122|{{ safesubst:<noinclude/>ifsubst|color:black;|}}}}}}" | <div style="font-size:115%;{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{left|}}}||margin:0 4em}}">{{{1|{{{title|{{{reason|{{{header|{{{heading|{{{result|Extended content}}}}}}}}}}}}}}}}}}</div> {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{warning|{{{2|}}}}}} |{{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}}- {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}} style="text-align:center; font-style:italic;" {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}} {{{2|The following is a closed discussion. {{strongbad|Please do not modify it.}} }}} }} |- | style="color:inherit; border: solid {{{border2|1px Silver}}}; padding: {{{padding|0.6em}}}; background: {{{bg2|var(--background-color-base, #fff)}}};" {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}}<noinclude> {{lorem ipsum|3}} {{Collapse bottom}} {{Documentation}} </noinclude> 81u93un6q58tt6om5l86tbem971xsxy 1377533 1377532 2026-07-28T16:37:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Collapse_top]] 1321482 wikitext text/x-wiki {{ safesubst:<noinclude/>ifsubst||<templatestyles src="Template:Collapse_top/styles.css"/>}} <div style="margin-left:{{{indent|0}}}"><!-- NOTE: width renders incorrectly if added to main STYLE section --> {| role="presentation" <!-- Template:Collapse top --> class="mw-collapsible mw-archivedtalk {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{expand|{{{collapse|}}}}}}||mw-collapsed}} {{{class|}}}" style="color:inherit; background: {{{bg1|transparent}}}; text-align: left; border: {{{border|1px}}} solid {{{b-color|Silver}}}; margin: 0.2em auto auto; width:{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|100%}}; clear: {{{clear|both}}}; padding: 1px;" |- ! class="{{main other|cot-header-mainspace|cot-header-other}}" style="{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{bg|}}}|background:{{{bg}}}|{{ safesubst:<noinclude/>ifsubst|{{main other|background:#F0F2F5|background:#CCFFCC}}|}}}}; font-size:87%; padding:0.2em 0.3em; text-align:{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{left|}}}|left|{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{align|}}}|left|center}}}}; {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{fc|}}}|color: {{{fc}}};|{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{bg|}}}|color:#202122|{{ safesubst:<noinclude/>ifsubst|color:black;|}}}}}}" | <div style="font-size:115%;{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{left|}}}||margin:0 4em}}">{{{1|{{{title|{{{reason|{{{header|{{{heading|{{{result|Extended content}}}}}}}}}}}}}}}}}}</div> {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{warning|{{{2|}}}}}} |{{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}}- {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}} style="text-align:center; font-style:italic;" {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}} {{{2|The following is a closed discussion. {{strongbad|Please do not modify it.}} }}} }} |- | style="color:inherit; border: solid {{{border2|1px Silver}}}; padding: {{{padding|0.6em}}}; background: {{{bg2|var(--background-color-base, #fff)}}};" {{<includeonly>safesubst:</includeonly>!}}<noinclude> {{lorem ipsum|3}} {{Collapse bottom}} {{Documentation}} </noinclude> 81u93un6q58tt6om5l86tbem971xsxy 10 41606 1377568 1377133 2026-07-25T03:53:06Z en>Zackmann08 0 [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2026 July 24#Template:Lua]] closed as Withdrawn ([[WP:XFDC#4.0.16|XFDcloser]]) 1377568 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Lua banner|main}}</includeonly><noinclude> {{Lua|Module:Lua banner}} {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> pnmjp3f3fl321yf2jpg5syebi412n7b 1377569 1377568 2026-07-28T20:23:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Lua]] 1377568 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Lua banner|main}}</includeonly><noinclude> {{Lua|Module:Lua banner}} {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> pnmjp3f3fl321yf2jpg5syebi412n7b 10 41640 1377617 1209775 2026-05-11T14:08:13Z en>Colonies Chris 0 minor fixes 1377617 wikitext text/x-wiki The HTML markup produced by this template includes an [[HCard| hCard microformat]], which makes the place-name and location [[Parsing|parsable]] by computers, either acting automatically to catalogue articles across Wikipedia, or via a browser tool operated by a person, to (for example) add the subject to an address book. Within the hCard is a [[Geo (microformat)|Geo microformat]], which additionally makes the [[Geographic coordinate system|coordinates]] (latitude & longitude) parsable, so that they can be, say, looked up on a map, or downloaded to a [[Global Positioning System|GPS]] unit. For more information about the use of [[microformat]]s on Wikipedia, please see [[Wikipedia:WikiProject Microformats|the microformat project]]. === Sub-templates === If the place or venue has "established", "founded", "opened" or similar dates, use {{template link|start date}} for the earliest of those dates [[Wikipedia:WikiProject Microformats/dates|unless the date is before 1583 CE]]. If it has a URL, use {{template link|URL}}. '''Please do not remove instances of these sub-templates.''' === Classes === hCard uses HTML classes including: {{Flatlist| *adr *agent *category *county-name *extended-address *fn *label *locality *nickname *note *org *region *street-address *uid *url *vcard }} Geo is produced by calling {{template link|coord}}, and uses HTML classes: {{Flatlist| *geo *latitude *longitude }} '''Please do not rename or remove these classes nor collapse nested elements which use them.''' === Precision === When giving coordinates, '''please use an [[Wikipedia:WikiProject Geographical coordinates#Precision|appropriate level of precision]]'''. Do '''not''' use {{template link|coord}}'s {{parameter|name}} parameter.<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|doc | | [[Category:Templates with coordinates fields]] [[Category:Templates generating hCards and Geo]] }}</includeonly><noinclude>__NOTOC__{{documentation}}</noinclude> rjilsgluahf7viz7tcdgkr77y2jyaes 1377618 1377617 2026-07-29T03:08:38Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:UF-hcard-geo]] 1377617 wikitext text/x-wiki The HTML markup produced by this template includes an [[HCard| hCard microformat]], which makes the place-name and location [[Parsing|parsable]] by computers, either acting automatically to catalogue articles across Wikipedia, or via a browser tool operated by a person, to (for example) add the subject to an address book. Within the hCard is a [[Geo (microformat)|Geo microformat]], which additionally makes the [[Geographic coordinate system|coordinates]] (latitude & longitude) parsable, so that they can be, say, looked up on a map, or downloaded to a [[Global Positioning System|GPS]] unit. For more information about the use of [[microformat]]s on Wikipedia, please see [[Wikipedia:WikiProject Microformats|the microformat project]]. === Sub-templates === If the place or venue has "established", "founded", "opened" or similar dates, use {{template link|start date}} for the earliest of those dates [[Wikipedia:WikiProject Microformats/dates|unless the date is before 1583 CE]]. If it has a URL, use {{template link|URL}}. '''Please do not remove instances of these sub-templates.''' === Classes === hCard uses HTML classes including: {{Flatlist| *adr *agent *category *county-name *extended-address *fn *label *locality *nickname *note *org *region *street-address *uid *url *vcard }} Geo is produced by calling {{template link|coord}}, and uses HTML classes: {{Flatlist| *geo *latitude *longitude }} '''Please do not rename or remove these classes nor collapse nested elements which use them.''' === Precision === When giving coordinates, '''please use an [[Wikipedia:WikiProject Geographical coordinates#Precision|appropriate level of precision]]'''. Do '''not''' use {{template link|coord}}'s {{parameter|name}} parameter.<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|doc | | [[Category:Templates with coordinates fields]] [[Category:Templates generating hCards and Geo]] }}</includeonly><noinclude>__NOTOC__{{documentation}}</noinclude> rjilsgluahf7viz7tcdgkr77y2jyaes 10 41688 1377529 1377490 2026-07-28T16:27:34Z A826 72368 1377529 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = ಕೇರಳ |title = [[ಕೇರಳ]] |state = {{{state|{{{1|autocollapse}}}}}} |bodyclass = hlist |above = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜಧಾನಿ]]: '''[[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]''' |group1 = ಚಿಹ್ನೆಗಳು |list1 = ;ಪಕ್ಷಿ : [[ಮಹಾ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್|ದೊಡ್ಡ ಮೂಗುಕೊಕ್ಕು ಹಕ್ಕಿ]] ;ಪ್ರಾಣಿ : [[ಭಾರತೀಯ ಆನೆ]] ;ಮರ : [[ತೆಂಗಿನ ಮರ]] ;ಹೂವು : [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಶವರ್ ಮರ|ಕಣಿಕೊನ್ನೆ]] ;ಮೀನು : [[ಕರಿಮೀನು]] |group2 = [[:ವರ್ಗ:ಕೇರಳ|ವಿಷಯಗಳು]] |list2 = * [[ಕೇರಳದ ಕಲೆಗಳು|ಕಲೆಗಳು]] * [[ಕೇರಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] * [[ಕೇರಳದ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆ]] * [[ಕೇರಳದ ಶಿಕ್ಷಣ|ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ|ಚಲನಚಿತ್ರ]] * [[ಕೇರಳದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ|ಭೌಗೋಳಿಕತೆ]] * [[ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಕೇರಳದ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು|ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು]] * [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರ]] * [[ಕೇರಳದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ|ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] |group3 = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] |list3 = * [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ KL-01]] * [[ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಲ್ಲಂ KL-02]] * [[ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ KL-03]] * [[ಆಲಪ್ಪುಳ್ಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಆಲಪ್ಪುಳ್ಳ KL-04]] * [[ಕೊಟ್ಟಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಟ್ಟಯಂ KL-05]] * [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ KL-06]] * [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ KL-07]] * [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ತ್ರಿಶೂರ್ KL-08]] * [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ KL-09]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ KL-10]] * [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ KL-11]] * [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್ KL-12]] * [[ಕಣ್ಣೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಣ್ಣೂರ್ KL-13]] * [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು KL-14]] |group4 = [[ಕೇರಳದ ನಿಗಮಗಳು, ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು|ನಗರ ನಿಗಮಗಳು]] |list4 = * [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] * [[ಕೊಚ್ಚಿ]] * [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] * [[ಕೊಲ್ಲಂ]] * [[ತ್ರಿಶೂರ್]] |group5 = [[ಕೇರಳದ ನಿಗಮಗಳು, ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]] |list5 = * [[ಅದೂರ್]] * [[ಆಲಪ್ಪುಳ್ಳ]] * [[ಆಲುವಾ]] * [[ಅಂಗಮಾಲಿ]] * [[ಅತ್ತಿಂಗಲ್]] * [[ಚಾಲಕ್ಕುಡಿ]] * [[ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ]] * [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] * [[ಚೆಂಗನ್ನೂರ್]] * [[ಚೇರ್ತಲ]] * [[ಚಿಟ್ಟೂರ್]] * [[ತತ್ತಮಂಗಲಂ]] * [[ಈಳೂರ್]] * [[ಗುರುವಾಯೂರ್]] * [[ಇರಿಂಜಾಲಕುಡ]] * [[ಕಳಮಶ್ಶೇರಿ]] * [[ಕಲ್ಪೆಟ್ಟ]] * [[ಕಂಹಂಗಾಡ್]] * [[ಕಣ್ಣೂರ್]] * [[ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ]] * [[ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣ|ಕಾಸರಗೋಡು]] * [[ಕಾಯಂಕುಲಂ]] * [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]] * [[ಕೂತುಪರಂಬ]] * [[ಕೊತಮಂಗಲಂ, ಕೇರಳ|ಕೊತಮಂಗಲಂ]] * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] * [[ಕೊಟ್ಟಯಂ]] * [[ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ]] * [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] * [[ಮಂಜೇರಿ]] * [[ಮರಡು]] * [[ಮತ್ತನ್ನೂರ್]] * [[ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ]] * [[ಮುವತ್ತುಪುಳ್ಳ]] * [[ನೆಡುಮಂಗಾಡ್]] * [[ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರ]] * [[ನಿಲಂಬೂರ್]] * [[ನೀಲೇಶ್ವರಂ]] * [[ಉತ್ತರ ಪರವೂರ್]] * [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]] * [[ಪಾಲ, ಕೇರಳ|ಪಾಲ]] * [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] * [[ಪರವೂರ್ (ದಕ್ಷಿಣ)]] * [[ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ]] * [[ಪಯ್ಯನ್ನೂರ್]] * [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] * [[ಪೆರುಂಬಾವೂರು]] * [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] * [[ಪುನಲೂರ್]] * [[ಶೋರನೂರ್]] * [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]] * [[ತಲಿಪರಂಬ]] * [[ತಿರುವಲ್ಲ]] * [[ತೊಡುಪುಳ್ಳ]] * [[ತ್ರಿಕ್ಕಾಕರ]] * [[ತ್ರಿಪುಣಿತುರಾ]] * [[ತಿರೂರ್]] * [[ವಡಕರ]] * [[ವೈಕೊಂ]] * [[ವರ್ಕಲ]] |group6 = [[ಕೇರಳದ ನಿಗಮಗಳು, ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು|ತಾಲೂಕುಗಳು]] |list6 = * [[ಅದೂರ್]] * [[ಅಲಥೂರ್]] * [[ಆಲುವಾ]] * [[ಅಂಬಲಪ್ಪುಳ್ಳ]] * [[ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ]] * [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] * [[ಚೆಂಗನ್ನೂರ್]] * [[ಚೇರ್ತಲ]] * [[ಚಿಟ್ಟೂರ್]] * [[ಚಿರಯಿಂಕೀಳು ತಾಲೂಕು|ಚಿರಯಿಂಕೀಳು]] * [[ದೇವಿಕುಳಂ]] * [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] * [[ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕು|ಹೊಸದುರ್ಗ]] * [[ಕನಯನ್ನೂರ್]] * [[ಕಂಜಿರಪಲ್ಲಿ]] * [[ಕಣ್ಣೂರ್]] * [[ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಲ್ಲಿ]] * [[ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ]] * [[ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕು|ಕಾಸರಗೋಡು]] * [[ಕೊಚ್ಚಿ]] * [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]] * [[ಕೊಲ್ಲಂ ತಾಲೂಕು|ಕೊಲ್ಲಂ]] * [[ಕೊತಮಂಗಲಂ, ಕೇರಳ|ಕೊತಮಂಗಲಂ]] * [[ಕೊಟ್ಟಾರಕ್ಕರ]] * [[ಕೊಟ್ಟಯಂ]] * [[ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ]] * [[ಕೋಝೆಂಚೇರಿ]] * [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] * [[ಕುನ್ನತ್ತೂರ್ (ಕೇರಳ)|ಕುನ್ನತ್ತೂರ್]] * [[ಕುನ್ನತ್ತುನಾಡು]] * [[ಕುಟ್ಟನಾಡು]] * [[ಮಲ್ಲಪ್ಪಲ್ಲಿ]] * [[ಮನಂತವಾಡಿ]] * [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] * [[ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ]] * [[ಮೀನಾಚಿಲ್]] * [[ಮುಕುಂದಪುರಂ ತಾಲೂಕು|ಮುಕುಂದಪುರಂ]] * [[ಮುವತ್ತುಪುಳ್ಳ]] * [[ನೆಡುಮಂಗಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ನೆಡುಮಂಗಾಡ್]] * [[ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರ ತಾಲೂಕು|ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರ]] * [[ನಿಲಂಬೂರ್]] * [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]] * [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] * [[ಪರವೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪರವೂರ್]] * [[ಪತ್ತನಾಪುರಂ]] * [[ಪೀರ್ಮೇಡ್]] * [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] * [[ರನ್ನಿ]] * [[ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿ]] * [[ತಲಿಪರಂಬ]] * [[ತಲಪ್ಪಿಲ್ಲಿ]] * [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]] * [[ತಿರೂರಂಗಾಡಿ]] * [[ತಿರುವಲ್ಲ]] * [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ತಾಲೂಕು|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] * [[ತೊಡುಪುಳ್ಳ]] * [[ತ್ರಿಶೂರ್]] * [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] * [[ಉದುಂಬಂಚೋಳ]] * [[ವಡಕರ]] * [[ವೈಕೊಂ]] * [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] * [[ವೈತಿರಿ ತಾಲೂಕು|ವೈತಿರಿ]] |group7 = [[ಕೇರಳ#ಉಪವಿಭಾಗಗಳು|ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] |list7 = * [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ|ಮಲಬಾರ್]] ** [[ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್]] ** ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್ * [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]] * [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ** [[ದಕ್ಷಿಣ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ** [[ಮಧ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ** [[ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] |below = [[Portal:India|ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ]]: [[Portal:Kerala|ಕೇರಳ]] }}<noinclude> {{collapsible option|statename=optional}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳು| ]] </noinclude> spbxjpif5wsgiofod4hb1z13sdbfoa5 10 47227 1377530 360840 2026-03-20T05:30:00Z en>Moxy 0 /* top */ all cleanup done 1377530 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Largest_cities/styles.css" /> {{#switch:{{{class|}}} |nav={{navbox top | name = {{{name|}}} | navbar = {{#if:{{{nonav|}}}|off|{{#if:{{{name|}}}||off}}}} | title = {{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|Largest}} {{{kind|cities or towns}}} in {{{country}}}<br /><div style="display:inline;font-weight:normal;font-size:90%;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|Source?}}} | Source? }}</div> | state = {{{collapsed_state|}}} }} {{(!}} style="width:100%" class="wraplinks" |#default=<div> {{(!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}|class="collapsible {{{collapsed_state}}} largestCities-table-background"}} style="font-size:88%;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%; border: 1px solid darkgray;" {{!}}-<!-- TITLE & SOURCE --> !colspan="{{#if:{{{metro|}}}|12|10}}" style="padding:0.3em 0.75em;"{{!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}||<div style="float:right; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}{{#if:{{{nonav|}}}||{{#if:{{{name|}}}|{{navbar|{{{name|}}}|mini=1|style=float: left;height:2.6em;}}|<div style="float:left; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}}} <div style="height:2.6em;line-height:1.3em;"><span style="font-size:110%;">{{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|Largest}} {{{kind|cities or towns}}} in {{{country}}}</span><br /><div style="display:inline;font-weight:normal;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|Source?}}} | Source? }}</div></div> }}<!-- END IF CLASS--> |- <!-- TABLE HEADINGS --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|Rank]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Rank]] | Rank }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|Name]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} | [[List of cities in {{{country}}}|Name]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | {{#ifexist:{{{div_name|Administrative division}}}s of {{{country}}}|[[{{{div_name|Administrative division}}}s of {{{country}}}|{{{div_name|Administrative division}}}]]|{{{div_name|Administrative division}}}}} }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| Pop.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Pop.]] | Pop. }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| Metro.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by metropolitan population | [[List of cities in {{{country}}} by metropolitan population|Metro.]] | Metro. }} }} }} {{#if:{{{city_11|}}} | <!-- determines whether there should be two columns or just one --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|Rank]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Rank]] | Rank }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|Name]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} | [[List of cities in {{{country}}}|Name]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}| ! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | [[{{{div_name}}}s of {{{country}}}|{{{div_name}}}]] }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| Pop.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Pop.]] | Pop. }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| Metro.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by metropolitan population | [[List of cities in {{{country}}} by metropolitan population|Metro.]] | Metro. }} }} }} }} <!-- ends if city_11 --> |- <!-- LIST OF CITIES, SUBDIVISIONS, POPULATION FIGURES --> | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 1 || style="text-align:left;" | [[{{{city_1}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_1}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_1}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_1}}} }} {{#if:{{{city_11|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 11 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_11}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_11}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_11}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_11}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 2 || style="text-align:left;" | [[{{{city_2}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_2}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_2}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_2}}} }} {{#if:{{{city_12|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 12 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_12}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_12}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_12}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_12}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 3 || style="text-align:left;" | [[{{{city_3}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_3}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_3}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_3}}} }} {{#if:{{{city_13|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 13 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_13}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_13}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_13}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_13}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 4 || style="text-align:left;" | [[{{{city_4}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_4}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_4}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_4}}} }} {{#if:{{{city_14|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 14 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_14}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_14}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_14}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_14}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 5 || style="text-align:left;" | [[{{{city_5}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_5}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_5}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_5}}} }} {{#if:{{{city_15|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 15 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_15}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_15}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_15}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_15}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 6 || style="text-align:left;" | [[{{{city_6}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_6}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_6}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_6}}} }} {{#if:{{{city_16|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 16 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_16}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_16}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_16}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_16}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 7 || style="text-align:left;" | [[{{{city_7}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_7}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_7}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_7}}} }} {{#if:{{{city_17|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 17 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_17}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_17}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_17}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_17}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 8 || style="text-align:left;" | [[{{{city_8}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_8}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_8}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_8}}} }} {{#if:{{{city_18|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 18 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_18}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_18}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_18}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_18}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 9 || style="text-align:left;" | [[{{{city_9}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_9}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_9}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_9}}} }} {{#if:{{{city_19|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 19 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_19}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_19}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_19}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_19}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 10 || style="text-align:left;" | [[{{{city_10}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_10}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_10}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_10}}} }} {{#if:{{{city_20|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 20 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_20}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_20}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_20}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_20}}} }} }} |- {{#switch:{{{class|}}} |nav={{!)}} {{navbox bottom}} |#default={{!)}}</div> }}{{#switch:{{{class|}}} | = | nav = [[Category:Pages using largest cities with nav class]] | #default = [[Category:Pages using largest cities with class|{{#invoke:string|replace|{{{class}}}|[^A-Za-z0-9]||plain=false}} ]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Namespace detect | main = [[Category:Pages using largest cities with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]] | template = [[Category:Pages using largest cities with unknown parameters|τ_VALUE_{{PAGENAME}}]] | other = }}|preview=Page using [[Template:Largest cities]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| city_1 | city_2 | city_3 | city_4 | city_5 | city_6 | city_7 | city_8 | city_9 | city_10 | city_11 | city_12 | city_13 | city_14 | city_15 | city_16 | city_17 | city_18 | city_19 | city_20 | class | collapsed_state | country | div_1 | div_2 | div_3 | div_4 | div_5 | div_6 | div_7 | div_8 | div_9 | div_10 | div_11 | div_12 | div_13 | div_14 | div_15 | div_16 | div_17 | div_18 | div_19 | div_20 | div_link | div_name| kind | largest | list_by_metro | list_by_Metro | list_by_pop | metro | metro_1 | metro_2 | metro_3 | metro_4 | metro_5 | metro_6 | metro_7 | metro_8 | metro_9 | metro_10 | metro_11 | metro_12 | metro_13 | metro_14 | metro_15 | metro_16 | metro_17 | metro_18 | metro_19 | metro_20 | name | name_link | nonav | pop_1 | pop_2 | pop_3 | pop_4 | pop_5 | pop_6 | pop_7 | pop_8 | pop_9 | pop_10 | pop_11 | pop_12 | pop_13 | pop_14 | pop_15 | pop_16 | pop_17 | pop_18 | pop_19 | pop_20 | stat_ref | img_5 }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 15nyb3005jwo00vkhvdrzqi2l4y10sc 1377531 1377530 2026-07-28T16:36:57Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Largest_cities]] 1377530 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Largest_cities/styles.css" /> {{#switch:{{{class|}}} |nav={{navbox top | name = {{{name|}}} | navbar = {{#if:{{{nonav|}}}|off|{{#if:{{{name|}}}||off}}}} | title = {{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|Largest}} {{{kind|cities or towns}}} in {{{country}}}<br /><div style="display:inline;font-weight:normal;font-size:90%;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|Source?}}} | Source? }}</div> | state = {{{collapsed_state|}}} }} {{(!}} style="width:100%" class="wraplinks" |#default=<div> {{(!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}|class="collapsible {{{collapsed_state}}} largestCities-table-background"}} style="font-size:88%;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%; border: 1px solid darkgray;" {{!}}-<!-- TITLE & SOURCE --> !colspan="{{#if:{{{metro|}}}|12|10}}" style="padding:0.3em 0.75em;"{{!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}||<div style="float:right; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}{{#if:{{{nonav|}}}||{{#if:{{{name|}}}|{{navbar|{{{name|}}}|mini=1|style=float: left;height:2.6em;}}|<div style="float:left; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}}} <div style="height:2.6em;line-height:1.3em;"><span style="font-size:110%;">{{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|Largest}} {{{kind|cities or towns}}} in {{{country}}}</span><br /><div style="display:inline;font-weight:normal;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|Source?}}} | Source? }}</div></div> }}<!-- END IF CLASS--> |- <!-- TABLE HEADINGS --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|Rank]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Rank]] | Rank }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|Name]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} | [[List of cities in {{{country}}}|Name]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | {{#ifexist:{{{div_name|Administrative division}}}s of {{{country}}}|[[{{{div_name|Administrative division}}}s of {{{country}}}|{{{div_name|Administrative division}}}]]|{{{div_name|Administrative division}}}}} }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| Pop.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Pop.]] | Pop. }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| Metro.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by metropolitan population | [[List of cities in {{{country}}} by metropolitan population|Metro.]] | Metro. }} }} }} {{#if:{{{city_11|}}} | <!-- determines whether there should be two columns or just one --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|Rank]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Rank]] | Rank }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|Name]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} | [[List of cities in {{{country}}}|Name]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}| ! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | [[{{{div_name}}}s of {{{country}}}|{{{div_name}}}]] }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| Pop.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by population | [[List of cities in {{{country}}} by population|Pop.]] | Pop. }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| Metro.]] | {{#ifexist: List of cities in {{{country}}} by metropolitan population | [[List of cities in {{{country}}} by metropolitan population|Metro.]] | Metro. }} }} }} }} <!-- ends if city_11 --> |- <!-- LIST OF CITIES, SUBDIVISIONS, POPULATION FIGURES --> | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 1 || style="text-align:left;" | [[{{{city_1}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_1}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_1}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_1}}} }} {{#if:{{{city_11|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 11 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_11}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_11}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_11}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_11}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 2 || style="text-align:left;" | [[{{{city_2}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_2}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_2}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_2}}} }} {{#if:{{{city_12|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 12 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_12}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_12}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_12}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_12}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 3 || style="text-align:left;" | [[{{{city_3}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_3}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_3}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_3}}} }} {{#if:{{{city_13|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 13 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_13}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_13}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_13}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_13}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 4 || style="text-align:left;" | [[{{{city_4}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_4}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_4}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_4}}} }} {{#if:{{{city_14|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 14 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_14}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_14}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_14}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_14}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 5 || style="text-align:left;" | [[{{{city_5}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_5}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_5}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_5}}} }} {{#if:{{{city_15|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 15 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_15}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_15}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_15}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_15}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 6 || style="text-align:left;" | [[{{{city_6}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_6}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_6}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_6}}} }} {{#if:{{{city_16|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 16 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_16}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_16}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_16}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_16}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 7 || style="text-align:left;" | [[{{{city_7}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_7}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_7}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_7}}} }} {{#if:{{{city_17|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 17 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_17}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_17}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_17}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_17}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 8 || style="text-align:left;" | [[{{{city_8}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_8}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_8}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_8}}} }} {{#if:{{{city_18|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 18 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_18}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_18}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_18}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_18}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 9 || style="text-align:left;" | [[{{{city_9}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_9}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_9}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_9}}} }} {{#if:{{{city_19|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 19 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_19}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_19}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_19}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_19}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | 10 || style="text-align:left;" | [[{{{city_10}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_10}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_10}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_10}}} }} {{#if:{{{city_20|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} 20 {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_20}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_20}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_20}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_20}}} }} }} |- {{#switch:{{{class|}}} |nav={{!)}} {{navbox bottom}} |#default={{!)}}</div> }}{{#switch:{{{class|}}} | = | nav = [[Category:Pages using largest cities with nav class]] | #default = [[Category:Pages using largest cities with class|{{#invoke:string|replace|{{{class}}}|[^A-Za-z0-9]||plain=false}} ]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Namespace detect | main = [[Category:Pages using largest cities with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]] | template = [[Category:Pages using largest cities with unknown parameters|τ_VALUE_{{PAGENAME}}]] | other = }}|preview=Page using [[Template:Largest cities]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| city_1 | city_2 | city_3 | city_4 | city_5 | city_6 | city_7 | city_8 | city_9 | city_10 | city_11 | city_12 | city_13 | city_14 | city_15 | city_16 | city_17 | city_18 | city_19 | city_20 | class | collapsed_state | country | div_1 | div_2 | div_3 | div_4 | div_5 | div_6 | div_7 | div_8 | div_9 | div_10 | div_11 | div_12 | div_13 | div_14 | div_15 | div_16 | div_17 | div_18 | div_19 | div_20 | div_link | div_name| kind | largest | list_by_metro | list_by_Metro | list_by_pop | metro | metro_1 | metro_2 | metro_3 | metro_4 | metro_5 | metro_6 | metro_7 | metro_8 | metro_9 | metro_10 | metro_11 | metro_12 | metro_13 | metro_14 | metro_15 | metro_16 | metro_17 | metro_18 | metro_19 | metro_20 | name | name_link | nonav | pop_1 | pop_2 | pop_3 | pop_4 | pop_5 | pop_6 | pop_7 | pop_8 | pop_9 | pop_10 | pop_11 | pop_12 | pop_13 | pop_14 | pop_15 | pop_16 | pop_17 | pop_18 | pop_19 | pop_20 | stat_ref | img_5 }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 15nyb3005jwo00vkhvdrzqi2l4y10sc 1377540 1377531 2026-07-28T16:40:30Z A826 72368 1377540 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Largest_cities/styles.css" /> {{#switch:{{{class|}}} |nav={{navbox top | name = {{{name|}}} | navbar = {{#if:{{{nonav|}}}|off|{{#if:{{{name|}}}||off}}}} | title = {{{country}}} ದ {{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|ಅತಿದೊಡ್ಡ}} {{{kind|ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು}}}<br /><div style="display:inline;font-weight:normal;font-size:90%;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|ಮೂಲ?}}} | ಮೂಲ? }}</div> | state = {{{collapsed_state|}}} }} {{(!}} style="width:100%" class="wraplinks" |#default=<div> {{(!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}|class="collapsible {{{collapsed_state}}} largestCities-table-background"}} style="font-size:88%;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%; border: 1px solid darkgray;" {{!}}-<!-- TITLE & SOURCE --> !colspan="{{#if:{{{metro|}}}|12|10}}" style="padding:0.3em 0.75em;"{{!}} {{#if:{{{collapsed_state|}}}||<div style="float:right; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}{{#if:{{{nonav|}}}||{{#if:{{{name|}}}|{{navbar|{{{name|}}}|mini=1|style=float: left;height:2.6em;}}|<div style="float:left; width:6em; height:2.6em">&nbsp;</div>}}}} <div style="height:2.6em;line-height:1.3em;"><span style="font-size:110%;">{{{country}}} ದ {{#if:{{{largest|}}}|{{{largest}}}|ಅತಿದೊಡ್ಡ}} {{{kind|ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು}}}</span><br /><div style="display:inline;font-weight:normal;">{{#if:{{{stat_ref|}}} | {{{stat_ref|ಮೂಲ?}}} | ಮೂಲ? }}</div></div> }}<!-- END IF CLASS--> |- <!-- TABLE HEADINGS --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|ಕ್ರ.ಸಂ.]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕ್ರ.ಸಂ.]] | ಕ್ರ.ಸಂ. }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|ಹೆಸರು]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಹೆಸರು]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | {{#ifexist:{{{country}}} ದ {{{div_name|ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗ}}}ಗಳು|[[{{{country}}} ದ {{{div_name|ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗ}}}ಗಳು|{{{div_name|ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗ}}}]]|{{{div_name|ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗ}}}}} }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] | ಜನಸಂಖ್ಯೆ }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| ಮಹಾನಗರ]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಹಾನಗರ]] | ಮಹಾನಗರ }} }} }} {{#if:{{{city_11|}}} | <!-- determines whether there should be two columns or just one --> ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}|ಕ್ರ.ಸಂ.]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕ್ರ.ಸಂ.]] | ಕ್ರ.ಸಂ. }} }} ! {{#if:{{{name_link|}}} | [[{{{name_link}}}|ಹೆಸರು]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಹೆಸರು]]}} }} {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}| ! {{#if:{{{div_link|}}} | [[{{{div_link}}}]] | [[{{{country}}} ದ {{{div_name}}}ಗಳು|{{{div_name}}}]] }} }} ! {{#if:{{{list_by_pop|}}} | [[{{{list_by_pop}}}| ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] | ಜನಸಂಖ್ಯೆ }} }} {{#if:{{{metro|}}}|!! {{#if:{{{list_by_metro|}}} | [[{{{list_by_Metro}}}| ಮಹಾನಗರ]] | {{#ifexist: {{{country}}} ದ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ | [[{{{country}}} ದ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಹಾನಗರ]] | ಮಹಾನಗರ }} }} }} }} <!-- ends if city_11 --> |- <!-- LIST OF CITIES, SUBDIVISIONS, POPULATION FIGURES --> | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೧ || style="text-align:left;" | [[{{{city_1}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_1}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_1}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_1}}} }} {{#if:{{{city_11|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೧ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_11}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_11}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_11}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_11}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೨ || style="text-align:left;" | [[{{{city_2}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_2}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_2}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_2}}} }} {{#if:{{{city_12|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೨ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_12}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_12}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_12}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_12}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೩ || style="text-align:left;" | [[{{{city_3}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_3}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_3}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_3}}} }} {{#if:{{{city_13|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೩ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_13}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_13}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_13}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_13}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೪ || style="text-align:left;" | [[{{{city_4}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_4}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_4}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_4}}} }} {{#if:{{{city_14|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೪ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_14}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_14}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_14}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_14}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೫ || style="text-align:left;" | [[{{{city_5}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_5}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_5}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_5}}} }} {{#if:{{{city_15|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೫ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_15}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_15}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_15}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_15}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೬ || style="text-align:left;" | [[{{{city_6}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_6}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_6}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_6}}} }} {{#if:{{{city_16|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೬ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_16}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_16}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_16}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_16}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೭ || style="text-align:left;" | [[{{{city_7}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_7}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_7}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_7}}} }} {{#if:{{{city_17|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೭ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_17}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_17}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_17}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_17}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೮ || style="text-align:left;" | [[{{{city_8}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_8}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_8}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_8}}} }} {{#if:{{{city_18|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೮ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_18}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_18}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_18}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_18}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೯ || style="text-align:left;" | [[{{{city_9}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_9}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_9}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_9}}} }} {{#if:{{{city_19|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೧೯ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_19}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_19}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_19}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_19}}} }} }} |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" | ೧೦ || style="text-align:left;" | [[{{{city_10}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_10}}}]]}} || style="text-align:right;" | {{{pop_10}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_10}}} }} {{#if:{{{city_20|}}} | {{!!}} class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" {{!}} ೨೦ {{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{city_20}}}]] {{#if:{{{div_1|}}}{{{div_2|}}}{{{div_4|}}}{{{div_5|}}}|{{!!}} style="text-align:left;" {{!}} [[{{{div_20}}}]]}} {{!!}} style="text-align:right;" {{!}} {{{pop_20}}} {{#if:{{{metro|}}}|{{!!}} style="text-align:right" {{!}} {{{metro_20}}} }} }} |- {{#switch:{{{class|}}} |nav={{!)}} {{navbox bottom}} |#default={{!)}}</div> }}{{#switch:{{{class|}}} | = | nav = [[ವರ್ಗ:ನೆವ್ ವರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪುಟಗಳು]] | #default = [[ವರ್ಗ:ವರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪುಟಗಳು|{{#invoke:string|replace|{{{class}}}|[^A-Za-z0-9]||plain=false}} ]] }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Namespace detect | main = [[ವರ್ಗ:ತಿಳಿಯದ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪುಟಗಳು|_VALUE_{{PAGENAME}}]] | template = [[ವರ್ಗ:ತಿಳಿಯದ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪುಟಗಳು|τ_VALUE_{{PAGENAME}}]] | other = }}|preview=[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Largest cities]] ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದ ನಿಯತಾಂಕ "_VALUE_" ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ|ignoreblank=y| city_1 | city_2 | city_3 | city_4 | city_5 | city_6 | city_7 | city_8 | city_9 | city_10 | city_11 | city_12 | city_13 | city_14 | city_15 | city_16 | city_17 | city_18 | city_19 | city_20 | class | collapsed_state | country | div_1 | div_2 | div_3 | div_4 | div_5 | div_6 | div_7 | div_8 | div_9 | div_10 | div_11 | div_12 | div_13 | div_14 | div_15 | div_16 | div_17 | div_18 | div_19 | div_20 | div_link | div_name| kind | largest | list_by_metro | list_by_Metro | list_by_pop | metro | metro_1 | metro_2 | metro_3 | metro_4 | metro_5 | metro_6 | metro_7 | metro_8 | metro_9 | metro_10 | metro_11 | metro_12 | metro_13 | metro_14 | metro_15 | metro_16 | metro_17 | metro_18 | metro_19 | metro_20 | name | name_link | nonav | pop_1 | pop_2 | pop_3 | pop_4 | pop_5 | pop_6 | pop_7 | pop_8 | pop_9 | pop_10 | pop_11 | pop_12 | pop_13 | pop_14 | pop_15 | pop_16 | pop_17 | pop_18 | pop_19 | pop_20 | stat_ref | img_5 }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> cv1bymn87ek7y27w4rw594h868fyo2t 10 48490 1377513 555382 2024-07-20T14:18:14Z en>Jonesey95 0 fix white space 1377513 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Hmbox/styles.css" /><div role="note" class="hmbox-outer {{{class|}}}"><div class="hmbox-inner">[[File:{{{image|Blank.png}}}|{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{imagesize|}}}|{{{imagesize}}}|20x20}}px|link=|alt=]] {{{message|}}}</div>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{extra|}}}|&#8202;– <span style="font-size: 85%">{{{extra}}}</span>}}</div><noinclude> {{documentation}} <!-- Place category links on the /doc sub-page; language links go to Wikidata, thank you! --> </noinclude> ibm4j0mffcs11avddn2qzoeldd27hon 1377514 1377513 2026-07-28T15:58:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Hmbox]] 1377513 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Hmbox/styles.css" /><div role="note" class="hmbox-outer {{{class|}}}"><div class="hmbox-inner">[[File:{{{image|Blank.png}}}|{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{imagesize|}}}|{{{imagesize}}}|20x20}}px|link=|alt=]] {{{message|}}}</div>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{extra|}}}|&#8202;– <span style="font-size: 85%">{{{extra}}}</span>}}</div><noinclude> {{documentation}} <!-- Place category links on the /doc sub-page; language links go to Wikidata, thank you! --> </noinclude> ibm4j0mffcs11avddn2qzoeldd27hon 10 55803 1377566 1257742 2025-02-19T00:15:14Z en>Shkuru Afshar 0 1377566 wikitext text/x-wiki <dd {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"|}} {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"|{{safesubst<noinclude/>:#if:{{{term|}}}|id="{{{term}}}-defn{{{2|{{{no|1}}}}}}"|}}|}} {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{style|}}}|style="{{{style}}}"|}}>{{safesubst<noinclude/>:#if:{{{2|{{{no|}}}}}}|{{{2|{{{no}}}}}}.&nbsp;&nbsp;|}}{{{defn|{{{1|{{{content}}}}}}}}}</dd><noinclude> {{documentation}}<!--Please add this template's categories to the /doc subpage, interwikis to Wikidata, not here - thanks!--> </noinclude> bvqehh4plupnmplm9g048aerxirkcba 1377567 1377566 2026-07-28T20:23:20Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Defn]] 1377566 wikitext text/x-wiki <dd {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"|}} {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"|{{safesubst<noinclude/>:#if:{{{term|}}}|id="{{{term}}}-defn{{{2|{{{no|1}}}}}}"|}}|}} {{safesubst<noinclude/>:#if:{{{style|}}}|style="{{{style}}}"|}}>{{safesubst<noinclude/>:#if:{{{2|{{{no|}}}}}}|{{{2|{{{no}}}}}}.&nbsp;&nbsp;|}}{{{defn|{{{1|{{{content}}}}}}}}}</dd><noinclude> {{documentation}}<!--Please add this template's categories to the /doc subpage, interwikis to Wikidata, not here - thanks!--> </noinclude> bvqehh4plupnmplm9g048aerxirkcba 828 56731 1377609 1321790 2026-07-17T02:34:53Z en>Zackmann08 0 Fallback to using Wikidata coordinates for infobox_pushpin_map when possible. Supplied coordinates will still override the wikidata values. 1377609 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') or '1' -- image1 to image99 if map('image' .. digits) ~= '' then return map('image' .. digits) end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">Show map of ' .. map('name') .. '</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.infobox_pushpin_map(frame) --This function is designed to be invoked from an infobox template --* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters -- in the outer infobox, settable by editors --* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code) -- First get the combined arguments from both parent and invocation frame local raw_args = getArgs(frame) --If no map is supplied, return. if not raw_args['pushpin_map'] then return end -- Now get arguments from just the invocation frame local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true}) -- parsed_args will have the resulting merged parameters local parsed_args = {} -- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied. if raw_args.useWikidata == nil then parsed_args.useWikidata = true else parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata end -- Parse the arguments parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map'] parsed_args.float = frame_args.float or 'center' parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox' parsed_args.default_width = frame_args.default_width parsed_args.max_width = frame_args.max_width parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates'] parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption'] parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief'] parsed_args.label = raw_args['pushpin_label'] parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size'] parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position'] parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark'] parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size'] parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt'] parsed_args.background = raw_args['pushpin_background'] parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size'] local map = {} local caption_list = {} for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if parsed_args['caption'] then for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end if #map == 1 then map = map[1] if not parsed_args.caption then parsed_args.caption = 'Location within ' .. map('name') end end if type(map) == 'table' then mw.log('----') mw.logObject(map) if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) elseif not parsed_args.caption then -- Set a default caption for each of the multiple maps for i=1, #map do caption_list[#caption_list + 1] = 'Location within '.. map[i]('name') end end local outputs = {} parsed_args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do parsed_args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map) end end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p 312omgbrldzrj1rzzxrfb96292dm1df 1377610 1377609 2026-07-29T03:08:36Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Location_map]] 1377609 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') or '1' -- image1 to image99 if map('image' .. digits) ~= '' then return map('image' .. digits) end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">Show map of ' .. map('name') .. '</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.infobox_pushpin_map(frame) --This function is designed to be invoked from an infobox template --* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters -- in the outer infobox, settable by editors --* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code) -- First get the combined arguments from both parent and invocation frame local raw_args = getArgs(frame) --If no map is supplied, return. if not raw_args['pushpin_map'] then return end -- Now get arguments from just the invocation frame local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true}) -- parsed_args will have the resulting merged parameters local parsed_args = {} -- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied. if raw_args.useWikidata == nil then parsed_args.useWikidata = true else parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata end -- Parse the arguments parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map'] parsed_args.float = frame_args.float or 'center' parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox' parsed_args.default_width = frame_args.default_width parsed_args.max_width = frame_args.max_width parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates'] parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption'] parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief'] parsed_args.label = raw_args['pushpin_label'] parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size'] parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position'] parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark'] parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size'] parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt'] parsed_args.background = raw_args['pushpin_background'] parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size'] local map = {} local caption_list = {} for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if parsed_args['caption'] then for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end if #map == 1 then map = map[1] if not parsed_args.caption then parsed_args.caption = 'Location within ' .. map('name') end end if type(map) == 'table' then mw.log('----') mw.logObject(map) if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) elseif not parsed_args.caption then -- Set a default caption for each of the multiple maps for i=1, #map do caption_list[#caption_list + 1] = 'Location within '.. map[i]('name') end end local outputs = {} parsed_args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do parsed_args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map) end end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p 312omgbrldzrj1rzzxrfb96292dm1df 10 58553 1377574 1257824 2026-06-26T16:04:30Z en>ネイ 0 Update per caniuse 1377574 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right;clear:right;font-size:85%;margin:0 0 1em 1em;text-align:center;line-height:1.25em;" |+ style="line-height:1.25em;padding-bottom:0.25em;"| CSS3 multiple-column layout browser support |- ! Property !! [[Internet Explorer|Internet<br />Explorer]] !! [[Firefox]] !! [[Safari (web browser)|Safari]] !! [[Google Chrome|Chrome]] !! [[Opera (web browser)|Opera]] |- | column-width<br/>column-count | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 1.5<br />(2005)}} || {{yes|≥ 3<br />(2007)}} || {{yes|≥ 1<br />(2008)}} || {{yes|≥ 11.1<br />(2011)}} |- | columns | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 9<br />(2011)}} || {{yes|≥ 3<br />(2007)}} || {{yes|≥ 1<br />(2008)}} || {{yes|≥ 11.1<br />(2011)}} |- | break-before<br/>break-after<br/>break-inside | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 65<br />(2019)}} || {{yes|≥ 10<br />(2016)}} || {{yes|≥ 50<br />(2016)}} || {{yes|≥ 37<br />(2016)}} |- |colspan="6" style="text-align:right"|{{navbar|CSS3 multiple column layout|mini=y}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> buc0o8ycenk1tkfxdrmpo673agump1h 1377575 1377574 2026-07-28T20:23:22Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:CSS3_multiple_column_layout]] 1377574 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right;clear:right;font-size:85%;margin:0 0 1em 1em;text-align:center;line-height:1.25em;" |+ style="line-height:1.25em;padding-bottom:0.25em;"| CSS3 multiple-column layout browser support |- ! Property !! [[Internet Explorer|Internet<br />Explorer]] !! [[Firefox]] !! [[Safari (web browser)|Safari]] !! [[Google Chrome|Chrome]] !! [[Opera (web browser)|Opera]] |- | column-width<br/>column-count | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 1.5<br />(2005)}} || {{yes|≥ 3<br />(2007)}} || {{yes|≥ 1<br />(2008)}} || {{yes|≥ 11.1<br />(2011)}} |- | columns | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 9<br />(2011)}} || {{yes|≥ 3<br />(2007)}} || {{yes|≥ 1<br />(2008)}} || {{yes|≥ 11.1<br />(2011)}} |- | break-before<br/>break-after<br/>break-inside | {{yes|≥ 10<br />(2012)}} || {{yes|≥ 65<br />(2019)}} || {{yes|≥ 10<br />(2016)}} || {{yes|≥ 50<br />(2016)}} || {{yes|≥ 37<br />(2016)}} |- |colspan="6" style="text-align:right"|{{navbar|CSS3 multiple column layout|mini=y}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> buc0o8ycenk1tkfxdrmpo673agump1h 10 66754 1377621 1209777 2026-07-10T08:00:48Z en>UndueMarmot 0 add [[Template:Infobox property development]] 1377621 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Buildings and structures infobox templates | state = {{{state<includeonly>|expanded</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | title = {{c|Buildings and structures infobox templates}} | above = '''[[Template:Infobox building|Infobox building]]''' | group1 = Buildings | list1 = * [[Template:Infobox airport|airport]] * [[Template:Infobox archives|archives]] * [[Template:Infobox brewery|brewery]] * [[Template:Infobox casino|casino]] * [[Template:Infobox desalination plant|desalination plant]] * [[Template:Infobox factory|factory]] * [[Template:Infobox hospital|hospital]] * [[Template:Infobox housing project|housing project]] * [[Template:Infobox hut|hut]] * [[Template:Infobox library|library]] * [[Template:Infobox lighthouse|lighthouse]] * [[Template:Infobox mill building|mill building]] * [[Template:Infobox museum|museum]] * [[Template:Infobox observatory|observatory]] * [[Template:Infobox oil refinery|oil refinery]] * [[Template:Infobox power station|power station]] * [[Template:Infobox prison|prison]] * [[Template:Infobox religious building|religious building]] ** [[Template:Infobox church|church]] ** [[Template:Infobox Hindu temple|Hindu temple]] ** [[Template:Infobox Buddhist temple|Buddhist temple]] ** [[Template:Infobox LDS Temple|LDS Temple]] ** [[Template:Infobox monastery|monastery]] * [[Template:Infobox restaurant|restaurant]] * [[Template:Infobox school|school]] * [[Template:Infobox shopping mall|shopping mall]] * [[Template:Infobox station|station]] ** [[Template:Infobox London_station|London]] ** [[Template:Infobox New York City Subway station|New York]] * [[Template:Infobox venue|venue]] | group2 = Structures | list2 = * [[Template:Infobox artwork|artwork]] **including statues * [[Template:Infobox bridge|bridge]] ** [[Template:Infobox bridge type|type]] * [[Template:Infobox dam|dam]] * [[Template:Infobox fishery|fishery]] * [[Template:Infobox future infrastructure project|future infrastructure project]] * [[Template:Infobox historic site|historic site]] * [[Template:Infobox laboratory|laboratory]] * [[Template:Infobox military installation|military installation]] * [[Template:Infobox monument|monument]] ** [[Template:Infobox military memorial|military memorial]] * [[Template:Infobox pier|pier]] * [[Template:Infobox pipeline|pipeline]] * [[Template:Infobox power transmission line|power transmission line]] * [[Template:Infobox property development|property development]] * [[Template:Infobox pyramid|pyramid]] * [[Template:Infobox roller coaster|roller coaster]] ** [[Template:Infobox dual roller coaster|dual]] * [[Template:Infobox room|room]] * [[Template:Infobox telescope|telescope]] * [[Template:Infobox transmitter|transmitter]] * [[Template:Infobox tunnel|tunnel]] * [[Template:Infobox urban development project|urban development project]] * [[Template:Infobox water ride|water ride]] * [[Template:Infobox windmill|windmill]] }}<noinclude> {{Documentation | content = {{Collapsible option |default=expanded}} [[Category:Buildings and structures infobox templates| ]] [[Category:Documentation see also templates]] [[Category:Related-topic templates‎]] }}<!--(end Documentation) --></noinclude> 2u50611a9hl5zpn43vwszl5m7wz53ql 1377622 1377621 2026-07-29T03:08:38Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Buildings_and_structures_infobox_templates]] 1377621 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Buildings and structures infobox templates | state = {{{state<includeonly>|expanded</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | title = {{c|Buildings and structures infobox templates}} | above = '''[[Template:Infobox building|Infobox building]]''' | group1 = Buildings | list1 = * [[Template:Infobox airport|airport]] * [[Template:Infobox archives|archives]] * [[Template:Infobox brewery|brewery]] * [[Template:Infobox casino|casino]] * [[Template:Infobox desalination plant|desalination plant]] * [[Template:Infobox factory|factory]] * [[Template:Infobox hospital|hospital]] * [[Template:Infobox housing project|housing project]] * [[Template:Infobox hut|hut]] * [[Template:Infobox library|library]] * [[Template:Infobox lighthouse|lighthouse]] * [[Template:Infobox mill building|mill building]] * [[Template:Infobox museum|museum]] * [[Template:Infobox observatory|observatory]] * [[Template:Infobox oil refinery|oil refinery]] * [[Template:Infobox power station|power station]] * [[Template:Infobox prison|prison]] * [[Template:Infobox religious building|religious building]] ** [[Template:Infobox church|church]] ** [[Template:Infobox Hindu temple|Hindu temple]] ** [[Template:Infobox Buddhist temple|Buddhist temple]] ** [[Template:Infobox LDS Temple|LDS Temple]] ** [[Template:Infobox monastery|monastery]] * [[Template:Infobox restaurant|restaurant]] * [[Template:Infobox school|school]] * [[Template:Infobox shopping mall|shopping mall]] * [[Template:Infobox station|station]] ** [[Template:Infobox London_station|London]] ** [[Template:Infobox New York City Subway station|New York]] * [[Template:Infobox venue|venue]] | group2 = Structures | list2 = * [[Template:Infobox artwork|artwork]] **including statues * [[Template:Infobox bridge|bridge]] ** [[Template:Infobox bridge type|type]] * [[Template:Infobox dam|dam]] * [[Template:Infobox fishery|fishery]] * [[Template:Infobox future infrastructure project|future infrastructure project]] * [[Template:Infobox historic site|historic site]] * [[Template:Infobox laboratory|laboratory]] * [[Template:Infobox military installation|military installation]] * [[Template:Infobox monument|monument]] ** [[Template:Infobox military memorial|military memorial]] * [[Template:Infobox pier|pier]] * [[Template:Infobox pipeline|pipeline]] * [[Template:Infobox power transmission line|power transmission line]] * [[Template:Infobox property development|property development]] * [[Template:Infobox pyramid|pyramid]] * [[Template:Infobox roller coaster|roller coaster]] ** [[Template:Infobox dual roller coaster|dual]] * [[Template:Infobox room|room]] * [[Template:Infobox telescope|telescope]] * [[Template:Infobox transmitter|transmitter]] * [[Template:Infobox tunnel|tunnel]] * [[Template:Infobox urban development project|urban development project]] * [[Template:Infobox water ride|water ride]] * [[Template:Infobox windmill|windmill]] }}<noinclude> {{Documentation | content = {{Collapsible option |default=expanded}} [[Category:Buildings and structures infobox templates| ]] [[Category:Documentation see also templates]] [[Category:Related-topic templates‎]] }}<!--(end Documentation) --></noinclude> 2u50611a9hl5zpn43vwszl5m7wz53ql 10 66871 1377601 1209753 2026-07-19T23:22:49Z en>Zackmann08 0 removing support for deprecated parameters that have been cleaned. 1377601 wikitext text/x-wiki {{infobox | child = {{yesno|{{{embed|}}}|def=}} | autoheaders = yes | bodyclass = vcard | bodystyle = {{WPMILHIST Infobox style|main_box_raw|vcard}} | abovestyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | labelstyle = padding-right:1em | headerstyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheaderstyle1 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}}; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|subheader1|above}} = {{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|<nowiki />|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{ensign|}}}|<div style="padding-bottom:2px">{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign|}}}|size={{{ensign_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign_alt|}}}}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign2|}}}|size={{{ensign2_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign2_alt|}}}}}</div>}} | subheaderstyle2 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheader2 = {{#if:{{{native_name|}}}|<div style="display:inline;" class="nickname">''{{{native_name|}}}''</div>}} | subheaderstyle3 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader3 = {{#if:{{{part_of|}}}| Part of {{{part_of|}}}}} | subheaderstyle4 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader4 = {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}{{{country|}}} |<span class="label">{{br separated entries |1={{{location|}}} |2={{#if:{{{nearest_town|}}}|Near {{{nearest_town}}} }} }} {{#if:{{{country|}}} | {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}|in&nbsp;}}{{{country}}}}}</span> }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=75px|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|}}} | header1 = Site information | label2 = Type | data2 = {{{type|}}} | label3 = Code | data3 = {{{code|}}} | label4 = Owner | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Operator | data5 = {{{operator|}}} | label6 = Controlled&nbsp;by | data6 = {{{controlled_by|}}} | label7 = {{longitem|Open&nbsp;to the&nbsp;public}} | data7 = {{{open_to_public|}}} | label8 = Status | data8 = {{{status|}}} | label9 = Condition | data9 = {{{condition|}}} | label10 = {{longitem|{{if empty|{{{site_other_label|}}}|Other site<br>facilities }}}} | data10 = {{{site_other|}}} | label11 = Website | data11 = {{{website|}}} | header12 = Location | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{map_alt|}}}}} | data14 = {{{map_caption|}}} | data15 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | data16 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{yesno|{{{embed|}}}|def=}}|no|yes}} | mapframe-marker = observation-tower | mapframe-stroke-width = 2 | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-type = landmark | mapframe-wikidata = yes }} | label17 = Coordinates | data17 = {{{coordinates|}}}{{{coordinates_footnotes|}}} | label18 = [[Grid reference]] | data18 = {{{gridref|}}} | label19 = Area | data19 = {{{site_area|}}} | label20 = Floor area | data20 = {{{floor_area|}}} | label21 = Height | data21 = {{{height|}}} | label22 = Length | data22 = {{{length|}}} | header23 = Site history | label24 = Built | data24 = {{{built|}}} | label25 = Built&nbsp;for | data25 = {{{built_for|}}} | label26 = Built&nbsp;by | data26 = {{{builder|}}} | label27 = Architect | data27 = {{{architect|}}} | label28 = In&nbsp;use | data28 = {{{in_use|}}} | label29 = Materials | data29 = {{{materials|}}} | label30 = Fate | data30 = {{{fate|}}} | label31 = Demolished | data31 = {{{demolished|}}} | label32 = Battles/wars | data32 = {{{battles|}}} | label33 = Events | data33 = {{{events|}}} | header34 = Garrison information | label35 = {{longitem|Current commander}} | data35 = {{{current_commander|}}} | label36 = {{longitem|Past commanders}} | data36 = {{{past_commanders|}}} | label37 = Garrison | data37 = {{{garrison|}}} | label38 = Occupants | data38 = {{{occupants|}}} | label39 = Designations | data39 = {{{designations|}}} | header40 = Test information | label41 = {{longitem|[[Subcritical]] tests}} | data41 = {{{subcritical_tests|}}} | label42 = {{longitem|[[Nuclear fission|Nuclear]] tests}} | data42 = {{{nuclear_tests|}}} | label43 = {{longitem|[[Nuclear fusion|Thermonuclear]] tests}} | data43 = {{{thermonuclear_tests|}}} | label44 = {{longitem|{{if empty|{{{other_tests_label|}}}|Other tests }}}} | data44 = {{{other_tests|}}} | label45 = [[Environmental remediation|Remediation]] | data45 = {{{remediation|}}} | header47 = Airfield information <!-- this next bit is to display ICAO, IATA etc codes if the airfield has (any of) these --> | label48 = Identifiers | data48 = {{comma separated entries |1= {{#if:{{{IATA|}}} | [[International Air Transport Association airport code|IATA]]: {{{IATA|}}}}} |2= {{#if:{{{ICAO|}}} | [[International Civil Aviation Organization airport code|ICAO]]: {{{ICAO}}}}} |3= {{#if:{{{FAA|}}} |[[Location identifier#FAA identifier|FAA LID]]: {{{FAA}}}}} |4= {{#if:{{{TC|}}} | [[Location identifier#Transport Canada identifier|TC LID]]: {{{TC}}}}} |5= {{#if:{{{LID|}}}| [[Location identifier|LID]]: {{{LID}}}}} |6= {{#if:{{{GPS|}}}| [[Global Positioning System|GPS]]: {{{GPS}}}}} |7= {{#if:{{{WMO|}}}| [[Location identifier#WMO station identifiers|WMO]]: {{{WMO}}}}} }} | label49 = Elevation | data49 = {{#if:{{{elevation|}}} |{{{elevation}}} [[Above mean sea level|AMSL]] }} | data50 = {{#if:{{{r1_number|}}} {{{r1_length|}}} {{{r1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">Runways</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0;padding:1px 2px;">[[Runway#Orientation and dimensions|Direction]]</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px;padding:1px 2px;">Length and surface</th> </tr><tr> <td style="text-align: center;">{{{r1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r1_length|}}}&nbsp;{{{r1_surface|}}}</td> </tr>{{#if:{{{r2_number|}}} {{{r2_length|}}} {{{r2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r2_length|}}}&nbsp;{{{r2_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r3_number|}}} {{{r3_length|}}} {{{r3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r3_length|}}}&nbsp;{{{r3_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r4_number|}}} {{{r4_length|}}} {{{r4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r4_length|}}}&nbsp;{{{r4_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r5_number|}}} {{{r5_length|}}} {{{r5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r5_length|}}}&nbsp;{{{r5_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r6_number|}}} {{{r6_length|}}} {{{r6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r6_length|}}}&nbsp;{{{r6_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r7_number|}}} {{{r7_length|}}} {{{r7_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r7_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r7_length|}}}&nbsp;{{{r7_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r8_number|}}} {{{r8_length|}}} {{{r8_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r8_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r8_length|}}}&nbsp;{{{r8_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r9_number|}}} {{{r9_length|}}} {{{r9_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r9_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r9_length|}}}&nbsp;{{{r9_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | data51 = {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">Helipads</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0; padding:1px 2px;">Number</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px; padding:1px 2px;">Length and surface</th> </tr> {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h1_length|}}}&nbsp;{{{h1_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h2_number|}}} {{{h2_length|}}} {{{h2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h2_length|}}}&nbsp;{{{h2_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h3_number|}}} {{{h3_length|}}} {{{h3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h3_length|}}}&nbsp;{{{h3_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h4_number|}}} {{{h4_length|}}} {{{h4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h4_length|}}}&nbsp;{{{h4_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h5_number|}}} {{{h5_length|}}} {{{h5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h5_length|}}}&nbsp;{{{h5_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h6_number|}}} {{{h6_length|}}} {{{h6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h6_length|}}}&nbsp;{{{h6_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | label52 = {{longitem|{{if empty|{{{airfield_other_label|}}}|Other airfield<br>facilities }}}} | data52 = {{{airfield_other|}}} | header53 = _BLANK_ | data54 = {{{embedded|}}} | data55 = {{{nrhp|}}} | data56 = {{{module|}}} | belowstyle = text-align: left; background-color: #eee; color:inherit; | below = {{{footnotes|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox military installation with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox military installation]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| airfield_other | airfield_other_label | architect | battles | builder | built | built_for | caption | caption2 | code | condition | controlled_by | coordinates | coordinates_footnotes | country | current_commander | demolished | designations | elevation | embed | embedded | ensign | ensign_alt | ensign_size | ensign2 | ensign2_alt | ensign2_size | events | FAA | fate | floor_area | footnotes | garrison | GPS | gridref | h1_length | h1_number | h1_surface | h2_length | h2_number | h2_surface | h3_length | h3_number | h3_surface | h4_length | h4_number | h4_surface | h5_length | h5_number | h5_surface | h6_length | h6_number | h6_surface | height | IATA | ICAO | image | image_alt | image_map | image_size | image2 | image2_alt | image2_size | in_use | length | LID | location | map_alt | map_caption | map_size | materials | module | name | native_name | nearest_town | nrhp | nuclear_tests | occupants | open_to_public | operator | other_tests | other_tests_label | owner | part_of | past_commanders | r1_length | r1_number | r1_surface | r2_length | r2_number | r2_surface | r3_length | r3_number | r3_surface | r4_length | r4_number | r4_surface | r5_length | r5_number | r5_surface | r6_length | r6_number | r6_surface | r7_length | r7_number | r7_surface | r8_length | r8_number | r8_surface | r9_length | r9_number | r9_surface | remediation | site_area | site_other | site_other_label | status | subcritical_tests | TC | thermonuclear_tests | type | website | WMO }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Please add categories to the /doc subpage, not here. --> </noinclude> jva2atvbsrza43iq4ej0bguhw2g61zm 1377602 1377601 2026-07-29T03:08:35Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_military_installation]] 1377601 wikitext text/x-wiki {{infobox | child = {{yesno|{{{embed|}}}|def=}} | autoheaders = yes | bodyclass = vcard | bodystyle = {{WPMILHIST Infobox style|main_box_raw|vcard}} | abovestyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | labelstyle = padding-right:1em | headerstyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheaderstyle1 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}}; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|subheader1|above}} = {{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|<nowiki />|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{ensign|}}}|<div style="padding-bottom:2px">{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign|}}}|size={{{ensign_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign_alt|}}}}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign2|}}}|size={{{ensign2_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign2_alt|}}}}}</div>}} | subheaderstyle2 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheader2 = {{#if:{{{native_name|}}}|<div style="display:inline;" class="nickname">''{{{native_name|}}}''</div>}} | subheaderstyle3 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader3 = {{#if:{{{part_of|}}}| Part of {{{part_of|}}}}} | subheaderstyle4 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader4 = {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}{{{country|}}} |<span class="label">{{br separated entries |1={{{location|}}} |2={{#if:{{{nearest_town|}}}|Near {{{nearest_town}}} }} }} {{#if:{{{country|}}} | {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}|in&nbsp;}}{{{country}}}}}</span> }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=75px|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|}}} | header1 = Site information | label2 = Type | data2 = {{{type|}}} | label3 = Code | data3 = {{{code|}}} | label4 = Owner | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Operator | data5 = {{{operator|}}} | label6 = Controlled&nbsp;by | data6 = {{{controlled_by|}}} | label7 = {{longitem|Open&nbsp;to the&nbsp;public}} | data7 = {{{open_to_public|}}} | label8 = Status | data8 = {{{status|}}} | label9 = Condition | data9 = {{{condition|}}} | label10 = {{longitem|{{if empty|{{{site_other_label|}}}|Other site<br>facilities }}}} | data10 = {{{site_other|}}} | label11 = Website | data11 = {{{website|}}} | header12 = Location | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{map_alt|}}}}} | data14 = {{{map_caption|}}} | data15 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | data16 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{yesno|{{{embed|}}}|def=}}|no|yes}} | mapframe-marker = observation-tower | mapframe-stroke-width = 2 | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-type = landmark | mapframe-wikidata = yes }} | label17 = Coordinates | data17 = {{{coordinates|}}}{{{coordinates_footnotes|}}} | label18 = [[Grid reference]] | data18 = {{{gridref|}}} | label19 = Area | data19 = {{{site_area|}}} | label20 = Floor area | data20 = {{{floor_area|}}} | label21 = Height | data21 = {{{height|}}} | label22 = Length | data22 = {{{length|}}} | header23 = Site history | label24 = Built | data24 = {{{built|}}} | label25 = Built&nbsp;for | data25 = {{{built_for|}}} | label26 = Built&nbsp;by | data26 = {{{builder|}}} | label27 = Architect | data27 = {{{architect|}}} | label28 = In&nbsp;use | data28 = {{{in_use|}}} | label29 = Materials | data29 = {{{materials|}}} | label30 = Fate | data30 = {{{fate|}}} | label31 = Demolished | data31 = {{{demolished|}}} | label32 = Battles/wars | data32 = {{{battles|}}} | label33 = Events | data33 = {{{events|}}} | header34 = Garrison information | label35 = {{longitem|Current commander}} | data35 = {{{current_commander|}}} | label36 = {{longitem|Past commanders}} | data36 = {{{past_commanders|}}} | label37 = Garrison | data37 = {{{garrison|}}} | label38 = Occupants | data38 = {{{occupants|}}} | label39 = Designations | data39 = {{{designations|}}} | header40 = Test information | label41 = {{longitem|[[Subcritical]] tests}} | data41 = {{{subcritical_tests|}}} | label42 = {{longitem|[[Nuclear fission|Nuclear]] tests}} | data42 = {{{nuclear_tests|}}} | label43 = {{longitem|[[Nuclear fusion|Thermonuclear]] tests}} | data43 = {{{thermonuclear_tests|}}} | label44 = {{longitem|{{if empty|{{{other_tests_label|}}}|Other tests }}}} | data44 = {{{other_tests|}}} | label45 = [[Environmental remediation|Remediation]] | data45 = {{{remediation|}}} | header47 = Airfield information <!-- this next bit is to display ICAO, IATA etc codes if the airfield has (any of) these --> | label48 = Identifiers | data48 = {{comma separated entries |1= {{#if:{{{IATA|}}} | [[International Air Transport Association airport code|IATA]]: {{{IATA|}}}}} |2= {{#if:{{{ICAO|}}} | [[International Civil Aviation Organization airport code|ICAO]]: {{{ICAO}}}}} |3= {{#if:{{{FAA|}}} |[[Location identifier#FAA identifier|FAA LID]]: {{{FAA}}}}} |4= {{#if:{{{TC|}}} | [[Location identifier#Transport Canada identifier|TC LID]]: {{{TC}}}}} |5= {{#if:{{{LID|}}}| [[Location identifier|LID]]: {{{LID}}}}} |6= {{#if:{{{GPS|}}}| [[Global Positioning System|GPS]]: {{{GPS}}}}} |7= {{#if:{{{WMO|}}}| [[Location identifier#WMO station identifiers|WMO]]: {{{WMO}}}}} }} | label49 = Elevation | data49 = {{#if:{{{elevation|}}} |{{{elevation}}} [[Above mean sea level|AMSL]] }} | data50 = {{#if:{{{r1_number|}}} {{{r1_length|}}} {{{r1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">Runways</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0;padding:1px 2px;">[[Runway#Orientation and dimensions|Direction]]</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px;padding:1px 2px;">Length and surface</th> </tr><tr> <td style="text-align: center;">{{{r1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r1_length|}}}&nbsp;{{{r1_surface|}}}</td> </tr>{{#if:{{{r2_number|}}} {{{r2_length|}}} {{{r2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r2_length|}}}&nbsp;{{{r2_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r3_number|}}} {{{r3_length|}}} {{{r3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r3_length|}}}&nbsp;{{{r3_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r4_number|}}} {{{r4_length|}}} {{{r4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r4_length|}}}&nbsp;{{{r4_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r5_number|}}} {{{r5_length|}}} {{{r5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r5_length|}}}&nbsp;{{{r5_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r6_number|}}} {{{r6_length|}}} {{{r6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r6_length|}}}&nbsp;{{{r6_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r7_number|}}} {{{r7_length|}}} {{{r7_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r7_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r7_length|}}}&nbsp;{{{r7_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r8_number|}}} {{{r8_length|}}} {{{r8_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r8_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r8_length|}}}&nbsp;{{{r8_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r9_number|}}} {{{r9_length|}}} {{{r9_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r9_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r9_length|}}}&nbsp;{{{r9_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | data51 = {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">Helipads</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0; padding:1px 2px;">Number</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px; padding:1px 2px;">Length and surface</th> </tr> {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h1_length|}}}&nbsp;{{{h1_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h2_number|}}} {{{h2_length|}}} {{{h2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h2_length|}}}&nbsp;{{{h2_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h3_number|}}} {{{h3_length|}}} {{{h3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h3_length|}}}&nbsp;{{{h3_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h4_number|}}} {{{h4_length|}}} {{{h4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h4_length|}}}&nbsp;{{{h4_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h5_number|}}} {{{h5_length|}}} {{{h5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h5_length|}}}&nbsp;{{{h5_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h6_number|}}} {{{h6_length|}}} {{{h6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h6_length|}}}&nbsp;{{{h6_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | label52 = {{longitem|{{if empty|{{{airfield_other_label|}}}|Other airfield<br>facilities }}}} | data52 = {{{airfield_other|}}} | header53 = _BLANK_ | data54 = {{{embedded|}}} | data55 = {{{nrhp|}}} | data56 = {{{module|}}} | belowstyle = text-align: left; background-color: #eee; color:inherit; | below = {{{footnotes|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox military installation with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox military installation]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| airfield_other | airfield_other_label | architect | battles | builder | built | built_for | caption | caption2 | code | condition | controlled_by | coordinates | coordinates_footnotes | country | current_commander | demolished | designations | elevation | embed | embedded | ensign | ensign_alt | ensign_size | ensign2 | ensign2_alt | ensign2_size | events | FAA | fate | floor_area | footnotes | garrison | GPS | gridref | h1_length | h1_number | h1_surface | h2_length | h2_number | h2_surface | h3_length | h3_number | h3_surface | h4_length | h4_number | h4_surface | h5_length | h5_number | h5_surface | h6_length | h6_number | h6_surface | height | IATA | ICAO | image | image_alt | image_map | image_size | image2 | image2_alt | image2_size | in_use | length | LID | location | map_alt | map_caption | map_size | materials | module | name | native_name | nearest_town | nrhp | nuclear_tests | occupants | open_to_public | operator | other_tests | other_tests_label | owner | part_of | past_commanders | r1_length | r1_number | r1_surface | r2_length | r2_number | r2_surface | r3_length | r3_number | r3_surface | r4_length | r4_number | r4_surface | r5_length | r5_number | r5_surface | r6_length | r6_number | r6_surface | r7_length | r7_number | r7_surface | r8_length | r8_number | r8_surface | r9_length | r9_number | r9_surface | remediation | site_area | site_other | site_other_label | status | subcritical_tests | TC | thermonuclear_tests | type | website | WMO }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Please add categories to the /doc subpage, not here. --> </noinclude> jva2atvbsrza43iq4ej0bguhw2g61zm 1377634 1377602 2026-07-29T03:12:43Z A826 72368 1377634 wikitext text/x-wiki {{infobox | child = {{yesno|{{{embed|}}}|def=}} | autoheaders = yes | bodyclass = vcard | bodystyle = {{WPMILHIST Infobox style|main_box_raw|vcard}} | abovestyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | labelstyle = padding-right:1em | headerstyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheaderstyle1 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}}; font-weight:bold; | {{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|subheader1|above}} = {{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|<nowiki />|{{PAGENAMEBASE}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{ensign|}}}|<div style="padding-bottom:2px">{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign|}}}|size={{{ensign_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign_alt|}}}}} {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{ensign2|}}}|size={{{ensign2_size|}}}|sizedefault=90px|alt={{{ensign2_alt|}}}}}</div>}} | subheaderstyle2 = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | subheader2 = {{#if:{{{native_name|}}}|<div style="display:inline;" class="nickname">''{{{native_name|}}}''</div>}} | subheaderstyle3 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader3 = {{#if:{{{part_of|}}}| ಇದರ ಭಾಗ: {{{part_of|}}}}} | subheaderstyle4 = {{WPMILHIST Infobox style|sub_header_raw}} | subheader4 = {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}{{{country|}}} |<span class="label">{{br separated entries |1={{{location|}}} |2={{#if:{{{nearest_town|}}}|{{{nearest_town}}} ಸಮೀಪ }} }} {{#if:{{{country|}}} | {{#if:{{{location|}}}{{{nearest_town|}}}|, }} {{{country}}}}}</span> }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{{image2_size|}}}|sizedefault=75px|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|}}} | header1 = ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿ | label2 = ಪ್ರಕಾರ | data2 = {{{type|}}} | label3 = ಕೋಡ್ | data3 = {{{code|}}} | label4 = ಮಾಲೀಕರು | data4 = {{{owner|}}} | label5 = ನಿರ್ವಾಹಕರು | data5 = {{{operator|}}} | label6 = ಯಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ | data6 = {{{controlled_by|}}} | label7 = {{longitem|ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇ}} | data7 = {{{open_to_public|}}} | label8 = ಸ್ಥಿತಿ | data8 = {{{status|}}} | label9 = ಪರಿಸ್ಥಿತಿ | data9 = {{{condition|}}} | label10 = {{longitem|{{if empty|{{{site_other_label|}}}|ಇತರ ಸ್ಥಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು }}}} | data10 = {{{site_other|}}} | label11 = ಜಾಲತಾಣ | data11 = {{{website|}}} | header12 = ಸ್ಥಳ | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_size|}}}|sizedefault=250px|alt={{{map_alt|}}}}} | data14 = {{{map_caption|}}} | data15 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_label = {{if empty|{{{pushpin_label|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | data16 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{yesno|{{{embed|}}}|def=}}|no|yes}} | mapframe-marker = observation-tower | mapframe-stroke-width = 2 | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-type = landmark | mapframe-wikidata = yes }} | label17 = ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು | data17 = {{{coordinates|}}}{{{coordinates_footnotes|}}} | label18 = [[ಗ್ರಿಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ]] | data18 = {{{gridref|}}} | label19 = ಪ್ರದೇಶ | data19 = {{{site_area|}}} | label20 = ನೆಲದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | data20 = {{{floor_area|}}} | label21 = ಎತ್ತರ | data21 = {{{height|}}} | label22 = ಉದ್ದ | data22 = {{{length|}}} | header23 = ಸ್ಥಳದ ಇತಿಹಾಸ | label24 = ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು | data24 = {{{built|}}} | label25 = ಯಾರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ | data25 = {{{built_for|}}} | label26 = ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು | data26 = {{{builder|}}} | label27 = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ | data27 = {{{architect|}}} | label28 = ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ | data28 = {{{in_use|}}} | label29 = ಬಳಸಿದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು | data29 = {{{materials|}}} | label30 = ಭವಿಷ್ಯ/ಗತಿ | data30 = {{{fate|}}} | label31 = ಕೆಡವಿದ್ದು | data31 = {{{demolished|}}} | label32 = ಯುದ್ಧಗಳು/ಕದನಗಳು | data32 = {{{battles|}}} | label33 = ಘಟನೆಗಳು | data33 = {{{events|}}} | header34 = ದಳ/ಸೇನಾಪಡೆ ಮಾಹಿತಿ | label35 = {{longitem|ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಮಾಂಡರ್}} | data35 = {{{current_commander|}}} | label36 = {{longitem|ಹಿಂದಿನ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳು}} | data36 = {{{past_commanders|}}} | label37 = ಗ್ಯಾರಿಸನ್ (ಸೇನಾ ಪಡೆ) | data37 = {{{garrison|}}} | label38 = ನಿವಾಸಿಗಳು/ಬಳಕೆದಾರರು | data38 = {{{occupants|}}} | label39 = ಪದವಿಗಳು/ಹುದ್ದೆಗಳು | data39 = {{{designations|}}} | header40 = ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾಹಿತಿ | label41 = {{longitem|[[ಉಪ-ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು]]}} | data41 = {{{subcritical_tests|}}} | label42 = {{longitem|[[ಪರಮಾಣು ವಿದಳನ|ಪರಮಾಣು]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು}} | data42 = {{{nuclear_tests|}}} | label43 = {{longitem|[[ಪರಮಾಣು ಸಂಯೋಜನೆ|ಥರ್ಮೋನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು}} | data43 = {{{thermonuclear_tests|}}} | label44 = {{longitem|{{if empty|{{{other_tests_label|}}}|ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು }}}} | data44 = {{{other_tests|}}} | label45 = [[ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರ|ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿ]] | data45 = {{{remediation|}}} | header47 = ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಹಿತಿ <!-- identifiers --> | label48 = ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು | data48 = {{comma separated entries |1= {{#if:{{{IATA|}}} | [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ|IATA]]: {{{IATA|}}}}} |2= {{#if:{{{ICAO|}}} | [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|ICAO]]: {{{ICAO}}}}} |3= {{#if:{{{FAA|}}} | [[ಎಫ್‌ಎಎ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ|FAA LID]]: {{{FAA}}}}} |4= {{#if:{{{TC|}}} | [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕೆನಡಾ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ|TC LID]]: {{{TC}}}}} |5= {{#if:{{{LID|}}}| [[ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ|LID]]: {{{LID}}}}} |6= {{#if:{{{GPS|}}}| [[ಜಿಪಿಎಸ್|GPS]]: {{{GPS}}}}} |7= {{#if:{{{WMO|}}}| [[ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|WMO]]: {{{WMO}}}}} }} | label49 = ಎತ್ತರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ) | data49 = {{#if:{{{elevation|}}} |{{{elevation}}} [[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಎತ್ತರ|AMSL]] }} | data50 = {{#if:{{{r1_number|}}} {{{r1_length|}}} {{{r1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">ರನ್‌ವೇಗಳು</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0;padding:1px 2px;">ದಿಕ್ಕು</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px;padding:1px 2px;">ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ</th> </tr><tr> <td style="text-align: center;">{{{r1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r1_length|}}}&nbsp;{{{r1_surface|}}}</td> </tr>{{#if:{{{r2_number|}}} {{{r2_length|}}} {{{r2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r2_length|}}}&nbsp;{{{r2_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r3_number|}}} {{{r3_length|}}} {{{r3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r3_length|}}}&nbsp;{{{r3_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r4_number|}}} {{{r4_length|}}} {{{r4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r4_length|}}}&nbsp;{{{r4_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r5_number|}}} {{{r5_length|}}} {{{r5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r5_length|}}}&nbsp;{{{r5_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r6_number|}}} {{{r6_length|}}} {{{r6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r6_length|}}}&nbsp;{{{r6_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r7_number|}}} {{{r7_length|}}} {{{r7_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r7_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r7_length|}}}&nbsp;{{{r7_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r8_number|}}} {{{r8_length|}}} {{{r8_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r8_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r8_length|}}}&nbsp;{{{r8_surface|}}}</td> </tr>}}{{#if:{{{r9_number|}}} {{{r9_length|}}} {{{r9_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{r9_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{r9_length|}}}&nbsp;{{{r9_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | data51 = {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <table style="width:100%; margin:-2px -1px -1px -1px; border-spacing:0;"> <tr style="background-color: #ddd; color:inherit;"> <th colspan=2 style="font-weight:normal; border:solid 1px #fafafa; border-width:0 0 1px 0;">ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು</th> </tr><tr style="background-color: #ddd; color:inherit; text-align: left;"> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 25%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 1px 0 0; padding:1px 2px;">ಸಂಖ್ಯೆ</th> <th scope=col style="font-weight:normal; width: 75%; border:solid 1px #fafafa; border-width:1px 0 0 1px; padding:1px 2px;">ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ</th> </tr> {{#if:{{{h1_number|}}} {{{h1_length|}}} {{{h1_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h1_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h1_length|}}}&nbsp;{{{h1_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h2_number|}}} {{{h2_length|}}} {{{h2_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h2_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h2_length|}}}&nbsp;{{{h2_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h3_number|}}} {{{h3_length|}}} {{{h3_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h3_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h3_length|}}}&nbsp;{{{h3_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h4_number|}}} {{{h4_length|}}} {{{h4_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h4_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h4_length|}}}&nbsp;{{{h4_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h5_number|}}} {{{h5_length|}}} {{{h5_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h5_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h5_length|}}}&nbsp;{{{h5_surface|}}}</td> </tr>}} {{#if:{{{h6_number|}}} {{{h6_length|}}} {{{h6_surface|}}}| <tr> <td style="text-align: center;">{{{h6_number|}}}</td> <td style="text-align: left;">{{{h6_length|}}}&nbsp;{{{h6_surface|}}}</td> </tr>}}</table>}} | label52 = {{longitem|{{if empty|{{{airfield_other_label|}}}|ಇತರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ<br>ಸೌಲಭ್ಯಗಳು }}}} | data52 = {{{airfield_other|}}} | header53 = _BLANK_ | data54 = {{{embedded|}}} | data55 = {{{nrhp|}}} | data56 = {{{module|}}} | belowstyle = text-align: left; background-color: #eee; color:inherit; | below = {{{footnotes|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[ವರ್ಗ:ತಿಳಿಯದ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸೈನಿಕ ನೆಲೆಗಳ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಪುಟಗಳು|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox military installation]] ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದ ನಿಯತಾಂಕ "_VALUE_" ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| airfield_other | airfield_other_label | architect | battles | builder | built | built_for | caption | caption2 | code | condition | controlled_by | coordinates | coordinates_footnotes | country | current_commander | demolished | designations | elevation | embed | embedded | ensign | ensign_alt | ensign_size | ensign2 | ensign2_alt | ensign2_size | events | FAA | fate | floor_area | footnotes | garrison | GPS | gridref | h1_length | h1_number | h1_surface | h2_length | h2_number | h2_surface | h3_length | h3_number | h3_surface | h4_length | h4_number | h4_surface | h5_length | h5_number | h5_surface | h6_length | h6_number | h6_surface | height | IATA | ICAO | image | image_alt | image_map | image_size | image2 | image2_alt | image2_size | in_use | length | LID | location | map_alt | map_caption | map_size | materials | module | name | native_name | nearest_town | nrhp | nuclear_tests | occupants | open_to_public | operator | other_tests | other_tests_label | owner | part_of | past_commanders | r1_length | r1_number | r1_surface | r2_length | r2_number | r2_surface | r3_length | r3_number | r3_surface | r4_length | r4_number | r4_surface | r5_length | r5_number | r5_surface | r6_length | r6_number | r6_surface | r7_length | r7_number | r7_surface | r8_length | r8_number | r8_surface | r9_length | r9_number | r9_surface | remediation | site_area | site_other | site_other_label | status | subcritical_tests | TC | thermonuclear_tests | type | website | WMO }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories belong in /doc --> </noinclude> ek18ix7l2of3hwe8mobbderfjeumsmo 828 66938 1377613 1209761 2026-02-18T16:41:00Z en>MSGJ 0 allow module to work with JSON data pages 1377613 Scribunto text/plain local mt = {} function mt.__index(t, k) return function(frame) local success, data = pcall(mw.loadData, k) if not success then success, data = pcall(mw.loadJsonData, k) if not success then error("'" .. k .. "' is not a valid data page") end end for i, v in ipairs(frame.args) do local ty = type(data) if ty ~= 'table' then local args = {} for j = 1, i - 1 do args[j] = frame.args[j] end if frame.args.softfail then return '<span class="error">[[Category:Pages with failed Module:Data lookups]]Error: Tried to read index "' .. mw.text.nowiki(v) .. '" of mw.loadData("' .. mw.text.nowiki(k) .. '").' .. mw.text.nowiki(table.concat(args, '.')) .. ', which is a ' .. ty .. '</span>' else error('Tried to read index "' .. v .. '" of mw.loadData("' .. k .. '").' .. table.concat(args, '.') .. ', which is a ' .. ty) end end local nextdata = data[v] if nextdata == nil and tonumber(v) then data = data[tonumber(v)] else data = nextdata end end return data end end return setmetatable({}, mt) ame5rcrdmkbs09kdr0t75hcd2f2jeyu 1377614 1377613 2026-07-29T03:08:37Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Data]] 1377613 Scribunto text/plain local mt = {} function mt.__index(t, k) return function(frame) local success, data = pcall(mw.loadData, k) if not success then success, data = pcall(mw.loadJsonData, k) if not success then error("'" .. k .. "' is not a valid data page") end end for i, v in ipairs(frame.args) do local ty = type(data) if ty ~= 'table' then local args = {} for j = 1, i - 1 do args[j] = frame.args[j] end if frame.args.softfail then return '<span class="error">[[Category:Pages with failed Module:Data lookups]]Error: Tried to read index "' .. mw.text.nowiki(v) .. '" of mw.loadData("' .. mw.text.nowiki(k) .. '").' .. mw.text.nowiki(table.concat(args, '.')) .. ', which is a ' .. ty .. '</span>' else error('Tried to read index "' .. v .. '" of mw.loadData("' .. k .. '").' .. table.concat(args, '.') .. ', which is a ' .. ty) end end local nextdata = data[v] if nextdata == nil and tonumber(v) then data = data[tonumber(v)] else data = nextdata end end return data end end return setmetatable({}, mt) ame5rcrdmkbs09kdr0t75hcd2f2jeyu 828 66940 1377615 998396 2026-01-08T08:34:22Z en>TheDJ 0 Fix text color in dark mode 1377615 Scribunto text/plain local retval = { main_box_raw_auto_width = 'border-spacing:2px;', header_raw = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;text-align:center;vertical-align:middle;font-size:110%;', sub_header_raw = 'background-color:#DCDCDC;color:inherit;text-align:center;vertical-align:middle;', header_color = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box = 'margin:0;float:right;clear:right;width:25.5em;margin-bottom:0.5em;margin-left:1em;', nav_box_child = 'margin:0;float:right;clear:right;width:25em;margin-bottom:0.5em;', nav_box_wide = '', nav_box_header = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box_wide_header = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box_label = 'background-color:#DCDCDC;color:var(--color-base-fixed, #202122);', image_box_raw = 'text-align:center;border-bottom:1px solid #aaa;line-height:1.5em;', image_box_plain_raw = 'text-align:center;line-height:1.5em;', internal_border = '1px dotted #aaa;', section_border = '1px solid #aaa;' } retval.main_box_raw = 'width:25.5em;' .. retval.main_box_raw_auto_width retval.header_bar = 'style="' .. retval.header_raw .. '"' retval.sub_header_bar = 'style="' .. retval.sub_header_raw .. '"' retval.image_box = 'style="' .. retval.image_box_raw .. '"' retval.image_box_plain = 'style="' .. retval.image_box_plain_raw .. '"' return retval 0yi5rcz443sexxy31tsvahbdff0db0w 1377616 1377615 2026-07-29T03:08:37Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:WPMILHIST_Infobox_style]] 1377615 Scribunto text/plain local retval = { main_box_raw_auto_width = 'border-spacing:2px;', header_raw = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;text-align:center;vertical-align:middle;font-size:110%;', sub_header_raw = 'background-color:#DCDCDC;color:inherit;text-align:center;vertical-align:middle;', header_color = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box = 'margin:0;float:right;clear:right;width:25.5em;margin-bottom:0.5em;margin-left:1em;', nav_box_child = 'margin:0;float:right;clear:right;width:25em;margin-bottom:0.5em;', nav_box_wide = '', nav_box_header = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box_wide_header = 'background-color:#C3D6EF;color:inherit;', nav_box_label = 'background-color:#DCDCDC;color:var(--color-base-fixed, #202122);', image_box_raw = 'text-align:center;border-bottom:1px solid #aaa;line-height:1.5em;', image_box_plain_raw = 'text-align:center;line-height:1.5em;', internal_border = '1px dotted #aaa;', section_border = '1px solid #aaa;' } retval.main_box_raw = 'width:25.5em;' .. retval.main_box_raw_auto_width retval.header_bar = 'style="' .. retval.header_raw .. '"' retval.sub_header_bar = 'style="' .. retval.sub_header_raw .. '"' retval.image_box = 'style="' .. retval.image_box_raw .. '"' retval.image_box_plain = 'style="' .. retval.image_box_plain_raw .. '"' return retval 0yi5rcz443sexxy31tsvahbdff0db0w 10 66941 1377625 1209779 2026-07-05T20:47:55Z en>Zackmann08 0 cleaning up 1377625 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{highuse}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:String|Module:Check for unknown parameters}} ==Usage== {{Infobox military installation | name = Loring Air Force Base | native_name = Limestone Air Force Base | part_of = | nearest_town = [[Limestone, Maine|Limestone]] and [[Caswell, Maine]] | country = United States | image = Loring Air Force Base.jpg | image_alt = Aerial image of Loring Air Force Base, in black and white | caption = [[United States Geological Survey|USGS]] 1970 Aerial Photo | image2 = ACC Shield.svg | image2_alt = Shield with a sword with wings coming out of it | caption2 = Logo of Air Combat Command | type = Air Force Base | coordinates = {{coord|46|56|59|N|67|53|20|W|type:airport_region:US-ME|display=inline}} | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = USA Maine#USA | pushpin_map_size = 250 | pushpin_alt = | pushpin_caption = Shown within Maine | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = Loring AFB | pushpin_label_position = left | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | mapframe = <!-- see below for more mapframe parameters --> | owner = [[United States Air Force]] | operator = [[42d Air Base Wing|42nd Bomb Wing]] | controlled_by = | site_other_label = Stations | site_other = [[Caribou Air Force Station]] (East Loring), [[Caswell Air Force Station]] | open_to_public = Yes | site_area = {{convert|9000|acre|ha sqmi|lk=on}} | code = <!--facility/installation code, applies to US --> | built = {{Start date|1947}}–1953 | in_use = 1950–{{End date|1994}} | builder = [[United States Army Corps of Engineers]] | materials = | height = | fate = Mainly intact, partial demolition | condition = | battles = | events = [[Cold War]] | current_commander = Robert J. Pavelko | past_commanders = <!-- past notable commander(s) --> | garrison = [[42d Air Base Wing|42nd Bomb Wing]] | occupants = [[69th Bomb Squadron|69th Bombardment Squadron]], [[70th Flying Training Squadron|70th Bombardment Squadron]], [[75th Bombardment Squadron]], [[42d Air Refueling Squadron]], [[407th Air Refueling Squadron]], [[2192nd Communications Squadron]], [[101st Intelligence Squadron|101st Fighter Squadron]] | designations = | website = <!-- begin test site information --> | subcritical_tests = | nuclear_tests = | thermonuclear_tests = | other_tests_label = <!-- changed from "Other tests" to wording of your choice --> | other_tests = | remediation = <!-- end test site information --> <!-- begin airfield information --> | IATA = KLIZ | ICAO = LIZ | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | elevation = {{Convert|746|ft|0}} | r1_number = 1R/19L | r1_length = {{Convert|12100|ft|0}} | r1_surface = Asphalt/Concrete | r2_number = 1L/19R | r2_length = {{Convert|12800|ft|0}} | r2_surface = Asphalt | airfield_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | airfield_other = <!-- for other sorts of airfield facilities --> <!-- end airfield information --> | footnotes = <!-- catchall in case it's needed to preserve something in infobox that doesn't work in new code --> }} A military installation infobox may be used to summarize information about a military structure or facility, such as a fortification or military base. The infobox should be added using the {{tl|Infobox military installation}} template, as shown below: <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> {{Infobox military installation | name = | ensign = | ensign_size = | native_name = | part_of = <!-- for elements within a larger physical site --> | location = | nearest_town = <!-- formerly used in military test site infobox --> | country = | image = | image_alt = | caption = | image2 = <!--secondary image, major command emblems for airfields --> | image2_alt = | caption2 = | coordinates = <!-- {{Coord}} --> | gridref = | type = | image_map = | image_map_size = | map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_alt = | pushpin_caption = | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | mapframe = <!-- see below for more mapframe parameters --> | code = <!--facility/installation code --> | site_area = <!-- area of site m2, km2 square mile etc. --> | floor_area = | height = <!-- height of tallest part, not above sea level --> | length = <!-- for border fences or other DMZs --> | owner = <!-- government department such as the MoD or the United States DoD --> | operator = <!-- where different from owner such as the RAF or the USAF --> | controlled_by = <!-- such as RAF Bomber Command or the Eighth Air Force --> | open_to_public = <!-- for out of use sites/sites with museums etc. --> | condition = | site_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | site_other = <!-- for other sorts of facilities – radar types etc. --> | website = | built = <!-- {{Start date|YYYY}} --> | built_for = | builder = | architect = | in_use = <!--{{End date|1946}} --> | materials = | fate = <!--changed from demolished parameter--> | demolished = | battles = | events = | current_commander = <!-- current commander --> | past_commanders = <!-- past notable commander(s) --> | garrison = <!-- such as the 25th Bombardment Group --> | occupants = <!-- squadrons only --> | designations = | nrhp = | footnotes = <!-- catchall in case it's needed to preserve something in infobox that doesn't work in new code --> }} </syntaxhighlight> The following supplemental blocks may be copied into the template above as needed, just prior to the "footnotes" parameter. '''Test sites''' <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> <!-- begin test site information --> | subcritical_tests = | nuclear_tests = | thermonuclear_tests = | other_tests_label = <!-- changed from "Other tests" to wording of your choice --> | other_tests = | remediation = <!-- end test site information --> </syntaxhighlight> '''Airfields''' <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> <!-- begin airfield information --> | IATA = | ICAO = | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | elevation = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | r1_number = | r1_length = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | r1_surface = | h1_number = | h1_length = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | h1_surface = | airfield_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | airfield_other = <!-- for other sorts of airfield facilities --> <!-- end airfield information --> </syntaxhighlight> ==Parameters== '''Note''': When using parameters, avoid the ambiguous abbreviation "N/A", and instead use "unknown" or "none". If a parameter is not applicable, leave it blank and it will not be displayed. All subjective or qualitative judgements and numerical quantities or statistics must be cited to a reliable source (see [[WP:MILMOS#CITE]]). * '''name''' – the name of the installation or structure, must be identical to article name. * '''ensign''' – ''optional'' – a small [[Ensign (flag)|ensign]] image used by the installation's operator. * '''ensign_size''' – ''optional'' – size for ensign image. * '''native_name''' – ''optional'' – the name of the installation in the language(s) of the country which built it, or in which it is located. * '''partof''' – ''optional'' – the larger physical complex the given installation is part of, if any. For proper grammar, it may be necessary to insert "the" before the name used here. * '''location''' – the geographical location of the installation. Not to be used alongside "nearest_town". * '''nearest_town''' - the nearest town to the installation. Not to be used alongside "location". * '''image''' – ''optional'' – an image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters. * '''image_size''' – ''optional'' – width of the image in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''alt''' – ''optional'' – alt text for the image; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''caption''' – ''optional'' – the text to be placed below the image. * '''image2''' – ''optional'' – a second image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters. * '''image2_size''' – ''optional'' – width of the second image in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''alt2''' – ''optional'' – alt text for the second image; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''caption2''' – ''optional'' – the text to be placed below the second image. * '''map_type''' – ''optional'' – the base map to be used for the location map, ''e.g.'', "Scotland"; see {{tl|Location map}} for more details. * '''map_relief''' – ''optional'' – set to any non-blank value to use a relief map (if available). * '''map_size''' – ''optional'' – width of the location map in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''map_alt''' – ''optional'' – alt text for location map; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''map_caption''' – ''optional'' – caption displayed below the location map; defaults to "Shown within {{{map_type}}}", ''e.g.'', "Shown within Scotland". * '''coordinates''' – ''optional'' – latitude and longitude for placing the marker on the location map. Use {{tl|Coord}}; see the Coord template documentation for details. * '''gridref''' – ''optional'' – map grid reference. * '''type''' – ''optional'' – the general type of installation ("Air base", "Castle", "Fortress", "Bunker", "Military base", "Wall", "Defensive line", etc.). * '''code''' – ''optional'' – the location or facility code, such as the ILC or ILK code. * '''site_area''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for compounds), the land area of the installation. * '''floor_area''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for buildings), the interior floor area of the installation. * '''height''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for towers), the height of the installation. * '''length''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for fences and DMZs), the length of the installation. * '''ownership''' – ''optional'' – the owner of the installation. * '''operator''' – ''optional'' – where different from ownership. * '''controlledby''' – ''optional'' – the organisation controlling the installation. Multiple powers may be indicated together with the corresponding dates. * '''open_to_public''' – ''optional'' – whether the installation is currently open to the general public, if relevant; indicated by "yes" or "no". * '''condition''' – ''optional'' – the current condition of the installation. * '''built''' – ''optional'' – the date when the installation was built, usually given in years. Use {{tl|start date}} if 1583 or later. * '''builder''' – ''optional'' – the person or group responsible for building the installation. * '''used''' – ''optional'' – the period during which the installation was in active military use, usually given in years. * '''materials''' – ''optional'' – the materials used to construct the installation. * '''demolished''' – ''optional'' – the date when the installation was demolished, if applicable. * '''battles''' – ''optional'' – any notable battles (usually sieges) that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which battles qualify as notable is left to the article editors. * '''events''' – ''optional'' – any notable non-battle events that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which events qualify as notable is left to the article editors. * '''current_commander''' – ''optional'' – for installations currently in military use, the current commanding officer. * '''past_commanders''' – ''optional'' – any notable individuals that commanded the forces using this installation; the choice of which commanders qualify as notable is left to the editors of a particular article. * '''garrison''' – ''optional'' – the military forces garrisoning the installation. Specific units may be indicated if known; general numbers should be given otherwise. * '''occupants''' – ''optional'' – any notable occupants of the installation other than its commanders; as above, the choice of which occupants qualify as notable is left to the article editors. * '''designations''' ''optional'' – legal heritage protection status * '''module''' – ''optional'' – to embed other templates beneath this one. * '''embed''' – ''optional'' – to embed this template into another above it. === Mapframe maps === {{Infobox mapframe/doc/parameters | onByDefault = yes, unless any of the other map parameters are present: {{para|pushpin_map}}, {{para|map_type}}, {{para|map}}, {{para|image_map}} | mapframe-marker = observation-tower | mapframe-frame-width = 250 }} ==Microformat== {{UF-hcard-geo}} == Tracking categories == {{Infobox tracking cats}} == TemplateData == {{TemplateData header}} {{collapse top|title=TemplateData}} <templatedata> { "description": "An infobox for a military structure or facility, such as a fortification or military base", "format": "{{_\n| _____________ = _\n}}\n", "params": { "name": { "label": "Name", "description": "The name of the installation or structure", "type": "string", "suggested": true }, "noheader": {}, "map_type": { "label": "Map type", "description": "the base map to be used for the location map, e.g., \"Scotland\"; see {{Location map}} for more details." }, "ensign": { "label": "Ensign", "description": "a small ensign image used by the installation's operator." }, "ensign_size": { "label": "Ensign size", "description": "size for ensign image." }, "native_name": { "label": "Native Name", "description": "The name of the installation in the language(s) of the country which built it, or in which it is located.", "type": "string" }, "partof": { "label": "Part of", "description": "The larger complex the given installation is part of, if any. For proper grammar, it may be necessary to insert \"the\" before the name used here." }, "location": { "label": "Location", "description": "The geographical location of the installation." }, "image": { "label": "Image", "description": "an image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters.", "type": "wiki-file-name" }, "image_size": { "label": "Image size", "description": "width of the image in pixels (px), e.g., \"150\"; defaults to \"220\"." }, "alt": { "label": "Alt", "description": "alt text for the image; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "caption": { "label": "Caption", "description": "the text to be placed below the image." }, "image2": { "label": "Image2", "description": "a second image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters.", "type": "wiki-file-name" }, "image2_size": { "label": "Image2 size", "description": "width of the second image in pixels (px), e.g., \"150\"; defaults to \"220\"." }, "alt2": { "label": "Alt2", "description": "alt text for the second image; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "caption2": { "label": "Caption2", "description": "the text to be placed below the second image." }, "map_relief": { "label": "Map relief", "description": "set to any non-blank value to use a relief map (if available)." }, "map_size": { "label": "Map size", "description": "width of the location map in pixels (px)", "example": "150", "type": "number", "default": "220" }, "map_alt": { "label": "Map alt", "description": "alt text for location map; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "map_caption": { "label": "Map caption", "description": "caption displayed below the location map; defaults to \"Shown within {{{map_type}}}\", e.g., \"Shown within Scotland\"." }, "coordinates": { "label": "Coordinates", "description": "Latitude and longitude for placing the marker on the location map. Use {{Coord}}; see the Coord template documentation for details.", "example": "{{Coord|10|45|53|N|53|23|24|W|type:landmark|display=inline,title}}", "type": "string", "suggested": true }, "gridref": { "label": "Gridref", "description": "map grid reference." }, "type": { "label": "Type", "description": "The general type of installation", "example": "\"Castle\", \"Fortress\", \"Bunker\", \"Military base\", \"Wall\", \"Defensive line\", etc.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "Castle", "Fortress", "Bunker", "Military base", "Wall", "Defensive line" ], "suggested": true }, "code": { "label": "Code", "description": "The location or facility code, such as the ILC or ILK code.", "type": "string" }, "site_area": { "label": "Site area", "description": "where relevant (e.g. for compounds), the land area of the installation." }, "floor_area": { "label": "Floor area", "description": "where relevant (e.g. for buildings), the interior floor area of the installation." }, "height": { "label": "Height", "description": "where relevant (e.g. for towers), the height of the installation." }, "length": { "label": "Length", "description": "where relevant (e.g. for fences and DMZs), the length of the installation." }, "ownership": { "label": "Ownership", "description": "The current owner of the installation, if relevant." }, "operator": { "label": "Operator", "description": "where different from ownership." }, "controlledby": { "label": "Controlled by", "description": "The country or other power controlling the installation. Multiple powers may be indicated together with the corresponding dates." }, "open_to_public": { "label": "Open to public", "description": "Whether the installation is currently open to the general public, if relevant; indicated by \"yes\" or \"no\".", "type": "string", "suggestedvalues": [ "yes", "no" ] }, "condition": { "label": "Condition", "description": "the current condition of the installation." }, "built": { "label": "Built", "description": "the date when the installation was built, usually given in years. Use {{start date}} if 1583 or later." }, "builder": { "label": "Builder", "description": "The person or group responsible for building the installation." }, "used": { "label": "Used", "description": "the period during which the installation was in active military use, usually given in years." }, "materials": { "label": "Materials", "description": "The materials used to construct the installation." }, "demolished": { "label": "Demolished", "description": "the date when the installation was demolished, if applicable." }, "battles": { "label": "Battles", "description": "any notable battles (usually sieges) that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which battles qualify as notable is left to the article editors." }, "events": { "label": "Events", "description": "any notable non-battle events that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which events qualify as notable is left to the article editors." }, "current_commander": { "label": "Current commander", "description": "for installations currently in military use, the current commanding officer." }, "past_commanders": { "label": "Past commanders", "description": "any notable individuals that commanded the forces using this installation; the choice of which commanders qualify as notable is left to the editors of a particular article." }, "garrison": { "label": "Garrison", "description": "The military forces garrisoning the installation. Specific units may be indicated if known; general numbers should be given otherwise." }, "occupants": { "label": "Occupants", "description": "any notable occupants of the installation other than its commanders; as above, the choice of which occupants qualify as notable is left to the article editors." }, "designations": { "label": "Designations", "description": "legal heritage protection status" }, "mapframe": { "label": "Show mapframe map", "description": "Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default", "example": "yes", "type": "string", "default": "no", "suggested": true }, "mapframe-caption": { "label": "Mapframe caption", "description": "Caption for the map. If mapframe-geomask is set, then the default is \"Location in <<geomask's label>>\"", "type": "string" }, "mapframe-custom": { "label": "Custom mapframe", "description": "Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, other mapframe parameters will be ignored.", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-id": { "aliases": [ "id", "qid" ], "label": "Mapframe Wikidata item", "description": "Id (Q-number) of Wikidata item to use.", "type": "string", "default": "(item for current page)" }, "mapframe-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-coord", "coordinates", "coord" ], "label": "Mapframe coordinates ", "description": "Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{Coord}} template.", "example": "{{Coord|12.34|N|56.78|E}}", "type": "wiki-template-name", "default": "(coordinates from Wikidata)" }, "mapframe-wikidata": { "label": "Mapframe shapes from Wikidata", "description": "et to yes to show shape/line features from the wikidata item, if any, when coordinates are specified by parameter", "example": "yes", "type": "string" }, "mapframe-shape": { "label": "Mapframe shape feature", "description": "Override display of mapframe shape feature. Turn off by setting to \"none\". Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to \"inverse\"", "type": "string" }, "mapframe-point": { "label": "Mapframe point feature", "description": "Override display of mapframe point feature. Turn off display of point feature by setting to \"none\". Force point marker to be displayed by setting to \"on\"", "type": "string" }, "mapframe-geomask": { "label": "Mapframe geomask", "description": "Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. P17 for country, or P131 for located in the administrative territorial entity)", "example": "Q100", "type": "wiki-page-name" }, "mapframe-switcher": { "label": "Mapframe switcher", "description": "Set to \"auto\" or \"geomasks\" or \"zooms\" to enable Template:Switcher-style switching between multiple mapframes. IF SET TO auto – switch geomasks found in location (P276) and located in the administrative territorial entity (P131) statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. IF SET TO geomasks – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the mapframe-geomask parameter. IF SET TO zooms – switch between \"zoomed in\"/\"zoomed midway\"/\"zoomed out\", where \"zoomed in\" is the default zoom (with a minimum of 3), \"zoomed out\" is 1, and \"zoomed midway\" is the average.", "type": "string" }, "mapframe-frame-width": { "aliases": [ "mapframe-width" ], "label": "Mapframe width", "description": "Frame width in pixels", "type": "number", "default": "270" }, "mapframe-frame-height": { "aliases": [ "mapframe-height" ], "label": "Mapframe height", "description": "Frame height in pixels", "type": "number", "default": "200" }, "mapframe-shape-fill": { "label": "Mapframe shape fill", "description": "Color used to fill shape features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-shape-fill-opacity": { "label": "Mapframe shape fill opacity", "description": "Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-stroke-colour" ], "label": "Mapframe stroke color", "description": "Color of line features, and outlines of shape features", "type": "string", "default": "#ff0000" }, "mapframe-stroke-width": { "label": "Mapframe stroke width", "description": "Width of line features, and outlines of shape features", "type": "number", "default": "5" }, "mapframe-marker": { "label": "Mapframe marker", "description": "Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options", "example": "museum", "type": "string" }, "mapframe-marker-color": { "aliases": [ "mapframe-marker-colour" ], "label": "Mapframe marker color", "description": "Background color for the marker", "type": "string", "default": "#5E74F3" }, "mapframe-geomask-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-geomask-stroke-colour" ], "label": "Mapframe geomask stroke color", "description": "Color of outline of geomask shape", "type": "string", "default": "#555555" }, "mapframe-geomask-stroke-width": { "label": "Mapframe geomask stroke width", "description": "Width of outline of geomask shape", "type": "number", "default": "2" }, "mapframe-geomask-fill": { "label": "Mapframe geomask fill", "description": "Color used to fill outside geomask features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-geomask-fill-opacity": { "label": "Mapframe geomask fill opacity", "description": "Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-zoom": { "label": "Mapframe zoom", "description": "Set the zoom level, from \"1\" to \"18\", to used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area", "example": "12", "type": "number", "default": "10" }, "mapframe-length_km": { "label": "Mapframe length (km)", "description": "Object length in kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-length_mi": { "label": "Mapframe length (mi)", "description": "Object length in miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_km2": { "label": "Mapframe area (km^2)", "description": "Object arean square kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_mi2": { "label": "Mapframe area (mi^2)", "description": "Object area in square miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-frame-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-frame-coord" ], "label": "Mapframe frame coordinates", "description": "Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{coord}}", "example": "{{Coord|12.35|N|56.71|E}}", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-line": {}, "module": { "label": "Module", "description": "to embed other templates beneath this one." }, "embed": { "label": "Embed", "description": "to embed this template into another above it." } }, "paramOrder": [ "name", "ensign", "ensign_size", "native_name", "partof", "location", "coordinates", "image", "image_size", "alt", "caption", "image2", "image2_size", "alt2", "caption2", "map_relief", "map_size", "map_alt", "map_caption", "gridref", "type", "code", "site_area", "floor_area", "height", "length", "ownership", "operator", "controlledby", "open_to_public", "condition", "built", "builder", "used", "materials", "demolished", "battles", "events", "current_commander", "past_commanders", "garrison", "occupants", "designations", "map_type", "mapframe", "mapframe-caption", "mapframe-custom", "mapframe-id", "mapframe-coordinates", "mapframe-wikidata", "mapframe-point", "mapframe-shape", "mapframe-frame-width", "mapframe-frame-height", "mapframe-shape-fill", "mapframe-shape-fill-opacity", "mapframe-stroke-color", "mapframe-stroke-width", "mapframe-marker", "mapframe-marker-color", "mapframe-geomask", "mapframe-geomask-stroke-color", "mapframe-geomask-stroke-width", "mapframe-geomask-fill", "mapframe-geomask-fill-opacity", "mapframe-zoom", "mapframe-length_km", "mapframe-length_mi", "mapframe-area_km2", "mapframe-area_mi2", "mapframe-frame-coordinates", "mapframe-switcher", "mapframe-line", "embed", "module", "noheader" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} == See also == *{{tl|Infobox military unit}} {{Buildings and structures infobox templates}} <noinclude> [[Category:WikiProject Military history template instructions|Military installation infobox]] </noinclude><includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Military infobox templates|Installation]] [[Category:Buildings and structures infobox templates|Military installation]] [[Category:Infobox templates with module parameter|Military installation]] [[Category:Embeddable templates]] [[Category:Templates that add a tracking category|{{PAGENAME}}]] [[Category:Templates with coordinates fields]] }}</includeonly> sd96l8dvgwjdyoxhqni4dukkrxijj67 1377626 1377625 2026-07-29T03:08:38Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_military_installation/doc]] 1377625 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{highuse}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:String|Module:Check for unknown parameters}} ==Usage== {{Infobox military installation | name = Loring Air Force Base | native_name = Limestone Air Force Base | part_of = | nearest_town = [[Limestone, Maine|Limestone]] and [[Caswell, Maine]] | country = United States | image = Loring Air Force Base.jpg | image_alt = Aerial image of Loring Air Force Base, in black and white | caption = [[United States Geological Survey|USGS]] 1970 Aerial Photo | image2 = ACC Shield.svg | image2_alt = Shield with a sword with wings coming out of it | caption2 = Logo of Air Combat Command | type = Air Force Base | coordinates = {{coord|46|56|59|N|67|53|20|W|type:airport_region:US-ME|display=inline}} | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = USA Maine#USA | pushpin_map_size = 250 | pushpin_alt = | pushpin_caption = Shown within Maine | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = Loring AFB | pushpin_label_position = left | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | mapframe = <!-- see below for more mapframe parameters --> | owner = [[United States Air Force]] | operator = [[42d Air Base Wing|42nd Bomb Wing]] | controlled_by = | site_other_label = Stations | site_other = [[Caribou Air Force Station]] (East Loring), [[Caswell Air Force Station]] | open_to_public = Yes | site_area = {{convert|9000|acre|ha sqmi|lk=on}} | code = <!--facility/installation code, applies to US --> | built = {{Start date|1947}}–1953 | in_use = 1950–{{End date|1994}} | builder = [[United States Army Corps of Engineers]] | materials = | height = | fate = Mainly intact, partial demolition | condition = | battles = | events = [[Cold War]] | current_commander = Robert J. Pavelko | past_commanders = <!-- past notable commander(s) --> | garrison = [[42d Air Base Wing|42nd Bomb Wing]] | occupants = [[69th Bomb Squadron|69th Bombardment Squadron]], [[70th Flying Training Squadron|70th Bombardment Squadron]], [[75th Bombardment Squadron]], [[42d Air Refueling Squadron]], [[407th Air Refueling Squadron]], [[2192nd Communications Squadron]], [[101st Intelligence Squadron|101st Fighter Squadron]] | designations = | website = <!-- begin test site information --> | subcritical_tests = | nuclear_tests = | thermonuclear_tests = | other_tests_label = <!-- changed from "Other tests" to wording of your choice --> | other_tests = | remediation = <!-- end test site information --> <!-- begin airfield information --> | IATA = KLIZ | ICAO = LIZ | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | elevation = {{Convert|746|ft|0}} | r1_number = 1R/19L | r1_length = {{Convert|12100|ft|0}} | r1_surface = Asphalt/Concrete | r2_number = 1L/19R | r2_length = {{Convert|12800|ft|0}} | r2_surface = Asphalt | airfield_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | airfield_other = <!-- for other sorts of airfield facilities --> <!-- end airfield information --> | footnotes = <!-- catchall in case it's needed to preserve something in infobox that doesn't work in new code --> }} A military installation infobox may be used to summarize information about a military structure or facility, such as a fortification or military base. The infobox should be added using the {{tl|Infobox military installation}} template, as shown below: <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> {{Infobox military installation | name = | ensign = | ensign_size = | native_name = | part_of = <!-- for elements within a larger physical site --> | location = | nearest_town = <!-- formerly used in military test site infobox --> | country = | image = | image_alt = | caption = | image2 = <!--secondary image, major command emblems for airfields --> | image2_alt = | caption2 = | coordinates = <!-- {{Coord}} --> | gridref = | type = | image_map = | image_map_size = | map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_alt = | pushpin_caption = | pushpin_relief = | pushpin_image = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | mapframe = <!-- see below for more mapframe parameters --> | code = <!--facility/installation code --> | site_area = <!-- area of site m2, km2 square mile etc. --> | floor_area = | height = <!-- height of tallest part, not above sea level --> | length = <!-- for border fences or other DMZs --> | owner = <!-- government department such as the MoD or the United States DoD --> | operator = <!-- where different from owner such as the RAF or the USAF --> | controlled_by = <!-- such as RAF Bomber Command or the Eighth Air Force --> | open_to_public = <!-- for out of use sites/sites with museums etc. --> | condition = | site_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | site_other = <!-- for other sorts of facilities – radar types etc. --> | website = | built = <!-- {{Start date|YYYY}} --> | built_for = | builder = | architect = | in_use = <!--{{End date|1946}} --> | materials = | fate = <!--changed from demolished parameter--> | demolished = | battles = | events = | current_commander = <!-- current commander --> | past_commanders = <!-- past notable commander(s) --> | garrison = <!-- such as the 25th Bombardment Group --> | occupants = <!-- squadrons only --> | designations = | nrhp = | footnotes = <!-- catchall in case it's needed to preserve something in infobox that doesn't work in new code --> }} </syntaxhighlight> The following supplemental blocks may be copied into the template above as needed, just prior to the "footnotes" parameter. '''Test sites''' <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> <!-- begin test site information --> | subcritical_tests = | nuclear_tests = | thermonuclear_tests = | other_tests_label = <!-- changed from "Other tests" to wording of your choice --> | other_tests = | remediation = <!-- end test site information --> </syntaxhighlight> '''Airfields''' <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto"> <!-- begin airfield information --> | IATA = | ICAO = | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | elevation = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | r1_number = | r1_length = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | r1_surface = | h1_number = | h1_length = <!-- {{Convert| |m|0}} --> | h1_surface = | airfield_other_label = <!-- for renaming "Other facilities" in infobox --> | airfield_other = <!-- for other sorts of airfield facilities --> <!-- end airfield information --> </syntaxhighlight> ==Parameters== '''Note''': When using parameters, avoid the ambiguous abbreviation "N/A", and instead use "unknown" or "none". If a parameter is not applicable, leave it blank and it will not be displayed. All subjective or qualitative judgements and numerical quantities or statistics must be cited to a reliable source (see [[WP:MILMOS#CITE]]). * '''name''' – the name of the installation or structure, must be identical to article name. * '''ensign''' – ''optional'' – a small [[Ensign (flag)|ensign]] image used by the installation's operator. * '''ensign_size''' – ''optional'' – size for ensign image. * '''native_name''' – ''optional'' – the name of the installation in the language(s) of the country which built it, or in which it is located. * '''partof''' – ''optional'' – the larger physical complex the given installation is part of, if any. For proper grammar, it may be necessary to insert "the" before the name used here. * '''location''' – the geographical location of the installation. Not to be used alongside "nearest_town". * '''nearest_town''' - the nearest town to the installation. Not to be used alongside "location". * '''image''' – ''optional'' – an image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters. * '''image_size''' – ''optional'' – width of the image in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''alt''' – ''optional'' – alt text for the image; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''caption''' – ''optional'' – the text to be placed below the image. * '''image2''' – ''optional'' – a second image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters. * '''image2_size''' – ''optional'' – width of the second image in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''alt2''' – ''optional'' – alt text for the second image; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''caption2''' – ''optional'' – the text to be placed below the second image. * '''map_type''' – ''optional'' – the base map to be used for the location map, ''e.g.'', "Scotland"; see {{tl|Location map}} for more details. * '''map_relief''' – ''optional'' – set to any non-blank value to use a relief map (if available). * '''map_size''' – ''optional'' – width of the location map in pixels (px), ''e.g.'', "150"; defaults to "220". * '''map_alt''' – ''optional'' – alt text for location map; see ''[[Wikipedia:Alternative text for images]]''. * '''map_caption''' – ''optional'' – caption displayed below the location map; defaults to "Shown within {{{map_type}}}", ''e.g.'', "Shown within Scotland". * '''coordinates''' – ''optional'' – latitude and longitude for placing the marker on the location map. Use {{tl|Coord}}; see the Coord template documentation for details. * '''gridref''' – ''optional'' – map grid reference. * '''type''' – ''optional'' – the general type of installation ("Air base", "Castle", "Fortress", "Bunker", "Military base", "Wall", "Defensive line", etc.). * '''code''' – ''optional'' – the location or facility code, such as the ILC or ILK code. * '''site_area''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for compounds), the land area of the installation. * '''floor_area''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for buildings), the interior floor area of the installation. * '''height''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for towers), the height of the installation. * '''length''' – ''optional'' – where relevant (e.g. for fences and DMZs), the length of the installation. * '''ownership''' – ''optional'' – the owner of the installation. * '''operator''' – ''optional'' – where different from ownership. * '''controlledby''' – ''optional'' – the organisation controlling the installation. Multiple powers may be indicated together with the corresponding dates. * '''open_to_public''' – ''optional'' – whether the installation is currently open to the general public, if relevant; indicated by "yes" or "no". * '''condition''' – ''optional'' – the current condition of the installation. * '''built''' – ''optional'' – the date when the installation was built, usually given in years. Use {{tl|start date}} if 1583 or later. * '''builder''' – ''optional'' – the person or group responsible for building the installation. * '''used''' – ''optional'' – the period during which the installation was in active military use, usually given in years. * '''materials''' – ''optional'' – the materials used to construct the installation. * '''demolished''' – ''optional'' – the date when the installation was demolished, if applicable. * '''battles''' – ''optional'' – any notable battles (usually sieges) that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which battles qualify as notable is left to the article editors. * '''events''' – ''optional'' – any notable non-battle events that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which events qualify as notable is left to the article editors. * '''current_commander''' – ''optional'' – for installations currently in military use, the current commanding officer. * '''past_commanders''' – ''optional'' – any notable individuals that commanded the forces using this installation; the choice of which commanders qualify as notable is left to the editors of a particular article. * '''garrison''' – ''optional'' – the military forces garrisoning the installation. Specific units may be indicated if known; general numbers should be given otherwise. * '''occupants''' – ''optional'' – any notable occupants of the installation other than its commanders; as above, the choice of which occupants qualify as notable is left to the article editors. * '''designations''' ''optional'' – legal heritage protection status * '''module''' – ''optional'' – to embed other templates beneath this one. * '''embed''' – ''optional'' – to embed this template into another above it. === Mapframe maps === {{Infobox mapframe/doc/parameters | onByDefault = yes, unless any of the other map parameters are present: {{para|pushpin_map}}, {{para|map_type}}, {{para|map}}, {{para|image_map}} | mapframe-marker = observation-tower | mapframe-frame-width = 250 }} ==Microformat== {{UF-hcard-geo}} == Tracking categories == {{Infobox tracking cats}} == TemplateData == {{TemplateData header}} {{collapse top|title=TemplateData}} <templatedata> { "description": "An infobox for a military structure or facility, such as a fortification or military base", "format": "{{_\n| _____________ = _\n}}\n", "params": { "name": { "label": "Name", "description": "The name of the installation or structure", "type": "string", "suggested": true }, "noheader": {}, "map_type": { "label": "Map type", "description": "the base map to be used for the location map, e.g., \"Scotland\"; see {{Location map}} for more details." }, "ensign": { "label": "Ensign", "description": "a small ensign image used by the installation's operator." }, "ensign_size": { "label": "Ensign size", "description": "size for ensign image." }, "native_name": { "label": "Native Name", "description": "The name of the installation in the language(s) of the country which built it, or in which it is located.", "type": "string" }, "partof": { "label": "Part of", "description": "The larger complex the given installation is part of, if any. For proper grammar, it may be necessary to insert \"the\" before the name used here." }, "location": { "label": "Location", "description": "The geographical location of the installation." }, "image": { "label": "Image", "description": "an image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters.", "type": "wiki-file-name" }, "image_size": { "label": "Image size", "description": "width of the image in pixels (px), e.g., \"150\"; defaults to \"220\"." }, "alt": { "label": "Alt", "description": "alt text for the image; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "caption": { "label": "Caption", "description": "the text to be placed below the image." }, "image2": { "label": "Image2", "description": "a second image of the installation. The image should be given in the form Example.jpg; other values can be inserted in the following parameters.", "type": "wiki-file-name" }, "image2_size": { "label": "Image2 size", "description": "width of the second image in pixels (px), e.g., \"150\"; defaults to \"220\"." }, "alt2": { "label": "Alt2", "description": "alt text for the second image; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "caption2": { "label": "Caption2", "description": "the text to be placed below the second image." }, "map_relief": { "label": "Map relief", "description": "set to any non-blank value to use a relief map (if available)." }, "map_size": { "label": "Map size", "description": "width of the location map in pixels (px)", "example": "150", "type": "number", "default": "220" }, "map_alt": { "label": "Map alt", "description": "alt text for location map; see Wikipedia:Alternative text for images." }, "map_caption": { "label": "Map caption", "description": "caption displayed below the location map; defaults to \"Shown within {{{map_type}}}\", e.g., \"Shown within Scotland\"." }, "coordinates": { "label": "Coordinates", "description": "Latitude and longitude for placing the marker on the location map. Use {{Coord}}; see the Coord template documentation for details.", "example": "{{Coord|10|45|53|N|53|23|24|W|type:landmark|display=inline,title}}", "type": "string", "suggested": true }, "gridref": { "label": "Gridref", "description": "map grid reference." }, "type": { "label": "Type", "description": "The general type of installation", "example": "\"Castle\", \"Fortress\", \"Bunker\", \"Military base\", \"Wall\", \"Defensive line\", etc.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "Castle", "Fortress", "Bunker", "Military base", "Wall", "Defensive line" ], "suggested": true }, "code": { "label": "Code", "description": "The location or facility code, such as the ILC or ILK code.", "type": "string" }, "site_area": { "label": "Site area", "description": "where relevant (e.g. for compounds), the land area of the installation." }, "floor_area": { "label": "Floor area", "description": "where relevant (e.g. for buildings), the interior floor area of the installation." }, "height": { "label": "Height", "description": "where relevant (e.g. for towers), the height of the installation." }, "length": { "label": "Length", "description": "where relevant (e.g. for fences and DMZs), the length of the installation." }, "ownership": { "label": "Ownership", "description": "The current owner of the installation, if relevant." }, "operator": { "label": "Operator", "description": "where different from ownership." }, "controlledby": { "label": "Controlled by", "description": "The country or other power controlling the installation. Multiple powers may be indicated together with the corresponding dates." }, "open_to_public": { "label": "Open to public", "description": "Whether the installation is currently open to the general public, if relevant; indicated by \"yes\" or \"no\".", "type": "string", "suggestedvalues": [ "yes", "no" ] }, "condition": { "label": "Condition", "description": "the current condition of the installation." }, "built": { "label": "Built", "description": "the date when the installation was built, usually given in years. Use {{start date}} if 1583 or later." }, "builder": { "label": "Builder", "description": "The person or group responsible for building the installation." }, "used": { "label": "Used", "description": "the period during which the installation was in active military use, usually given in years." }, "materials": { "label": "Materials", "description": "The materials used to construct the installation." }, "demolished": { "label": "Demolished", "description": "the date when the installation was demolished, if applicable." }, "battles": { "label": "Battles", "description": "any notable battles (usually sieges) that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which battles qualify as notable is left to the article editors." }, "events": { "label": "Events", "description": "any notable non-battle events that took place in or are closely associated with the installation; as above, the choice of which events qualify as notable is left to the article editors." }, "current_commander": { "label": "Current commander", "description": "for installations currently in military use, the current commanding officer." }, "past_commanders": { "label": "Past commanders", "description": "any notable individuals that commanded the forces using this installation; the choice of which commanders qualify as notable is left to the editors of a particular article." }, "garrison": { "label": "Garrison", "description": "The military forces garrisoning the installation. Specific units may be indicated if known; general numbers should be given otherwise." }, "occupants": { "label": "Occupants", "description": "any notable occupants of the installation other than its commanders; as above, the choice of which occupants qualify as notable is left to the article editors." }, "designations": { "label": "Designations", "description": "legal heritage protection status" }, "mapframe": { "label": "Show mapframe map", "description": "Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default", "example": "yes", "type": "string", "default": "no", "suggested": true }, "mapframe-caption": { "label": "Mapframe caption", "description": "Caption for the map. If mapframe-geomask is set, then the default is \"Location in <<geomask's label>>\"", "type": "string" }, "mapframe-custom": { "label": "Custom mapframe", "description": "Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, other mapframe parameters will be ignored.", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-id": { "aliases": [ "id", "qid" ], "label": "Mapframe Wikidata item", "description": "Id (Q-number) of Wikidata item to use.", "type": "string", "default": "(item for current page)" }, "mapframe-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-coord", "coordinates", "coord" ], "label": "Mapframe coordinates ", "description": "Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{Coord}} template.", "example": "{{Coord|12.34|N|56.78|E}}", "type": "wiki-template-name", "default": "(coordinates from Wikidata)" }, "mapframe-wikidata": { "label": "Mapframe shapes from Wikidata", "description": "et to yes to show shape/line features from the wikidata item, if any, when coordinates are specified by parameter", "example": "yes", "type": "string" }, "mapframe-shape": { "label": "Mapframe shape feature", "description": "Override display of mapframe shape feature. Turn off by setting to \"none\". Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to \"inverse\"", "type": "string" }, "mapframe-point": { "label": "Mapframe point feature", "description": "Override display of mapframe point feature. Turn off display of point feature by setting to \"none\". Force point marker to be displayed by setting to \"on\"", "type": "string" }, "mapframe-geomask": { "label": "Mapframe geomask", "description": "Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. P17 for country, or P131 for located in the administrative territorial entity)", "example": "Q100", "type": "wiki-page-name" }, "mapframe-switcher": { "label": "Mapframe switcher", "description": "Set to \"auto\" or \"geomasks\" or \"zooms\" to enable Template:Switcher-style switching between multiple mapframes. IF SET TO auto – switch geomasks found in location (P276) and located in the administrative territorial entity (P131) statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. IF SET TO geomasks – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the mapframe-geomask parameter. IF SET TO zooms – switch between \"zoomed in\"/\"zoomed midway\"/\"zoomed out\", where \"zoomed in\" is the default zoom (with a minimum of 3), \"zoomed out\" is 1, and \"zoomed midway\" is the average.", "type": "string" }, "mapframe-frame-width": { "aliases": [ "mapframe-width" ], "label": "Mapframe width", "description": "Frame width in pixels", "type": "number", "default": "270" }, "mapframe-frame-height": { "aliases": [ "mapframe-height" ], "label": "Mapframe height", "description": "Frame height in pixels", "type": "number", "default": "200" }, "mapframe-shape-fill": { "label": "Mapframe shape fill", "description": "Color used to fill shape features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-shape-fill-opacity": { "label": "Mapframe shape fill opacity", "description": "Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-stroke-colour" ], "label": "Mapframe stroke color", "description": "Color of line features, and outlines of shape features", "type": "string", "default": "#ff0000" }, "mapframe-stroke-width": { "label": "Mapframe stroke width", "description": "Width of line features, and outlines of shape features", "type": "number", "default": "5" }, "mapframe-marker": { "label": "Mapframe marker", "description": "Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options", "example": "museum", "type": "string" }, "mapframe-marker-color": { "aliases": [ "mapframe-marker-colour" ], "label": "Mapframe marker color", "description": "Background color for the marker", "type": "string", "default": "#5E74F3" }, "mapframe-geomask-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-geomask-stroke-colour" ], "label": "Mapframe geomask stroke color", "description": "Color of outline of geomask shape", "type": "string", "default": "#555555" }, "mapframe-geomask-stroke-width": { "label": "Mapframe geomask stroke width", "description": "Width of outline of geomask shape", "type": "number", "default": "2" }, "mapframe-geomask-fill": { "label": "Mapframe geomask fill", "description": "Color used to fill outside geomask features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-geomask-fill-opacity": { "label": "Mapframe geomask fill opacity", "description": "Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-zoom": { "label": "Mapframe zoom", "description": "Set the zoom level, from \"1\" to \"18\", to used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area", "example": "12", "type": "number", "default": "10" }, "mapframe-length_km": { "label": "Mapframe length (km)", "description": "Object length in kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-length_mi": { "label": "Mapframe length (mi)", "description": "Object length in miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_km2": { "label": "Mapframe area (km^2)", "description": "Object arean square kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_mi2": { "label": "Mapframe area (mi^2)", "description": "Object area in square miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-frame-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-frame-coord" ], "label": "Mapframe frame coordinates", "description": "Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{coord}}", "example": "{{Coord|12.35|N|56.71|E}}", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-line": {}, "module": { "label": "Module", "description": "to embed other templates beneath this one." }, "embed": { "label": "Embed", "description": "to embed this template into another above it." } }, "paramOrder": [ "name", "ensign", "ensign_size", "native_name", "partof", "location", "coordinates", "image", "image_size", "alt", "caption", "image2", "image2_size", "alt2", "caption2", "map_relief", "map_size", "map_alt", "map_caption", "gridref", "type", "code", "site_area", "floor_area", "height", "length", "ownership", "operator", "controlledby", "open_to_public", "condition", "built", "builder", "used", "materials", "demolished", "battles", "events", "current_commander", "past_commanders", "garrison", "occupants", "designations", "map_type", "mapframe", "mapframe-caption", "mapframe-custom", "mapframe-id", "mapframe-coordinates", "mapframe-wikidata", "mapframe-point", "mapframe-shape", "mapframe-frame-width", "mapframe-frame-height", "mapframe-shape-fill", "mapframe-shape-fill-opacity", "mapframe-stroke-color", "mapframe-stroke-width", "mapframe-marker", "mapframe-marker-color", "mapframe-geomask", "mapframe-geomask-stroke-color", "mapframe-geomask-stroke-width", "mapframe-geomask-fill", "mapframe-geomask-fill-opacity", "mapframe-zoom", "mapframe-length_km", "mapframe-length_mi", "mapframe-area_km2", "mapframe-area_mi2", "mapframe-frame-coordinates", "mapframe-switcher", "mapframe-line", "embed", "module", "noheader" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} == See also == *{{tl|Infobox military unit}} {{Buildings and structures infobox templates}} <noinclude> [[Category:WikiProject Military history template instructions|Military installation infobox]] </noinclude><includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Military infobox templates|Installation]] [[Category:Buildings and structures infobox templates|Military installation]] [[Category:Infobox templates with module parameter|Military installation]] [[Category:Embeddable templates]] [[Category:Templates that add a tracking category|{{PAGENAME}}]] [[Category:Templates with coordinates fields]] }}</includeonly> sd96l8dvgwjdyoxhqni4dukkrxijj67 10 67186 1377517 555351 2023-03-16T14:07:40Z en>Plastikspork 0 Replace per TfD outcome 1377517 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ {{{|safesubst:}}}hmbox | class = resolved | message = <div style="margin-left: -0.6em; display: inline-block;">{{#ifexist:Template:{{{1|{{{text}}}}}}|{{ {{{1|{{{text}}}}}} }}|{{{1|{{{text|{{#if:{{{demo|}}}|{{Qmark}}&nbsp;{{var|Any [[Template:Done/See also|inline resolution template]] here}}|{{Resolved mark|size=24px}}}}}}}}}}}}</div> | extra = {{{2|{{{reason|}}}}}} | imagesize = 0x0 }}</includeonly><noinclude>{{Resbox|demo=y}} {{documentation}}<!-- Place categories on the /doc sub-page; language links go to Wikidata, thank you! --></noinclude> nclrwth2lxw5ga6ext1o0e3wkzcmi9j 1377518 1377517 2026-07-28T15:58:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Resbox]] 1377517 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ {{{|safesubst:}}}hmbox | class = resolved | message = <div style="margin-left: -0.6em; display: inline-block;">{{#ifexist:Template:{{{1|{{{text}}}}}}|{{ {{{1|{{{text}}}}}} }}|{{{1|{{{text|{{#if:{{{demo|}}}|{{Qmark}}&nbsp;{{var|Any [[Template:Done/See also|inline resolution template]] here}}|{{Resolved mark|size=24px}}}}}}}}}}}}</div> | extra = {{{2|{{{reason|}}}}}} | imagesize = 0x0 }}</includeonly><noinclude>{{Resbox|demo=y}} {{documentation}}<!-- Place categories on the /doc sub-page; language links go to Wikidata, thank you! --></noinclude> nclrwth2lxw5ga6ext1o0e3wkzcmi9j 0 71907 1377509 1373404 2026-07-28T15:22:10Z ChiK 40016 Added title. Changed bare reference to CS1/2. | [[:en:WP:UCB|Use this tool]]. [[:en:WP:DBUG|Report bugs]]. | #UCB_Gadget 1377509 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ | image = Vivek Rai 1.jpg | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth_date = 8 ದಶಂಬರ 1946 | birth_place = ಅಗ್ರಾಳ, ಪುಣಚಾ ಗ್ರಾಮ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | occupation = ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, [[ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ.ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]], ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ(ನಿವೃತ್ತ), ಕುಲಪತಿ, [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಹಂಪಿ; ಕುಲಪತಿ, [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], ಮೈಸೂರು | period = | genre = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜಾನಪದ | subject = ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ತುಳುವ ಅಧ್ಯಯನ, ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ | movement = | debut_works = }} '''ಡಾ. ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ''' ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿಮರ್ಶಕರು, ಅನುವಾದಕರು, ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು,ನಿವೃತ್ತ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತ ಕುಲಪತಿಗಳು.<ref>cite web |last1=Bureau |first1=The Hindu |title=Scholar B.A. Vivek Rai urges govt. to save Kannada schools in coastal belt |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/scholar-ba-vivek-rai-urges-govt-to-save-kannada-schools-in-coastal-belt/article68849065.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=10 November 2024</ref> ಇವರು ಕಳೆದ 55 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಅಧ್ಯಾಪನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳುವಿನ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಭಾಷೆಗಳ ಮಹತ್ವದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತಕ, ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ{{!}} ಬಿ.ಎ ವಿವೇಕ ರೈ |url=https://buntsnow.com/archives/32430 |website=www.buntsnow.com {{!}} web-based media For Bunts Community |date=25 December 2025}}</ref> ಇವರ ತಾಯ್ನುಡಿ ತುಳು.<ref>{{cite web |title=ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ |url=https://www.sallapa.com/2021/12/blog-post_17.html#:~:text=C%20N.,fligende%20Eidechse%20%E0%B2%8E%E0%B2%82%E0%B2%AC%20%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF%20%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86.&text=%E0%B2%B5%E0%B2%9A%E0%B2%A8(%E0%B2%B6%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B2%A3%E0%B2%B0%202500%20%E0%B2%B5%E0%B2%9A%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B2%B3%20%E0%B2%A4%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%81,%E0%B2%B5%E0%B3%88%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%20%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%20%E0%B2%86%E0%B2%B8%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%A1%E0%B3%86%20%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%9A%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86.&text=%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%AF%20%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF%20%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%2C%20%E0%B2%A1%E0%B2%BE.,%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%A4%E0%B3%86%20%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%A6%20%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%87%E0%B2%95%20%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81%20%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B3%86. |website=www.sallapa.com |language=kn}}</ref> ಇವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಗ್ರಾಳ ಪುರಂದರ ರೈ ಅವರ ಮೂಲಕ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಭಾಷೆ,ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಸಂಶೋಧನೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ‌ ಇವರ ಕೆಲಸಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿವೆ. ೨೦೨೪ರ [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೌರವಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ಡಾ.ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ ರೈಯವರಿಗೆ 2024-25ನೇ ಸಾಲಿನ 'ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' |url=https://www.varthabharati.in/bangalore-city/dr-ba-viveka-rai-selected-for-pampa-award-2052570#goog_rewarded |website=www.varthabharati.in |language=kn |date=13 February 2025}}</ref> ==ಹುಟ್ಟು== ವಿವೇಕ ರೈಯವರು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪುಣಚಾ ಗ್ರಾಮದ ಅಗ್ರಾಳದಲ್ಲಿ ೧೯೪೬ ದಶಂಬರ ೮ರಂದು ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಗ್ರಾಳ ಪುರಂದರ ರೈಯವರು ಇವರ ತಂದೆ(೧೯೧೬-೨೦೦೧).ತಾಯಿ ಯಮುನಾ (೧೯೨೪-೨೦೧೦.) ಪುರಂದರ ರೈ ಅವರು ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಆಗಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿ‌ ಆಗಿದ್ದರು. ಪುರಂದರ ರೈಯವರು‌ ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ಕೃಷಿಕ, ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ ಆಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪುತ್ತೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವರದಿಗಾರ ಆಗಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ವಿವೇಕ ರೈಯವರು, ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ‌ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ವಿವೇಕ ರೈಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪುಣಚಾದ ಪರಿಯಾಲ್ತಡ್ಕ ಹೈಯರ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಎಂಟನೆಯ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು(೧೯೫೨-೧೯೬೦). ಬಳಿಕ ಪುತ್ತೂರಿನ ‌ಬೋರ್ಡ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ‌ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಕಲಿತರು(೧೯೬೦-೧೯೬೩). ಆಮೇಲೆ ‌ಪುತ್ತೂರಿನ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ(೧೯೬೩-೧೯೬೭) ಪಡೆದ ರೈಯವರು,ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ (೧೯೬೮-೧೯೭೦).ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಾ.ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ(೧೯೮೧). ==ಹುದ್ದೆಗಳು== ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತುಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ/ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ.ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಂಗಳ ಗಂಗೋತ್ರಿ) ಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ರೀಡರ್, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (೧೯೭೦ ರಿಂದ ೨೦೦೪) ಅಧ್ಯಾಪನ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. * ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,ಹಂಪಿಯ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ(೨೦೦೪-೨೦೦೭) * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮೈಸೂರು ಇದರ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ(೨೦೦೭-೨೦೦೯) * ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬೋಧನೆ: * ಜರ್ಮನಿಯ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಜರ್ಮನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ,ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ,ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ : ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬೋಧನೆ.(೨೦೦೯- ೨೦೧೨) * ಕನ್ನಡ ಬೇಸಗೆ ಶಿಬಿರಗಳು: ೨೦೧೩ ರಿಂದ ೨೦೨೦ ರವರೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂಡಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಠ್ಯಗಳು: ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ, ಪಂಪಭಾರತ,ಜನ್ನನ ' ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ',ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ಭಾರತ, ರಾಘವಾಂಕನ' ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಾರಿತ್ರ', ಶರಣರ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯ. * * ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ(೧೯೯೪-೧೯೯೮) * ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ(೧೯೯೩-೧೯೯೮) * ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (೧೯೮೪-೧೯೮೭) * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ]]ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ(೧೯೯೨-೧೯೯೫) * ಕೇಂದ್ರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ(೧೯೯೬-೧೯೯೮) * ಉಡುಪಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ(೧೯೯೫-) * [[ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ|ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ]] ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ(೨೦೦೦-೨೦೧೭) * [[ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ]] ಸಂಪುಟದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.(೨೦೧೪-೨೦೧೬)(ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ) * ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ :ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ,ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಕನಕದಾಸ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಮಾಹೆ ( ಮಣಿಪಾಲವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ),ಉಡುಪಿ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ: *ಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ(೧೯೯೧-೧೯೯೬) *ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಯೋಜಕ,ಎಸ್ ಡಿ ಎಂ ತುಳುಪೀಠ(೧೯೯೨-೨೦೦೪) *ಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪೀಠ(೧೯೯೪-೨೦೦೩) *Follklore Society of South Indian Languages (FOSSILS),Trivandrum ( Founder member since 1995; Also Vice President and President) *Folklore Fellows,Finland( Invited as Full Member since 1991) ==ಕೃತಿಗಳು== * ತುಳು ಗಾದೆಗಳು(೧೯೭೧) * ತುಳು ಒಗಟುಗಳು(೧೯೭೧) * ತೌಳವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ(೧೯೭೫) *ತುಳುವ ಅಧ್ಯಯನ: ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳು(೧೯೮೦) * ತುಳು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ(೧೯೮೫) * ಆನ್ವಯಿಕ ಜಾನಪದ(೧೯೮೫;೧೯೯೫) * ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಗಟು(ಅನುವಾದ)(೧೯೮೬;೨೦೧೩) * ಗಿಳಿಸೂವೆ ( ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತನೆ- ಅಂಕಣ ಬರಹ)(೧೯೯೫) * ಇರುಳಕಣ್ಣು(ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತನೆ-ಅಂಕಣ ಬರಹ)(೨೦೦೯;೨೦೧೩) * ಹಿಂದಣ ಹೆಜ್ಜೆ(೨೦೦೯) * ರಂಗದೊಳಗಣ ಬಹಿರಂಗ(ರಂಗಭೂಮಿ ಬರಹಗಳು)(೨೦೦೯) * ಬ್ಲಾಗಿಲನು ತೆರೆದು( ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹಗಳು) (೨೦೧೧) * ಜರ್ಮನಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ(2೦೧೨;೨೦೧೮) * ಕನ್ನಡ ನುಡಿನಡೆಯ ಬರಹಗಳು(೨೦೧೩) * ಅರಿವು ಸಾಮಾನ್ಯವೆ(೨೦೧೩) * ನೆತ್ತರ ಮದುವೆ ( ಅನುವಾದ- ನಾಟಕ) (೨೦೧೩) * ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ(ಅನುವಾದ ಕಥೆಗಳು)(೨೦೧೫) * ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು(ಮುನ್ನುಡಿಗಳು/ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ)(೨೦೧೬) * ಕನ್ನಡ ದೇಸಿ ಸಮ್ಮಿಲನದ ನುಡಿಗಳು(೨೦೧೭) * 80 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರ್ಯಟನ( ಅನುವಾದ- ಕಥೆ) (೨೦೧೭) * ಅಕ್ಕರ ಮನೆ(೨೦೧೮) * ಕಲಿತದ್ದು ಕಲಿಸಿದ್ದು(೨೦೧೯) *ಸ್ಲಾವೊಮೀರ್ ಮ್ರೋಜೆಕ್ ನ ಕತೆಗಳು ( ಅನುವಾದ) (೨೦೨೧) *ಹೊತ್ತಗೆಗಳ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ(ಮುನ್ನುಡಿಗಳು/ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ)(೨೦೨೧) *ಕ್ಯಾಮರಾ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ (೨೦೨೧) *ನೀವು ಕಂಡರಿಯದ ಕುದ್ಮುಲ್ ರಂಗರಾವ್( ಅನುವಾದ) (೨೦೨೪) *ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿದ ಬಗೆಗಳು (ಭಾಷೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬರಹಗಳು- ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು)(೨೦೨೪) *ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೋಕದೊಳಗೆ(ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಕಲನ)(೨೦೨೫) *ಪಡುವಣ ತೀರದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ(ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಹಿತಿ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನಾವರಣ)(೨೦೨೬) === ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಂಥಗಳು === * Siri Epic as Performed by Gopala Naika ( Ed.with Lauri Honko,Anneli Honko and Chinnappa Gowda):Finland, 1998 * The Tubingen Tulu Manuscript: Two South Indian Oral Epics collected in the 19th Century: (Edited with Heidrun Bruckner):Germany, 2015 * Oral Traditions in South India : Essays on Tulu Oral Epics :( Edited with Heidrun Bruckner.):Germany, 2017 * Classical Kannada Poetry and Prose : A Reader ( with Prof.C N Ramachandran):( Kannada University, Hampi,2015) === ಜರ್ಮನ್ ಅನುವಾದ === * Die fligende Eidechse( Translation of Poornachandra Tejasvi's Kannada novel ' Karvalo ' into German language) : Translation- with Katrin Binder (Germany, 2018) * A Handbook of Kannada Prosody (Published by Central University of Karnataka, Kalburgi; 2020) * Medieval Kannada Literature: A Reader (With Prof.C N Ramachandran);( Kannada University, Hampi,2022) === ಸಂಪಾದನೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳು - ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ === * ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ(ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರು)(ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ,೨೦೦೭) * ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡ ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯ- ೧೯ ಸಂಪುಟಗಳು(ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರು)( ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ,೨೦೦೬-೨೦೦೭) * ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ: ೩ ಸಂಪುಟಗಳು (ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ)(೨೦೧೬) * ವಚನ(ಶಿವಶರಣರ ೨೫೦೦ ವಚನಗಳ ತುಳು ಅನುವಾದ)(ಬಸವ ಸಮಿತಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫) * ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು(೧೯೮೭) * ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಸಾಹಿತ್ಯ(೧೯೮೭) * ಶಾಂಭವಿ(೧೯೮೭) * ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಸಾಹಿತ್ಯ(೧೯೮೯) * ಪೆರುವಾಯಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ತುಳು ಗಾದೆಗಳು(೧೯೮೯) * ಜನಪದ ಆಟಗಳು(೧೯೯೦) * ತುಳು ಕಬಿತಗಳು(೧೯೯೬) * ಮಲೆಕುಡಿಯರು(೧೯೯೬) * ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಸಂಪುಟ(೧೯೯೬) * ಪೊನ್ನ ಕಂಠಿ(೧೯೯೭) * ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ(೨೦೦೧) * ಅಗ್ರಾಳ ಪುರಂದರ ರೈ ಸಮಗ್ರಸಾಹಿತ್ಯ(೨೦೦೧) * ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ(೨೦೦೨) * ಪುಟ್ಡುಬಳಕೆಯ ಪಾಡ್ದನಗಳು(೨೦೦೪) * ರಾಘವಾಂಕನ ಸಮಗ್ರ ಕಾವ್ಯ(೨೦೦೪) * ರೂಪಾಂತರ(೨೦೧೩) ==ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹ== [https://bavivekrai.wordpress.com/ ==ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ== [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]], ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, [[ಜಪಾನ್]], [[ಅಮೆರಿಕ]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]],,ಪೋಲಂಡ್, [[ದುಬೈ]], ಅಬುದಾಬಿ, ಶಾರ್ಜಾ,ಕುವೈಟ್‌, ಕತಾರ್- ಈ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ,ಅಧ್ಯಯನ,ಅಧ್ಯಾಪನ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು/ಗೌರವಗಳು== * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ - ೧೯೯೯ ( ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ)<ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ-1999-https://kannadasiri.karnataka.gov.in/203/rajyotsavsa</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2019 <ref>cite web |last1=ವಾರ್ತೆ |first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |title=ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ವಿವೇಕ ರೈ ಸೇರಿ ಐವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/karntaka-sahittya-puraskara-612970.html |website=Prajavani |language=kn</ref>, <ref>{{cite web |last1=Adiga |first1=Raghavendra |title=ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ವಿವೇಕ ರೈ, ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿ ಐವರಿಗೆ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ |url=https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2019/Feb/07/2018-karnataka-sahitya-akademi-award-announced-332382.html |website=Kannada Prabha |language=kn |date=7 February 2019}}</ref>, <ref>{{cite web |title=ಡಾ.ವಿವೇಕ ರೈಗೆ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ.ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://www.varthabharati.in/article/2019_02_07/176714#goog_rewarded |website=www.varthabharati.in |language=kn |date=7 February 2019}}</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- 1995<ref>ಡಾ. ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1995 ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ https://janapada.karnataka.gov.in/23/details-of-tajna-awardees/kn{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2001-2002 * ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ 2017 <ref>cite web |title=ಮಂಗ್ಳೂರು: ವಿವೇಕ್‌ ರೈಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ತುಣುಕು ಸುದ್ದಿ ರೌಂಡಪ್ |url=https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/professor-b-vivek-rai-receives-honorary-doctorate-award-from-mangaluru-university-114188.html |website=https://kannada.oneindia.com |language=kn |date=3 March 2017</ref> * ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಡಾ.ಹಾ ಮಾ ನಾಯಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ( ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ,ಮಂಡ್ಯ) * ಪೊಳಲಿ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2002 <ref>cite web |title=ಡಾ. ವಿವೇಕ್‌ ರೈ ಮಡಿಲಿಗೆ ಪೊಳಲಿ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪುರಸ್ಕಾರ |url=https://kannada.oneindia.com/literature/articles/2002/2609vivekrai.html |website=https://kannada.oneindia.com |language=kn |date=26 September 2002</ref> * ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶ್ರೀ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಚಂದನ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ೨೦೧೭ರ ಹೊಸವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ಮಾಸ್ತಿ ಟ್ರಸ್ಟ್‌,ಬೆಂಗಳೂರು) * ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ಮೂಡಬಿದಿರೆ) * ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.(ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಉಡುಪಿ) 2022 <ref>{{cite web |title=ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಡಾ.ವಿವೇಕ ರೈ ಆಯ್ಕೆ |url=https://www.varthabharati.in/article/2022_06_20/339524#goog_rewarded |website=www.varthabharati.in |language=kn |date=20 June 2022}}</ref> * ಡಾ.ಜೀ ಶಂ ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು,ಬೆಂಗಳೂರು) * ಶ್ರೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ( ಬಿ ಎಂ ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ,ಬೆಂಗಳೂರು) * ಸಂದೇಶ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ( ಸಂದೇಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ,ಮಂಗಳೂರು) * ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ: ' ನೆತ್ತರ ಮದುವೆ' ಅನುವಾದ ನಾಟಕ. * ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ( ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ) ೧೯೯೩ * ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ(ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ) ೨೦೦೧ * ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಸಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ(ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ) ೨೦೦೩ * ಕುವೈತ್ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ,೨೦೧೩ * ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಶ್ವ ನುಡಿಸಿರಿ ವಿರಾಸತ್‍ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ<ref>cite web |last1=ವಾರ್ತೆ |first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |title=ವಿವೇಕ ರೈ: ವಿಶ್ವ ನುಡಿಸಿರಿ ವಿರಾಸತ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ |url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/ವಿವೇಕ-ರೈ-ವಿಶ್ವ-ನುಡಿಸಿರಿ-ವಿರಾಸತ್%E2%80%8C-ಅಧ್ಯಕ್ಷ-2028505 |website=Prajavani |language=kn</ref>, <ref>https://www.justkannada.in/vivek-rai-elected-world-nudisi-president/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>-೨೦೧೩ * [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ೨೦೨೫( ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ) <ref>{{cite web |title=ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AA%E0%B2%82%E0%B2%AA_%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF |website=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ |language=kn |date=13 October 2025}}</ref> <ref>{{cite web |last1=Federal |first1=The |title=Pampa Award {{!}} ವಿವಿಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ; ಬಿ ಎ ವಿವೇಕ ರೈಗೆ ಪಂಪ, ಗುಂಜಾಳರಿಗೆ ಬಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ {{!}} Pampa, Basava National Awards announced |url=https://karnataka.thefederal.com/category/karnataka/pampa-basava-national-awards-announced-171655#:~:text=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%95%20%E0%B2%B0%E0%B3%88%20%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86%20%E0%B2%AA%E0%B2%82%E0%B2%AA%20%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF,%E0%B2%9C%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%AF%20%E0%B2%B5%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B3%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%97%E0%B3%8D%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%AF%E0%B2%A6%20%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%A5%E0%B2%BF%20%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%AA%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86. |website=karnataka.thefederal.com |language=kn |date=13 February 2025}}</ref> <ref>{{cite web |title=B A Vivek Rai: ವಿವೇಕ ರೈಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕನ ಬದುಕು-ಬರಹ |url=https://vishwavani.news/karnataka/scholar-ba-vivek-rai-chosen-for-pampa-award-for-2024-25-34206.html#:~:text=%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BF%2C%E0%B2%AC%E0%B2%B9%E0%B3%81%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B2%BE%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%B8%2C%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4%20%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%AA%E0%B2%95,%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81%20%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B2%B9%E0%B2%97%E0%B2%B3%20%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%A6%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%B0%20%E0%B2%87%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%86.&text=%E0%B2%AC%E0%B3%86%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81:%20%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BF%2C%E0%B2%AC%E0%B2%B9%E0%B3%81%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B2%BE%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%B8%2C,%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81%20%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B2%B9%E0%B2%97%E0%B2%B3%20%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%A6%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%B0%20%E0%B2%87%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%86. |website=ವಿಶ್ವವಾಣಿ |language=kn |date=13 February 2025}}</ref> * ಚಿದಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೨೫( ಡಾ.ಎಂ.ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿ, ಬೆಂಗಳೂರು) * ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಬಾಲವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.೨೦೨೫ * ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಟ್ರಸ್ಟ್ ,ಉಡುಪಿಯ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೨೫ ==ನೋಡಿ== * ಜೀವನ ಕಥನ:ಸಂದರ್ಶನ<ref>{{cite web | title=''ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಐಡಿಯಾ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ | url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/09/443989.html }}</ref>: == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|30em}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು]] 8tub5okhmjl6ekncqsc1ncpkckq47k1 0 73307 1377525 1367014 2026-07-28T16:06:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377525 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name =ಸಿಂಹ ಬಾಲದ ಸಿಂಗಳಿಕ | image = Lion-tailed macaque with baby.jpg | regnum = [[ಪ್ರಾಣಿ]] | phylum = [[ಖಾರ್ಡೇಟ]] | classis = [[ಸಸ್ತನಿ]] | ordo = [[ಪ್ರೈಮೇಟ್]] | familia = [[ಸೆರ್ಕೊಪಿಥೆಸಿಡೆ]] | genus = ''[[Macaque|Macaca]]'' | species = '''''ಸಿಲೆನಸ್''''' | binomial = ''ಮಕಾಕ'' | range_map = Lion-tailed Macaque area.png | range_map_caption = Lion-tailed macaque range }} [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡು ಬರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ವಾನರ]] ಜಾತಿಯ [[ಪ್ರಾಣಿ]] ಸಿಂಹ ಬಾಲದ ಸಿಂಗಳಿಕ, ಮಾಮೂಲಿ [[ಕೋತಿ]]ಗಳಂತೆ ಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡದ,[[ಮಾನವ]]ನನ್ನು ಕಂಡರೆ ದೂರ ಹೋಗುವ ಸಂಕೋಚದ ಪ್ರಾಣಿ. [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ==ವಾಸ ಸ್ಥಾನ== ಪಕ್ಷಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು,ಇವುಗಳ ವಾಸ ಸ್ಥಾನವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಾಗವು ಅಲ್ಲದ, ಅತಿ ಕೆಳಗಿನ ಬಾಗವು ಅಲ್ಲದೆ,ಮದ್ಯೆ ಬಾಗದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಸಿರ್ಸಿ]]-ಕುಮಟ, ಕುದುರೆಮುಖ-ಕೊಲ್ಲೂರು, ಆಗುಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಕೊಡಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಪಕ್ಷಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮಳೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹತ್ತುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲ ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವದಿಯ ಬಹು ಕಾಲ ಮರದ ಮೇಲೆಯೇ ಕಳೆಯುವವು, 10-20ಸಂಖೆಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಕಡಿಮೆ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟೆರಿಟರಿ ಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇವುಗಳು ಬೇರೆ ಸಿಂಗಳಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಬಂದಾಗ ಭಯಾನಕ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ==ದೇಹ,ಬೆಳೆಯುವಿಕೆ== ಕಪ್ಪು ದೇಹದ, ಕಪ್ಪು ಮುಖದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮುಖದ ಸುತ್ತಲು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 41ರಿಂದ 61 ಸೆಂ ಮಿ ಬೆಳೆಯುವ ಇದು 2 ರಿಂದ 10ಕೆಜಿ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಲವು ಸಾದಾರಣ ಉದ್ದದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಚ್ಚದ ಹಾಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇರುತ್ತದೆ ಸಿಂಹದ ಬಾಲದ ಹಾಗೆ, ಗಂಡು ಸಿಂಗಳಿಕದ ಬಾಲದ ಗುಚ್ಚ ಹೆಣ್ಣಿನದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ, ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಹೆಣ್ಣು ೪ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೆಚುರ್ ಆದರೆ ಗಂಡಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಗಳಿಕಗಳ ಬದುಕಿನ ಅವದಿ 20ವರ್ಷ, ಬಂದಿಸಿಡುವ ಸಿಂಗಳಿಕಗಳು 30ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೂ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ==ತಿನ್ನುವುದು== ವಿವಿದ ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಮೊಗ್ಗು, ಕೀಟಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಕಶೇರುಕಗಳು(vertebrates), ಮರದ ಮೇಲಿನ ಪಾರಿವಳದಂತಹ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಇವುಗಳ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ==ಸಂಶೋಧನೆ== ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಚ್ ಎನ್ ಕುಮಾರ ಅವರು ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಲಿಂ ಅಲಿ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧ್ಡೆಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗುಂಬೆ ಮೂಲದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಕಾಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಿಂಗಳಿಕದ ಸ್ವಭಾವ - ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ==ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ== ಅಂದಾಜು 3000-3500 ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ, [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ 32 ಗುಂಪುಗಳು ಇವೆ, ಹಾಗೆ ಕೊಲ್ಲೂರು ಕುದುರೆಮುಖ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಕೊಡಗಿನ ಕಡೆ ಇವುಗಳು ಬೇಟೆ, ಕಾಡನ್ನು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಯೋಜನೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯ ಇನ್ನು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇವುಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ==ಅಘನಾಶಿನಿ ಸಿಂಹಬಾಲದ ಸಿಂಗಳಿಕ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ಕಾಡು== ಸುಮಾರು 300ಚದರ ಕಿಮೀ ನಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ, ಕುಮಟ, [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಿಂಹ ಬಾಲದ ಸಿಂಗಳಿಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ವಿಜಯ್ ಮೋಹನ್ ರಾಜ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಚ್ ಏನ್ ಕುಮಾರ ಅವರ ಶ್ರಮ ದೊಡ್ಡದು.ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 650 ಸಿಂಗಳಿಕಗಳು 32 ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. [[File:LTM panorama.jpg|thumb|center|700px|Lion-tailed macaque in [[Anaimalai Hills|Anamalai hills]]]] ==External links== {{commons category|Macaca silenus}} {{Wikispecies|Macaca silenus}} *ARKive - [http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Macaca_silenus/ Images and movies of the lion-tailed macaque ''(Macaca silenus)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405003726/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Macaca_silenus/ |date=2007-04-05 }} *The Knights of the Forest - [http://kalyanvarma.net/essays/ltm Photo-essay of the lion-tailed macaque] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809082030/http://kalyanvarma.net/essays/ltm/ |date=2011-08-09 }} * Documentary Film - A Call in the Rainforest - [http://www.indiawilds.com/diary/inspiration-for-the-film-a-call-in-the-rainforest/] * Video of Lion-tailed Macaque - [https://vimeo.com/album/2669396/video/82678251 Save Earth Series - Lion-tailed Macaque] {{C.Cercopithecinae nav}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} p19erut7pu9h8lmveyif71ms6gopkha 10 76678 1377552 1187320 2026-02-16T22:55:52Z en>Mclay1 0 updating hidden note 1377552 wikitext text/x-wiki &nbsp;&ndash;&#32;<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 49sm01rc15z5lq8edlf4iu1hcr5naq8 1377553 1377552 2026-07-28T20:23:18Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Spaced_en_dash]] 1377552 wikitext text/x-wiki &nbsp;&ndash;&#32;<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 49sm01rc15z5lq8edlf4iu1hcr5naq8 10 83860 1377558 1236706 2026-03-28T17:08:14Z en>HouseBlaster 0 handle different namespace prefixes correctly 1377558 wikitext text/x-wiki {{Category link/core|1={{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}} }}|Category|{{PAGENAME:{{{1}}} }}|{{{1}}} }}|2={{{2|Category:{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}} }}|Category|{{PAGENAME:{{{1}}} }}|{{{1}}} }}}}}|count={{{count|no}}}|page_count={{PAGESINCAT:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|{{UC:{{{count_type|ALL}}}}}|R}}|backlog={{{backlog|{{formatnum:{{NUMBEROFPAGES}}|R}}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> shagm99jmb6xamiwd9dlpct8cch8cvp 1377559 1377558 2026-07-28T20:23:19Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Category_link]] 1377558 wikitext text/x-wiki {{Category link/core|1={{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}} }}|Category|{{PAGENAME:{{{1}}} }}|{{{1}}} }}|2={{{2|Category:{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}} }}|Category|{{PAGENAME:{{{1}}} }}|{{{1}}} }}}}}|count={{{count|no}}}|page_count={{PAGESINCAT:{{PAGENAME:{{{1}}}}}|{{UC:{{{count_type|ALL}}}}}|R}}|backlog={{{backlog|{{formatnum:{{NUMBEROFPAGES}}|R}}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> shagm99jmb6xamiwd9dlpct8cch8cvp 0 84904 1377655 1333877 2026-07-29T07:50:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377655 wikitext text/x-wiki ==ನಗದುರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== *ನಗದುರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಭಾರತ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರಧಾನಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ಅವರ ಬಯಕೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಮನದ ಮಾತು’ ಬಾನುಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. *‘ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾವೆಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ. ನಗದು ಇಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಯವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ==ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟು ಸಮಸ್ಯೆ== *ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಭಾರತ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ‘ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌’ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದ ಶೇ 68ರಷ್ಟು ವಹಿವಾಟು ನಗದು ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಶೇ 90ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ನಗದಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಿವೆ. *ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಟ್ರಾಯ್‌) ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದಲ್ಲಿ 34 ಕೋಟಿ ಜನರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು. ಇದು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ 27ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಪೆಂಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ಶೇ 67. ನೈಜೀರಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ಘಾನಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಾರತ ಬಹಳ ಕೆಳಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಭಾರತದ ಶೇ 73ರಷ್ಟು ಜನರು ಅಥವಾ 91 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 13ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ 58ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯ ಇದೆ<ref>[http://www.trai.gov.in/Content/PressReleases.aspxThe Indian Telecom Services Performance Indicator Report for the Quarter ending June, 2016]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://jolt.richmond.edu/v13i2/article5.pdf |title=E commerce |access-date=2016-12-04 |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313220843/http://jolt.richmond.edu/v13i2/article5.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನ್‌ ಇರುವವರು ಶೇ 17ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ== *ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 17 ಮಾತ್ರ. ಪ್ಯೂ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನ್‌ ಬಳಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದೇಶ ಭಾರತ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ವರ್ಗದ ಶೇ 7ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನ್‌ ಇದೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನ್‌ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 22 ಮಾತ್ರ.<ref>[http://www.thehindubusinessline.com/economy/policy/tn-plans-to-develop-mobile-gateway-for-govt-payments/article2397199.ece TN plans to develop mobile gateway for Govt payments]</ref><ref>[http://www.zapmeta.co.in/ws?q=e-commerce&asid=zm_in_010_012&mt=e&nw=s&de=c&ap=1t6 What Is E-Commerce? - Business News Daily]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಮೊಬೈಲ್ ಇದೆ, ನೆಟ್‌ ಇಲ್ಲ=== ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವವರು ಶೇ 15 ಮಾತ್ರ (3ಜಿ ಮತ್ತು 4ಜಿ) ===ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ಗ ವೇಗ ಕಡಿಮೆ=== ಮೊಬೈಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ವೇಗವೂ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಫೋನ್‌ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಒರಾಕಲ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮೈಸರ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡು ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಜನರು ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ 68ರಷ್ಟು ಜನರು ಆರು ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.octashop.com/?gclid=CPXlkavA2tACFdCHaAod2Y4Kdg OctaShop e-Retail Services]</ref> *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಸರಾಸರಿ ಅವಧಿ 5.5 ಸೆಕೆಂಡ್‌. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇದು 2.2 ಸೆಕೆಂಡ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ 4.5 ಸೆಕೆಂಡ್‌, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ 4.9 ಸೆಕೆಂಡ್‌. ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಅಂತರಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪುಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಿರುವುದು 1.3 ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಮಾತ್ರ. ===ಪಿಒಎಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳ ಕೊರತೆ=== *(point-of-sale terminal -POS terminal) {{Quote_box| width=20em|align=|right|quote= <center > '''ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಮಿತಿ''' </center> *ದೇಶವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ನೀಲ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲು ಆರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿರುವ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬುಧವಾರ ರಚಿಸಿದೆ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು ಚೀಟಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಂದನ್‌ ನಿಲೇಕಣಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಮಿತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. *ಭಾರತವನ್ನು ನಗದುರಹಿತ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. *ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೆಂದರೆ ಒಡಿಶಾದ ನವೀನ್‌ ಪಟ್ನಾಯಕ್‌, ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಪವನ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಚಾಮ್ಲಿಂಗ್‌, ಪುದುಚೇರಿಯ ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಿವರಾಜ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಚೌಹಾಣ್‌ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡಣವೀಸ್‌. ಬಾಸ್ಟನ್‌ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜನಮೇಜಯ ಸಿನ್ಹಾ, ನೆಟ್‌ಕೋರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಜೇಶ್‌ ಜೈನ್‌, ಐಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಶರದ್‌ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ ಐಐಎಂನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜಯಂತ್‌ ವರ್ಮಾ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತರು. ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/01/455842.html ನಗದುರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:]</ref>}} *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಇರುವುದು 858 ಪಿಒಎಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳು (ಡೆಬಿಟ್‌/ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಲ್ (ಪಿಒಎಸ್) ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಗದು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಒಂದು ಗಣಕೀಕೃತ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿದೆ.). ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಟ್ಟು ಯಂತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 14.6 ಲಕ್ಷ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 10 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ 32,995 ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ 4,000.<ref>[http://whatis.techtarget.com/definition/point-of-sale-terminal-POS-terminalpoint-of-sale terminal (POS terminal)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ಶೇ 70ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಒಎಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳು ಭಾರತದ 15 ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ನೋಟು ರದ್ದತಿ ನಂತರವೂ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸದಾಗಿ ಪಿಒಎಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕೂಡ ಮೊದಲ ಸ್ತರದ ನಗರಗಳಿಂದ. ಎರಡನೇ ಸ್ತರದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ಪಡೆಯಲು ಪಿಒಎಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/04/456552.html ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟು ಜಾರಿಗೆ ದೇಶದ ಮುಂದೆ 5 ಸವಾಲು;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ;4 Dec, 2016]</ref> ==ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಕನ್ನ ಸಾಧ್ಯತೆ== *'''ವೀಸಾ ಡೆಬಿಟ್‌/ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಕನ್ನಕ್ಕೆ ಆರೇ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಸಾಕು'''; *ಕಾರ್ಡ್‌ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ವೀಸಾ ಡೆಬಿಟ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಗೋಪ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಕೇವಲ 6 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಬಳಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಖರೀದಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು [[ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವೊಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. *ಇಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಈಗಿನ ‘ಇ–ಪೇಮೆಂಟ್‌’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಈ ತಂಡ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವರ ಇಂತಿದೆ. ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೊದಲ ಆರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅದು ಡೆಬಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡೇ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೇ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅದು ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಈ ವಿವರ ದೊರೆತರೆ ಅದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಇತರ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. *ಈ ಆರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ದೊರೆತರೆ ಮುಂದಿನ 10 ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಸಿವಿವಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಬಹುದು. ಹಲವು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಗೋಪ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾದ ಸಿವಿವಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಒಂದೇ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ತಪ್ಪು ಸಂಖ್ಯೆ ನಮೂದಿಸಿದರೂ, ಜಾಲತಾಣಕ್ಕಾಗಲೀ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಾಗಲಿ ಇದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಈಗಿನ ವೀಸಾ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಇ–ಪೇಮೆಂಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಲೋಪ. ಹೀಗೆ ಕಲೆಹಾಕಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೇವಲ ಆರು ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಇ–ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ===ಭಾರತದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಅಪಾಯ=== *ವಿದೇಶಿ ವೀಸಾ ಡೆಬಿಟ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇ– ಪೇಮೆಂಟ್‌ ವೇಳೆ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ರಹಸ್ಯಸಂಖ್ಯೆ (ಒನ್‌ ಟೈಂ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ –ಒಟಿಪಿ) ಕೇಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. *ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಇ–ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಖರೀದಿಗೆ ಇ–ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಒಟಿಪಿ ನಮೂದಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯರ ಕಾರ್ಡ್‌ ವಿವರ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದೇಶಿ ಇ–ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಖರೀದಿಗೆ ಇ–ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಒಟಿಪಿ ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯರ ವೀಸಾ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಈ ಸ್ವರೂಪದ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ ಅಪಾಯವಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/03/456304.html |title=ವೀಸಾ ಡೆಬಿಟ್‌/ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಕನ್ನಕ್ಕೆ ಆರೇ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಸಾಕು; ಪಿಟಿಐ;3 Dec, 2016 |access-date=2016-12-04 |archive-date=2016-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161203145608/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/03/456304.html |url-status=dead }}</ref> ==ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿವರ== *'''ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರಮಾಣ :<sup>[೮]</sup>''' {| class="wikitable sortable " |- !ವಿಷಯ ವಿವರ !! ಸಂಖ್ಯೆ/ಪ್ರಮಾಣ |- | ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ || 27% |- | ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ || 58% |- | ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತರಜಾಲ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ || 13% |- | ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಹೋದಿರುವ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಮಾಣ || 17% |- | ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಹೋದಿರುವ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಮಾಣ || 7% |- | ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಹೋದಿರುವ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಮಾಣ || 22% |- |ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಿಒಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ||14.6 ಲಕ್ಷ |- |} ==ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ವಹಾರದ ರಹಸ್ಯ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ== *ಇನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಗಡುವು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೇ ಮರೆತು ಹೋಗಿದೆ. ಸದ್ಯದ ಘೋಷಣೆ ‘ನಗದು ರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆ’. *ನೋಟು ಅಥವಾ ನಾಣ್ಯ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆಯೋ ಅದು ಅವರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆತ ಅಥವಾ ಆಕೆ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಈ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯೂ ಬೇಕಾ­ಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆ­ಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹಸ್ತಾಂತ­ರಿಸುವು­ದಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಹಣಕಾಸು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಣ ವಿನಿಮಯದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. *ಈ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದರಿಂದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಯಾರೂ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ­ವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಸೃಷ್ಟಿ­ಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಗದು ರಹಿತ ವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ವಾದ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ನಿಜವೂ ಹೌದು. ವಿನಿ­ಮಯವನ್ನು ಸಾಧ್ಯ ಮಾಡುವ ಮಧ್ಯ­ವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. * * ಈ ಹೊರೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರ ಸಹಜ­ವಾಗಿಯೇ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ವರ್ಗಾ­ಯಿಸು­ತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು­ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಭರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಲಾಭವನ್ನು ಜನರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ? ನಗದು ರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಈ ತನಕ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸದಿರುವ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾ­ಯಿತಿಗಳಂತೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮಾಣ­ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. * * ಇನ್ನು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಚಾರ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ಆನ್ ಲೈನ್ ಮಾರು­ಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಿ­ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೂರೆಂಟು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ನಾವು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಯಾವ ಕಾನೂನೂ ಸದ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. * ನೋಟು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣವಿದ್ದಾಗ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೊಂದು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸ್ವರೂಪವಿರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಕುರಿತ ಸಂಶಯ ಬಂದಾಕ್ಷಣ ಗ್ರಾಹಕರು ಏಕಾಏಕಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆ­ಯುತ್ತಾರೆ. ರನ್ ಆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಗದನ್ನು ಬಳ­ಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ಹೇರಿ­ದರೆ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜೂಜಿನಂಥ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಇಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಗೃಹಸಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದೇ ಹೀಗೆ. * * ಇನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಡ್ಡಿಯ (ತಮ್ಮ ಡಿಪಾಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕರೇ ಕೊಡುವ ಬಡ್ಡಿ) ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತೊಂದು. ಯೂರೋಪಿನ ಕೆಲ ದೇಶ­ಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅನು­ಭವಿಸಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪೌರರು ನಗದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿ­ಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಇದೊಂದು ಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ದುಡಿಮೆಯ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಹೊರತಾದ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಡ್ಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಂದರೆ ಜನರೇನು ಮಾಡಬೇಕು? * * ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ­ಯಾಗುವುದು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವವರಿಗೇ ಹೊರತು ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರು­ವವರಿಗಲ್ಲ. ಕಳೆದ ನಲವತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೇ ಇದನ್ನು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ದುಡಿಮೆಯ ಹಣವನ್ನು ಜನರು ಪಡಿತರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಪ್ಪು ಕುಳಗಳು ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/21/460384.html |title=ಎನ್.ಎ.ಎಂ. ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್:ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೆತ್ತಲಾಗಿಸುವ ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ರಭುತ್ವ:21 Dec, 2016 |access-date=2016-12-21 |archive-date=2016-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221135721/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/21/460384.html |url-status=dead }}</ref> ==ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಧಾವಂತ ಏಕೆ?== *23 Dec, 2016;ಪ್ರಕಾಶ ನಡಹಳ್ಳಿ; *ಅವಶ್ಯ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದೆ ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಹೊರಳಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.ನೋಟು ರದ್ದತಿಯ ತನ್ನ ದುಡುಕು ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಆಗಿರುವ ಅವಾಂತರದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು, ಜನರನ್ನು ಬಲವಂತದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ದೂಡಿದಂತೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?ಆದ್ದರಿಂದ ನಗದುರಹಿತ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು, ಕಡಿಮೆ ನಗದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಉತ್ತೇ ಜನ, ಕಪ್ಪು ಹಣ ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮರದ ಬಗ್ಗೆ ತಕರಾರು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಧಾವಂತ ಏಕೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಸರದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಯೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ಆಗಿತ್ತೆಂದು ನಂಬುವುದು ಕಷ್ಟ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/23/460881.html |title=ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಧಾವಂತ ಏಕೆ?;ಪ್ರಕಾಶ ನಡಹಳ್ಳಿ |access-date=2016-12-23 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223174428/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/23/460881.html |url-status=dead }}</ref> ==ನೋಡಿ== * [[ಇ- ವಾಣಿಜ್ಯ]] * [[ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್]] * [[ಅಂತರಜಾಲ]] * [[ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳು]] * [[ಮೊಬೈಲ್]] * [[ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್]] *[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಹಣ|ಕಪ್ಪುಹಣ]] ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ== *[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/21/460384.htmlಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೆತ್ತಲಾಗಿಸುವ ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ರಭುತ್ವ; ಎನ್.ಎ.ಎಂ. ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್;21 Dec, 2016]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/07/457242.html ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ!;7 Dec, 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207165347/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/07/457242.html |date=2016-12-07 }} *[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/07/457203.html ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಭದ್ರತೆ; ಕಾಡುವ ಅನುಮಾನಗಳು;7 Dec, 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207161517/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/07/457203.html |date=2016-12-07 }} *[[ಭಾರತೀಯ ೫೦೦ ಮತ್ತು ೧೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆ ರದ್ದತಿ]] *[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/14/458748.html ಜಿಟಲ್‌ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂಬ ಸವಾಲು;ಐ. ಸೇಸುನಾಥನ್;14 Dec, 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161214182421/http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/14/458748.html |date=2016-12-14 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗಣಕ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಗೋಪ್ಯತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರ ಜಾಲ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] 35chx0lpuza5zzzj5iefds9b2lr41wh 0 87637 1377501 1377350 2026-07-28T12:51:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377501 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Use dmy dates|date=December 2019}} {{Use Indian English|date=December 2019}} {{Infobox Hindu temple | image =Anantapura Lake Temple.jpg | alt = | caption = ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ | map_type = India Kerala | map_caption = Location in [[Kerala]] | coordinates = {{coord|12.5842449|74.979776|type:landmark|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = Naikap, [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = [[Anantha Padmanabhaswamy]] | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | website = {{URL|http://ananthapuratemple.com/}} }} {{databox}} [[File:Ananthapuram lake temple.jpg|thumb|ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನಂತಪುರ]] [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಪುರ ಎನ್ನುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದನ್ನು ಜನರು '''ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ''' ಅನಂತಪುರ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವಂತಪುರ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದಾನ ದೇವರು. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಟೆಯಿಂದ ೧೨ ಕಿ.ಮಿ ಬಡಗು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೪ ಕಿ.ಮಿ ಬಂದಾಗ ನಾಯ್ಕಪು ಎನ್ನುವ ಜಾಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ೧ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ರಾರಾಜಿಸುವ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಅನಂತಪುರ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆಂಕು ಭಾಗಕ್ಕೆಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗು [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-06-12 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |url-status=dead }}</ref> === ಇತಿಹಾಸ === ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಳುನಾಡಿನ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ೫ ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂದು ಎರಡು ಮನೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವರಣದ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗೆ ಸರ್ಪಕ್ಕೂ ಸಮೇತ ಹತ್ತಲು ಸಾದ್ಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಬಲಿಕಲ್ಲಿನ ದರ್ಶನ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಹಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಗೋಪುರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗೋಪುರಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪಕ್ಕು ನಡುವೆ ಇರುವ ನೀರ ಮೇಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ನೋಡುವಾಗ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ.<ref>https://traveltriangle.com/blog/ananthapura-lake-temple/</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |title=Ananthapura Lake Temple, Travel to Ananthapura Lake Temple, Ananthapura Lake Temple Travel, Travel to Ananthapura Lake Temple in Kerala |publisher=Keralatraveltourism.com |access-date=2013-06-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121229114005/http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |archive-date=2012-12-29 }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.kamalkapoor.com/hindu-spiritual-places/ananthapura-temple.asp |title=Ananthapura Temple, Indian Ananthapura Lake Temple, Kerala Ananthapura Lake Temple, Ananthapura Lake Temple travel guide, Ananthapura Lake Temple Kasargod Kerala |publisher=Kamalkapoor.com |access-date=2013-06-17 |archive-date=13 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713133748/http://www.kamalkapoor.com/hindu-spiritual-places/ananthapura-temple.asp |url-status=dead }}</ref> [[File:Ananthapura Lake Temple,kerala.jpg|thumb|ಅನಂತಪುರ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯವು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವತೆಯ ಮೂಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನ (ಮೂಲಸ್ಥಾನಂ) ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.]] == ವಿಶೇಷ ಮೂರ್ತಿಗಳು == ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿ, ಭೂಮಿದೇವಿಯರ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿಯ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಗಡೆ ಗರುಡ, ಹನುಮಂತ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗು ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ೭ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೬೪ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ ಮದ್ದಿನ ಗುಣದ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕದಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಡೆಯಲ್ಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಸುಂದರ. ಕದಿರಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸುರುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಲೇಪಸಿ ವಿಗ್ರಹದ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮದ್ದಿನ ಸತ್ವ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಿಸಲು ತುಂಬಾ ಜನರ ಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಶೇಷ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೇರಳದ ಮೂರು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಒಂದು ಕಣ್ಣೂರಿನ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಈ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. == ದೇವರ ಮೊಸಳೆ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು '''ಬಬಿಯ''' ಎನ್ನುವ ಮೊಸಳೆ ಇದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಐತಿಹ್ಯಗಳಿವೆ. ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂಗತಿ. ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲ ಬೇಕೆಂದು ಬಬಿಯ ಎಂದು ಕರೆದು ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೊಂದ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧೀಕಾರಿ ಸ್ವಲ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿವಸದಲ್ಲೆ ವಿಷದ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಸಳೆ ಆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಪೂಜಾರಿ ಬಬಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆದ ಮೇಲೆ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಬಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಸುರಂಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಗೆ ಜನರು ಹರಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ದತಿ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/vegetarian-temple-crocodile-babiya-dies-kerala-kasaragode-anandapadmanabha-swamy-2283347|title=Vegetarian temple crocodile babiya dies Kerala kasargode anandapadmanabha swamy|access-date=24 October 2022}}</ref> == ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲು ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಂಗುಯಿ ಎನ್ನುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಮೊಸಳೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. == ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯ [[ತುಳು]] ಶಾಸನವೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉಂಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಂಬಳೆಯ ಜಯಸಿಂಹ ಎನ್ನುವ ರಾಜ ಸುಮಾರು ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿರುವ ಶಾಸನ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನವೆಂದೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು [[ತುಳು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಾಸನ ಹಾಗು ತುಳುಲಿಪಿಯಲ್ಲೆ ಇರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. == ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವರು == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಉಪದೇವರುಗಳಾದ ಮಹಾಗಣಪತಿ, ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ, ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಹಾಗು ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಗಳ ಅರಾಧನೆಯು ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== *https://en.wikipedia.org/wiki/Bekal_Fort *https://en.wikipedia.org/wiki/Madhur_Temple *https://en.wikipedia.org/wiki/Kanipura_Sri_Gopalakrishna_Temple {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] 01onpx8jite2hjxcw2z8a1v5i8gvqah 0 105009 1377660 1334269 2026-07-29T10:03:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377660 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ಅಜಯ್ ಜಡೇಜಾ | image = Ajay jadega.jpg | caption = ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಜಡೇಜಾ | country = ಭಾರತ | fullname = ಅಜಯ್‌ಸಿಂಹಜಿ ದೌಲತ್‌ಸಿನ್ಹಜಿ ಜಡೇಜಾ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1971|02|1|df=yes}} | birth_place = ಜಾಮ್‌ನಗರ, [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ | batting =ಬಲಗೈ | bowling = ಬಲಗೈ ಬೌಲಿಂಗ್ | family = ದೌಲತ್‌ಸಿನ್ಹಜಿ ಜಡೇಜಾ (ತಂದೆ) | international = true | internationalspan = ೧೯೯೨–೨೦೦೦ | testdebutdate = ೧೩ ನವೆಂಬರ್ | testdebutyear = ೧೯೯೨ | testdebutagainst = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | testcap = 196 | lasttestdate = ೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ | lasttestyear = ೨೦೦೦ | lasttestagainst =ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | odidebutdate = ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ | odidebutyear = ೧೯೯೨ | odidebutagainst = ಶ್ರೀಲಂಕಾ | odicap = ೮೫ | lastodidate = ೩ ಜೂನ್ | lastodiyear = ೨೦೦೦ | lastodiagainst = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | odishirt =೩ }} ಅಜಯ್‌ಸಿಂಹಜಿ ದೌಲತ್‌ಸಿನ್ಹಜಿ ಜಡೇಜಾ<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/29632.html |title=Ajay Jadeja, Cricket players |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ಇವರನ್ನು ಅಜಯ್ ಜಡೇಜಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. ಇವರು ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ರ ನಡುವಿನ ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಿಯಮಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ೧೫ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೧೯೬ ಓಡಿಐ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ [[ಭಾರತ]]ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ [[ತಂಡ]]ದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಜಡೇಜಾ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ತಂಡದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ [[ಕೆಲಸ]] ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Cricket World Cup Ajay Jadeja named Afg's team mentor. |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/cricket-world-cup-ajay-jadeja-named-afghanistans-team-mentor-8965292/ |website=www.indianexpress.com}}</ref> ಅವರು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಡುವುದನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲವು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಜಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಜಡೇಜಾ ಅವರು ಹಿಂದಿನ ನವನಗರದ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |title=The Journal of Indo-judaic Studies, Volumes 1–4 |year=1998 |publisher=Society for Indo-Judaic Studies |page=95 |url=https://books.google.com/books?id=a9wsAQAAIAAJ&q=ajay+jadeja+royal}}</ref><ref>{{cite news |title=I am suffering irreparably: Ajay Jadeja Ajay Jadeja studied in the esteemed Sardar Patel Vidyalaya, New Delhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune-times/I-am-suffering-irreparably-Ajay-Jadeja/articleshow/33617885.cms |access-date=25 June 2013 |newspaper=Times of India |date=7 January 2003}}</ref> ಇವರ ಮನೆತನವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಂಶಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕೆ. ಎಸ್. ರಂಜಿತ್‌ಸಿನ್‌ಜಿ ಅವರ ನಂತರ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕೆ. ಎಸ್. ದುಲೀಪ್‌ಸಿನ್‌ಜಿ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಡೇಜಾ ಅವರ [[ತಂದೆ]] ದೌಲತ್‌ಸಿನ್ಹಜಿ ಜಡೇಜಾ ಅವರು ಜಾಮ್‌ನಗರ [[ಲೋಕಸಭೆ]]ಯಿಂದ ೩ ಬಾರಿ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ [[ತಾಯಿ]] [[ಕೇರಳ]]ದ ಅಲಪ್ಪುಳದ ಮೂಲದವರು.<ref>{{cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/sports/cricket/sanju-samson-replies-to-ajay-jadeja-s-remark-in-malayalam-1.7647524|title='അജയ് ഭായ് നമസ്‌കാരം, സുഖമാണല്ലോ അല്ലേ' ജഡേജയോട് മലയാളത്തില്‍ സഞ്ജു; മറുപടിയും മലയാളത്തില്‍!|work=Mathrubhumi|date=29 June 2022|access-date=30 June 2022|language=ml}}</ref> ಜಡೇಜಾ ಇವರು ಜಯಾ ಜೇಟ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಅದಿತಿ ಜೇಟ್ಲಿ ಅವರನ್ನು [[ವಿವಾಹ]]ವಾದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಐಮನ್ ಮತ್ತು ಅಮೀರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]ಯ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ನ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]ಯ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]]ಯ [[ಹಿಂದೂ]] ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name=":2">{{Cite web |date=January 12, 2002 |title=Ajay Jadeja: The good, the bad & the ugly. undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/ajay-jadeja-the-good-the-bad-the-ugly/articleshow/1640571910.cms |access-date=2022-07-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ==ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಇವರು ಭಾರತ ತಂಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಲ್ಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ವಕಾರ್ ಯೂನಿಸ್ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಓವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೪೦ ರನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೨೫ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೪೫ ರನ್‍ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಜಡೇಜಾ, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೪ ಮತ್ತು ೫ ನೇ ವಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಏಕದಿನ ಜೊತೆಯಾಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜಡೇಜಾ ಅವರು ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಾರ್ಜಾದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ೧ ಓವರ್‌ನಲ್ಲಿ ೩ ರನ್‌ಗಳಿಗೆ ೩ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಬಳಿಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ೩ [[ಜೂನ್]] ೨೦೦೦ರಂದು ಪೆಪ್ಸಿ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ಜಡೇಜಾ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ್ದರು. ==ಚಿತ್ರಕಥೆ== ೨೦೦೩ರ ಖೇಲ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿ ಡಿಯೋಲ್ ಮತ್ತು ಸುನಿಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆ ಜಡೇಜಾ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿ.ಕೆ.ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೦೯ರ [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]] ಪಲ್ [[:en:Pal Pal Dil Ke Ssaat|ಪಲ್ ದಿಲ್ ಕೆ ಸ್ಸಾತ್]] ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Pal-Pal-Dil-Ke-Saath/movie-review/4386725.cms |work=The Times of India |title=Pal Pal Dil Ke Saath – The Times of India}}</ref> ಜಡೇಜಾ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ [[:en:Jhalak Dikhhla Jaa|ಜಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಟಿವಿ ಶೋ ಕಾಮಿಡಿ ಸರ್ಕಸ್, ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಲಾಫ್ಟರ್ ಚಾಲೆಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://movies.sulekha.com/events/comedy-circus-2009/picture/84.htm Page 84 of Ajay Jadeja, Roshni Chopra on the sets of Comedy Circus, Ajay Jadeja, Roshni Chopra on the sets of Comedy Circus Photos<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಅಭಿಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ ಅವರ [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]] ಕೈ ಪೋ ಚೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://timesofap.com/cinema/article.php?news=Ajay-Jadejas-Special-Role-in-Kai-Po-Che |title=Rajinikanth ready for action- Timesofap |access-date=2012-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219234547/http://timesofap.com/cinema/article.php?news=Ajay-Jadejas-Special-Role-in-Kai-Po-Che |archive-date=19 February 2014 }}</ref> ==ಮ್ಯಾಚ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್ ಹಗರಣ== ಇವರು ಮ್ಯಾಚ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರಲು ಕಾರಣ, ೩ [[ಜೂನ್]] ೨೦೦೦ ರಂದು ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ ಅವರನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ನಂತರ, ೨೭ [[ಜನವರಿ]] ೨೦೦೩ರಂದು [[ದೆಹಲಿ]] ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=Renamed Ajay Jadeja... |url=https://www.mid-day.com/amp/sports/cricket/photo/remember-ajay-jadeja-the-former-indian-cricketer-is-now-enjoying-life-with-family-37663%26ved%3D2ahUKEwi9vPuqttmBAxX5T2wGHRiQDIg4ChAWegQIFBAB%26usg%3DAOvVaw2vmx2OOCpkbDQ2CfhHlTLe |website=www.midday.com |access-date=2024-04-22 |archive-date=2023-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105070717/https://www.mid-day.com/amp/sports/cricket/photo/remember-ajay-jadeja-the-former-indian-cricketer-is-now-enjoying-life-with-family-37663%26ved%3D2ahUKEwi9vPuqttmBAxX5T2wGHRiQDIg4ChAWegQIFBAB%26usg%3DAOvVaw2vmx2OOCpkbDQ2CfhHlTLe |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] g2bxgsexo3lpnbheadsxrav40bg93o5 0 112779 1377592 1368913 2026-07-29T00:37:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377592 wikitext text/x-wiki {{merge to |[[ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ]]}} =='''ಹರ್ಡಿಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ'''== [[ಶಿಕ್ಷಣ]], ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಮತ್ತು [[ಕರಕುಶಲ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ನಿಸ್ವಾರ್ಥ]] ಸೇವೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ನ ಹೋರಾಟದ [[ಸಂದರ್ಭ]]ದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ರಾಜ್ಯ]] ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮುಖಂಡರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ [[ಸ್ಫೂರ್ತಿ]] ಪಡೆದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲು ಇದೆ. ಉಮಾಬಾಯಿ ಕುಂದಾಪುರ, ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ, ಎನ್.ಎಸ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಇಂತಹ [[ನಾಯಕ]]ರು ಹಾರ್ಡಿಕರ್. ಲೇಟ್ ಹಾರ್ಡೆಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋದರು. ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು, ತಿರುಗಿದರು, ಕಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರು [[ಸಾಮಾನ್ಯ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದೈನಂದಿನ [[ಜೀವನ]]ವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಅನೇಕ [[ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಘನ]] [[ಕೊಡುಗೆ]] ನೀಡುವ ಸ್ವಯಂ-ನಿಶ್ಶಕ್ತತೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಆ [[ಎತ್ತರ]]ವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.<ref>http://www.kamat.com/jyotsna/blog/blog.php?BlogID=1210</ref> =='''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ'''== ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬನವಾಸಿ]] ಎಂಬ ಬಡ [[ಕುಟುಂಬ]]ದಲ್ಲಿ ಹರ್ಡೆಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ ಜನಿಸಿದರು. ಇದು ಮೊದಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಕವಿ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಧಾನಿ]]ಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮಹಾ ಕವಿ ಪಂಪಾ ಅವರ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು. ಹತ್ತಿರದ ಸಿರ್ಸಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಅಧ್ಯಯನ]] ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಕಿ ಅಥವಾ [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ]] ಶಾಲೆಯ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಏಳು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಂಬಳದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref>https://www.deccanherald.com/karnatakas-own-gandhi-715069.html</ref> ಅವರು [[ಕೌಶಲ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನರ್ಸರಿ ರೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ-ಹಾಡನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಗುರುಗಳ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೇ [[ಸ್ವಯಂ]]-ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. =='''ಚಳುವಳಿ'''== ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ತಿಲಕರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡೈಲಿ ಕೇಸರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಸಹೋದರ]]ರು ಮರಾಠಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಾರದಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರೊಂದಿಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಧನುರ್ಧಾರಿ (ಬೌಮನ್) ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಧನುರ್ಧಾರಿ]]ಯ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳು ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ನಂತರದ ದಿವಾನ್, ವಿ.ಪಿ. ಮಾಧವ ರಾವ್ ಅವರು ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ.<ref>https://vijaykarnataka.indiatimes.com/lifestyle/useful-tips/namma-karnataka-hardekar-manjappa/articleshow/64505596.cms</ref>http://www.lingayatreligion.com/Hardekar_Manjappa.htm</ref> ಮಂಜಪ್ಪಜಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು [[ಕಠಿಣ]]ವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಆಹಾರದಿಂದ [[ಉಪ್ಪು]], [[ಮಸಾಲೆ]]ಮತ್ತು [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀಡಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಹಾರವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾಸಿಕ ಖಡಿವಿಜಯಂ ಮೂಲಕ ಖಾದಿವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಚಾರ]] ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ಖಾದಿ]] ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೇಂಟ್-ರಿಫಾರ್ಮಿಸ್ಟ್ ಬಸವೇಶ್ವರ ಅವರ ಬೋಧನೆಗೆ ಅವರು [[ನಿಧಾನ]]ವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ವೀರಸೀವಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರು ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಜಾತಿ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದುಷ್ಟರು ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ [[ಸಂಪರ್ಕ]] ಹೊಂದಿದ ಸೂಪರ್ಸ್ಟೀನ್ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಈ [[ಪಂಗಡ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಸವೇಶ್ವರ್ನ ಅಗತ್ಯ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ದಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕ-ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ಉಚಿತ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂತತಿಯಾದ ಪಾಂಟಿಫ್ ಆಫ್ ಲಿಂಗಾಯತ್ಸ್, ಮುರುಘಾ ಮಾತಾ ಧಾರವಾಡದ ಮೃತ್ಯುಜಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಈ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.lingayatreligion.com/Hardekar_Manjappa.htm</ref> =='''ಸಾಧನೆ'''== ಅವರು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಅಲಮಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಆಶ್ರಮದ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಿದರು. ಮೊದಲು ಅವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೂರಾರು [[ಗ್ರಾಮ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಗಾಂಧೀಜಿಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಜಾಗೃತಿ]] ಮೂಡಿಸಿದರು. ಬಸವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಬೋಧನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರಳ ಗ್ರಾಮದ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಮಂಜಪ್ಪಜಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು [[ಸುಲಭ]]ವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]], [[ದೇಶಭಕ್ತಿ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]], ಲಿಂಗ-ಸಮಾನತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಭಾಷಣ]]ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಮೊದಲ ಕೈ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಬರ್ಮತಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೨೪ ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಳಗಾವಿ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ [[ಪಾತ್ರ]] ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://wikivisually.com/wiki/Hardekar_Manjappa |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-02-26 |archive-date=2017-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730231614/http://wikivisually.com/wiki/Hardekar_Manjappa |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ೨೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಅವರು ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೪೭ ರ ಜನವರಿ ೩ ರಂದು ಭಾರತವು [[ಸ್ವತಂತ್ರ]] ರಾಷ್ಟ್ರಾಗುವ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುನ್ನ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರನ್ನೆಳೆದರು. =='''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು'''=== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹೋರಾಟಗಾರರು]] 0qf64uxv3hzistc6fzv59zt8dhvm9o9 0 116130 1377588 1368618 2026-07-28T23:09:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377588 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = ಸ್ವಿಗ್ಗಿ | logo = | dissolved = | founder = Nandan Reddy<br>Sriharsha Majety<br>Rahul Jaimini | industry = Online food delivery | products = [[Consumer service]] | services = Restaurant search, online ordering. | url = {{URL|https://www.swiggy.com}} | ipv6 = | alexa = {{increase}}1,760 | advertising = Yes | registration = Optional | language = [[ಆಂಗ್ಲ|English]] | footnotes = | company_type = [[Privately held company|Private]] | foundation = {{Start date and age|2014}} | headquarters = [[Bengaluru]], [[ಭಾರತ]] | area_served = 300+ cities across India | key_people = Sriharsha Majety ([[Chief executive officer|CEO]])<br>Vivek Sunder ([[Chief operating officer|COO]])<br>Rahul Bothra ([[Chief financial officer|CFO]]) | num_employees = 218,000 | subsid = | num_users = | current_status = Active | intl = yes | native_clients = [[Android (operating system)|Android]], [[iOS]], [[website]] }} '''ಸ್ವಿಗ್ಗಿ''' ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಹಾರ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Swiggy Vs Zomato: Who Has A Better Chance To Win India’s Hunger Games? |url=https://www.bloombergquint.com/technology/swiggy-vs-zomato-who-has-a-better-chance-to-win-indias-hunger-games |website=BloombergQuint |accessdate=21 February 2020 |language=en |archive-date=1 ಜುಲೈ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701220228/https://www.bloombergquint.com/technology/swiggy-vs-zomato-who-has-a-better-chance-to-win-indias-hunger-games |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Can Swiggy take more orders? |url=https://www.fortuneindia.com/enterprise/can-swiggy-take-more-orders/103045 |website=www.fortuneindia.com |accessdate=21 February 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Peermohamed |first1=Alnoor |title=Swiggy gets battle ready; raises $210 mn from Naspers, DST Global |url=https://www.business-standard.com/article/companies/swiggy-raises-210-million-in-funding-led-by-naspers-dst-global-118062100420_1.html |website=Business Standard India |accessdate=21 February 2020 |date=21 June 2018}}</ref> ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೧೦೦ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Online food delivery wars are moving from India to Bharat - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/companies/online-food-delivery-wars-are-moving-from-india-to-bharat/articleshow/68447011.cms |website=The Times of India |accessdate=21 February 2020}}</ref> ೨೦೧೯ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿತರಣೆಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=India’s Swiggy goes beyond food to offer product delivery from local stores |url=https://techcrunch.com/2019/02/11/swiggy-store/?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnLw&guce_referrer_sig=AQAAANLqVY5yAAPravWFz1M6LYguOKMmPJz02AdZWJ63cG-4s6dQnqE_zhVa7o4ExNCl9CohT4DCGUd5P7Qwse9errd_ScZC6R7S3ZzWZvJAhosJmd6HLk51ZKQjRdogFEaSLjNvyPvy0T_z2hpPWDMh26dwmO6ZrOSmfDkQ8083XzaF |website=TechCrunch |accessdate=21 February 2020}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ತ್ವರಿತ ಪಿಕ್ ಅಪ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪ್ ಸೇವೆ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಗೋ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=Swiggy launches instant pick up and drop service 'Swiggy Go' |url=https://www.livemint.com/companies/news/swiggy-launches-instant-pick-up-and-drop-service-swiggy-go-1567582575602.html |website=Livemint |accessdate=21 February 2020 |language=en |date=4 September 2019}}</ref> ಲಾಂಡ್ರಿ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ವಿತರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಿಡಲು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀಹರ್ಷ ಮೆಜೆಟಿ ಮತ್ತು ನಂದನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಕೊರಿಯರ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ "ಬಂಡ್ಲ್" ಎಂಬ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಂಡ್ಲ್ ಅನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿರಾಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವರು ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಫುಡ್‌ಪಾಂಡಾ, ಟೈನಿಓಲ್ ಮತ್ತು ಓಲಾ ಕೆಫೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಆರಂಭಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ವಲಯವು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{cite web |last1=Sen |first1=Anirban |title=How Swiggy became India’s fastest unicorn |url=https://www.livemint.com/Companies/NsVFwJMvONZm8qEDJuGoOM/How-Swiggy-became-Indias-fastest-unicorn.html |website=Livemint |accessdate=21 February 2020 |language=en |date=27 June 2018}}</ref> ಮೆಜೆಟಿ ಮತ್ತು ರೆಡ್ಡಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಮೈಂಟ್ರಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಹುಲ್ ಜೈಮಿನಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿ ಬಂಡ್ಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿಯು ಮೀಸಲಾದ ವಿತರಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಲಾಕ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ==ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು== ೨೦೧೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಬಾಹ್ಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಮೊದಲನೆಯದು ಅಕ್ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಎಫ್ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ವೆಂಚರ್ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೂಡಿಕೆ. ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಬೆಸ್ಸೆಮರ್ ವೆಂಚರ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮನಿ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ೧೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ನಾಸ್ಪರ್ಸ್ ಸ್ವಿಗ್ಗಿಗೆ ೮೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣದ ಸುತ್ತನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮೂಲದ ಮೀಟುವಾನ್-ಡಯಾನ್‌ಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾಸ್ಪರ್ಸ್‌ನಿಂದ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯು ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ೧ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |last1=Singal |first1=Aastha |title=Swiggy Timeline: From a Bootstrapped Venture to India's Fastest Growing Unicorn (Infographic) |url=https://www.entrepreneur.com/article/325292 |website=Entrepreneur |accessdate=21 February 2020 |language=en |date=23 December 2018 |archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419163911/https://www.entrepreneur.com/article/325292 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ರೆಡಿ-ಟು-ಈಟ್ ಫುಡ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಫಿಂಗರ್‌ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೩೧ ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ==ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು== ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಬರ್ಗರ್ ಕಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Online ordering app Swiggy ties up with Burger King |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/food/online-ordering-app-swiggy-ties-up-with-burger-king/articleshow/49858780.cms |website=The Economic Times |accessdate=21 February 2020 |date=20 November 2015}}</ref> ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್ ಗೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಇಂಡಿಫಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. == ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಹಾರ== ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶೇಕಡಾವಾರು ಆದೇಶವನ್ನು ಆಯೋಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೦ ರೂ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ವಿತರಣಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.. ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಹರ್ಷ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಆದೇಶ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಂತಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿತರಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರೂಟಿಂಗ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ವಿತರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿಯ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ==ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ== ಐಬಿಇಎಫ್‌ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫುಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಹಾರವು ಇನ್ನೂ ಹೊಸ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಹಾರ ಆದೇಶದ ಪಾಲು ಒಟ್ಟಾರೆ [[ಆಹಾರ]] ಆದೇಶ ವ್ಯವಹಾರದ ಏಕ ಅಂಕೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦-೬,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨೦-೩೦ ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 6wpdxsvv6a98n994mjihm5lo5mryqe2 828 120772 1377534 1260027 2026-02-16T01:11:16Z en>JPxG 0 copy slopped edit from sandbox to provide a link to Special:EditPage for the linked pages; looks great to me on all the testcases, i dont think this will bust anything but yolo [[User:Pppery]] feel free to shoot me if i break anything 1377534 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mMessageBox = require('Module:Message box') local TNT = require('Module:TNT') local p = {} local function format(msg, ...) return TNT.format('I18n/Uses TemplateStyles', msg, ...) end local function getConfig() return mw.loadData('Module:Uses TemplateStyles/config') end local function makeEditSup(pageName) return string.format('<sup>&lbrack;[[Special:Edit/%s|e]]&rbrack;</sup>', pageName) end -- Build just the "(sandbox)" suffix using the i18n message, without duplicating the main link. local function makeSandboxSuffix(tsSandboxPrefixed) -- i18n message is: "$1 ([[$2|sandbox]])" -- Passing empty $1 yields " ([[:...|sandbox]])" -> trim leading whitespace to get "(sandbox)" portion. local s = format('sandboxlink', '', ':' .. tsSandboxPrefixed) return (s:gsub('^%s+', '')) end local function renderBox(tStyles) local boxArgs = { type = 'notice', small = true, image = string.format('[[File:Farm-Fresh css add.svg|32px|alt=%s]]', format('logo-alt')) } if #tStyles < 1 then boxArgs.text = string.format('<strong class="error">%s</strong>', format('error-emptylist')) else local cfg = getConfig() local tStylesLinks = {} for i, ts in ipairs(tStyles) do local viewLink = string.format('[[:%s]]', ts) local editSup = makeEditSup(ts) local out = viewLink .. editSup -- Optional sandbox link + sandbox edit link local tsTitle = mw.title.new(ts) if tsTitle and cfg['sandbox_title'] then local tsSandboxTitle = mw.title.new(string.format( '%s:%s/%s/%s', tsTitle.nsText, tsTitle.baseText, cfg['sandbox_title'], tsTitle.subpageText )) if tsSandboxTitle and tsSandboxTitle.exists then local sandboxSuffix = makeSandboxSuffix(tsSandboxTitle.prefixedText) local sandboxEditSup = makeEditSup(tsSandboxTitle.prefixedText) out = out .. ' ' .. sandboxSuffix .. ' ' .. sandboxEditSup end end tStylesLinks[i] = out end local tStylesList = mList.makeList('bulleted', tStylesLinks) boxArgs.text = format( mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(828, 829) and 'header-module' or 'header-template' ) .. '\n' .. tStylesList end return mMessageBox.main('mbox', boxArgs) end local function renderTrackingCategories(args, tStyles, titleObj) if yesno(args.nocat) then return '' end local cfg = getConfig() local cats = {} -- Error category if #tStyles < 1 and cfg['error_category'] then cats[#cats + 1] = cfg['error_category'] end -- TemplateStyles category titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if (titleObj.namespace == 10 or titleObj.namespace == 828) and not cfg['subpage_blacklist'][titleObj.subpageText] then local category = args.category or cfg['default_category'] if category then cats[#cats + 1] = category end if not yesno(args.noprotcat) and (cfg['protection_conflict_category'] or cfg['padlock_pattern']) then local currentProt = titleObj.protectionLevels["edit"] and titleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil local addedLevelCat = false local addedPadlockCat = false for _, ts in ipairs(tStyles) do local tsTitleObj = mw.title.new(ts) local tsProt = tsTitleObj.protectionLevels["edit"] and tsTitleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil if cfg['padlock_pattern'] and tsProt and not addedPadlockCat then local content = tsTitleObj:getContent() if not content:find(cfg['padlock_pattern']) then cats[#cats + 1] = cfg['missing_padlock_category'] addedPadlockCat = true end end if cfg['protection_conflict_category'] and currentProt and tsProt ~= currentProt and not addedLevelCat then currentProt = cfg['protection_hierarchy'][currentProt] or 0 tsProt = cfg['protection_hierarchy'][tsProt] or 0 if tsProt < currentProt then addedLevelCat = true cats[#cats + 1] = cfg['protection_conflict_category'] end end end end end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) local cfg = getConfig() if #args == 0 then local prefixed = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText prefixed = prefixed:gsub("/doc", "") args[1] = prefixed .. "/" .. cfg["default_subpage_name"] end local tStyles = mTableTools.compressSparseArray(args) local box = renderBox(tStyles) local trackingCategories = renderTrackingCategories(args, tStyles) return box .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('^%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p fzxzfes95mnfacwuhc6k9zeaixdtemr 1377535 1377534 2026-07-28T16:37:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Uses_TemplateStyles]] 1377534 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mMessageBox = require('Module:Message box') local TNT = require('Module:TNT') local p = {} local function format(msg, ...) return TNT.format('I18n/Uses TemplateStyles', msg, ...) end local function getConfig() return mw.loadData('Module:Uses TemplateStyles/config') end local function makeEditSup(pageName) return string.format('<sup>&lbrack;[[Special:Edit/%s|e]]&rbrack;</sup>', pageName) end -- Build just the "(sandbox)" suffix using the i18n message, without duplicating the main link. local function makeSandboxSuffix(tsSandboxPrefixed) -- i18n message is: "$1 ([[$2|sandbox]])" -- Passing empty $1 yields " ([[:...|sandbox]])" -> trim leading whitespace to get "(sandbox)" portion. local s = format('sandboxlink', '', ':' .. tsSandboxPrefixed) return (s:gsub('^%s+', '')) end local function renderBox(tStyles) local boxArgs = { type = 'notice', small = true, image = string.format('[[File:Farm-Fresh css add.svg|32px|alt=%s]]', format('logo-alt')) } if #tStyles < 1 then boxArgs.text = string.format('<strong class="error">%s</strong>', format('error-emptylist')) else local cfg = getConfig() local tStylesLinks = {} for i, ts in ipairs(tStyles) do local viewLink = string.format('[[:%s]]', ts) local editSup = makeEditSup(ts) local out = viewLink .. editSup -- Optional sandbox link + sandbox edit link local tsTitle = mw.title.new(ts) if tsTitle and cfg['sandbox_title'] then local tsSandboxTitle = mw.title.new(string.format( '%s:%s/%s/%s', tsTitle.nsText, tsTitle.baseText, cfg['sandbox_title'], tsTitle.subpageText )) if tsSandboxTitle and tsSandboxTitle.exists then local sandboxSuffix = makeSandboxSuffix(tsSandboxTitle.prefixedText) local sandboxEditSup = makeEditSup(tsSandboxTitle.prefixedText) out = out .. ' ' .. sandboxSuffix .. ' ' .. sandboxEditSup end end tStylesLinks[i] = out end local tStylesList = mList.makeList('bulleted', tStylesLinks) boxArgs.text = format( mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(828, 829) and 'header-module' or 'header-template' ) .. '\n' .. tStylesList end return mMessageBox.main('mbox', boxArgs) end local function renderTrackingCategories(args, tStyles, titleObj) if yesno(args.nocat) then return '' end local cfg = getConfig() local cats = {} -- Error category if #tStyles < 1 and cfg['error_category'] then cats[#cats + 1] = cfg['error_category'] end -- TemplateStyles category titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if (titleObj.namespace == 10 or titleObj.namespace == 828) and not cfg['subpage_blacklist'][titleObj.subpageText] then local category = args.category or cfg['default_category'] if category then cats[#cats + 1] = category end if not yesno(args.noprotcat) and (cfg['protection_conflict_category'] or cfg['padlock_pattern']) then local currentProt = titleObj.protectionLevels["edit"] and titleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil local addedLevelCat = false local addedPadlockCat = false for _, ts in ipairs(tStyles) do local tsTitleObj = mw.title.new(ts) local tsProt = tsTitleObj.protectionLevels["edit"] and tsTitleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil if cfg['padlock_pattern'] and tsProt and not addedPadlockCat then local content = tsTitleObj:getContent() if not content:find(cfg['padlock_pattern']) then cats[#cats + 1] = cfg['missing_padlock_category'] addedPadlockCat = true end end if cfg['protection_conflict_category'] and currentProt and tsProt ~= currentProt and not addedLevelCat then currentProt = cfg['protection_hierarchy'][currentProt] or 0 tsProt = cfg['protection_hierarchy'][tsProt] or 0 if tsProt < currentProt then addedLevelCat = true cats[#cats + 1] = cfg['protection_conflict_category'] end end end end end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) local cfg = getConfig() if #args == 0 then local prefixed = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText prefixed = prefixed:gsub("/doc", "") args[1] = prefixed .. "/" .. cfg["default_subpage_name"] end local tStyles = mTableTools.compressSparseArray(args) local box = renderBox(tStyles) local trackingCategories = renderTrackingCategories(args, tStyles) return box .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('^%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p fzxzfes95mnfacwuhc6k9zeaixdtemr 828 123177 1377619 1331432 2026-07-26T05:11:30Z en>Ahechtbot 0 [[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page. 1377619 Scribunto text/plain return { ["IAST"] = 6300, ["IA_SCOTUS_URL"] = 3300, ["IBDB_name"] = 9800, ["ICD10"] = 5000, ["ICD9"] = 4400, ["ICS"] = 3500, ["ICS_flag"] = 3500, ["IDN"] = 3800, ["IMDb_episode"] = 11000, ["IMDb_episodes"] = 4100, ["IMDb_name"] = 172000, ["IMDb_title"] = 210000, ["IMO_Number"] = 4400, ["IMSLP"] = 9100, ["INA"] = 2400, ["IND"] = 8600, ["INR"] = 6500, ["INRConvert"] = 6700, ["INRConvert/CurrentRate"] = 6600, ["INRConvert/USD"] = 6600, ["INRConvert/out"] = 6600, ["IOBDB_name"] = 2100, ["IP"] = 2800, ["IPA"] = 181000, ["IPA_audio_link"] = 5000, ["IPA_link"] = 5100, ["IPAblink"] = 2600, ["IPAc-cmn"] = 2800, ["IPAc-en"] = 55000, ["IPAc-pl"] = 51000, ["IPSummary"] = 82000, ["IP_summary"] = 83000, ["IPtalk"] = 18000, ["IPuser"] = 7600, ["IPvandal"] = 2800, ["IRC"] = 7100, ["IRI"] = 2500, ["IRL"] = 6000, ["IRN"] = 4000, ["ISBN"] = 474000, ["ISBN?"] = 2500, ["ISBNT"] = 46000, ["ISBN_missing"] = 3200, ["ISFDB_name"] = 4300, ["ISFDB_title"] = 5100, ["ISL"] = 2300, ["ISO_15924/script-example-character"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article/format"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article/label"] = 3000, ["ISO_3166_code"] = 240000, ["ISO_3166_name"] = 16000, ["ISO_639_name"] = 28000, ["ISP"] = 3700, ["ISR"] = 5400, ["ISSN"] = 12000, ["ISSN_link"] = 33000, ["ISTAT"] = 8100, ["ISU_figure_skater"] = 2300, ["ITA"] = 20000, ["ITF"] = 6800, ["ITF_profile"] = 2600, ["ITIS"] = 5900, ["ITN_talk"] = 13000, ["ITN_talk/date"] = 13000, ["IUCN_banner"] = 15000, ["I_sup"] = 4900, ["Ice_hockey_box"] = 2000, ["Ice_hockey_stats"] = 20000, ["Icehockeystats"] = 11000, ["Icelandic_name"] = 2100, ["Icon"] = 664000, ["If"] = 429000, ["If_all"] = 7700, ["If_autoconfirmed"] = 2200, ["If_between"] = 4800, ["If_both"] = 207000, ["If_dark"] = 4000, ["If_dark/styles.css"] = 4000, ["If_either"] = 33000, ["If_empty"] = 6700000, ["If_first_display_both"] = 122000, ["If_in_category"] = 164000, ["If_in_page"] = 22000, ["If_last_display_both"] = 38000, ["If_mobile"] = 2100, ["If_mobile/styles.css"] = 2500, ["If_preview"] = 65000, ["If_then_show"] = 439000, ["Ifempty"] = 941000, ["Ifeq"] = 83000, ["Iferror_then_show"] = 4000, ["Ifexist_not_redirect"] = 1890000, ["Ifnotempty"] = 18000, ["Ifnoteq_then_show"] = 2300, ["Ifnumber"] = 75000, ["Ifsubst"] = 1020000, ["Ih"] = 8100, ["Ill"] = 252000, ["Illm"] = 6000, ["Image_frame"] = 6200, ["Image_label"] = 4700, ["Image_label_begin"] = 4100, ["Image_label_end"] = 4100, ["Image_label_small"] = 2600, ["Image_needed"] = 4500, ["Image_other"] = 190000, ["Image_requested"] = 137000, ["Image_requested/Category_helper"] = 126000, ["Imbox"] = 996000, ["Imdb_name"] = 5400, ["Imdb_title"] = 2900, ["Importance"] = 15000, ["Importance/colour"] = 30000, ["Importance_mask"] = 618000, ["Improve_categories"] = 7600, ["Improve_documentation"] = 4200, ["Improve_plot"] = 4100, ["In_class"] = 5600, ["In_lang"] = 387000, ["In_progress"] = 3800, ["In_string"] = 305000, ["In_title"] = 29000, ["Inactive_userpage_blanked"] = 4000, ["Inaturalist_taxon"] = 3800, ["Include-USGov"] = 25000, ["Incomplete_list"] = 24000, ["Inconclusive"] = 2300, ["Increase"] = 60000, ["Incumbent_pope"] = 4700, ["Indent"] = 2300, ["Indented_plainlist"] = 2700, ["Independent_sources"] = 10000, ["IndexFungorum"] = 2100, ["Indian_English"] = 5000, ["Indian_railway_code"] = 3500, ["Indian_rupee"] = 12000, ["Inflation"] = 27000, ["Inflation-fn"] = 5800, ["Inflation-year"] = 4300, ["Inflation/IN/startyear"] = 6600, ["Inflation/UK"] = 5500, ["Inflation/UK/dataset"] = 5500, ["Inflation/UK/startyear"] = 5500, ["Inflation/US"] = 16000, ["Inflation/US-GDP"] = 3000, ["Inflation/US-GDP/dataset"] = 3000, ["Inflation/US-GDP/startyear"] = 3000, ["Inflation/US/dataset"] = 16000, ["Inflation/US/startyear"] = 16000, ["Inflation/fn"] = 7500, ["Inflation/year"] = 33000, ["Info"] = 5600, ["Infobox"] = 3420000, ["Infobox/Columns"] = 3300, ["Infobox/mobileviewfix.css"] = 174000, ["Infobox/styles-images.css"] = 20000, ["Infobox3cols"] = 28000, ["Infobox_AFL_biography"] = 15000, ["Infobox_Athletics_Championships"] = 3400, ["Infobox_Australian_place"] = 15000, ["Infobox_Australian_place/styles.css"] = 15000, ["Infobox_Australian_place/table"] = 11000, ["Infobox_COA_wide"] = 3700, ["Infobox_Canada_electoral_district"] = 2600, ["Infobox_Chinese"] = 23000, ["Infobox_Chinese/Chinese"] = 3200, ["Infobox_Chinese/Footer"] = 7200, ["Infobox_Chinese/Header"] = 7200, ["Infobox_Christian_leader"] = 23000, ["Infobox_French_commune"] = 38000, ["Infobox_French_subdivision"] = 2200, ["Infobox_Gaelic_games_biography"] = 5500, ["Infobox_Gaelic_games_player"] = 3300, ["Infobox_German_location"] = 11000, ["Infobox_German_place"] = 14000, ["Infobox_Grand_Prix_race_report"] = 2200, ["Infobox_Greece_place"] = 3600, ["Infobox_Greek_Dimos"] = 3000, ["Infobox_Hindu_temple"] = 2900, ["Infobox_Indian_constituency"] = 5800, ["Infobox_Indian_constituency/defaultdata"] = 5800, ["Infobox_Italian_comune"] = 8100, ["Infobox_Korean"] = 2300, ["Infobox_Korean/auto"] = 14000, ["Infobox_Korean/auto/categories"] = 14000, ["Infobox_Korean/base"] = 2300, ["Infobox_Korean/base/auto"] = 17000, ["Infobox_Korean/categories"] = 2300, ["Infobox_Korean_name"] = 2300, ["Infobox_Korean_name/auto"] = 14000, ["Infobox_Korean_television_name"] = 3400, ["Infobox_NASCAR_driver"] = 2300, ["Infobox_NASCAR_race_report"] = 2700, ["Infobox_NCAA_basketball_conference_tournament"] = 2100, ["Infobox_NCAA_team_season"] = 10000, ["Infobox_NFL_biography"] = 27000, ["Infobox_NFL_team_season"] = 2300, ["Infobox_NRHP"] = 74000, ["Infobox_NRHP/conv"] = 19000, ["Infobox_NRHP/locmapin2region"] = 67000, ["Infobox_Olympic_event"] = 8000, ["Infobox_Olympic_event/event_link"] = 8000, ["Infobox_Olympic_event/games_text"] = 8000, ["Infobox_Pan_American_Games_event"] = 2900, ["Infobox_Paralympic_event"] = 2900, ["Infobox_Paralympic_event/games_text"] = 2900, ["Infobox_Romanian_subdivision"] = 3200, ["Infobox_Russian_district"] = 2100, ["Infobox_Russian_inhabited_locality"] = 4700, ["Infobox_Russian_inhabited_locality/PosMapFS"] = 4200, ["Infobox_Russian_inhabited_locality/federal_subject"] = 4600, ["Infobox_SCOTUS_case"] = 4600, ["Infobox_SSSI"] = 2000, ["Infobox_Site_of_Special_Scientific_Interest"] = 2100, ["Infobox_Slovak_place"] = 3000, ["Infobox_Swiss_town"] = 2900, ["Infobox_Switzerland_municipality"] = 2900, ["Infobox_Turkey_place"] = 20000, ["Infobox_U.S._county"] = 3000, ["Infobox_U.S._county/district"] = 3000, ["Infobox_U.S._legislation"] = 2000, ["Infobox_UK_constituency"] = 2200, ["Infobox_UK_constituency/year"] = 2200, ["Infobox_UK_legislation"] = 6400, ["Infobox_UK_place"] = 27000, ["Infobox_UK_place/NoDialCode"] = 8200, ["Infobox_UK_place/NoPostCode"] = 3600, ["Infobox_UK_place/area"] = 2700, ["Infobox_UK_place/dens"] = 2300, ["Infobox_UK_place/dist"] = 2800, ["Infobox_UK_place/local"] = 27000, ["Infobox_UK_place/styles.css"] = 27000, ["Infobox_UNESCO_World_Heritage_Site"] = 2200, ["Infobox_UN_resolution"] = 2300, ["Infobox_US_Supreme_Court_case"] = 4800, ["Infobox_US_Supreme_Court_case/courts"] = 4800, ["Infobox_United_States_legislative_district"] = 2700, ["Infobox_United_States_legislative_district/representative"] = 2700, ["Infobox_Wikipedia_user"] = 12000, ["Infobox_academic"] = 27000, ["Infobox_aircraft"] = 13000, ["Infobox_aircraft/styles.css"] = 14000, ["Infobox_aircraft_occurrence"] = 2900, ["Infobox_airline"] = 4800, ["Infobox_airline/styles.css"] = 4800, ["Infobox_airport"] = 14000, ["Infobox_airport/datatable"] = 13000, ["Infobox_airport/styles.css"] = 14000, ["Infobox_album"] = 169000, ["Infobox_album/color"] = 208000, ["Infobox_album/link"] = 169000, ["Infobox_anatomy"] = 4500, ["Infobox_animanga/Footer"] = 7800, ["Infobox_animanga/Header"] = 7800, ["Infobox_animanga/Print"] = 6600, ["Infobox_animanga/Video"] = 5100, ["Infobox_architect"] = 4400, ["Infobox_artist"] = 35000, ["Infobox_artist_discography"] = 6500, ["Infobox_artwork"] = 15000, ["Infobox_automobile"] = 9300, ["Infobox_award"] = 16000, ["Infobox_badminton_player"] = 3300, ["Infobox_baseball_biography"] = 30000, ["Infobox_baseball_biography/style"] = 30000, ["Infobox_baseball_biography/styles.css"] = 30000, ["Infobox_baseball_team_season"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/leagueseason"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/season"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/styles.css"] = 3300, ["Infobox_basketball_biography"] = 23000, ["Infobox_basketball_biography/style"] = 23000, ["Infobox_basketball_club"] = 3300, ["Infobox_basketball_club/styles.css"] = 3300, ["Infobox_beauty_pageant"] = 2200, ["Infobox_bilateral_relations"] = 5000, ["Infobox_bishop_styles"] = 2500, ["Infobox_body_of_water"] = 19000, ["Infobox_book"] = 62000, ["Infobox_book/styles.css"] = 62000, ["Infobox_boxer"] = 6500, ["Infobox_brand"] = 2200, ["Infobox_brand/styles.css"] = 2200, ["Infobox_bridge"] = 6800, ["Infobox_building"] = 34000, ["Infobox_bus_company"] = 2000, ["Infobox_cemetery"] = 2100, ["Infobox_character"] = 8400, ["Infobox_character/styles.css"] = 8400, ["Infobox_chess_biography"] = 4800, ["Infobox_chess_player"] = 3800, ["Infobox_church"] = 17000, ["Infobox_church/denomination"] = 17000, ["Infobox_church/font_color"] = 17000, ["Infobox_civil_conflict"] = 3200, ["Infobox_civilian_attack"] = 7600, ["Infobox_college_coach"] = 13000, ["Infobox_college_football_game"] = 2300, ["Infobox_college_football_player"] = 2600, ["Infobox_college_sports_team_season"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/link"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/name"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/succession"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/team"] = 45000, ["Infobox_comedian"] = 2200, ["Infobox_comic_book_title"] = 3200, ["Infobox_comics_character"] = 3500, ["Infobox_comics_creator"] = 3600, ["Infobox_comics_creator/styles.css"] = 3600, ["Infobox_company"] = 93000, ["Infobox_company/styles.css"] = 93000, ["Infobox_computing_device"] = 2600, ["Infobox_concert"] = 3900, ["Infobox_constituency"] = 7700, ["Infobox_country"] = 7100, ["Infobox_country/formernext"] = 6700, ["Infobox_country/imagetable"] = 5600, ["Infobox_country/multirow"] = 9300, ["Infobox_country/status_text"] = 3100, ["Infobox_country/styles.css"] = 7200, ["Infobox_country_at_games"] = 17000, ["Infobox_country_at_games/core"] = 17000, ["Infobox_country_at_games/see_also"] = 14000, ["Infobox_court_case"] = 5300, ["Infobox_court_case/images"] = 2900, ["Infobox_court_case/styles.css"] = 5300, ["Infobox_cricket_tournament"] = 2800, ["Infobox_cricketer"] = 32000, ["Infobox_cricketer/career"] = 32000, ["Infobox_cricketer/national_side"] = 7700, ["Infobox_criminal"] = 7700, ["Infobox_curler"] = 2800, ["Infobox_cycling_race_report"] = 5000, ["Infobox_cyclist"] = 17000, ["Infobox_dam"] = 5900, ["Infobox_deity"] = 2300, ["Infobox_deity/color"] = 2300, ["Infobox_designation_list"] = 32000, ["Infobox_designation_list/entry"] = 23000, ["Infobox_dim"] = 6400, ["Infobox_diocese"] = 4100, ["Infobox_drug"] = 12000, ["Infobox_drug/chemical_formula"] = 12000, ["Infobox_drug/data_page_link"] = 12000, ["Infobox_drug/formatATC"] = 12000, ["Infobox_drug/formatCASnumber"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChEBI"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChEMBL"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChemDBNIAID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChemSpider"] = 12000, ["Infobox_drug/formatCompTox"] = 12000, ["Infobox_drug/formatDrugBank"] = 12000, ["Infobox_drug/formatIUPHARBPS"] = 12000, ["Infobox_drug/formatJmol"] = 12000, ["Infobox_drug/formatKEGG"] = 12000, ["Infobox_drug/formatPDBligand"] = 11000, ["Infobox_drug/formatPubChemCID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatPubChemSID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatUNII"] = 12000, ["Infobox_drug/legal_status"] = 12000, ["Infobox_drug/licence"] = 12000, ["Infobox_drug/maintenance_categories"] = 12000, ["Infobox_drug/non-ref-space"] = 4000, ["Infobox_drug/pregnancy_category"] = 12000, ["Infobox_drug/styles.css"] = 12000, ["Infobox_drug/title"] = 12000, ["Infobox_economist"] = 2000, ["Infobox_election"] = 40000, ["Infobox_election/shortname"] = 2600, ["Infobox_election/styles.css"] = 40000, ["Infobox_enzyme"] = 5100, ["Infobox_ethnic_group"] = 8100, ["Infobox_event"] = 7800, ["Infobox_family"] = 2800, ["Infobox_field_hockey_player"] = 2500, ["Infobox_figure_skater"] = 4000, ["Infobox_film"] = 170000, ["Infobox_film/short_description"] = 165000, ["Infobox_film_awards"] = 3200, ["Infobox_film_awards/link"] = 3200, ["Infobox_film_awards/style"] = 3200, ["Infobox_film_or_theatre_festival"] = 2100, ["Infobox_food"] = 7800, ["Infobox_football_biography"] = 219000, ["Infobox_football_club"] = 29000, ["Infobox_football_club_season"] = 24000, ["Infobox_football_league"] = 2800, ["Infobox_football_league_season"] = 22000, ["Infobox_football_match"] = 6700, ["Infobox_football_tournament"] = 2200, ["Infobox_football_tournament_season"] = 9400, ["Infobox_former_subdivision"] = 3700, ["Infobox_former_subdivision/styles.css"] = 3700, ["Infobox_galaxy"] = 3400, ["Infobox_game"] = 3100, ["Infobox_game_score"] = 3800, ["Infobox_games"] = 2100, ["Infobox_gene"] = 13000, ["Infobox_given_name"] = 4100, ["Infobox_golfer"] = 4900, ["Infobox_golfer/highest_ranking"] = 4900, ["Infobox_government_agency"] = 13000, ["Infobox_government_cabinet"] = 3600, ["Infobox_gridiron_football_biography"] = 40000, ["Infobox_gridiron_football_biography/position"] = 39000, ["Infobox_gridiron_football_team_season"] = 4100, ["Infobox_gymnast"] = 5900, ["Infobox_handball_biography"] = 5500, ["Infobox_historic_site"] = 21000, ["Infobox_holiday"] = 2200, ["Infobox_holiday/date"] = 2200, ["Infobox_horseraces"] = 2700, ["Infobox_hospital"] = 7000, ["Infobox_hospital/care_system"] = 7000, ["Infobox_hospital/lists"] = 7000, ["Infobox_hurling_championship"] = 2700, ["Infobox_ice_hockey_biography"] = 21000, ["Infobox_ice_hockey_player"] = 18000, ["Infobox_ice_hockey_team"] = 3300, ["Infobox_ice_hockey_team_season"] = 2200, ["Infobox_international_football_competition"] = 6700, ["Infobox_islands"] = 9700, ["Infobox_islands/area"] = 10000, ["Infobox_islands/density"] = 10000, ["Infobox_islands/length"] = 9700, ["Infobox_islands/styles.css"] = 9700, ["Infobox_journal"] = 10000, ["Infobox_journal/Abbreviation_search"] = 10000, ["Infobox_journal/Bluebook_check"] = 9900, ["Infobox_journal/Former_check"] = 9900, ["Infobox_journal/ISO_4_check"] = 9900, ["Infobox_journal/ISSN-eISSN"] = 9900, ["Infobox_journal/Indexing_search"] = 10000, ["Infobox_journal/MathSciNet_check"] = 9900, ["Infobox_journal/NLM_check"] = 9900, ["Infobox_journal/frequency"] = 9000, ["Infobox_journal/openaccess"] = 2700, ["Infobox_judoka"] = 2800, ["Infobox_lake"] = 3900, ["Infobox_language"] = 10000, ["Infobox_language/family-color"] = 12000, ["Infobox_language/genetic"] = 7000, ["Infobox_language/lingualist"] = 10000, ["Infobox_language/linguistlist"] = 10000, ["Infobox_language/ref"] = 7400, ["Infobox_law_enforcement_agency"] = 2200, ["Infobox_legislation"] = 2800, ["Infobox_legislative_district"] = 2300, ["Infobox_legislative_election"] = 2700, ["Infobox_legislative_election/row"] = 2600, ["Infobox_legislative_election/styles.css"] = 2700, ["Infobox_legislative_term"] = 2100, ["Infobox_legislature"] = 4400, ["Infobox_library"] = 2500, ["Infobox_lighthouse"] = 2600, ["Infobox_lighthouse/light"] = 2600, ["Infobox_locomotive"] = 5000, ["Infobox_magazine"] = 8300, ["Infobox_manner_of_address"] = 4200, ["Infobox_martial_artist"] = 6300, ["Infobox_martial_artist/record"] = 6300, ["Infobox_medal_templates"] = 477000, ["Infobox_medical_condition"] = 9900, ["Infobox_medical_condition_(new)"] = 6400, ["Infobox_medical_details"] = 2500, ["Infobox_medical_person"] = 2400, ["Infobox_militant_organization"] = 2200, ["Infobox_military_conflict"] = 28000, ["Infobox_military_installation"] = 11000, ["Infobox_military_person"] = 54000, ["Infobox_military_unit"] = 29000, ["Infobox_mine"] = 2300, ["Infobox_mineral"] = 2000, ["Infobox_mobile_phone"] = 2500, ["Infobox_mobile_phone/size"] = 2100, ["Infobox_mobile_phone/weight"] = 2200, ["Infobox_model"] = 2400, ["Infobox_monument"] = 2800, ["Infobox_mountain"] = 30000, ["Infobox_multi-sport_competition_event"] = 2800, ["Infobox_museum"] = 12000, ["Infobox_musical_artist"] = 131000, ["Infobox_musical_artist/hCard_class"] = 122000, ["Infobox_musical_composition"] = 3700, ["Infobox_name"] = 8800, ["Infobox_name_module"] = 9300, ["Infobox_newspaper"] = 11000, ["Infobox_newspaper/styles.css"] = 11000, ["Infobox_noble"] = 7800, ["Infobox_officeholder"] = 279000, ["Infobox_officeholder/office"] = 286000, ["Infobox_official_post"] = 9800, ["Infobox_organization"] = 43000, ["Infobox_pageant_titleholder"] = 3100, ["Infobox_park"] = 9900, ["Infobox_person"] = 571000, ["Infobox_person/Wikidata"] = 4900, ["Infobox_person/height"] = 115000, ["Infobox_person/length"] = 7700, ["Infobox_person/weight"] = 74000, ["Infobox_philosopher"] = 3800, ["Infobox_planet"] = 4700, ["Infobox_play"] = 4600, ["Infobox_political_party"] = 16000, ["Infobox_power_station"] = 3400, ["Infobox_prepared_food"] = 2500, ["Infobox_professional_wrestler"] = 4800, ["Infobox_professional_wrestling_event"] = 3300, ["Infobox_protected_area"] = 15000, ["Infobox_protein_family"] = 2200, ["Infobox_publisher"] = 2600, ["Infobox_racehorse"] = 5900, ["Infobox_racing_driver"] = 5800, ["Infobox_racing_driver_series_section"] = 2900, ["Infobox_radio_station"] = 22000, ["Infobox_radio_station/styles.css"] = 22000, ["Infobox_rail"] = 3200, ["Infobox_rail_line"] = 8000, ["Infobox_rail_service"] = 3300, ["Infobox_reality_competition_season"] = 4300, ["Infobox_record_label"] = 4200, ["Infobox_recurring_event"] = 8000, ["Infobox_religious_biography"] = 7200, ["Infobox_religious_building"] = 15000, ["Infobox_religious_building/color"] = 21000, ["Infobox_restaurant"] = 4600, ["Infobox_river"] = 32000, ["Infobox_river/calcunit"] = 32000, ["Infobox_river/discharge"] = 32000, ["Infobox_river/row-style"] = 32000, ["Infobox_river/source"] = 32000, ["Infobox_road"] = 25000, ["Infobox_road/meta/mask/category"] = 24000, ["Infobox_road/meta/mask/country"] = 25000, ["Infobox_road/styles.css"] = 26000, ["Infobox_road_small"] = 2500, ["Infobox_rockunit"] = 6500, ["Infobox_royalty"] = 26000, ["Infobox_royalty/short_description"] = 8800, ["Infobox_rugby_biography"] = 19000, ["Infobox_rugby_biography/correct_date"] = 19000, ["Infobox_rugby_biography/depcheck"] = 19000, ["Infobox_rugby_league_biography"] = 11000, ["Infobox_rugby_league_biography/PLAYER"] = 11000, ["Infobox_rugby_team"] = 2700, ["Infobox_sailboat_specifications"] = 2300, ["Infobox_saint"] = 5500, ["Infobox_school"] = 40000, ["Infobox_school/short_description"] = 40000, ["Infobox_school/styles.css"] = 40000, ["Infobox_school_district"] = 6500, ["Infobox_school_district/styles.css"] = 6500, ["Infobox_scientist"] = 57000, ["Infobox_settlement"] = 597000, ["Infobox_settlement/areadisp"] = 259000, ["Infobox_settlement/columns"] = 108000, ["Infobox_settlement/columns/styles.css"] = 108000, ["Infobox_settlement/densdisp"] = 457000, ["Infobox_settlement/lengthdisp"] = 182000, ["Infobox_settlement/link"] = 107000, ["Infobox_settlement/styles.css"] = 597000, ["Infobox_ship"] = 43000, ["Infobox_ship/career"] = 39000, ["Infobox_ship/characteristics"] = 43000, ["Infobox_ship/class_overview"] = 4400, ["Infobox_ship/image"] = 42000, ["Infobox_ship/service_record"] = 2500, ["Infobox_shopping_mall"] = 3800, ["Infobox_short_story"] = 2700, ["Infobox_skier"] = 2700, ["Infobox_soap_character"] = 3100, ["Infobox_social_media_personality"] = 4400, ["Infobox_software"] = 14000, ["Infobox_software/simple"] = 15000, ["Infobox_song"] = 83000, ["Infobox_song/color"] = 83000, ["Infobox_song/link"] = 83000, ["Infobox_song_contest_national_year/Year"] = 2100, ["Infobox_spaceflight"] = 4100, ["Infobox_spaceflight/styles.css"] = 4100, ["Infobox_speed_skater"] = 2000, ["Infobox_sport_event"] = 2800, ["Infobox_sports_competition_event"] = 24000, ["Infobox_sports_competition_event/medalrow"] = 15000, ["Infobox_sports_league"] = 5600, ["Infobox_sports_season"] = 6900, ["Infobox_sports_team"] = 2300, ["Infobox_sportsperson"] = 159000, ["Infobox_stadium"] = 2600, ["Infobox_station"] = 58000, ["Infobox_station/services"] = 58000, ["Infobox_station/styles.css"] = 58000, ["Infobox_street"] = 4400, ["Infobox_swimmer"] = 11000, ["Infobox_television"] = 64000, ["Infobox_television/Short_description"] = 61000, ["Infobox_television/styles.css"] = 64000, ["Infobox_television_channel"] = 6700, ["Infobox_television_channel/styles.css"] = 6700, ["Infobox_television_episode"] = 13000, ["Infobox_television_episode/styles.css"] = 14000, ["Infobox_television_season"] = 11000, ["Infobox_television_station"] = 3200, ["Infobox_television_station/styles.css"] = 3300, ["Infobox_tennis_biography"] = 11000, ["Infobox_tennis_event"] = 3300, ["Infobox_tennis_tournament"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament/heading"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament/style"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament_event"] = 22000, ["Infobox_tennis_tournament_year"] = 11000, ["Infobox_tennis_tournament_year/color"] = 33000, ["Infobox_tennis_tournament_year/footer"] = 33000, ["Infobox_tournament_season"] = 13000, ["Infobox_train"] = 2600, ["Infobox_university"] = 26000, ["Infobox_user"] = 3000, ["Infobox_venue"] = 20000, ["Infobox_video_game"] = 30000, ["Infobox_video_game/styles.css"] = 30000, ["Infobox_volleyball_biography"] = 5900, ["Infobox_weapon"] = 8100, ["Infobox_weather_event"] = 3500, ["Infobox_weather_event/Effects"] = 3300, ["Infobox_weather_event/Footer"] = 3300, ["Infobox_weather_event/History"] = 3200, ["Infobox_weather_event/SSHWS"] = 2000, ["Infobox_weather_event/meteorology"] = 3200, ["Infobox_weather_event/scale"] = 2100, ["Infobox_weather_event/styles.css"] = 3500, ["Infobox_website"] = 8300, ["Infobox_writer"] = 45000, ["Information"] = 98000, ["Information/styles.css"] = 98000, ["Inlang"] = 2400, ["Inline"] = 3800, ["Inline_block"] = 5400, ["Inprogress"] = 2600, ["Input_link"] = 32000, ["Instagram"] = 20000, ["InterSportStats"] = 5500, ["Interlanguage_link"] = 299000, ["Interlanguage_link_multi"] = 9600, ["International_Paralympic_Committee"] = 4200, ["International_football_primary_link"] = 3500, ["International_football_primary_style"] = 3500, ["International_football_secondary_style"] = 3400, ["Internet_Archive"] = 2200, ["Internet_Archive_SCOTUS_URL"] = 3300, ["Internet_Archive_author"] = 19000, ["Internet_Archive_film"] = 2600, ["Intitle"] = 21000, ["Ip"] = 2100, ["Iptalk"] = 18000, ["IranCensus2006"] = 30000, ["IranNCSGN"] = 3100, ["Iran_Census_2006"] = 30000, ["Irish_place_name"] = 3000, ["IsIPAddress"] = 45000, ["IsValidPageName"] = 3400, ["Is_MLB_league"] = 3300, ["Is_NPB_league"] = 3300, ["Is_continent"] = 13000, ["Is_country_in_Central_America"] = 17000, ["Is_country_in_the_Caribbean"] = 17000, ["Is_interwiki_link"] = 6500, ["Is_italic_taxon"] = 652000, ["Is_redirect"] = 382000, ["Is_time"] = 6700, ["Is_valid_page_name"] = 3400, ["Isbn"] = 10000, ["Isnum"] = 3000, ["Isnumeric"] = 119000, ["Iso2continent"] = 84000, ["Iso2country"] = 25000, ["Iso2country/article"] = 25000, ["Iso2country/data"] = 25000, ["Issubst"] = 64000, ["Italic_dab2"] = 5800, ["Italic_disambiguation"] = 2400, ["Italic_title"] = 257000, ["Italic_title_prefixed"] = 8800, ["Italictitle"] = 3000, ["Ivmbox"] = 142000, ["Ivory_messagebox"] = 187000, ["Ivory_messagebox/styles.css"] = 187000, ["Module:I18n/complex_date"] = 47000, ["Module:IP"] = 148000, ["Module:IPA"] = 184000, ["Module:IPA/data"] = 166000, ["Module:IPA/styles.css"] = 151000, ["Module:IPA_symbol"] = 6800, ["Module:IPA_symbol/data"] = 6800, ["Module:IPAc-en"] = 55000, ["Module:IPAc-en/data"] = 55000, ["Module:IPAc-en/phonemes"] = 55000, ["Module:IPAc-en/pronunciation"] = 55000, ["Module:IPAddress"] = 214000, ["Module:ISO_3166"] = 909000, ["Module:ISO_3166/data/AT"] = 2500, ["Module:ISO_3166/data/BA"] = 3400, ["Module:ISO_3166/data/CA"] = 2600, ["Module:ISO_3166/data/CH"] = 4200, ["Module:ISO_3166/data/CN"] = 2700, ["Module:ISO_3166/data/CZ"] = 6400, ["Module:ISO_3166/data/DE"] = 15000, ["Module:ISO_3166/data/ES"] = 3700, ["Module:ISO_3166/data/FR"] = 38000, ["Module:ISO_3166/data/GB"] = 7100, ["Module:ISO_3166/data/GR"] = 3500, ["Module:ISO_3166/data/IN"] = 29000, ["Module:ISO_3166/data/IR"] = 23000, ["Module:ISO_3166/data/IT"] = 2500, ["Module:ISO_3166/data/National"] = 909000, ["Module:ISO_3166/data/PL"] = 7600, ["Module:ISO_3166/data/RS"] = 3200, ["Module:ISO_3166/data/RU"] = 27000, ["Module:ISO_3166/data/UA"] = 2200, ["Module:ISO_3166/data/US"] = 90000, ["Module:ISO_639_name"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-1"] = 29000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-2"] = 21000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-2B"] = 20000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-3"] = 20000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-3_(dep)"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-5"] = 19000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_deprecated"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_name_to_code"] = 4500, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_override"] = 34000, ["Module:ISOdate"] = 47000, ["Module:Ice_hockey_box"] = 2000, ["Module:Icon"] = 677000, ["Module:Icon/data"] = 677000, ["Module:Icon_box"] = 260000, ["Module:Icon_box/data"] = 260000, ["Module:If_any_equal"] = 251000, ["Module:If_empty"] = 6730000, ["Module:If_in_category"] = 164000, ["Module:If_in_page"] = 22000, ["Module:If_not_given_or_empty"] = 80000, ["Module:If_preview"] = 1230000, ["Module:If_preview/configuration"] = 1230000, ["Module:If_preview/styles.css"] = 1230000, ["Module:In_lang"] = 387000, ["Module:Indent"] = 2300, ["Module:Infobox"] = 4680000, ["Module:Infobox/dates"] = 77000, ["Module:Infobox/styles.css"] = 4950000, ["Module:Infobox/utilities"] = 2600, ["Module:Infobox3cols"] = 320000, ["Module:InfoboxBuilder"] = 2700, ["Module:InfoboxImage"] = 5610000, ["Module:InfoboxImage/data"] = 3350000, ["Module:Infobox_body_of_water_tracking"] = 19000, ["Module:Infobox_cyclist_tracking"] = 17000, ["Module:Infobox_dim"] = 382000, ["Module:Infobox_dim/data"] = 235000, ["Module:Infobox_election"] = 42000, ["Module:Infobox_gene"] = 13000, ["Module:Infobox_gene/orthologs"] = 13000, ["Module:Infobox_mapframe"] = 1680000, ["Module:Infobox_military_conflict"] = 28000, ["Module:Infobox_military_conflict/styles.css"] = 28000, ["Module:Infobox_multi-lingual_name"] = 23000, ["Module:Infobox_multi-lingual_name/data"] = 23000, ["Module:Infobox_power_station"] = 3400, ["Module:Infobox_road"] = 26000, ["Module:Infobox_road/browselinks"] = 26000, ["Module:Infobox_road/errors"] = 25000, ["Module:Infobox_road/length"] = 26000, ["Module:Infobox_road/locations"] = 25000, ["Module:Infobox_road/map"] = 25000, ["Module:Infobox_road/route"] = 26000, ["Module:Infobox_road/sections"] = 25000, ["Module:Infobox_ship"] = 43000, ["Module:Infobox_ship/data"] = 43000, ["Module:Infobox_ship/styles.css"] = 43000, ["Module:Infobox_television"] = 64000, ["Module:Infobox_television_disambiguation_check"] = 71000, ["Module:Infobox_television_episode"] = 13000, ["Module:Infobox_television_season_disambiguation_check"] = 10000, ["Module:Infobox_television_season_name"] = 11000, ["Module:Internet_Archive"] = 22000, ["Module:Is_article"] = 2400, ["Module:Is_infobox_in_lead"] = 462000, ["Module:Is_instance"] = 354000, ["Module:Iso2nationality"] = 95000, ["Module:Italic_title"] = 1250000, ["Module:Italic_title2"] = 5800, } 97i5i8oxd30al8h0ci5o7z68a5sr10t 1377620 1377619 2026-07-29T03:08:38Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/I]] 1377619 Scribunto text/plain return { ["IAST"] = 6300, ["IA_SCOTUS_URL"] = 3300, ["IBDB_name"] = 9800, ["ICD10"] = 5000, ["ICD9"] = 4400, ["ICS"] = 3500, ["ICS_flag"] = 3500, ["IDN"] = 3800, ["IMDb_episode"] = 11000, ["IMDb_episodes"] = 4100, ["IMDb_name"] = 172000, ["IMDb_title"] = 210000, ["IMO_Number"] = 4400, ["IMSLP"] = 9100, ["INA"] = 2400, ["IND"] = 8600, ["INR"] = 6500, ["INRConvert"] = 6700, ["INRConvert/CurrentRate"] = 6600, ["INRConvert/USD"] = 6600, ["INRConvert/out"] = 6600, ["IOBDB_name"] = 2100, ["IP"] = 2800, ["IPA"] = 181000, ["IPA_audio_link"] = 5000, ["IPA_link"] = 5100, ["IPAblink"] = 2600, ["IPAc-cmn"] = 2800, ["IPAc-en"] = 55000, ["IPAc-pl"] = 51000, ["IPSummary"] = 82000, ["IP_summary"] = 83000, ["IPtalk"] = 18000, ["IPuser"] = 7600, ["IPvandal"] = 2800, ["IRC"] = 7100, ["IRI"] = 2500, ["IRL"] = 6000, ["IRN"] = 4000, ["ISBN"] = 474000, ["ISBN?"] = 2500, ["ISBNT"] = 46000, ["ISBN_missing"] = 3200, ["ISFDB_name"] = 4300, ["ISFDB_title"] = 5100, ["ISL"] = 2300, ["ISO_15924/script-example-character"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article/format"] = 3100, ["ISO_15924/wp-article/label"] = 3000, ["ISO_3166_code"] = 240000, ["ISO_3166_name"] = 16000, ["ISO_639_name"] = 28000, ["ISP"] = 3700, ["ISR"] = 5400, ["ISSN"] = 12000, ["ISSN_link"] = 33000, ["ISTAT"] = 8100, ["ISU_figure_skater"] = 2300, ["ITA"] = 20000, ["ITF"] = 6800, ["ITF_profile"] = 2600, ["ITIS"] = 5900, ["ITN_talk"] = 13000, ["ITN_talk/date"] = 13000, ["IUCN_banner"] = 15000, ["I_sup"] = 4900, ["Ice_hockey_box"] = 2000, ["Ice_hockey_stats"] = 20000, ["Icehockeystats"] = 11000, ["Icelandic_name"] = 2100, ["Icon"] = 664000, ["If"] = 429000, ["If_all"] = 7700, ["If_autoconfirmed"] = 2200, ["If_between"] = 4800, ["If_both"] = 207000, ["If_dark"] = 4000, ["If_dark/styles.css"] = 4000, ["If_either"] = 33000, ["If_empty"] = 6700000, ["If_first_display_both"] = 122000, ["If_in_category"] = 164000, ["If_in_page"] = 22000, ["If_last_display_both"] = 38000, ["If_mobile"] = 2100, ["If_mobile/styles.css"] = 2500, ["If_preview"] = 65000, ["If_then_show"] = 439000, ["Ifempty"] = 941000, ["Ifeq"] = 83000, ["Iferror_then_show"] = 4000, ["Ifexist_not_redirect"] = 1890000, ["Ifnotempty"] = 18000, ["Ifnoteq_then_show"] = 2300, ["Ifnumber"] = 75000, ["Ifsubst"] = 1020000, ["Ih"] = 8100, ["Ill"] = 252000, ["Illm"] = 6000, ["Image_frame"] = 6200, ["Image_label"] = 4700, ["Image_label_begin"] = 4100, ["Image_label_end"] = 4100, ["Image_label_small"] = 2600, ["Image_needed"] = 4500, ["Image_other"] = 190000, ["Image_requested"] = 137000, ["Image_requested/Category_helper"] = 126000, ["Imbox"] = 996000, ["Imdb_name"] = 5400, ["Imdb_title"] = 2900, ["Importance"] = 15000, ["Importance/colour"] = 30000, ["Importance_mask"] = 618000, ["Improve_categories"] = 7600, ["Improve_documentation"] = 4200, ["Improve_plot"] = 4100, ["In_class"] = 5600, ["In_lang"] = 387000, ["In_progress"] = 3800, ["In_string"] = 305000, ["In_title"] = 29000, ["Inactive_userpage_blanked"] = 4000, ["Inaturalist_taxon"] = 3800, ["Include-USGov"] = 25000, ["Incomplete_list"] = 24000, ["Inconclusive"] = 2300, ["Increase"] = 60000, ["Incumbent_pope"] = 4700, ["Indent"] = 2300, ["Indented_plainlist"] = 2700, ["Independent_sources"] = 10000, ["IndexFungorum"] = 2100, ["Indian_English"] = 5000, ["Indian_railway_code"] = 3500, ["Indian_rupee"] = 12000, ["Inflation"] = 27000, ["Inflation-fn"] = 5800, ["Inflation-year"] = 4300, ["Inflation/IN/startyear"] = 6600, ["Inflation/UK"] = 5500, ["Inflation/UK/dataset"] = 5500, ["Inflation/UK/startyear"] = 5500, ["Inflation/US"] = 16000, ["Inflation/US-GDP"] = 3000, ["Inflation/US-GDP/dataset"] = 3000, ["Inflation/US-GDP/startyear"] = 3000, ["Inflation/US/dataset"] = 16000, ["Inflation/US/startyear"] = 16000, ["Inflation/fn"] = 7500, ["Inflation/year"] = 33000, ["Info"] = 5600, ["Infobox"] = 3420000, ["Infobox/Columns"] = 3300, ["Infobox/mobileviewfix.css"] = 174000, ["Infobox/styles-images.css"] = 20000, ["Infobox3cols"] = 28000, ["Infobox_AFL_biography"] = 15000, ["Infobox_Athletics_Championships"] = 3400, ["Infobox_Australian_place"] = 15000, ["Infobox_Australian_place/styles.css"] = 15000, ["Infobox_Australian_place/table"] = 11000, ["Infobox_COA_wide"] = 3700, ["Infobox_Canada_electoral_district"] = 2600, ["Infobox_Chinese"] = 23000, ["Infobox_Chinese/Chinese"] = 3200, ["Infobox_Chinese/Footer"] = 7200, ["Infobox_Chinese/Header"] = 7200, ["Infobox_Christian_leader"] = 23000, ["Infobox_French_commune"] = 38000, ["Infobox_French_subdivision"] = 2200, ["Infobox_Gaelic_games_biography"] = 5500, ["Infobox_Gaelic_games_player"] = 3300, ["Infobox_German_location"] = 11000, ["Infobox_German_place"] = 14000, ["Infobox_Grand_Prix_race_report"] = 2200, ["Infobox_Greece_place"] = 3600, ["Infobox_Greek_Dimos"] = 3000, ["Infobox_Hindu_temple"] = 2900, ["Infobox_Indian_constituency"] = 5800, ["Infobox_Indian_constituency/defaultdata"] = 5800, ["Infobox_Italian_comune"] = 8100, ["Infobox_Korean"] = 2300, ["Infobox_Korean/auto"] = 14000, ["Infobox_Korean/auto/categories"] = 14000, ["Infobox_Korean/base"] = 2300, ["Infobox_Korean/base/auto"] = 17000, ["Infobox_Korean/categories"] = 2300, ["Infobox_Korean_name"] = 2300, ["Infobox_Korean_name/auto"] = 14000, ["Infobox_Korean_television_name"] = 3400, ["Infobox_NASCAR_driver"] = 2300, ["Infobox_NASCAR_race_report"] = 2700, ["Infobox_NCAA_basketball_conference_tournament"] = 2100, ["Infobox_NCAA_team_season"] = 10000, ["Infobox_NFL_biography"] = 27000, ["Infobox_NFL_team_season"] = 2300, ["Infobox_NRHP"] = 74000, ["Infobox_NRHP/conv"] = 19000, ["Infobox_NRHP/locmapin2region"] = 67000, ["Infobox_Olympic_event"] = 8000, ["Infobox_Olympic_event/event_link"] = 8000, ["Infobox_Olympic_event/games_text"] = 8000, ["Infobox_Pan_American_Games_event"] = 2900, ["Infobox_Paralympic_event"] = 2900, ["Infobox_Paralympic_event/games_text"] = 2900, ["Infobox_Romanian_subdivision"] = 3200, ["Infobox_Russian_district"] = 2100, ["Infobox_Russian_inhabited_locality"] = 4700, ["Infobox_Russian_inhabited_locality/PosMapFS"] = 4200, ["Infobox_Russian_inhabited_locality/federal_subject"] = 4600, ["Infobox_SCOTUS_case"] = 4600, ["Infobox_SSSI"] = 2000, ["Infobox_Site_of_Special_Scientific_Interest"] = 2100, ["Infobox_Slovak_place"] = 3000, ["Infobox_Swiss_town"] = 2900, ["Infobox_Switzerland_municipality"] = 2900, ["Infobox_Turkey_place"] = 20000, ["Infobox_U.S._county"] = 3000, ["Infobox_U.S._county/district"] = 3000, ["Infobox_U.S._legislation"] = 2000, ["Infobox_UK_constituency"] = 2200, ["Infobox_UK_constituency/year"] = 2200, ["Infobox_UK_legislation"] = 6400, ["Infobox_UK_place"] = 27000, ["Infobox_UK_place/NoDialCode"] = 8200, ["Infobox_UK_place/NoPostCode"] = 3600, ["Infobox_UK_place/area"] = 2700, ["Infobox_UK_place/dens"] = 2300, ["Infobox_UK_place/dist"] = 2800, ["Infobox_UK_place/local"] = 27000, ["Infobox_UK_place/styles.css"] = 27000, ["Infobox_UNESCO_World_Heritage_Site"] = 2200, ["Infobox_UN_resolution"] = 2300, ["Infobox_US_Supreme_Court_case"] = 4800, ["Infobox_US_Supreme_Court_case/courts"] = 4800, ["Infobox_United_States_legislative_district"] = 2700, ["Infobox_United_States_legislative_district/representative"] = 2700, ["Infobox_Wikipedia_user"] = 12000, ["Infobox_academic"] = 27000, ["Infobox_aircraft"] = 13000, ["Infobox_aircraft/styles.css"] = 14000, ["Infobox_aircraft_occurrence"] = 2900, ["Infobox_airline"] = 4800, ["Infobox_airline/styles.css"] = 4800, ["Infobox_airport"] = 14000, ["Infobox_airport/datatable"] = 13000, ["Infobox_airport/styles.css"] = 14000, ["Infobox_album"] = 169000, ["Infobox_album/color"] = 208000, ["Infobox_album/link"] = 169000, ["Infobox_anatomy"] = 4500, ["Infobox_animanga/Footer"] = 7800, ["Infobox_animanga/Header"] = 7800, ["Infobox_animanga/Print"] = 6600, ["Infobox_animanga/Video"] = 5100, ["Infobox_architect"] = 4400, ["Infobox_artist"] = 35000, ["Infobox_artist_discography"] = 6500, ["Infobox_artwork"] = 15000, ["Infobox_automobile"] = 9300, ["Infobox_award"] = 16000, ["Infobox_badminton_player"] = 3300, ["Infobox_baseball_biography"] = 30000, ["Infobox_baseball_biography/style"] = 30000, ["Infobox_baseball_biography/styles.css"] = 30000, ["Infobox_baseball_team_season"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/leagueseason"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/season"] = 3300, ["Infobox_baseball_team_season/styles.css"] = 3300, ["Infobox_basketball_biography"] = 23000, ["Infobox_basketball_biography/style"] = 23000, ["Infobox_basketball_club"] = 3300, ["Infobox_basketball_club/styles.css"] = 3300, ["Infobox_beauty_pageant"] = 2200, ["Infobox_bilateral_relations"] = 5000, ["Infobox_bishop_styles"] = 2500, ["Infobox_body_of_water"] = 19000, ["Infobox_book"] = 62000, ["Infobox_book/styles.css"] = 62000, ["Infobox_boxer"] = 6500, ["Infobox_brand"] = 2200, ["Infobox_brand/styles.css"] = 2200, ["Infobox_bridge"] = 6800, ["Infobox_building"] = 34000, ["Infobox_bus_company"] = 2000, ["Infobox_cemetery"] = 2100, ["Infobox_character"] = 8400, ["Infobox_character/styles.css"] = 8400, ["Infobox_chess_biography"] = 4800, ["Infobox_chess_player"] = 3800, ["Infobox_church"] = 17000, ["Infobox_church/denomination"] = 17000, ["Infobox_church/font_color"] = 17000, ["Infobox_civil_conflict"] = 3200, ["Infobox_civilian_attack"] = 7600, ["Infobox_college_coach"] = 13000, ["Infobox_college_football_game"] = 2300, ["Infobox_college_football_player"] = 2600, ["Infobox_college_sports_team_season"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/link"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/name"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/succession"] = 45000, ["Infobox_college_sports_team_season/team"] = 45000, ["Infobox_comedian"] = 2200, ["Infobox_comic_book_title"] = 3200, ["Infobox_comics_character"] = 3500, ["Infobox_comics_creator"] = 3600, ["Infobox_comics_creator/styles.css"] = 3600, ["Infobox_company"] = 93000, ["Infobox_company/styles.css"] = 93000, ["Infobox_computing_device"] = 2600, ["Infobox_concert"] = 3900, ["Infobox_constituency"] = 7700, ["Infobox_country"] = 7100, ["Infobox_country/formernext"] = 6700, ["Infobox_country/imagetable"] = 5600, ["Infobox_country/multirow"] = 9300, ["Infobox_country/status_text"] = 3100, ["Infobox_country/styles.css"] = 7200, ["Infobox_country_at_games"] = 17000, ["Infobox_country_at_games/core"] = 17000, ["Infobox_country_at_games/see_also"] = 14000, ["Infobox_court_case"] = 5300, ["Infobox_court_case/images"] = 2900, ["Infobox_court_case/styles.css"] = 5300, ["Infobox_cricket_tournament"] = 2800, ["Infobox_cricketer"] = 32000, ["Infobox_cricketer/career"] = 32000, ["Infobox_cricketer/national_side"] = 7700, ["Infobox_criminal"] = 7700, ["Infobox_curler"] = 2800, ["Infobox_cycling_race_report"] = 5000, ["Infobox_cyclist"] = 17000, ["Infobox_dam"] = 5900, ["Infobox_deity"] = 2300, ["Infobox_deity/color"] = 2300, ["Infobox_designation_list"] = 32000, ["Infobox_designation_list/entry"] = 23000, ["Infobox_dim"] = 6400, ["Infobox_diocese"] = 4100, ["Infobox_drug"] = 12000, ["Infobox_drug/chemical_formula"] = 12000, ["Infobox_drug/data_page_link"] = 12000, ["Infobox_drug/formatATC"] = 12000, ["Infobox_drug/formatCASnumber"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChEBI"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChEMBL"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChemDBNIAID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatChemSpider"] = 12000, ["Infobox_drug/formatCompTox"] = 12000, ["Infobox_drug/formatDrugBank"] = 12000, ["Infobox_drug/formatIUPHARBPS"] = 12000, ["Infobox_drug/formatJmol"] = 12000, ["Infobox_drug/formatKEGG"] = 12000, ["Infobox_drug/formatPDBligand"] = 11000, ["Infobox_drug/formatPubChemCID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatPubChemSID"] = 12000, ["Infobox_drug/formatUNII"] = 12000, ["Infobox_drug/legal_status"] = 12000, ["Infobox_drug/licence"] = 12000, ["Infobox_drug/maintenance_categories"] = 12000, ["Infobox_drug/non-ref-space"] = 4000, ["Infobox_drug/pregnancy_category"] = 12000, ["Infobox_drug/styles.css"] = 12000, ["Infobox_drug/title"] = 12000, ["Infobox_economist"] = 2000, ["Infobox_election"] = 40000, ["Infobox_election/shortname"] = 2600, ["Infobox_election/styles.css"] = 40000, ["Infobox_enzyme"] = 5100, ["Infobox_ethnic_group"] = 8100, ["Infobox_event"] = 7800, ["Infobox_family"] = 2800, ["Infobox_field_hockey_player"] = 2500, ["Infobox_figure_skater"] = 4000, ["Infobox_film"] = 170000, ["Infobox_film/short_description"] = 165000, ["Infobox_film_awards"] = 3200, ["Infobox_film_awards/link"] = 3200, ["Infobox_film_awards/style"] = 3200, ["Infobox_film_or_theatre_festival"] = 2100, ["Infobox_food"] = 7800, ["Infobox_football_biography"] = 219000, ["Infobox_football_club"] = 29000, ["Infobox_football_club_season"] = 24000, ["Infobox_football_league"] = 2800, ["Infobox_football_league_season"] = 22000, ["Infobox_football_match"] = 6700, ["Infobox_football_tournament"] = 2200, ["Infobox_football_tournament_season"] = 9400, ["Infobox_former_subdivision"] = 3700, ["Infobox_former_subdivision/styles.css"] = 3700, ["Infobox_galaxy"] = 3400, ["Infobox_game"] = 3100, ["Infobox_game_score"] = 3800, ["Infobox_games"] = 2100, ["Infobox_gene"] = 13000, ["Infobox_given_name"] = 4100, ["Infobox_golfer"] = 4900, ["Infobox_golfer/highest_ranking"] = 4900, ["Infobox_government_agency"] = 13000, ["Infobox_government_cabinet"] = 3600, ["Infobox_gridiron_football_biography"] = 40000, ["Infobox_gridiron_football_biography/position"] = 39000, ["Infobox_gridiron_football_team_season"] = 4100, ["Infobox_gymnast"] = 5900, ["Infobox_handball_biography"] = 5500, ["Infobox_historic_site"] = 21000, ["Infobox_holiday"] = 2200, ["Infobox_holiday/date"] = 2200, ["Infobox_horseraces"] = 2700, ["Infobox_hospital"] = 7000, ["Infobox_hospital/care_system"] = 7000, ["Infobox_hospital/lists"] = 7000, ["Infobox_hurling_championship"] = 2700, ["Infobox_ice_hockey_biography"] = 21000, ["Infobox_ice_hockey_player"] = 18000, ["Infobox_ice_hockey_team"] = 3300, ["Infobox_ice_hockey_team_season"] = 2200, ["Infobox_international_football_competition"] = 6700, ["Infobox_islands"] = 9700, ["Infobox_islands/area"] = 10000, ["Infobox_islands/density"] = 10000, ["Infobox_islands/length"] = 9700, ["Infobox_islands/styles.css"] = 9700, ["Infobox_journal"] = 10000, ["Infobox_journal/Abbreviation_search"] = 10000, ["Infobox_journal/Bluebook_check"] = 9900, ["Infobox_journal/Former_check"] = 9900, ["Infobox_journal/ISO_4_check"] = 9900, ["Infobox_journal/ISSN-eISSN"] = 9900, ["Infobox_journal/Indexing_search"] = 10000, ["Infobox_journal/MathSciNet_check"] = 9900, ["Infobox_journal/NLM_check"] = 9900, ["Infobox_journal/frequency"] = 9000, ["Infobox_journal/openaccess"] = 2700, ["Infobox_judoka"] = 2800, ["Infobox_lake"] = 3900, ["Infobox_language"] = 10000, ["Infobox_language/family-color"] = 12000, ["Infobox_language/genetic"] = 7000, ["Infobox_language/lingualist"] = 10000, ["Infobox_language/linguistlist"] = 10000, ["Infobox_language/ref"] = 7400, ["Infobox_law_enforcement_agency"] = 2200, ["Infobox_legislation"] = 2800, ["Infobox_legislative_district"] = 2300, ["Infobox_legislative_election"] = 2700, ["Infobox_legislative_election/row"] = 2600, ["Infobox_legislative_election/styles.css"] = 2700, ["Infobox_legislative_term"] = 2100, ["Infobox_legislature"] = 4400, ["Infobox_library"] = 2500, ["Infobox_lighthouse"] = 2600, ["Infobox_lighthouse/light"] = 2600, ["Infobox_locomotive"] = 5000, ["Infobox_magazine"] = 8300, ["Infobox_manner_of_address"] = 4200, ["Infobox_martial_artist"] = 6300, ["Infobox_martial_artist/record"] = 6300, ["Infobox_medal_templates"] = 477000, ["Infobox_medical_condition"] = 9900, ["Infobox_medical_condition_(new)"] = 6400, ["Infobox_medical_details"] = 2500, ["Infobox_medical_person"] = 2400, ["Infobox_militant_organization"] = 2200, ["Infobox_military_conflict"] = 28000, ["Infobox_military_installation"] = 11000, ["Infobox_military_person"] = 54000, ["Infobox_military_unit"] = 29000, ["Infobox_mine"] = 2300, ["Infobox_mineral"] = 2000, ["Infobox_mobile_phone"] = 2500, ["Infobox_mobile_phone/size"] = 2100, ["Infobox_mobile_phone/weight"] = 2200, ["Infobox_model"] = 2400, ["Infobox_monument"] = 2800, ["Infobox_mountain"] = 30000, ["Infobox_multi-sport_competition_event"] = 2800, ["Infobox_museum"] = 12000, ["Infobox_musical_artist"] = 131000, ["Infobox_musical_artist/hCard_class"] = 122000, ["Infobox_musical_composition"] = 3700, ["Infobox_name"] = 8800, ["Infobox_name_module"] = 9300, ["Infobox_newspaper"] = 11000, ["Infobox_newspaper/styles.css"] = 11000, ["Infobox_noble"] = 7800, ["Infobox_officeholder"] = 279000, ["Infobox_officeholder/office"] = 286000, ["Infobox_official_post"] = 9800, ["Infobox_organization"] = 43000, ["Infobox_pageant_titleholder"] = 3100, ["Infobox_park"] = 9900, ["Infobox_person"] = 571000, ["Infobox_person/Wikidata"] = 4900, ["Infobox_person/height"] = 115000, ["Infobox_person/length"] = 7700, ["Infobox_person/weight"] = 74000, ["Infobox_philosopher"] = 3800, ["Infobox_planet"] = 4700, ["Infobox_play"] = 4600, ["Infobox_political_party"] = 16000, ["Infobox_power_station"] = 3400, ["Infobox_prepared_food"] = 2500, ["Infobox_professional_wrestler"] = 4800, ["Infobox_professional_wrestling_event"] = 3300, ["Infobox_protected_area"] = 15000, ["Infobox_protein_family"] = 2200, ["Infobox_publisher"] = 2600, ["Infobox_racehorse"] = 5900, ["Infobox_racing_driver"] = 5800, ["Infobox_racing_driver_series_section"] = 2900, ["Infobox_radio_station"] = 22000, ["Infobox_radio_station/styles.css"] = 22000, ["Infobox_rail"] = 3200, ["Infobox_rail_line"] = 8000, ["Infobox_rail_service"] = 3300, ["Infobox_reality_competition_season"] = 4300, ["Infobox_record_label"] = 4200, ["Infobox_recurring_event"] = 8000, ["Infobox_religious_biography"] = 7200, ["Infobox_religious_building"] = 15000, ["Infobox_religious_building/color"] = 21000, ["Infobox_restaurant"] = 4600, ["Infobox_river"] = 32000, ["Infobox_river/calcunit"] = 32000, ["Infobox_river/discharge"] = 32000, ["Infobox_river/row-style"] = 32000, ["Infobox_river/source"] = 32000, ["Infobox_road"] = 25000, ["Infobox_road/meta/mask/category"] = 24000, ["Infobox_road/meta/mask/country"] = 25000, ["Infobox_road/styles.css"] = 26000, ["Infobox_road_small"] = 2500, ["Infobox_rockunit"] = 6500, ["Infobox_royalty"] = 26000, ["Infobox_royalty/short_description"] = 8800, ["Infobox_rugby_biography"] = 19000, ["Infobox_rugby_biography/correct_date"] = 19000, ["Infobox_rugby_biography/depcheck"] = 19000, ["Infobox_rugby_league_biography"] = 11000, ["Infobox_rugby_league_biography/PLAYER"] = 11000, ["Infobox_rugby_team"] = 2700, ["Infobox_sailboat_specifications"] = 2300, ["Infobox_saint"] = 5500, ["Infobox_school"] = 40000, ["Infobox_school/short_description"] = 40000, ["Infobox_school/styles.css"] = 40000, ["Infobox_school_district"] = 6500, ["Infobox_school_district/styles.css"] = 6500, ["Infobox_scientist"] = 57000, ["Infobox_settlement"] = 597000, ["Infobox_settlement/areadisp"] = 259000, ["Infobox_settlement/columns"] = 108000, ["Infobox_settlement/columns/styles.css"] = 108000, ["Infobox_settlement/densdisp"] = 457000, ["Infobox_settlement/lengthdisp"] = 182000, ["Infobox_settlement/link"] = 107000, ["Infobox_settlement/styles.css"] = 597000, ["Infobox_ship"] = 43000, ["Infobox_ship/career"] = 39000, ["Infobox_ship/characteristics"] = 43000, ["Infobox_ship/class_overview"] = 4400, ["Infobox_ship/image"] = 42000, ["Infobox_ship/service_record"] = 2500, ["Infobox_shopping_mall"] = 3800, ["Infobox_short_story"] = 2700, ["Infobox_skier"] = 2700, ["Infobox_soap_character"] = 3100, ["Infobox_social_media_personality"] = 4400, ["Infobox_software"] = 14000, ["Infobox_software/simple"] = 15000, ["Infobox_song"] = 83000, ["Infobox_song/color"] = 83000, ["Infobox_song/link"] = 83000, ["Infobox_song_contest_national_year/Year"] = 2100, ["Infobox_spaceflight"] = 4100, ["Infobox_spaceflight/styles.css"] = 4100, ["Infobox_speed_skater"] = 2000, ["Infobox_sport_event"] = 2800, ["Infobox_sports_competition_event"] = 24000, ["Infobox_sports_competition_event/medalrow"] = 15000, ["Infobox_sports_league"] = 5600, ["Infobox_sports_season"] = 6900, ["Infobox_sports_team"] = 2300, ["Infobox_sportsperson"] = 159000, ["Infobox_stadium"] = 2600, ["Infobox_station"] = 58000, ["Infobox_station/services"] = 58000, ["Infobox_station/styles.css"] = 58000, ["Infobox_street"] = 4400, ["Infobox_swimmer"] = 11000, ["Infobox_television"] = 64000, ["Infobox_television/Short_description"] = 61000, ["Infobox_television/styles.css"] = 64000, ["Infobox_television_channel"] = 6700, ["Infobox_television_channel/styles.css"] = 6700, ["Infobox_television_episode"] = 13000, ["Infobox_television_episode/styles.css"] = 14000, ["Infobox_television_season"] = 11000, ["Infobox_television_station"] = 3200, ["Infobox_television_station/styles.css"] = 3300, ["Infobox_tennis_biography"] = 11000, ["Infobox_tennis_event"] = 3300, ["Infobox_tennis_tournament"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament/heading"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament/style"] = 2000, ["Infobox_tennis_tournament_event"] = 22000, ["Infobox_tennis_tournament_year"] = 11000, ["Infobox_tennis_tournament_year/color"] = 33000, ["Infobox_tennis_tournament_year/footer"] = 33000, ["Infobox_tournament_season"] = 13000, ["Infobox_train"] = 2600, ["Infobox_university"] = 26000, ["Infobox_user"] = 3000, ["Infobox_venue"] = 20000, ["Infobox_video_game"] = 30000, ["Infobox_video_game/styles.css"] = 30000, ["Infobox_volleyball_biography"] = 5900, ["Infobox_weapon"] = 8100, ["Infobox_weather_event"] = 3500, ["Infobox_weather_event/Effects"] = 3300, ["Infobox_weather_event/Footer"] = 3300, ["Infobox_weather_event/History"] = 3200, ["Infobox_weather_event/SSHWS"] = 2000, ["Infobox_weather_event/meteorology"] = 3200, ["Infobox_weather_event/scale"] = 2100, ["Infobox_weather_event/styles.css"] = 3500, ["Infobox_website"] = 8300, ["Infobox_writer"] = 45000, ["Information"] = 98000, ["Information/styles.css"] = 98000, ["Inlang"] = 2400, ["Inline"] = 3800, ["Inline_block"] = 5400, ["Inprogress"] = 2600, ["Input_link"] = 32000, ["Instagram"] = 20000, ["InterSportStats"] = 5500, ["Interlanguage_link"] = 299000, ["Interlanguage_link_multi"] = 9600, ["International_Paralympic_Committee"] = 4200, ["International_football_primary_link"] = 3500, ["International_football_primary_style"] = 3500, ["International_football_secondary_style"] = 3400, ["Internet_Archive"] = 2200, ["Internet_Archive_SCOTUS_URL"] = 3300, ["Internet_Archive_author"] = 19000, ["Internet_Archive_film"] = 2600, ["Intitle"] = 21000, ["Ip"] = 2100, ["Iptalk"] = 18000, ["IranCensus2006"] = 30000, ["IranNCSGN"] = 3100, ["Iran_Census_2006"] = 30000, ["Irish_place_name"] = 3000, ["IsIPAddress"] = 45000, ["IsValidPageName"] = 3400, ["Is_MLB_league"] = 3300, ["Is_NPB_league"] = 3300, ["Is_continent"] = 13000, ["Is_country_in_Central_America"] = 17000, ["Is_country_in_the_Caribbean"] = 17000, ["Is_interwiki_link"] = 6500, ["Is_italic_taxon"] = 652000, ["Is_redirect"] = 382000, ["Is_time"] = 6700, ["Is_valid_page_name"] = 3400, ["Isbn"] = 10000, ["Isnum"] = 3000, ["Isnumeric"] = 119000, ["Iso2continent"] = 84000, ["Iso2country"] = 25000, ["Iso2country/article"] = 25000, ["Iso2country/data"] = 25000, ["Issubst"] = 64000, ["Italic_dab2"] = 5800, ["Italic_disambiguation"] = 2400, ["Italic_title"] = 257000, ["Italic_title_prefixed"] = 8800, ["Italictitle"] = 3000, ["Ivmbox"] = 142000, ["Ivory_messagebox"] = 187000, ["Ivory_messagebox/styles.css"] = 187000, ["Module:I18n/complex_date"] = 47000, ["Module:IP"] = 148000, ["Module:IPA"] = 184000, ["Module:IPA/data"] = 166000, ["Module:IPA/styles.css"] = 151000, ["Module:IPA_symbol"] = 6800, ["Module:IPA_symbol/data"] = 6800, ["Module:IPAc-en"] = 55000, ["Module:IPAc-en/data"] = 55000, ["Module:IPAc-en/phonemes"] = 55000, ["Module:IPAc-en/pronunciation"] = 55000, ["Module:IPAddress"] = 214000, ["Module:ISO_3166"] = 909000, ["Module:ISO_3166/data/AT"] = 2500, ["Module:ISO_3166/data/BA"] = 3400, ["Module:ISO_3166/data/CA"] = 2600, ["Module:ISO_3166/data/CH"] = 4200, ["Module:ISO_3166/data/CN"] = 2700, ["Module:ISO_3166/data/CZ"] = 6400, ["Module:ISO_3166/data/DE"] = 15000, ["Module:ISO_3166/data/ES"] = 3700, ["Module:ISO_3166/data/FR"] = 38000, ["Module:ISO_3166/data/GB"] = 7100, ["Module:ISO_3166/data/GR"] = 3500, ["Module:ISO_3166/data/IN"] = 29000, ["Module:ISO_3166/data/IR"] = 23000, ["Module:ISO_3166/data/IT"] = 2500, ["Module:ISO_3166/data/National"] = 909000, ["Module:ISO_3166/data/PL"] = 7600, ["Module:ISO_3166/data/RS"] = 3200, ["Module:ISO_3166/data/RU"] = 27000, ["Module:ISO_3166/data/UA"] = 2200, ["Module:ISO_3166/data/US"] = 90000, ["Module:ISO_639_name"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-1"] = 29000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-2"] = 21000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-2B"] = 20000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-3"] = 20000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-3_(dep)"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639-5"] = 19000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_deprecated"] = 34000, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_name_to_code"] = 4500, ["Module:ISO_639_name/ISO_639_override"] = 34000, ["Module:ISOdate"] = 47000, ["Module:Ice_hockey_box"] = 2000, ["Module:Icon"] = 677000, ["Module:Icon/data"] = 677000, ["Module:Icon_box"] = 260000, ["Module:Icon_box/data"] = 260000, ["Module:If_any_equal"] = 251000, ["Module:If_empty"] = 6730000, ["Module:If_in_category"] = 164000, ["Module:If_in_page"] = 22000, ["Module:If_not_given_or_empty"] = 80000, ["Module:If_preview"] = 1230000, ["Module:If_preview/configuration"] = 1230000, ["Module:If_preview/styles.css"] = 1230000, ["Module:In_lang"] = 387000, ["Module:Indent"] = 2300, ["Module:Infobox"] = 4680000, ["Module:Infobox/dates"] = 77000, ["Module:Infobox/styles.css"] = 4950000, ["Module:Infobox/utilities"] = 2600, ["Module:Infobox3cols"] = 320000, ["Module:InfoboxBuilder"] = 2700, ["Module:InfoboxImage"] = 5610000, ["Module:InfoboxImage/data"] = 3350000, ["Module:Infobox_body_of_water_tracking"] = 19000, ["Module:Infobox_cyclist_tracking"] = 17000, ["Module:Infobox_dim"] = 382000, ["Module:Infobox_dim/data"] = 235000, ["Module:Infobox_election"] = 42000, ["Module:Infobox_gene"] = 13000, ["Module:Infobox_gene/orthologs"] = 13000, ["Module:Infobox_mapframe"] = 1680000, ["Module:Infobox_military_conflict"] = 28000, ["Module:Infobox_military_conflict/styles.css"] = 28000, ["Module:Infobox_multi-lingual_name"] = 23000, ["Module:Infobox_multi-lingual_name/data"] = 23000, ["Module:Infobox_power_station"] = 3400, ["Module:Infobox_road"] = 26000, ["Module:Infobox_road/browselinks"] = 26000, ["Module:Infobox_road/errors"] = 25000, ["Module:Infobox_road/length"] = 26000, ["Module:Infobox_road/locations"] = 25000, ["Module:Infobox_road/map"] = 25000, ["Module:Infobox_road/route"] = 26000, ["Module:Infobox_road/sections"] = 25000, ["Module:Infobox_ship"] = 43000, ["Module:Infobox_ship/data"] = 43000, ["Module:Infobox_ship/styles.css"] = 43000, ["Module:Infobox_television"] = 64000, ["Module:Infobox_television_disambiguation_check"] = 71000, ["Module:Infobox_television_episode"] = 13000, ["Module:Infobox_television_season_disambiguation_check"] = 10000, ["Module:Infobox_television_season_name"] = 11000, ["Module:Internet_Archive"] = 22000, ["Module:Is_article"] = 2400, ["Module:Is_infobox_in_lead"] = 462000, ["Module:Is_instance"] = 354000, ["Module:Iso2nationality"] = 95000, ["Module:Italic_title"] = 1250000, ["Module:Italic_title2"] = 5800, } 97i5i8oxd30al8h0ci5o7z68a5sr10t 2 127407 1377651 1306467 2026-07-29T07:28:23Z Sudheerbs 63909 1377651 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಸುಧೀರ್ ಶಾನುಭೋಗ್. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳದ ನಿವಾಸಿ. ==ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು:== # [[ಕಲ್ಲಡ್ಕ ಟೀ]] # [[ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ಕಳ]], # [[ಸಿ.ಎಮ್.ಪೂಣಚ್ಚ]] # [[ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಹಝರತ್ ತವಕ್ಕಲ್ ಮಸ್ತಾನ್ ದರ್ಗಾ]] # [[ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ]] # [[ಆನಂದ ಮಠ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಕಾಕೋರಿ ಪಿತೂರಿ]] (ಅನುವಾದ) # [[ಉಳ್ಳಾಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಲ್ಯ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಡ್ರಾಕೋನಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ]] (ಅನುವಾದ) #[[ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ನಿದ್ರಾ ನಡಿಗೆ]] #[[ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮನೋರೋಗ]] #[[ಹುಸೈನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ಧೀರೇಂದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] #[[ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] #[[ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ (ಪುಸ್ತಕ)]] #[[ರಾಬರ್ಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ (ಸೈನಿಕ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಅಭಿನವಗುಪ್ತ]] #[[ಗೋಕರ್ಣ ಮಠ]] #[[ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್]] #[[ಸಚೀಂದ್ರನಾಥ ಸಾನ್ಯಾಲ್]] #[[ನಾನೇಕೆ ನಾಸ್ತಿಕ (ಪ್ರಬಂಧ)]] #[[ವ್ಯೋನಿಕ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ]] # [[ರತ್ನನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್]] #[[ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ]] #[[ಪರಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ]] #[[ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು]] #[[ಅಪ್ಪು (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]‌ # [[ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಸುಧೀಂದ್ರ ವೆಂಕಟೇಶ್]] # [[ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್]] # [[ಆಟಿ ತಿಂಗಳು]] # [[ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ]] # [[ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸದಾರಮೆ (೧೯೩೫)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಚಿರಂಜೀವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)|''ಚಿರಂಜೀವಿ'' (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಸಂತಸೇನಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಜೀವನ ನಾಟಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕ್ಕಿ]] # [[ದೀಪಾ ಬಸ್ತಿ]] # [[ಜಯಂತ ನಾರ್ಳಿಕರ್]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್ (ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ)]] # [[ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ]] # [[ಮಹಾಸತಿ ಅನುಸೂಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸಮಯ ವಲಯ]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) '''<span style="text-shadow:7px 7px 8px black;">[[User:sudheerbs|<font color=" #3399ff" face="Papyrus">sudheerbs</font>]]<sup>[[User talk:sudheerbs#top|<font face="Papyrus">Talk</font>]]</sup></span>'' {{user kn}} {{user en}} dxwox26pecijdrybt65e93vxtx0q6gh 1377653 1377651 2026-07-29T07:30:40Z Sudheerbs 63909 1377653 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಸುಧೀರ್ ಶಾನುಭೋಗ್. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳದ ನಿವಾಸಿ. ==ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು:== # [[ಕಲ್ಲಡ್ಕ ಟೀ]] # [[ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ಕಳ]], # [[ಸಿ.ಎಮ್.ಪೂಣಚ್ಚ]] # [[ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಹಝರತ್ ತವಕ್ಕಲ್ ಮಸ್ತಾನ್ ದರ್ಗಾ]] # [[ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ]] # [[ಆನಂದ ಮಠ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಕಾಕೋರಿ ಪಿತೂರಿ]] (ಅನುವಾದ) # [[ಉಳ್ಳಾಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಲ್ಯ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಡ್ರಾಕೋನಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ]] (ಅನುವಾದ) #[[ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ನಿದ್ರಾ ನಡಿಗೆ]] #[[ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮನೋರೋಗ]] #[[ಹುಸೈನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ಧೀರೇಂದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] #[[ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] #[[ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ (ಪುಸ್ತಕ)]] #[[ರಾಬರ್ಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ (ಸೈನಿಕ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಅಭಿನವಗುಪ್ತ]] #[[ಗೋಕರ್ಣ ಮಠ]] #[[ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್]] #[[ಸಚೀಂದ್ರನಾಥ ಸಾನ್ಯಾಲ್]] #[[ನಾನೇಕೆ ನಾಸ್ತಿಕ (ಪ್ರಬಂಧ)]] #[[ವ್ಯೋನಿಕ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ]] # [[ರತ್ನನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್]] #[[ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ]] #[[ಪರಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ]] #[[ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು]] #[[ಅಪ್ಪು (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]‌ # [[ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಸುಧೀಂದ್ರ ವೆಂಕಟೇಶ್]] # [[ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್]] # [[ಆಟಿ ತಿಂಗಳು]] # [[ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ]] # [[ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸದಾರಮೆ (೧೯೩೫)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಚಿರಂಜೀವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)|''ಚಿರಂಜೀವಿ'' (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಸಂತಸೇನಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಜೀವನ ನಾಟಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕ್ಕಿ]] # [[ದೀಪಾ ಬಸ್ತಿ]] # [[ಜಯಂತ ನಾರ್ಳಿಕರ್]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್ (ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ)]] # [[ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ]] # [[ಮಹಾಸತಿ ಅನುಸೂಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] # [[ಸಮಯ ವಲಯ]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) '''<span style="text-shadow:7px 7px 8px black;">[[User:sudheerbs|<font color=" #3399ff" face="Papyrus">sudheerbs</font>]]<sup>[[User talk:sudheerbs#top|<font face="Papyrus">Talk</font>]]</sup></span>'' {{user kn}} {{user en}} ctbs6wm00xiim2j302d2wkyw5o1pt8s 1377671 1377653 2026-07-29T10:32:12Z Sudheerbs 63909 1377671 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಸುಧೀರ್ ಶಾನುಭೋಗ್. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳದ ನಿವಾಸಿ. ==ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು:== # [[ಕಲ್ಲಡ್ಕ ಟೀ]] # [[ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ಕಳ]], # [[ಸಿ.ಎಮ್.ಪೂಣಚ್ಚ]] # [[ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಹಝರತ್ ತವಕ್ಕಲ್ ಮಸ್ತಾನ್ ದರ್ಗಾ]] # [[ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ]] # [[ಆನಂದ ಮಠ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಕಾಕೋರಿ ಪಿತೂರಿ]] (ಅನುವಾದ) # [[ಉಳ್ಳಾಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಲ್ಯ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಡ್ರಾಕೋನಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ]] (ಅನುವಾದ) #[[ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ನಿದ್ರಾ ನಡಿಗೆ]] #[[ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ]] (ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು) #[[ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮನೋರೋಗ]] #[[ಹುಸೈನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] #[[ಧೀರೇಂದ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] #[[ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] #[[ತೇಜೋ-ತುಂಗಭದ್ರಾ (ಪುಸ್ತಕ)]] #[[ರಾಬರ್ಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ (ಸೈನಿಕ)]] (ಅನುವಾದ) #[[ಅಭಿನವಗುಪ್ತ]] #[[ಗೋಕರ್ಣ ಮಠ]] #[[ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್]] #[[ಸಚೀಂದ್ರನಾಥ ಸಾನ್ಯಾಲ್]] #[[ನಾನೇಕೆ ನಾಸ್ತಿಕ (ಪ್ರಬಂಧ)]] #[[ವ್ಯೋನಿಕ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ]] # [[ರತ್ನನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್]] #[[ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ]] #[[ಪರಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ]] #[[ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು]] #[[ಅಪ್ಪು (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]‌ # [[ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಸುಧೀಂದ್ರ ವೆಂಕಟೇಶ್]] # [[ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್]] # [[ಆಟಿ ತಿಂಗಳು]] # [[ಚಮನ್ ಲಾಲ್ ಡುಂಗಾಜಿ]] # [[ಸತಿ ಸುಲೋಚನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಭಕ್ತ ಧ್ರುವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸದಾರಮೆ (೧೯೩೫)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಕಲ್ಲು ಕರಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು (ಪುಸ್ತಕ)]] # [[ಚಿರಂಜೀವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)|''ಚಿರಂಜೀವಿ'' (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೩೬)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಸಂತಸೇನಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಜೀವನ ನಾಟಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # [[ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕ್ಕಿ]] # [[ದೀಪಾ ಬಸ್ತಿ]] # [[ಜಯಂತ ನಾರ್ಳಿಕರ್]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್ (ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ)]] # [[ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಭಿಂದ್ರನ್‌ವಾಲೆ]] # [[ಮಹಾಸತಿ ಅನುಸೂಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] # [[ಸಮಯ ವಲಯ]] (ವಿಸ್ತರಣೆ) # [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] '''<span style="text-shadow:7px 7px 8px black;">[[User:sudheerbs|<font color=" #3399ff" face="Papyrus">sudheerbs</font>]]<sup>[[User talk:sudheerbs#top|<font face="Papyrus">Talk</font>]]</sup></span>'' {{user kn}} {{user en}} sda4pxg4k7inqhd3z8qwx62x4qre0gl 0 127409 1377586 1368535 2026-07-28T22:47:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377586 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = | image = [[ಚಿತ್ರ:Swapna-Saraswatha.png|thumb]] | image_size = | alt = | caption = '''ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ''' | author = [[ಪೆರ್ಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಪೈ]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯ | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | series = | release_number = | subject = | genre = | set_in = | published = ೨೦೦೯ | publisher = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಕಾಶನ | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = | pages = ೪೯೬ | awards = [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]],[[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | isbn = 978-81908179-2-9 | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ ಅನುವಾದಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಲೇಖಕ [[ಪೆರ್ಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಪೈ]]  ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ '''ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ'''.<ref>https://www.bookbrahma.com/author/perla-gopalakrishna-pai{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪುಸ್ತಕದ ವಿವರಣೆ == ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮೂಲಕ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೪೯೬ ಪುಟಗಳ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣದ ಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ₹೩೨೫/- ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ US$೨೫ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಂದ್ರನಾಥ ಆಚಾರ್ಯರವರದು. ೧/೮ ಡೆಮಿ ಅಳತೆಯ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಎನ್.ಎಸ್.‌ ಮ್ಯಾಪ್‌ಲಿಥೋ ೭೦ ಜಿ.ಎಸ್.ಎಮ್. ಕಾಗದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.({{ISBN|978-81908179-2-9}}). == ಕಥಾವಸ್ತು == "ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ" ನಾಲ್ಕುನೂರು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಗೋವ|ಗೋವಾ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ [[ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು|ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಸಮುದಾಯದ ಏಳು ಬೀಳಿನ ಕಥೆ. [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ]] ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯವು ಗೋವೆಯ ತಮ್ಮ ನೆಲ ತೊರೆದು ಅಪರಿಚಿತ ನೆಲಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ದಾರುಣ ಕಥಾನಕ ಇದು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಗಮನ, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆಂದು ಬಂದವರು ಗೋವೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ವಸಾಹತನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಬಲವಂತದಿಂದ ಹಾಗೂ ಆಮಿಷಗಳನೊಡ್ಡಿ ನಡೆಯುವ ಮತಾಂತರಗಳು, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಧ್ವಂಸ ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಂಥಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬುಗೆ, ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗೋವೆಯ ವೆರಣೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ನರಸಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮೊಮ್ಮಗ ವಿಠ್ಠು ಪೈ ನಾಗ್ಡೋ ಬೇತಾಳನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೫-೬ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರೋ ರಾತ್ರಿ ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ  ತನ್ನೂರನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಹೀಗೆ ಹೊರಡುವಾಗ ಹಣ, ಒಡವೆ, ವಸ್ತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತೇವೆಂಬ ನೋವಿಗಿಂತ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ತಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಈ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ನೆಲಕ್ಕಂಟಿರುವ ಭಾವಗಳ ಬೇರನ್ನೇ ಕೀಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬಷ್ಟು ನೋವು ಅವರನ್ನು ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಕೊಚ್ಚಿಗೆ ಹೊರಟು ಮಧ್ಯೆ ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬ ಒಂದೊಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ವಿಠ್ಠು ಪೈನ ಕುಟುಂಬವು ದಕ್ಷಿಣದ [[ಕುಂಬಳೆ|ಕುಂಬಳೆಯ]] ಬಳಿಯಿರುವ ಬಳ್ಳಂಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಶುರುಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಈ ಕುಟುಂಬ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಅಳಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗುವ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಲಸೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎದುರಿಸುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸುವ ಆಶಯ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯದ್ದಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ೨೦೧೧ರ ಸಾಲಿನ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ೨೦೦೯ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಎಚ್. ಶಾಂತರಾಂ ಪುರಸ್ಕಾರ ಕೂಡ "ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ" ಕಾದಂಬರಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref>[https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/i-was-apprehensive-initially/article2741059.ece ದ ಹಿಂದು ವರದಿ]</ref>. == ಅನುವಾದ ಹಾಗೂ ರೂಪಾಂತರ == ಈ ಕೃತಿಯು [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಶ್]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ತಮಿಳು]], [[ಹಿಂದಿ]] ಹಾಗೂ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಳಿ]] ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಎಸ್‌. ಮಾಲತಿಯವರು ಸ್ವಪ್ನ ಸಾರಸ್ವತ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ [[ನಾಟಕ|ನಾಟಕಕ್ಕೆ]] ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.navakarnatakaonline.com/gopala-pai-avara-swapna-saaraswatha |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-05-09 |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809150144/http://navakarnatakaonline.com/gopala-pai-avara-swapna-saaraswatha |url-status=deviated |archivedate=2020-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809150144/http://navakarnatakaonline.com/gopala-pai-avara-swapna-saaraswatha }}</ref> ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯ್ತು<ref>[https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%A4-%E0%B2%B8%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%A6-%E0%B2%A6%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%95%E0%B2%A5%E0%B2%A8 ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿ]</ref>. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] mmbaot7mfdf4nlasu7x2trblbxcn463 0 131353 1377589 1368630 2026-07-28T23:14:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377589 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name       = ಹನುಮನಹಳ್ಳಿ ಕಪನೀಗೌಡ ರಾಜೇಗೌಡ | image = H K Rejegowda.jpg | imagesize = | caption = ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ರಾಜೇಗೌಡ | pseudonym = ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ | birth_date = ೧೯೩೬ | birth_place = ಹನುಮನಹಳ್ಳಿ, [[ನಾಗಮಂಗಲ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] | death_date = ೧೭ ಜೂನ್, ೨0೨೧<br>(೮೩ ವರ್ಷ) | death_place = ಮೈಸೂರು | resting_place = | alma_mater = | spouse = | children = ಡಾ. ಚೇತನ ಹೆಚ್. ಆರ್. | relatives = | occupation = ಲೇಖಕ, ಸಂಶೋಧಕ, ಸಂಪಾದಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = | genre = ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಪಾದನೆ | subject = ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ | movement = | debut_works = | awards = | influences = [[ಕುವೆಂಪು]], [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ]] | influenced = | signature = |website = | footnotes = }} '''ಹನುಮನಹಳ್ಳಿ ಕಪನೀಗೌಡ ರಾಜೇಗೌಡ''' (೧೯೩೬–೨೦೨೧), ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ '''ಡಾ. ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ''' (English: H. K. Rajegowda) ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜೇಗೌಡರದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು. [[ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕ]], [[ಜೀ ಶಂ ಪರಮಶಿವಯ್ಯ]]ನವರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ದುಡಿದ ಅವರು, ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಆದ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. == ಬಾಲ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ-ವೃತ್ತಿ == 1936ರಲ್ಲಿ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಹನುಮನಹಳ್ಳಿಯ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಗೌಡ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದೆಡೆ ಹೊರಳಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು, ಕನಕಪುರ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ರಾಜೇಗೌಡರು [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ [[ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗ ಸೇರಿದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೌಲಿಕ ಕೃತಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ರಾಜೇಗೌಡರು ಮರಾಠಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ಒಡಿಯಾ, ತಮಿಳು,ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="H.K.Rajegowda">{{Cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/h-k-rajegouda|title=ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ|website=bookbrahma.com|access-date=2020-08-30|archive-date=2024-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20241210102357/https://www.bookbrahma.com/author/h-k-rajegouda|url-status=dead}}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಸಂಶೋಧಕರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಜೇಗೌಡರು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಮರಣ== [[File:Graveyard of Rajegowda.jpg|thumb|centre|ರಾಜೇಗೌಡರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳ]] ರಾಜೇಗೌಡರು ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ರ ಗುರುವಾರದಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|url=https://vijaykarnataka.com/news/mandya/mandya-literature-h-k-rajegowda-no-more/articleshow/83604989.cms|title=ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕ ರಾಜೇಗೌಡ ವಿಧಿವಶ|work=Vijaya Karnataka|author=Dilip DR|date=17 June 2021}}</ref> ಅವರಿಗೆ ೮೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. == ಕೃತಿಗಳು == ರಾಜೇಗೌಡರು ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಲೇಖನಗಳು, ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://worldcat.org/identities/lccn-n82040150/|title=Books by H. K. Rajegowda|website=worldcat.org}}</ref> ;ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು * "''ಜಗತ್ತಿನ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು''" * "''ಮಳೆ ಹುಯ್ಯುತ್ತಿದೆ''" ;ವಿಮರ್ಶಾಕೃತಿಗಳು * "''ವಿವೇಚನೆ''" ;ಸಂಪಾದನೆ * "''ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ"'' - ಸಂಪುಟ ೧, ೨, ೩, ೪<ref>{{Cite web|url=http://www.navakarnatakaonline.com/kuvempu-sahitya-loka-part-2|title=ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಸಂಪುಟ|publisher=Navakarnatakaonline.com|access-date=2020-08-30|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129142852/https://www.navakarnatakaonline.com/kuvempu-sahitya-loka-part-2|url-status=deviated|archivedate=2020-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201129142852/https://www.navakarnatakaonline.com/kuvempu-sahitya-loka-part-2}}</ref> * "''ಕರಿಭಂಟನ ಕಾಳಗ''" * "''ಕೊಡಗದ ಮಾರಯ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆ"'' * "''ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿಯ ಕೃತಿಗಳು''" * "''ಪರೋಪಕಾರಿ: ಶ್ರೀ ಎನ್. ಜಿ. ಗುಜ್ಜೇಗೌಡ''" - ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ * "''ಸಾಹಸಯಾತ್ರಿ: ಶ್ರೀ ಪಿ. ಎನ್. ಜವರಪ್ಪ ಗೌಡ''" - ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ;ಇತರೆ * ''"ಸಾವನ ದುರ್ಗ"'' * ''"ಆದಿ ಚುಂಚನಗಿರಿ'" * "''ಸಂಶೋಧನ ದರ್ಶನ''" == ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರ == * 2014 - ''’ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ - 78: ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭ''’ದಲ್ಲಿ "ರಾಜಪಥ" ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಸಮರ್ಪಣೆ<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/news/mandya/-/articleshow/42477965.cms|title=ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ-೭೮:ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭ|publisher=Vijayakarnataka.com}}</ref> * ಆದಿ ಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ - "ಚುಂಚಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" * 2011 - [[ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ '''10ನೇ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷ ಗೌರವ'''<ref>{{Cite web|url=https://www.prajavani.net/article/10%E0%B2%A8%E0%B3%87-%E0%B2%9C%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%B8%E0%B2%BE-%E0%B2%B8%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B3%87%E0%B2%B3%E0%B2%A8-%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%B9%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%87%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%A1-%E0%B2%86%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86|title=ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹ. ಕ. ರಾಜೇಗೌಡ ಆಯ್ಕೆ|publisher=Prajavani.com}}</ref> * 2007 - ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ "ಬಿ. ಎಸ್. ಗದ್ದಗಿಮಠ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/city/bengaluru/Academy-awards-Hues-of-Sankranti-for-folklorists/articleshow/1187940.cms|title=ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ|publisher=Times of India}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Cite web|url=http://worldcat.org/identities/lccn-n82040150/|title=Books by H. K. Rajegowda|website=worldcat.org}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೧ ನಿಧನ]] 6f7e0auefycp6wzu4kdw76z1e4dhyjz 0 136188 1377587 1368594 2026-07-28T23:03:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377587 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name= ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ | image= Swamy Ponnachi.jpg | birth_place= ಪೊನ್ನಾಚಿ, [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | birth_date= ೧೯೮೬ | birth_name= ಮಹದೇವಸ್ವಾಮಿ ಕೆ. ಎಸ್. | pen_name= ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ | language= [[ಕನ್ನಡ]] | awards= [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ]] | occupation= {{hlist|ಶಿಕ್ಷಕ|ಕವಿ|ಕಥೆಗಾರ|}} }} '''ಕೆ. ಎಸ್. ಮಹದೇವಸ್ವಾಮಿ''' (ಜನನ:೧೯೮೬), '''ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ''' ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=https://www.prajavani.net/district/chamarajanagara/kendra-sahitya-academy-yuva-puraskara-to-ponnachi-swamy-813018.html|title=ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ|work=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|date=13 March 2021|access-date=11 April 2021}}</ref> ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿರುವ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ''‛ಧೂಪದ ಮಕ್ಕಳು’'' ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೨೦ನೇ ಸಾಲಿನ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ]] ಲಭಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://tv9kannada.com/specials/kendra-sahitya-akademi-yuva-puraskara-awardee-swamy-ponnachi-and-his-stories-201078.html|title=ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ: ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸೃಜನಶೀಲತೆ: ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ|work=TV9 News|date=13 March 2021|author=Sridevi Kalasada|access-date=11 April 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://starofmysore.com/former-cm-moily-gets-kendra-sahitya-akademi-award/|title=Former CM Moily gets Kendra Sahitya Akademi award|work=Star of Mysore|date=14 March 2021|access-date=11 April 2021}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಮಹದೇವಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಹನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪೊನ್ನಾಚಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗೌರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಾಮಿ, ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿದೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಹವ್ಯಾಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/mahadevaswamy-k-s-swamy-ponnachi|title=ಲೇಖಕ ಕೆ. ಎಸ್. ಮಹದೇವಸ್ವಾಮಿ (ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ)|website=BookBrahma|access-date=11 April 2021|archive-date=11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411144345/https://www.bookbrahma.com/author/mahadevaswamy-k-s-swamy-ponnachi|url-status=dead}}</ref> == ಪುಸ್ತಕಗಳು == * ''ಸಾವೊಂದನು ಬಿಟ್ಟು'' (ಕವಿತೆಗಳು) * ''ಧೂಪದ ಮಕ್ಕಳು'' (ಕತೆಗಳು)<ref>{{cite news|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/avadi-epaper-avadi/avarannella+svaami+ponnaachi+tamma+pustakadalli+tandu+kudrisiddaare+embudu+ee+pustaka+odidha+meleye+arthavaagiddu+-newsid-94937306?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಂದು ಕೂಡ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ|publisher=Avadhi|date=19 August 2018|access-date=11 April 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://mylang.in/products/swamy-ponnachi-dhupada-makkalu-inr|title=ಧೂಪದ ಮಕ್ಕಳು ಪುಸ್ತಕ|website=MyLang|access-date=11 April 2021}}</ref> ಮುಂತಾದವು == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ''ಸಾವೊಂದನು ಬಿಟ್ಟು'' ಕೃತಿಗಾಗಿ - * ೨೦೧೫ - 'ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ' ಬಹುಮಾನ * ೨೦೧೫ - ಬೇಂದ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಬಹುಮಾನ ''ಧೂಪದ ಮಕ್ಕಳು'' ಕೃತಿಗಾಗಿ - * ೨೦೧೮ - ಪಾಪು ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕಾರ * ೨೦೧೮ - [[ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ|ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ಪುರಸ್ಕಾರ]]<ref>{{cite news|url=https://www.prajavani.net/news/article/2018/05/24/574791.html|title=ಸ್ವಾಮಿ ಪೊನ್ನಾಚಿಗೆ ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ|work=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|date=24 May 2018|access-date=11 April 2021}}</ref> *೨೦೧೯-ಶಾ ಬಾಲುರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *೨೦೧೯-ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟೇಮನಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ * * ೨೦೨೦ - [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] obmujvuc28uyl42yci0tqao5l7joke9 10 136779 1377572 1271454 2026-07-16T00:16:32Z en>Cedar101 0 /* Column-generating template families */ {{sdash}} 1377572 wikitext text/x-wiki === Column-generating template families === '''The templates listed here are not interchangeable'''. For example, using {{tl|col-float}} with {{tl|col-end}} instead of {{tl|col-float-end}} would leave a {{tag|div|link=yes}} open, potentially harming any subsequent formatting. <section begin="table" /> {| class="wikitable" style="line-height:1.4em" |+ Column templates |- style="vertical-align:middle;" ! scope="col" | Type ! scope="col" | Family ! scope="col" | {{longitem|Handles wiki<br/> table code?{{sup|{{dagger}}}}}} ! scope="col" | Responsive/<br/>mobile suited ! scope="col" | Start template ! scope="col" | Column divider ! scope="col" | End template |- | rowspan="2" | Float | "col-float" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|col-float}} | {{tl|col-float-break}} | {{tl|col-float-end}} |- | "columns-start" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|columns-start}} | {{tl|column}} | {{tl|columns-end}} |- | rowspan="2" | Columns | "div col" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|div col}} | instead use {{tl|no col break}} | {{tl|div col end}} |- | "columns-list" | {{no}} | {{yes}} | {{tl|columns-list}} (wraps div col) | {{sdash}} | {{sdash}} |- | Flexbox | "flex columns" | {{no}} | {{yes}} | {{tl|flex columns}} | {{sdash}} | {{sdash}} |- | Table | "col" | {{yes}} | {{no}} | {{tl|col-begin}}, <br/>{{tl|col-begin-fixed}} or<br/>{{tl|col-begin-small}} | {{tl|col-break}} or<br/>{{tl|col-2}} .. {{tl|col-5}} | {{tl|col-end}} |} {{sup|{{dagger}}}} Can the template handle the basic [[Help:Wiki markup|wiki markup]] <code><nowiki>{| | || |- |}</nowiki></code> [[Help:Tables|used to create tables]]? If not, special templates that produce these elements (such as {{tl|(!}}, {{tl|!}}, {{tl|!!}}, {{tl|!-}}, {{tl|!)}}) or [[HTML element|HTML tags]] ({{tag|table}}, {{tag|tr}}, etc.) need to be used instead.<section end="table" /><noinclude> {{Documentation | content = Used by column template documentation pages to provide links to other column-related templates. [[Category:Multi-column templates| ]] [[Category:Related-topic templates]] }} </noinclude> 5g9wqcanxjn8fj7eroqiix3lde6jwvh 1377573 1377572 2026-07-28T20:23:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Column-generating_template_families]] 1377572 wikitext text/x-wiki === Column-generating template families === '''The templates listed here are not interchangeable'''. For example, using {{tl|col-float}} with {{tl|col-end}} instead of {{tl|col-float-end}} would leave a {{tag|div|link=yes}} open, potentially harming any subsequent formatting. <section begin="table" /> {| class="wikitable" style="line-height:1.4em" |+ Column templates |- style="vertical-align:middle;" ! scope="col" | Type ! scope="col" | Family ! scope="col" | {{longitem|Handles wiki<br/> table code?{{sup|{{dagger}}}}}} ! scope="col" | Responsive/<br/>mobile suited ! scope="col" | Start template ! scope="col" | Column divider ! scope="col" | End template |- | rowspan="2" | Float | "col-float" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|col-float}} | {{tl|col-float-break}} | {{tl|col-float-end}} |- | "columns-start" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|columns-start}} | {{tl|column}} | {{tl|columns-end}} |- | rowspan="2" | Columns | "div col" | {{yes}} | {{yes}} | {{tl|div col}} | instead use {{tl|no col break}} | {{tl|div col end}} |- | "columns-list" | {{no}} | {{yes}} | {{tl|columns-list}} (wraps div col) | {{sdash}} | {{sdash}} |- | Flexbox | "flex columns" | {{no}} | {{yes}} | {{tl|flex columns}} | {{sdash}} | {{sdash}} |- | Table | "col" | {{yes}} | {{no}} | {{tl|col-begin}}, <br/>{{tl|col-begin-fixed}} or<br/>{{tl|col-begin-small}} | {{tl|col-break}} or<br/>{{tl|col-2}} .. {{tl|col-5}} | {{tl|col-end}} |} {{sup|{{dagger}}}} Can the template handle the basic [[Help:Wiki markup|wiki markup]] <code><nowiki>{| | || |- |}</nowiki></code> [[Help:Tables|used to create tables]]? If not, special templates that produce these elements (such as {{tl|(!}}, {{tl|!}}, {{tl|!!}}, {{tl|!-}}, {{tl|!)}}) or [[HTML element|HTML tags]] ({{tag|table}}, {{tag|tr}}, etc.) need to be used instead.<section end="table" /><noinclude> {{Documentation | content = Used by column template documentation pages to provide links to other column-related templates. [[Category:Multi-column templates| ]] [[Category:Related-topic templates]] }} </noinclude> 5g9wqcanxjn8fj7eroqiix3lde6jwvh 0 136861 1377657 1334069 2026-07-29T09:15:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377657 wikitext text/x-wiki {{infobox writer |name=ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ |image=Akshata Humchadakatte.jpg |birth_date= ೧೯೮೦ |birth_place= ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ, [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಕರ್ನಾಟಕ |occupation={{hlist|ಪ್ರಕಾಶಕಿ|ಲೇಖಕಿ|}} |language= [[ಕನ್ನಡ]] |genre= ಕವಿತೆ, ವಿಮರ್ಶೆ |books= ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ |awards= }} '''ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ''' (ಹುಟ್ಟು: ೧೯೮೦) [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಕವಯತ್ರಿ, ವಿಮರ್ಶಕಿ, ಸಂಪಾದಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕಿ.<ref name="AKSHI">{{cite news|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/opinion/views/no-longer-voices-from-the-margins/articleshow/55777998.cms|title=NO LONGER VOICES FROM THE MARGINS|work=Bangalore Mirror|author=Pratibha Nandakumar|date=4 December 2016|access-date=21 May 2021}}</ref> ಕವನಸಂಕಲನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಕ್ಷತಾ, ತಾವೇ ಆರಂಭಿಸಿದ 'ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ'ದ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಡಿದಾಳು ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ 'ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.kannadaprabha.com/district-news/2015/oct/19/kannada-poet-akshata-hunchdakatte-returns-sahitya-akademi-award-260534.html|title=ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ|work=Kannada Prabha|date=19 August 2015|access-date=21 May 2021}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/writer-to-return-award/article7778825.ece|title=Writer to return award|work=The Hindu|date=19 October 2015|access-date=21 May 2021}}</ref> == ಬಾಲ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ == ಅಕ್ಷತಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ತಾಯಿ ಶೈಲಾ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/akshatha-hunchada|title=ಕವಯತ್ರಿ ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ|website=Book Brahma|access-date=21 May 2021|archive-date=21 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521151513/https://www.bookbrahma.com/author/akshatha-hunchada|url-status=dead}}</ref> == ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ == 'ಅಕ್ಷತಾ ಕೆ.' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ" ಎಂಬ ಮೊದಲ ಕವನಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ರೈತ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕಡಿದಾಳ್ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ "ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು" ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಕಿ. ರಂ. ನಾಗರಾಜ ಅವರ [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ಬೇಂದ್ರೆ]] ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಬರಹ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು "ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆ" ಪುಸ್ತಕ ಹೊರತಂದರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾನವ ತಲ್ಲಣಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಂವೇದನೆಯ ದನಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ===ಕೃತಿಗಳು=== ;ಕಾವ್ಯ * ''ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ'' * ''ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ''<ref>{{cite news|url=https://m.varthabharati.in/article/2016_02_02/5172|title=ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ: ಕನಸೊಂದ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಕಣ್ಣ ರೆಪ್ಪೆ|work=Varthabharati|author=Karunya|date=2 February 2016|access-date=21 May 2021}}</ref> * ''ಕಟ್ಟು-ಬಿಚ್ಚು'' == ಪ್ರಕಾಶಕಿಯಾಗಿ == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬರಹಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅಕ್ಷತಾ ತಾವೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ '''ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ''' ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="AKSHI"/> ಈವರೆಗೆ ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ಹೊಸಲೇಖಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ, ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ;ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು: * ''ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು'' (ಆತ್ಮಕತೆ) * ''ನೀರ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ'' (ಕಾವ್ಯ) * ''ನಾಳೀನ ಚಿಂತ್ಯಾಕ'' (ನಟಿ [[ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್]] ಆತ್ಮಕತೆ) * ''ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆ'' (ಭಾಷಣ ಬರಹ) * ''ನಮ್ಮ ಶಾಮಣ್ಣ'' (ಸಂಪಾದನೆ)<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/a-living-institution/article8504743.ece|title=A living institution|work=The Hindu|date=21 April 2016|access-date=21 April 2021}}</ref> * ''ಅನುದಿನದ ಅಂತರಗಂಗೆ'' ([[ಪ್ರತಿಭಾ ನಂದಕುಮಾರ್]] ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ) <ref>{{cite news|url=https://www.deccanherald.com/spectrum/spectrum-top-stories/stories-we-build-stories-we-tell-958786.html|title=Stories we build, stories we tell |work=Deccan Herald|date=6 March 2021|author=Amulya B.|access-date=21 May 2021}}</ref> * ''ಕಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ ನೀರು'' (ಲೇಖನಗಳು) * ''ಚಾಮ್ ಸ್ಕಿ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ'' (ಕೆ. ವಿ. ನಾರಾಯಣ) * ''ಅಮರ ಸುಳ್ಯದ ರೈತ ಹೋರಾಟ'' (ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ) * ''ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತಾವಾದ'' (ಎಚ್. ಎಸ್. ಶ್ರೀಮತಿ) * ''ಗಾಂಧಿ ಬಂದ (ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ) ಮುಂತಾದವು == ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == *೨೦೧೧ - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಬಹುಮಾನ ('ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ) *೨೦೧೫ - ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ('ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ' ಕೃತಿಗೆ)<ref>{{cite news|url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/ವಿಜಯರಾಘವನ್-ಅಕ್ಷತಾಗೆ-ಪುತಿನ-ಕಾವ್ಯ-ಪ್ರಶಸ್ತಿ-460889.html|work=Prajavani|title=ವಿಜಯರಾಘವನ್, ಅಕ್ಷತಾಗೆ ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|date=23 December 2016|access-date=21 May 2021}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿ]] 3o00yaczkafbvkcfkg107o7159oud6r 0 141580 1377508 1366854 2026-07-28T15:20:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377508 wikitext text/x-wiki '''ಡಾ. ಸಿ. ಆನಂದರಾಮ ಉಪಾಧ್ಯ'''<ref>[https://www.bookbrahma.com/author/anandaram-upadya ಆನಂದರಾಮ ಉಪಾಧ್ಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118135650/https://www.bookbrahma.com/author/anandaram-upadya |date=2022-01-18 }} - BookBramha</ref> ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವಾಂಸ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಪ್ರಬಂಧ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಪಿಇಎಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಪಿಇಎಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/Yak%E1%B9%A3ag%C4%81na_Mah%C4%81bh%C4%81rata_prasa%E1%B9%85gaga/gCQ7HAAACAAJ?hl=en ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಹಾಭಾರತ ಪ್ರಸಂಗಗಳು] - Google Books</ref> ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಅವರು ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. '''ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ'''<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-yakshagana-academy-announces-annual-awards/article32527527.ece#:~:text=Mr.%20Upadhya%2C%20a%20native%20of%20Chitrapadi%20in%20Udupi%20district%20and%20resident%20of%20Bengaluru%2C%20has%20been%20a%20researcher%20in%20Yakshagana%20and%20has%20the%20credit%20of%20writing%20a%20doctoral%20thesis%20for%20the%20first%20time%20on%20Yakshagana. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ]- The Hindu</ref>'''.''' ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತ್ರಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು: "''ಯಕ್ಷ ಚಿಂತನೆ''"<ref>[https://www.sapnaonline.com/books/yaksha-chinthane-anandarama-upadhya-1234016508-5551234016507 ಯಕ್ಷ ಚಿಂತನೆ] - SapnaBooks </ref>, ''"ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನ''<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/Yak%E1%B9%A3a_dar%C5%9Bana/uvMhHAAACAAJ?hl=en ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನ]- Google Books</ref>", "''ಪ್ರತಿಬಿಂಬ- ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಜಮಾನ್ ಅಜುರ್ದಾ ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳು (ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ)''<ref>[https://www.exoticindiaart.com/book/details/pratibimba-mohammad-zaman-azurdah-s-award-winning-kashmiri-essays-kannada-mzr207/ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ- ExoticIndia]</ref>" ಇತರವುಗಳು. ಅವರು 2007 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಯಭಟ್ಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>[https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=31955#:~:text=Yakshagana%20Sahitya%3A%20Dr%20Anandarama%20Upadhya%3B ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]- DaijiWorld</ref> ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ<ref name=":0">[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-yakshagana-academy-announces-annual-awards/article32527527.ece#:~:text=are%20Chandrashekhar%20Damle%2C-,Anandarama%20Upadhya,-%2C%20Ramakrishna%20Gundi%2C%20K ದಿ ಹಿಂದೂ]-ಲೇಖನ</ref> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದ<ref>[https://factly.forumias.com/digitised-scripts-of-yakshagana/ ಮೊದಲು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಂಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲಿಪಿಗಳು]</ref> ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ [http://www.yakshavahini.com/ ಯಕ್ಷವಾಹಿನಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ] ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ<ref>[https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/online-meet-on-yakshagana/article35779457.ece#:~:text=S.%2C%20Gindimane%20Mrutyunjaya%2C-,Anandarama%20Upadhya,-%2C%20Ravi%20Madodi%2C%20Mahabaleshwara ಯಕ್ಷವಾಹಿನಿಯ ಸದಸ್ಯರು] - The Hindu</ref> ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ, ಜೀವನ: == === ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ: === [[ಚಿತ್ರ:Dr._C_Anadarama_Upadhya_with_HS._Venkatesh_Murthy_and_H_Dundiraj.jpg|alt=ಡಾ. ಎಚ್. ಎಸ. ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಎಚ್. ಡುಂಡಿರಾಜ್ ಜೊತೆ.|thumb|[[ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ|ಡಾ. ಎಚ್. ಎಸ. ವೆಂಕಟೇಶ]] ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು [https://g.co/kgs/qGfg35 ಎಚ್. ಡುಂಡಿರಾಜ್] ಜೊತೆ. ]] ನಾರಾಯಣ ಉಪಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಮ್ಮರಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಉಪಾಧ್ಯರು ಚಿತ್ರಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು (ಜನನ 14 ಜನವರಿ 1952). ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೋಟಾದ ವಿವೇಕ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕನಕಪುರದ ರೂರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ [[:en:Master_of_Arts|M.A,]] [[:en:Master_of_Philosophy|M.Phl]] ಮತ್ತು [[:en:Doctor_of_Philosophy|Ph.D]] ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. === ವೃತ್ತಿ: === ಅವರು ಶಾಂತಿ ಕಾಲೇಜು, ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶೇಷಾದರಿಪುರಂ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 1977 ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ]] ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ 34 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ [[ಪಿಇಎಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಪಿಇಎಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲ]]ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ: == === ಪುಸ್ತಕಗಳು: === * ಯಕ್ಷ ಚಿಂತನೆ * ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಹಾಭಾರತ ಪ್ರಸಂಗಗಳು * ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನ * ಯಕ್ಷಗಾನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಸಂಗಗಳು<ref>[https://www.google.co.in/books/edition/Yak%E1%B9%A3ag%C4%81na_R%C4%81m%C4%81ya%E1%B9%87a_prasa%E1%B9%85gaga/B0sZAAAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=Yak%E1%B9%A3ag%C4%81na%20R%C4%81m%C4%81ya%E1%B9%87a%20prasa%E1%B9%85gaga%E1%B8%B7u ಯಕ್ಷಗಾನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಸಂಗಗಳು]- Google Books</ref> * ಯಕ್ಷ ಪಥ<ref>[http://www.yakshavahini.com/2021/08/blog-post.html ಯಕ್ಷವಹಿನಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಒಂದು ಲೇಖನ]</ref> * ಸಮಾಹಿತ<ref>[http://www.yakshavahini.com/2022/02/blog-post.html ಸಮಾಹಿತ]</ref> === ಸಂಪಾದನೆಗಳು: === * ಕೋದಂಡ [[ಚಿತ್ರ:Upadhya prize.png|thumb|ಡಾ. ಉಪಾಧ್ಯಅವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು: == * 2007 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಯಭಟ್ಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2007ರಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2019 ರಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ)<ref name=":0"/><ref>[https://vijaykarnataka.com/news/karnataka/karnataka-yakashagana-academy-announces-his-annual-award/articleshow/77927717.cms#:~:text=%E0%B2%9A%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B3%87%E0%B2%96%E0%B2%B0%20%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B3%86%20%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81-,%E0%B2%A1%E0%B2%BE.%E0%B2%86%E0%B2%A8%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%AE%20%E0%B2%89%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF,-%2C%20%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A8%20%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B3%81%20%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81%20%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A6%20%E0%B2%A1%E0%B2%BE.%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%A3 ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಒಂದು ಲೇಖನ]</ref> * 2017ರಲ್ಲಿ ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಬು ಹೆಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] 15cdkw9v1dwy19rh1i170xa8b3r7age 0 142291 1377639 1371827 2026-07-29T04:56:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377639 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name = ಹೊಸ ಪ್ರೇಮ ಪುರಾಣ |image = Hosa_Prema_Purana.jpeg |caption = |director = ಶಿವಕುಮಾರ್ |producer = ಪ್ರಸಾದ್ ಸಾಲುಮರ |writer = ಶಿವಕುಮಾರ್ |starring = ನಿತಿನ್ ಗೌಡ, [[ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್]], ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ |music = [[ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್]] |cinematography = ಗೌರಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ |editing = ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪಿ. ಬಾಬು |studio = |distributor = ಸ್ವಾಮಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ಗಜಾನನ ಆರ್ಟ್ಸ್ |released = 2012 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30|ref1=<ref>[http://movies.sulekha.com/kannada/hosa-prema-purana/default.htm Hosa Prema Purana]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Sulekha]] Retrieved 12 September 2012.</ref> |runtime = |country = ಭಾರತ |language = ಕನ್ನಡ |budget = |gross = }} '''''ಹೊಸ ಪ್ರೇಮ ಪುರಾಣವು''''' 2012 ರ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] ಪ್ರಣಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸಬರಾದ ನಿತಿನ್ ಗೌಡ, ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು ಗಜಾನನ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಾಲುಮರದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು. <ref>[http://www.bharatstudent.com/cafebharat/photo_gallery_2-Kannada-Movies-Hosa_Prema_Purana-photo-galleries-5,4,2486.php Hosa Prema Purana]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved 30 December 2011.</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಪ್ರೇಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿತಿನ್ ಗೌಡ * ಸಂಜನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ * ನಂದಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ * ರಾಹುಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್ * [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ == ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ == ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ 5 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.123musiq.com/Hosa-Prema-Purana.htm|title=Hosa Prema Purana|archive-url=https://web.archive.org/web/20111209085326/http://www.123musiq.com/Hosa-Prema-Purana.htm|archive-date=9 December 2011|access-date=30 December 2011}}</ref> {{Track listing | total_length = | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ | lyrics1 = [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] | extra1 = [[ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್]], ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಬದಾಮಿ | length1 = | title2 = ಮಧುರ ಮಧುರ | lyrics2 = Dr. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | extra2 = [[ಚೈತ್ರಾ ಎಚ್.ಜಿ.]], ಅನೂಪ್ ಭಾವಾಜ್ರದ್ | length2 = | title3 = ಸೇ ಸೇ ಮೋನಿಕಾ | lyrics3 = [[ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್]] | extra3 = ಸಂತೋಷ್, ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಬದಾಮಿ | length3 = | title4 = ಒಲವೇ ಗೆಳತಿ | extra4 = [[ನಂದಿತಾ (ಗಾಯಕಿ)|ನಂದಿತಾ]], ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ | lyrics4 = [[ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್]] | length4 = | title5 = ಒಂದೇ ಬಾಳು | extra5 = ಚೇತನ್ ಸಾಸ್ಕ | lyrics5 = [[ವಿ. ಮನೋಹರ್]] | length5 = }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] i5bvv63pmask9rlk3h3c0hrjzto1cjk 0 142763 1377661 1374827 2026-07-29T10:08:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377661 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ | image = | imagesize = 220px | caption = ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ, ಹೈದ್ರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ ೨೦೧೮ | pseudonym = | birth_date =<!--{{birth date|೧೯೯೬|೯|೦೭|}}-->07/09/1996 | birth_place = [[ಸಿಂಧನೂರು]], [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | occupation = ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಅನುವಾದಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | subject = ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರ ಅಧ್ಯಯನ }} ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ. ಮೂಲತಃ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರಿನವರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. == ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಅಲ್ಲುರಿ ಕೊಂಡರಾಜು, ತಾಯಿ ರಾಣಿ. ಇವರ ಮನೆ ಮಾತು ತೆಲುಗು. ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೇ ಪೂರೈಸಿದ ಬಳಿಕ ಧಾರವಾಡದ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ಹಾಗೂ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ (ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಪದವಿಯನ್ನು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಪದವಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಕೃತಿಗಳು == === ಕಾವ್ಯ === * ''ಗಗನಸಿಂಧು''  - ಕಾವ್ಯ - 2015 === ಅನುವಾದ === * ''ಡಯಾನಾ ಮರ''  - ಅನುವಾದಿತ ಕಾವ್ಯ - 2018 * ''ಕಲಲ ಕನ್ನೀಟಿ ಪಾಟ'' - ಅನುವಾದಿತ ಕಾವ್ಯ- 2019 * ವಿ''ಮುಕ್ತೆ'' - ಅನುವಾದಿತ ಕಥೆಗಳು - 2019 * ''ನಾಲ್ಕನೇ'' ''ಎಕರೆ -'' ಅನುವಾದಿತ ನೀಳ್ಗತೆ ''-'' 2021 * ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್: ಲೋತುಪಾತುಲು‌ - 2022 == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಕಳೆದ ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ತೆಲುಗು ಲೇಖಕಿ ಓಲ್ಗಾ ಅವರ 'ವಿಮುಕ್ತೆ' ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ 2019ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾಭಾರತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 2020ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಮೂಲಗಳು == https://www.bookbrahma.com/author/ajay-varma-alluri{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://mylang.in/collections/vendors?q=%e0%b2%85%e0%b2%9c%e0%b2%af%e0%b3%8d+%e0%b2%b5%e0%b2%b0%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%be+%e0%b2%85%e0%b2%b2%e0%b3%8d%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b2%bf https://www.kuvempubhashabharathi.org/books/translators_single.php?transID=26{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು]] a8x3g6m2fk8yk02ayr9lra5el7bbauc 828 145565 1377554 1327081 2026-05-11T21:45:51Z en>Izno 0 selector 1377554 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .hatnote { font-style: italic; } /* Limit structure CSS to divs because of [[Module:Hatnote inline]] */ div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } .hatnote i { font-style: normal; } /* The templatestyles causes an 'empty' span between hatnotes */ .hatnote + span.mw-empty-elt + .hatnote, /* remove this selector when Parsoid is the only parser, see also [[phab:T200206]] */ .hatnote + link + .hatnote { margin-top: -0.5em; } @media print { body.ns-0 .hatnote { display: none !important; } } 8oift3eve95te8chs4adr5fpl4pmpmd 1377555 1377554 2026-07-28T20:23:18Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Hatnote/styles.css]] 1377554 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .hatnote { font-style: italic; } /* Limit structure CSS to divs because of [[Module:Hatnote inline]] */ div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } .hatnote i { font-style: normal; } /* The templatestyles causes an 'empty' span between hatnotes */ .hatnote + span.mw-empty-elt + .hatnote, /* remove this selector when Parsoid is the only parser, see also [[phab:T200206]] */ .hatnote + link + .hatnote { margin-top: -0.5em; } @media print { body.ns-0 .hatnote { display: none !important; } } 8oift3eve95te8chs4adr5fpl4pmpmd 0 145963 1377504 1366553 2026-07-28T14:00:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸಾಕೇತ್ ಮೋದಿ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1990|07|31}} | birth_place = ಕಲ್ಕತ್ತ, [[ಭಾರತ]] | nationality = ಭಾರತೀಯ | alma_mater = ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಗಾನಿಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಎಲ್‍ಎನ್‍ಎಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ | occupation = [[ಉದ್ಯಮಿ]] | known for = ಸೇಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ | title = ಸಿ.ಇ.ಒ, ಸೇಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ }} '''ಸಾಕೇತ್ ಮೋದಿ''' (ಜನನ ಜುಲೈ ೩೧, ೧೯೯೦) ಒಬ್ಬ [[ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ|ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ]] ಹಾಗೂ ಸೇಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ.ಇದೊಂದು ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಕಂಪನಿ. ಇದು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ]] ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊದಿಂದ ಹೊರಗಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮೋದಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಭಾರತದ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ]]. ಅವರ ತಂದೆ ಉದ್ಯಮಿ.<ref name="Forbes">{{Cite news|url=http://www.forbesindia.com/article/innovation-nation/saket-modi-hacking-for-the-greater-good/50031/1|title=Saket Modi: Hacking for the greater good|last=Balachandaran|first=Manu|date=26 April 2018|work=[[Forbes India]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBalachandaran2018">Balachandaran, Manu (26 April 2018). [http://www.forbesindia.com/article/innovation-nation/saket-modi-hacking-for-the-greater-good/50031/1 "Saket Modi: Hacking for the greater good"]. ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ|Forbes India]]''.</cite></ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://cybersecurityventures.com/lucideus-goes-from-elevator-pitch-to-silicon-valley-high-flyer/|title=Lucideus Goes From Elevator Pitch To Silicon Valley High-Flyer|date=2020-08-03|website=Cybercrime Magazine|language=en-US|access-date=2021-01-05}}</ref> ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೋದಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರು ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.<ref name="Forbes" /> ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸರಳವಾದ ' ಬ್ರೂಟ್ ಫೋರ್ಸ್ ' ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name=":1" /> ನಂತರ ಅವರು ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಆದರೆ ಈ ಸಣ್ಣ ಘಟನೆಯು ಮೋದಿಗೆ ತನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref name=":1" /> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಜೈಪುರ|ಜೈಪುರದ]] ಎಲ್‍ಎನ್‍ಎಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಡೆದರು.<ref name="ABC">{{Cite news|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30/30-under-30-saket-modi-hacking-and-securing-the-world-wide-web/42331/1|title=30 Under 30: Saket Modi - Hacking And Securing The World Wide Web|last=Dhamija|first=Anshul|date=18 February 2016|work=[[Forbes India]]|language=en}}</ref> ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಾಕೇತ್ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] (ಐ‍ಐ‍ಟಿ) ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Forbes" /> == ವೃತ್ತಿ == ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಾಕೇತ್ ಮೋದಿ, ವಿದಿತ್ ಬಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ತ್ಯಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಡಿಯಸ್ (ಈಗ ಸೇಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ''.</cite></ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಲೂಸಿಡಿಯಸ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಛೇರಿಯನ್ನು [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ತೆರೆಯಿತು.<ref name="Forbes" /> [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ|ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[ಆಧಾರ್]] ಆಧಾರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಪಾವತಿ ವೇದಿಕೆಯಾದ [[ಭಿಮ್]] ನ ಭದ್ರತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಯು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/saket-modi-the-millennial-who-keeps-your-data-on-the-bhim-app-safe-118092500387_1.html|title=Saket Modi, the millennial who keeps your data on the BHIM app safe|last=Peermohamed|first=Alnoor|date=25 September 2018|work=[[Business Standard India]]}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಶಿವಾನಂದ ( ಸಿ‍ಟಿ‍ಒ, ಪೇಪಾಲ್ ), ರಾಜನ್ ಆನಂದನ್ (ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಿಕ್ವೊಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ), ವಿಕ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ (ಮಾಜಿ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ), ವಿಕಾಸ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ), ಮಿಕ್ಕಿ ದೋಷಿ (ಸಿಇಒ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಯೂಸ್, ಭಾರತ), ಇತರರಲ್ಲಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಡಿಯಸ್ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಸುತ್ತಿನ ನಿಧಿ $೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Companies/kUdYziPD8Vqn8fyzBky1lL/Lucideus-Tech-secures-funds-from-angel-investors.html|title=Lucideus Tech secures funds from angel investors|last=Ghoshal|first=Anirban|date=11 May 2017|work=[[Mint (newspaper)|Mint]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/startups/lucideus-tech-raises-funding-from-rajan-anandan-govind-rajan-others/58588357|title=Lucideus Tech raises funding from Rajan Anandan, Govind Rajan & others|last=Sarkhel|first=Aritra|date=9 May 2017|work=[[The Economic Times]]|access-date=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203115148/https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/startups/lucideus-tech-raises-funding-from-rajan-anandan-govind-rajan-others/58588357|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಸಿಸ್ಕೋ ಕಂಪನಿ|ಸಿಸ್ಕೊ]] ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಿ‍ಇ‍ಒ ಜಾನ್ ಟಿ. ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಜೆಸಿ೨ ವೆಂಚರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಲುಸಿಡಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು $೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸುತ್ತಿನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೫ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಚೇಂಬರ್‌ಗಳು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಕೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneur.com/article/322670|title=Tale of a 15-Second Pitch That Left Ex-Cisco Chairman John Chambers Impressed|last=Singal|first=Aastha|date=2018-11-01|website=Entrepreneur|language=en|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927145233/https://www.entrepreneur.com/article/322670|url-status=dead}}</ref><ref name="Forbes1">{{Cite news|url=https://www.fortuneindia.com/technology/breaking-the-cyber-web/102624|title=Why John Chambers loves Saket Modi's Lucideus|last=Chaudhary|first=Deepti|date=26 October 2018|work=[[Fortune India]]|language=en}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFChaudhary2018">Chaudhary, Deepti (26 October 2018). [https://www.fortuneindia.com/technology/breaking-the-cyber-web/102624 "Why John Chambers loves Saket Modi's Lucideus"]. ''[[ಫಾರ್ಚೂನ್ ಇಂಡಿಯಾ|Fortune India]]''.</cite></ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಲುಸಿಡಿಯಸ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಯು‍ಎಸ್‍ಎ ಮತ್ತು ಎಪಿಎಸಿ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ]] ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://inc42.com/buzz/lucideus-bags-7-mn-funding-to-become-indias-most-valuable-cybersecurity-startup/|title=Lucideus Bags $7 Mn Funding To Become India's Most Valuable Cybersecurity Startup|date=2019-12-03|website=Inc42 Media|language=en-US|access-date=2020-11-19}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು == ಸಿಎನ್‍ಬಿ‍ಸಿ,<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/videos/startup/startup-street-heres-how-social-media-influencers-are-redefining-brand-building-8224561.htm|title=Startup Street: Here’s how social media influencers are redefining brand building|website=cnbctv18.com|language=en-US|access-date=2021-03-03}}</ref> ಫಾರ್ಚೂನ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ),<ref>{{Cite web|url=https://www.fortuneindia.com/technology/we-want-to-become-the-netflix-of-cybersecurity/104910|title=‘We want to become the Netflix of cybersecurity’|website=www.fortuneindia.com|language=en|access-date=2021-03-03}}</ref> [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]],<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/forbestechcouncil/2021/01/20/14-tech-experts-predict-which-industries-and-sectors-will-benefit-most-from-ai/|title=Council Post: 14 Tech Experts Predict Which Industries And Sectors Will Benefit Most From AI|last=Panel®|first=Expert|website=Forbes|language=en|access-date=2021-03-03}}</ref> ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=TdL5Uw_5wY0&t=51s|title=How Safe Is Your Mobile Device?|work=[[BloombergQuint]]}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಮೊಬೈಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಸೆ‍ಬಿ‍ಐ‍ಟಿ, ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮದ ಒಕ್ಕೂಟ, ಐ‍ಎಸ್‍ಎ‍ಟಿ‍ಎ, ಟಿ‍ಐ‍ಇ, [[ಟೆಡ್ (ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್)|TED (ಸಮ್ಮೇಳನ)]] <ref>{{Cite news|url=https://www.entrepreneurindia.com/2016/saket-modi.php|title=Entrepreneur India Congress|work=[[Entrepreneur India]]}}</ref> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !ವರ್ಷ ! ಹೆಸರು ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ ! Ref. |- | ೨೦೧೬ | ೩೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೦ | ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ | <ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30/30-under-30-saket-modi-hacking-and-securing-the-world-wide-web/42331/1|title=30 Under 30: Saket Modi - Hacking and securing the world wide web|website=forbesindia.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೬ | ೩೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೦ | [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್|ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/30-under-30-asia-2016/#77976bc326d6|title=Forbes 30 under 30 Asia|website=forbes.com|access-date=3 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ಅಂಡರ್ ೩೦ ಸಮ್ಮಿಟ್ ಏಷ್ಯಾ | [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್|ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2017/06/28/forbes-hosts-its-second-annual-under-30-summit-asia-in-manila/?sh=783210a052c1|title=Forbes Hosts Its Second Annual "Under 30 Summit Asia In Manila|website=forbes.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ಭಾರತದ ೨೧ ಯಂಗ್ ಗನ್ | [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್|ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] | <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/speakers/saket-modi/articleshow/62837991.cms?from=mdr|title=WCRC The Economic Times - Saket Modi|website=economictimes.indiatimes.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ೨೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೬ | ವೋಗ್ ಇಂಡಿಯಾ | <ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.in/galleries/meet-countrys-smartest-gen-z-ers-moment|title=Meet the 20 people under the age of 26 you need to know about|website=vogue.in|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ೩೫ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೦ | ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ | <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneur.com/article/288526|title=Presenting the Entrepreneur 2017 League of 35 Under 35|website=entrepreneur.com|access-date=1 March 2021|archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927092523/https://www.entrepreneur.com/article/288526|url-status=dead}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ೪೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ೪೦ ವರ್ಷದ ಸಾಧಕ | ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಪಂಚ | <ref>{{Cite web|url=http://bwdisrupt.businessworld.in/article/-Running-a-Startup-is-One-of-the-Most-Simplest-Things-a-Person-Can-Do-Saket-Modi-Lucideus/10-11-2017-131267/|title='Running a Startup is One of the Most Simplest Things a Person Can Do' - Saket Modi, Lucideus|website=businessworld.in|access-date=1 March 2021|archive-date=16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216180447/http://bwdisrupt.businessworld.in/article/-Running-a-Startup-is-One-of-the-Most-Simplest-Things-a-Person-Can-Do-Saket-Modi-Lucideus/10-11-2017-131267/|url-status=dead}}</ref> |- | ೨೦೧೮ | ೪೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೪೦ | ಫಾರ್ಚೂನ್ ಇಂಡಿಯಾ | <ref>{{Cite web|url=https://www.fortuneindia.com/40under40/saket-modi-vidit-baxi-rahul-tyagi?year=2018|title=SAKET MODI, VIDIT BAXI, RAHUL TYAGI, 27, 28, 30|website=fortuneindia.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೯ | ವರ್ಷದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ | ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ | <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneurindia.com/2019/awards_winner.php|title=Entrepreneur of the Year - Award Winners|website=entrepreneurindia.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |- | ೨೦೧೯ | ೪೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೪೦ | ಫಾರ್ಚೂನ್ ಇಂಡಿಯಾ | <ref>{{Cite web|url=https://www.fortuneindia.com/40under40/saket-modi-rahul-tyagi-vidit-baxi?year=2019|title=SAKET MODI, RAHUL TYAGI, VIDIT BAXI, 28, 31, 29|website=fortuneindia.com|access-date=1 March 2021}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] 7blnuc2rxbs6br0bxp8gmbuw8yichss 10 146957 1377556 1135585 2025-08-11T23:13:27Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Navbox bottom]]": [[WP:High-risk templates|High-risk template or module]]: top is already tpe ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 1135584 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:navbox top and bottom|bottom}}</includeonly><noinclude> {{documentation|Template:Navbox top/doc}}</noinclude> bwhjfft0rnpktg14lfnmvcypl0jjozg 1377557 1377556 2026-07-28T20:23:18Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Navbox_bottom]] 1135584 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:navbox top and bottom|bottom}}</includeonly><noinclude> {{documentation|Template:Navbox top/doc}}</noinclude> bwhjfft0rnpktg14lfnmvcypl0jjozg 10 146971 1377576 1257752 2025-12-19T03:58:01Z en>Sbb 0 {{tlx}} for {{glossary end}} 1377576 wikitext text/x-wiki {{navbox top |name= HTML lists |title=HTML lists |state=<includeonly>collapsed</includeonly> |above = More information — {{hlist|class=inline | [[Help:List]] | [[WP:List dos and don'ts]] | [[WP:Manual of Style/Embedded lists]] | {{section link|WP:Manual of Style/Accessibility#Lists}} | [[WP:WikiProject Lists]] }} }} {|style="width:100%" | style="vertical-align:top; width:32%" | {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|hlist |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{hlist |item1 |item2}} |} | rowspan=4 style="width:2%"| | style="vertical-align:top; width:32%"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|flatlist|<br />* item1<br />* item2}} |- | {{flatlist| * item1 * item2 }} |} | rowspan=4 style="width:2%" | | style="vertical-align:top; width:32%"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|cslist |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{cslist |item1 |item2 }} |} |- | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Bulleted list |- | {{tlx|bulleted list |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{bulleted list |item1 |item2 }} |} | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Numeric ordered list |- | {{tlx|Ordered list |first&nbsp;|second&nbsp;}} |- | {{Ordered list |first |second }} |} | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Alphabetic ordered list |- | {{tlx|Ordered list |list_style_type{{=}}lower-alpha&nbsp;|first&nbsp;|second&nbsp;}} |- | {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |first |second }} |} |- | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Unbulleted list |- | {{tlx|unbulleted list |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{unbulleted list|item1 |item2 }} |} | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Unbulleted list |- | {{tlx|plainlist|<br />* item1<br />* item2}} |- | {{plainlist| * item1 * item2 }} |} | style="vertical-align:top" rowspan=2| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! [[Wikipedia:Manual of Style/Glossaries|Glossary]] or definition list |- | {{tlx|glossary}}<br /> {{tlx|term|first term}}{{tlx|defn|first description}}<br /> {{tnull|term|second term}}{{tnull|defn|second description}}<br /> {{tlx|glossary end}} |- | {{glossary}} {{term|first term}}{{defn|first description}} {{term|second term}}{{defn|second description}} {{glossary end}} |} |- | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Bulleted list to flow around an image |- | <code><nowiki>[[File:Bad Title Example.png|left|thumb|100px]]</nowiki></code><br /> {{tlx|flowlist|<br />*item1<br />*item2}} |- | [[File:Bad Title Example.png|left|thumb|100px]] {{flowlist| *item1 *item2 }} |} | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Ordered list in columns |- | {{tlx|columns-list|colwidth{{=}}5em|<br /># first<br /># second}} |- | {{columns-list|colwidth=5em| # first # second }} |} | style="vertical-align:top"| |} {{navbox bottom |below = {{cl|List formatting and function templates‎}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Please add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata --> </noinclude> mrnhqir11nmaag7k40s1y5193bkht5b 1377577 1377576 2026-07-28T20:23:22Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:HTML_lists]] 1377576 wikitext text/x-wiki {{navbox top |name= HTML lists |title=HTML lists |state=<includeonly>collapsed</includeonly> |above = More information — {{hlist|class=inline | [[Help:List]] | [[WP:List dos and don'ts]] | [[WP:Manual of Style/Embedded lists]] | {{section link|WP:Manual of Style/Accessibility#Lists}} | [[WP:WikiProject Lists]] }} }} {|style="width:100%" | style="vertical-align:top; width:32%" | {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|hlist |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{hlist |item1 |item2}} |} | rowspan=4 style="width:2%"| | style="vertical-align:top; width:32%"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|flatlist|<br />* item1<br />* item2}} |- | {{flatlist| * item1 * item2 }} |} | rowspan=4 style="width:2%" | | style="vertical-align:top; width:32%"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Horizontal list |- | {{tlx|cslist |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{cslist |item1 |item2 }} |} |- | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Bulleted list |- | {{tlx|bulleted list |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{bulleted list |item1 |item2 }} |} | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Numeric ordered list |- | {{tlx|Ordered list |first&nbsp;|second&nbsp;}} |- | {{Ordered list |first |second }} |} | style="vertical-align:top;"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Alphabetic ordered list |- | {{tlx|Ordered list |list_style_type{{=}}lower-alpha&nbsp;|first&nbsp;|second&nbsp;}} |- | {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |first |second }} |} |- | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Unbulleted list |- | {{tlx|unbulleted list |item1&nbsp;|item2&nbsp;}} |- | {{unbulleted list|item1 |item2 }} |} | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Unbulleted list |- | {{tlx|plainlist|<br />* item1<br />* item2}} |- | {{plainlist| * item1 * item2 }} |} | style="vertical-align:top" rowspan=2| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! [[Wikipedia:Manual of Style/Glossaries|Glossary]] or definition list |- | {{tlx|glossary}}<br /> {{tlx|term|first term}}{{tlx|defn|first description}}<br /> {{tnull|term|second term}}{{tnull|defn|second description}}<br /> {{tlx|glossary end}} |- | {{glossary}} {{term|first term}}{{defn|first description}} {{term|second term}}{{defn|second description}} {{glossary end}} |} |- | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Bulleted list to flow around an image |- | <code><nowiki>[[File:Bad Title Example.png|left|thumb|100px]]</nowiki></code><br /> {{tlx|flowlist|<br />*item1<br />*item2}} |- | [[File:Bad Title Example.png|left|thumb|100px]] {{flowlist| *item1 *item2 }} |} | style="vertical-align:top"| {| class="wikitable" style="width:100%" |- ! Ordered list in columns |- | {{tlx|columns-list|colwidth{{=}}5em|<br /># first<br /># second}} |- | {{columns-list|colwidth=5em| # first # second }} |} | style="vertical-align:top"| |} {{navbox bottom |below = {{cl|List formatting and function templates‎}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Please add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata --> </noinclude> mrnhqir11nmaag7k40s1y5193bkht5b 0 148052 1377675 1334395 2026-07-29T10:43:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377675 wikitext text/x-wiki '''ಅಡಿಮದ್ದು''' ಎಂದರೆ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸ್ಫೋಟಕಸಾಧನ (ಮೈನ್). ಇದನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ೧೪೮೭ರಲ್ಲಿ ತುಪಾಕಿಮದ್ದನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಅಡಿಮದ್ದಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ತರಬೇತಿಹೊಂದಿದ ಸೈನಿಕರ ಒಂದು ತುಕಡಿಯೇ ಇತ್ತು. ಫ್ಲಾಂರ್ಸ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (೧೯೧೪) ಅಡಿಮದ್ದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಮೆಸೈನ್ಸ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (೧೯೧೭) ಬ್ರಿಟಿಷರು ೧,೦೦೦,೦೦೦ ಪೌಂ. ಸಿಡಿಮದ್ದನ್ನು ಅಡಿಮದ್ದಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದು, ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡಬಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಪರ್ಶವಾದಾಗ ಸಿಡಿಯುವ ಮದ್ದು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite encyclopedia|encyclopedia=Merriam-Webster|title=Land mine|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/land%20mine|access-date=March 19, 2019|date=2019|archive-date=July 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730223946/https://www.merriam-webster.com/dictionary/land%20mine|url-status=live}}</ref> ಅನಂತರ ವಿನಾಶಕ್ಕಲ್ಲದೆ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಅಡಿಮದ್ದಿನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. == ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಡಿಮದ್ದು == [[ಚಿತ್ರ:British_Mk_14_Sea_Mine.jpg|thumb|ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಮದ್ದು]] ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ([[:en:Naval mine|Naval mine]]) ಎರಡು ವಿಧ. ೧. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಡಿಮದ್ದು; ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶತ್ರುನೌಕೆ ಅಡಿಮದ್ದಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದಂಡೆಯಿಂದ ಅಡಿಮದ್ದಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಬಂದರು]]ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ೨. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಡಿಮದ್ದು; ಶತ್ರುನೌಕೆಗಳು ಅಡಿಮದ್ದಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಇದು ತಾನಾಗೇ ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ತಂತಿಸುರುಳಿಯಿಂದ (ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್) ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಶತ್ರುನೌಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಲೂ ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ [[ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ]]ಗಳಿಂದ (ಸಬ್‌ಮೆರಿನ್) ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲೂ ಸಮುದ್ರದ ವಿವಿಧ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುವಂತೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನರು ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅಡಿಮದ್ದನನ್ನು (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಮೈನ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಡಗು ಇದನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅಡಿಮದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ತಾಗಿ ಸಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. == ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವ ಅಡಿಮದ್ದು == [[ಚಿತ್ರ:Minen.jpg|thumb|ಟ್ಯಾಂಕು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಅಡಿಮದ್ದು]] [[ಚಿತ್ರ:Mines_501556_fh000026.jpg|thumb|ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಅಡಿಮದ್ದು]] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳಲ್ಲೂ ([[:en:Land mine|Land mine]]) ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಎಂಬ ಭೇದವಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="IMASglossary">{{cite book|url=https://www.mineactionstandards.org|title=International Mine Action Standards|date=November 2018|publisher=United Nations Mine Action Service (UNMAS)|location=New York, NY|page=20|chapter=Glossary of mine action terms, definitions and abbreviations. Second edition, Amendment 9|access-date=May 30, 2019|chapter-url=https://www.mineactionstandards.org/fileadmin/MAS/documents/imas-international-standards/english/series-04/IMAS-04-10-Ed2-Am6.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530175204/https://www.mineactionstandards.org/|archive-date=May 30, 2019|url-status=live}}</ref> ೧ ಟ್ಯಾಂಕು ಪ್ರತಿರೋಧಕ (ಆ್ಯಂಟಿಟ್ಯಾಂಕ್): ಇವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ. ದೂರದಿಂದಲೇ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕು ಹಾದು ಹೋದಾಗ ಅದರ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ತಾನಾಗೇ ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ೨ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ (ಆ್ಯಂಟಿ ಪರ‍್ಸನಲ್); ಇವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ನೆಟ್ಟು, ಹೊರಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರ ಮುಚ್ಚಳದ ಮೇಲೆ ಭಾರಬಿದ್ದಾಗ, ತಂತಿಸುರಳಿಯಿಂದೇರ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡಿಮದ್ದು ಮನುಷ್ಯನ ಟೊಂಕದಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಅನಂತರ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಸಿಡಿತದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿ ಹೆಚ್ಚು. == ಅಡಿಮದ್ದಿಡುವಿಕೆ, ಗುಡಿಸಿಹಾಕುವಿಕೆ (ಮೈನ್ ಲೇಯಿಂಗ್, ಮೈನ್ ಸ್ವೀಪಿಂಗ್) == ಸಮರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನೊಡ್ಡಲು ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟ ಅಡಿಮದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದೂ ಗುಡಿಸಿಹಾಕುವುದೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆ. ಹೊಸ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಸಮರಯಂತ್ರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ (ಮಿಲಿಟರಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್) ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸ. ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಸಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಶತ್ರು ಪಕ್ಷದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಪ್ಲವನಶಕ್ತಿ (ಬಾಯೆನ್ಸಿ) ಸೂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ವಿವಿಧ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ೧,೦೦೦ ಫ್ಯಾದಮ್ ಆಳದವರೆಗೂ ಅಳವಡಿಸಬಹುದು. ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಪಡೆಯಲು, ಎರಡು ದೂರದ ಚಿಕ್ಕ ನೌಕೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡು ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯತ್ತನ್ನು ಹರಿಸಿ ಕೃತಕ ಅಯಸ್ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಯಸ್ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅಡಿಮದ್ದು ಮೇಲೆ ಬಂದು ಇದ್ದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಟೋಬ್ರುಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (೧೯೪೦-೪೧) ಸುತ್ತಲೂ ಮರುಭೂಮಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೋಹದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಲೋಹದ ಚೂರುಗಳು ಅಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯದಿರಲೆಂದು ಈಗ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಅಲೋಹಗಳಾದ ಮರ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕು, ಕಾಗದ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಲೋಹದ ಬದಲು ಗಾಜು ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಣಿ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಲೋಹ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಡಿಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್ಲರ, ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ, ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್, ಆಯಿಸ್ಟರ್ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ೫ ಅಡಿಮದ್ದುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದುವು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://lm.icbl.org ICBL: International Campaign to Ban Landmines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230210151655/https://lm.icbl.org/ |date=2023-02-10 }} * [http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/htmlall/section_ihl_landmines Landmines and international humanitarian law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018033412/http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/section_ihl_landmines |date=2010-10-18 }}, ICRC * [https://books.google.com/books?id=vSYDAAAAMBAJ&pg=PA93&dq=popular+science+june+1941&hl=en&ei=cT2TTNqUB9Ofnwfn49ywCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CEAQ6AEwBA#v=onepage&q&f=true Detector Spots Buried Mines] 1943, Popular Science article on the "Polish" mine detector. * [https://books.google.com/books?id=2ykDAAAAMBAJ&pg=PA128&dq=popular+science+may+1941&hl=en&ei=-5-VTLmSJMqmnQeu-5SxBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CFUQ6AEwCQ#v=onepage&q=popular%20science%20may%201941&f=true "How Axis Land Mines Work", April 1944] detailed article on types of land mines * [http://mineaction.org E-Mine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708084945/http://www.landmineaction.org/index.asp |date=2007-07-08 }} Electronic Mine Information Network by United Nations Mine Action Services * [https://web.archive.org/web/20090213173621/http://asmmag.com/features/new-technology-for-detecting-land-mines Detecting Land Mines: New Technology], by Paul Grad. Published by [http://www.asmmag.com ''Asian Surveying and Mapping''] * [[Ken Rutherford (scientist)|Ken Rutherford]], [http://maic.jmu.edu/journal/6.3/focus/rutherford/rutherford.htm "Landmines: A Survivor’s Tale"] – [[Mine Action Information Center|Journal of Mine Action]] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಅಡಿಮದ್ದು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಸ್ತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3mfeka6kv20v55llrhhpxzo39v59kdh 828 149229 1377605 1329826 2026-06-01T15:40:49Z en>Jonesey95 0 Update tright and tleft per Tech news; see talk for links 1377605 Scribunto text/plain -- Note: Originally written on English Wikipedia at https://en.wikipedia.org/wiki/Module:Mapframe --[[---------------------------------------------------------------------------- ##### Localisation (L10n) settings ##### Replace values in quotes ("") with localised values ----------------------------------------------------------------------------]]-- local L10n = {} local wb = mw.wikibase -- Modue dependencies local parser -- local copy of https://www.mediawiki.org/wiki/Module:WikitextParser loaded lazily -- "strict" should not be used, at least until all other modules which require this module are not using globals. -- Template parameter names (unnumbered versions only) -- Specify each as either a single string, or a table of strings (aliases) -- Aliases are checked left-to-right, i.e. `{ "one", "two" }` is equivalent to using `{{{one| {{{two|}}} }}}` in a template L10n.para = { display = "display", type = "type", id = { "id", "ids" }, from = "from", raw = "raw", title = "title", description = "description", strokeColor = { "stroke-color", "stroke-colour" }, strokeWidth = "stroke-width", strokeOpacity = "stroke-opacity", fill = "fill", fillOpacity = "fill-opacity", coord = "coord", marker = "marker", markerColor = { "marker-color", "marker-colour" }, markerSize = "marker-size", radius = { "radius", "radius_m" }, radiusKm = "radius_km", radiusFt = "radius_ft", radiusMi = "radius_mi", edges = "edges", text = "text", icon = "icon", zoom = "zoom", frame = "frame", plain = "plain", frameWidth = "frame-width", frameHeight = "frame-height", frameCoordinates= { "frame-coordinates", "frame-coord" }, frameLatitude = { "frame-lat", "frame-latitude" }, frameLongitude = { "frame-long", "frame-longitude" }, frameAlign = "frame-align", switch = "switch", overlay = "overlay", overlayBorder = "overlay-border", overlayHorizontalAlignment = "overlay-horizontal-alignment", overlayVerticalAlignment = "overlay-vertical-alignment", overlayHorizontalOffset = "overlay-horizontal-offset", overlayVerticalOffset = "overlay-vertical-offset" } -- Names of other templates this module can extract coordinates from L10n.template = { templates = { -- The coord template, as well as templates with output that contains {{coord}} "Coord", "Coord/sandbox", "NRHP row", "NRHP row/sandbox", "WikidataCoord", "WikidataCoord/sandbox", "Wikidatacoord", "Wikidata coord" }, modules = { -- The coordinates module, as well as modules with output that contains {{coord}} "Coordinates", "Coordinates/sandbox", "WikidataCoord", "WikidataCoord/sandbox" } } -- Error messages L10n.error = { badDisplayPara = "Invalid display parameter", noCoords = "Coordinates must be specified on Wikidata or in |" .. ( type(L10n.para.coord)== 'table' and L10n.para.coord[1] or L10n.para.coord ) .. "=", wikidataCoords = "Coordinates not found on Wikidata", noCircleCoords = "Circle centre coordinates must be specified, or available via Wikidata", negativeRadius = "Circle radius must be a positive number", noRadius = "Circle radius must be specified", negativeEdges = "Circle edges must be a positive number", noSwitchPara = "Found only one switch value in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", oneSwitchLabel = "Found only one label in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", noSwitchLists = "At least one parameter must have a SWITCH: list", switchMismatches = "All SWITCH: lists must have the same number of values", -- "%s" and "%d" tokens will be replaced with strings and numbers when used oneSwitchValue = "Found only one switch value in |%s=", fewerSwitchLabels = "Found %d switch values but only %d labels in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", noNamedCoords = "No named coordinates found in %s" } -- Other strings L10n.str = { -- valid values for display parameter, e.g. (|display=inline) or (|display=title) or (|display=inline,title) or (|display=title,inline) inline = "inline", title = "title", dsep = ",", -- separator between inline and title (comma in the example above) -- valid values for type parameter line = "line", -- geoline feature (e.g. a road) shape = "shape", -- geoshape feature (e.g. a state or province) shapeInverse = "shape-inverse", -- geomask feature (the inverse of a geoshape) data = "data", -- geoJSON data page on Commons point = "point", -- single point feature (coordinates) circle = "circle", -- circular area around a point named = "named", -- all named coordinates in an article or section -- Keyword to indicate a switch list. Must NOT use the special characters ^$()%.[]*+-? switch = "SWITCH", -- valid values for icon, frame, and plain parameters affirmedWords = ' '..table.concat({ "add", "added", "affirm", "affirmed", "include", "included", "on", "true", "yes", "y" }, ' ')..' ', declinedWords = ' '..table.concat({ "decline", "declined", "exclude", "excluded", "false", "none", "not", "no", "n", "off", "omit", "omitted", "remove", "removed" }, ' ')..' ' } -- Default values for parameters L10n.defaults = { display = L10n.str.inline, text = "Map", frameWidth = "300", frameHeight = "200", frameAlign = "right", markerColor = "5E74F3", markerSize = nil, strokeColor = "#ff0000", strokeWidth = 6, edges = 32, -- number of edges used to approximate a circle overlayBorder = "1px solid white", overlayHorizontalAlignment = "right", overlayHorizontalOffset = "0", overlayVerticalAlignment = "bottom", overlayVerticalOffset = "0" } -- #### End of L10n settings #### --[[---------------------------------------------------------------------------- Utility methods ----------------------------------------------------------------------------]]-- local util = {} --[[ Looks up a parameter value based on the id (a key from the L10n.para table) and optionally a suffix, for parameters that can be suffixed (e.g. type2 is type with suffix 2). @param {table} args key-value pairs of parameter names and their values @param {string} param_id id for parameter name (key from the L10n.para table) @param {string} [suffix] suffix for parameter name @returns {string|nil} parameter value if found, or nil if not found ]]-- function util.getParameterValue(args, param_id, suffix) suffix = suffix or '' if type( L10n.para[param_id] ) ~= 'table' then return args[L10n.para[param_id]..suffix] end for _i, paramAlias in ipairs(L10n.para[param_id]) do if args[paramAlias..suffix] then return args[paramAlias..suffix] end end return nil end --[[ Trim whitespace from args, and remove empty args. Also fix control characters. @param {table} argsTable @returns {table} trimmed args table ]]-- function util.trimArgs(argsTable) local cleanArgs = {} for key, val in pairs(argsTable) do if type(key) == 'string' and type(val) == 'string' then val = val:match('^%s*(.-)%s*$') if val ~= '' then -- control characters inside json need to be escaped, but stripping them is simpler -- See also T214984 -- However, *don't* strip control characters from wikitext (text or description parameters) or you'll break strip markers -- Alternatively it might be better to only strip control char from raw parameter content if util.matchesParam('text', key) or util.matchesParam('description', key, key:gsub('^%D+(%d+)$', '%1') ) then cleanArgs[key] = val else cleanArgs[key] = val:gsub('%c',' ') end end else cleanArgs[key] = val end end return cleanArgs end --[[ Check if a parameter name matches an unlocalized parameter key @param {string} key - the unlocalized parameter name to search through @param {string} name - the localized parameter name to check @param {string|nil} - an optional suffix to apply to the value(s) from the localization key @returns {boolean} true if the name matches the parameter, false otherwise ]]-- function util.matchesParam(key, name, suffix) local param = L10n.para[key] suffix = suffix or '' if type(param) == 'table' then for _, v in pairs(param) do if (v .. suffix) == name then return true end end return false end return ((param .. suffix) == name) end --[[ Check if a value is affirmed (one of the values in L10n.str.affirmedWords) @param {string} val Value to be checked @returns {boolean} true if affirmed, false otherwise ]]-- function util.isAffirmed(val) if not(val) then return false end return string.find(L10n.str.affirmedWords, ' '..val..' ', 1, true ) and true or false end --[[ Check if a value is declined (one of the values in L10n.str.declinedWords) @param {string} val Value to be checked @returns {boolean} true if declined, false otherwise ]]-- function util.isDeclined(val) if not(val) then return false end return string.find(L10n.str.declinedWords , ' '..val..' ', 1, true ) and true or false end --[[ Check if the name of a template matches the known coord templates or wrappers (in L10n.template.templates and L10n.template.modules). The name is normalised when checked, so e.g. the names "Coord", "coord", and " Coord" all return true. @param {string} name @returns {boolean} true if it is a coord template or wrapper, false otherwise ]]-- function util.isCoordTemplateOrWrapper(name) name = mw.text.trim(name) local modName = mw.ustring.gsub(name, '#invoke:', '') local inputTitle = mw.title.new(modName, (name ~= modName) and 'Module' or 'Template') if not inputTitle then return false end -- Create (or reuse) mw.title objects for each known coord template/wrapper. -- Stored in L10n.template.title so that they don't need to be recreated -- each time this function is called if not L10n.template.titles then L10n.template.titles = {} for _, v in pairs(L10n.template.templates) do table.insert(L10n.template.titles, mw.title.new(v, 'Template')) end for _, v in pairs(L10n.template.modules) do table.insert(L10n.template.titles, mw.title.new(v, 'Module')) end end for _, templateTitle in pairs(L10n.template.titles) do if mw.title.equals(inputTitle, templateTitle) then return true end end return false end --[[ Recursively extract coord templates which have a name parameter. @param {string} wikitext @returns {table} table sequence of coord templates ]]-- function util.extractCoordTemplates(wikitext) local output = {} local templates = mw.ustring.gmatch(wikitext, '{%b{}}') for template in templates do local templateName = mw.ustring.match(template, '{{([^}|]+)') local nameParam = mw.ustring.match(template, "|%s*name%s*=%s*[^}|]+") if util.isCoordTemplateOrWrapper(templateName) then if nameParam then table.insert(output, template) end elseif mw.ustring.find(mw.ustring.sub(template, 2), "{{") then local subOutput = util.extractCoordTemplates(mw.ustring.sub(template, 2)) for _, t in pairs(subOutput) do table.insert(output, t) end end end -- ensure coords are not using title display for k, v in pairs(output) do output[k] = mw.ustring.gsub(v, "|%s*display%s*=[^|}]+", "|display=inline") end return output end --[[ Gets all named coordiates from a page or a section of a page. @param {string|nil} page Page name, or name#section, to get named coordinates from. If the name is omitted, i.e. #section or nil or empty string, then the current page will be used. @returns {table} sequence of {coord, name, description} tables where coord is the coordinates in a format suitable for #util.parseCoords, name is a string, and description is a string (coordinates in a format suitable for displaying to the reader). If for some reason the name can't be found, the description is nil and the name contains display-format coordinates. @throws {L10n.error.noNamedCoords} if no named coordinates are found. ]]-- function util.getNamedCoords(page) local parts = mw.text.split(page or "", "#", true) local name = parts[1] == "" and mw.title.getCurrentTitle().prefixedText or parts[1] local section = parts[2] local title = mw.title.new(name) if title.isRedirect then title = title.redirectTarget end local pageWikitext = title:getContent() if section then if parser == nil then -- load [[Module:WikitextParser]] lazily so it is only transcluded on pages that use it parser = require("Module:WikitextParser") end pageWikitext = parser.getSection(pageWikitext, section) or '' end local coordTemplates = util.extractCoordTemplates(pageWikitext) if #coordTemplates == 0 then error(string.format(L10n.error.noNamedCoords, page or name), 0) end local frame = mw.getCurrentFrame() local sep = "________" local expandedContent = frame:preprocess(table.concat(coordTemplates, sep)) local expandedTemplates = mw.text.split(expandedContent, sep) local namedCoords = {} for _, expandedTemplate in pairs(expandedTemplates) do local coord = mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"geo%-dec\".->(.-)</span>") if coord then local coordname = ( -- name specified by a wrapper template, e.g [[Article|Name]] mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"mapframe%-coord%-name\">(.-)</span>") or -- name passed into coord template mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"fn org\">(.-)</span>") or -- default to the coordinates if the name can't be retrieved coord ) local description = coordname ~= coord and coord table.insert(namedCoords, { coord=mw.ustring.gsub(coord, "[° ]", "_"), name=coordname, description=description }) end end if #namedCoords == 0 then error(string.format(L10n.error.noNamedCoords, page or name), 0) end return namedCoords end --[[ Parse coordinate values from the params passed in a GeoHack url (such as //tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Example&params=1_2_N_3_4_W_ or //tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Example&params=1.23_S_4.56_E_ ) or non-url string in the same format (such as `1_2_N_3_4_W_` or `1.23_S_4.56_E_`) @param {string} coords string containing coordinates @returns {number, number} latitude, longitude ]]-- function util.parseCoords(coords) local coordsPatt if mw.ustring.find(coords, "params=", 1, true) then -- prevent false matches from page name, e.g. ?pagename=Lorem_S._Ipsum coordsPatt = 'params=([_%.%d]+[NS][_%.%d]+[EW])' else -- not actually a geohack url, just the same format coordsPatt = '[_%.%d]+[NS][_%.%d]+[EW]' end local parts = mw.text.split((mw.ustring.match(coords, coordsPatt) or ''), '_') local lat_d = tonumber(parts[1]) assert(lat_d, "Unable to get latitude from input '"..coords.."'.") local lat_m = tonumber(parts[2]) -- nil if coords are in decimal format local lat_s = lat_m and tonumber(parts[3]) -- nil if coords are either in decimal format or degrees and minutes only local lat = lat_d + (lat_m or 0)/60 + (lat_s or 0)/3600 if parts[#parts/2] == 'S' then lat = lat * -1 end local long_d = tonumber(parts[1+#parts/2]) assert(long_d, "Unable to get longitude from input '"..coords.."'.") local long_m = tonumber(parts[2+#parts/2]) -- nil if coords are in decimal format local long_s = long_m and tonumber(parts[3+#parts/2]) -- nil if coords are either in decimal format or degrees and minutes only local long = long_d + (long_m or 0)/60 + (long_s or 0)/3600 if parts[#parts] == 'W' then long = long * -1 end return lat, long end --[[ Get coordinates from a Wikidata item @param {string} item_id Wikidata item id (Q number) @returns {number, number} latitude, longitude @throws {L10n.error.noCoords} if item_id is invalid or the item does not exist @throws {L10n.error.wikidataCoords} if the the item does not have a P625 statement (coordinates), or it is set to "no value" ]]-- function util.wikidataCoords(item_id) if not (item_id and wb.isValidEntityId(item_id) and wb.entityExists(item_id)) then error(L10n.error.noCoords, 0) end local coordStatements = wb.getBestStatements(item_id, 'P625') if not coordStatements or #coordStatements == 0 then error(L10n.error.wikidataCoords, 0) end local hasNoValue = ( coordStatements[1].mainsnak and (coordStatements[1].mainsnak.snaktype == 'novalue' or coordStatements[1].mainsnak.snaktype == 'somevalue') ) if hasNoValue then error(L10n.error.wikidataCoords, 0) end local wdCoords = coordStatements[1]['mainsnak']['datavalue']['value'] return tonumber(wdCoords['latitude']), tonumber(wdCoords['longitude']) end --[[ Creates a polygon that approximates a circle @param {number} lat Latitude @param {number} long Longitude @param {number} radius Radius in metres @param {number} n Number of edges for the polygon @returns {table} sequence of {latitude, longitude} table sequences, where latitude and longitude are both numbers ]]-- function util.circleToPolygon(lat, long, radius, n) -- n is number of edges -- Based on https://github.com/gabzim/circle-to-polygon, ISC licence local function offset(cLat, cLon, distance, bearing) local lat1 = math.rad(cLat) local lon1 = math.rad(cLon) local dByR = distance / 6378137 -- distance divided by 6378137 (radius of the earth) wgs84 local offet_lat = math.asin( math.sin(lat1) * math.cos(dByR) + math.cos(lat1) * math.sin(dByR) * math.cos(bearing) ) local offet_lon = lon1 + math.atan2( math.sin(bearing) * math.sin(dByR) * math.cos(lat1), math.cos(dByR) - math.sin(lat1) * math.sin(offet_lat) ) return {math.deg(offet_lon), math.deg(offet_lat)} end local coordinates = {}; local i = 0; while i < n do table.insert(coordinates, offset(lat, long, radius, (2*math.pi*i*-1)/n) ) i = i + 1 end table.insert(coordinates, offset(lat, long, radius, 0)) return coordinates end --[[ Get the number of key-value pairs in a table, which might not be a sequence. @param {table} t @returns {number} count of key-value pairs ]]-- function util.tableCount(t) local count = 0 for k, v in pairs(t) do count = count + 1 end return count end --[[ For a table where the values are all tables, returns either the util.tableCount of the subtables if they are all the same, or nil if they are not all the same. @param {table} t @returns {number|nil} count of key-value pairs of subtable, or nil if subtables have different counts ]]-- function util.subTablesCount(t) local count = nil for k, v in pairs(t) do if count == nil then count = util.tableCount(v) elseif count ~= util.tableCount(v) then return nil end end return count end --[[ Splits a list into a table sequence. The items in the list may be separated by commas, or by semicolons (if items may contain commas), or by "###" (if items may contain semicolons). @param {string} listString @returns {table} sequence of list items ]]-- function util.tableFromList(listString) if type(listString) ~= "string" or listString == "" then return nil end local separator = (mw.ustring.find(listString, "###", 0, true ) and "###") or (mw.ustring.find(listString, ";", 0, true ) and ";") or "," local pattern = "%s*"..separator.."%s*" return mw.text.split(listString, pattern) end -- Boolean in outer scope indicating if Kartographer should be able to -- automatically calculate coordinates (see phab:T227402) local coordsDerivedFromFeatures = false; --[[---------------------------------------------------------------------------- Make methods: These take in a table of arguments, and return either a string or a table to be used in the eventual output. ----------------------------------------------------------------------------]]-- local make = {} --[[ Makes content to go inside the maplink or mapframe tag. @param {table} args @returns {string} tag content ]]-- function make.content(args) if util.getParameterValue(args, 'raw') then coordsDerivedFromFeatures = true -- Kartographer should be able to automatically calculate coords from raw geoJSON return util.getParameterValue(args, 'raw') end local content = {} local argsExpanded = {} for k, v in pairs(args) do local index = string.match( k, '^[^0-9]+([0-9]*)$' ) if index ~= nil then local indexNumber if index ~= '' then indexNumber = tonumber(index) else indexNumber = 1 end if argsExpanded[indexNumber] == nil then argsExpanded[indexNumber] = {} end argsExpanded[indexNumber][ string.gsub(k, index, '') ] = v end end for contentIndex, contentArgs in pairs(argsExpanded) do local argType = util.getParameterValue(contentArgs, "type") -- Kartographer automatically calculates coords if geolines/shapes are used (T227402) if not coordsDerivedFromFeatures then coordsDerivedFromFeatures = ( argType == L10n.str.line or argType == L10n.str.shape ) and true or false end if argType == L10n.str.named then local namedCoords = util.getNamedCoords(util.getParameterValue(contentArgs, "from")) local typeKey = type(L10n.para.type) == "table" and L10n.para.type[1] or L10n.para.type local coordKey = type(L10n.para.coord) == "table" and L10n.para.coord[1] or L10n.para.coord local titleKey = type(L10n.para.title) == "table" and L10n.para.title[1] or L10n.para.title local descKey = type(L10n.para.description) == "table" and L10n.para.description[1] or L10n.para.description for _, namedCoord in pairs(namedCoords) do contentArgs[typeKey] = "point" contentArgs[coordKey] = namedCoord.coord contentArgs[titleKey] = namedCoord.name contentArgs[descKey] = namedCoord.description content[#content+1] = make.contentJson(contentArgs) end else content[#content + 1] = make.contentJson(contentArgs) end end --Single item, no array needed if #content==1 then return content[1] end --Multiple items get placed in a FeatureCollection local contentArray = '[\n' .. table.concat( content, ',\n') .. '\n]' return contentArray end --[[ Make coordinates from the coord arg, or the id arg, or the current page's Wikidata item. @param {table} args @param {boolean} [plainOutput] @returns {Mixed} Either: {number, number} latitude, longitude if plainOutput is true; or {table} table sequence of longitude, then latitude (gives the required format for GeoJSON when encoded) ]]-- function make.coords(args, plainOutput) local coords, lat, long local frame = mw.getCurrentFrame() if util.getParameterValue(args, 'coord') then coords = frame:preprocess( util.getParameterValue(args, 'coord') ) lat, long = util.parseCoords(coords) else lat, long = util.wikidataCoords(util.getParameterValue(args, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage()) end if plainOutput then return lat, long end return {[0] = long, [1] = lat} end --[[ Makes a table of coordinates that approximate a circle. @param {table} args @returns {table} sequence of {latitude, longitude} table sequences, where latitude and longitude are both numbers @throws {L10n.error.noCircleCoords} if centre coordinates are not specified @throws {L10n.error.noRadius} if radius is not specified @throws {L10n.error.negativeRadius} if radius is negative or zero @throws {L10n.error.negativeEdges} if edges is negative or zero ]]-- function make.circleCoords(args) local lat, long = make.coords(args, true) local radius = util.getParameterValue(args, 'radius') if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusKm') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusKm'))*1000 if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusMi') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusMi'))*1609.344 if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusFt') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusFt'))*0.3048 end end end local edges = util.getParameterValue(args, 'edges') or L10n.defaults.edges if not lat or not long then error(L10n.error.noCircleCoords, 0) elseif not radius then error(L10n.error.noRadius, 0) elseif tonumber(radius) <= 0 then error(L10n.error.negativeRadius, 0) elseif tonumber(edges) <= 0 then error(L10n.error.negativeEdges, 0) end return util.circleToPolygon(lat, long, radius, tonumber(edges)) end --[[ Makes JSON data for a feature @param contentArgs args for this feature. Keys must be the non-suffixed version of the parameter names, i.e. use type, stroke, fill,... rather than type3, stroke3, fill3,... @returns {string} JSON encoded data ]]-- function make.contentJson(contentArgs) local data = {} if util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.point or util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.circle then local isCircle = util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.circle data.type = "Feature" data.geometry = { type = isCircle and "LineString" or "Point", coordinates = isCircle and make.circleCoords(contentArgs) or make.coords(contentArgs) } data.properties = { title = util.getParameterValue(contentArgs, 'title') or mw.getCurrentFrame():getParent():getTitle() } if isCircle then -- TODO: This is very similar to below, should be extracted into a function data.properties.stroke = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeColor') or L10n.defaults.strokeColor data.properties["stroke-width"] = tonumber(util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeWidth')) or L10n.defaults.strokeWidth local strokeOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeOpacity') if strokeOpacity then data.properties['stroke-opacity'] = tonumber(strokeOpacity) end local fill = util.getParameterValue(contentArgs, 'fill') if fill then data.properties.fill = fill local fillOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'fillOpacity') data.properties['fill-opacity'] = fillOpacity and tonumber(fillOpacity) or 0.6 end else -- is a point local markerSymbol = util.getParameterValue(contentArgs, 'marker') or L10n.defaults.marker -- allow blank to be explicitly specified, for overriding infoboxes or other templates with a default value if markerSymbol ~= "blank" then data.properties["marker-symbol"] = markerSymbol end data.properties["marker-color"] = util.getParameterValue(contentArgs, 'markerColor') or L10n.defaults.markerColor data.properties["marker-size"] = util.getParameterValue(contentArgs, 'markerSize') or L10n.defaults.markerSize end else data.type = "ExternalData" if util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.data or util.getParameterValue(contentArgs, 'from') then data.service = "page" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.line then data.service = "geoline" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.shape then data.service = "geoshape" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.shapeInverse then data.service = "geomask" end if util.getParameterValue(contentArgs, 'id') or (not (util.getParameterValue(contentArgs, 'from')) and wb.getEntityIdForCurrentPage()) then data.ids = util.getParameterValue(contentArgs, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage() else data.title = util.getParameterValue(contentArgs, 'from') end data.properties = { stroke = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeColor') or L10n.defaults.strokeColor, ["stroke-width"] = tonumber(util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeWidth')) or L10n.defaults.strokeWidth } local strokeOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeOpacity') if strokeOpacity then data.properties['stroke-opacity'] = tonumber(strokeOpacity) end local fill = util.getParameterValue(contentArgs, 'fill') if fill and (data.service == "geoshape" or data.service == "geomask") then data.properties.fill = fill local fillOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'fillOpacity') if fillOpacity then data.properties['fill-opacity'] = tonumber(fillOpacity) end end end data.properties.title = util.getParameterValue(contentArgs, 'title') or mw.title.getCurrentTitle().text if util.getParameterValue(contentArgs, 'description') then data.properties.description = util.getParameterValue(contentArgs, 'description') end return mw.text.jsonEncode(data) end --[[ Makes attributes for the maplink or mapframe tag. @param {table} args @param {boolean} [isTitle] Tag is to be displayed in the title of page rather than inline @returns {table<string,string>} key-value pairs of attribute names and values ]]-- function make.tagAttribs(args, isTitle) local attribs = {} if util.getParameterValue(args, 'zoom') then attribs.zoom = util.getParameterValue(args, 'zoom') end if util.isDeclined(util.getParameterValue(args, 'icon')) then attribs.class = "no-icon" end if util.getParameterValue(args, 'type') == L10n.str.point and not coordsDerivedFromFeatures then local lat, long = make.coords(args, 'plainOutput') attribs.latitude = tostring(lat) attribs.longitude = tostring(long) end if util.isAffirmed(util.getParameterValue(args, 'frame')) and not(isTitle) then attribs.width = util.getParameterValue(args, 'frameWidth') or L10n.defaults.frameWidth attribs.height = util.getParameterValue(args, 'frameHeight') or L10n.defaults.frameHeight if util.getParameterValue(args, 'frameCoordinates') then local frameLat, frameLong = util.parseCoords(util.getParameterValue(args, 'frameCoordinates')) attribs.latitude = frameLat attribs.longitude = frameLong else if util.getParameterValue(args, 'frameLatitude') then attribs.latitude = util.getParameterValue(args, 'frameLatitude') end if util.getParameterValue(args, 'frameLongitude') then attribs.longitude = util.getParameterValue(args, 'frameLongitude') end end if not attribs.latitude and not attribs.longitude and not coordsDerivedFromFeatures then local success, lat, long = pcall(util.wikidataCoords, util.getParameterValue(args, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage()) if success then attribs.latitude = tostring(lat) attribs.longitude = tostring(long) end end if util.getParameterValue(args, 'frameAlign') then attribs.align = util.getParameterValue(args, 'frameAlign') end if util.isAffirmed(util.getParameterValue(args, 'plain')) then attribs.frameless = "1" else attribs.text = util.getParameterValue(args, 'text') or L10n.defaults.text end else attribs.text = util.getParameterValue(args, 'text') or L10n.defaults.text end return attribs end --[[ Makes maplink wikitext that will be located in the top-right of the title of the page (the same place where coords with |display=title are positioned). @param {table} args @param {string} tagContent Content for the maplink tag @returns {string} ]]-- function make.titleOutput(args, tagContent) local titleTag = mw.text.tag('maplink', make.tagAttribs(args, true), tagContent) local spanAttribs = { style = "font-size: small;", id = "mapframe-coordinates" } local indicatorContent = mw.text.tag('span', spanAttribs, titleTag) return mw.getCurrentFrame():extensionTag { name = "indicator", content = indicatorContent, args = { name = "zzz-mapframe" --zzz: show as last indicator } } end --[[ Makes maplink or mapframe wikitext that will be located inline. @param {table} args @param {string} tagContent Content for the maplink tag @returns {string} ]]-- function make.inlineOutput(args, tagContent) local tagName = 'maplink' if util.getParameterValue(args, 'frame') then tagName = 'mapframe' end return mw.text.tag(tagName, make.tagAttribs(args), tagContent) end --[[ Makes the HTML required for the swicther to work, including the templatestyles tag. @param {table} params table sequence of {map, label} tables @param {string} params{}.map Wikitext for mapframe map @param {string} params{}.label Label text for swicther option @param {table} options @param {string} options.alignment "left" or "center" or "right" @param {boolean} options.isThumbnail Display in a thumbnail @param {string} options.width Width of frame, e.g. "200" @param {string} [options.caption] Caption wikitext for thumnail @retruns {string} swicther HTML ]]-- function make.switcherHtml(params, options) options = options or {} local frame = mw.getCurrentFrame() local styles = frame:extensionTag{ name = "templatestyles", args = {src = "Template:Maplink/styles-multi.css"} } local container = mw.html.create("div") :addClass("switcher-container") :addClass("mapframe-multi-container") if options.alignment == "left" or options.alignment == "right" then container:addClass("float"..options.alignment) else -- alignment is "center" container:addClass("center") end for i = 1, #params do container :tag("div") :wikitext(params[i].map) :tag("span") :addClass("switcher-label") :css("display", "none") :wikitext(mw.text.trim(params[i].label)) end if not options.isThumbnail then return styles .. tostring(container) end local classlist = container:getAttr("class") classlist = mw.ustring.gsub(classlist, "%a*"..options.alignment, "") container:attr("class", classlist) local outerCountainer = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-multi-outer-container") :addClass("mw-kartographer-container") :addClass("thumb") if options.alignment == "left" or options.alignment == "right" then outerCountainer:addClass("float"..options.alignment) else -- alignment is "center" outerCountainer :addClass("tnone") :addClass("center") end outerCountainer :tag("div") :addClass("thumbinner") :css("width", options.width.."px") :node(container) :node(options.caption and mw.html.create("div") :addClass("thumbcaption") :wikitext(options.caption) ) return styles .. tostring(outerCountainer) end --[[ Makes the HTML required for an overlay map to work tag. @param {string} overlayMap wikitext for the overlay map @param {string} baseMap wikitext for the base map @param {table} options various styling/display options @param {string} options.align "left" or "center" or "right" @param {string|number} options.width Width of the base map, e.g. "300" @param {string|number} options.width Height of the base map, e.g. "200" @param {string} options.border Border style for the overlayed map, e.g. "1px solid white" @param {string} options.horizontalAlignment Horizontal alignment for overlay map, "left" or "right" @param {string|number} options.horizontalOffset Horizontal offset in pixels from the alignment edge, e.g "10" @param {string} options.verticalAlignment Vertical alignment for overlay map, "top" or "bottom" @param {string|number} options.verticalOffset Vertical offset in pixels from the alignment edge, e.g. is "10" @param {boolean} options.isThumbnail Display in a thumbnail @param {string} [options.caption] Caption wikitext for thumnail @retruns {string} HTML for basemap with overlay ]]-- function make.overlayHtml(overlayMap, baseMap, options) options = options or {} local containerFloatClass = "float"..(options.align or "none") if options.align == "center" then containerFloatClass = "center" end local containerStyle = { position = "relative", width = options.width .. "px", height = options.height .. "px", overflow = "hidden" -- mobile/minerva tends to add scrollbars for a couple of pixels } if options.align == "center" then containerStyle["margin-left"] = "auto" containerStyle["margin-right"] = "auto" end local container = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-withOverlay-container") :addClass(containerFloatClass) :addClass("noresize") :css(containerStyle) local overlayStyle = { position = "absolute", ["z-index"] = "1", border = options.border or "1px solid white" } if options.horizontalAlignment == "right" then overlayStyle.right = options.horizontalOffset .. "px" else overlayStyle.left = options.horizontalOffset .. "px" end if options.verticalAlignment == "bottom" then overlayStyle.bottom = options.verticalOffset .. "px" else overlayStyle.top = options.verticalOffset .. "px" end local overlayDiv = mw.html.create("div") :css(overlayStyle) :wikitext(overlayMap) container :node(overlayDiv) :wikitext(baseMap) if not options.isThumbnail then return tostring(container) end local classlist = container:getAttr("class") classlist = mw.ustring.gsub(classlist, "%a*"..options.align, "") container:attr("class", classlist) local outerCountainer = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-withOverlay-outerContainer") :addClass("mw-kartographer-container") :addClass("thumb") if options.align == "left" or options.align == "right" then outerCountainer:addClass("t"..options.align) else -- alignment is "center" outerCountainer :addClass("tnone") :addClass("center") end outerCountainer :tag("div") :addClass("thumbinner") :css("width", options.width.."px") :node(container) :node(options.caption and mw.html.create("div") :addClass("thumbcaption") :wikitext(options.caption) ) return tostring(outerCountainer) end --[[---------------------------------------------------------------------------- Package to be exported, i.e. methods which will available to templates and other modules. ----------------------------------------------------------------------------]]-- local p = {} -- Entry point for templates function p.main(frame) local parent = frame.getParent(frame) -- Check for overlay option local overlay = util.getParameterValue(parent.args, 'overlay') local hasOverlay = overlay and mw.text.trim(overlay) ~= "" -- Check for switch option local switch = util.getParameterValue(parent.args, 'switch') local isMulti = switch and mw.text.trim(switch) ~= "" -- Create output by choosing method to suit options local output if hasOverlay then output = p.withOverlay(parent.args) elseif isMulti then output = p.multi(parent.args) else output = p._main(parent.args) end -- Preprocess output before returning it return frame:preprocess(output) end -- Entry points for modules function p._main(_args) local args = util.trimArgs(_args) local tagContent = make.content(args) local display = mw.text.split(util.getParameterValue(args, 'display') or L10n.defaults.display, '%s*' .. L10n.str.dsep .. '%s*') local displayInTitle = display[1] == L10n.str.title or display[2] == L10n.str.title local displayInline = display[1] == L10n.str.inline or display[2] == L10n.str.inline local output if displayInTitle and displayInline then output = make.titleOutput(args, tagContent) .. make.inlineOutput(args, tagContent) elseif displayInTitle then output = make.titleOutput(args, tagContent) elseif displayInline then output = make.inlineOutput(args, tagContent) else error(L10n.error.badDisplayPara) end return output end function p.multi(_args) local args = util.trimArgs(_args) if not args[L10n.para.switch] then error(L10n.error.noSwitchPara, 0) end local switchParamValue = util.getParameterValue(args, 'switch') local switchLabels = util.tableFromList(switchParamValue) if #switchLabels == 1 then error(L10n.error.oneSwitchLabel, 0) end local mapframeArgs = {} local switchParams = {} for name, val in pairs(args) do -- Copy to mapframeArgs, if not the switch labels or a switch parameter if val ~= switchParamValue and not string.match(val, "^"..L10n.str.switch..":") then mapframeArgs[name] = val end -- Check if this is a param to switch. If so, store the name and switch -- values in switchParams table. local switchList = string.match(val, "^"..L10n.str.switch..":(.+)") if switchList ~= nil then local values = util.tableFromList(switchList) if #values == 1 then error(string.format(L10n.error.oneSwitchValue, name), 0) end switchParams[name] = values end end if util.tableCount(switchParams) == 0 then error(L10n.error.noSwitchLists, 0) end local switchCount = util.subTablesCount(switchParams) if not switchCount then error(L10n.error.switchMismatches, 0) elseif switchCount > #switchLabels then error(string.format(L10n.error.fewerSwitchLabels, switchCount, #switchLabels), 0) end -- Ensure a plain frame will be used (thumbnail will be built by the -- make.switcherHtml function if required, so that switcher options are -- inside the thumnail) mapframeArgs.plain = "yes" local switcher = {} for i = 1, switchCount do local label = switchLabels[i] for name, values in pairs(switchParams) do mapframeArgs[name] = values[i] end table.insert(switcher, { map = p._main(mapframeArgs), label = "Show "..label }) end return make.switcherHtml(switcher, { alignment = args["frame-align"] or "right", isThumbnail = (args.frame and not args.plain) and true or false, width = args["frame-width"] or L10n.defaults.frameWidth, caption = args.text }) end function p.withOverlay(_args) -- Get and trim wikitext for overlay map local overlayMap = _args.overlay if type(overlayMap) == 'string' then overlayMap = overlayMap:match('^%s*(.-)%s*$') end local isThumbnail = (util.getParameterValue(_args, "frame") and not util.getParameterValue(_args, "plain")) and true or false -- Get base map using the _main function, as a plain map local args = util.trimArgs(_args) args.plain = "yes" local basemap = p._main(args) -- Extract overlay options from args local overlayOptions = { width = util.getParameterValue(args, "frameWidth") or L10n.defaults.frameWidth, height = util.getParameterValue(args, "frameHeight") or L10n.defaults.frameHeight, align = util.getParameterValue(args, "frameAlign") or L10n.defaults.frameAlign, border = util.getParameterValue(args, "overlayBorder") or L10n.defaults.overlayBorder, horizontalAlignment = util.getParameterValue(args, "overlayHorizontalAlignment") or L10n.defaults.overlayHorizontalAlignment, horizontalOffset = util.getParameterValue(args, "overlayHorizontalOffset") or L10n.defaults.overlayHorizontalOffset, verticalAlignment = util.getParameterValue(args, "overlayVerticalAlignment") or L10n.defaults.overlayVerticalAlignment, verticalOffset = util.getParameterValue(args, "overlayVerticalOffset") or L10n.defaults.overlayVerticalOffset, isThumbnail = isThumbnail, caption = util.getParameterValue(args, "text") or L10n.defaults.text } -- Make the HTML for the overlaying maps return make.overlayHtml(overlayMap, basemap, overlayOptions) end -- Entry point for testcase tests p.test = util return p ctsgv4ln5giysy1bit377346v8nejri 1377606 1377605 2026-07-29T03:08:36Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Mapframe]] 1377605 Scribunto text/plain -- Note: Originally written on English Wikipedia at https://en.wikipedia.org/wiki/Module:Mapframe --[[---------------------------------------------------------------------------- ##### Localisation (L10n) settings ##### Replace values in quotes ("") with localised values ----------------------------------------------------------------------------]]-- local L10n = {} local wb = mw.wikibase -- Modue dependencies local parser -- local copy of https://www.mediawiki.org/wiki/Module:WikitextParser loaded lazily -- "strict" should not be used, at least until all other modules which require this module are not using globals. -- Template parameter names (unnumbered versions only) -- Specify each as either a single string, or a table of strings (aliases) -- Aliases are checked left-to-right, i.e. `{ "one", "two" }` is equivalent to using `{{{one| {{{two|}}} }}}` in a template L10n.para = { display = "display", type = "type", id = { "id", "ids" }, from = "from", raw = "raw", title = "title", description = "description", strokeColor = { "stroke-color", "stroke-colour" }, strokeWidth = "stroke-width", strokeOpacity = "stroke-opacity", fill = "fill", fillOpacity = "fill-opacity", coord = "coord", marker = "marker", markerColor = { "marker-color", "marker-colour" }, markerSize = "marker-size", radius = { "radius", "radius_m" }, radiusKm = "radius_km", radiusFt = "radius_ft", radiusMi = "radius_mi", edges = "edges", text = "text", icon = "icon", zoom = "zoom", frame = "frame", plain = "plain", frameWidth = "frame-width", frameHeight = "frame-height", frameCoordinates= { "frame-coordinates", "frame-coord" }, frameLatitude = { "frame-lat", "frame-latitude" }, frameLongitude = { "frame-long", "frame-longitude" }, frameAlign = "frame-align", switch = "switch", overlay = "overlay", overlayBorder = "overlay-border", overlayHorizontalAlignment = "overlay-horizontal-alignment", overlayVerticalAlignment = "overlay-vertical-alignment", overlayHorizontalOffset = "overlay-horizontal-offset", overlayVerticalOffset = "overlay-vertical-offset" } -- Names of other templates this module can extract coordinates from L10n.template = { templates = { -- The coord template, as well as templates with output that contains {{coord}} "Coord", "Coord/sandbox", "NRHP row", "NRHP row/sandbox", "WikidataCoord", "WikidataCoord/sandbox", "Wikidatacoord", "Wikidata coord" }, modules = { -- The coordinates module, as well as modules with output that contains {{coord}} "Coordinates", "Coordinates/sandbox", "WikidataCoord", "WikidataCoord/sandbox" } } -- Error messages L10n.error = { badDisplayPara = "Invalid display parameter", noCoords = "Coordinates must be specified on Wikidata or in |" .. ( type(L10n.para.coord)== 'table' and L10n.para.coord[1] or L10n.para.coord ) .. "=", wikidataCoords = "Coordinates not found on Wikidata", noCircleCoords = "Circle centre coordinates must be specified, or available via Wikidata", negativeRadius = "Circle radius must be a positive number", noRadius = "Circle radius must be specified", negativeEdges = "Circle edges must be a positive number", noSwitchPara = "Found only one switch value in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", oneSwitchLabel = "Found only one label in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", noSwitchLists = "At least one parameter must have a SWITCH: list", switchMismatches = "All SWITCH: lists must have the same number of values", -- "%s" and "%d" tokens will be replaced with strings and numbers when used oneSwitchValue = "Found only one switch value in |%s=", fewerSwitchLabels = "Found %d switch values but only %d labels in |" .. ( type(L10n.para.switch)== 'table' and L10n.para.switch[1] or L10n.para.switch ) .. "=", noNamedCoords = "No named coordinates found in %s" } -- Other strings L10n.str = { -- valid values for display parameter, e.g. (|display=inline) or (|display=title) or (|display=inline,title) or (|display=title,inline) inline = "inline", title = "title", dsep = ",", -- separator between inline and title (comma in the example above) -- valid values for type parameter line = "line", -- geoline feature (e.g. a road) shape = "shape", -- geoshape feature (e.g. a state or province) shapeInverse = "shape-inverse", -- geomask feature (the inverse of a geoshape) data = "data", -- geoJSON data page on Commons point = "point", -- single point feature (coordinates) circle = "circle", -- circular area around a point named = "named", -- all named coordinates in an article or section -- Keyword to indicate a switch list. Must NOT use the special characters ^$()%.[]*+-? switch = "SWITCH", -- valid values for icon, frame, and plain parameters affirmedWords = ' '..table.concat({ "add", "added", "affirm", "affirmed", "include", "included", "on", "true", "yes", "y" }, ' ')..' ', declinedWords = ' '..table.concat({ "decline", "declined", "exclude", "excluded", "false", "none", "not", "no", "n", "off", "omit", "omitted", "remove", "removed" }, ' ')..' ' } -- Default values for parameters L10n.defaults = { display = L10n.str.inline, text = "Map", frameWidth = "300", frameHeight = "200", frameAlign = "right", markerColor = "5E74F3", markerSize = nil, strokeColor = "#ff0000", strokeWidth = 6, edges = 32, -- number of edges used to approximate a circle overlayBorder = "1px solid white", overlayHorizontalAlignment = "right", overlayHorizontalOffset = "0", overlayVerticalAlignment = "bottom", overlayVerticalOffset = "0" } -- #### End of L10n settings #### --[[---------------------------------------------------------------------------- Utility methods ----------------------------------------------------------------------------]]-- local util = {} --[[ Looks up a parameter value based on the id (a key from the L10n.para table) and optionally a suffix, for parameters that can be suffixed (e.g. type2 is type with suffix 2). @param {table} args key-value pairs of parameter names and their values @param {string} param_id id for parameter name (key from the L10n.para table) @param {string} [suffix] suffix for parameter name @returns {string|nil} parameter value if found, or nil if not found ]]-- function util.getParameterValue(args, param_id, suffix) suffix = suffix or '' if type( L10n.para[param_id] ) ~= 'table' then return args[L10n.para[param_id]..suffix] end for _i, paramAlias in ipairs(L10n.para[param_id]) do if args[paramAlias..suffix] then return args[paramAlias..suffix] end end return nil end --[[ Trim whitespace from args, and remove empty args. Also fix control characters. @param {table} argsTable @returns {table} trimmed args table ]]-- function util.trimArgs(argsTable) local cleanArgs = {} for key, val in pairs(argsTable) do if type(key) == 'string' and type(val) == 'string' then val = val:match('^%s*(.-)%s*$') if val ~= '' then -- control characters inside json need to be escaped, but stripping them is simpler -- See also T214984 -- However, *don't* strip control characters from wikitext (text or description parameters) or you'll break strip markers -- Alternatively it might be better to only strip control char from raw parameter content if util.matchesParam('text', key) or util.matchesParam('description', key, key:gsub('^%D+(%d+)$', '%1') ) then cleanArgs[key] = val else cleanArgs[key] = val:gsub('%c',' ') end end else cleanArgs[key] = val end end return cleanArgs end --[[ Check if a parameter name matches an unlocalized parameter key @param {string} key - the unlocalized parameter name to search through @param {string} name - the localized parameter name to check @param {string|nil} - an optional suffix to apply to the value(s) from the localization key @returns {boolean} true if the name matches the parameter, false otherwise ]]-- function util.matchesParam(key, name, suffix) local param = L10n.para[key] suffix = suffix or '' if type(param) == 'table' then for _, v in pairs(param) do if (v .. suffix) == name then return true end end return false end return ((param .. suffix) == name) end --[[ Check if a value is affirmed (one of the values in L10n.str.affirmedWords) @param {string} val Value to be checked @returns {boolean} true if affirmed, false otherwise ]]-- function util.isAffirmed(val) if not(val) then return false end return string.find(L10n.str.affirmedWords, ' '..val..' ', 1, true ) and true or false end --[[ Check if a value is declined (one of the values in L10n.str.declinedWords) @param {string} val Value to be checked @returns {boolean} true if declined, false otherwise ]]-- function util.isDeclined(val) if not(val) then return false end return string.find(L10n.str.declinedWords , ' '..val..' ', 1, true ) and true or false end --[[ Check if the name of a template matches the known coord templates or wrappers (in L10n.template.templates and L10n.template.modules). The name is normalised when checked, so e.g. the names "Coord", "coord", and " Coord" all return true. @param {string} name @returns {boolean} true if it is a coord template or wrapper, false otherwise ]]-- function util.isCoordTemplateOrWrapper(name) name = mw.text.trim(name) local modName = mw.ustring.gsub(name, '#invoke:', '') local inputTitle = mw.title.new(modName, (name ~= modName) and 'Module' or 'Template') if not inputTitle then return false end -- Create (or reuse) mw.title objects for each known coord template/wrapper. -- Stored in L10n.template.title so that they don't need to be recreated -- each time this function is called if not L10n.template.titles then L10n.template.titles = {} for _, v in pairs(L10n.template.templates) do table.insert(L10n.template.titles, mw.title.new(v, 'Template')) end for _, v in pairs(L10n.template.modules) do table.insert(L10n.template.titles, mw.title.new(v, 'Module')) end end for _, templateTitle in pairs(L10n.template.titles) do if mw.title.equals(inputTitle, templateTitle) then return true end end return false end --[[ Recursively extract coord templates which have a name parameter. @param {string} wikitext @returns {table} table sequence of coord templates ]]-- function util.extractCoordTemplates(wikitext) local output = {} local templates = mw.ustring.gmatch(wikitext, '{%b{}}') for template in templates do local templateName = mw.ustring.match(template, '{{([^}|]+)') local nameParam = mw.ustring.match(template, "|%s*name%s*=%s*[^}|]+") if util.isCoordTemplateOrWrapper(templateName) then if nameParam then table.insert(output, template) end elseif mw.ustring.find(mw.ustring.sub(template, 2), "{{") then local subOutput = util.extractCoordTemplates(mw.ustring.sub(template, 2)) for _, t in pairs(subOutput) do table.insert(output, t) end end end -- ensure coords are not using title display for k, v in pairs(output) do output[k] = mw.ustring.gsub(v, "|%s*display%s*=[^|}]+", "|display=inline") end return output end --[[ Gets all named coordiates from a page or a section of a page. @param {string|nil} page Page name, or name#section, to get named coordinates from. If the name is omitted, i.e. #section or nil or empty string, then the current page will be used. @returns {table} sequence of {coord, name, description} tables where coord is the coordinates in a format suitable for #util.parseCoords, name is a string, and description is a string (coordinates in a format suitable for displaying to the reader). If for some reason the name can't be found, the description is nil and the name contains display-format coordinates. @throws {L10n.error.noNamedCoords} if no named coordinates are found. ]]-- function util.getNamedCoords(page) local parts = mw.text.split(page or "", "#", true) local name = parts[1] == "" and mw.title.getCurrentTitle().prefixedText or parts[1] local section = parts[2] local title = mw.title.new(name) if title.isRedirect then title = title.redirectTarget end local pageWikitext = title:getContent() if section then if parser == nil then -- load [[Module:WikitextParser]] lazily so it is only transcluded on pages that use it parser = require("Module:WikitextParser") end pageWikitext = parser.getSection(pageWikitext, section) or '' end local coordTemplates = util.extractCoordTemplates(pageWikitext) if #coordTemplates == 0 then error(string.format(L10n.error.noNamedCoords, page or name), 0) end local frame = mw.getCurrentFrame() local sep = "________" local expandedContent = frame:preprocess(table.concat(coordTemplates, sep)) local expandedTemplates = mw.text.split(expandedContent, sep) local namedCoords = {} for _, expandedTemplate in pairs(expandedTemplates) do local coord = mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"geo%-dec\".->(.-)</span>") if coord then local coordname = ( -- name specified by a wrapper template, e.g [[Article|Name]] mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"mapframe%-coord%-name\">(.-)</span>") or -- name passed into coord template mw.ustring.match(expandedTemplate, "<span class=\"fn org\">(.-)</span>") or -- default to the coordinates if the name can't be retrieved coord ) local description = coordname ~= coord and coord table.insert(namedCoords, { coord=mw.ustring.gsub(coord, "[° ]", "_"), name=coordname, description=description }) end end if #namedCoords == 0 then error(string.format(L10n.error.noNamedCoords, page or name), 0) end return namedCoords end --[[ Parse coordinate values from the params passed in a GeoHack url (such as //tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Example&params=1_2_N_3_4_W_ or //tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Example&params=1.23_S_4.56_E_ ) or non-url string in the same format (such as `1_2_N_3_4_W_` or `1.23_S_4.56_E_`) @param {string} coords string containing coordinates @returns {number, number} latitude, longitude ]]-- function util.parseCoords(coords) local coordsPatt if mw.ustring.find(coords, "params=", 1, true) then -- prevent false matches from page name, e.g. ?pagename=Lorem_S._Ipsum coordsPatt = 'params=([_%.%d]+[NS][_%.%d]+[EW])' else -- not actually a geohack url, just the same format coordsPatt = '[_%.%d]+[NS][_%.%d]+[EW]' end local parts = mw.text.split((mw.ustring.match(coords, coordsPatt) or ''), '_') local lat_d = tonumber(parts[1]) assert(lat_d, "Unable to get latitude from input '"..coords.."'.") local lat_m = tonumber(parts[2]) -- nil if coords are in decimal format local lat_s = lat_m and tonumber(parts[3]) -- nil if coords are either in decimal format or degrees and minutes only local lat = lat_d + (lat_m or 0)/60 + (lat_s or 0)/3600 if parts[#parts/2] == 'S' then lat = lat * -1 end local long_d = tonumber(parts[1+#parts/2]) assert(long_d, "Unable to get longitude from input '"..coords.."'.") local long_m = tonumber(parts[2+#parts/2]) -- nil if coords are in decimal format local long_s = long_m and tonumber(parts[3+#parts/2]) -- nil if coords are either in decimal format or degrees and minutes only local long = long_d + (long_m or 0)/60 + (long_s or 0)/3600 if parts[#parts] == 'W' then long = long * -1 end return lat, long end --[[ Get coordinates from a Wikidata item @param {string} item_id Wikidata item id (Q number) @returns {number, number} latitude, longitude @throws {L10n.error.noCoords} if item_id is invalid or the item does not exist @throws {L10n.error.wikidataCoords} if the the item does not have a P625 statement (coordinates), or it is set to "no value" ]]-- function util.wikidataCoords(item_id) if not (item_id and wb.isValidEntityId(item_id) and wb.entityExists(item_id)) then error(L10n.error.noCoords, 0) end local coordStatements = wb.getBestStatements(item_id, 'P625') if not coordStatements or #coordStatements == 0 then error(L10n.error.wikidataCoords, 0) end local hasNoValue = ( coordStatements[1].mainsnak and (coordStatements[1].mainsnak.snaktype == 'novalue' or coordStatements[1].mainsnak.snaktype == 'somevalue') ) if hasNoValue then error(L10n.error.wikidataCoords, 0) end local wdCoords = coordStatements[1]['mainsnak']['datavalue']['value'] return tonumber(wdCoords['latitude']), tonumber(wdCoords['longitude']) end --[[ Creates a polygon that approximates a circle @param {number} lat Latitude @param {number} long Longitude @param {number} radius Radius in metres @param {number} n Number of edges for the polygon @returns {table} sequence of {latitude, longitude} table sequences, where latitude and longitude are both numbers ]]-- function util.circleToPolygon(lat, long, radius, n) -- n is number of edges -- Based on https://github.com/gabzim/circle-to-polygon, ISC licence local function offset(cLat, cLon, distance, bearing) local lat1 = math.rad(cLat) local lon1 = math.rad(cLon) local dByR = distance / 6378137 -- distance divided by 6378137 (radius of the earth) wgs84 local offet_lat = math.asin( math.sin(lat1) * math.cos(dByR) + math.cos(lat1) * math.sin(dByR) * math.cos(bearing) ) local offet_lon = lon1 + math.atan2( math.sin(bearing) * math.sin(dByR) * math.cos(lat1), math.cos(dByR) - math.sin(lat1) * math.sin(offet_lat) ) return {math.deg(offet_lon), math.deg(offet_lat)} end local coordinates = {}; local i = 0; while i < n do table.insert(coordinates, offset(lat, long, radius, (2*math.pi*i*-1)/n) ) i = i + 1 end table.insert(coordinates, offset(lat, long, radius, 0)) return coordinates end --[[ Get the number of key-value pairs in a table, which might not be a sequence. @param {table} t @returns {number} count of key-value pairs ]]-- function util.tableCount(t) local count = 0 for k, v in pairs(t) do count = count + 1 end return count end --[[ For a table where the values are all tables, returns either the util.tableCount of the subtables if they are all the same, or nil if they are not all the same. @param {table} t @returns {number|nil} count of key-value pairs of subtable, or nil if subtables have different counts ]]-- function util.subTablesCount(t) local count = nil for k, v in pairs(t) do if count == nil then count = util.tableCount(v) elseif count ~= util.tableCount(v) then return nil end end return count end --[[ Splits a list into a table sequence. The items in the list may be separated by commas, or by semicolons (if items may contain commas), or by "###" (if items may contain semicolons). @param {string} listString @returns {table} sequence of list items ]]-- function util.tableFromList(listString) if type(listString) ~= "string" or listString == "" then return nil end local separator = (mw.ustring.find(listString, "###", 0, true ) and "###") or (mw.ustring.find(listString, ";", 0, true ) and ";") or "," local pattern = "%s*"..separator.."%s*" return mw.text.split(listString, pattern) end -- Boolean in outer scope indicating if Kartographer should be able to -- automatically calculate coordinates (see phab:T227402) local coordsDerivedFromFeatures = false; --[[---------------------------------------------------------------------------- Make methods: These take in a table of arguments, and return either a string or a table to be used in the eventual output. ----------------------------------------------------------------------------]]-- local make = {} --[[ Makes content to go inside the maplink or mapframe tag. @param {table} args @returns {string} tag content ]]-- function make.content(args) if util.getParameterValue(args, 'raw') then coordsDerivedFromFeatures = true -- Kartographer should be able to automatically calculate coords from raw geoJSON return util.getParameterValue(args, 'raw') end local content = {} local argsExpanded = {} for k, v in pairs(args) do local index = string.match( k, '^[^0-9]+([0-9]*)$' ) if index ~= nil then local indexNumber if index ~= '' then indexNumber = tonumber(index) else indexNumber = 1 end if argsExpanded[indexNumber] == nil then argsExpanded[indexNumber] = {} end argsExpanded[indexNumber][ string.gsub(k, index, '') ] = v end end for contentIndex, contentArgs in pairs(argsExpanded) do local argType = util.getParameterValue(contentArgs, "type") -- Kartographer automatically calculates coords if geolines/shapes are used (T227402) if not coordsDerivedFromFeatures then coordsDerivedFromFeatures = ( argType == L10n.str.line or argType == L10n.str.shape ) and true or false end if argType == L10n.str.named then local namedCoords = util.getNamedCoords(util.getParameterValue(contentArgs, "from")) local typeKey = type(L10n.para.type) == "table" and L10n.para.type[1] or L10n.para.type local coordKey = type(L10n.para.coord) == "table" and L10n.para.coord[1] or L10n.para.coord local titleKey = type(L10n.para.title) == "table" and L10n.para.title[1] or L10n.para.title local descKey = type(L10n.para.description) == "table" and L10n.para.description[1] or L10n.para.description for _, namedCoord in pairs(namedCoords) do contentArgs[typeKey] = "point" contentArgs[coordKey] = namedCoord.coord contentArgs[titleKey] = namedCoord.name contentArgs[descKey] = namedCoord.description content[#content+1] = make.contentJson(contentArgs) end else content[#content + 1] = make.contentJson(contentArgs) end end --Single item, no array needed if #content==1 then return content[1] end --Multiple items get placed in a FeatureCollection local contentArray = '[\n' .. table.concat( content, ',\n') .. '\n]' return contentArray end --[[ Make coordinates from the coord arg, or the id arg, or the current page's Wikidata item. @param {table} args @param {boolean} [plainOutput] @returns {Mixed} Either: {number, number} latitude, longitude if plainOutput is true; or {table} table sequence of longitude, then latitude (gives the required format for GeoJSON when encoded) ]]-- function make.coords(args, plainOutput) local coords, lat, long local frame = mw.getCurrentFrame() if util.getParameterValue(args, 'coord') then coords = frame:preprocess( util.getParameterValue(args, 'coord') ) lat, long = util.parseCoords(coords) else lat, long = util.wikidataCoords(util.getParameterValue(args, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage()) end if plainOutput then return lat, long end return {[0] = long, [1] = lat} end --[[ Makes a table of coordinates that approximate a circle. @param {table} args @returns {table} sequence of {latitude, longitude} table sequences, where latitude and longitude are both numbers @throws {L10n.error.noCircleCoords} if centre coordinates are not specified @throws {L10n.error.noRadius} if radius is not specified @throws {L10n.error.negativeRadius} if radius is negative or zero @throws {L10n.error.negativeEdges} if edges is negative or zero ]]-- function make.circleCoords(args) local lat, long = make.coords(args, true) local radius = util.getParameterValue(args, 'radius') if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusKm') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusKm'))*1000 if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusMi') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusMi'))*1609.344 if not radius then radius = util.getParameterValue(args, 'radiusFt') and tonumber(util.getParameterValue(args, 'radiusFt'))*0.3048 end end end local edges = util.getParameterValue(args, 'edges') or L10n.defaults.edges if not lat or not long then error(L10n.error.noCircleCoords, 0) elseif not radius then error(L10n.error.noRadius, 0) elseif tonumber(radius) <= 0 then error(L10n.error.negativeRadius, 0) elseif tonumber(edges) <= 0 then error(L10n.error.negativeEdges, 0) end return util.circleToPolygon(lat, long, radius, tonumber(edges)) end --[[ Makes JSON data for a feature @param contentArgs args for this feature. Keys must be the non-suffixed version of the parameter names, i.e. use type, stroke, fill,... rather than type3, stroke3, fill3,... @returns {string} JSON encoded data ]]-- function make.contentJson(contentArgs) local data = {} if util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.point or util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.circle then local isCircle = util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.circle data.type = "Feature" data.geometry = { type = isCircle and "LineString" or "Point", coordinates = isCircle and make.circleCoords(contentArgs) or make.coords(contentArgs) } data.properties = { title = util.getParameterValue(contentArgs, 'title') or mw.getCurrentFrame():getParent():getTitle() } if isCircle then -- TODO: This is very similar to below, should be extracted into a function data.properties.stroke = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeColor') or L10n.defaults.strokeColor data.properties["stroke-width"] = tonumber(util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeWidth')) or L10n.defaults.strokeWidth local strokeOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeOpacity') if strokeOpacity then data.properties['stroke-opacity'] = tonumber(strokeOpacity) end local fill = util.getParameterValue(contentArgs, 'fill') if fill then data.properties.fill = fill local fillOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'fillOpacity') data.properties['fill-opacity'] = fillOpacity and tonumber(fillOpacity) or 0.6 end else -- is a point local markerSymbol = util.getParameterValue(contentArgs, 'marker') or L10n.defaults.marker -- allow blank to be explicitly specified, for overriding infoboxes or other templates with a default value if markerSymbol ~= "blank" then data.properties["marker-symbol"] = markerSymbol end data.properties["marker-color"] = util.getParameterValue(contentArgs, 'markerColor') or L10n.defaults.markerColor data.properties["marker-size"] = util.getParameterValue(contentArgs, 'markerSize') or L10n.defaults.markerSize end else data.type = "ExternalData" if util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.data or util.getParameterValue(contentArgs, 'from') then data.service = "page" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.line then data.service = "geoline" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.shape then data.service = "geoshape" elseif util.getParameterValue(contentArgs, 'type') == L10n.str.shapeInverse then data.service = "geomask" end if util.getParameterValue(contentArgs, 'id') or (not (util.getParameterValue(contentArgs, 'from')) and wb.getEntityIdForCurrentPage()) then data.ids = util.getParameterValue(contentArgs, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage() else data.title = util.getParameterValue(contentArgs, 'from') end data.properties = { stroke = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeColor') or L10n.defaults.strokeColor, ["stroke-width"] = tonumber(util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeWidth')) or L10n.defaults.strokeWidth } local strokeOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'strokeOpacity') if strokeOpacity then data.properties['stroke-opacity'] = tonumber(strokeOpacity) end local fill = util.getParameterValue(contentArgs, 'fill') if fill and (data.service == "geoshape" or data.service == "geomask") then data.properties.fill = fill local fillOpacity = util.getParameterValue(contentArgs, 'fillOpacity') if fillOpacity then data.properties['fill-opacity'] = tonumber(fillOpacity) end end end data.properties.title = util.getParameterValue(contentArgs, 'title') or mw.title.getCurrentTitle().text if util.getParameterValue(contentArgs, 'description') then data.properties.description = util.getParameterValue(contentArgs, 'description') end return mw.text.jsonEncode(data) end --[[ Makes attributes for the maplink or mapframe tag. @param {table} args @param {boolean} [isTitle] Tag is to be displayed in the title of page rather than inline @returns {table<string,string>} key-value pairs of attribute names and values ]]-- function make.tagAttribs(args, isTitle) local attribs = {} if util.getParameterValue(args, 'zoom') then attribs.zoom = util.getParameterValue(args, 'zoom') end if util.isDeclined(util.getParameterValue(args, 'icon')) then attribs.class = "no-icon" end if util.getParameterValue(args, 'type') == L10n.str.point and not coordsDerivedFromFeatures then local lat, long = make.coords(args, 'plainOutput') attribs.latitude = tostring(lat) attribs.longitude = tostring(long) end if util.isAffirmed(util.getParameterValue(args, 'frame')) and not(isTitle) then attribs.width = util.getParameterValue(args, 'frameWidth') or L10n.defaults.frameWidth attribs.height = util.getParameterValue(args, 'frameHeight') or L10n.defaults.frameHeight if util.getParameterValue(args, 'frameCoordinates') then local frameLat, frameLong = util.parseCoords(util.getParameterValue(args, 'frameCoordinates')) attribs.latitude = frameLat attribs.longitude = frameLong else if util.getParameterValue(args, 'frameLatitude') then attribs.latitude = util.getParameterValue(args, 'frameLatitude') end if util.getParameterValue(args, 'frameLongitude') then attribs.longitude = util.getParameterValue(args, 'frameLongitude') end end if not attribs.latitude and not attribs.longitude and not coordsDerivedFromFeatures then local success, lat, long = pcall(util.wikidataCoords, util.getParameterValue(args, 'id') or wb.getEntityIdForCurrentPage()) if success then attribs.latitude = tostring(lat) attribs.longitude = tostring(long) end end if util.getParameterValue(args, 'frameAlign') then attribs.align = util.getParameterValue(args, 'frameAlign') end if util.isAffirmed(util.getParameterValue(args, 'plain')) then attribs.frameless = "1" else attribs.text = util.getParameterValue(args, 'text') or L10n.defaults.text end else attribs.text = util.getParameterValue(args, 'text') or L10n.defaults.text end return attribs end --[[ Makes maplink wikitext that will be located in the top-right of the title of the page (the same place where coords with |display=title are positioned). @param {table} args @param {string} tagContent Content for the maplink tag @returns {string} ]]-- function make.titleOutput(args, tagContent) local titleTag = mw.text.tag('maplink', make.tagAttribs(args, true), tagContent) local spanAttribs = { style = "font-size: small;", id = "mapframe-coordinates" } local indicatorContent = mw.text.tag('span', spanAttribs, titleTag) return mw.getCurrentFrame():extensionTag { name = "indicator", content = indicatorContent, args = { name = "zzz-mapframe" --zzz: show as last indicator } } end --[[ Makes maplink or mapframe wikitext that will be located inline. @param {table} args @param {string} tagContent Content for the maplink tag @returns {string} ]]-- function make.inlineOutput(args, tagContent) local tagName = 'maplink' if util.getParameterValue(args, 'frame') then tagName = 'mapframe' end return mw.text.tag(tagName, make.tagAttribs(args), tagContent) end --[[ Makes the HTML required for the swicther to work, including the templatestyles tag. @param {table} params table sequence of {map, label} tables @param {string} params{}.map Wikitext for mapframe map @param {string} params{}.label Label text for swicther option @param {table} options @param {string} options.alignment "left" or "center" or "right" @param {boolean} options.isThumbnail Display in a thumbnail @param {string} options.width Width of frame, e.g. "200" @param {string} [options.caption] Caption wikitext for thumnail @retruns {string} swicther HTML ]]-- function make.switcherHtml(params, options) options = options or {} local frame = mw.getCurrentFrame() local styles = frame:extensionTag{ name = "templatestyles", args = {src = "Template:Maplink/styles-multi.css"} } local container = mw.html.create("div") :addClass("switcher-container") :addClass("mapframe-multi-container") if options.alignment == "left" or options.alignment == "right" then container:addClass("float"..options.alignment) else -- alignment is "center" container:addClass("center") end for i = 1, #params do container :tag("div") :wikitext(params[i].map) :tag("span") :addClass("switcher-label") :css("display", "none") :wikitext(mw.text.trim(params[i].label)) end if not options.isThumbnail then return styles .. tostring(container) end local classlist = container:getAttr("class") classlist = mw.ustring.gsub(classlist, "%a*"..options.alignment, "") container:attr("class", classlist) local outerCountainer = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-multi-outer-container") :addClass("mw-kartographer-container") :addClass("thumb") if options.alignment == "left" or options.alignment == "right" then outerCountainer:addClass("float"..options.alignment) else -- alignment is "center" outerCountainer :addClass("tnone") :addClass("center") end outerCountainer :tag("div") :addClass("thumbinner") :css("width", options.width.."px") :node(container) :node(options.caption and mw.html.create("div") :addClass("thumbcaption") :wikitext(options.caption) ) return styles .. tostring(outerCountainer) end --[[ Makes the HTML required for an overlay map to work tag. @param {string} overlayMap wikitext for the overlay map @param {string} baseMap wikitext for the base map @param {table} options various styling/display options @param {string} options.align "left" or "center" or "right" @param {string|number} options.width Width of the base map, e.g. "300" @param {string|number} options.width Height of the base map, e.g. "200" @param {string} options.border Border style for the overlayed map, e.g. "1px solid white" @param {string} options.horizontalAlignment Horizontal alignment for overlay map, "left" or "right" @param {string|number} options.horizontalOffset Horizontal offset in pixels from the alignment edge, e.g "10" @param {string} options.verticalAlignment Vertical alignment for overlay map, "top" or "bottom" @param {string|number} options.verticalOffset Vertical offset in pixels from the alignment edge, e.g. is "10" @param {boolean} options.isThumbnail Display in a thumbnail @param {string} [options.caption] Caption wikitext for thumnail @retruns {string} HTML for basemap with overlay ]]-- function make.overlayHtml(overlayMap, baseMap, options) options = options or {} local containerFloatClass = "float"..(options.align or "none") if options.align == "center" then containerFloatClass = "center" end local containerStyle = { position = "relative", width = options.width .. "px", height = options.height .. "px", overflow = "hidden" -- mobile/minerva tends to add scrollbars for a couple of pixels } if options.align == "center" then containerStyle["margin-left"] = "auto" containerStyle["margin-right"] = "auto" end local container = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-withOverlay-container") :addClass(containerFloatClass) :addClass("noresize") :css(containerStyle) local overlayStyle = { position = "absolute", ["z-index"] = "1", border = options.border or "1px solid white" } if options.horizontalAlignment == "right" then overlayStyle.right = options.horizontalOffset .. "px" else overlayStyle.left = options.horizontalOffset .. "px" end if options.verticalAlignment == "bottom" then overlayStyle.bottom = options.verticalOffset .. "px" else overlayStyle.top = options.verticalOffset .. "px" end local overlayDiv = mw.html.create("div") :css(overlayStyle) :wikitext(overlayMap) container :node(overlayDiv) :wikitext(baseMap) if not options.isThumbnail then return tostring(container) end local classlist = container:getAttr("class") classlist = mw.ustring.gsub(classlist, "%a*"..options.align, "") container:attr("class", classlist) local outerCountainer = mw.html.create("div") :addClass("mapframe-withOverlay-outerContainer") :addClass("mw-kartographer-container") :addClass("thumb") if options.align == "left" or options.align == "right" then outerCountainer:addClass("t"..options.align) else -- alignment is "center" outerCountainer :addClass("tnone") :addClass("center") end outerCountainer :tag("div") :addClass("thumbinner") :css("width", options.width.."px") :node(container) :node(options.caption and mw.html.create("div") :addClass("thumbcaption") :wikitext(options.caption) ) return tostring(outerCountainer) end --[[---------------------------------------------------------------------------- Package to be exported, i.e. methods which will available to templates and other modules. ----------------------------------------------------------------------------]]-- local p = {} -- Entry point for templates function p.main(frame) local parent = frame.getParent(frame) -- Check for overlay option local overlay = util.getParameterValue(parent.args, 'overlay') local hasOverlay = overlay and mw.text.trim(overlay) ~= "" -- Check for switch option local switch = util.getParameterValue(parent.args, 'switch') local isMulti = switch and mw.text.trim(switch) ~= "" -- Create output by choosing method to suit options local output if hasOverlay then output = p.withOverlay(parent.args) elseif isMulti then output = p.multi(parent.args) else output = p._main(parent.args) end -- Preprocess output before returning it return frame:preprocess(output) end -- Entry points for modules function p._main(_args) local args = util.trimArgs(_args) local tagContent = make.content(args) local display = mw.text.split(util.getParameterValue(args, 'display') or L10n.defaults.display, '%s*' .. L10n.str.dsep .. '%s*') local displayInTitle = display[1] == L10n.str.title or display[2] == L10n.str.title local displayInline = display[1] == L10n.str.inline or display[2] == L10n.str.inline local output if displayInTitle and displayInline then output = make.titleOutput(args, tagContent) .. make.inlineOutput(args, tagContent) elseif displayInTitle then output = make.titleOutput(args, tagContent) elseif displayInline then output = make.inlineOutput(args, tagContent) else error(L10n.error.badDisplayPara) end return output end function p.multi(_args) local args = util.trimArgs(_args) if not args[L10n.para.switch] then error(L10n.error.noSwitchPara, 0) end local switchParamValue = util.getParameterValue(args, 'switch') local switchLabels = util.tableFromList(switchParamValue) if #switchLabels == 1 then error(L10n.error.oneSwitchLabel, 0) end local mapframeArgs = {} local switchParams = {} for name, val in pairs(args) do -- Copy to mapframeArgs, if not the switch labels or a switch parameter if val ~= switchParamValue and not string.match(val, "^"..L10n.str.switch..":") then mapframeArgs[name] = val end -- Check if this is a param to switch. If so, store the name and switch -- values in switchParams table. local switchList = string.match(val, "^"..L10n.str.switch..":(.+)") if switchList ~= nil then local values = util.tableFromList(switchList) if #values == 1 then error(string.format(L10n.error.oneSwitchValue, name), 0) end switchParams[name] = values end end if util.tableCount(switchParams) == 0 then error(L10n.error.noSwitchLists, 0) end local switchCount = util.subTablesCount(switchParams) if not switchCount then error(L10n.error.switchMismatches, 0) elseif switchCount > #switchLabels then error(string.format(L10n.error.fewerSwitchLabels, switchCount, #switchLabels), 0) end -- Ensure a plain frame will be used (thumbnail will be built by the -- make.switcherHtml function if required, so that switcher options are -- inside the thumnail) mapframeArgs.plain = "yes" local switcher = {} for i = 1, switchCount do local label = switchLabels[i] for name, values in pairs(switchParams) do mapframeArgs[name] = values[i] end table.insert(switcher, { map = p._main(mapframeArgs), label = "Show "..label }) end return make.switcherHtml(switcher, { alignment = args["frame-align"] or "right", isThumbnail = (args.frame and not args.plain) and true or false, width = args["frame-width"] or L10n.defaults.frameWidth, caption = args.text }) end function p.withOverlay(_args) -- Get and trim wikitext for overlay map local overlayMap = _args.overlay if type(overlayMap) == 'string' then overlayMap = overlayMap:match('^%s*(.-)%s*$') end local isThumbnail = (util.getParameterValue(_args, "frame") and not util.getParameterValue(_args, "plain")) and true or false -- Get base map using the _main function, as a plain map local args = util.trimArgs(_args) args.plain = "yes" local basemap = p._main(args) -- Extract overlay options from args local overlayOptions = { width = util.getParameterValue(args, "frameWidth") or L10n.defaults.frameWidth, height = util.getParameterValue(args, "frameHeight") or L10n.defaults.frameHeight, align = util.getParameterValue(args, "frameAlign") or L10n.defaults.frameAlign, border = util.getParameterValue(args, "overlayBorder") or L10n.defaults.overlayBorder, horizontalAlignment = util.getParameterValue(args, "overlayHorizontalAlignment") or L10n.defaults.overlayHorizontalAlignment, horizontalOffset = util.getParameterValue(args, "overlayHorizontalOffset") or L10n.defaults.overlayHorizontalOffset, verticalAlignment = util.getParameterValue(args, "overlayVerticalAlignment") or L10n.defaults.overlayVerticalAlignment, verticalOffset = util.getParameterValue(args, "overlayVerticalOffset") or L10n.defaults.overlayVerticalOffset, isThumbnail = isThumbnail, caption = util.getParameterValue(args, "text") or L10n.defaults.text } -- Make the HTML for the overlaying maps return make.overlayHtml(overlayMap, basemap, overlayOptions) end -- Entry point for testcase tests p.test = util return p ctsgv4ln5giysy1bit377346v8nejri 0 149636 1377526 1358258 2026-07-28T16:21:14Z A826 72368 1377526 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {{transcluded section|source=16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|MLA Header}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ}} |} === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. 7r1zb4ylnjin5nqfei6iazvurrnas1l 1377527 1377526 2026-07-28T16:22:29Z A826 72368 1377527 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {{transcluded section|source=16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|MLA Header}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ}} |} === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Navboxes | title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು | list = {{Cities, towns and villages in Malappuram district}} {{Malappuram district}} {{Educational institutes in Malappuram}} {{Kerala}} {{Kerala topics}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] ig959qnd1lwu8eh921ldyhwnsu3lf8i 1377528 1377527 2026-07-28T16:26:14Z A826 72368 /* ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು */ 1377528 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {{transcluded section|source=16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|MLA Header}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ}} |} === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] 5bsota87nuiz7ufb3jjf91xmlleufrj 1377541 1377528 2026-07-28T16:51:31Z A826 72368 /* ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು */ 1377541 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {{transcluded section|source=16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|MLA Header}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ}} |} === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] o415m5wzb3ywqf3amfkut11yfdpn5qm 1377549 1377541 2026-07-28T20:18:22Z A826 72368 /* ನದಿಗಳು */ 1377549 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {{transcluded section|source=16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|MLA Header}} {{#section:16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ}} |} === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] oij82b1e41ote7n871drbjieffgj2c4 1377550 1377549 2026-07-28T20:19:43Z A826 72368 /* ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ */ 1377550 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ}} === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] 4ioh7obkenwn5q87lterbirgmw2my99 1377551 1377550 2026-07-28T20:21:20Z A826 72368 /* ಸಾರಿಗೆ */ 1377551 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{Main list|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್|Savithri Rajeevan]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್|Sayyid Sanaullah Makti Tangal]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್|Shahabaz Aman]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ|Shanavas K Bavakutty]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್|Shweta Menon]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|Sithara (singer)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್|Sooraj Thelakkad]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್|Sukumaran]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್|Sunny Wayne]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್|Syed Muhammedali Shihab Thangal]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್|T. A. Razzaq]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ|T. K. Hamza]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ|T. K. Padmini]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್|T. M. Nair]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ|Dravidian movement]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್|Thunchaththu Ezhuthachan]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್|Tirur Nambissan]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್|U. A. Beeran]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ|U. Sharaf Ali]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್|Unni Menon]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್|Uroob]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ|Malayalam literature]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್|V. Abdurahiman]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್|V. C. Balakrishna Panicker]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್|V. T. Bhattathiripad]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|Ponnani taluk]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್|Vaidyaratnam P. S. Warrier]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|Ayurveda]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್|Vaidyaratnam Triprangode Moossad]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್|Vallathol Narayana Menon]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ|Variyan Kunnathu Kunjahammed Haji]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್|Vazhenkada Kunchu Nair]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|Kathakali]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|Padma Shri]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್|Vazhenkada Vijayan]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ|Kerala Kalamandalam]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ|Veliyankode Umar Khasi]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್|Vinay Govind]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II|Zainuddin Makhdoom II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್|Tuhfat Ul Mujahideen]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್|Zakariya Mohammed]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ|Zakeer Mundampara]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್|Zeenath]]- ನಟಿ. == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] dgdboy5mdpa3j1ymfah92r83qitmnmb 1377580 1377551 2026-07-28T20:33:24Z A826 72368 /* ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು */ 1377580 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್]]- ನಟಿ. }} == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್|Tirur]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ|Alappuzha district]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|Perumpadappu, Malappuram]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು|Vazhikkadavu]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್|K. N. A. Khader]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)|Kerala Congress (M)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್|Edappal]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್|U. A. Latheef]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|Government of Kerala]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] gn7xnd74tmhaey72uj63i6seu7epbpu 1377581 1377580 2026-07-28T20:35:39Z A826 72368 /* ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ */ 1377581 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್]]- ನಟಿ. }} == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|Malappuram metropolitan area]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ|Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|Administration of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of gram panchayats in Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|Education in Malappuram]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|History of Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|List of people from Malappuram district]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|Transportation in Malappuram district]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] o869y7ypwmz8j40yi9pnn9u4jm63rdu 1377582 1377581 2026-07-28T20:37:31Z A826 72368 /* ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ */ 1377582 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್]]- ನಟಿ. }} == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/> ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] 6vb3s8d80blfyg7kdfxmlgugs4hzaul 1377583 1377582 2026-07-28T20:39:33Z A826 72368 /* ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ */ 1377583 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | settlement_type = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo2a = Near Cherumb eco village.jpg | photo2b = Kerala Houseboat (191490747).jpeg | photo3a = Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg | photo3b = Nilambur teak forest 3740.JPG | photo4a = Chamravattam bridge kerala.jpg | spacing = 1 | color_border = black | color = white | size = 210 | foot_montage = '''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''<br/>[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಯ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಕ್ವಾಟರ್ ಸರೋವರ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಮುಖಜಭೂಮಿ, [[ಕರುವರಕುಂಡು]] }} | nickname = | image_map = India Kerala Malappuram district.svg | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_caption = '''[[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ''' | pushpin_map = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|11.03|N|76.05|E|region:IN-KL_type:adm3rd|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | established_title = ಜಿಲ್ಲಾ ರಚನೆ | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_date = {{start date and age|df=yes|1969|06|16}} | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | founder = [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] | parts_type = [[ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ|ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು]] | parts_style = para | p1 = {{collapsible list|title=ತಾಲೂಕುಗಳು (7)| *[[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ)]] *[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] *[[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] *[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] *[[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] *[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] *[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]|}} | government_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ | leader_name = [[ಪಿ. ಕೆ. ಬಷೀರ್]] | leader_title1 = [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] | leader_name1 = ಡಾ. ವಿನಯ್ ಗೋಯಲ್ IAS | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,554 | area_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|3ನೇ]] | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_max_m = 2594 | elevation_max_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> [[ಮುಕುರ್ತಿ]] | elevation_min_m = | elevation_min_point = <!-- ಮಾಪನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು --> | population_total = 4,494,998<ref name="mlpdemo_2018">{{Cite book|title=ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ - 2018|publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala|year=2020|location=Thiruvananthapuram|pages=55|url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|access-date=29 October 2020|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127040140/http://www.ecostat.kerala.gov.in/images/pdf/publications/Vital_Statistics/data/vital_statistics_2018.pdf|url-status=live}}</ref> | population_as_of = 2018 | population_footnotes = | population_density_km2 = 1265 | population_rank = [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|1ನೇ]] | population_demonym = | population_urban = 44.18%<ref name="CensusMalappuram"/> | population_metro = 1729522<ref name="CensusMalappuram"/> | demographics_type1 = ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು | demographics1_title1 = {{nobold|[[ಲಿಂಗಾನುಪಾತ]] (2011)}} | demographics1_info1 = 1098 [[ಸ್ತ್ರೀ|♀]]/1000[[ಪುರುಷ|♂]]<ref name="CensusMalappuram"/> | leader_name2 = ಚೈತ್ರಾ ಥೆರೆಸಾ ಜಾನ್ IPS | leader_title2 = [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ|ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] | demographics1_title2 = {{nobold|[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತೆ]] (2011)}} | demographics1_info2 = 93.57%<ref name="CensusMalappuram"/> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = {{nobold|[[ISO 3166-2:IN|IN-KL]]}} | registration_plate = '''KL-10''' [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], <br/> '''KL-53''' [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], <br/> '''KL-54''' [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], <br/> '''KL-55''' [[ತಿರೂರ್]],<br/> '''KL-65''' [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], <br/> '''KL-71''' [[ನಿಲಂಬೂರ್]], <br/> '''KL-84''' [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] | website = {{URL|malappuram.nic.in}} | footnotes = | blank_info_sec1 = {{nowrap|{{increase}} 0.749<ref name="unhdi-gdl">{{Cite web|url=https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|title=ಕೇರಳ &#124; UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ|website=niti.gov.in|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525135510/https://niti.gov.in/planningcommission.gov.in/docs/plans/stateplan/sdr_pdf/shdr_kerala05.pdf|url-status=live}}</ref> ({{color|Green| ಉನ್ನತ}})}} · | blank_name_sec1 = [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|HDI]] {{nobold|(2005)}} | parts = {{unbulleted list|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]|[[ತಿರೂರ್]]|}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ''' ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}}), [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, {{convert|70|km|mi|abbr=on}} ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 13% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 16 ಜೂನ್ 1969 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3554|km2|sqmi|0|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಳು [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]]. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ವಲಸೆ#ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್|ಗಲ್ಫ್ ಬೂಮ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ [[ಮಲಯಾಳಿ]] ವಿದೇಶಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ [[ರೆಮಿಟೆನ್ಸ್]]ಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=14 December 2019|title=ಕೇರಳದ ವಲಸೇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|access-date=9 September 2020|issn=0971-751X|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614015308/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/engaging-the-diaspora/article30307914.ece|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಇ-ಸಾಕ್ಷರ]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Log-on-to-Indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |website=The Times of India |title=ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಜಿಲ್ಲೆ |date=18 August 2004 |access-date=3 July 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126203012/https://timesofindia.indiatimes.com/india/log-on-to-indias-first-e-district/articleshow/818786.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೊದಲ ಸೈಬರ್ ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ |date=6 July 2018 |access-date=3 July 2020 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014142904/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-set-to-become-first-cyber-literate-district/article24352909.ece |url-status=live |last1=Naha |first1=Abdul Latheef }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ|ಕಡಲುಂಡಿಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ|ತಿರೂರ್ ಪುಳ್ಳ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು [[ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಐದು ಉದ್ದದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ಸಮೂಹ |access-date=25 June 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924223843/https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |url-status=live }}</ref> 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 44.2% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ರಾಜ್ಯದ 4 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ|ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2 [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು]], 7 [[ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಾಲೂಕುಗಳು]], 12 [[ಕೇರಳದ ಪುರಸಭೆಗಳು|ಪುರಸಭೆಗಳು]], 15 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು]], 94 [[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು]], ಮತ್ತು 16 [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |title=ಭಾರತ – ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011 – ಕೇರಳ – ಸರಣಿ 33 – ಭಾಗ XII A – ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658 |access-date=2023-05-05 |website=censusindia.gov.in}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-01-09 |title=ಕೇರಳ: ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/malappuram-tops-list-of-worlds-fastest-growing-urban-areas/articleshow/73163346.cms |access-date=2023-05-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Census Bureau of India |date=2011 |title=ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), 2011. |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx |journal=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]}}</ref><ref>ಭಾರತ, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (ವಾರ್ಡ್ ಸಹಿತ), ಜನಗಣತಿ 2011. '''''[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011|ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]]''''' https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42560/download/46186/2011-IndiaStateDistSbDistTwnWrd-0000.xlsx</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420020014/https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |url-status=live }}</ref><ref name="mal">{{Cite news|title=ಅമ്പತ್ತಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ; ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಾನವಿಕ ಮಹಾ ಪಾರಂಪರ್ಯ|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|last=Leelakrishnan|first=Alamkode|date=17 June 2019|access-date=21 February 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212220928/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/alamkode-leelakrishnan-writes-about-malappuram-1.3880292|url-status=live}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="mpm"/> ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[File:Valamangalam Pulpetta (386717435).jpg|thumbnail|ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟ ([[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] ಬಳಿ)]] [[File:Chaliyar Edavanna (251932360).jpg|thumbnail|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು]] [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥವಾಗುವ ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಪಟ್ಟಣ|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ}} {{See also|ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್|ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಇರನಾಡ್|ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರಪ್ಪನಾಡ್|ಪೊನ್ನಾನಿ|ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್|ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ}} [[File:TabulaPeutingerianaMuziris.jpg|thumb|[[ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲಾ ಪ್ಯೂಟಿಂಗೇರಿಯಾನಾ|ಪ್ಯೂಟಿಂಗರ್ ಟೇಬಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಟಿಂಡಿಸ್ (ಟೊಂಡಿಸ್) (ಟೆಂಪಲ್ ಅಗಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಕಸ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)]] [[File:Periplous of the Erythraean Sea.svg|left|thumbnail|''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಾದ [[ಡಾಲ್ಮೆನ್]]ಗಳು, [[ಮೆನ್ಹಿರ್]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಪುಲಿಯಕ್ಕೋಡೆ]], [[ಚೆಮ್ಮಡ್|ತ್ರಿಕ್ಕುಳಂ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು [[ಟಿಂಡಿಸ್]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕಡಲುಂಡಿ]]-[[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಚಾಲಿಯಂ]]-[[ಬೇಪೋರ್]] ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಂಡಿಸ್ ಚೇರರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮುಜಿರಿಸ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಕರಾವಳಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು: ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಯೋಗೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಪ್ರಿಮಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2010</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] (1ನೇ ಶತಮಾನ CE) ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರು ''ಕೆಪ್ರೊಬೊಟೊಸ್'' ([[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]])ದ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2">ಗುರುಕ್ಕಲ್, ಆರ್., & ವಿಟ್ಟೇಕರ್, ಡಿ. (2001). ಮುಜಿರಿಸ್ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ,'' ''14'', 334–350.</ref> ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಎಳಿಮಲ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="odra">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> ''[[ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸೀ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ''[[ಕಣ್ಣೂರು|ನೌರಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಟಾಲೆಮಿ]] ''[[ಟಿಂಡಿಸ್]]'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]''ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ರೋಮ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 50,000,000 [[ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸ್]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಿ [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> [[ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರಿಂದ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಬೋಸ್ಟಾಕ್, ಜಾನ್ (1855). "26 (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು)". ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ಲಂಡನ್: ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್.</ref> [[ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್]] ''[[ಲಿಮಿರಿಕೆ]]'' ಮೆಣಸುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಂಡಿಕೊಪ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (1897). ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ. 11. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್: ದಿ ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್. ಪುಟಗಳು 358–373.</ref><ref>ದಾಸ್, ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ (2006). ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಪು. 301.</ref> ನದಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] (ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ) [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]] (1ನೇ–4ನೇ ಶತಮಾನ CE) ದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]] ಇದ್ದು ಅದು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೂಲಕ [[ಕೊರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ]]ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಪರ್ಕ|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013}}</ref> [[File:Kurumathur inscription.jpg|thumbnail|[[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]] (871 CE)]] [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಕುರುಮತ್ತೂರ್ ಶಾಸನ]]ವು 871 CE ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.<ref name="Veluthat">ವೇಲುತ್ತಾಟ್, ಕೆಸವನ್ (1 ಜೂನ್ 2018). "ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ: ಕೇರಳದ ಪ್ರಕರಣ". ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2348448918759852|date=13 September 2021}}</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ([[ತಿರುನವಾಯ]] ಬಳಿ), [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ 932 CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು [[ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಗೋಡ ರವಿ]]ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":0">ನಾರಾಯಣನ್, ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು ಕೇರಳದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129082837/https://books.google.co.in/books?id=0YDCngEACAAJ&dq=Perumals%20of%20Kerala&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH-dbD57HuAhXIbn0KHeY5BHkQ6AEwAXoECAYQAQ |date=29 January 2021 }}.'' ತೃಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೋಬುಕ್ಸ್, 2013. 438-42.</ref> [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] ಶಾಸನವು [[ತವನೂರ್]]ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0"/> [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] ಬಳಿಯ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಮಾನ CE ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು [[ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ]] ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಕೇರಳದ 64 ಹಳೆಯ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[File:Aalthiyoor Nambi Illam.jpg|300px|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ [[ಅಲತ್ತಿಯೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|''ಅಲತ್ತಿಯೂರು ನಂಬಿ ಇಲ್ಲಂ'']]]] [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 1000 CE) ರ [[ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು|ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಸುಮಾರು 1225 CE) ರ [[ವೀರರಾಘವ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಮೂಲತಃ [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆರೆಯ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="askh"/> ಇರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="askh"/> ಕಾಲಿಕಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು [[ಇರನಾಡ್]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ([[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]]ನ ''ಎರಾಡಿ'').<ref name="askh"/> ಅದರ ನಂತರ, [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ([[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]) ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ([[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು. [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನವು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="askh"/> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಕೋವಿಲಕಂಗಳ (ನಿಲಂಬೂರ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ) ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೂ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:South India in early 11th century AD.jpg|thumbnail|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (ಸುಮಾರು 1000 CE – ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು – ''ಎರಳ ನಾಡು'' ([[ಇರನಾಡ್]]) ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವ ನಾಡು]])]] ನಂತರ [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾದ ''ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು ಸ್ವರೂಪಂ''ನ ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿ [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]]ನ ವನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕೂಡಂನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 1250–1300 CE ವೇಳೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mh"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ವು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] ಮತ್ತು [[ಸುಕಾಪುರಂ|ಚೋವ್ವರ]] (ಸುಕಾಪುರಂ) ನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ಕುಂಬಿಡಿ|ಪನ್ನಿಯೂರು]] [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣದ ಎದುರು ಇದೆ, ಆದರೆ [[ಸುಕಾಪುರಂ]] [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಪನ್ನಿಯೂರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಚೋವ್ವರಕೂರಿನ ನಂಬೂದಿರಿಗಳ ನಡುವಿನ ''ಕೂರ್ಮತ್ಸರಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ವಲ್ಲುವನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಚೋವ್ವರಂಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪನ್ನಿಯೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯವರಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿಯು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯು ಸೇರುವ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರನ್ನು ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ತಿರುಮನಸ್ಸೇರಿ ನಂಬೂದಿರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ, ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="KrishnaIyer2"/> ವಲ್ಲುವನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಬೇಪೋರ್]], [[ಚಾಲಿಯಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್]]ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನ ಕೋಯ ಅವರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="VVHaridas">ವಿ. ವಿ., ಹರಿದಾಸ್. ''"ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು (AD 1200 ರಿಂದ AD 1767)"''. [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/131929|date=13 September 2021}} ಪ್ರಕಟಿತವಲ್ಲದ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಾವಿಕರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮೂತಿರಿಗೆ "ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ" ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="KrishnaIyer2">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938.</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ವಲ್ಲುವನಾಡಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮಾಮಂಕಮ್ನ ''ರಕ್ಷಾ ಪುರುಷ'' ಆದರು, ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]], ನೆರೆಯ [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು.<ref name="askh"/> [[File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|left|thumbnail|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]]]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="ReferenceB"/><ref name="Kunhali">ಕುಂಹಾಲಿ. ವಿ. "ಕಾಲಿಕಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೇರಳ), 2004</ref> 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (''ಬಾರ್ಬುರಂಕಾಡ್''), [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] (''ತಿರುವಾರಂಕಾಡ್''), [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] (''ಫುನಾನ್'') ಸಹ ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Makhdoom"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೌಕಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="ReferenceB">ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ''ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು: ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ AD 1806 ರವರೆಗೆ''. ಕಾಲಿಕಟ್: ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬ್ಯೂರೋ, 1938</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ''ಪರ ನಂಬಿ''ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್: VICTORIA INSTITUTIONS ನಿಂದ ವೇದ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020 |archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |url-status=live }}</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಇತರ [[ಕೋವಿಲಕಂ|''ಕೋವಿಲಕಂಗಳು'']] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನ ''ಕಿಝಕ್ಕೆ ಕೋವಿಲಕಂ'', [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ ''ಮಂಜೇರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'',<ref name="MGS">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|title=ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು: ಮಕೋಟೈನ ಚೇರ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸುಮಾರು 800 A.D.-1124 A.D.)|last=Narayanan|first=M. G. S.|date=1996|publisher=Xavier Press|access-date=16 November 2020|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063330/https://books.google.com/books?id=n6CNHAAACAAJ&q=Perumals+of+Kerala|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ''ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ತಾನೂರು ಕೋವಿಲಕಂ'' ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಮಂಕಡ]]ದ ''ಮಂಕಡ ಕೋವಿಲಕಂ'' [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ರಾಜರು'']]ನ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ಮನ''ವು [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]]ನ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ''ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್'' ಮತ್ತು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]]ಯ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ''ಅರಿಯಿಟ್ಟು ವಳ್ಚ'' (ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> [[ಅರಬ್ಬರು]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="MGS"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn">{{Cite book|title='ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ|last=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್|first=ಎ|publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್|year=2007|isbn=9788126415885|location=ಕೊಟ್ಟಯಂ|page=200|url=https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|access-date=22 April 2020|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709123203/https://keralabookstore.com/book/keralacharithram/11148/|url-status=live}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|1498 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[File:Ponnani harbour 2.jpg|left|thumbnail|ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ನಿವಾಸವು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ನಲ್ಲಿತ್ತು]] [[File:Caminho maritimo para a India.png|left|thumb|1498 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಲುಪಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗ (ಕಪ್ಪು ರೇಖೆ), ಇದು [[ಯುರೋಪ್]] ನಿಂದ [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ|ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ]] [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಯುಗ|ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ]], ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ [[ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ [[ಜಾಮೋರಿನ್]] ಪೊನ್ನಾನಿಯ ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.]] [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]]ನ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1497 ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಅನ್ನು ತೊರೆಯಿತು, ಕೇಪ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅವರನ್ನು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಮೇ 1498 ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್|ಕಾಲಿಕಟ್]] ತಲುಪಿದರು.<ref>[[#refScammell|ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್]], ಪು.&nbsp;13</ref> [[ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಇ. ಜಿ. ರಾವೆನ್ಸ್ಟೈನ್, ಸಂ., ''ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ವಾಯೇಜ್ ಆಫ್ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ'', ದೆಹಲಿ, 1995, ಪು. 50</ref> ಜಾಮೋರಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅರಬ್]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="mh"/> [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (''[[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕೊಚ್ಚಿ]]ನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದನು.<ref name="askh"/> 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಡೆಗಳು [[ಕೊಚ್ಚಿ ಕದನ (1504)]] ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವು.<ref name="Logan">{{Cite book|title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (ಸಂಪುಟ-I)|last=ಲೋಗನ್|first=ವಿಲಿಯಮ್|publisher=ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್|year=2010|isbn=9788120604476|location=ನವ ದೆಹಲಿ|pages=631–666}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯು ಇನ್ನೂ [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="Makhdoom">{{cite book | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನಯಿನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }}</ref> ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] (''[[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]]'') ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="askh"/> 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy">{{cite journal |last=ರಾಯ್ |first=ರಂಜನ್ |year=1990 |title=ಲೀಬ್ನಿಜ್, ಗ್ರೆಗೊರಿ, ಮತ್ತು ನಿಲಕಂಠರಿಂದ π ಗಾಗಿ ಸರಣಿ ಸೂತ್ರದ ಶೋಧನೆ |journal=ಗಣಿತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ |volume=63 |issue=5 |pages=291–306 |doi=10.2307/2690896 |jstor=2690896}}</ref><ref name="Pingree 1992 554–563">{{Citation |last=ಪಿಂಗ್ರೀ |first=ಡೇವಿಡ್ |author-link=ಡೇವಿಡ್ ಪಿಂಗ್ರೀ |title=ಹೆಲ್ಲೆನೊಫಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ |year=1992 |journal=ಐಸಿಸ್ |volume=83 |issue=4 |pages=554–563 |jstor=234257 |doi=10.1086/356288 |quote=ನಾನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1400&nbsp;A.D. ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧವನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಷ್ ಅವರು 1830 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಧವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯನು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆದರೆ ನಂತರ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ನಾವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ''ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ'' ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಚತುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವನ ಗಣಿತದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣಿತದ ಪರಿಹಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. |bibcode=1992Isis...83..554P|s2cid=68570164 }}</ref> 1507 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1585 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="mh"/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನೌಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಸಾಗರ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ {{!}} ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|website=joinindiannavy.gov.in|access-date=10 March 2020|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331151728/https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/maritime-heritage.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=ಸಿಂಗ್ |first=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ |title=ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ |url=https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |access-date=6 March 2020 |work=[[ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಏಜ್]] |date=11 February 2017 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308123207/https://www.asianage.com/opinion/columnists/110217/give-indian-navy-its-due.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1525 ಮತ್ತು 1573–74 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.<ref name="ReferenceB" /> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> 1571 ರ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಕೋಟೆಯ ಕದನದೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಚಾಲಿಯಂ]] [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನ]] ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]]ರ ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. [[File:Ponnani harbour.jpg|left|thumbnail|400px|2012 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಾಗಿತ್ತು]] [[File:From a map by Emanuel Bowen, 1744.jpg|thumb|[[ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬೋವೆನ್]] ಅವರ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] (1744), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷಾ ಕೆತ್ತನೆಗಾರ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಮೋರಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ]] 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] (ಸುಮಾರು 1532 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಬರೆದ ''[[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]]'' 1498 ರಿಂದ 1583 ರವರೆಗೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕುಂಜಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]] ನೌಕಾಪಡೆಯು ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇರಳದವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Noorani">ಎಜಿ ನೂರಾನಿ {{cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |title=ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=5 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121221021629/http://www.frontlineonnet.com/fl2704/stories/20100226270407900.htm |archive-date=21 December 2012 }}</ref> ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಲಿಸ್ಬನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು [[ಕೈರೋ]]ದ [[ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="A. Sreedhara Menon 2011">ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್. ''ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು''. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ (2011)</ref><ref name="frontline.in">[http://www.frontline.in/static/html/fl2704/stories/20100226270407900.htm ಎಜಿ ನೂರಾನಿ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ. ಪುಸ್ತಕಗಳು]</ref><ref>ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಇ. ಮಿಲ್ಲರ್. ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' SUNY ಪ್ರೆಸ್, 2015</ref> 1532 ರಲ್ಲಿ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[ಚಾಲಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಮಾಂಡರ್ಗಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆ, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಮೋರಿನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಡಿಯಾಗೋ ಡಿ ಪೆರೇರಾ, ಈ ಹೊಸ ಕೋಟೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, 250 ಜನರ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಡಿ ಸೌಸಾ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಹಡಗುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಮುದ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="columbia.edu"/> ಜಾಮೋರಿನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಕಾರಾಮನ್ಲಿ ([[ಬೇಪೋರ್]]ನ ರಾಜ?) (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ತಾನೂರು ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ <ref name="columbia.edu">{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |title=Vol06chap01sect07 |access-date=1 May 2021 |archive-date=22 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222081409/http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00generallinks/kerr/vol06chap01sect07.html |url-status=live }}</ref>) ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋದರು.<ref name="Makhdoom"/> 1571 ರಲ್ಲಿ, [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ#ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನಗಳು|ಚಾಲಿಯಂ ಕೋಟೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ಜಾಮೋರಿನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite book |author=ಕೆ. ಕೆ. ಎನ್. ಕುರುಪ್ |year=1997 |title=ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು: ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್ಗಳ ಪಾತ್ರ |url=https://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |access-date=9 August 2012 |publisher=ನಾರ್ದರ್ನ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ |isbn=978-81-7211-083-3 |pages=37–38 |archive-date=27 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527084909/http://books.google.com/books?id=HKmXcBCKEcAC&pg=PA51 |url-status=live }}</ref> ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಒಂದು ಕಡೆ ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚೆಕೊರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು|ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ]] ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಡೆಸಿದ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ [[ಅರಬ್]] ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಜಾಮೋರಿನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 1604 ರಂದು ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mh"/> ಇದರ ನಂತರ 1608 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="mh"/> ಡಚ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದಯವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಶಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]]ಯಂತಹ ಕವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇರಳದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಡಚ್ಚರು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref name="mh"/> 1650 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಕೀಲಿಂಗ್]] ಆಗಮನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು 1792 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mh"/> 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]]ರು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕೇರಳ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 1766 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಅವಧಿಗೆ, [[ಮಂಜೇರಿ]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ (2) – ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ (1961)|last=ದೇವಸ್ಸಿ|first=ಎಂ. ಕೆ.|publisher=ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|year=1965|location=ಎರ್ನಾಕುಲಂ|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|access-date=19 December 2020|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202005030/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf|url-status=live}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನ ''ಸಮುತಿರಿ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಅನ್ನು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು]] ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ|ಹೈದರ್ 'ಅಲಿ]] (18 ನೇ ಶತಮಾನ AD) ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಜಾಮೋರಿನ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ''ತ್ರಿಕ್ಕವಿಲ್ ಕೋವಿಲಕಂ'' ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್. ಕೆ.ಎಂ. ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ (1498–1801)'' ಕೊಯಿಮ್ಬತ್ತೂರು (1960) ಪು. 64</ref> [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ಕದನ]]ವು [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 ರವರೆಗೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=Naravane>{{Cite book |last=ನಾರಾವಣೆ |first=ಎಂ.ಎಸ್. |title=ಮಾನ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಯುದ್ಧಗಳು |publisher=ಎ.ಪಿ.ಹೆಚ್. ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ |year=2014 |isbn=9788131300343 |pages=176}}</ref> 1792 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ [[ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]]ಗಳು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಮನೆತನದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಯರ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ಮನೆತನದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="1961_kkd"/> ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ {{cvt|2|km}} ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ನ ಆಗಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ [[ಹೆನ್ರಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಕೊನೊಲಿ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|title=ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟ, ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಿದೆ|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|date=16 May 2017|access-date=12 October 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=12 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012215336/https://english.mathrubhumi.com/travel/travel-news/oldest-teak-plantation-conolly-s-plot-to-reopen-after-maintenance-kerala-nilambur-teak-plantations-1.1942105|url-status=live}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ll">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |website=thehindu.com |title='ಲೈಫ್ಲೈನ್' ಆಫ್ ಮಲಬಾರ್ 125 ತಿರುಗುತ್ತದೆ |date=29 December 2012 |access-date=19 December 2020 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130150107/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/lifeline-of-malabar-turns-125/article4250472.ece |url-status=live }}</ref><ref name="mpm">{{Cite news|title=ആ ചൂളംവിളി പിന്നെയും പിന്നെയും...|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|date=17 June 2019|access-date=19 December 2020|work=Mathrubhumi|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130082010/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/specials/50-years-of-malappuram/kerala-first-railway-line-tirur-to-beypore-1.3880175|url-status=live}}</ref> [[File:Canoly hanging bridge nilambur.jpg|left|thumbnail|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟಗಳು ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯು 1792 ಮತ್ತು 1921 ರ ನಡುವೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು) ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಲಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 1841–1921 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ 86 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಗೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>ಕೆ. ಮಾಧವನ್, 'ಮಲಯಾಳತ್ತಿಲೆ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಲಹಳ,' ಮಾತೃಭೂಮಿ, 24 ಮಾರ್ಚ್ 1923.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್]]ನ ಇರನಾಡ್, ವಲ್ಲುವನಾಡ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿತ್ತು. MSP ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಗ್ [[ಬ್ಯಾರಕ್]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/history.php |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ |access-date=12 July 2020 |archive-date=10 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php |url-status=live }}</ref> [[File:Codacal Tile Factory.jpg|thumbnail|ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1887 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿನ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್-ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು]] 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref name="Manjericonference_1920">{{cite news |title=1920 ರ ಮಂಜೇರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |access-date=18 July 2020 |work=Deccan Chronicle |date=29 June 2016 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718131229/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/290616/rare-letters-on-historic-meet-found-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಮಾಂಟಾಗು-ಚೆಲ್ಮ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]ದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೇಣಿದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಾದಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೆ [[ಸೂರತ್ ವಿಭಜನೆ|ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮವಾದಿಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="askh">{{cite book |last1=ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ |first1=ಎ. |title=ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ |year=2007 |publisher=ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್ |location=ಕೊಟ್ಟಯಂ |isbn=9788126415786 |edition=2007 |url=https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |access-date=26 July 2020 |archive-date=26 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726034742/https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history |url-status=live }}</ref> [[File:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിലെ ഹാർബർ (1930-37).jpg|left|300px|thumbnail|1930 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರು]] [[File:Tirurangadi Hajur Kacheri.jpg|thumbnail|[[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ 1921 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರ ಸಮಾಧಿಗಳು]] [[ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆ]]ಯು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೂಕ್ಕೋಟ್ಟೂರ್ ಕದನ]]ವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tottenham grf">ಟಾಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ GRF (ಸಂ), ದಿ ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ರೆಬೆಲಿಯನ್ 1921–22, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ 1922 ಪು 71</ref><ref name="karim kk">ಕರೀಂ ಕೆಕೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್, ವರಿಯಂ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಕಲಿಮಾ ಬುಕ್ಸ್, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ 1992 (ಮಲಯಾಳಂ)</ref> ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, 28 ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರ ವೇಳೆಗೆ [[ಇರನಾಡ್]], [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.<ref>''ಮಲಬಾರ್ ದേಶೀಯಾತಯುಡೆ ಇಡಪೇಡುಕಲ್''. ಡಾ. ಎಂ. ಟಿ. ಅನ್ಸಾರಿ. ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. [[ವ್ಯಾಗನ್ ದುರಂತ]]ವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 20 ನವೆಂಬರ್ 1921 ರಂದು 64 ಖೈದಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>ಪಾಣಿಕ್ಕರ್, ಕೆ. ಎನ್., ''ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್: ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಪೆಸೆಂಟ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ 1836–1921''</ref> [[File:കരിപ്പുര്‍ വിമാനത്താവളം.jpg|left|thumbnail|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯ [[ಕರಿಪುರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]]] [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947|1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] [[ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಯಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಇರನಾಡ್ (ಮಂಜೇರಿ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲುವನಾಡ್ (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ) ತಾಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ]] ಆಗಿದ್ದವು.<ref name="Malabar">{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ|year=1953|location=ಚೆನ್ನೈ|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|access-date=27 September 2020|archive-date=8 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008060411/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf|url-status=live}}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಂದು, [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಇರನಾಡ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ), ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು, ಮತ್ತು 95 [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="c1971">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-C) – 1971|last=ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್|publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ|year=1972|location=ತಿರುವನಂತಪುರಂ|pages=3|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf}}</ref> ನಂತರ, ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಇದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]], ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1968 ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಮತ್ತು [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ 80 ತಿರುಗುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=12 April 2018|access-date=31 March 2021|work=The Hindu|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042642/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/calicut-airport-turns-30/article23508804.ece|url-status=live}}</ref> 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೊದಲ ಪ್ರಪಂಚದ]] ಆರೋಗ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite magazine| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722004134/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2084273_2084272_2084259,00.html | url-status=dead | archive-date=22 July 2011 | magazine=Time | title=ಸಮ್ಮರ್ ಜರ್ನಿ 2011 | date=21 July 2011}}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಎಂಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, '''ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್''' ಕುಟುಂಬವು (ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ) ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="Sreedharan2002">{{cite book |last=ಶ್ರೀಧರನ್ |first=ಎನ್ |title=ಕೇರಳದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ |publisher=ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್, ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |year=2002}}</ref> ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ವಂಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವು [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು]] ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಚೆಂಬೈ ಅವರು ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ನಂತರದ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ChembaiBio">{{cite book |last=ಶರ್ಮಾ |first=ಎಲ್. ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ |title=ಚೆಂಬೈ ಸೆಲ್ವಂ |publisher=ಅಮುದಾ ನಿಲಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |year=1954 |location=ಮದ್ರಾಸ್}}</ref> ಈ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆಯು '''ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುತಪುಳ್ಳ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು [[ರುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಧನ್ವಂತರಿ]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕಲೆಗಳ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HeritagePortal">{{cite web |url=https://ayurvedathanal.com/sree-rudhra-dhanwanthari-temple |title=ಶ್ರೀ ರುದ್ರ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆ |website=ಆಯುರ್ವೇದ ಥಾನಲ್ |access-date=12 May 2026}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[File:Cherumb eco tourism village, Karuvarakundu India (3).JPG|left|thumb|alt=ಒಂದು ಗ್ರಾಮ |[[ಕರುವರಕುಂಡು]]ನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ]] [[File:Puthuponnani (2).JPG|thumb|alt=ಒಂದು ಕಡಲತೀರ|[[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುನಂಬಮ್ ಕಡಲತೀರ]] ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಒಟ್ಟು 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 9.15% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 75°E – 77°E ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು 10°N – 12°N ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ತಗ್ಗು ನೆಲ), ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಎತ್ತರದ ನೆಲ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 2,554 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಮುಕುರ್ತಿ]] ಶಿಖರವು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು [[ಊಟಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಾಮುಡಿ]] (2,696 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಮೀಸಪುಳಿಮಲ]] (2,651 ಮೀ) ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹೊರಗೆ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ-[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]-[[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]]ನ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳ ತ್ರಿಸಂಧಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ಗಡಿ ತಾಲೂಕುಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 12 ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. * ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ವೈತಿರಿ]] ತಾಲೂಕು. * ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮತ್ತು [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಾಂಡಲೂರ್ ತಾಲೂಕು|ಪಾಂಡಲೂರ್]], [[ಗೂಡಲೂರು, ನೀಲಗಿರಿ|ಗೂಡಲೂರು]], [[ಊಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಕುಂಡಾ ತಾಲೂಕು|ಕುಂಡಾ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]], [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ]], ಮತ್ತು [[ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್]] ತಾಲೂಕುಗಳು. * ತೃಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ: [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕುನ್ನಂಕುಲಂ]] ತಾಲೂಕುಗಳು. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 5 ಉಪ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿ * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು * ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ * ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು * ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ. [[File:Chaliyar - Areekode Bridge.jpg|left|thumb|[[ಅರೀಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ]] [[File:Map of Malappuram District (April 2021).svg|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] ವರೆಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕರಾವಳಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೃಶೂರ್ ಕರಾವಳಿ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಕಡಲುಂಡಿ, ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ, ತಿರೂರ್ಪುಳ್ಳ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು |pages=21–22 |access-date=18 April 2020 |archive-date=27 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127005243/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ತಿರೂರ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕಿನ [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (104 ಮೀ).<ref name="geographymalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಾಡಪುರಂ]]-[[ಮಾವೂರು|ಮಾವೂರ್]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕನ್ನಮಂಗಲಂನ ನೆನ್ಮಿನಿ ಬೆಟ್ಟ (478 ಮೀ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಝಯೂರ್]] (95 ಮೀ) ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> [[File:Chekkunnu.jpg|thumb|[[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]]ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆ'' ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್]]-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1000 ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಲವಾರು ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು [[ಮುಕುರ್ತಿ]] (2594 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದುವು [[ಮಂಪಾಡ್]] (115 ಮೀ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾರ್ಕಾಡ್-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅರಣ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕಣಿವೆ]], ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರವು [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] ನಲ್ಲಿ 610 ಮೀ.<ref name="geographymalappuram"/> === ಕರಾವಳಿ === [[File:Light house in Ponnani.jpg|thumb|[[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ [[ದೀಪಸ್ತಂಭ]]]] ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು 70 ಕಿಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಕರಾವಳಿಯ 11.87%).<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ |access-date=30 November 2019 |archive-date=23 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123153736/http://www.kerenvis.nic.in/Database/Coastline_2346.aspx |url-status=live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ನಿರಮರುತೂರು]], [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]], [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]], [[ಪುರತ್ತೂರ್]], [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಬಡಪ್ಪು]] ಎಂಬ ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಮತ್ತು [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೊನ್ನಾನಿಯು ಇಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಂದರು ನಗರವನ್ನು ''ಮಲಬಾರ್ನ ಸಣ್ಣ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಮತ್ತು ''[[ಗೋಲ್ಡ್ ದಿನಾರ್|ಗೋಲ್ಡ್ ನಾಣ್ಯಗಳ]] ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pkd">{{cite book | author=ಎಂ. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title=1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕದೀವ್, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ | url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | access-date=11 March 2021 | archive-date=8 May 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210508155754/http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮಲಬಾರ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ |date=24 October 2017 |access-date=19 April 2020 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510143226/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-mecca-of-malabar-ponnani-004132.html |url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ/ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್, ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಂತ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]]ಯು [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೇರಳದೇಶಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. === ನದಿಗಳು === [[File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|thumbnail|[[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]]] [[File:Kadalundi river, Malappuram.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಚಾಲಿಯಾರ್]], [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]], [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]]. ಚಾಲಿಯಾರ್ ಸುಮಾರು 168 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು {{cvt|2818|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಮಂಪಾಡ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ಚಾಲಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಚಾಲಿಯಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾದ [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಕರಿಂಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]], ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಒಲಿಪುಳ್ಳ ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]], [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]], [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪನಕ್ಕಡ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಲಿಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು [[ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು 130 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{cvt|1114|km2}} ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು 2189 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ ಒಟ್ಟು ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಒಟ್ಟು 209 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಉಪನದಿಯಾದ [[ತುತಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯಾಗಿ ತೂತ, [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]], [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಳ್ಳಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು [[ತಿರುವೇಗಪ್ಪುರ]]ದಿಂದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ತಿರೂರ್ ನದಿಯು 48 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಳಿಯ [[ಪುರತ್ತೂರ್|ಪದಿಂಜಾರೆಕರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಈ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪುರಪ್ಪರಂಬ ನದಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 8 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು [[ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=23 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. {{Panorama |image = File:Kadalundi Kadavu Bridge.jpg |height = 175 |alt = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |caption = [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ }} ನಾಲ್ಕು ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಿವೆ - [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'' ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿಗಳು ಸೇರಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ, [[ಪುತ್ತುಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮುಂಚೂಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ಕಾಲುವೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ''ಪುರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'', ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನ ''ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂ ಅಳಿಮುಖಂ''.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> ಬಿಯ್ಯಂ, ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್, ಮನೂರ್, ಮತ್ತು ಕೊಡಿನ್ಹಿ ನಂತಹ ಸರೋವರಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /><ref name="river"/> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಿಂದ [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ತಿರುನವಾಯ|ಕೊಡಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್]] ನೌಕರರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಾಲುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ineszupanov.com/ |title=ಇನೆಸ್ ಜುಪನೋವ್ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=13 September 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427041408/http://www.ineszupanov.com/ |url-status=live }}</ref> {{cquote|''...ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೀಮ್ಶಿಪ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ದೂರವು 10 ಕಿಮೀ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟಿಕೆಟ್ನ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 4 ಅಣ್ಣಗಳು...''}} === <span class="anchor" id="Climate chart"></span>ಹವಾಮಾನ === [[File:Monsoon Clouds - Manjeri and Pandalloor hill.jpg|left|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]] ಬಳಿಯ [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲ್ಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಮೋಡಗಳು]] [[File:Ottumpuram Beach.JPG|thumbnail|[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನ ಒಟ್ಟುಂಪುರಂ ಕಡಲತೀರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಒಣ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹವಾಮಾನವನ್ನು Am ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27.3&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು {{convert|2952|mm|in}} ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; [[ಮಾನ್ಸೂನ್]] ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="MSN">{{Cite web| url = http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| title = MSN ಹವಾಮಾನ| access-date = 29 November 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20091009070528/http://weather.msn.com/monthly_averages.aspx| archive-date = 9 October 2009| url-status = dead}}</ref> <div style="width:75%;"> {{Weather box | location = ಮಲಪ್ಪುರಂ | width = 90% <!-- Wikitable ಗಾಗಿ ಅಗಲದ ನಿಯತಾಂಕ, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಅಗಲ=90%. ಅಗಲವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ Wikitable ಗಾಗಿ ಖಾಲಿ ಬಿಡಿ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಅಗಲ=auto ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ. --> | metric first = yes | single line = yes | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 34.0 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 21.8 | Jan precipitation mm = 1 | Feb precipitation mm = 9 | Mar precipitation mm = 16 | Apr precipitation mm = 101 | May precipitation mm = 253 | Jun precipitation mm = 666 | Jul precipitation mm = 830 | Aug precipitation mm = 398 | Sep precipitation mm = 233 | Oct precipitation mm = 281 | Nov precipitation mm = 140 | Dec precipitation mm = 24 | year precipitation mm = 2952 | source =<ref>{{cite web |url = https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |website = en.climate-data.org |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹವಾಮಾನ |access-date = 30 November 2019 |archive-date = 13 September 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210913063337/https://en.climate-data.org/asia/india/kerala/malappuram-34234/ |url-status = live }}</ref> | date = ನವೆಂಬರ್ 2019 }} </div> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು == {{multiple image|align=left|direction = vertical|caption_align=left | image1 = Nilambur Teak Garden.jpg |caption1= [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]| image2 = Green Vallikkunnu.jpg|caption2= [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]]| image3 = Beeyam Kayal River near Athani.jpg |caption3 = [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] }} ಜಿಲ್ಲೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು, [[ಕೇರಳದ ಸರೋವರಗಳು|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತ]], [[ಅಡಕೆ]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ತೆಂಗು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಮರಗೆಣಸು]], [[ಚಹಾ]], ಮತ್ತು [[ರಬ್ಬರ್]] ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ತೇಗ]] ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಿದಿರು]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ ತೋಟಗಳ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೋಟವು 1844 ರಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾದ [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ತೇಗ ತೋಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (1881–1931) |last=ಬೋಗ್ |first=ಜಿಟಿ |publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ |location=ಮದ್ರಾಸ್ |year=1933 |page=63 |access-date=9 June 2021 |archive-date=9 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ 3,554&nbsp;ಕಿಮೀ<sup>2</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, {{cvt|1034|km2}} (29%) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು {{cvt|758.87|km2}} ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, {{cvt|325.33|km2}} ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, 80% [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡು|ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದವು [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ]]ವಾಗಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆ [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ([[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]) ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ತೇಗ]], [[ಡಾಲ್ಬರ್ಗಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ|ರೋಸ್ವುಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಹೋಗಾನಿ]] ಮರಗಳು ನಿಲಂಬೂರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |website=The Hindu |title=ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |access-date=5 July 2020 |date=3 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705053212/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/karimpuzha-sanctuary-comes-into-being/article31984618.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |website=touristinindia.com |title=ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ |date=19 February 2018 |access-date=5 July 2020 |archive-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705054712/http://touristinindia.com/new-amarambalam-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> [[ಕರಿಂಪುಳ್ಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]]ವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೇನು, ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು ಸಹ ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ - ನಿಲಂಬೂರ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ದಕ್ಷಿಣ. [[ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಡಿ]], [[ಎಣ್ಣೆ ಸಾರ್ಡಿನ್|ಆಯಿಲ್ ಸಾರ್ಡಿನ್]], [[ಜೆರೆಸ್ ಸಬ್ಫಾಸಿಯೇಟಸ್|ಸಿಲ್ವರ್ ಬೆಲ್ಲಿ]], [[ಶಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಸ್ಕೇಟ್ (ಮೀನು)|ಸ್ಕೇಟ್]], ಚೆಂಬ, ಸೋಲ್ ಮೀನು, [[ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್|ಸೀರ್ ಮೀನು]], ಮತ್ತು [[ರಿಬ್ಬನ್ಫಿಶ್]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಮೊದಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗಕ್ಕೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|last=ಟಿ ರಾಮವರ್ಮನ್|date=1 January 2018|access-date=30 October 2020|work=[[The Times of India]]|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024042425/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/first-for-forest-produce-gi-tag-for-nilambur-teak/articleshow/62320961.cms|url-status=live}}</ref> [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]ಯಾದ ''ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ'' ಸಹ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ|GI]] ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |website=The Hindu |title=ತಿರೂರ್ ವೆಟ್ಟಿಲ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ |date=21 August 2019 |access-date=19 April 2020 |archive-date=7 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107231046/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-vettila-obtains-gi-tag/article29214761.ece |url-status=live |last1=ಮುರಿಂಗತೇರಿ |first1=ಮಿನಿ }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಎಕರೆ [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು]] ಇತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]]ವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು |url=https://malappuram.nic.in/about-district/ |access-date=24 November 2019 |website=malappuram.nic.in |archive-date=10 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200210004256/https://malappuram.nic.in/about-district/ |url-status=live }}</ref> ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು|ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು]] ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು |website=onmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archive-date=25 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನ ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |last1=ಸುಧಿ |first1=ಕೆ. ಎಸ್. |title=ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಶ್ರಯಗಳು |url=https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/ |access-date=7 April 2021 |work=The Hindu |date=15 March 2010|archive-date=13 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063337/https://www.thehindu.com/news/national/Birds-get-12-more-havens-in-State/article16567247.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> [[ತಿರುನವಾಯ]] ತನ್ನ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ತಿರುನವಾಯದ ತಾವರೆ ಹೊಲಗಳು|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|last=ಅನುಪಮಾ ಮಿಲಿ|date=4 September 2018|access-date=26 July 2020|work=Malayala Manorama|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726065643/https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/09/03/lotus-farming-muslim-kerala-hindu.html|url-status=live}}</ref> == ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram DownHill Aerial View.jpg|left|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] === ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ === ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನ ಅಪ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು [[ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಐದು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ಜನರಲ್) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/collectrate/|title=ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=3 October 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=25 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025100613/https://malappuram.nic.in/collectrate/|url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆದಾಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 138 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 7 ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/tehsil/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು |access-date = 23 November 2019 |archive-date = 19 February 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200219085134/https://malappuram.nic.in/tehsil/ |url-status = live }}</ref><ref name="admn_mpm">{{cite web | title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು | url= https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | access-date= 23 November 2019 | website= malappuram.nic.in | archive-date= 24 August 2019 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190824213421/https://malappuram.nic.in/administrative-setup/ | url-status= live }}</ref> ==== ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು ==== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳದ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ತಿರೂರ್]]. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಿರೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ [[ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಯು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್]] / ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ [[ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್]] ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿವೆ. ==== ತಾಲೂಕುಗಳು ==== ತಾಲೂಕು (ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ ([[ತಾಲೂಕು]]) ಆಗಿದೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೊತೆಗೆ, [[ತಹಸೀಲ್|ತಾಲೂಕು]]-ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url=https://malappuram.nic.in/en/tehsil/#:~:text=For%20administrative%20purpose%20the%20district,office%20is%20headed%20by%20Tahsildar | title=ತಹಸೀಲ್ಗಳು / ತಾಲೂಕುಗಳು &#124; ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಸ್ವಾಗತ &#124; ಭಾರತ }}</ref> [[File:Subdistricts of Malappuram (August 2020).svg|thumb|left|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" !ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ<br/>(''ತಾಲೂಕು'') !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ) !ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011) !ಗ್ರಾಮಗಳು !ನಗರೀಕರಣ<br/>(2011) |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 200 || 379,798 || 11 || 57.36% |- | [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] || 448 || 928,672 || 30 || 48.73% |- | [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 290* || 631,906 || 17 || 90.40% |- | [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 258* || 410,577 || 12 || 43.10% |- | [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] || 491* || 581,512 || 23 || 37.93% |- | [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 506 || 606,396 || 24 || 21.73% |- | [[ನಿಲಂಬೂರ್#ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು|ನಿಲಂಬೂರ್]] || 1,343 || 574,059 || 21 || 8.08% |- | style="font-size: 80%" colspan=5 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram">{{cite web |url= http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ |access-date=19 April 2020 |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |pages= 161–193 |archive-date=27 November 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191127005248/http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |url-status=live}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್<ref name = Villages_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url = https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |website = malappuram.nic.in |access-date=25 November 2019 |archive-date = 24 August 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190824213539/https://malappuram.nic.in/village-panchayats/ |url-status = live }}</ref> |} ==== ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ==== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)}} [[ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮ|ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]] ತಾಲೂಕುಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 138 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಭೂ ಆದಾಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (1981)|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} === ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ === [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳು|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು]] ಪುರಸಭೆಗಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಂಚಾಯತ್-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ನ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=7 November 2020|website=SEC Kerala|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113145804/http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|url-status=live}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === [[File:Perinthalmanna Munsif Court.png|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ.]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="district_police">{{cite web |url=https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |website=districts.ecourts.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತ |access-date=17 June 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617045439/https://districts.ecourts.gov.in/malappuram |url-status=live}}</ref> ಜೂನ್ 16, 1969 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮೇ 25, 1970 ರಂದು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1974 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮಂಜೇರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಜೇರಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 24 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಎರಡು [[ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ#ಭಾರತ|ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] (ಒಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ - ಒಂದು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಮುನ್ಸಿಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು|ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ]]. === ಪೊಲೀಸ್ === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್, [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಒಂದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು '''ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (DPC)''' ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕ]] (SP) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 36 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]. ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]] (DySP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ]] (SHO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು [[ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ತೃಶೂರ್ ಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು#ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆ|ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://keralapolice.gov.in/page/ranges|title=ತೃಶೂರ್ ರೇಂಜ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|access-date=2 November 2020|website=Kerala Police|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024123751/https://keralapolice.gov.in/page/ranges|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಜಿಲ್ಲಾ 'ಸಿ' ಶಾಖೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಸೈಬರ್ ಕೋಶ, ಮಹಿಳಾ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಘಟಕವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮೀಸಲು ಶಿಬಿರವು ಪದಿನ್ಹಟ್ಟುಮ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ನ ಸಂಚಾರ ಜಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಜೇರಿ, [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |website=malappuram.keralapolice.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ |access-date=17 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928184347/https://malappuram.keralapolice.gov.in/wings/general-executive/district-police-office |url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿರುವ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]]ನ (1884 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="district_police" /> ಇದು ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಗಲಭೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು VIP ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪೊಲೀಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆಯೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (MSP), ಕೇರಳದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳು |url=https://keralapolice.gov.in/page/malabar-special-police |access-date=2026-01-02 |website=keralapolice.gov.in |language=en}}</ref> == ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು == ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ===ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ([[town#India|ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು 12 ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ವಾಚಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಗುಣವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭೆಯು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸಭೆಗಳು 505 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಮಿತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/ward-delimitation-exercise-in-kerala-local-bodies-completed-state-delimitation-commission/article69924380.ece |access-date=2025-12-22 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ – ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡ್ಗಳು|access-date=3 October 2020|website=lsgkerala|archive-date=25 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825132910/https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electlbrpt/3/10/2015|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ {{!}} ಮಿತಿ ಆಯೋಗ |url=https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204304/https://delimitation.lsgkerala.gov.in/press_releases |archive-date=2025-09-10 |access-date=2025-12-22 |website=delimitation.lsgkerala.gov.in}}</ref> {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin: auto; font-size: 90%; border: 1px solid black; margin-bottom: 5px;" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! ! ಪುರಸಭೆ<ref name="Malappuram_municipalities">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪುರಸಭೆಗಳು |url=https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229232532/https://malappuram.nic.in/public-utility-category/municipality/ |archive-date=29 February 2020 |access-date=1 December 2019 |website=malappuram.nic.in}}</ref> ! ವಾರ್ಡ್ಗಳು<ref>{{Cite web |title=ವಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ |url=https://wardmap.ksmart.live/index.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />(2011)<ref>{{cite web|url=http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|title=ನಗರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ|access-date=14 August 2020|website=Urban Affairs Kerala|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924173424/http://urbanaffairskerala.org/images/downloads/ulb_population2011.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು <ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ! ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ ! ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ<br/>ಒಕ್ಕೂಟ |- | 1|| [[ಮಂಜೇರಿ]] || 53 || 97,102 || ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ವಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 2|| [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] || 53 || 90,491 || ಸಿ.ವಿ. ಸುಧಾ|| style="background-color:{{party color|Communist Party of India (Marxist)}};" |[[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|<span style="color:white;">CPI(M)</span>]] || {{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 3|| [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] || 46 || 71,239 || ಸುಬೈದಾ ಟೀಚರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 4|| [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] || 45 || 69,534 || ನಸ್ಲಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 5|| [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] || 45 || 68,088 || ವಿ. ರಿನಿಶಾ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 6|| [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] || 41 || 59,256 || ಯು.ಕೆ. ಮಮ್ಮತ್ತಿಸ್ಸ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 7|| [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] || 40 || 56,632 || ಹಬೀಬಾ ಬಷೀರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 8|| [[ತಿರೂರ್]] || 40 || 56,058 || ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಹಾಜಿ ಕೀಳೆದತ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 9|| [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] || 37 || 49,723 || ಸುರಯ್ಯ ಫಾರೂಕ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 10|| [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪುರಸಭೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] || 35 || 48,342 || ಕೆ.ಕೆ. ನಸಾರ್ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 11|| [[ನಿಲಂಬೂರ್]] || 36 || 46,342 || ಪದ್ಮಿನಿ ಗೋಪಿನಾಥ್ || style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |- | 12|| [[ವಳಾಂಚೇರಿ]] || 34 || 44,437 || ಹಸೀನಾ ವತ್ತೋಳಿ || style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] || {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} |} {{clear}} {{Largest cities | country = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | stat_ref = ಮೂಲ:<ref name="Malappuram_municipalities" /><ref name="No. of wards in Malappuram">{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219141043/http://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=10 |archive-date=19 February 2020 |access-date=24 June 2020 |website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | list_by_pop = | div_name = | div_link = ಕೇರಳದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ{{!}}ತಾಲೂಕು | city_1 = ಮಂಜೇರಿ | div_1 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_1 = 97,102 | city_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ | div_2 = ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೊನ್ನಾನಿ | pop_2 = 90,491 | city_3 = ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ | div_3 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_3 = 71,239 | city_4 = ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ{{!}}ತಾನೂರು | div_4 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_4 = 69,534 | city_5 = ಮಲಪ್ಪುರಂ | div_5 = ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ಇರನಾಡ್ | pop_5 = 68,088 | city_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | div_6 = ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು{{!}}ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ | pop_6 = 59,256 | city_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ | div_7 = ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ{{!}}ತಿರೂರಂಗಡಿ | pop_7 = 56,632 | city_8 = ತಿರೂರ್ | div_8 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_8 = 56,058 | city_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | div_9 = ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು{{!}}ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ | pop_9 = 49,723 | city_10 = ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ | div_10 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_10 = 48,342 | city_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ | div_11 = ನಿಲಂಬೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ನಿಲಂಬೂರ್ | pop_11 = 46,342 | city_12 = ವಳಾಂಚೇರಿ | div_12 = ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು{{!}}ತಿರೂರ್ | pop_12 = 44,437 }} ===ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ=== {{See also|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ 33 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆ |url=https://wardmap.ksmart.live/FinalN/FinalDP_Malappuram_Malappuram.html |access-date=2025-12-22 |website=wardmap.ksmart.live}}</ref> ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಐದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ |url=http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094007/http://malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in/general/standingCommittee.htm |archive-date=2022-06-17 |access-date=2025-12-26 |website=malappuramdistrictpanchayath.kerala.gov.in}}</ref> ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 15 [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್]]ಗಳಿವೆ. ಈ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 250 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಾಚಿತ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] 15 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ 14 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್|LDF]] ಒಂದನ್ನು, ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2025-12-13 |title=ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ: UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿತು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-local-body-polls-udf-sweeps-malappuram/article70391788.ece |access-date=2025-12-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಯು 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು 15 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅರೀಕೋಡ್, ಕಾಳಿಕಾವು, ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಮಂಕಡ, ನಿಲಂಬೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಪೊನ್ನಾನಿ, ತಾನೂರು, ತಿರೂರ್, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ವೆಂಗರ, ಮತ್ತು ವಾಂಡೂರ್.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/panchayats/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ|access-date=2 August 2020|website=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110957/https://malappuram.nic.in/panchayats/|url-status=live}}</ref> ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ನ 33 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[2025 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು|2025 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] UDF ಎಲ್ಲಾ 33 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ LDF ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ 2025 - ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-22 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 2001 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=ಡೈಲಿ |first=ಕೇರಳಕೌಮುದಿ |title=ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 17337 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್ಗಳು; 1375 ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್ಗಳು |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1538360&u=final-notification-out-17337-more-wards-in-kerala-1375-new-wards |access-date=2025-12-22 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> [[ಜನಗಣತಿ ಪಟ್ಟಣ]]ಗಳು (ನಗರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು) ಸಹ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಅನಮಂಗಾಡ್]], [[ಅನಂತವೂರ್]], [[ಅರಕ್ಕುಪರಂಬ]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಂಬ್ರಸ್ಸೇರಿ]], [[ಎಲಂಕೂರ್, ಮಂಜೇರಿ|ಎಲಂಕೂರ್]], [[ಕರಿಪುರ್]], ಕೂಟಾಯಿ, ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್, [[ಮರುತ, ಭಾರತ|ಮರುತ]], [[ಪಾಂಗ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪಾಂಗ್]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], ಮತ್ತು ವೆಲಿಮುಕ್ಕು ಹೊಸ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು|access-date=10 October 2020|website=Delimitation Commission, Kerala|publisher=Government of Kerala|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125145004/http://delimitation.lsgkerala.gov.in/mlp_notification|url-status=live}}</ref> ಅವುಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 106 ಆಗುತ್ತದೆ. {| align="left" class="toccolours" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- |- bgcolor="#cccccc" valign="top" ! colspan="5" |ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು [[Image:2020 Kerala Local body Elections - Malappuram District (Gram Panchayats and Municipalities).svg|center|250px]] |- style="background:#efefef;" ! '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್''' | style="background: silver" |'''ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br/>(ಚದರ ಕಿಮೀ ನಲ್ಲಿ)''' | style="background: silver" |'''ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br/>(2011)''' | style="background: silver" |'''ವಾರ್ಡ್ಗಳು''' {{Small|(2025)}}<ref name="DelimitationKerala2025"> ''ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ'', ಮಿತಿ ಆಯೋಗ, ಕೇರಳ. [https://wardmap.ksmart.live/index.html ವಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ ಪೋರ್ಟಲ್ – KSMART] ಮತ್ತು [https://delimitation.lsgkerala.gov.in/ ಮಿತಿ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ]. </ref> | style="background: silver" |'''[[ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾಲೂಕು]]''' |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಅರೀಕೋಡ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅರೀಕೋಡ್]] || 12.21 || 31,563 || 20 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಚೀಕ್ಕೋಡ್]] || 23.96 || 32,867 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಎಡವನ್ನ]] || 52.10 || 46,128 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕವನೂರ್]] || 31.30 || 37,977 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕಿಳುಪರಂಬ]] || 14.99 || 22,062 || 16 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕುಳಿಮನ್ನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ಕುಳಿಮನ್ನ]] || 22.05 || 34,413 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಲ್ಪಟ್ಟ]] || 30.12 || 42,683 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಉರಂಗಟ್ಟಿರಿ]] || 76.09 || 40,318 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕಾಳಿಕಾವು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಮರಂಬಲಂ]] || 84.64 || 35,975 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]] || 76.08 || 32,224 || 20 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಪ್ಪಟ್ಟ]] || 25.77 || 22,729 || 17 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕಾಳಿಕಾವು]] || 92.00 || 35,210 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುಲೈ]] || 131.31 || 23,277 || 17 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಕರುವರಕುಂಡು]] || 78.69 || 41,583 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತುವ್ವೂರ್]] || 31.38 || 40,297 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]] || 15.91 || 34,149 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಚೆರುಕಾವು]] || 16.87 || 36,773 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಮುತ್ತುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.49 || 26,028 || 18 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್]] || 25.96 || 46,962 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಪುಳಿಕ್ಕಲ್]] || 28.70 || 40,133 || 24 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಯೂರ್]] || 21.19 || 30,262 || 20 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ವಾಝಕ್ಕಾಡ್]] || 23.89 || 35,774 || 22 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅತವನಾಡ್]] || 26.77 || 41,187 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಎದಯೂರ್]] || 30.43 || 36,498 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]] || 24.06 || 30,635 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]] || 16.25 || 33,721 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] || 31.32 || 47,023 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಮರಕ್ಕರ]] || 27.00 || 40,404 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅನಕ್ಕಯಂ]] || 45.23 || 50,634 || 24 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]] || 18.42 || 38,258 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೊರಾಯೂರ್]] || 24.57 || 25,261 || 21 || [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕು|ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] |- | [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] || 17.28 || 39,139 || 23 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೊನ್ಮಲ]] || 21.65 || 33,922 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]] || 20.63 || 28,077 || 23 || [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು|ಇರನಾಡ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಮಂಕಡ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]] || 21.54 || 36,602 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕುರುವ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕುರುವ]] || 35.77 || 45,354 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವಡಕ್ಕಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ|ಮಕ್ಕರಪರಂಬ]] || 11.17 || 18,702 || 15 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮಂಕಡ]] || 31.00 || 32,748 || 21 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೂರ್ಕನಾಡ್]] || 17.60 || 36,324 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಳಕ್ಕಟ್ಟಿರಿ]] || 22.72 || 29,886 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ನಿಲಂಬೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | ಚಾಲಿಯಾರ್ || 125.00 || 20,834 || 16 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಚುಂಗತರ]] || 129.69 || 36,269 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಎಡಕ್ಕರ]] || 58.09 || 28,162 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಮೂತೇಡಂ]] || 48.00 || 33,960 || 18 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪೊತುಕಲ್]] || 77.00 || 29,561 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ವಾಳಿಕ್ಕಡವು]] || 114.00 || 47,322 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಿಪರಂಬ]] || 34.37 || 41,725 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] || 38.50 || 56,451 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಎಲಂಕುಳಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಎಲಂಕುಳಂ]] || 21.31 || 26,456 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಕೀಳತ್ತೂರ್]] || 40.00 || 36,317 || 22 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್, ಕೇರಳ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] || 27.24 || 27,250 || 18 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ]] || 32.15 || 37,785 || 23 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಾ಴ೆಕ್ಕೋಡ್]] || 45.02 || 41,982 || 24 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | [[ವೆಟ್ಟತ್ತೂರ್]] || 35.84 || 37,456 || 19 || [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕು|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]] || 20.50 || 33,918 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಮರಾಂಚೇರಿ]] || 20.47 || 35,011 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ನನ್ನಮುಕ್ಕು]] || 19.35 || 28,989 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]] || 15.02 || 29,766 || 19 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]] || 15.15 || 32,554 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ಪೊನ್ನಾನಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಎಡಪ್ಪಲ್]] || 23.70 || 32,550 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]] || 16.48 || 25,872 || 18 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ತವನೂರ್]] || 25.28 || 34,500 || 21 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | [[ವಟ್ಟಂಕುಳಂ]] || 20.73 || 36,147 || 22 || [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು|ಪೊನ್ನಾನಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಾನೂರು ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]] || 11.95 || 31,212 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ನಿರಮರುತೂರು]] || 9.20 || 29,846 || 19 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಒಳೂರು]] || 15.92 || 34,016 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ]] || 11.48 || 27,278 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]] || 9.16 || 25,855 || 18 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಾನಲೂರು]] || 15.12 || 47,976 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವಳವನ್ನೂರ್]] || 15.28 || 33,159 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಗಲಂ, ತಿರೂರ್|ಮಂಗಲಂ]] || 12.17 || 33,442 || 21 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ಪುರತ್ತೂರ್]] || 19.50 || 31,915 || 20 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]] || 16.30 || 35,820 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತಿರುನವಾಯ]] || 19.59 || 45,848 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]] || 20.67 || 41,167 || 24 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]] || 13.46 || 28,104 || 22 || [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ತಿರೂರಂಗಡಿ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]] || 22.66 || 55,535 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ನನ್ನಂಬ್ರ]] || 18.35 || 40,543 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]] || 21.19 || 34,941 || 21 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] || 17.98 || 32,045 || 20 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] || 25.14 || 48,006 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವೆಂಗರ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]] || 14.83 || 41,993 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಎದರಿಕೋಡ್]] || 15.65 || 27,356 || 18 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | ಕನ್ನಮಂಗಲಂ || 28.24 || 41,260 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಊರಕಂ]] || 21.65 || 29,157 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ಪರಪ್ಪೂರ್]] || 18.50 || 36,270 || 22 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ತೆನ್ನಲ]] || 10.00 || 29,190 || 19 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] || 18.66 || 48,600 || 24 || [[ತಿರೂರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ|ತಿರೂರಂಗಡಿ]] |- | colspan=5 style="text-align: center; background-color: grey; color: white;" | '''ವಾಂಡೂರ್ ಬ್ಲಾಕ್''' |- | [[ಮಂಪಾಡ್]] || 84.67 || 37,221 || 22 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] || 57.01 || 55,213 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] || 35.60 || 37,636 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತಿರುವಾಳಿ]] || 33.83 || 27,734 || 19 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]] || 59.99 || 52,090 || 24 || [[ಇರನಾಡ್]] |- | [[ವಾಂಡೂರ್]] || 45.45 || 49,013 || 24 || [[ನಿಲಂಬೂರ್]] |- | style="font-size: 80%" colspan=6 bgcolor="#cceeff" align="center"| ಮೂಲಗಳು: [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]],<ref name="demomalapuram" /> [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]<ref name=Panchayat_Malappuram>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಗ್ರಾಮಗಳು |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |website=lsgkerala.gov.in |access-date=2 August 2020 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925053634/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1030 |url-status=live}}</ref> |}{{clear}} == ರಾಜಕೀಯ == === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆ === [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 16 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 3 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಇರನಾಡ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಇರನಾಡ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಂಡೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಾಂಡೂರ್]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತಾನೂರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಾನೂರು]], [[ತಿರೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತಿರೂರ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ತವನೂರ್ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ತವನೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಏಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="admn_mpm"/><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |website=ceo.kerala.gov.in |access-date=25 November 2019 |archive-date=20 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ 140 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 16 ಮಂದಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು – ಜಿಲ್ಲಾವಾರು|access-date=7 November 2020|website=CEO Kerala|archive-date=12 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012075808/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/03-DELIMITED-LAC.pdf|url-status=live}}</ref> [[2026 ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ|2026 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=ನಹಾ |first=ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |date=2026-05-04 |title=ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2026: IUML ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ UDF ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-iuml-anchors-udfs-comeback-in-malabar-region/article70938892.ece |access-date=2026-05-06 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> === ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೊನ್ನಾನಿ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವಯನಾಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news |author=ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರದಿಗಾರ |date=2021-05-02 |title=ಸಮದಾನಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ LS ಉಪಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದರು|work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-ls-bypoll-samadani-wins/article34467551.ece |access-date=2023-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]], ಕೇರಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (IUML) ಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |date=2025-02-01 |title=ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ, ವಹಾಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/disappointing-for-all-sections-alike-says-wahab/article69169277.ece |access-date=2025-12-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> {| class="toccolours" align="left" cellspacing="1" cellpadding="1" style="margin-right: .5em; margin-top: .4em; font-size: 90%" |- valign="top" bgcolor="#cccccc" !ಸಂಸತ್ <br />ಕ್ಷೇತ್ರ !ರಾಜಕೀಯ <br />ಪಕ್ಷ !ಪೂರ್ವ-ಚುನಾವಣೆ <br />ಒಕ್ಕೂಟ !ನಿರ್ವಾಚಿತ <br /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ<ref>{{Cite web |title=ಸದಸ್ಯರು - ಕೇರಳ ಶಾಸನಸಭೆ |url=http://www.niyamasabha.org/codes/lokhsabha_members.htm |access-date=2025-12-09 |website=www.niyamasabha.org}}</ref> |- | [[ವಯನಾಡ್ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವಯನಾಡ್]] (ಸಣ್ಣ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian National Congress}};" |[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|<span style="color:white;">INC</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ]] |- | [[ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] |- | [[ಪೊನ್ನಾನಿ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪೊನ್ನಾನಿ]] (ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ) | style="background-color:{{party color|Indian Union Muslim League}};" |[[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|<span style="color:white;">IUML</span>]] | {{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]]|border=solid 1px #AAAAAA}} | [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] |} {{clear}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2018–19 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಥೂಲ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ಸ್ಥೂಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GDVA)]] ₹ 698.37 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ GDVA ಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 11.30% ಆಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು 2018–19 ರಂತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಮತ್ತು [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಂತರ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ GDVA ಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram">{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171533/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/economy-state-mlp |url-status=live }}</ref> 2018–19 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ|ನಿವ್ವಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (NDVA)]] ₹ 631.90 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 11.59% ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ GDVA ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 154,463 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. GDVA ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2017–18 ರಲ್ಲಿ 18.12%, 2016–17 ರಲ್ಲಿ 9.49%, 2015–16 ರಲ್ಲಿ 7.86%, 2014–15 ರಲ್ಲಿ 8.83%, 2013–14 ರಲ್ಲಿ 14.08%, ಮತ್ತು 2012–13 ರಲ್ಲಿ 9.70% ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಏರಿಳಿತದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GDVA_Malappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವಲಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2016 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ 100 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 54 ಮನೆಗಳು ವಲಸಿಗರ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |website=spb.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ |access-date=3 December 2019 |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121020814/http://spb.kerala.gov.in/EconomicReview2016/web/chapter06_03.php |url-status=live}}</ref> ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/kgb-to-expand-operations-in-all-panchayats-496821.html |website=The New Indian Express |title=KGB ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ |date=15 July 2013 |access-date=25 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626211219/https://www.newindianexpress.com/business/2013/jul/15/KGB-to-expand-operations-in-all-Panchayats-496821.html |url-status=live}}</ref> [[File:KGB logo.png|250px|thumb|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್|KGB]] ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ]] === ಆರ್ಥಿಕ ಖನಿಜಗಳು === [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್|ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕಲ್ಲು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕ]]ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name=gsi3>[http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಪರಂಪರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170111120428/http://naturalheritage.intach.org/wp-content/uploads/2016/09/Geoheritage-Monograph.pdf |date=11 January 2017 }}, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್|INTACH]]</ref> [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪೀಯ ನೈಸ್|ಆರ್ಕಿಯನ್ ನೈಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್]], ಇದು [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೊರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ನೈಸ್ಗಳು [[ನಿಲಂಬೂರ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡಿಕ್ಕಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಾರ್ನೆಲಿಫೋರಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ [[ಮಂಜೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್|ಚಾರ್ನೊಕೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು]] ನಿಲಂಬೂರ್ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಡೈಕ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನ)|ಡೈಕ್ಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಜಿಯೋಕ್ಲೇಸ್]], [[ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪಾರ್]], ಮತ್ತು [[ಪೈರೋಕ್ಸೀನ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಇರನಾಡ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಕಡಲುಂಡಿನಗರಂನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್]]ನ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರ ಖನಿಜಗಳು, [[ಇಲ್ಮೆನೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊನಾಜೈಟ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಕಾವೊಲಿನೈಟ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಬಾಲ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]]ನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೆಕ್ಕುಮ್ಮುರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳು [[ವಯನಾಡ್]]ನ ಗುಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕು, [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ]] ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು 0.1 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗೆ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಪ್ಲೇಸರ್ಗಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಬಾಕ್ಸೈಟ್]] [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪರಪ್ಪಿಲ್, [[ಊರಕಂ]], ಮತ್ತು [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಖನಿಜಗಳು |page=35 |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> [[ಕರುವರಕುಂಡು]], ಇದರರ್ಥ "ಕಮ್ಮಾರನ ಸ್ಥಳ", ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಮ್ಮಾರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |year=2000 |title=ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು |volume=60 |pages=1204 |oclc=1752882 }}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು === [[File:Manjeri Town Calicut Road View.jpg|thumbnail|[[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಟ್ಟಣ]] [[ತಿರುನವಾಯ]]ದ ಕೊಡಕ್ಕಲ್ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು 1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೈಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯು [[ಫೆರೋಕ್]]ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ಆಗ [[ಇರನಾಡ್ ತಾಲೂಕು]]ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SSI/MMSE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 10,629 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 396 ಘಟಕಗಳನ್ನು [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು]], 83 ಅನ್ನು [[ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1,000 ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಬಳಿಯ [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ|ಕಕ್ಕಾಂಚೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KINFRA]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು IT [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು,<ref>{{cite web | url=http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | website=kinfra.org | title=KINFRA ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ | access-date=27 November 2019 | archive-date=22 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191122114925/http://kinfra.org/departments/kinfra-techno-industrial-park-malappuram | url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ INKEL SME ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇವೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ 168 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯವಾದ 'SME ಪಾರ್ಕ್' ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವಾದ 'ಎಜುಸಿಟಿ' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಕೇರಳದ INKEL ₹1000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ತರಲಿದೆ|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|date=4 June 2015|access-date=6 October 2020|work=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065709/https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/keralas-inkel-to-bring-an-invest-of-rs-1000-crore/articleshow/47541323.cms|url-status=live}}</ref> MALCOSPIN (ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಎಡವನ್ನ]], [[ವಣಿಯಂಬಲಂ]], [[ಕರುಲೈ]], [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಪಾಡ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಗರಗಸದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ತಿರೂರ್]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಗಮ|ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮೆ]] ತನ್ನ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="geographymalappuram" /> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ (KELCERA) [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|title=KELCERA|access-date=30 January 2021|website=keltronelcera|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205010009/http://www.keltronelcera.com/index.php/home.html|url-status=live}}</ref> [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ|KELTRON]] ಟೂಲ್ ರೂಮ್ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನ ಎದರಿಕೋಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, [[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ಬಾಡಿ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್, [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ MALCOTEX (ಮಲಬಾರ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.malcotex.co.in/|title=MALCOTEX|access-date=30 January 2021|website=malcotex|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://fonts.googleapis.com/css?family=Noto+Serif%3A400%2C400italic%2C700%7COpen+Sans%3A300%2C400%2C600%2C700|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತವನಾಡ್]]ನಲ್ಲಿ KELTEX (ಕೇರಳ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್),<ref>{{Cite web|url=http://www.keltex.org/|title=KELTEX ಅತವನಾಡ್|access-date=30 January 2021|website=keltex|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127203929/http://www.keltex.org/|url-status=live}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |website=msmedithrissur.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ 2017–18 |access-date=13 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714131013/http://www.msmedithrissur.gov.in/assets/uploads/downloadfile/Malappuram%202017-18.pdf |url-status=live }}</ref> ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd-/U24243KL1976SGC002816|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063631/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-detergents-and-chemicals-ltd/U24243KL1976SGC002816|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd-/U36101KL1970SGC003411|title=ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಮರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್|access-date=29 July 2020|website=The Economic Times|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063633/https://economictimes.indiatimes.com/company/kerala-state-wood-industries-ltd/U36101KL1970SGC003411|url-status=live}}</ref> ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಿಶು ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|title=ಪೋಪೀಸ್ ಬೇಬಿ ಕೇರ್|date=6 April 2020|access-date=16 August 2020|website=Times of India|last=TNN|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063642/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/pvt-firm-gives-out-free-clothes-to-newborns/articleshow/74998448.cms|url-status=live}}</ref> === ಕೃಷಿ === [[File:Kcaet.JPG|thumb|1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]], ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ]] [[File:Agricultural Research Station, Anakkayam - 1.jpg|left|thumb|[[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]]] [[File:Edappal malappuram(district) kerala infia.jpg|thumbnail|[[ಎಡಪ್ಪಲ್]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಲ]] [[ತೆಂಗು]], ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಗೋಡಂಬಿ]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಣಸು]] ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ರಬ್ಬರ್]], ಗೋಡಂಬಿ, [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಚಾಲಿಯಾರ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಲಂಬೂರ್ ಕಣಿವೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ತೇಗ]]ವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಏರುತಗ್ಗಿನ ಮೇಲುನೆಲವು ತೆಂಗು, [[ತಾಳೆ ಮರಗಳು]], ಮೆಣಸು, ರಬ್ಬರ್, ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮಾವು]], [[ಹಲಸು]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="geographymalappuram"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವವು ತಾರಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೃಶೂರ್ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು|ತೃಶೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ ಕೋಲೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭತ್ತದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. 2016–17 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥೂಲ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 237,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿವ್ವಳ ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 173,178 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ತೀವ್ರತೆಯು 137 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳಾಗಿದೆ. 2016–17 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೆಳೆಯು ಮರಗೆಣಸು (185,880 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ಗಳು), ನಂತರ ಬಾಳೆ (58,564 MT), ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ (40,000 MT). 2016–17 ರಲ್ಲಿ 878 ಮಿಲಿಯನ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೂ ಬಳಕೆಯು ತೆಂಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು (102,836 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ (42,770 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು), ಮತ್ತು ಅಡಕೆ (18,379 ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |website=ecostat.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ |access-date=20 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171416/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/agri-state-mlp |url-status=live }}</ref> [[ಅನಕ್ಕಯಂ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಒಂದು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು]] [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮುಂದೇರಿ (ಮಲಪ್ಪುರಂ)|ಮುಂದೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಬೀಜ ಉದ್ಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು [[ಚೊಕ್ಕಾಡ್]], [[ತವನೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಕ್ಕಯಂ]]ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚುಂಗತರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸ್ಯಾಲಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮ್ಗಳು|access-date=28 August 2020|website=Farm Information Bureau, Kerala|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913063805/https://www.fibkerala.gov.in/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=156|url-status=live}}</ref> [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=kcaet>{{Cite web|url=http://www.kau.in/kcaet-tavanur|title=ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ತವನೂರ್ &#124; ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|website=kau.in|access-date=30 June 2020|archive-date=2 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702012845/http://www.kau.in/kcaet-tavanur|url-status=live}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ರಸ್ತೆಗಳು === [[File:Wandoor Town 2017.jpg|thumbnail|2017 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಂಡೂರ್]] ಪಟ್ಟಣ]] [[File:Muriyankanni bridge.jpg|thumbnail|[[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದ [[ಕರಿಂಕಲ್ಲತ್ತಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಂಕಣ್ಣಿ ಸೇತುವೆ]] [[File:Edavannappara.1.jpg|left|thumbnail|[[ಎಲಾಮರಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಸೇವೆ]] [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|1953 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ|KSRTC]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ KSRTC ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |access-date=6 July 2020 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |url-status=live }}</ref> 2 [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ - [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 (ಭಾರತ)|NH 966]]. NH 66 [[ರಾಮನಟ್ಟುಕರ]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಕಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಕ್ಕಾಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಚವಕ್ಕಾಡ್]] ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ. NH 966 ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು/ಪಟ್ಟಣಗಳು [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]] (ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 23 (ಕೇರಳ)|SH 23]] (ಶೋರನೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 28 (ಕೇರಳ)|SH 28]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ-ವಾಳಿಕ್ಕಡವು), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 34 (ಕೇರಳ)|SH 34]] (ಕ್ವಿಲಾಂಡಿ-ಎಡವನ್ನ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 39 (ಕೇರಳ)|SH 39]] (ಪೆರುಂಬಿಳಾವು-ನಿಲಂಬೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 53 (ಕೇರಳ)|SH 53]] (ಮುಂಡೂರ್-ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ), [[ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಕೇರಳ)|ಹಿಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿ]], [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 60 (ಕೇರಳ)|SH 60]] (ಅಂಗಡಿಪುರಂ-ಚೆರುಕರ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 62 (ಕೇರಳ)|SH 62]] (ಗುರುವಾಯೂರ್-ಪೊನ್ನಾನಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 65 (ಕೇರಳ)|SH 65]] (ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ-ಅರೀಕೋಡ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಕೇರಳ)|SH 69]] (ತೃಶೂರ್-ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 70 (ಕೇರಳ)|SH 70]] (ಕರುವರಕುಂಡು – ಮೇಲತ್ತೂರ್), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 71 (ಕೇರಳ)|SH 71]] (ತಿರೂರ್-ಮಂಜೇರಿ), [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 (ಕೇರಳ)|SH 72]] (ಮಲಪ್ಪುರಂ – ತಿರೂರಂಗಡಿ), ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 73 (ಕೇರಳ)|SH 73]] (ವಳಾಂಚೇರಿ-ನಿಲಂಬೂರ್). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ PWD ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದವು 2,680 ಕಿಮೀ. ಇದರಲ್ಲಿ, 2,305 ಕಿಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ 375 ಕಿಮೀ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ PWD ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದ |access-date=19 April 2020 |archive-date=6 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306070657/http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |url-status=live }}</ref> ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=ನಾಡುಕಾಣಿಚುರಂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=live}}</ref> ನಾಡುಕಾನಿ-ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಯಾದ ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=ನಾಡುಕಾನಿ–ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾರಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅಗಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರ |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online |access-date=28 March 2021 |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604095618/https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/02/12/malappuram-tirurangadi-nadukani-parappanangadi-road-taring.amp.html |url-status=live }}</ref> [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇದು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನಾಡುಕಾನಿ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]] ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="npr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="mpm"/> [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ವರೆಗಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ಮೂಲಕ ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="mpm"/> ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ತಾಮರಶ್ಶೇರಿ]] ಗೆ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ]], [[ಫೆರೋಕ್]] ನಿಂದ [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಮೂಲಕ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಗೆ, ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ನಿಂದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="1961_kkd"/> {{Panorama | image = File:GKN Chamravattom Regulator Bridge DSC 0446.JPG | height = 175 | alt = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ | caption = [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]]ಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ }} === ರೈಲ್ವೇಗಳು === [[File:Tirur Railway Station.jpg|thumb|ತಿರೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. 1861 ರಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು]] [[File:Mankeri kunnu.jpg|thumbnail|[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಬಳಿಯ [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]]ನ ಮಂಕೇರಿ ಕುಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ]] [[File:Angadipuram Railway station (2356310689).jpg|left|thumb|[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 142 ಕಿಮೀ.<ref>{{cite web |url=http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |website=industry.kerala.gov.in |page=45 |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ |access-date=21 April 2020 |archive-date=26 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426034953/http://industry.kerala.gov.in/images/pdf/malappuram.pdf |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mpm"/> [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]], [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]], ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ಚಾಲಿಯಂ]] ಗೆ ಹಾಕಲಾದ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="mpm"/> ಮಾರ್ಗವನ್ನು 12 ಮಾರ್ಚ್ 1861 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ll"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ತಿರೂರ್]] ನಿಂದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಮೂಲಕ [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ನಂತರ, ಇದನ್ನು 1862 ರಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ನಿಂದ [[ಪಟ್ಟಾಂಬಿ]] ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿ ನಿಂದ [[ಪೊದನೂರು]] ಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mpm"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಚೆನ್ನೈ]]-[[ಮಂಗಳೂರು]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಂತರ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬೇಪೋರ್]] – [[ಪೊದನೂರು]] ಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="mpm"/> [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]]ವು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nilamburnews.com/m_train.htm|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ನ್ಯೂಸ್|publisher=Kerala Tourism|access-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920133828/http://nilamburnews.com/m_train.htm|archive-date=20 September 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್]] ಮೂಲಕ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಗೆ ''ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ''ದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಹಾಕಿದರು. [[ನಿಲಂಬೂರ್–ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಅನ್ನು [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಯನಾಡ್]], [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]], ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |website=The Times of India |title=ನಿಲಂಬೂರ್-ನಂಜನಗೂಡು ಮಾರ್ಗ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ |date=2 September 2016 |access-date=26 June 2020 |archive-date=21 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421161817/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Kerala-govt-inks-deal-on-joint-venture-with-railways/articleshow/53978367.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|title=ನಿಲಂಬೂರ್ ತೇಗ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಸೇರಲಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|last=ಮುರಿಂಗತೇರಿ|first=ಮಿನಿ|date=10 February 2017|access-date=24 January 2021|work=The Hindu|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129101512/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Nilambur-teak-set-to-enter-elite-club-of-products-with-GI-tag/article17280134.ece|url-status=live}}</ref> [[ಗುರುವಾಯೂರ್]]-[[ತಿರುನವಾಯ]] ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಗುರುವಾಯೂರ್-ತಿರುನವಾಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|last=ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ|date=4 June 2019|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519071303/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/guruvayur-thirunavaya-railway-line-project-in-focus-again/article27473510.ece|url-status=live}}</ref> ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್-ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಷನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೌಂಟರ್ ಡೌನ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜನಸೇವನಾ ಕೇಂದ್ರಂನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೈಲಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರವು [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ({{cvt|17|km}} ದೂರ), [[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] (ಎರಡೂ 26 ಕಿಮೀ, 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಡ್ರೈವ್ ದೂರ) ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto" |+ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು |- | '''[[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]]''' | [[ಚೆರುಕರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಚೆರುಕರ]] | '''[[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]''' |- | [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮೇಲತ್ತೂರ್]] | '''[[ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ನಿಲಂಬೂರ್ ರಸ್ತೆ]]''' | [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] |- | [[ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಪಟ್ಟಿಕ್ಕಾಡ್]] | [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ|ಪೆರಸ್ಸನ್ನೂರ್]] | [[ತಾನೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಾನೂರು]] |- | [[ಪೊರೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಥೋಡಿಕಾಪುಳಂ]] | [[ತಿರುನ್ನವಾಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರುನ್ನವಾಯ]] | '''[[ತಿರೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತಿರೂರ್]]''' |- | [[ತುವ್ವೂರ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ತುವ್ವೂರ್]] | [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]] | [[ವಣಿಯಂಬಲಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಣಿಯಂಬಲಂ]] |} === ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು === {{Main|ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ}} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, 2012, 2017 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2025 ರಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಶಾಸಕ [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/tirur-nilambur-metro-demand-evokes-sharp-riposte-from-cm/article69132501.ece | title=ತಿರೂರ್-ನಿಲಂಬೂರ್ ಮೆಟ್ರೋ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು | work=The Hindu | date=23 January 2025 }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === [[File:Flights Parked at Calicut Airport.jpg|thumb|[[ಕರಿಪುರ್]]ನ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನಗಳು]] ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ [[ಕರಿಪುರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|CCJ|VOCL}} ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1988 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡು ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|title=ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕರಿಪುರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ|work=The Times of India|access-date=13 September 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604110846/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Silver-jubilee-does-not-bring-cheer-to-Karipur-airport-users/articleshow/12498757.cms|url-status=live}}</ref> ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮದೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಜೆದ್ದಾ]] ಗೆ [[ಹಜ್|ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಗೋವಾ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] ಮತ್ತು [[ಕೊಯಿಮತ್ತೂರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು [[ದುಬೈ]], [[ಜೆದ್ದಾ]], [[ರಿಯಾಧ್]], [[ಶಾರ್ಜಾ (ಎಮಿರೇಟ್)|ಶಾರ್ಜಾ]], [[ಅಬು ಧಾಬಿ]], [[ಅಲ್ ಐನ್]], [[ಬಹ್ರೈನ್]], [[ದಮ್ಮಾಮ್]], [[ದೋಹಾ]], [[ಮಸ್ಕತ್, ಒಮಾನ್|ಮಸ್ಕತ್]], [[ಸಲಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಕುವೈತ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಸ್ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೇಶದ [[ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|17ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === {{historical populations|11=1901|12=6,82,151|13=1911|14=7,47,929|15=1921|16=7,64,138|17=1931|18=8,74,504|19=1941|20=9,77,085|21=1951|22=11,49,718|23=1961|24=13,87,370|25=1971|26=18,56,357|27=1981|28=24,02,701|29=1991|30=30,96,330|31=2001|32=36,25,471|33=2011|34=41,12,920|35=2018|36=44,94,998|percentages=pagr|footnote=ಮೂಲ:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ|website=censusindia.gov.in|access-date=13 September 2021|archive-date=8 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190808131957/http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|url-status=live}}</ref><ref name="mlpdemo_2018"/>|align=center}} [[File:Distribution of Population in Malappuram District.svg|left|thumbnail|ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಣೆ (2011)]] [[ವೈಟಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು)|2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ]] ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,494,998 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ]] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ [[ಕೆಂಟಕ್ಕಿ]]ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 12.98% ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mlpdemo_2018"/> ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು {{convert| 1265 |PD/sqkm|PD/sqmi}} ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 13.39 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2011]] ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ 1098 ಮಹಿಳೆಯರು 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ [[ಮಾನವ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ|ಲಿಂಗಾನುಪಾತವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು]] 93.57 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (93.91%) ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಒಟ್ಟು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 44.18 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, 0–6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.96 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ 15.21 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶು ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 965 ಆಗಿದ್ದು, 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ 960 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ. ಜನಗಣತಿ 2011 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಮಾತ್ರ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.50% ಮತ್ತು 0.56% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CensusMalappuram">{{cite web |title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/658/download/2280/DH_2011_3205_PART_A_DCHB_MALAPPURAM.pdf |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಪುರಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 3,646 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] (3,568/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] (3,387/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಪುರಸಭೆಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂರ್ವದ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಕೇವಲ 167 ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ [[ಕರುಲೈ]] (177/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಮತ್ತು [[ಚುಂಗತರ]] (280/ಕಿಮೀ<sup>2</sup>) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು.<ref name="CensusMalappuram"/> ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011"/> ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |website=cnbctv18.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date=9 January 2020 |access-date=28 June 2020 |archive-date=1 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701044017/https://www.cnbctv18.com/politics/four-of-the-worlds-fastest-growing-cities-in-kerala-5026281.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url= https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |website= scroll.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ |date= 10 January 2020 |access-date= 26 June 2020 |archive-date= 5 August 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200805234947/https://scroll.in/article/949294/even-with-the-lowest-population-growth-rate-this-indian-state-has-the-worlds-fastest-growing-city |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=The New Indian Express |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಸಹ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date=9 January 2020 |access-date=26 June 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113110924/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |url-status=live }}</ref> === ನಗರ ರಚನೆ === ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ನಗರ ಸಮೂಹ]] (UA) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ UA ಆಗಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] 25ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 44.18% ಆಗಿದೆ.<ref name="CensusMalappuram"/> ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್ ನಗರ್]], [[ಅಲಂಕೋಡ್, ಎಡಪ್ಪಲ್|ಅಲಂಕೋಡ್]], [[ಅರಿಯಲ್ಲೂರ್]], [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]], [[ಚೇರಿಯಮುಂಡಂ]], [[ಚೆರುಕಾವು]], [[ಎಡಪ್ಪಲ್]], [[ಇರಿಂಬಿಲಿಯಂ]], [[ಕಳಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕಳಡಿ]], ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, [[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ಮರಾಂಚೇರಿ]], [[ತಲಪ್ಪರ|ಮೂನ್ನಿಯೂರ್]], [[ನಡುವಟ್ಟೊಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ನಡುವಟ್ಟೊಂ]], [[ನನ್ನಂಬ್ರ]], [[ನೆದುವ]], [[ಊರಕಂ]], [[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]], [[ಪಳ್ಳಿಕ್ಕಲ್ ಬಜಾರ್]], [[ಪರಪ್ಪೂರ್]], [[ಪೆರುಮನ್ನ-ಕ್ಲಾರಿ|ಪೆರುಮನ್ನ]], [[ಪೆರುವಲ್ಲೂರ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], [[ಪೊನ್ಮುಂಡಂ]], [[ತಾನಲೂರು]], [[ತೆನಿಪಾಲಂ]], [[ತಲಕ್ಕಾಡ್]], [[ತೆನ್ನಲ]], [[ತಿರುನವಾಯ]], [[ತಿರೂರ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]], [[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], [[ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡ್]], [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ವಾಝಯೂರ್]], ಮತ್ತು [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="Mma">{{cite web |url=https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |website=kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಘಟಕಗಳು |access-date=24 February 2021 |archive-date=30 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230044541/https://kerala.gov.in/documents/10180/622777/urban |url-status=live }}</ref> === ಧರ್ಮಗಳು === {{bar box |title = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)<ref name="religion">{{Cite web|date=2011|title=ಕೋಷ್ಟಕ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]] |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ಧರ್ಮ |right1=ಶೇಕಡಾವಾರು |float=left |bars= {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂ]]|green|70.24}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]|darkorange|27.60}} {{bar percent|[[ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]|dodgerblue|1.98}} {{bar percent|ಇತರೆ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ|black|0.18}} }} ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದಲೂ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಾದ್ಯಂತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ|last=ನಯಿನಾರ್|first=ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್|publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|year=1942|url=https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ReferenceA">ಪುಟಗಳು 396, ''ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ 2006'', ಕೊಟ್ಟಯಂ, 2006 ISSN 0970-9096</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ([[ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ]]) [[ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗ (ತಿರುವಾಂಕೂರು)|ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ನಿಂದ [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]]ನ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ: ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ?|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|last=ಜೋಸೆಫ್|first=ಮಿಥೋಷ್|date=7 January 2020|access-date=31 October 2020|work=The Hindu|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110022037/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-migration-end-of-a-dream/article30497658.ece|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು [[ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ (ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್)|ಮಲಬಾರ್ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 85 ಪ್ಯಾರಿಷ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿನ ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾರಿಷ್ [[ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚುಂಗತರ|ಚುಂಗತರದಲ್ಲಿನ ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಲಂಕರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮಲಬಾರ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" |+ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು-ವಾರು ಧರ್ಮ ವಿತರಣೆ (%) (2011 ಜನಗಣತಿ) |- ! ತಾಲೂಕು !! ಮುಸ್ಲಿಮರು (%) !! ಹಿಂದೂಗಳು (%) !! ಕ್ರೈಸ್ತರು (%) !! ಇತರೆ (%) |- | ಇರನಾಡ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 72.3 || 26.2 || 1.3 || 0.2 |- | ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.9 || 21.7 || 2.4 || 0.0 |- | ನಿಲಂಬೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 57.9 || 33.5 || 8.5 || 0.1 |- | ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ || style="background:#43A047; color:white;" | 71.1 || 26.9 || 1.8 || 0.2 |- | ತಿರೂರ್ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.8 || 0.5 || 0.2 |- | ತಿರೂರಂಗಡಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 75.5 || 23.9 || 0.5 || 0.1 |- | ಪೊನ್ನಾನಿ || style="background:#43A047; color:white;" | 59.9 || 39.4 || 0.4 || 0.3 |} === ಭಾಷೆಗಳು === ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯು [[ಮಲಯಾಳಂ]]. [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು [[ಅಲ್ಲರ್ ಭಾಷೆ|ಅಲ್ಲರ್]] (ಸುಮಾರು 350 ಮಾತನಾಡುವವರು)<ref name='ethnoallar'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅಲ್ಲರ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 5 August 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110805101511/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=all | url-status = live }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅರಣದಾನ್ ಭಾಷೆ|ಅರಣದಾನ್]], (ಸುಮಾರು 200 ಮಾತನಾಡುವವರು).<ref name='ethnoaranadan'>{{cite encyclopedia | editor = ಎಂ. ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್ | encyclopedia = ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು | title = ಅರಣದಾನ್: ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಷೆ | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | access-date = 28 September 2011 | edition = 16th | year = 2009 | publisher = SIL International | location = ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | archive-date = 11 November 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111111015932/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aaf | url-status = live }}</ref> [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಅನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 99.46% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=ಕೋಷ್ಟಕ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[ನೋಂದಣಿ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ]]}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == [[File:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|left|thumb|[[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯ]] ಹೊರ ರೋಗಿ ಬ್ಲಾಕ್]] [[File:പൊന്നാനി 1z .jpg|thumbnail|ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]]] ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ, [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೋಪತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, 3 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮತ್ತು 6 ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಜೇರಿ]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=31 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |newspaper=The Hindu |date=2 September 2013 |access-date=13 September 2021 |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830004614/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-new-government-medical-college-in-kerala-after-31-years/article5082996.ece |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ತಿರೂರ್]], [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]], ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha">{{Cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು – sha |url=https://sha.kerala.gov.in/?page_id=530&lang=en |access-date=2025-12-28 |website=sha.kerala.gov.in}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್, ಕೇರಳ|ವಾಂಡೂರ್]], [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ ಸೀತಿಹಾಜಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.<ref name="Malappuram-Public Hospitals – sha"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 66 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು]], 20 ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 20 [[ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, ಮತ್ತು 2 TBC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 77 ಮಿನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು 565 ಉಪ-ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. 3 ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, 2 ಫೈಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1500 ಆಗಿದೆ. ಅಲೋಪತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |website = ecostat.kerala.gov.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 28 December 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191228215258/http://www.ecostat.kerala.gov.in/index.php/health-state-mlp |url-status = live }}</ref><ref name="Malappuramhealthcare">{{cite web |url = https://malappuram.nic.in/health/ |website = malappuram.nic.in |title = ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ |access-date = 20 June 2020 |archive-date = 27 September 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200927083348/https://malappuram.nic.in/health/ |url-status = live }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಬಳಿಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವೈದ್ಯರ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ವಂಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.pulamantholemoosshospital.com |title=ಅಷ್ಟವೈದ್ಯನ್ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ |website=pulamantholemoosshospital.com |access-date=13 May 2026}}</ref> ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎದರಿಕೋಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಜೇರಿ, [[ತಲಪ್ಪರ|ವೆಲಿಮುಕ್ಕು]], ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]], [[ಕಲ್ಪಕಾಂಚೇರಿ]], [[ತಿರುವಾಳಿ]], ಮತ್ತು [[ಚೆಲೆಂಬ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಮಂಜೇರಿ]], [[ವಾಂಡೂರ್]], ಮತ್ತು [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name ="Malappuramhealthcare" /><ref>{{cite web |url=http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |website=homoeopathy.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ |access-date=13 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713100512/http://homoeopathy.kerala.gov.in/2018/04/28/malappuram-01/#1525080050368-2f4492de-835c |url-status=live }}</ref> ಅನೇಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 2003 ರಂತೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] (13.3) [[ದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪಟ್ಟಿ|ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (32.8) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="unhdi-gdl"/> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} {{See also|ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:MESCE Kuttippuram.jpg|thumbnail|MESCE ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ, ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು]] [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]] 14 ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಖಗೋಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಶಾಲೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಶ್ರೇಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="roy" /><ref name="Pingree 1992 554–563"/> ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯು [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು'']] ([[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು|ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶ]]) ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="roy"/> 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807045715/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |url-status=live }}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927204905/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |url-status=live }}</ref> 355 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804173003/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/HS |url-status=live }}</ref> 248 ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ HSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804174020/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationhse |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 27 ವೃತ್ತಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ VHSE ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=21 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921171308/https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/schoolconsolidationvhse |url-status=live }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1620 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804172322/https://sametham.kite.kerala.gov.in/search/districtWiseSchools/10 |url-status=live }}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 554 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 810 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತು 1 ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602221916/https://sametham.kite.kerala.gov.in/hitech/hitech_reports/advanced_search |url-status=live }}</ref> 2019–20 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 739,966 – 407,690 ಸಹಾಯಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 245,445 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 86,831 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಹಾಯರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url= https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|website= sametham.kite.kerala.gov.in|title= ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|access-date= 17 April 2020|archive-date= 6 December 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191206045049/https://sametham.kite.kerala.gov.in/welcome/sixthWorkingdayD2019|url-status= live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website=uoc.ac.in |title=ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305235858/https://uoc.ac.in/ |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website=malayalamuniversity.edu.in |title=ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |access-date=28 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211184029/http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |url-status=live }}</ref> [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್|AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ]] [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website= amu.ac.in |title= ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್ |access-date= 28 November 2019 |archive-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190725192823/https://www.amu.ac.in/malappuram/ |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org |access-date=13 September 2021 |archive-date=5 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305125423/https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |url-status=live }}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title=ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date=17 January 2014 |access-date=24 June 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809211656/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯ [[ಚೆಮ್ಮಡ್]] ನಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065710/https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|url-status=live}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=live}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇ-ಸಾಕ್ಷರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೈ ವೆಸ್ಲಿ ಶ್ರಮ್ ಪು.233</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:Thunchan Smarakam1.jpg|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ತಿರೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕಂ'']] [[File:Vaidyar.JPG|left|thumb|[[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]]]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲಯಾಳಂ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅವರು [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mal"/> ತಿರೂರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] [[ಕೊಂಡೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ''ಮಹಾಕವಿ'' (ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಅಲಂಕೋಡ್ ಲೀಲಾಕೃಷ್ಣನ್, [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]], [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]], [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]], ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಕೇಸವನ್ ನಾಯರ್, [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]], ಎನ್. ದಾಮೋದರನ್, [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]], [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]], [[ಊರೂಬ್]], [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]], ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ಗೋಪಾಲ ಮೇನನ್, ಮತ್ತು [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]], [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು.<ref name="mal"/> [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]], [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಷ್ಟವೈದ್ಯ ವಂಶವಾದ ಪುಲಾಮಂತೋಲೆ ಮೂಸ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralatourism.org/districts/malappuram/ |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜಿಲ್ಲೆ |website=Kerala Tourism}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು|''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'']] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಲಂಗರ ವೀಟ್ಟಿಲ್ ಮೊಯ್ದು ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್ (ಚಕ್ಕೇರಿ ಶುಜಾಯಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯ), ಚಕ್ಕೇರಿ ಮೊಯ್ದೀನ್ಕುಟ್ಟಿ, ಮಾನಕ್ಕರಕ್ಕತ್ ಕುಂಹಿಕೋಯ, ನಲ್ಲಾಳಂ ಬೀರನ್, ಕೆ. ಕೆ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು, ಪುನ್ನಾಯೂರ್ಕುಳಂ ಬಾಪು, [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ''ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು'' ಕವಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="mal"/> [[File:Tirur, Kerala.jpg|left|thumbnail|[[ತಿರೂರ್]] ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾದ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="mal"/> [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ನಾಟ್ಯ ಸಂಗಂ''ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಮನ್]], ಮತ್ತು [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಧು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರೂರಂಗಡಿ, ತಿರೂರ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು]] ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡು ರಾಜ (1630–1640 ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ) [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಕಲಾಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು "ವೆಟ್ಟತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೇನನ್, ಎ ಶ್ರೀಧರ. ''ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೇರಳ ಹಿಸ್ಟರಿ.'' ಕೊಟ್ಟಯಂ: ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್, 2007. ಮುದ್ರಣ</ref> ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ''ವೆಟ್ಟತ್ತುನಾಡಿನಿಂದ'' ಬಂದವರು. ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್ ಅವರನ್ನು ಚೇರುತುರುತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ''ಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mal"/> ಪ್ರಮುಖ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ತರಬೇತುದಾರರಾದ [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ'' ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿಯಾದ [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]] ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[File:Kottakkal Bypass.jpg|thumbnail|[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್|ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೋಯಿ ತಂಪುರಾನ್]] (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸನ್), [[ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರು ನಂತರ [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{Cite book|title=ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಲ್.|date=2012|publisher=Duc|isbn=978-613-9-12064-2|location=[ಪ್ರಕಟಣಾ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ]|oclc=940373421}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, [[ವೇಲು ತಂಪಿ ದಳವ]]ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಳಿಯ [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ದೈನಂದಿನ "[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]" (1898 ರಿಂದ 1905) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್ (1863–1922) ಕೂಡ ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/somemadrasleader00allauoft|title=ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು|date=1922|publisher=ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ}}</ref> [[ಒ. ಚಂದು ಮೇನನ್]] ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಇಂದುಲೇಖ'' ಮತ್ತು ''ಶಾರದ'' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ''ಇಂದುಲೇಖ'' [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ''ಮಾತೃಭೂಮಿ'' ದೈನಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕೆ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ''ಕೇರಳ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಕೆ. ಕೆಳಪ್ಪನ್]], ಎ. ವಿ. ಕುಟ್ಟಿಮಾಲು ಅಮ್ಮ, ಮತ್ತು [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಿಮಾನ್]], ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೆಲಸದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತు.<ref name="mal"/> [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ನ ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹಗಲ್]], [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]], ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], ಮತ್ತು [[ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ [[ತಿರುನವಾಯ]] ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="askh"/><ref name="mal"/> ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಅನುವಾದಕ ಕೆ. ಮಾಧವನಾರ್ ಕೂಡ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref name="mal"/> ಪರ್ಷಿಯನ್-ಅರಬ್ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗೆಯೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆ [[ಅರಬಿ-ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಂತು.<ref name="mal"/> ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="mal"/> ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳಿಂದ ಕವ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಗಝಲ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಕೆ ಅಬೂಬಕರ್, ಮೈನ್ ಮತ್ತು ಖಲೀಲ್ ಭಾಯ್ (ಖಲೀಲ್ ರಹಮಾನ್) ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Nila Nadhi.jpg|left|thumbnail|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]]]] ಕೇರಳ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]]ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ''[[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ರಾಜರ'' ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="mnn"/> ತಿರೂರ್, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ, ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ''ನಂಬೂದಿರಿ ಮನ''ಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಮಾಮಂಕಂ ಉತ್ಸವ]]ದ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ತಿರುನವಾಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು]], ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್]]ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ [[ನೆಡಿಯಿರುಪ್ಪು]] ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕುಂಹಾಲಿ ಮರಕ್ಕರ್]]ಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿ, [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]], ಮತ್ತು ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="mal"/> 16 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿಯು [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದಾಗ, [[ಕೊಚ್ಚಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತಾನೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="askh"/> [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]]ನ ರಾಣಿಯರ ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಆಡಳಿತ ಮನೆತನಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಕಡ]] ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ವೇದ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="mal"/> [[ಮಲಿಕ್ ದೀನಾರ್]] ಪೊನ್ನಾನಿ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 October 2020|website=Kerala Tourism|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913065714/https://www.keralatourism.org/malabar/ponnani/68|url-status=live}}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಯ ''ವಲಿಯ ಜುಮಾ ಮಸ್ಜಿದ್'' ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಕೇರಳದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಪರಮೇಶ್ವರ]], [[ನಿಲಕಂಠ ಸೋಮಯಾಜಿ]], [[ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವ]], [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]], ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ ತಿರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> [[ಅರಬಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಪೊನ್ನಾನಿ ಲಿಪಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mal"/> ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತು ನಟರಲ್ಲಿ [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]], [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]], [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]], [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]], [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]], [[ಅನಿಕಾ|ಬೇಬಿ ಅನಿಕಾ]], [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]], [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]], [[ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]], [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]], [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]], [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] ಅವರ ಪಿತಾಮಹ [[ಸುಕುಮಾರನ್]] ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]], [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]], [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]], [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]], ಸುದೀಪ್ ಪಾಲನಾಡ್, ಮತ್ತು [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ಸಹ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]], [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]], [[ಹರಿ ನಾಯರ್]], [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]], [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]], [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]], [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]], [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]], [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]], ಶಾನವಾಸ್ ನಾರಣಿಪ್ಪುಳ್ಳ, [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]], [[ಟಿ. ಎ. ಶಾಹಿದ್]], [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]], ಮತ್ತು [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ಗೀತರಚನೆಕಾರರು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]], [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]], ಮತ್ತು [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] [[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು.<ref name="mal"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] (1757–1852), [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]], [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]], ಮತ್ತು [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] (1847–1912) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="mal"/> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[File:Pathiri.jpg|thumb|upright|''[[ಪಾತಿರಿ]]'', [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು|ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ]] ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ]], [[ಇರಾನ್ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಯೆಮೆನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಯೆಮೆನಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್]] ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="MC"/> ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಪಾತಿರಿ]]'', ಇದು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್. ''ಪಾತಿರಿ''ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ನೇಪಾತಿರಿ'' (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು), ''ಪೊರಿಚಾ ಪಾತಿರಿ'' (ಬೇಯಿಸುವ ಬದಲು ಹುರಿದದ್ದು), ''ಮೀನ್ ಪಾತಿರಿ'' (ಮೀನಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು), ಮತ್ತು ''ಇರಾಚಿ ಪಾತಿರಿ'' (ಗೋಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು) ಸೇರಿವೆ. [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], ಮತ್ತು [[ಲವಂಗ]]ದಂತಹ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಮಲಬಾರ್ ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]]. [[ಸಾಧ್ಯ]] ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊನ್ನಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಅರಿಕಡುಕ್ಕ'', ''ಚಟ್ಟಿಪಾತಿರಿ'', ''ಮುತ್ತಮಾಲ'', ''ಪಳಂ ನಿರಚತ್ತು'', ಮತ್ತು ''ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ''ದಂತಹ ತಿಂಡಿಗಳು ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕೇರಳ]]ದ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |website=malappuramtourism.org |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ |access-date=18 April 2020 |archive-date=6 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406215142/https://www.malappuramtourism.org/mappila-cuisine.php |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್]] ಆವೃತ್ತಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ ''ಕುಳಿ ಮಂದಿ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಯೆಮೆನ್]]ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MC">{{Cite news|title=ನೇರವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|last=ಸಬ್ನಾನಿ|first=ಧರ ವೋರಾ|date=14 June 2019|access-date=26 January 2021|work=The Hindu|archive-date=2 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210202121206/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/straight-from-the-malabar-coast/article27942808.ece|url-status=live}}</ref> === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:MANJERI F.M 102.7.jpg|thumbnail|[[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]] ರೇಡಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣ]] ''[[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]]'', ''[[ಮಾತೃಭೂಮಿ]]'', ''[[ಮಾಧ್ಯಮಂ]]'', ''[[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]]'', ''[[ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದೈನಿಕ|ಸುಪ್ರಭಾತಂ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಸಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ|ಸಿರಾಜ್]]'' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಮಂಜೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪೊನ್ನಾನಿ, ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015|archive-date=6 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906202510/http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|url-status=live}}</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[File:Manjeri Stadium 2020.jpg|thumb|[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಕೇರಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಮೆಕ್ಕಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name= "Football_a">{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ |newspaper=The Hindu |date=3 March 2015 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref><ref name= "Football_b">{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |website=Deccan Chronicle |date=18 July 2016 |access-date=28 November 2019 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013–14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014"/> [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿರೂರ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನದ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸೇರಿವೆ. ತಿರೂರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |website=The Hindu |title=ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ |date=3 March 2015 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180448/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malabar-premier-league-to-be-launched-in-malappuram/article6953851.ece |url-status=live }}</ref> [[ತೆನಿಪಾಲಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ತೆನಿಪಾಲಂನ ಸಿ. ಎಚ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕೋಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |website=Deccan Chronicle |title=ತೆನಿಪಾಲಂ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ |date=2 April 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626150923/https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/020416/new-calicut-university-synthetic-track-gets-ready-to-host-meets.html |url-status=live }}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರೀಕೋಡ್]], [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನವು ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |website=Deccan Chronicle |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ |date=18 July 2016 |access-date=24 June 2020 |archive-date=28 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128180459/https://www.deccanchronicle.com/sports/in-other-news/180716/football-hub-proposed-in-malappuram.html |url-status=live }}</ref> [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಮತ್ತು [[ನಿಲಂಬೂರ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |website=newsexperts.in |title=ತಾನೂರು ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು |date=14 February 2019 |access-date=24 June 2020 |archive-date=26 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626213013/http://www.newsexperts.in/sports-minister-inaugurate-thanur-nilambur-stadium-complexes/ |url-status=live }}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 150 | caption_align = center | image1 = Adhyan para water fall.jpg | caption1 = [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] | image2 = Thamara 1.jpg | caption2 = [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | image3 = Kodikuthimala, Malappuram.jpg | caption3 = [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] | image4 = Kottakkunnu mazhaveed.jpg | caption4 = [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] | image5 = DR0034DSC 6627.jpg | caption5 = [[ಅಂಗಡಿಪುರಂ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ|ಅಂಗಡಿಪುರಂ]] ನಲ್ಲಿ [[ನಿಲಂಬೂರ್–ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] | image6 = Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg | caption6 = ನೂರ್ ಸರೋವರ, [[ತಿರೂರ್]] | image7 = View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg | caption7 = [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] | image8 = Parappanangadi Beach.JPG | caption8 = [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] | image9 = Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg | caption9 = ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಳಿಯ [[ನೆಡುಂಕಾಯಂ]] ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ | image10 = Padinharekkara beach.png | caption10 = [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] - ತಿರೂರ್ }} * [[ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತ]] - ಕುರುಂಬಲಂಗೋಡ್ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org|title=ಅಡ್ಯನ್ಪರಾ ಜಲಪಾತಗಳು|access-date=22 June 2020|archive-date=25 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625104803/https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|url-status=live}}</ref> * [[ಅಂಗಿಂಡ ಶಿಖರ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿಯ 2,383 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. * [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], 'ಮಿನಿ-ಊಟಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1050 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಪನಾಮ ಮಿನಿ ಊಟಿ ಆಫ್ ಕೇರಳ|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead}}</ref> * [[ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ|ಆರ್ಯ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಯ್ಯಪನೋವ್ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ವಳಾಂಚೇರಿ]], [[ಅತವನಾಡ್]] ನಲ್ಲಿನ ಜಲಪಾತ. * [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] – ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ಪೊನ್ನಾನಿ ನದಿ, ನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆರಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=ಮಾಹಿತಿ ಸತ್ಯಗಳು | work=ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archive-date=16 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=live }}</ref> * ''ಬಿಯ್ಯಂ ಕಾಯಲ್'' - ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ<ref>{{cite web |url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=ಪೊನ್ನಾನಿಯ ಬಿಯ್ಯಂ ಸರೋವರಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622175347/https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |url-status=live }}</ref> * [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] – ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತೇಗ ತೋಟವಾದ ಕೊನೊಲಿಯ ಪ್ಲಾಟ್ ಚಾಲಿಯಾರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. * [[ಚಮ್ರವಟ್ಟೊಂ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ]] – ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕ-ಸೇತುವೆ [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಅನ್ನು [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം – Latest News – Mathrubhumi |access-date=16 May 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379|archive-date=16 May 2012 }}</ref> * ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲ – [[ಎಡವನ್ನ]]ನ [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಬಳಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟ.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಮಲಪ್ಪುರಂ|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919013416/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|url-status=live}}</ref> * ಚೆರುಂಬ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಗ್ರಾಮ – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಗ್ರಾಮ<ref>{{cite web |url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=tripadvisor.in |title=ಚೆರುಂಬ್ |access-date=22 June 2020 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624174617/https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |url-status=live }}</ref> * [[ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ]] – ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಲೆ<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=keralatourism.org |title=ಕಡಲುಂಡಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625004216/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |url-status=live }}</ref> * ಕಡಲುಂಡಿ-ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣ.<ref name="Vallikkunnu"/> * [[ಕಕ್ಕಾಂಪೊಯಿಲ್]] – ಚೆರುಪುಳ್ಳದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮ. * ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=keralatourism.org |title=ಕೇರಳಂಕುಂಡು ಜಲಪಾತಗಳು |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627070438/https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ]] – ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ. ಮಿನಿ-ಊಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url= https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |website= keralatourism.org |title= ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ |access-date= 22 June 2020 |archive-date= 21 October 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191021131640/https://www.keralatourism.org/kerala-article/kodukuthimala/873 |url-status= live }}</ref> * ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು – [[ಅರೀಕೋಡ್]] ಬಳಿಯ ಜಲಪಾತ. * [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು]] – ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ''ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ, ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=keralatourism.org|title=ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು|access-date=22 June 2020|archive-date=22 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622214435/https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|url-status=live}}</ref> * [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ ಸೇತುವೆ]] – [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ತಿರುನವಾಯ ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಲೋಟಸ್ ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/its-gloom-amid-bloom-for-lotus-farmers/articleshow/74870963.cms | title=ಇದು ತಾವರೆ ರೈತರಿಗೆ ಅರಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕತ್ತಲು | newspaper=The Times of India | date=29 March 2020 }}</ref> * [[ಮುಕುರ್ತಿ]] – ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2,554 ಮೀ). * ''ನಾಡುಕಾನಿ ಚುರಂ'' – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ತಾಲೂಕಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು|ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ]], ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ನ [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲಗಿರಿ]] ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Nadukani"/> * ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು – [[ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು]]ದ ಭಾಗ. ಇದು ತನ್ನ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=keralatourism.org |title=ನೆಡುಂಕಾಯಂ ಮಳೆಕಾಡು |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625154923/https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |url-status=live }}</ref> * [[ಹೊಸ ಅಮರಂಬಲಂ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ]] – [[ನಿಲಂಬೂರ್]] ಬಳಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ.<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರ: ಅಮರಂಬಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ – ನಿಲಂಬೂರ್|publisher=[[ಬರ್ಡ್ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]]|access-date=27 June 2020|archive-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125112844/http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|url-status=live}}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|''ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ'']] – ನಿಲಂಬೂರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website=keralatourism.org |title=ನಿಲಂಬೂರ್ ಕೋವಿಲಕಂ |access-date=22 June 2020 |archive-date=25 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625030708/https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |url-status=live }}</ref> * [[ನಿಲಂಬೂರ್-ಶೋರನೂರ್ ಮಾರ್ಗ]] – ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ [[ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * [[ತಿರೂರ್|ನೂರ್ ಸರೋವರ]] – [[ತಿರೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಸರೋವರ. * [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]] – [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಬಳಿಯ ಪರ್ವತ. * [[ಪದಿಂಜಾರೆಕ್ಕರ ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಿರೂರ್]]ನ ಕೂಟ್ಟಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ'' ನದಿ – [[ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು]]-[[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]]-[[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಉಪನದಿ. * [[ಪುರತ್ತೂರ್|''ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಅಳಿಮುಖಂ'']] ಕಡಲತೀರ – ಎರಡು ನದಿಗಳು ([[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]]) ಇಲ್ಲಿ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=keralatourism.org |title=ಪದಿಂಜಾರೆಕರ ಕಡಲತೀರ |access-date=22 June 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622224229/https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |url-status=live }}</ref> [[ಪೊನ್ನಾನಿ]] ಬಂದರಿನ ಎದುರಿಗೆ [[ಪುರತ್ತೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ, ಮುಖಜಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೇಂದ್ರ. * [[ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳು]] – [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾಲೂರ್ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=ಪಾಲೂರ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=Mathrubhumi|last=ರಾಜೇಶ್ ಆರ್.|publisher=english.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=live}}</ref> * ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ ಕಡಲತೀರ – [[ಪರಪ್ಪನಂಗಾಡಿ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ಪರವನ್ನ ಕಡಲತೀರ – [[ವೆಟ್ಟೊಂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ವೆಟ್ಟೊಂ]]ನಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರ. * ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಡಲತೀರ – ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ''ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂ'' – 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ]] ಬಳಿ.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=ಪೂಂತಾನಂ ಇಲ್ಲಂನ ಮೋಡಿಗಳು |last=ಅರುಣ್ ನಾರಾಯಣನ್ |date=25 October 2018 |work=The Hindu |access-date=28 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410144928/https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> * ''ಪೂರಪ್ಪುಳ್ಳ ಅಳಿಮುಖಂ'' – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಜಭೂಮಿ. * [[ಪುತಂತೇರು]] – ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣ. * [[ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]] – [[ಕರುವರಕುಂಡು]] ಬಳಿ ಇದೆ. *ಶಾಂತಿತೀರಂ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ * [[ತಾನೂರು ಕಡಲತೀರ]] – [[ತಾನೂರು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ತಾನೂರು]]ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * [[ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] – ನಿಲಂಬೂರ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ತೇಗ ತೋಟ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=ತೇಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |access-date=22 June 2020 |archive-date=23 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623183504/https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |url-status=live }}</ref> * [[ತಿರೂರ್ನ ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು|ತುಂಚನ್ ಪರಂಬು]] – ಇದು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. * [[ತಿರೂರ್ ನದಿ]] – [[ತಿರೂರ್ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಸಿರು ನದಿ. [[ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡುಗಳು|ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಕಾಡು]] ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಡವು''ಗಳು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಯುನಿಟಿ ಹಿಲ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ – [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣ. * ಉಣ್ಣಿಯಾಲ್ ಕಡಲತೀರ – [[ನಿರಮರುತೂರ್]] ನಲ್ಲಿನ ಕಡಲತೀರ. * ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ – ತಿರೂರ್ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಾನಿಯ ನಡುವೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title=ವಕ್ಕಾಡ್ ಕಡಲತೀರ |access-date=27 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627074826/https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |url-status=live }}</ref> * ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ – ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕಡಲತೀರ.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=keralatourism.org |title=ವಲ್ಲಿಕುಣ್ಣು ಕಡಲತೀರ |access-date=25 July 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627075206/https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾವುಲ್ ಮಲ]] – [[ಚುಂಗತರ]] ಬಳಿಯ 2,339 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] – ನಟ. * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] – ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಲಿ ಮುಸ್ಲಿಯಾರ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] – ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017|access-date=1 December 2019 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152248/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=ಪಿಳ್ಳೈ |first=ರಾಧಿಕಾ ಸಿ |date=9 March 2015 |title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021 |archive-date=18 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118040720/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |url-status=live }}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] – ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] – [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] – ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=ಜಗ್ವಾನಿ, ಲೋಹಿತ್ | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=live }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222101141/http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735 |date=22 February 2014 }} ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಅಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ [[ನಂಬೂದಿರಿ]]ಗಳ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] – ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=ಎಚ್. ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ |title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184159/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |url-status=live }}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] – ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] – ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] – ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] – [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017 |archive-date=4 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104213235/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] – ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] – ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=ಕುಲ್ದೀಪ್ | last=ಸಿಂಗ್ | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 | archive-date=26 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171226090424/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | url-status=live }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] – ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title=VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ|publisher=nwitimes.com|date=31 December 2012|access-date=18 February 2013|archive-date=7 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107013356/http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|url-status=live}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] – [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997|archive-date=30 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120526/http://www.rediff.com//news/feb/14magic.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] – [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] – [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] – ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] – ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] – ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717035307/https://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |url-status=live }}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=ಮುಹಮ್ಮದ್ ರಫೀಕ್ |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321184205/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |url-status=live }}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] – [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] – ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ|date=8 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011|archive-date=11 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125321/http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=manorama online-english|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] – ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India|archive-date=5 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505060142/http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] – ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] – ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] – ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] – ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] – ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] – ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News|access-date=21 July 2020|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721202258/https://www.arabnews.com/|url-status=live}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] – [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] – [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913065712/https://gulfnews.com/uae/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 |date=13 September 2021 }}, ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=ಎಸ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622034945/http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=ಶಾಲಿನಿ|last=ಡೋರ್|access-date=20 February 2020|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107052009/http://www.variety.com/article/VR1118027967?refCatId=13|url-status=live}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] – [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] – ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೆರ್ಷೀನಾ ನೀನು]] – ನಟಿ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] – ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] – ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] – ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] – ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] – ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013134243/http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on |date=13 October 2012 }} [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804072924/http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms |date=4 August 2009 }} ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] – [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] – ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] – ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=ಐ ಕೆ ಕೆ ಮೇನನ್|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–|access-date=27 November 2019|archive-date=29 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229140139/https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|url-status=live}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಳಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] – [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] – ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] – ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] – ನಟ. * [[ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] – ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] – ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] – ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] – ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಸಯ್ಯದ್ ಸನಾವುಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.<ref>''Journal of Kerala Studies'' Volume 9. (1982): 84.</ref><ref>Mohammed, U. ''Educational Empowerment of Kerala Muslims.'' Calicut (Kerala): Other Books, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಾಬಾಜ್ ಅಮನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="Shaam-e-Ehsas" Ghazal Nite by Shahabaz Aman |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=Shahabaz Aman: When I die, I'd rather have people say that Malabar's renowned romantic passed away than just a singer|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019|archive-date=15 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215160141/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|url-status=live}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೆನನ್]] – ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=Sithara goes to Kollywood |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] – ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇನ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಾಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] – ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=President, PM, Sonia pay homage to IUML leader Thangal | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] – ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಂಸ]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ. * [[ಟಿ. ಎಮ್. ನಾಯರ್]] – [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಳುತಚ್ಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.) "[http://www.ethnologue.com/language/mal Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102619/http://www.ethnologue.com/language/mal |date=4 March 2016 }}" ''Ethnologue: Languages of the World.'' 2014: (Dallas, Texas) Web. 29 September 2014.</ref><ref name="ref002">K. SANTHOSH. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "When Malayalam found its feet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229125632/http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece |date=29 February 2020 }} THRISSUR, 17 July 2014 ''The Hindu''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬೀಸನ್]] – ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] – ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು. * [[ಯು. ಶರಫ್ ಅಲಿ]] – ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=Minister convenes high-level meet|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=Department of Physical Education |publisher=[[Calicut University]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉನ್ನಿ ಮೆನನ್]] – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಉರೂಬ್]] – [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಸಾಹಿತಿ. * [[ವಿ. ಅಬ್ದು ರಹಿಮಾನ್]] – ಕೇರಳದ ಸಚಿವರು. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಣಿಕ್ಕರ್]] – ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟತಿರಿಪಾಡ್]] – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ (ಹಳೆಯ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]] ಮೂಲದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] – [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯರು.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA – Kottakkal|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=live}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತೃಪ್ರಂಗೋಡ್ ಮೂಸದ್]] – ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು. * [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್]] – ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=Kathakali Dance-Drama: Where Gods and Demons Come to Play |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31 |access-date=27 November 2019 |archive-date=28 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228232855/https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |url-status=live }}</ref> * [[ವಾರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] – ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorld Volume 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=Contemporary evaluation within India tends to the view that the Malabar Rebellion was a war of liberation, and in 1971 the Kerala Government granted the remaining active participants in the revolt the accolade of Ayagi, "freedom fighter"}}</ref> * [[ವಾಳೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] – [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪುರಸ್ಕೃತ. * [[ವಾಳೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] – [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು. * [[ವೆಳಿಯಂಕೋಡ್ ಉಮರ್ ಖಾಜಿ]] – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] – ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಮ್ II]] – [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ. * [[ಜಕರಿಯಾ ಮುಹಮ್ಮದ್]] – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=Aravindan Puraskaram awarded to Zakariya Mohammed – Times of India|website=The Times of India|date=16 March 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630023804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=Sudani from Nigeria wins audience choice award at Russian film festival|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 |access-date=1 December 2019|archive-date=31 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331221711/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|url-status=live}}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪಾರ]] – ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಜೀನತ್]]- ನಟಿ. }} == ವಿಭಜನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ == ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, [[ತಿರೂರ್]] ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. [[ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಏಳು ತಾಲೂಕುಗಳು, 94 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪುರಸಭೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ತೃಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]]ಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ವಳಿಕ್ಕಡವು]]ವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 115 ಕಿಮೀ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಲು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್]] ಶಾಸಕ [[ಕೆ. ಎನ್. ಎ. ಖಾದರ್]] ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="auto1">{{cite web | title = The demand for bifurcation of Malappuram | url = https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | website = thenewsminute.com | date = 28 August 2019 | access-date = 25 November 2019 | archive-date = 28 August 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190828172833/https://www.thenewsminute.com/article/demand-bifurcate-malappuram-district-and-political-tussle-around-it-107975 | url-status = live }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅದರಿಂದ 'ತಿರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="auto1"/> [[ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ)]] ಪಕ್ಷವು [[ಎಡಪ್ಪಾಳ್]] ಕೇಂದ್ರಿತ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |website=The Times of India |title=KC(M) to raise new Edappal district |date=17 November 2019 |access-date=15 June 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807211639/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kcm-to-seek-bifurcation-of-malappuram/articleshow/72090008.cms |url-status=live }}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಆರ್ಯದನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಐಯುಎಂಎಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಯು. ಎ. ಲತೀಫ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2013 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಎರಡು ಸತತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 1995'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISSN|0970-9096}}. * ''ಮನೋರಮಾ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ 2003'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) {{ISBN|81-900461-8-7}}. * {{Citation | author = ಎಸ್. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ | year=1942 | title= ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದೀನ್: ಆ Arabic Language Work | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} * {{Citation | author = ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ | year=1953 | title= 1951 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ಕೆ. ದೇವಸ್ಸಿ | year=1965 | title= 1961 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪಾಲ್ಘಾಟ್ (ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್) ಜಿಲ್ಲೆ | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5667/1/51592_1961_PAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5688/1/25455_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ | year=1973 | title= 1971 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-C) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5714/1/51172_1971_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಎಮ್. ವಿಜಯನುಣ್ಣಿ | year=1983 | title= 1981 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5733/1/29611_1981_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ | year=2003 | title= 2001 ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5814/1/43637_2001_MAL.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-A) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf }} * {{Citation | author = ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ | year=2014–15 | title= ಜಿಲ್ಲಾ ಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-B) 2011 | publisher=ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ | url= https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Malappuram district}} {{Wikivoyage|Malappuram District}} * {{Official website|http://malappuram.nic.in}} {{Geographic location |Centre = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ |North = [[ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Wayanad district]] |Northeast = [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|Nilgiris district]], [[ತಮಿಳುನಾಡು|Tamil Nadu]] |East = |Southeast = [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Palakkad district]] |South = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Thrissur district]] |Southwest = |West = ''[[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|Arabian Sea]]'' |Northwest = [[ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|Kozhikode district]] }} {{Kerala}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Malappuram District}} [[Category:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ| ]] [[Category:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[Category:1969 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು]] [[Category:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] gffwuct395sddsv5hwim7yagsyp80fu 828 154302 1377603 1321782 2026-06-24T20:47:27Z en>Ahecht 0 Test for string 1377603 Scribunto text/plain local mf = require('Module:Mapframe') local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local yesno = require('Module:Yesno') local infoboxImage = require('Module:InfoboxImage').InfoboxImage -- Defaults local DEFAULT_FRAME_WIDTH = "270" local DEFAULT_FRAME_HEIGHT = "200" local DEFAULT_ZOOM = 10 local DEFAULT_GEOMASK_STROKE_WIDTH = "1" local DEFAULT_GEOMASK_STROKE_COLOR = "#777777" local DEFAULT_GEOMASK_FILL = "#888888" local DEFAULT_GEOMASK_FILL_OPACITY = "0.25" local DEFAULT_SHAPE_STROKE_WIDTH = "2" local DEFAULT_SHAPE_STROKE_COLOR = "#FF0000" local DEFAULT_SHAPE_FILL = "#606060" local DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY = "0.1" local DEFAULT_LINE_STROKE_WIDTH = "5" local DEFAULT_LINE_STROKE_COLOR = "#FF0000" local DEFAULT_MARKER_COLOR = "#5E74F3" local util = {} function util.noop(info) local DEFAULT_NOOP_OUTPUT = "" -- uncomment this when debugging -- DEFAULT_NOOP_OUTPUT = "debug: mapframe no-op: " .. info -- mw.log(DEFAULT_NOOP_OUTPUT) return DEFAULT_NOOP_OUTPUT end -- Trim whitespace from args, and remove empty args function util.trimArgs(argsTable) local cleanArgs = {} for key, val in pairs(argsTable) do if type(val) == 'string' then val = val:match('^%s*(.-)%s*$') if val ~= '' then cleanArgs[key] = val end else cleanArgs[key] = val end end return cleanArgs end function util.getBestStatement(item_id, property_id) if not(item_id) or not(mw.wikibase.isValidEntityId(item_id)) or not(mw.wikibase.entityExists(item_id)) then return false end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(item_id, property_id) if not statements or #statements == 0 then return false end local hasNoValue = ( statements[1].mainsnak and statements[1].mainsnak.snaktype == 'novalue' ) if hasNoValue then return false end return statements[1] end function util.hasWikidataProperty(item_id, property_id) return util.getBestStatement(item_id, property_id) and true or false end function util.getStatementValue(statement) return statement and statement.mainsnak and statement.mainsnak.datavalue and statement.mainsnak.datavalue.value or nil end function util.relatedEntity(item_id, property_id) local value = util.getStatementValue( util.getBestStatement(item_id, property_id) ) return value and value.id or false end function util.idType(id) if not id then return nil elseif mw.ustring.match(id, "[Pp]%d+") then return "property" elseif mw.ustring.match(id, "[Qq]%d+") then return "item" else return nil end end function util.shouldAutoRun(frame) -- Check if should be running local pargs = frame.getParent(frame).args local explicitlyOn = yesno(mw.text.trim(pargs.mapframe or "")) -- true of false or nil if pargs.coordinates == "&#123;&#123;&#123;coordinates&#125;&#125;&#125;" then explicitlyOn = false end if type(pargs.coordinates) == 'string' and string.match(pargs.coordinates, 'coord.missing') then explicitlyOn = false end local onByDefault = (explicitlyOn == nil) and yesno(mw.text.trim(frame.args.onByDefault or ""), false) -- true or false return explicitlyOn or onByDefault end function util.argsFromAuto(frame) -- Get args from the frame (invoke call) and the parent (template call). -- Frame arguments are default values which are overridden by parent values -- when both are present local args = getArgs(frame, {parentFirst = true}) -- Discard args not prefixed with "mapframe-", remove that prefix from those that remain local fixedArgs = {} for name, val in pairs(args) do local fixedName = string.match(name, "^mapframe%-(.+)$" ) if fixedName then fixedArgs[fixedName] = val -- allow coord, coordinates, etc to be unprefixed elseif name == "coordinates" or name == "coord" or name == "coordinate" and not fixedArgs.coord then fixedArgs.coord = val -- allow id, qid to be unprefixed, map to id (if not already present) elseif name == "id" or name == "qid" and not fixedArgs.id then fixedArgs.id = val -- allow captionstyle to be unprefixed, for compatibility with [[Module:Infobox]] elseif name == "captionstyle" and not fixedArgs.captionstyle then fixedArgs.captionstyle = val end end return fixedArgs end function util.parseCustomWikitext(customWikitext) -- infoboxImage will format an image if given wikitext containing an -- image, or else pass through the wikitext unmodified return infoboxImage({ args = { image = customWikitext } }) end function util.trackAndWarn(trackingCat, warning) local title = mw.title.getCurrentTitle() local results = title and title.namespace == 0 and trackingCat and '[[Category:'..trackingCat..']]' or '' if warning then local warn = require('Module:If preview')._warning results = results..warn({warning}) end return results end function util.ternary(flag, other) other = other or 'other' flag = flag == 'none' and 'no' or flag local yesNoOut = yesno(flag,other) local yes = (yesNoOut == true) local no = (yesNoOut == false) return yes, no end local p = {} p._caption = function(args) if args.caption then return args.caption elseif args.switcher then return util.noop("no caption or switcher") end local maskItem local maskType = util.idType(args.geomask) if maskType == 'item' then maskItem = args.geomask elseif maskType == "property" then maskItem = util.relatedEntity(args.id or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage(), args.geomask) end local maskItemLabel = maskItem and mw.wikibase.getLabel( maskItem ) return maskItemLabel and "Location in "..maskItemLabel or util.noop("missing maskItemLabel with type " .. (maskType or "nil") .. " and item " .. (maskItem or "nil")) end --A list of types for objects that are too small to allow Kartographer to take over zoom local tinyType = { landmark=true, railwaystation=true, edu=true, pass=true, camera=true } p._main = function(_config) -- accumulate tracking cats local tracking = '' -- `config` is the args passed to this module local config = util.trimArgs(_config) -- allow alias for config.coord config.coord = config.coord or config.coordinates -- Require wikidata item, or specified coords local wikidataId = config.id or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not(wikidataId) and not(config.coord) then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with missing coordinates') end -- Require coords (specified or from wikidata), so that map will be centred somewhere -- (P625 = coordinate location) local wdCoordinates = util.getStatementValue(util.getBestStatement(wikidataId, 'P625')) if not (config.coord or wdCoordinates) then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with missing coordinates') end -- `args` is the arguments which will be passed to the mapframe module local args = {} -- Some defaults/overrides for infobox presentation args.display = "inline" args.frame = "yes" args.plain = "yes" args["frame-width"] = config["frame-width"] or config.width or DEFAULT_FRAME_WIDTH args["frame-height"] = config["frame-height"] or config.height or DEFAULT_FRAME_HEIGHT args["frame-align"] = "center" args["frame-coord"] = config["frame-coordinates"] or config["frame-coord"] -- Note: config["coordinates"] or config["coord"] should not be used for the alignment of the frame; -- see talk page ( https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Diff/876492931 ) -- deprecated lat and long parameters args["frame-lat"] = config["frame-lat"] or config["frame-latitude"] args["frame-long"] = config["frame-long"] or config["frame-longitude"] -- if zoom isn't specified from config, first check wikidata local zoom = config.zoom or util.getStatementValue(util.getBestStatement(wikidataId, 'P6592')) if not zoom then -- Calculate zoom from length or area (converted to km or km2) -- Zoom so that length or area is completely included in mapframe local getZoom = require('Module:Infobox dim')._zoom zoom = getZoom({length_km=config.length_km, length_mi=config.length_mi, width_km=config.width_km, width_mi=config.width_mi, area_km2=config.area_km2, area_mi2=config.area_mi2, area_ha=config.area_ha, area_acre=config.area_acre, type=config.type, population=config.population, viewport_px=math.min(args["frame-width"],args["frame-height"]), latitude=wdCoordinates and wdCoordinates.latitude}) end args.zoom = zoom or DEFAULT_ZOOM -- Use OSM relation ID if available; otherwise use geoshape if that is available -- (geoshape is required for defunct entities, which are outside OSM's scope) local hasOsmRelationId = util.hasWikidataProperty(wikidataId, 'P402') -- P402 is OSM relation ID local hasGeoshape = util.hasWikidataProperty(wikidataId, 'P3896') -- P3896 is geoshape local wikidataProvidesGeo = hasOsmRelationId or hasGeoshape -- determine marker argument value, determine whether to show marker local forcePoint, suppressPoint = util.ternary(config.point) local forceMarker, suppressMarker = util.ternary(config.marker,true) forcePoint = forcePoint or forceMarker suppressPoint = suppressPoint or suppressMarker local showMarker = not suppressPoint and (forcePoint or not wikidataProvidesGeo or config.coord) -- wikidata = "yes" turns on both shape and line -- wikidata = "no" turns off both shape and line -- otherwise show both if wikidata provides geo local forceWikidata, suppressWikidata = util.ternary(config.wikidata) local showShape = not suppressWikidata and (forceWikidata or wikidataProvidesGeo or not config.coord) local showLine = showShape -- determine shape parameter value, determine whether to show or suppress shape -- also determine whether to invert shape local forceShape, suppressShape = util.ternary(config.shape) showShape = wikidataId and not suppressShape and (forceShape or showShape) local shapeType = config.shape == 'inverse' and 'shape-inverse' or 'shape' -- determine line parameter value, determine whether to show or suppress line local forceLine, suppressLine = util.ternary(config.line) showLine = wikidataId and not suppressLine and (forceLine or showLine) local maskItem -- Switcher if config.switcher == "zooms" then -- switching between zoom levels local maxZoom = math.max(tonumber(args.zoom), 3) -- what zoom would have otherwise been (if 3 or more, otherwise 3) local minZoom = 1 -- completely zoomed out local midZoom = math.floor((maxZoom + minZoom)/2) -- midway between maxn and min args.switch = "zoomed in, zoomed midway, zoomed out" args.zoom = string.format("SWITCH:%d,%d,%d", maxZoom, midZoom, minZoom) elseif config.switcher == "auto" then -- switching between P276 and P131 areas with recursive lookup, e.g. item's city, -- that city's state, and that state's country args.zoom = nil -- let kartographer determine the zoom local maskLabels = {} local maskItems = {} local maskItemId = util.relatedEntity(wikidataId, "P276") or util.relatedEntity(wikidataId, "P131") local maskLabel = mw.wikibase.getLabel(maskItemId) while maskItemId and maskLabel and mw.text.trim(maskLabel) ~= "" do table.insert(maskLabels, maskLabel) table.insert(maskItems, maskItemId) maskItemId = maskItemId and util.relatedEntity(maskItemId, "P131") maskLabel = maskItemId and mw.wikibase.getLabel(maskItemId) end if #maskLabels > 1 then args.switch = table.concat(maskLabels, "###") maskItem = "SWITCH:" .. table.concat(maskItems, ",") elseif #maskLabels == 1 then maskItem = maskItemId[1] end elseif config.switcher == "geomasks" and config.geomask then -- switching between items in geomask parameter args.zoom = nil -- let kartographer determine the zoom local separator = (mw.ustring.find(config.geomask, "###", 0, true ) and "###") or (mw.ustring.find(config.geomask, ";", 0, true ) and ";") or "," local pattern = "%s*"..separator.."%s*" local maskItems = mw.text.split(mw.ustring.gsub(config.geomask, "SWITCH:", ""), pattern) local maskLabels = {} if #maskItems > 1 then for i, item in ipairs(maskItems) do table.insert(maskLabels, mw.wikibase.getLabel(item)) end args.switch = table.concat(maskLabels, "###") maskItem = "SWITCH:" .. table.concat(maskItems, ",") end end -- resolve geomask item id (if not using geomask switcher) if not maskItem then -- local maskType = util.idType(config.geomask) if maskType == 'item' then maskItem = config.geomask elseif maskType == "property" then maskItem = util.relatedEntity(wikidataId, config.geomask) end end -- if asking for shape or line from Wikidata -- and if Wikidata actually has shape/line data (wikidataProvidesGeo=true) -- and if no geomask -- and if zoom not explicitly set -- and if the object size inferred from its type is not too small -- then let Kartographer "take over" zoom if (showLine or showShape) and wikidataProvidesGeo and not maskItem and not config.zoom and not (config.type and tinyType[config.type]) then args.zoom = nil end if not maskItem and not showShape and not showLine and not showMarker then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with no geometry','No geometry specified for mapframe') end -- Keep track of arg numbering local argNumber = '' local function incrementArgNumber() if argNumber == '' then argNumber = 2 else argNumber = argNumber + 1 end end -- Geomask if maskItem then args["type"..argNumber] = "shape-inverse" args["id"..argNumber] = maskItem args["stroke-width"..argNumber] = config["geomask-stroke-width"] or DEFAULT_GEOMASK_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["geomask-stroke-color"] or config["geomask-stroke-colour"] or DEFAULT_GEOMASK_STROKE_COLOR args["fill"..argNumber] = config["geomask-fill"] or DEFAULT_GEOMASK_FILL args["fill-opacity"..argNumber] = config["geomask-fill-opacity"] or DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY -- Let kartographer determine zoom and position, unless it is explicitly set in config if not config.zoom and not config.switcher then args.zoom = nil args["frame-coord"] = nil args["frame-lat"] = nil args["frame-long"] = nil local maskArea = util.getStatementValue( util.getBestStatement(maskItem, 'P2046') ) end incrementArgNumber() -- Hack to fix phab:T255932 if not args.zoom then args["type"..argNumber] = "line" args["id"..argNumber] = maskItem args["stroke-width"..argNumber] = 0 incrementArgNumber() end end -- Shape (or shape-inverse) if showShape then args["type"..argNumber] = shapeType if hasGeoshape and not hasOsmRelationId then args["from"..argNumber] = string.sub( util.getStatementValue( util.getBestStatement(wikidataId, 'P3896') ), 6) elseif config.id then args["id"..argNumber] = config.id end args["stroke-width"..argNumber] = config["shape-stroke-width"] or config["stroke-width"] or DEFAULT_SHAPE_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["shape-stroke-color"] or config["shape-stroke-colour"] or config["stroke-color"] or config["stroke-colour"] or DEFAULT_SHAPE_STROKE_COLOR args["fill"..argNumber] = config["shape-fill"] or DEFAULT_SHAPE_FILL args["fill-opacity"..argNumber] = config["shape-fill-opacity"] or DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY incrementArgNumber() end -- Line if showLine then args["type"..argNumber] = "line" if hasGeoshape and not hasOsmRelationId then args["from"..argNumber] = string.sub( util.getStatementValue( util.getBestStatement(wikidataId, 'P3896') ), 6) elseif config.id then args["id"..argNumber] = config.id end args["stroke-width"..argNumber] = config["line-stroke-width"] or config["stroke-width"] or DEFAULT_LINE_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["line-stroke-color"] or config["line-stroke-colour"] or config["stroke-color"] or config["stroke-colour"] or DEFAULT_LINE_STROKE_COLOR incrementArgNumber() end -- Point marker if showMarker then args["type"..argNumber] = "point" if config.id then args["id"..argNumber] = config.id end if config.coord then args["coord"..argNumber] = config.coord end if config.marker then args["marker"..argNumber] = config.marker end args["marker-color"..argNumber] = config["marker-color"] or config["marker-colour"] or DEFAULT_MARKER_COLOR incrementArgNumber() end -- if Wikidata doesn't link to OSM and the map has no mask or point, -- then center the map on the coordinates either from the infobox or from wikidata if not maskItem and not showMarker and not wikidataProvidesGeo then if config.coord then args["frame-coord"] = args["frame-coord"] or config.coord else args["frame-lat"] = args["frame-lat"] or wdCoordinates.latitude args["frame-long"] = args["frame-long"] or wdCoordinates.longitude end tracking = tracking..util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with forced centering') end -- protect against nil frame arguments args["frame-coord"] = args["frame-coord"] or "" args["frame-lat"] = args["frame-lat"] or "" args["frame-long"] = args["frame-long"] or "" local mapframe = args.switch and mf.multi(args) or mf._main(args) tracking = tracking..((showLine or showShape) and not wikidataProvidesGeo and util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe without shape links in Wikidata') or '') return true, mapframe.. tracking end -- Entry points p.main = function(frame) local parent = frame.getParent(frame) local parentArgs = parent.args local _, mapframe = p._main(parentArgs) return frame:preprocess(mapframe) end p.auto = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("auto should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) if args.custom then return frame:preprocess(util.parseCustomWikitext(args.custom)) end local _, mapframe = p._main(args) return frame:preprocess(mapframe) end p.autocaption = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("autocaption should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) local caption = p._caption(args) return caption end p.autoWithCaption = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("autoWithCaption should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) local wikitext local caption local ok if args.custom then ok = true wikitext = util.parseCustomWikitext(args.custom) else ok, wikitext = p._main(args) end if not ok then return wikitext end wikitext = frame:preprocess(wikitext) caption = p._caption(args) local data = mw.html.create():wikitext(wikitext) data:tag('div') :addClass('infobox-caption') :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) return tostring(data) end return p j3zvodfabfeomv2k16qsy32uujgrrlu 1377604 1377603 2026-07-29T03:08:36Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Infobox_mapframe]] 1377603 Scribunto text/plain local mf = require('Module:Mapframe') local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local yesno = require('Module:Yesno') local infoboxImage = require('Module:InfoboxImage').InfoboxImage -- Defaults local DEFAULT_FRAME_WIDTH = "270" local DEFAULT_FRAME_HEIGHT = "200" local DEFAULT_ZOOM = 10 local DEFAULT_GEOMASK_STROKE_WIDTH = "1" local DEFAULT_GEOMASK_STROKE_COLOR = "#777777" local DEFAULT_GEOMASK_FILL = "#888888" local DEFAULT_GEOMASK_FILL_OPACITY = "0.25" local DEFAULT_SHAPE_STROKE_WIDTH = "2" local DEFAULT_SHAPE_STROKE_COLOR = "#FF0000" local DEFAULT_SHAPE_FILL = "#606060" local DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY = "0.1" local DEFAULT_LINE_STROKE_WIDTH = "5" local DEFAULT_LINE_STROKE_COLOR = "#FF0000" local DEFAULT_MARKER_COLOR = "#5E74F3" local util = {} function util.noop(info) local DEFAULT_NOOP_OUTPUT = "" -- uncomment this when debugging -- DEFAULT_NOOP_OUTPUT = "debug: mapframe no-op: " .. info -- mw.log(DEFAULT_NOOP_OUTPUT) return DEFAULT_NOOP_OUTPUT end -- Trim whitespace from args, and remove empty args function util.trimArgs(argsTable) local cleanArgs = {} for key, val in pairs(argsTable) do if type(val) == 'string' then val = val:match('^%s*(.-)%s*$') if val ~= '' then cleanArgs[key] = val end else cleanArgs[key] = val end end return cleanArgs end function util.getBestStatement(item_id, property_id) if not(item_id) or not(mw.wikibase.isValidEntityId(item_id)) or not(mw.wikibase.entityExists(item_id)) then return false end local statements = mw.wikibase.getBestStatements(item_id, property_id) if not statements or #statements == 0 then return false end local hasNoValue = ( statements[1].mainsnak and statements[1].mainsnak.snaktype == 'novalue' ) if hasNoValue then return false end return statements[1] end function util.hasWikidataProperty(item_id, property_id) return util.getBestStatement(item_id, property_id) and true or false end function util.getStatementValue(statement) return statement and statement.mainsnak and statement.mainsnak.datavalue and statement.mainsnak.datavalue.value or nil end function util.relatedEntity(item_id, property_id) local value = util.getStatementValue( util.getBestStatement(item_id, property_id) ) return value and value.id or false end function util.idType(id) if not id then return nil elseif mw.ustring.match(id, "[Pp]%d+") then return "property" elseif mw.ustring.match(id, "[Qq]%d+") then return "item" else return nil end end function util.shouldAutoRun(frame) -- Check if should be running local pargs = frame.getParent(frame).args local explicitlyOn = yesno(mw.text.trim(pargs.mapframe or "")) -- true of false or nil if pargs.coordinates == "&#123;&#123;&#123;coordinates&#125;&#125;&#125;" then explicitlyOn = false end if type(pargs.coordinates) == 'string' and string.match(pargs.coordinates, 'coord.missing') then explicitlyOn = false end local onByDefault = (explicitlyOn == nil) and yesno(mw.text.trim(frame.args.onByDefault or ""), false) -- true or false return explicitlyOn or onByDefault end function util.argsFromAuto(frame) -- Get args from the frame (invoke call) and the parent (template call). -- Frame arguments are default values which are overridden by parent values -- when both are present local args = getArgs(frame, {parentFirst = true}) -- Discard args not prefixed with "mapframe-", remove that prefix from those that remain local fixedArgs = {} for name, val in pairs(args) do local fixedName = string.match(name, "^mapframe%-(.+)$" ) if fixedName then fixedArgs[fixedName] = val -- allow coord, coordinates, etc to be unprefixed elseif name == "coordinates" or name == "coord" or name == "coordinate" and not fixedArgs.coord then fixedArgs.coord = val -- allow id, qid to be unprefixed, map to id (if not already present) elseif name == "id" or name == "qid" and not fixedArgs.id then fixedArgs.id = val -- allow captionstyle to be unprefixed, for compatibility with [[Module:Infobox]] elseif name == "captionstyle" and not fixedArgs.captionstyle then fixedArgs.captionstyle = val end end return fixedArgs end function util.parseCustomWikitext(customWikitext) -- infoboxImage will format an image if given wikitext containing an -- image, or else pass through the wikitext unmodified return infoboxImage({ args = { image = customWikitext } }) end function util.trackAndWarn(trackingCat, warning) local title = mw.title.getCurrentTitle() local results = title and title.namespace == 0 and trackingCat and '[[Category:'..trackingCat..']]' or '' if warning then local warn = require('Module:If preview')._warning results = results..warn({warning}) end return results end function util.ternary(flag, other) other = other or 'other' flag = flag == 'none' and 'no' or flag local yesNoOut = yesno(flag,other) local yes = (yesNoOut == true) local no = (yesNoOut == false) return yes, no end local p = {} p._caption = function(args) if args.caption then return args.caption elseif args.switcher then return util.noop("no caption or switcher") end local maskItem local maskType = util.idType(args.geomask) if maskType == 'item' then maskItem = args.geomask elseif maskType == "property" then maskItem = util.relatedEntity(args.id or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage(), args.geomask) end local maskItemLabel = maskItem and mw.wikibase.getLabel( maskItem ) return maskItemLabel and "Location in "..maskItemLabel or util.noop("missing maskItemLabel with type " .. (maskType or "nil") .. " and item " .. (maskItem or "nil")) end --A list of types for objects that are too small to allow Kartographer to take over zoom local tinyType = { landmark=true, railwaystation=true, edu=true, pass=true, camera=true } p._main = function(_config) -- accumulate tracking cats local tracking = '' -- `config` is the args passed to this module local config = util.trimArgs(_config) -- allow alias for config.coord config.coord = config.coord or config.coordinates -- Require wikidata item, or specified coords local wikidataId = config.id or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not(wikidataId) and not(config.coord) then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with missing coordinates') end -- Require coords (specified or from wikidata), so that map will be centred somewhere -- (P625 = coordinate location) local wdCoordinates = util.getStatementValue(util.getBestStatement(wikidataId, 'P625')) if not (config.coord or wdCoordinates) then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with missing coordinates') end -- `args` is the arguments which will be passed to the mapframe module local args = {} -- Some defaults/overrides for infobox presentation args.display = "inline" args.frame = "yes" args.plain = "yes" args["frame-width"] = config["frame-width"] or config.width or DEFAULT_FRAME_WIDTH args["frame-height"] = config["frame-height"] or config.height or DEFAULT_FRAME_HEIGHT args["frame-align"] = "center" args["frame-coord"] = config["frame-coordinates"] or config["frame-coord"] -- Note: config["coordinates"] or config["coord"] should not be used for the alignment of the frame; -- see talk page ( https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Diff/876492931 ) -- deprecated lat and long parameters args["frame-lat"] = config["frame-lat"] or config["frame-latitude"] args["frame-long"] = config["frame-long"] or config["frame-longitude"] -- if zoom isn't specified from config, first check wikidata local zoom = config.zoom or util.getStatementValue(util.getBestStatement(wikidataId, 'P6592')) if not zoom then -- Calculate zoom from length or area (converted to km or km2) -- Zoom so that length or area is completely included in mapframe local getZoom = require('Module:Infobox dim')._zoom zoom = getZoom({length_km=config.length_km, length_mi=config.length_mi, width_km=config.width_km, width_mi=config.width_mi, area_km2=config.area_km2, area_mi2=config.area_mi2, area_ha=config.area_ha, area_acre=config.area_acre, type=config.type, population=config.population, viewport_px=math.min(args["frame-width"],args["frame-height"]), latitude=wdCoordinates and wdCoordinates.latitude}) end args.zoom = zoom or DEFAULT_ZOOM -- Use OSM relation ID if available; otherwise use geoshape if that is available -- (geoshape is required for defunct entities, which are outside OSM's scope) local hasOsmRelationId = util.hasWikidataProperty(wikidataId, 'P402') -- P402 is OSM relation ID local hasGeoshape = util.hasWikidataProperty(wikidataId, 'P3896') -- P3896 is geoshape local wikidataProvidesGeo = hasOsmRelationId or hasGeoshape -- determine marker argument value, determine whether to show marker local forcePoint, suppressPoint = util.ternary(config.point) local forceMarker, suppressMarker = util.ternary(config.marker,true) forcePoint = forcePoint or forceMarker suppressPoint = suppressPoint or suppressMarker local showMarker = not suppressPoint and (forcePoint or not wikidataProvidesGeo or config.coord) -- wikidata = "yes" turns on both shape and line -- wikidata = "no" turns off both shape and line -- otherwise show both if wikidata provides geo local forceWikidata, suppressWikidata = util.ternary(config.wikidata) local showShape = not suppressWikidata and (forceWikidata or wikidataProvidesGeo or not config.coord) local showLine = showShape -- determine shape parameter value, determine whether to show or suppress shape -- also determine whether to invert shape local forceShape, suppressShape = util.ternary(config.shape) showShape = wikidataId and not suppressShape and (forceShape or showShape) local shapeType = config.shape == 'inverse' and 'shape-inverse' or 'shape' -- determine line parameter value, determine whether to show or suppress line local forceLine, suppressLine = util.ternary(config.line) showLine = wikidataId and not suppressLine and (forceLine or showLine) local maskItem -- Switcher if config.switcher == "zooms" then -- switching between zoom levels local maxZoom = math.max(tonumber(args.zoom), 3) -- what zoom would have otherwise been (if 3 or more, otherwise 3) local minZoom = 1 -- completely zoomed out local midZoom = math.floor((maxZoom + minZoom)/2) -- midway between maxn and min args.switch = "zoomed in, zoomed midway, zoomed out" args.zoom = string.format("SWITCH:%d,%d,%d", maxZoom, midZoom, minZoom) elseif config.switcher == "auto" then -- switching between P276 and P131 areas with recursive lookup, e.g. item's city, -- that city's state, and that state's country args.zoom = nil -- let kartographer determine the zoom local maskLabels = {} local maskItems = {} local maskItemId = util.relatedEntity(wikidataId, "P276") or util.relatedEntity(wikidataId, "P131") local maskLabel = mw.wikibase.getLabel(maskItemId) while maskItemId and maskLabel and mw.text.trim(maskLabel) ~= "" do table.insert(maskLabels, maskLabel) table.insert(maskItems, maskItemId) maskItemId = maskItemId and util.relatedEntity(maskItemId, "P131") maskLabel = maskItemId and mw.wikibase.getLabel(maskItemId) end if #maskLabels > 1 then args.switch = table.concat(maskLabels, "###") maskItem = "SWITCH:" .. table.concat(maskItems, ",") elseif #maskLabels == 1 then maskItem = maskItemId[1] end elseif config.switcher == "geomasks" and config.geomask then -- switching between items in geomask parameter args.zoom = nil -- let kartographer determine the zoom local separator = (mw.ustring.find(config.geomask, "###", 0, true ) and "###") or (mw.ustring.find(config.geomask, ";", 0, true ) and ";") or "," local pattern = "%s*"..separator.."%s*" local maskItems = mw.text.split(mw.ustring.gsub(config.geomask, "SWITCH:", ""), pattern) local maskLabels = {} if #maskItems > 1 then for i, item in ipairs(maskItems) do table.insert(maskLabels, mw.wikibase.getLabel(item)) end args.switch = table.concat(maskLabels, "###") maskItem = "SWITCH:" .. table.concat(maskItems, ",") end end -- resolve geomask item id (if not using geomask switcher) if not maskItem then -- local maskType = util.idType(config.geomask) if maskType == 'item' then maskItem = config.geomask elseif maskType == "property" then maskItem = util.relatedEntity(wikidataId, config.geomask) end end -- if asking for shape or line from Wikidata -- and if Wikidata actually has shape/line data (wikidataProvidesGeo=true) -- and if no geomask -- and if zoom not explicitly set -- and if the object size inferred from its type is not too small -- then let Kartographer "take over" zoom if (showLine or showShape) and wikidataProvidesGeo and not maskItem and not config.zoom and not (config.type and tinyType[config.type]) then args.zoom = nil end if not maskItem and not showShape and not showLine and not showMarker then return false, util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with no geometry','No geometry specified for mapframe') end -- Keep track of arg numbering local argNumber = '' local function incrementArgNumber() if argNumber == '' then argNumber = 2 else argNumber = argNumber + 1 end end -- Geomask if maskItem then args["type"..argNumber] = "shape-inverse" args["id"..argNumber] = maskItem args["stroke-width"..argNumber] = config["geomask-stroke-width"] or DEFAULT_GEOMASK_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["geomask-stroke-color"] or config["geomask-stroke-colour"] or DEFAULT_GEOMASK_STROKE_COLOR args["fill"..argNumber] = config["geomask-fill"] or DEFAULT_GEOMASK_FILL args["fill-opacity"..argNumber] = config["geomask-fill-opacity"] or DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY -- Let kartographer determine zoom and position, unless it is explicitly set in config if not config.zoom and not config.switcher then args.zoom = nil args["frame-coord"] = nil args["frame-lat"] = nil args["frame-long"] = nil local maskArea = util.getStatementValue( util.getBestStatement(maskItem, 'P2046') ) end incrementArgNumber() -- Hack to fix phab:T255932 if not args.zoom then args["type"..argNumber] = "line" args["id"..argNumber] = maskItem args["stroke-width"..argNumber] = 0 incrementArgNumber() end end -- Shape (or shape-inverse) if showShape then args["type"..argNumber] = shapeType if hasGeoshape and not hasOsmRelationId then args["from"..argNumber] = string.sub( util.getStatementValue( util.getBestStatement(wikidataId, 'P3896') ), 6) elseif config.id then args["id"..argNumber] = config.id end args["stroke-width"..argNumber] = config["shape-stroke-width"] or config["stroke-width"] or DEFAULT_SHAPE_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["shape-stroke-color"] or config["shape-stroke-colour"] or config["stroke-color"] or config["stroke-colour"] or DEFAULT_SHAPE_STROKE_COLOR args["fill"..argNumber] = config["shape-fill"] or DEFAULT_SHAPE_FILL args["fill-opacity"..argNumber] = config["shape-fill-opacity"] or DEFAULT_SHAPE_FILL_OPACITY incrementArgNumber() end -- Line if showLine then args["type"..argNumber] = "line" if hasGeoshape and not hasOsmRelationId then args["from"..argNumber] = string.sub( util.getStatementValue( util.getBestStatement(wikidataId, 'P3896') ), 6) elseif config.id then args["id"..argNumber] = config.id end args["stroke-width"..argNumber] = config["line-stroke-width"] or config["stroke-width"] or DEFAULT_LINE_STROKE_WIDTH args["stroke-color"..argNumber] = config["line-stroke-color"] or config["line-stroke-colour"] or config["stroke-color"] or config["stroke-colour"] or DEFAULT_LINE_STROKE_COLOR incrementArgNumber() end -- Point marker if showMarker then args["type"..argNumber] = "point" if config.id then args["id"..argNumber] = config.id end if config.coord then args["coord"..argNumber] = config.coord end if config.marker then args["marker"..argNumber] = config.marker end args["marker-color"..argNumber] = config["marker-color"] or config["marker-colour"] or DEFAULT_MARKER_COLOR incrementArgNumber() end -- if Wikidata doesn't link to OSM and the map has no mask or point, -- then center the map on the coordinates either from the infobox or from wikidata if not maskItem and not showMarker and not wikidataProvidesGeo then if config.coord then args["frame-coord"] = args["frame-coord"] or config.coord else args["frame-lat"] = args["frame-lat"] or wdCoordinates.latitude args["frame-long"] = args["frame-long"] or wdCoordinates.longitude end tracking = tracking..util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe with forced centering') end -- protect against nil frame arguments args["frame-coord"] = args["frame-coord"] or "" args["frame-lat"] = args["frame-lat"] or "" args["frame-long"] = args["frame-long"] or "" local mapframe = args.switch and mf.multi(args) or mf._main(args) tracking = tracking..((showLine or showShape) and not wikidataProvidesGeo and util.trackAndWarn('Pages using infobox mapframe without shape links in Wikidata') or '') return true, mapframe.. tracking end -- Entry points p.main = function(frame) local parent = frame.getParent(frame) local parentArgs = parent.args local _, mapframe = p._main(parentArgs) return frame:preprocess(mapframe) end p.auto = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("auto should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) if args.custom then return frame:preprocess(util.parseCustomWikitext(args.custom)) end local _, mapframe = p._main(args) return frame:preprocess(mapframe) end p.autocaption = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("autocaption should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) local caption = p._caption(args) return caption end p.autoWithCaption = function(frame) if not util.shouldAutoRun(frame) then return util.noop("autoWithCaption should not autorun") end local args = util.argsFromAuto(frame) local wikitext local caption local ok if args.custom then ok = true wikitext = util.parseCustomWikitext(args.custom) else ok, wikitext = p._main(args) end if not ok then return wikitext end wikitext = frame:preprocess(wikitext) caption = p._caption(args) local data = mw.html.create():wikitext(wikitext) data:tag('div') :addClass('infobox-caption') :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) return tostring(data) end return p j3zvodfabfeomv2k16qsy32uujgrrlu 0 155913 1377637 1364420 2026-07-29T04:10:57Z ~2026-41960-22 100784 1377637 wikitext text/x-wiki {{COI}} {{Infobox recurring event|name=Vairankode Vela|native_name=ವೈರಂಕೋಡ್ ಹಬ್ಬ|native_name_lang=|logo=|logo_alt=|logo_caption=|logo_size=|image=Vairankode vela photo.jpg|image_size=|alt=|caption=|status=ಸಕ್ರಿಯ|genre=ಹಳ್ಳಿಯ ಹಬ್ಬ|date=<!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} "dates=" also works, but do not use both -->|begins=16/02/2027|ends=19/02/2027|frequency=ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ|venue=[[Vairankode Bhagavathy Temple]]|location=[[ವೈರಂಕೋಡೆ]], [[ತಿರುರು]]-|coordinates={{coord|10.886370|75.976304|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}|country=ಭಾರತ|years_active=<!-- {{age|YYYY|mm|dd}} Date of the first occurrence -->|first=<!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} "founded=" and "established=" also work -->|founder_name=<!-- or | founders = -->|last=<!-- Date of most recent event; if the event will not be held again, use {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} -->|prev=Malayalam month kumbham (February) 2024|next=Malayalam month kumbham 19 (February) 2027|participants=|attendance=|capacity=|area=|budget=|activity=ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವ, Melam, Poothan, Thira, Kattalan, Pulikali, Eratta Kaala,Theyyam,Karinkali|leader_name=|patron=|organised=<!-- "organized=" also works -->|filing=|people=|member=|sponsor=<!-- | or sponsors = -->|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|current=|footnotes=}} [[ವೈರಂಕೋಡೆ|ವೈರಂಕೋಡ್]] ವೇಳ ಅಥವಾ ವೈರಂಕೋಡ್ ತೀಯಾತ್ತುಲ್ಸವಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುನಾವಾಯ ಬಳಿಯ ವೈರಂಕೋಡ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ವೈರಂಕೋಡ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ವೈರಂಕೋಡ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು 1500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಿಯು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು ಭಗವತಿಯ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[8][9] ದೇವಾಲಯದ ಭಕ್ತರಾದ ಆಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಾಂಪ್ರಕ್ಕಲ್ ಅವರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ದೇವಿಯು ಎದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆಳ್ವಾಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್ ವೈರಂಕೋಡ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ತಂಬ್ರರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಕೊಯಿಮಾಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವದ ಆರಂಭವಾದ 'ಮರಮ್ಮುರಿ' ಥಂಪ್ರಕ್ಕಲ್‌ನ ಕೋಯಿಮಾ ಅವರ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊಯಿಮಾ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅರಿಯಲವ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. == ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು == ಮಲಯಾಳಂ ತಿಂಗಳ ಕುಂಭಂ (ಫೆಬ್ರವರಿ) ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತೀಯಾತುಲ್ಸವಂ ಅಥವಾ ವೈರಂಕೋಡ್ ವೇಲವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಕುಂಭಂ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರದಂದು, ಮರಮ್ ಮುರಿಯ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಕನಾಲಟ್ಟಂ ಆಚರಣೆಯ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಹಲಸಿನ ಮರವನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು. ಚೆರಿಯ ತೀಯಟ್ಟು ಮೂರನೇ ದಿನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, 6ನೇ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗೆ ವಲಿಯ ತೀಯಟ್ಟು ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಪೂತನ್, ತಿರ, ಕಡಲನ್, ಪುಲಿಕಲಿ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಟ್ಟ ಕಾಳ, ಎತ್ತುಗಳ ಅಲಂಕೃತ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಸಮಾರೋಪ ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಕನಾಲಾಟ್ಟಂ, ಭಕ್ತರು ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಾಳೆ, ತೆಂಗಿನ ಎಲೆಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಕೇರಳದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳ ಇಣುಕುನೋಟವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. {{cite web |author=Meena J. Panikker |title=Katala vesa: On Revisiting the Hunter |url=https://www.researchgate.net/publication/343012227 |access-date=5 January 2024 |website=ResearchGate}} [[ಚಿತ್ರ:Vairankode (1).jpg|right|thumb|258x258px|ಶ್ರೀ ವೈರಾಂಕೋಡೆ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ]] * ಮರಾಮ್ ಮುರಿ * ಕನಾಲಟ್ಟಂ * ಪೂತ್ * ತೇರಾ. * [[Kattalan|ಕತ್ತಲನ್]] * [[ಪುಲಿ ಕಳಿ|ಪುಲಿಕಲಿ]][[ಚಿತ್ರ:Vairankode_vela.jpg|right|thumb|ವೈರಂಕೋಡೆ ವೇಲಾ]] * ವೈರಂಕೋಡೆ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ * ವೈರಂಕೋಡೆ * ಅಳ್ವಂಚೇರಿ ತಂಪ್ರಕ್ಕಲ್ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} crg6mbvpbz3trb3jmfupvcbzorf5vcm 0 157499 1377656 1333885 2026-07-29T07:54:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377656 wikitext text/x-wiki  {{Infobox holiday | holiday_name = ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಓಝೋನ್ ಪದರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದಿನ | type = ಆಂತರರಾಷ್ಟೀಯ | image = Ozone over southern hemisphere Sep11 1957-2001.gif | imagesize = | caption = 1957–2001ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧ]]ದ ಮೇಲೆ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರ | official_name = | nickname = | observedby = ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು | firsttime = 1994 | litcolor = | longtype = | significance = | date = 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ | scheduling = ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅದೇ ದಿನ | duration = 1 ದಿನ | frequency = ವಾರ್ಷಿಕ | celebrations = | relatedto = }} '''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಓಝೋನ್ ಪದರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದಿನವನ್ನು''' (ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಳವಾಗಿ '''ಓಝೋನ್ ದಿನ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16]] ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=2021-09-16 |title=World Ozone Day 2021: Theme, Impact, Quotes, History, Ozone Depletion |url=https://news.jagatgururampalji.org/world-ozone-day-impact-on-global/ |access-date=2021-09-16 |website=SA News Channel |language=en-US}}</ref> ಇದರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19, 2000 ರಂದು ಮಾಡಲಾಯಿತು(1987 ರಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ಓಝೋನ್ ಪದರ|ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು]] ಸವಕಳಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ದಿನಾಂಕದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ). <ref>{{Cite web |last=Nations |first=United |title=International Day for the Preservation of the Ozone Layer |url=https://www.un.org/en/observances/ozone-day |access-date=2021-09-16 |website=United Nations |language=en}}</ref> 1994 ರಲ್ಲಿ, UN ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, 1987 ರಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು ಸವಕಳಿ ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆಸಹಿ ಮಾಡಿದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite news |last=Deepshikha |first=Singh |title=International Ozone Day Aims to Reduce HFCs |publisher=ABC Live |agency=ABC Live |url=http://abclive.in/international-ozone-day-aims-reduce-hfcs/ |access-date=17 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912060130/http://abclive.in/international-ozone-day-aims-reduce-hfcs/ |archive-date=12 September 2017}}</ref>ಈ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ 30 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಓಝೋನ್ ಪದರದ ರಂಧ್ರದ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="holh">{{Cite news |last=Dani Cooper |title=Hole in the ozone layer is finally 'healing' |work=ABC News |publisher=Australian Broadcasting Corporation |url=http://www.abc.net.au/news/science/2016-07-01/hole-in-the-ozone-layer-is-finally-healing/7556416 |access-date=24 April 2017}}</ref> [[ಓಝೋನ್ ಪದರು ಸವಕಳಿ(ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದು)|ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗುವ ಅನಿಲಗಳ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು 50 ರಿಂದ 100 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. <ref name="holh" /> == ವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ನಾಮ == ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಓಝೋನ್ ಪದರು ಸವಕಳಿ(ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದು)|ಓಝೋನ್-ಸವಕಳಿಸುವಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ]] (ಒಡಿಎಸ್) ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪಕ್ಷಗಳು ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಪ್ಪಂದವು [[ಕ್ಲೋರೋ ಪ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್|ಸಿಎಫ್‌ಸಿ]], [[ಕ್ಲೋರೋ ಪ್ಲೋರೋ ಕಾರ್ಬನ್|ಎಚ್‌ಸಿಎಫ್‌ಸಿ]] ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಲೋನ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆ ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಎಚ್‌ಎಫ್‌ಸಿ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು(ಅವು ಪ್ರಬಲವಾದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳಾಗಿವೆ ಆದರೆ [[ಓಝೋನ್ ಪದರ|ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು]] ಸವಕಳಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ). <ref name=":0">{{Cite web |last=Nations |first=United |title=International Day for the Preservation of the Ozone Layer |url=https://www.un.org/en/observances/ozone-day |access-date=2024-03-29 |website=United Nations |language=en}}</ref> == ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ == ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಪರಿಸರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ ಈ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಅದರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಚನೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":0"/> == ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಗಳು == ಓಝೋನ್ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲು ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 2015 ರಿಂದ 2023 ರವರೆಗಿನ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: * '''2023''' : ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್: ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. <ref>{{Cite web |title=Word Ozone Day 2023 Theme {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/node/13866 |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2022''' : ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್@35: ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರ. <ref>{{Cite web |title=WOD: Montreal protocol global cooperation protecting life on earth {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/montreal-protocol-global-cooperation-protecting-life-on-earth |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2021''' : ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ - ನಮ್ಮನ್ನು, ನಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸುವುದು. <ref>{{Cite web |title=MONTREAL PROTOCOL – KEEPING US OUR FOOD AND VACCINES COOL {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/montreal-protocol-keeping-us-our-food-and-vaccines-cool |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2020''' : ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಓಝೋನ್: 35 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಓಝೋನ್ ಪದರದ ರಕ್ಷಣೆ. <ref>{{Cite web |title=Ozone for life: 35 years of ozone layer protection {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/ozone-life-35-years-ozone-layer-protection |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2019''' : 32 ವರ್ಷಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. <ref>{{Cite web |title=32 Years and Healing {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/32-years-and-healing |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2018''' : ತಂಪಾಗಿರಿಸಿ, ಮುಂದುವರಿಸಿ. <ref>{{Cite web |title=Keep Cool and Carry On {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/keep-cool-and-carry |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org |archive-date=2024-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301115904/https://www.ozone.unep.org/ozone-day/keep-cool-and-carry |url-status=dead }}</ref> * '''2017''' : ಸೂರ್ಯನ ಕೆಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಳಜಿ. <ref>{{Cite web |title=30th Anniversary of the Montreal Protocol: We are all ozone heroes {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/30th-anniversary-montreal-protocol-we-are-all-ozone-heroes |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2016''' : ಓಝೋನ್ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ: ವಿಶ್ವದ ಏಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಇದರ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ. <ref>{{Cite web |title=Ozone And Climate: Restored By A World United {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/ozone-and-climate-restored-world-united |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> * '''2015''' : 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಒಗ್ಗಟಿನಿಂದ. <ref>{{Cite web |title=Precious Ozone: 30th Anniversary Of The Vienna Convention And International Ozone Day 2015 {{!}} Ozone Secretariat |url=https://ozone.unep.org/ozone-day/precious-ozone-30th-anniversary-vienna-convention-and-international-ozone-day-2015 |access-date=2024-04-26 |website=ozone.unep.org}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.un.org/en/observances/ozone-day UN - ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ] * [https://web.archive.org/web/20080919030030/http://www.nrca.org/newscenter/Press_releases/Archive/1999/pr990908.htm ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಓಝೋನ್ ದಿನವಾಗಿದೆ <nowiki>[sic]</nowiki>] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ]] [[ವರ್ಗ:ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] kwccuuwz83aqbrcpilclfc0w4ruaup5 0 159026 1377668 1239205 2026-07-29T10:26:19Z Sudheerbs 63909 Changed redirect target from [[ಸುಧೀಂದ್ರ ವೆಂಕಟೇಶ್]] to [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] 1377668 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] sobtiu2wcxgp8eezylqeyu22nhv2g2a 1377669 1377668 2026-07-29T10:30:57Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ3]] ಪುಟವನ್ನು [[ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸಮನಾಂತರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1377668 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] sobtiu2wcxgp8eezylqeyu22nhv2g2a 10 160106 1377623 1321804 2026-07-27T16:48:25Z en>Colonies Chris 0 1377623 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{navbar|Template:Infobox mapframe/doc/parameters|plain=y|style=float: right;}}</includeonly><nowiki></nowiki> *Basic {{template link|Infobox mapframe}} parameters:{{#if:{{{noprefix|}}}||<nowiki></nowiki> **'''mapframe''' – Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default. ''Default:'' {{{mapframe|no}}}{{#if:{{{onByDefault|}}}|, ''but also modified by onByDefault''}} *** Internal ''onByDefault'' parameter: {{{onByDefault|''not specified''}}} **{{#if:{{{noprefix|}}}||'''mapframe-coordinates''' or '''mapframe-coord''' or}} '''coordinates''' or '''coord''' – Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{template link|Coord}} template, e.g. {{parameter|coord|2={{template link expanded|Coord|12.34|N|56.78|E}}}}. ''Default:'' {{{mapframe-coordinates|{{{mapframe-coord|{{{coordinates|{{{coord|''coordinates from Wikidata [[d:Property:P625]]''}}}}}}}}}}}} **'''mapframe-caption''' – Caption for the map. ''Default'': {{{mapframe-caption|''blank'' (or if {{parameter|mapframe-geomask}} is set, "Location in {{kbd|geomask's label}}")}}} **'''mapframe-custom''' – Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{template link expanded|maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, most mapframe parameters will be ignored. ''Default'': ''not specified''}} **{{#if:{{{noprefix|}}}|'''id'''|'''mapframe-id''' or '''id''' or '''qid'''}} – Id (Q-number) of Wikidata item to use. ''Default:'' ''item for current page'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}wikidata''' – Set to {{code|yes}} to show all shape/line features from OpenStreetMap. ''Default:'' {{{mapframe-wikidata|''not specified''}}} *Customise which features are displayed: **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}point''' – Turn off display of point feature by setting to {{code|none}}. Force point marker to be displayed by setting to {{code|on}}. ''Default:'' {{{mapframe-point|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape''' – Turn off display of shape feature by setting to {{code|none}}. Force display of shape by setting to {{code|on}}. Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to {{code|inverse}}. ''Default:'' {{{mapframe-shape|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line''' – Turn off display of line feature by setting to {{code|none}}. Force display of line by setting to {{code|on}}. ''Default:'' {{{mapframe-line|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask''' – Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. <code>P17</code> for {{Wikidata entity link|P17}}, <code>P131</code> for {{Wikidata entity link|P131}}). ''Default:'' {{{mapframe-geomask|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}switcher''' – set to {{code|auto}} or {{code|geomasks}} or {{code|zooms}} to enable [[Template:Switcher]]-style switching between multiple mapframes. ''Default:'' {{{mapframe-switcher|''not specified''}}} ***{{code|auto}} – switch geomasks found in {{Wikidata entity link|P276}} and {{Wikidata entity link|P131}} statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. ***{{code|geomasks}} – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask''' parameter ***{{code|zooms}} – switch between "zoomed in"/"zoomed midway"/"zoomed out", where "zoomed in" is the default zoom (with a minimum of {{code|3}}), "zoomed out" is {{code|1}}, and "zoomed midway" is the average *Other optional parameters: **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-width''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}width''' – Frame width. ''Default:'' {{{mapframe-frame-width|270}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-height''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}height''' – Frame height. ''Default:'' {{{mapframe-frame-height|200}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-fill''' – Color used to fill shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-fill|#606060}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-fill-opacity''' – Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1. ''Default:'' {{{mapframe-shape-fill-opacity|0.1}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-colour''' – Color of line features, and outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-stroke-color|{{{mapframe-stroke-colour|#ff0000}}}}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-colour''' – Color of line features. ''Default:'' {{{mapframe-line-stroke-color|{{{mapframe-line-stroke-colour|#ff0000}}}}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-colour''' – Color of outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-stroke-color|{{{mapframe-shape-stroke-colour|#ff0000}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-width''' – Width of line features, and outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-stroke-width|2}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-width''' – Width of outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-stroke-width|2}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-width''' – Width of line features. ''Default:'' {{{mapframe-line-stroke-width|5}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker''' – Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options. ''Default:'' {{{mapframe-marker|''not specified (i.e. blank)''}}} ***Can also be set to {{code|blank}} to override any default marker symbol **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker-colour''' – Background color for the marker. ''Default:'' {{{mapframe-marker-color|{{{mapframe-marker-colour|#5E74F3}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-colour''' – Color of outline of geomask shape. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-stroke-color|{{{mapframe-geomask-stroke-colour|#555555}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-width''' – Width of outline of geomask shape. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-stroke-width|1}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-fill''' – Color used to fill outside geomask features. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-fill|#606060}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-fill-opacity''' – Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-fill-opacity|0.25}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}zoom''' – Set the zoom level, from "1" (map of earth) to "18" (maximum zoom in), to be used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area. ''Default:'' {{{mapframe-zoom|10}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}length_km {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}length_mi {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}area_km2 {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}area_mi2''' – Determine zoom level by passing in object's length (in kilometres or miles) or area (in square kilometres or square miles). ''Default:'' ''{{{mapframe-length_km|not specified}}} / {{{mapframe-length_mi|not specified}}} / {{{mapframe-area_km2|not specified}}} / {{{mapframe-area_mi2|not specified}}}'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-coordinates''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-coord''' – Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{template link|coord}}. ''Default:'' ''derived from item coordinates'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}type''' – Set the type of the object, with the same usage as {{template link|coord}}. ''Default:'' {{{mapframe-type|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}population''' – Set the population, useful with type="city", for {{template link|Infobox dim}}. ''Default:'' {{{mapframe-population|''not specified''}}} {{#if:{{{deprecated|}}}|<nowiki></nowiki> *Deprecated parameters **{{gray|1='''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-lat''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-latitude'''}} – Alternate latitude coordinate for initial placement of map; default is derived from item coordinates **{{gray|1='''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-long''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-longitude'''}} – Alternate longitude coordinate for initial placement of map; default is derived from item coordinates }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> m9i7fxps41pg486hh7627679kudsuol 1377624 1377623 2026-07-29T03:08:38Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_mapframe/doc/parameters]] 1377623 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{navbar|Template:Infobox mapframe/doc/parameters|plain=y|style=float: right;}}</includeonly><nowiki></nowiki> *Basic {{template link|Infobox mapframe}} parameters:{{#if:{{{noprefix|}}}||<nowiki></nowiki> **'''mapframe''' – Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default. ''Default:'' {{{mapframe|no}}}{{#if:{{{onByDefault|}}}|, ''but also modified by onByDefault''}} *** Internal ''onByDefault'' parameter: {{{onByDefault|''not specified''}}} **{{#if:{{{noprefix|}}}||'''mapframe-coordinates''' or '''mapframe-coord''' or}} '''coordinates''' or '''coord''' – Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{template link|Coord}} template, e.g. {{parameter|coord|2={{template link expanded|Coord|12.34|N|56.78|E}}}}. ''Default:'' {{{mapframe-coordinates|{{{mapframe-coord|{{{coordinates|{{{coord|''coordinates from Wikidata [[d:Property:P625]]''}}}}}}}}}}}} **'''mapframe-caption''' – Caption for the map. ''Default'': {{{mapframe-caption|''blank'' (or if {{parameter|mapframe-geomask}} is set, "Location in {{kbd|geomask's label}}")}}} **'''mapframe-custom''' – Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{template link expanded|maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, most mapframe parameters will be ignored. ''Default'': ''not specified''}} **{{#if:{{{noprefix|}}}|'''id'''|'''mapframe-id''' or '''id''' or '''qid'''}} – Id (Q-number) of Wikidata item to use. ''Default:'' ''item for current page'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}wikidata''' – Set to {{code|yes}} to show all shape/line features from OpenStreetMap. ''Default:'' {{{mapframe-wikidata|''not specified''}}} *Customise which features are displayed: **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}point''' – Turn off display of point feature by setting to {{code|none}}. Force point marker to be displayed by setting to {{code|on}}. ''Default:'' {{{mapframe-point|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape''' – Turn off display of shape feature by setting to {{code|none}}. Force display of shape by setting to {{code|on}}. Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to {{code|inverse}}. ''Default:'' {{{mapframe-shape|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line''' – Turn off display of line feature by setting to {{code|none}}. Force display of line by setting to {{code|on}}. ''Default:'' {{{mapframe-line|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask''' – Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. <code>P17</code> for {{Wikidata entity link|P17}}, <code>P131</code> for {{Wikidata entity link|P131}}). ''Default:'' {{{mapframe-geomask|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}switcher''' – set to {{code|auto}} or {{code|geomasks}} or {{code|zooms}} to enable [[Template:Switcher]]-style switching between multiple mapframes. ''Default:'' {{{mapframe-switcher|''not specified''}}} ***{{code|auto}} – switch geomasks found in {{Wikidata entity link|P276}} and {{Wikidata entity link|P131}} statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. ***{{code|geomasks}} – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask''' parameter ***{{code|zooms}} – switch between "zoomed in"/"zoomed midway"/"zoomed out", where "zoomed in" is the default zoom (with a minimum of {{code|3}}), "zoomed out" is {{code|1}}, and "zoomed midway" is the average *Other optional parameters: **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-width''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}width''' – Frame width. ''Default:'' {{{mapframe-frame-width|270}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-height''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}height''' – Frame height. ''Default:'' {{{mapframe-frame-height|200}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-fill''' – Color used to fill shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-fill|#606060}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-fill-opacity''' – Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1. ''Default:'' {{{mapframe-shape-fill-opacity|0.1}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-colour''' – Color of line features, and outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-stroke-color|{{{mapframe-stroke-colour|#ff0000}}}}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-colour''' – Color of line features. ''Default:'' {{{mapframe-line-stroke-color|{{{mapframe-line-stroke-colour|#ff0000}}}}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-colour''' – Color of outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-stroke-color|{{{mapframe-shape-stroke-colour|#ff0000}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}stroke-width''' – Width of line features, and outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-stroke-width|2}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}shape-stroke-width''' – Width of outlines of shape features. ''Default:'' {{{mapframe-shape-stroke-width|2}}} ***'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}line-stroke-width''' – Width of line features. ''Default:'' {{{mapframe-line-stroke-width|5}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker''' – Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options. ''Default:'' {{{mapframe-marker|''not specified (i.e. blank)''}}} ***Can also be set to {{code|blank}} to override any default marker symbol **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}marker-colour''' – Background color for the marker. ''Default:'' {{{mapframe-marker-color|{{{mapframe-marker-colour|#5E74F3}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-color''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-colour''' – Color of outline of geomask shape. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-stroke-color|{{{mapframe-geomask-stroke-colour|#555555}}}}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-stroke-width''' – Width of outline of geomask shape. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-stroke-width|1}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-fill''' – Color used to fill outside geomask features. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-fill|#606060}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}geomask-fill-opacity''' – Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1. ''Default:'' {{{mapframe-geomask-fill-opacity|0.25}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}zoom''' – Set the zoom level, from "1" (map of earth) to "18" (maximum zoom in), to be used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area. ''Default:'' {{{mapframe-zoom|10}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}length_km {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}length_mi {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}area_km2 {{nobold|or}} {{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}area_mi2''' – Determine zoom level by passing in object's length (in kilometres or miles) or area (in square kilometres or square miles). ''Default:'' ''{{{mapframe-length_km|not specified}}} / {{{mapframe-length_mi|not specified}}} / {{{mapframe-area_km2|not specified}}} / {{{mapframe-area_mi2|not specified}}}'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-coordinates''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-coord''' – Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{template link|coord}}. ''Default:'' ''derived from item coordinates'' **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}type''' – Set the type of the object, with the same usage as {{template link|coord}}. ''Default:'' {{{mapframe-type|''not specified''}}} **'''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}population''' – Set the population, useful with type="city", for {{template link|Infobox dim}}. ''Default:'' {{{mapframe-population|''not specified''}}} {{#if:{{{deprecated|}}}|<nowiki></nowiki> *Deprecated parameters **{{gray|1='''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-lat''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-latitude'''}} – Alternate latitude coordinate for initial placement of map; default is derived from item coordinates **{{gray|1='''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-long''' or '''{{#if:{{{noprefix|}}}||mapframe-}}frame-longitude'''}} – Alternate longitude coordinate for initial placement of map; default is derived from item coordinates }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> m9i7fxps41pg486hh7627679kudsuol 2 172880 1377543 1323914 2026-07-28T18:14:46Z ಪರಿಸರ ಮಂಜು 97299 /* */ 1377543 wikitext text/x-wiki ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ: ಹೆಸರು: ಡಾ. ಪರಿಸರ ಮಂಜು, ವೃಕ್ಷ ಸಂರಕ್ಷಕ, ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಪರಿಸರ ಸಾಹಿತಿ..‌ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವ ಸಂರಕ್ಷಣೆ   ಸೇವಾ ಅವದಿ : 25 ವರ್ಷಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಚಿನೆ:- ಸುಮ್ಮನಿದ್ದಾರೆ ನೀವು, ಕಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲನಾವು ( ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ) , ನಾ ಕಂಡ ಪರಿಸರ ( ಕವನ ಸಂಕಲನ), ಮಿಡಿದ ಮರಗಳು ( ಲೇಖನಗಳು ), ವೃಕ್ಷಪುರದ ಮಂಜಣ್ಣ (ನಾಟಕ), ರೌಡಿ ರಂಗ ( ಸಲಗನ ದಂತ ಕಥೆ ), ಕೊನೋಕರ್ಪಸ್ ( ದುಬೈ ಗಿಡ) ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ವರ್ಷದ ಕನ್ನಡಿಗ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ,  ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆ 2023ನೇ ವಿಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,  ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಕುವೆಂಪು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ರತ್ನ, ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪರಿಸರವಾದಿ,  ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ, ಪರಿಸರ ಮಿತ್ರ, ಮಹದೇವಪುರ ರತ್ನ, ಭಾರತ ಸೇವಾ ರತ್ನ,  ಪ್ರಕೃತಿಮಾತ ವರಪುತ್ರ, ಭಾರತ ರತ್ನ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸೇವಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ.. ಪರಿಸರ ಮಂಜು ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ :        ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವಾರ್ಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ೫ ವರ್ಷದ ಸೇವೆ : 2016ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ವಾರ್ಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯ, ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಶಿಬಿರಗಳು, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಕನ್ನಡ ಹಬ್ಬ, ಸಮ್ಮೇಳನ, ಕನ್ನಡ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜ ಸ್ಥಂಭ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕನ್ನಡ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2012 ರಿಂದ ಮಿಡಿತ ಫೌಂಡೇಶನ್ ( ಪರಿಸರ - ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ)   -  ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸ್ಥಳಿಯರು, ಸ್ನೇಹಿತ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದು ಸಾವಿರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯ, ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಶಿಬಿರ, ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ, ಜಾಗೃತಿ ಬೀದಿ ನಾಟಕ ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ಕಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಆಂದೋಲಗಳು, ಮರಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಸ್ಥೆವತಿಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಗಿತ್ವದಿಂದ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2022ರಿಂದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ವೇದಿಕೆ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆ, ನೀರು, ನೆಲ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪರಿಸರ ದಿನ : ಪತ್ರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸೇವೆ ಉರಗ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಸೇವೆ : ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಶಾವ ಸಂಸ್ಕಾರ:. ಪ್ರಾಣಿ‌ಪಕ್ಷಿಗಳ ದಾಹ ನೇಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ : ೧೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಶಿಬಿರ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಯುವಕರಿಗೆ ಮಾದರಿ‌ ವ್ಯಕ್ತಿ : " ಶಾಲೆಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ಮಂಜು"  : ಮರಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೋರಾಟ: ಅನಾಥ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ  ಚಿಕಿತ್ಸೆ ‌ಹಾಗೂ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ  ಶವಸಂಸ್ಕಾರ : . " ನೇಚರ್ ಕೇಕ್ " ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗ ೫ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೋಷಣೆ : " ೧ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಸಿಗಳ ವಿತರಣೆ " . " ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಶಿಬಿರಗಳು " " ಟಿವಿ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ " ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ‌ಸೇವೆ; ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ವೇದಿಕೆ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ   2018ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ : 2021- ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಕ್  ದಾಖಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತಿತರ.... iltvn0ny8wg7jmsqcn6793arhqdpzte 0 174162 1377654 1333849 2026-07-29T07:35:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377654 wikitext text/x-wiki [[File:Anja Paerson Aspen.jpg|thumb|2006 ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಪೆನ್ (ಕೊಲೊರಾಡೋ)|ಆಸ್ಪೆನ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಂಜಾ ಪಾರ್ಸನ್]] [[File:Anjamonaco.jpg|thumb|2006 ರಲ್ಲಿ ಮೊನಾಕೊದಲ್ಲಿ ಅಂಜಾ ಪಾರ್ಸನ್]] ''ಅಂಜಾ ಸೋಫಿಯಾ ಟೆಸ್ ಪಾರ್ಸನ್'' ಜನನ 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 1981) ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ನ ಮಾಜಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್/ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯರ್. ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರು, FIS ಆಲ್ಪೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಬಾರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2007 FIS ಆಲ್ಪೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಟ್ಟು 42 ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="fis">{{FIS alpine skier | 45786 }}</ref> ==ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ== ಪಾರ್ಸನ್ Tärnaby ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,<ref>{{cite web | url=https://sok.se/idrottare/idrottare/a/anja-parson.html | title=Anja Pärson | publisher=[[Swedish Olympic Committee]] | access-date=2025-04-22 | archive-date=2025-04-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250419025845/https://sok.se/idrottare/idrottare/a/anja-parson.html | url-status=dead }}</ref> ಸ್ವೀಡನ್, ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಜನರು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Anjas hemliga liv |url=https://www.expressen.se/sport/alpint/anjas-hemliga-liv/ |access-date=11 October 2022 |work=Expressen |archive-date=11 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011204224/https://www.expressen.se/sport/alpint/anjas-hemliga-liv/ |url-status=live }}</ref> ಪಾರ್ಸನ್‌ಳನ್ನು ಅವಳ ಸಹೋದರಿ ಫ್ರಿಡಾ ಸ್ಕೀ ರೇಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಈಗ ಅವಳ ತಂದೆ ಆಂಡರ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಓಟವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕ್ರಾನ್ಸ್-ಮೊಂಟಾನಾ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್ 15 ರಂದು 1998 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್|1998) ನಡೆದ ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್/ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೊಸ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಆ ಓಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 25 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು 17 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1999 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮ್ಯಾಮತ್ ಮೌಂಟೇನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಲ್ಪೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಓಟವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಸೇಂಟ್ ಆಂಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು 2002 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್/2002 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಲೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕಂಚಿನ ಪದಕ]] ಗೆದ್ದರು, ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಲೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2006 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್/2006 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಪಾರ್ಸನ್ 2004 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್|2004 ಮತ್ತು 2005 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್/2005 ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ನಂತರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಿಂದ, ತನ್ನ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಜಾನಿಕಾ ಕೊಸ್ಟೆಲಿಕ್ ಗಿಂತ ಕೇವಲ 3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಮಾರ್ಚ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಸೆಸಾನಾ ಸ್ಯಾನ್ ಸಿಕಾರಿಯೊ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೂರ್ವ-ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸೂಪರ್-ಜಿ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ (ಸ್ಕೀ ಸ್ಪರ್ಧೆ)/ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 42 ವಿಶ್ವಕಪ್ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾರ್ಸನ್ FIS ಆಲ್ಪೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, 2001 ರಲ್ಲಿ (ಸ್ಲಾಲೋಮ್), 2003 ರಲ್ಲಿ (ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್), 2005 ರಲ್ಲಿ (ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್, ಸೂಪರ್-ಜಿ) ಮತ್ತು 2007 ರಲ್ಲಿ (ಸೂಪರ್-ಜಿ, ಸೂಪರ್ ಕಂಬೈನ್ಡ್, ಡೌನ್‌ಹಿಲ್). ಇವು 2001, 2005, 2007 ಮತ್ತು 2011 ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ Åre ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಕೀಯರ್ ಆದರು. ಪಾರ್ಸನ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 17 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ಲ್ ಕ್ರಾಂಜ್ ಅವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. ಪುರುಷರ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೆಜೆಟಿಲ್ ಆಂಡ್ರೆ ಅಮೋಡ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಸೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, 20 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ. ಎರಡು ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಋತುಗಳ ನಂತರ (2007 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ 2006/07 ಮತ್ತು 2008 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್/ 2007/08 ಅವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು), ಅವರು 2009 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್/2008/09 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. 2010 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಲಿಂಡ್ಸೆ ವಾನ್ ಅವರನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಾರ್ಸನ್ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕೊನೆಯ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 60 ಮೀಟರ್ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪತನವಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಗಂಭೀರ ಗಾಯದಿಂದ ಬಳಲಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/idUSTRE61H07W20100218|last=Vignal|first=Patrick|title=Paerson soars in scary crash|work=[[Reuters]]|date=18 February 2010|access-date=29 July 2013|archive-date=30 March 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100330233906/http://www.reuters.com/article/idUSTRE61H07W20100218|url-status=live}}</ref> ಅವರು ಪತನದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಇಳಿಜಾರಿನ ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸತತ ಹತ್ತು ವಿಶ್ವಕಪ್ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ಹನ್ನೊಂದು ಸತತ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ರೇಸ್ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಆಲ್ಬರ್ಟೊ ಟೊಂಬಾ ಮತ್ತು ವ್ರೆನಿ ಷ್ನೈಡರ್ ಗಿಂತ ಮಾತ್ರ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರೆನೇಟ್ ಗೋಟ್ಸ್ಚ್ಲ್, ಇಂಗೆಮರ್ ಸ್ಟೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲಾ ಶಿಫ್ರಿನ್ ಅವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 12, 2012 ರಂದು, ಪಾರ್ಸನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಸ್ಕ್ಲಾಡ್ಮಿಂಗ್''' ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.fisalpine.com/news/anja-parson-announces-retirement,1794.html |title=Audi FIS Alpine Ski World Cup – Anja Pärson announces retirement |publisher=[[FIS Alpine Ski World Cup]] |date=12 March 2012 |access-date=29 July 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120830050920/http://www.fisalpine.com/news/anja-parson-announces-retirement%2C1794.html |archive-date=30 August 2012}}</ref> ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸೋಚಿ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೪ ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಯಾಸಾಟ್ (ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೂರದರ್ಶನ ಸೇವೆ)ಗೆ ಪರಿಣಿತ ನಿರೂಪಕಿಯಾದರು. ೨೦೧೫ ರಿಂದ, ಪಾರ್ಸನ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಸಾರಕರಾದ ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=gravid>{{cite news|last1=Sunnervik|first1=Linus|last2=Sporrong|first2=Olle|date=16 January 2015|title=Anja Pärson gravid – visade upp sin mage|trans-title=Anja Paerson is pregnant – showed off her belly|url=http://www.expressen.se/sport/anja-parson-gravid---visade-upp-sin-mage/|newspaper=[[Expressen]]|access-date=18 January 2015|language=sv|archive-date=18 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118202904/http://www.expressen.se/sport/anja-parson-gravid---visade-upp-sin-mage/|url-status=live}}</ref> ಪಾರ್ಸನ್ TV4 (ಸ್ವೀಡನ್) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಲೆಟ್ಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ 2017 ಎಂಬ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sydsvenskan.se/2017-01-13/anja-parson-till-lets-dance|title=Anja Pärson till "Let's dance"|date=13 January 2017|access-date=29 March 2017|archive-date=18 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118222110/http://www.sydsvenskan.se/2017-01-13/anja-parson-till-lets-dance|url-status=live}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಪರ್ಸನ್ನ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ Fjällvinden, Tärnaby, ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ದಂತಕಥೆ ಇಂಗೆಮಾರ್ ಸ್ಟೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಗ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಸೇರಿದ್ದು ಅದೇ. ಆಕೆಯ ಎತ್ತರ 170&nbsp;ಸೆಂ<ref>{{cite news|url=http://www.svd.se/sportspel/nyheter/artikel_274517.svd |date=8 February 2006 |work=[[Svenska Dagbladet]] |title=The Swedish team for the 2006 Olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213210259/http://www.svd.se/sportspel/nyheter/artikel_274517.svd |archive-date=13 February 2009 |url-status=live |df=dmy }}</ref> (5 ಅಡಿ 7 ಇಂಚು). ಅವರಿಗೆ 2006 ಮತ್ತು 2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೆನ್ಸ್ಕಾ ಡಾಗ್ಬ್ಲಾಡೆಟ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ನೀಡಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಕ್ರೀಡಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊನಾಕೊದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು 2012 ರಿಂದ ಉಮಿಯಾನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{in lang|sv}} [http://www.svd.se/sport/parson-flyttar-hem-och-bildar-familj_7298293.svd Pärson flyttar hem och bildar familj | Sport | SvD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102230249/http://www.svd.se/sport/parson-flyttar-hem-och-bildar-familj_7298293.svd |date=2 November 2013 }}. Svd.se (23 June 2012). Retrieved 29 July 2013.</ref> ಜೂನ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಸನ್ ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ರೇಡಿಯೋ/ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ''ಸೊಮ್ಮಾರ್ (ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)/ಸೊಮ್ಮಾರ್'' ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಫಿಲಿಪ್ಪಾ ರಾಡಿನ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{in lang|sv}} [http://www.svd.se/sport/anja-parson-plotsligt-foll-jag-pladask_7298025.svd Anja Pärson: Plötsligt föll jag pladask | Sport | SvD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140322222046/http://www.svd.se/sport/anja-parson-plotsligt-foll-jag-pladask_7298025.svd |date=22 March 2014 }}. Svd.se (23 June 2012). Retrieved 29 July 2013.</ref> ಅವರ ಮಗ ಎಲ್ವಿಸ್ ಜುಲೈ 4, 2012 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{in lang|sv}} [http://www.svd.se/sport/anja-parson-fick-en-son_7326491.svd Anja Pärson fick en son | Sport | SvD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102230040/http://www.svd.se/sport/anja-parson-fick-en-son_7326491.svd |date=2 November 2013 }}. Svd.se (6 July 2012). Retrieved 29 July 2013.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2014 ರಂದು, ಅಂಜಾ ಪಾರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪಾ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಉಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಮಾಜಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ನಾಯಕಿ ಮೋನಾ ಸಾಹ್ಲಿನ್ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last1=Niklasson|first1=Anette|last2=Emanuelsson|first2=Eric|date=2 August 2014|title=Anja Pärson och Filippa Rådin har gift sig|trans-title=Anja Paerson and Filippa Rådin get married|url=http://www.aftonbladet.se/nyheter/article19307111.ab|newspaper=[[Aftonbladet]]|access-date=4 August 2014|language=sv|archive-date=28 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140828194113/http://www.aftonbladet.se/nyheter/article19307111.ab|url-status=live}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ದಂಪತಿಗಳು ಪಾರ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮಗುವಿಗೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು,<ref name=gravid/> ಮೇ 2015 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯನ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗ.<ref>{{cite news|last=Friberg|first=Anna|date=27 May 2015|title=Anja och Filippa har fått sitt andra barn|trans-title=Anja and Filippa has received their second child|url=http://www.expressen.se/sport/anja-och-filippa-har-fatt-sitt-andra-barn/|newspaper=Expressen|access-date=19 December 2015|language=sv|archive-date=22 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222111616/http://www.expressen.se/sport/anja-och-filippa-har-fatt-sitt-andra-barn/|url-status=live}}</ref> ==ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು== ===ಋತುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು=== {| class=wikitable style="text-align:center" |- ! ಸೀಸನ್ !! ವಯಸ್ಸು !! ಒಟ್ಟಾರೆ !! ಸ್ಲಾಲೋಮ್ !! ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ !! ಸೂಪರ್-ಜಿ !! ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ !! ಸಂಯೋಜಿತ |- | [[1999 Alpine Skiing World Cup|1999]] || ''17'' || 12 || style="background:#c96;"|3 || 12 || – || – || – |- | [[2000 Alpine Skiing World Cup|2000]] || ''18'' || 8 || style="background:#c96;"|3 || 15 || 39 || – || – |- | [[2001 Alpine Skiing World Cup|2001]] || ''19'' || 11 || 10 || style="background:silver;"|2 || – || – || – |- | [[2002 Alpine Skiing World Cup|2002]] || ''20'' || 5 || style="background:#c96;"|3 || style="background:#c96;"|3 || – || – || – |- | [[2003 Alpine Skiing World Cup|2003]] || ''21'' || style="background:#c96;"|3 || style="background:silver;"|2 || style="background:gold;"|1 || 34 || – || – |- | [[2004 Alpine Skiing World Cup|2004]] || ''22'' || style="background:gold;"|1 || style="background:gold;"|1 || style="background:gold;"|1 || 15 || 42 || – |- | [[2005 Alpine Skiing World Cup|2005]] || ''23'' || style="background:gold;"|1 || 6 || style="background:silver;"|2 || 4 || 8 || style="background:silver;"|2 |- | [[2006 Alpine Skiing World Cup|2006]] || ''24'' || style="background:silver;"|2 || style="background:#c96;"|3 || style="background:gold;"|1 || 9 || 7 || style="background:silver;"|2 |- | [[2007 Alpine Skiing World Cup|2007]] || ''25'' || 5 || 12 || 13 || 6 || 4 || 14 |- | [[2008 Alpine Skiing World Cup|2008]] || ''26'' || 6 || 15 || 15 || 7 || 4 || style="background:#c96;"|3 |- | [[2009 Alpine Skiing World Cup|2009]] || ''27'' || style="background:#c96;"|3 || 10 || 16 || 4 || 7 || style="background:gold;"|1 |- | [[2010 Alpine Skiing World Cup|2010]] || ''28'' || style="background:#c96;"|3 || 16 || 10 || 7 || style="background:#c96;"|3 || style="background:silver;"|2 |- | [[2011 Alpine Skiing World Cup|2011]] || ''29'' || 8 || 37 || 25 || 5 || 5 || 6 |- | [[2012 Alpine Skiing World Cup|2012]] || ''30'' || 32 || – || 39 || 21 || 28 || 9 |} ===ಸೀಸನ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು=== 7 ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು (ಒಟ್ಟಾರೆ 2, 3 ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್, 1 ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್, 1 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿತ) {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! scope="col" | ಸೀಸನ್ ! scope="col" | ವಿಭಾಗ |- | scope="row" | [[2003 Alpine Skiing World Cup|2003]] | ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | rowspan=3 | [[2004 Alpine Skiing World Cup|2004]]||'''ಒಟ್ಟಾರೆ''' |- | ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | [[2005 Alpine Skiing World Cup|2005]]||'''ಒಟ್ಟಾರೆ''' |- | [[2006 Alpine Skiing World Cup|2006]]||ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | [[2009 Alpine Skiing World Cup|2009]]||ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿತ/ ಸಂಯೋಜಿತ |} ===ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೇಸ್‌ಗಳು=== 42 ಗೆಲುವುಗಳು (6 ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ (ಸ್ಕೀ ಸ್ಪರ್ಧೆ), 4 ಸೂಪರ್, 11 ಜೈಂಟ್ ಸ್ಲಾಲೋಮ್, 18 ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್, 3 ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿತ) {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! scope="col" | ಋತು ! scope="col" | ದಿನಾಂಕ ! scope="col" | ಸ್ಥಳ ! scope="col" | ವಿಭಾಗ |- ! scope="row" | [[1999 Alpine Skiing World Cup|1999]] | style="text-align:right;"| 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 | style="text-align:left;"|{{flagicon|USA}} ಮ್ಯಾಮತ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಸ್ಕೀ ಏರಿಯಾ, USA | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ |- ! scope="row" rowspan="4" | [[2002 Alpine Skiing World Cup|2002]] | style="text-align:right;"| 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2001 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} [[Sestriere]], Italy |ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2001 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} [[Lienz]], Austria | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 5 ಜನವರಿ 2002 | rowspan="2" style="text-align:left;"|{{flagicon|SLO}} [[Maribor]], Slovenia | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 6 ಜನವರಿ 2002 | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- ! scope="row" rowspan="6" | [[2003 Alpine Skiing World Cup|2003]] | style="text-align:right;"| 30 Nov 2002 | style="text-align:left;"|{{flagicon|USA}} [[Aspen Mountain (ski area)|Aspen]], USA | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2002 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} Sestriere, Italy | ಕೆಒ-ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 19 ಜನವರಿ 2003 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} [[Cortina d'Ampezzo]], Italy | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 25 ಜನವರಿ 2003 | rowspan="2" style="text-align:left;"|{{flagicon|SLO}} Maribor, Slovenia | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 26 ಜನವರಿ 2003 | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 6 ಮಾರ್ಚ್ 2003 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SWE}} [[Åre Ski Area|Åre]], Sweden | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- ! scope="row" rowspan="11"| [[2004 Alpine Skiing World Cup|2004]] | style="text-align:right;"| 28 ನವೆಂಬರ್ 2003 | rowspan="2" style="text-align:left;"|{{flagicon|USA}} [[Park City Mountain Resort|Park City]], USA | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 29 ನವೆಂಬರ್ 2003 | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} [[Madonna di Campiglio]], Italy | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} Lienz, Austria | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 5 ಜನವರಿ 2004 | style="text-align:left;"|{{flagicon|FRA}} [[Megève]], France | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 24 ಜನವರಿ 2004 | rowspan=2 style="text-align:left;"|{{flagicon|SLO}} Maribor, Slovenia | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 25 ಜನವರಿ 2004 | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004 | rowspan=2 style="text-align:left;"|{{flagicon|GER}} [[Zwiesel]], Germany | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004 | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SWE}} Åre, Sweden | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 14 ಮಾರ್ಚ್ 2004 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} Sestriere, Italy | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- ! scope="row" rowspan="4" | [[2005 Alpine Skiing World Cup|2005]] | style="text-align:right;"| 23 ನವೆಂಬರ್ 2004 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} [[Sölden]], Austria | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 23 ಜನವರಿ 2005 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SLO}} Maribor, Slovenia | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2005 | rowspan=2 style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} [[San Sicario]], Italy | ಸೂಪರ್-ಜಿ |- | style="text-align:right;"| 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2005 |ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ (ಸ್ಕೀ ಸ್ಪರ್ಧೆ) |- ! scope="row" rowspan="8" | [[2006 Alpine Skiing World Cup|2006]] | style="text-align:right;"| 11 Dec 2005 | style="text-align:left;"|{{flagicon|USA}} Aspen, USA | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005 | style="text-align:left;"|{{flagicon|CZE}} [[Špindlerův Mlýn]], Czech Republic | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} Lienz, Austria | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 13 ಜನವರಿ 2006 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} [[Bad Kleinkirchheim]], Austria | ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ |- | style="text-align:right;"| 27 ಜನವರಿ 2006 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} Cortina d'Ampezzo, Italy | ಸೂಪರ್-ಜಿ |- | style="text-align:right;"| 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006 | style="text-align:left;"|{{flagicon|GER}} [[Ofterschwang]], Germany | ದೈತ್ಯ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 11 ಮಾರ್ಚ್ 2006 | style="text-align:left;"|{{flagicon|FIN}} [[Levi (Finland)|Levi]], Finland | ಸ್ಲಾಲೋಮ್ |- | style="text-align:right;"| 15 ಮಾರ್ಚ್ 2006 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SWE}} Åre, Sweden | ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ |- ! scope="row" | [[2007 Alpine Skiing World Cup|2007]] | style="text-align:right;"| 15 ಮಾರ್ಚ್ 2007 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SUI}} [[Lenzerheide]], Switzerland | ಸೂಪರ್-ಜಿ |- ! scope="row" rowspan="3" | [[2008 Alpine Skiing World Cup|2008]] | style="text-align:right;"| 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 | rowspan="2" style="text-align:left;"|{{flagicon|SUI}} [[St. Moritz]], Switzerland | ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ |- | style="text-align:right;"| 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 | ಸೂಪರ್-ಜಿ |- | style="text-align:right;"| 9 ಮಾರ್ಚ್ 2008 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SUI}} [[Crans-Montana]], Switzerland | ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿತ |- ! scope="row" rowspan="2" | [[2009 Alpine Skiing World Cup|2009]] | style="text-align:right;"| 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SUI}} St. Moritz, Switzerland | ಸಂಯೋಜಿತ |- | style="text-align:right;"| 18 ಜನವರಿ 2009 | style="text-align:left;"|{{flagicon|AUT}} [[Altenmarkt im Pongau|Altenmarkt]], Austria | ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ |- ! scope="row" | [[2010 Alpine Skiing World Cup|2010]] | style="text-align:right;"| 29 ಜನವರಿ 2010 | style="text-align:left;"|{{flagicon|SUI}} St. Moritz, Switzerland | ಸಂಯೋಜಿತ |- ! scope="row" | [[2011 Alpine Skiing World Cup|2011]] | style="text-align:right;"| 5 ಮಾರ್ಚ್ 2011 | style="text-align:left;"|{{flagicon|ITA}} [[Tarvisio]], Italy | ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ |} ==ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು== {| class=wikitable style="text-align:center" !&nbsp; ವರ್ಷ &nbsp; !! &nbsp;ವಯಸ್ಸು&nbsp; !! &nbsp;ಸ್ಲಾಲೋಮ್&nbsp; !! &nbsp;ದೈತ್ಯ&nbsp;<br>&nbsp;ಸ್ಲಾಲೋಮ್&nbsp; !! ಸೂಪರ್-ಜಿ !! ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ !!ಸಂಯೋಜಿತ |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 1999|1999]] || ''17'' || DNF1 || DNF1 || — || — || — |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2001|2001]] || ''19'' || style="background:gold;"|1 || style="background:#c96;"|3 || — || — || — |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2003|2003]] || ''21'' || 4 || style="background:gold;"|1 || — || — || — |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2005|2005]] || ''23'' || DNF2 || style="background:gold;"|1 || style="background:gold;"|1 || 7 || style="background:silver;"|2 |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2007|2007]] || ''25'' || style="background:#c96;"|[[FIS Alpine World Ski Championships 2007 – Women's slalom|3]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2007 – Women's giant slalom|DNF2]] || style="background:gold;"|[[FIS Alpine World Ski Championships 2007 – Women's super-G|1]] || style="background:gold;"|[[FIS Alpine World Ski Championships 2007 – Women's downhill|1]] || style="background:gold;"|[[FIS Alpine World Ski Championships 2007 – Women's super combined|1]] |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2009|2009]] || ''27'' || [[FIS Alpine World Ski Championships 2009 – Women's slalom|9]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2009 – Women's giant slalom|15]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2009 – Women's super-G|DNF]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2009 – Women's downhill|12]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2009 – Women's super combined|DNF1]] |- | [[FIS Alpine World Ski Championships 2011|2011]] || ''29'' || — || [[FIS Alpine World Ski Championships 2011 – Women's giant slalom|9]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2011 – Women's super-G|10]] || [[FIS Alpine World Ski Championships 2011 – Women's downhill|11]] || style="background:#c96;"|[[FIS Alpine World Ski Championships 2011 – Women's super combined|3]] |} <ref>{{cite web|title=Athlete: PAERSON Anja|url=http://data.fis-ski.com/dynamic/athlete-biography.html?sector=AL&competitorid=45786&type=result&category=WSC&season=ALL&sort=&discipline=ALL&position=&place=&Submit=Search&limit=50|publisher=[[International Ski Federation]]|access-date=26 April 2016|archive-date=30 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160530150718/http://data.fis-ski.com/dynamic/athlete-biography.html?sector=AL&competitorid=45786&type=result&category=WSC&season=ALL&sort=&discipline=ALL&position=&place=&Submit=Search&limit=50|url-status=live}}</ref> ==ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು== {| class=wikitable style="text-align:center" !&nbsp; ವರ್ಷ &nbsp; !! &nbsp;ವಯಸ್ಸು&nbsp; !! &nbsp;ಸ್ಲಾಲೋಮ್&nbsp; !! &nbsp;ದೈತ್ಯ&nbsp;<br>&nbsp;ಸ್ಲಾಲೋಮ್&nbsp; !! ಸೂಪರ್-ಜಿ !! ಡೌನ್‌ಹಿಲ್ !!ಸಂಯೋಜಿತ |- | [[Alpine skiing at the 2002 Winter Olympics|2002]] || ''20'' || style="background:#c96;"|[[Alpine skiing at the 2002 Winter Olympics – Women's slalom|3]] || style="background:silver;"|[[Alpine skiing at the 2002 Winter Olympics – Women's giant slalom|2]] || — || — || — |- | [[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics|2006]] || ''24'' || style="background:gold;"|[[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics – Women's slalom|1]] || [[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics – Women's giant slalom|6]] || [[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics – Women's super-G|12]] || style="background:#c96;"|[[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics – Women's downhill|3]] || style="background:#c96;"|[[Alpine skiing at the 2006 Winter Olympics – Women's combined|3]] |- | [[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics|2010]] || ''28'' || |[[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics – Women's slalom|DNF2]] || [[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics – Women's giant slalom|22]] || [[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics – Women's super-G|11]] || [[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics – Women's downhill|DNF]] || style="background:#c96;"|[[Alpine skiing at the 2010 Winter Olympics – Women's combined|3]] |- |} <ref>{{cite web|title=Athlete: PAERSON Anja|url=http://data.fis-ski.com/dynamic/athlete-biography.html?sector=AL&competitorid=45786&type=result&category=OWG&season=ALL&sort=&discipline=ALL&position=&place=&Submit=Search&limit=50|publisher=[[International Ski Federation]]|access-date=26 April 2016|archive-date=30 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160530132955/http://data.fis-ski.com/dynamic/athlete-biography.html?sector=AL&competitorid=45786&type=result&category=OWG&season=ALL&sort=&discipline=ALL&position=&place=&Submit=Search&limit=50|url-status=live}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://aftonbladet.se/sportbladet/vintersport/alpint/article484815.ab Tänk det onämnbara. Tänk fem guld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509185006/http://www.aftonbladet.se/sportbladet/vintersport/alpint/article484815.ab |date=9 May 2012 }} {{in lang|sv}} * [https://www.fis-ski.com/DB/general/athlete-biography.html?sectorcode=AL&competitorid=45786&type=cups Anja Pärson] World Cup standings at the International Ski Federation * {{Cite web |url=http://www.head.com/ski/teams/?region=eu&id=36 |title=Head Skis– teams – Anja Pärson |access-date=1 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102031032/http://www.head.com/ski/teams/?region=eu&id=36 |archive-date=2 January 2012 |url-status=bot: unknown }} {{Navboxes | title=Related | list1= {{s-start}} {{s-ach}} {{Succession box|title=[[Svenska Dagbladet Gold Medal]]|before=[[Kajsa Bergqvist]]|after=[[Jonas Jacobsson]]|years=2006, 2007}} {{s-sports|oly}} {{Succession box | before = [[Magdalena Forsberg]] | title = [[List of flag bearers for Sweden at the Olympics|Flagbearer]] for Sweden | years = [[2006 Winter Olympics|Turin 2006]] | after = [[Peter Forsberg]] }} {{s-end}} {{Footer Olympic Champions Slalom Women}} {{Footer World Champions Downhill Women}} {{Footer World Champions Super-G Women}} {{Footer World Champions Giant Slalom Women}} {{Footer World Champions Slalom Women}} {{Footer World Champions Combined Women}} {{Footer World Cup Champions Women}} {{Footer Slalom World Cup Winners Women}} {{Footer Giant Slalom World Cup Winners Women}} {{Footer Alpine combination World Cup Winners Women}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Parson, Anja}} [[Category:1981 births]] [[Category:Swedish female alpine skiers]] [[Category:Alpine skiers at the 2002 Winter Olympics]] [[Category:Alpine skiers at the 2006 Winter Olympics]] [[Category:Alpine skiers at the 2010 Winter Olympics]] [[Category:Olympic alpine skiers for Sweden]] [[Category:Medalists at the 2002 Winter Olympics]] [[Category:Medalists at the 2006 Winter Olympics]] [[Category:Medalists at the 2010 Winter Olympics]] [[Category:Olympic medalists in alpine skiing]] [[Category:Olympic gold medalists for Sweden]] [[Category:Olympic silver medalists for Sweden]] [[Category:Olympic bronze medalists for Sweden]] [[Category:FIS Alpine Ski World Cup champions]] [[Category:Swedish lesbian actresses]] [[Category:Swedish lesbian sportswomen]] [[Category:Swedish LGBTQ broadcasters]] [[Category:Swedish Sámi sportspeople]] [[Category:Sámi actors]] [[Category:Swedish women radio presenters]] [[Category:Swedish expatriate sportspeople in Monaco]] [[Category:People from Tärnaby]] [[Category:Skiers from Västerbotten County]] [[Category:Living people]] [[Category:LGBTQ skiers]] [[Category:21st-century Swedish LGBTQ people]] [[Category:Sámi LGBTQ people]] [[Category:21st-century Swedish sportswomen]] [[Category:Sámi women]] [[Category:Tärna IK Fjällvinden skiers]] 1d0vvtfh2neq7yux1hzak19vf3bfez5 0 177218 1377636 1373542 2026-07-29T03:55:24Z Erahulkulkarni 32404 /* ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳು */ links updated to web archive org 1377636 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] {{Infobox university | name = ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ | image = [[ಚಿತ್ರ:Anuvartik Mirji Bharatesh Institute of Technology logo.jpeg | 200 px | center | ]] | motto = ''तेजस्वि नावधीतमस्तु'' {{small | ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]) }} <br /> ''ತೇಜಸ್ವಿ ನವಧೀತಮಸ್ತು'' <br /> {{small | ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಲಿ}} | established = ೨೦೨೪ <ref name="AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025">{{cite web |title=List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025 Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615132003/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |url-status=dead }}</ref> <ref name="VTU Belagavi Affiliated Colleges">{{cite web |title=Belagavi Affiliated Colleges|url=https://vtu.ac.in/belagavi-affiliated-colleges |publisher=Visvesvaraya Technological University}}</ref> | principal = ವೀಣಾ ಕರ್ಚಿ <ref name="List of Faculties in Bharatesh Institute of Technology">{{cite web |title=List of Faculties in AICTE Approved Institutes in 'ENGINEERING AND TECHNOLOGY' for the State Karnataka Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/faculties.php |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2025-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318173640/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/faculties.php |url-status=dead }}</ref> | type = ಖಾಸಗಿ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆ | academic_staff = ೧೩ {{small|(ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಮಿತ)}} | students = ೬೪೨ | undergrad = ೫೮೧ <ref name="AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025"/> <ref name="List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026">{{cite web |title=List of courses of ANUVARTIK MIRJI BHARATESH INSTITUTE OF TECHNOLOGY(1-44643793470), List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026 Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615132003/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |url-status=dead }}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UG Seat Matrix 2024">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 140 TEC 2024 BANGALORE DATED - 24-06-2024 (Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses) DRAFT SEAT MATRIX |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2024/UG_DRAFT_SEAT_MATRIX_24062024kannada.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UG Seat Matrix 2025">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 170 TEC 2025 BANGALORE DATED - 13-06-2025 (Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses) DRAFT SEAT MATRIX |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2025/UG_Seat_Matrix_2025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="COMEDK UG Seat Matrix 2024">{{cite web |title=Provisional COMEDK Engineering Seat Availability and Fee Structure before start of Round 1. Notified on 04.07.2024 NOTE: GM : GENERAL MERIT, KKR: KALAYANA KARNATAKA REGION |url=https://www.comedk.org/uploads/COMEDK_Provisional_Engineering_Seat_Availability_Fee_04_07_2024.pdf |publisher=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka}}</ref> <ref name="COMEDK UG Seat Matrix 2025">{{cite web |title=Engineering Provisional Seat Availability and Fee Structure before start of Round 1. Notified on 17.07.2025 NOTE: GM : GENERAL MERIT, KKR: KALAYANA KARNATAKA REGION |url=https://www.comedk.org/uploads/Engineering-Provisional-Seat-Availability-Fee-before-start-of-Round-1-Notified-on-17_07_2025.pdf |publisher=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority Lateral Entry Seat Matrix 2025">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 82 DTE 2025 BANGALORE DATED - 27-06-2025 Admission to 2nd Year B.E. Courses (By Lateral Entry) for Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses for the year 2025-26 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/dcet2025/Final_Lateral_Matrixs_27062025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UGCET-2024 UNALLOTTED SEATS AFTER 2ND EXTENDED ROUND">{{cite web |title=UNFILLED ENGINEERING SEATS AFTER 2nd EXTENDED ROUND - 2024 - 25 DATE: 22-OCT-24 05:34 PM |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2024/BULL_ENGG_FREE_2024_GEN_REMAIN_AFT_EXTRND_FINenglish.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> | postgrad = ೬೧ <ref name="List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026" /> <ref name="Karnataka Examinations Authority PG Seat Matrix">{{cite web |title=ANNEXURE : C GOVERNMENT NOTIFICATION NO. Ed 179 TEC 2025 BANGALORE DATED - 22-09-2025 MCA SEAT MATRIX FOR THE YEAR 2025-26 (COURSES IN PRIVATE UNAIDED COLLEGES & UNAIDED COURSES IN AIDED COLLEGES) |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/pgcet_2025_SM_23092025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="KMAT">{{cite web |title=The Karnataka Private Post Graduate Colleges Association (KPPGCA) Karnataka Management Admission Test (KMAT) | url=https://www.kmatindia.com/institutions |publisher=The Karnataka Private Post Graduate Colleges Association}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority PG MCA Vacant Seats">{{cite web |title=KARNATAKA EXAMINATIONS AUTHORITY Non-Interactive Admission System - 2025-26 PGCET MBA/MCA/MTECH COURSES 2025 SEAT MATRIX FOR THIRD ROUND FOR MCA | url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/vacant_seat_C_04112025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> | doctoral = | city = [[ಬೆಳಗಾವಿ]] | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | country = [[ಭಾರತ]] | campus = ಉಪನಗರ , {{convert|30000|sqft|acre|abbr=on}} <ref name="Bharatesh Education Trust to start new Engineering college">{{cite news|title=Bharatesh Education Trust to start new Engineering college |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/bharatesh-education-trust-to-start-new-engineering-college/article68207685.ece | author= The Hindu Bureau | access-date=23 May 2024 | newspaper=The Hindu | location = Belagavi, India}}</ref> | free_label = ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ | free = ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. | logo = | affiliations = [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] <ref name="VTU Belagavi Affiliated Colleges"/> | website = {{URL|https://bharateshtech.org}} <!-- | coor = {{coord|15|51|22.19|N|74|34|38.97|E|type:edu_region:IN_dim:500|display=inline,title}} --> <!-- | coor = {{coord|15.856164|N|74.577492|E|type:edu|display=inline,title}} | mapframe = yes --> | coor = {{ Coord | 15.856164 | N | 74.577492 | E | type:edu | display = inline , title }} | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_map_caption = ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಸವನ ಕುಡಚಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕರ್ನಾಟಕ }} '''ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ''' ( ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ , ಅಥವಾ ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. , ಅಥವಾ ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ) [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಖಾಸಗಿ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆ. ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ ಮೇ ೨೦೨೪ ರಿಂದ, ಸಾಂಬ್ರಾದ [[ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ]] ಬಳಿ, ಬಸವನ ಕುಡಚಿಯ ಭರತೇಶ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಆವರಣನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref name="Bharatesh Institute of Technology college will start from this year">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tarun Bharat Portal |title='भरतेश इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी' कॉलेजला यावर्षीपासून सुरुवात |url=https://www.tarunbharat.com/bharatesh-institute-of-technology-college-started-from-this-year/ |access-date=24 May 2024 |work=Tarun Bharat |location=Belagavi, India}}</ref> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ == === ವಿಭಾಗಗಳು === ==== ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ==== * [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಮತ್ತು [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] (ಎ.ಐ. ಎಂ.ಎಲ್.) * [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಸಿ.ಎಸ್. ) * [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ]] (ಇ.ಸಿ.) * ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ (ಐ.ಎಸ್.) ==== ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ==== ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ (ಎಂ.ಸಿ.ಎ.) === ಪ್ರವೇಶ === [[ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] (ಬಿ.ಇ.) ಪದವಿಗೆ, ಪ್ರವೇಶಗಳು: * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಸಿಇಟಿ)|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ]] (ಯುಜಿ ಸಿಇಟಿ) * ಕಾಮೆಡ್-ಕೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿ|ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ]] (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ * ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಡಿಸಿಇಟಿ) ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ (ಎಂ.ಸಿ.ಎ.) ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗೆ, ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಹಾಗು ಬಿ.ಸಿ.ಎ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಗಳು: * ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಿಇಟಿ (ಪಿಜಿ ಸಿಇಟಿ) * ಕೆ.ಎಂ.ಎ.ಟಿ. ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ವಿಭಾಗಗಳ ಆಯ್ಕೆ (ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಯಾ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದೆ. <ref name="DCET 2025 INFORMATION BULLETIN FOR APPLICATION">{{Cite web |title=DCET - 2025 INFORMATION BULLETIN FOR APPLICATION. 29/04/2025 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/dcet2025/2025_dcet_information_bulletinenglish.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="PGCET 2025 MBA MCA MTECH INFORMATION BULLETIN">{{Cite web |title=PGCET - 2025 MBA/MCA/M-TECH INFORMATION BULLETIN. 29/04/2025 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/PGCET_2025_Information_Bulletin_29042025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka Undergraduate Entrance Test">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Abhishek Arora |title=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka Undergraduate Entrance Test |url=https://education.indianexpress.com/engineering-exam/comedk-uget-exam-cutoff |access-date=13 Oct 2025 |work=The Indian Express }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಯನ್ನು [[ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರಿಷತ್ತು|ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ]] (ಎ.ಐ.ಸಿ.ಟಿ.ಇ.) ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿಯ]] [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (ವಿ.ಟಿ.ಯು.) ಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. === ಮಾನ್ಯತೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಯು ೧ ವರ್ಷ, ೬ ತಿಂಗಳುಗಳು ({{Age in years and months|2024|05|20}}) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ೨೦೨೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಮೊದಲ [[ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಪದವಿಪೂರ್ವ]] ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಉತ್ತೀರ್ಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾ, [[ಎನ್ಎಎಸಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ.)]], ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್.ಬಿ.ಎ.)]] ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್.ಐ.ಆರ್.ಎಫ್.) ನಿಂದ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ {{Small|(ಮಾನ್ಯತೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ: ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಎನ್.ಬಿ.ಎ. ನಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರಬೇಕು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ. ನಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರಬೇಕು, ಹಾಗು ಎನ್.ಐ.ಆರ್.ಎಫ್. ನಿಂದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರಬೇಕು <ref name="Manual for Affiliated Constituent UG and PG Colleges">{{cite web |title=Manual for Affiliated Constituent UG and PG Colleges, IV. ELIGIBILITY FOR ASSESSMENT AND ACCREDITATION BY NAAC |url=http://naac.gov.in/images/docs/Manuals/Affiliated_Constituent-UG-PG-Colleges-4feb20201.pdf |publisher=National Assessment and Accreditation Council}}</ref> {{ small | (ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ. ಉಲ್ಲೇಖ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟ [[http]]: ಆಗಿದ್ದು, [[https]] ಅಲ್ಲ) }} <ref name="National Board of Accreditation">{{cite web |title=National Board of Accreditation, General Manual for Accreditation, General Policy on Accreditation |url=https://nbaind.org/files/General_Manual_V1.0_Format_20240423170211.pdf |publisher=National Board of Accreditation (NBA), India |access-date=2025-12-20 |archive-date=2025-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224104240/https://nbaind.org/files/General_Manual_V1.0_Format_20240423170211.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name="National Institutional Ranking Framework">{{cite web |title=NATIONAL INSTITUTIONAL RANKING FRAMEWORK, Methodology for Ranking of Academic Institutions in India, 2. Eligibility for Overall and Discipline-Specific Rankings, 2.1, (viii) |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2025/framework/Overall.pdf |publisher=National Institutional Ranking Framework (NIRF), Ministry of Human Resource Development (MHRD), India}}</ref> <ref>{{cite news|title=What Viksit Bharat Shiksha Adhishthan Bill proposes: Single higher education body, simpler regulatory system |url=https://indianexpress.com/article/explained/higher-education-regulation-vbsa-bill-10431896 | author= Abhinaya Harigovind | date= 22 Dec 2025 | newspaper=The Indian Express }}</ref> ) }} . === ಒಪ್ಪಂದ === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. [[Belagavi Startup Association|ಬೆಳಗಾವಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]] (ಬಿ.ಎಸ್.ಎ.) ಜೊತೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೦೫, ೨೦೨೪ ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಆವರಣನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ ಜಾಗವನ್ನು, ಬಿ.ಎಸ್.ಎ. ಯಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="BIT signs MoU with Belagavi Startup Association">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=6 Aug 2024 |title=BIT signs MoU with Belagavi Startup Association |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/bit-signs-mou-with-belagavi-startup-association/articleshow/112302358.cms |work=The Times of India}}</ref> <ref name="Bharatesh Institute of Technology to partner with Belagavi start-ups to offer hands-on experience">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=The Hindu Bureau |title=Bharatesh Institute of Technology to partner with Belagavi start-ups to offer hands-on experience |url=https://www.thehindu.com/education/bharatesh-institute-of-technology-bit-to-partner-with-belagavi-start-ups-to-offer-hands-on-experience/article68502365.ece |access-date=9 Aug 2024 |work=The Hindu |location=Belagavi, India}}</ref> <ref name="Bharatesh Institute of Technology takes bold step to promote entrepreneurship Dr Veena Karchi">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last= |title=ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಭರತೇಶ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ- ಡಾ. ವೀಣಾ ಕರ್ಚಿ |url=https://pragativahini.com/bharatesh-education-institute-a-bold-step-to-encourage-entrepreneurship-dr-veena-karki/ |access-date=5 Aug 2024 |work=Pragativahini News |location=Belagavi, India}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಧಾರವಾಡ|ಧಾರವಾಡದ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕ, ಸುರತ್ಕಲ್]] == ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20251219040959/https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_mandatory AICTE Mandatory Disclosure] * AICTE Letter of Approval [https://web.archive.org/web/20260519165229/https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_approved_24-25 2024-25] , [https://web.archive.org/web/20260518120732/https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_approved_25-26 2025-26] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಭ್ಯಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] 8olaeqtp8s0gti89rki0ultbwtympvz 10 178044 1377629 1328072 2026-07-02T06:32:35Z en>Gonnym 0 order alphabetically 1377629 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with conflicting parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with conflicting parameters}}}}{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with deprecated parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with deprecated parameters}}}}{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with unknown parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with unknown parameters}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> bh542nwsz96fraf5o4w0gwcb8evjt92 1377630 1377629 2026-07-29T03:08:39Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_tracking_categories]] 1377629 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with conflicting parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with conflicting parameters}}}}{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with deprecated parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with deprecated parameters}}}}{{#ifexist: Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with unknown parameters| * {{Category link with count|Category:Pages using {{lcfirst:{{If empty|{{{1|}}}|{{BASEPAGENAME}}}}}} with unknown parameters}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> bh542nwsz96fraf5o4w0gwcb8evjt92 10 178045 1377631 1328074 2026-07-10T18:00:01Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Infobox tracking cats]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 253 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 1328073 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Infobox tracking categories]] {{R for convenience}} k924lohln0pw2huxuo2k0k7gyahe3m3 1377632 1377631 2026-07-29T03:08:39Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_tracking_cats]] 1328073 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Infobox tracking categories]] {{R for convenience}} k924lohln0pw2huxuo2k0k7gyahe3m3 0 178793 1377523 1347449 2026-07-28T15:59:38Z A826 72368 Removed redirect to [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]] 1377523 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ | native_name = <!-- ದಯವಿಟ್ಟು ಈ infobox ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡಿ, WP:INDICSCRIPT ನೀತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ. --> | native_name_lang = | other_name = ಮಲಪ್ಪುರಂ | settlement_type = [[ಪಟ್ಟಣ|ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣ]] | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 255 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image3 = Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg | image2 = Malappuram Townhall.png | image1 = Malappuram DownHill Aerial View.jpg | image4 = Vaidyar.JPG | image5 = AI International College, Malappuram Inkel Educity.png | image6 = Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg | image7 = Areekode in Malappuram District.jpg | image8 = }} | image_caption = '''''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''''<br />ಮಲಪ್ಪುರಂ ಡೌನ್ ಹಿಲ್, ಟೌನ್ ಹಾಲ್, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು, [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ|ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]], AI ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್|ನದಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಚಾಲಿಯಾರ್]] | nicknames = ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಟ್ಟಣ, ಸಾಕರ್ ರಾಜಧಾನಿ<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2014/nov/09/Soccer-Capital-to-Host-GOAL-2015-680432.html|publisher=The Indian Express|title= ಸಾಕರ್ ರಾಜಧಾನಿ|date=9 November 2014 }}</ref> | mapframe = yes | mapframe-zoom = 7 | mapframe-point = none | map_alt = | map_caption = ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|11|03|03.6|N|76|04|16.0|E|display=inline,title}}[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Malappuram&params=11_03_03.6_N_76_04_16.0_E_type:city_region:IN-KL] | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_type2 = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | subdivision_name2 = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | established_title = <!-- ಸ್ಥಾಪನೆ --> | established_date = 1959 | founder = | named_for = | government_type = [[ನಗರ ಸಭೆ (ಭಾರತ)|ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿ]] | governing_body = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ | leader_title = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name = ಅಡ್ವೊ. ವಿ. ರಿನಿಶಾ ([[IUML]]) | leader_title1 = ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name1 = ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ ([[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|INC]]) | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = <ref name="auto">{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=Censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ}}</ref> | area_total_km2 = 58.20 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 38.21 | population_total = 101,386 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/india/kerala/3205__malappuram/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ : ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆ|website=Citypopulation.de|access-date=1 July 2026}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_metro = 2,829,522 | population_metro_footnotes = <!-- UA --><ref name="Pop_city">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india2/Million_Plus_UAs_Cities_2011.pdf|title=10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳು/ನಗರಗಳು|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|access-date=19 November 2011}}</ref> | population_demonym = ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಿವಾಸಿ<ref>{{Cite news |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappurams-first-book-stall-bids-adieu/article25784082.ece |access-date=4 July 2020 |newspaper=The Hindu |date=19 December 2018}}</ref> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] | postal_code = 676505 | area_code = +91483xxxxxxx | area_code_type = [[ದೂರವಾಣಿ]] ಕೋಡ್ | registration_plate = KL-10 KL-53 KL-54 KL-84 KL-71 KL-65 KL-55 | blank_name = {{Nowrap|[[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]]}} | blank_info = [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]<ref>{{Cite web |title=ಕೇರಳ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ (ಶಾಸನ) ಕಾಯ್ದೆ, 1969 |url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf |website=PRS Legislative Research |access-date=19 July 2018 |archive-date=20 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf |url-status=usurped }}</ref><ref name="langoff">{{Cite web|title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಯೋಗದ 52ನೇ ವರದಿ|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ]]|access-date=29 March 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = {{Convert|0|km|mi}} | blank1_name_sec2 = [[ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ|ಹವಾಮಾನ]] | blank1_info_sec2 = [[ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳು|Am/Aw]] <small>([[ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ|ಕೊಪ್ಪೆನ್]])</small> | footnotes = | leader_title2 = | leader_name2 = | blank2_name_sec1 = [[ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ]] | blank2_info_sec1 = 98.47% | blank2_name_sec2 = [[ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ]] | blank2_info_sec2 = {{Convert|3100|mm|in}} | blank3_name_sec2 = ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ | blank3_info_sec2 = {{Convert|39|°C|°F}} | blank4_name_sec2 = ಸರಾಸರಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಉಷ್ಣಾಂಶ | blank4_info_sec2 = {{Convert|20|°C|°F}} | official_name = | website = {{URL|https://malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in/}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ''' (ಇದನ್ನು '''ಮಲಪುರಂ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}})<ref>{{Cite web|url=http://www.govemployees.in/2015/06/02/revised-list-of-classification-cities-for-hra-of-central-government-employees/|title=ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ HRA ಗಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ನಗರಗಳ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪಟ್ಟಿ - Govt. Employees India|date=2 June 2015|access-date=26 February 2016|archive-date=25 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825063143/http://www.govemployees.in/2015/06/02/revised-list-of-classification-cities-for-hra-of-central-government-employees/|url-status=dead}}</ref> ಕೇರಳದ ಒಂದು [[ನಗರ ಸಭೆ (ಭಾರತ)|ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣ]]ವಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆಯು {{convert|33.61|sqkm|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು, 68,127 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1970 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. 40 ಚುನಾವಣಾ ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣವು {{convert|2027|/sqkm|abbr=off}} ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], ಒಟ್ಟು 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=Census of India |title= ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು}}</ref> [[ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್|ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್ (EIU)]] ಜನವರಿ 2020 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 44.1% ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಕೇರಳದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ]].<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/three-of-worlds-ten-fastest-growing-urban-areas-are-in-kerala-6205749/ |title=ವಿಶ್ವದ 10 ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3 ಕೇರಳದಲ್ಲಿವೆ: ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕ |date=8 January 2020 |access-date=13 January 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=Newindianexpress.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಕೂಡ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date= 9 January 2020 }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 47 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]ನ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 90 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="Malappuram Web">{{cite web|url=http://malappuram.nic.in/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವೆಬ್|access-date=28 July 2015}}</ref> ಇದು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ [[ವೈ-ಫೈ]] ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/free-wifi-in-malappuram-of-kerala/article7482218.ece |website=Thehindu.com |title=ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉಚಿತ Wi-Fi ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿದೆ |date= 30 July 2015 |access-date= 1 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://thelogicalindian.com/news/kerala-does-it-again-malappuram-municipality-to-be-indias-first-to-offer-free-wi-fi-connectivity |website=thelogicalindian.com |title=ಉಚಿತ Wi-Fi ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ |date=22 August 2015 |access-date= 1 July 2020}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಕೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ISO ಟ್ಯಾಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/firstinindia-iso-tag-for-malappuram/article5720209.ece|last=Staff Reporter|date=24 February 2014|access-date=29 July 2020|work=The Hindu}}</ref> ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ದೂರು-ಮುಕ್ತ ಪುರಸಭೆಯೂ ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ದೂರು-ಮುಕ್ತವಾಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-aims-to-be-complaintfree/article6556301.ece|last=Abdul Latheef|first=Naha|date=2 November 2014|access-date=29 July 2020|work=The Hindu}}</ref> ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ದಿ ಹಿಲ್ ಟಾಪ್ ಟೌನ್|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ತಾಣಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-malappuram.html|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್|website=spb.kerala.gov.in|access-date=24 August 2019|archive-date=4 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904185950/http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-malappuram.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ದಿ ಹಿಲ್ ಟಾಪ್ ಟೌನ್ - Nativeplanet|date=30 June 2014 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಊರಕಂ, ಮೇಲ್ಮುರಿ, [[ಪೊನ್ಮಲ]], ಮತ್ತು ವೆಂಗರದಂತಹ ನಗರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name=History_of_Malappuram>{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ}}</ref> ವಲಿಯಂಗಡಿ, ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ, ಪಳ್ಳಿಪುರಂ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜೈನ - ಬೌದ್ಧ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂನ [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2000 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ 1500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಇದನ್ನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.cpreecenvis.nic.in/Database/OorakamMala_2713.aspx|title=ಊರಕಂ ಮಲ|website=Cpreecenvis.nic.in|access-date=24 August 2019}}</ref> [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ಎರನಾಡನ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪಟ್ಟರ್ ಕಡವ್, ಪನಕ್ಕಡ್ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಟ್ಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪನಾರ್ಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಗಮ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಗಮ್ ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name="DISTRICT CENSUS HANDBOOK">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ|publisher=DIRECTORATE OF CENSUS OPERATIONS, KERALA|year=2011|pages=15}}</ref> [[ಎರನಾಡ್]] ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್ ನಾಯರ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಎರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಶಾಖೆಯ ಅರಮನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಎರನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಪರ ನಂಬಿ, ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡೌನ್ಹಿಲ್ (ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ), ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್: ವೇದ್ ಅವರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ VICTORIA INSTITUTIONS |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020}}</ref> ಹಿಂದಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿವರಗಳು, ನಂತರದ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳ ಪೂರ್ವಜರು, ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (1000 AD) ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (1225 AD) ಅವರ ಕೊಟ್ಟಯಂ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸವು ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ|last=PART XII-A|publisher=DIRECTORATE OF CENSUS OPERATIONS, Kerala|year=2011|pages=15}}</ref> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ, [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಟಿಪ್ಪು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈ ಬ್ಯಾರಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ಬ್ಯಾರಕ್ ಈಗ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.malappuramtourism.org/history.php|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 July 2020|archive-date=10 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php|url-status=dead}}</ref><ref name="DISTRICT CENSUS HANDBOOK"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಹಿಂದಿನ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು, ಇತರವು ತಲಶ್ಶೇರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ - ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=Government of Madras|year=1953|location=Chennai|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಲೂಕು ಮಂಡಳಿಯು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾನಂತವಾಡಿ]] (ವಯನಾಡ್) ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ವಿಭಾಗೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=373 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಲೂಕು ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಸನವನ್ನು ನಗರದ ವಲಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 1916 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಳಿದಿರುವ ಬಾವಿಗಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Celebrating-centenary-of-a-public-well/article14015273.ece|title=ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆ|newspaper=The Hindu |date=22 January 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-malappuramkerala-27-04-2017/640134|title=ಈ ತೆಳಿನೀರಿಗೆ ಶತಮಾನದ ನೆರವು|website=Deshabhimani.com}}</ref> ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಆದಾಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕರ ಕಚೇರಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=416 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ===ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣ === {{Main|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು}} ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಾಲಿಕಟ್]] ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಜಾಮೋರಿನ್]]ಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣವು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ===ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ=== ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಹಸಿರಿನ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಹಲವಾರು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಹೊಳೆಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ಪುಳ್ಳ, ಕೇರಳದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯು ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/about-district/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್|website=Malappuram}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವೇ ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರಸಭೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YRhBDwAAQBAJ&q=award+for+best+municipality+in+the+state+was+won+by+Ottapalam+and+the+second+place+by+Malappuram&pg=PT119|title=ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳ ಪುನರಾಲೋಚನೆ: ನಗರ ನವೀಕರಣ ಯೋಜನೆ|last=Sivaramakrishnan|first=K. C.|date=4 August 2011|publisher=SAGE Publishing India|isbn=9788132119470|language=en}}</ref> ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1564790|title=ಅಮೃತ್ ನಗರಗಳು--ರೈಗಢ್, ಅಂಬಿಕಾಪುರ್, ಮತ್ತು ಕುಂಭಕೋಣಂ ನಗರ ನಿಗಮಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು|website=pib.gov.in|access-date=24 August 2019}}</ref> ಇತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣದ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ-ಪೂರ್ವ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|title=ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ 2013|publisher=P & A R (AR-VII) DEPARTMENT, Government of Kerala|year=2013|pages=77}}</ref> ===ಹವಾಮಾನ=== ನಗರವು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇತರೆಡೆ ಇರುವ ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ [[ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನ]] ([[ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ|ಕೊಪ್ಪೆನ್]] ''Am''). ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಭಾರೀಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಋತುವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಜಾ ಗಾಳಿಯ ನಗರವೂ ಆಗಿದೆ. 2010 ರ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, SO₂, NO₂ ಮತ್ತು PM₁₀ ಗಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾದ 180 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು (ಅಂದರೆ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ 50% ಕಡಿಮೆ) ಪೂರೈಸಿದ ಎರಡು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. {{Weather box |location = ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೇರಳ |single line = yes |metric first = yes |width = auto |temperature colour = pastel | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 31.2 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 23.4 | rain colour = green | Jan rain mm = 1 | Feb rain mm = 9 | Mar rain mm = 16 | Apr rain mm = 101 | May rain mm = 253 | Jun rain mm = 666 | Jul rain mm = 830 | Aug rain mm = 398 | Sep rain mm = 233 | Oct rain mm = 281 | Nov rain mm = 140 | Dec rain mm = 24 | source=<ref name="Climate-Data.org">{{cite web|title="ಹವಾಮಾನ: ಮಲಪ್ಪುರಂ"|publisher=Climate-Data.org|url=http://en.climate-data.org/location/34234/}}</ref> }} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[2011 ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣವು ಒಟ್ಟು 101,386 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ 48,957 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 52,429 ಮಹಿಳೆಯರು. 0 ರಿಂದ 6 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 14,629 ಆಗಿತ್ತು. [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 5,323 ಮತ್ತು 77 ಆಗಿತ್ತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ 2011 ರಲ್ಲಿ 19785 ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=715506 |website=Censusindia.gov.in |access-date=23 January 2020}}</ref> ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 74.83% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಉಳಿದ 25% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.census2011.co.in/data/religion/district/275-malappuram.html | title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧರ್ಮದ ದತ್ತಾಂಶ - ಹಿಂದೂ/ಮುಸ್ಲಿಂ }}</ref> == ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram Townhall.png|250px|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಟೌನ್ ಹಾಲ್]] {| class="toccolours" style="clear:right; float:right; background:#ffffff; margin: 0 0 0.5em 1em; width:220" |- !style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="2"|'''ಪುರಸಭಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು''' |- |align="center"| ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ||[[ವಕೀಲ|ಅಡ್ವೊ.]] ವಿ. ರಿನಿಶಾ {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref name=":0">{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ {{!}} ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electdmemberdet/2020/213 |access-date=2025-09-28 |website=Lsgkerala.gov.in}}</ref> |- |align="center"|ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ||ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ {{Resize|([[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|INC]])}}<ref name=":0" /> |- !style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="2"|'''ನಿರ್ವಾಚಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು''' |- |align="center"|ಶಾಸನಸಭಾ ಸದಸ್ಯ {{Resize|([[ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ LAC]])}} |[[ಪಿ. ಉಬೈದುಲ್ಲ]] {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref>{{cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2415|title=ಪಿ ಉಬೈದುಲ್ಲ : ಕೇರಳದ ಮಾನ್ಯ ಶಾಸಕ [15ನೇ Kla]|website=Niyamasabha.nic.in|access-date=2026-07-01}}</ref> |- |align="center"|ಸಂಸದ {{Resize|([[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ HPC]])}} |[[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref>{{Cite web |last=Centre |first=National Informatics |title=ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಸದ್ |url=https://sansad.in/ls |access-date=2025-12-28 |website=Sansad.in |language=en}}</ref> |} ಪಟ್ಟಣವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ನಗರವನ್ನು 40 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳಿಂದ ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು 40 ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರಸಭೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್]] (UDF) ನಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ, 2025 ರಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್]] (IUML) ನ ವಿ. ರಿನಿಶಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] (INC) ನ ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಪುರಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಆದಾಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳು ಆಡಳಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಪುರಸಭಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನಗರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಖಜಾನೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿ, PWD ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ, ನಗರ ಯೋಜನಾ ಕಚೇರಿ, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಡಿಪೋ, ಜಿಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ಮತ್ತು ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ===[[2020 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ]] ಚುನಾವಣೆ 2020=== {|class="sortable wikitable" |- !S.No.<ref>{{Cite web|url=http://117.239.77.93/lbtrend/lbtrend2020/views/index.php|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ 2020|access-date=11 December 2020|website=lbtrend}}</ref> !! ಒಕ್ಕೂಟ !! ಚಿಹ್ನೆ !! ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |- | 01 || [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ||[[File:UDF logo.png|50px]] || 25 |- | 02 || [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|LDF]] ||[[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]] || 14 |- | 03 || ಪಕ್ಷೇತರರು || [[File:No flag.svg|50px]] || 01 |- |} ===ಪೊಲೀಸ್=== 1927 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], ಕೊಡೂರ್, [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], ಮತ್ತು [[ಪನಕ್ಕಡ್]] ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮಿತಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ, ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ ಪಂಚಾಯತ್, ಕೊಡೂರ್ ಪಂಚಾಯತ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ಮಲ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉಪವಿಭಾಗವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ|ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪವಿಭಾಗವು ಎರನಾಡ್ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವೆಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ, ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು, ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವನಿತಾ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ 24/7 ಹೆದ್ದಾರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಗುಲಾಬಿ ಕಾವಲು (ಡಯಲ್-1515) ಇದೆ. <ref>{{cite web|url=http://www.malappurampolice.gov.in/mlpol/|title=മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസ്|website=Matappurampolice.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160813075828/http://www.malappurampolice.gov.in/mlpol/|archive-date=13 August 2016|url-status=dead}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ಶಾಖೆ, ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಶಿಬಿರ, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶೇಷ ಘಟಕಗಳ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ===ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮ=== [[File:Greater Malappuram Map.png|thumb|250px|ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಿಗಮದ ಮಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಕ್ಷೆ]] [[File:SMGBmalappuram.JPG|thumbnail|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಗರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ನಗರ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರೇಟರ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಪುರಸಭೆ]]ಯನ್ನು [[ನಗರ ನಿಗಮ]]ಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.<ref name="Proposed corporation">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/A-Planned-City-on-cards/articleshow/35179378.cms |website= timesofindia.indiatimes.com |title= ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮ |date= 16 May 2014 |access-date= 29 June 2020}}</ref> ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ *[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪುರಸಭೆ *[[ಅನಕ್ಕಯಂ]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಮೊರಾಯೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ: *[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಪುರಸಭೆ *[[ಪೊನ್ಮಲ]] *[[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] *[[ಊರಕಂ]] *[[ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕನ್ನಮಂಗಲಂ]] *[[ಪರಪ್ಪೂರ್]] *[[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] *ಮಕರಪರಂಬ == ಶಿಕ್ಷಣ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:AI International College, Malappuram Inkel Educity.png|thumb|AI ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣವು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ HSS ಸೇರಿವೆ. [[ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], 1972 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜು,<ref>{{Cite web|url=https://gcmalappuram.ac.in/history/|title=ಇತಿಹಾಸ – ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜು ಮಲಪ್ಪುರಂ|website=Gcmalappuram.ac.in|access-date=1 July 2026}}</ref> 1987 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮಲಪ್ಪುರಂ]]<ref>{{Cite web|url=https://casmalappuram.ihrd.ac.in/cas/index.php/about-us/history|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525133245/http://casmalappuram.ihrd.ac.in/cas/index.php/about-us/history|url-status=usurped|archive-date=25 May 2019|title=ಇತಿಹಾಸ|website=casmalappuram.ihrd.ac.in}}</ref> ಮತ್ತು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ<ref>{{Cite web|url=https://gwcmalappuram.com/about-us/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611120533/https://gwcmalappuram.com/about-us/|url-status=usurped|archive-date=11 June 2019|title=ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ|website=gwcmalappuram.com}}</ref> ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ TTI, ಮಲಪ್ಪುರಂ,<ref>[http://www.e-grantz.kerala.gov.in/ViewInstitution.aspx?courseid=101] {{dead link|date=July 2026}}</ref> MCT TTI<ref>{{Cite web|url=https://mcttrainingcollege.in/|title=ಮುಖಪುಟ &#124; MCT ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು|website=Mcttrainingcollege.in|access-date=1 July 2026}}</ref> ಮತ್ತು ಫಾಜ್ಫಾರಿ TTI<ref>{{Cite web|url=https://www.fazfari.org/tti.html|title=ಫಾಜ್ಫಾರಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&#124; FAZFARI TTI|website=Fazfari.org}}</ref> ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. MCT ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡು ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.mctlawcollege.org/contactus.php|title=MCT ಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿಳಾಸ|access-date=6 June 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027180559/http://www.mctlawcollege.org/contactus.php|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ<ref>{{Cite web|url=http://dhsekerala.gov.in/contacts.htm|title=ಸಂಪರ್ಕಗಳು|website=dhsekerala.gov.in}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್ ಓಪನ್ ಸ್ಕೂಲ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ (ಮಲಬಾರ್)<ref>{{Cite web |url=http://www.scolekerala.ac.in/contact.html |title=SCOLE ಕೇರಳ |access-date=6 June 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126125623/http://scolekerala.ac.in/contact.html |url-status=dead }}</ref> ನಗರದ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website= uoc.ac.in |title= ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website = malayalamuniversity.edu.in |title= ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್]], [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು AMU 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website=amu.ac.in |title = ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್}}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org}}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title= ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date= 17 January 2014 |access-date= 24 June 2020}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಚೆಮ್ಮಡ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=dead}}</ref> MES ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಕೇರಳದ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ (1.6 ಕಿಮೀ) ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ನಗರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ಅನ್ನು 1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾದ ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020}}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020}}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. == ಮಾಧ್ಯಮ == [[File:Kizhakkethala Junction, Malappuram, India.jpg|thumb|ಪಟ್ಟಣದ ಛೇದಕ]] [[File:PassportOfficeMalappuram.jpg|thumbnail|ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿ]] [[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]], [[ಮಾತೃಭೂಮಿ]], [[ಮಾಧ್ಯಮಂ]], [[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]], [[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]], ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. (MCV), (ACV) ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸಾರಭಾರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mapsofindia.com">{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015}}</ref> [[ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರ)|ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಾಸ್ಮಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ 72 ನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1539062.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=ರಾಸ್ಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಮುಕ್ತಾಯ | date=15 March 2011}}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] ಸಹ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="mapsofindia.com"/> == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಂತೆ, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2014/dec/29/Where-Malappuram-Learned-to-Play-Football-699171.html |website=Newindianexpress.com |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಕಲಿತ ಸ್ಥಳ |date= 29 December 2014 |access-date= 1 July 2020}}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಇದು [[EMS ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ [[2023 ಭಾರತೀಯ ಸೂಪರ್ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013-14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ HSS ಭಾರತೀಯ ಅಂತರ-ಶಾಲಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/article2789254.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=MSP HSS ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು | date=10 January 2012}}</ref> ಇದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 53 ಮತ್ತು 55 ನೇ [[ಸುಬ್ರೋಟೋ ಕಪ್]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ-ಶಾಲಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ರನ್ನರ್-ಅಪ್ ತಂಡವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/generalnews/news/dynamo-kyiv-down-fighting-msp-malappuram-to-win-subroto-cup/63139/|title=ಡೈನಮೋ ಕೈವ್ ಹೋರಾಟದ MSP ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಸುಬ್ರೋಟೋ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸೋಲಿಸಿತು|author=Press Trust of India|date=1 October 2012|access-date=28 July 2015|newspaper=Business Standard India}}</ref> == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == [[File:Thunchath Ezhuthachan.jpg|right|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು]] {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] - ರಾಜಕಾರಣಿ, ಶಾಸಕ. * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] - [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] - ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] - [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] - ನಟ * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] - ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] - ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Pillai |first=Radhika C |date=9 March 2015|title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021}}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] - ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] - ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] - [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] - ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] - ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] - ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=Jagwani, Lohit | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] - ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] - ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=H. Abdul Rahman|title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020}}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] - ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] - ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] - ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] - [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017}}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] - ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] - ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] - ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url= https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=Kuldip | last= Singh | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] - ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title= VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ |publisher=nwitimes.com |date=31 December 2012 |access-date=18 February 2013}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] - [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] - ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] - ನಟ. * [[ಹನುಮಾನ್ಕೈಂಡ್]]- ಭಾರತೀಯ ರಾಪರ್. * [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ನಿದಾ ಅಂಜುಮ್ ಚೇಲತ್]] - ಭಾರತೀಯ ಅಶ್ವಾರೋಹಿ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] - [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] - [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] - ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] - ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] - ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020}}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=Muhammed Rafeeq |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019}}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] - [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] - ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ |date=8 October 2011 |newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=ಮನೋರಮ ಆನ್ಲೈನ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] - ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] - ಕೇರಳದ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] - ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. *ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ - ಶಿಕ್ಷಕ * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] - ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] - ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] - ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] - ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] - ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] - ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] - [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] - [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"], ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] - ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=S Nanda Kumar|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Shalini|last=Dore}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] - [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] - ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] - [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] - ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] - ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] - ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] - ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] - [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] - [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] - ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] - ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=I K K Menon|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995|url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] - ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ, ಮತ್ತು ವಿತರಕ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] - ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಲಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] - [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] - ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] - ನಟ. * [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ]] - ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] - ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] - ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] - ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] - ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] - [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>''ಕೇರಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಜರ್ನಲ್'' ಸಂಪುಟ 9. (1982): 84.</ref><ref>ಮೊಹಮ್ಮದ್, ಯು. ''ಕೇರಳ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ.'' ಕಾಲಿಕಟ್ (ಕೇರಳ): ಅದರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="ಶಾಮ್-ಇ-ಎಹ್ಸಾಸ್" ಗಝಲ್ ನೈಟ್ ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್ ಅವರಿಂದ |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್: ನಾನು ಸತ್ತಾಗ, ಕೇವಲ ಗಾಯಕನೆಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು ಮಲಬಾರ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]] - ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ, ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕಿ, ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=ಸಿತಾರಾ ಕೊಲಿವುಡ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] - ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇಯ್ನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] - ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಪ್ರಧಾನಿ, ಸೋನಿಯಾ IUML ನಾಯಕ ತಂಗಲ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಮ್ಜಾ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಟಿ. ಎಂ. ನಾಯರ್]] - [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds. "[http://www.ethnologue.com/language/mal ಮಲಯಾಳಂ]" ''ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು.'' 2014: (ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್) ವೆಬ್. 29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014.</ref><ref name="ref002">ಕೆ. ಸಂತೋಷ್. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "ಮಲಯಾಳಂ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ"] ತೃಶೂರ್, 17 ಜುಲೈ 2014 ''ದಿ ಹಿಂದೂ''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] - ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಯು. ಶರಾಫ್ ಅಲಿ]] - ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=ಸಚಿವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ |publisher=[[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಊರೂಬ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ (ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] - [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA - ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=dead}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡೆ ಮೂಸ್ಸಾದ್]] - ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯ. * [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=ಕಥಕ್ಕಳಿ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ: ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಆಡಲು ಬರುವ ಸ್ಥಳ |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31}}</ref> * [[ವರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಮುಸ್ಲಿಂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಂಪುಟ 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯು ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು 1971 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಅಯಾಗಿ, "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು}}</ref> * [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] - [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ವಾಝೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] - [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಧಾನ. * [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡೆ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] - ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] - [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ನ ಲೇಖಕ. * [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=ಅರವಿಂದನ್ ಪುರಸ್ಕಾರಂ ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ - ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ|website=The Times of India|date=16 March 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=ಸುಡಾನಿ ಫ್ರಮ್ ನೈಜೀರಿಯಾ ರಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದೆ|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 }}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪರ]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal|India}} *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆಡಳಿತ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[GDP ಪ್ರಕಾರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Malappuram}} {{wikivoyage|Malappuram}} * [http://www.malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in// ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305093148/http://www.malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in// |date=5 March 2022 }} {{ಕೇರಳ}} {{Authority control}} [[ವರ್ಗ:ಮಲಪ್ಪುರಂ| ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮಹಾನಗರ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಲಾಶ್ರಿತ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] 8bzbumxyrztgen7tza8trt9d8uhs7ey 1377524 1377523 2026-07-28T16:04:36Z A826 72368 /* ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ */ 1377524 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಮಲಪ್ಪುರಂ | native_name = <!-- ದಯವಿಟ್ಟು ಈ infobox ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡಿ, WP:INDICSCRIPT ನೀತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ. --> | native_name_lang = | other_name = ಮಲಪ್ಪುರಂ | settlement_type = [[ಪಟ್ಟಣ|ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣ]] | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 255 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image3 = Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg | image2 = Malappuram Townhall.png | image1 = Malappuram DownHill Aerial View.jpg | image4 = Vaidyar.JPG | image5 = AI International College, Malappuram Inkel Educity.png | image6 = Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg | image7 = Areekode in Malappuram District.jpg | image8 = }} | image_caption = '''''ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:'''''<br />ಮಲಪ್ಪುರಂ ಡೌನ್ ಹಿಲ್, ಟೌನ್ ಹಾಲ್, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು, [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ|ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]], AI ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಚಾಲಿಯಾರ್|ನದಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಚಾಲಿಯಾರ್]] | nicknames = ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಟ್ಟಣ, ಸಾಕರ್ ರಾಜಧಾನಿ<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2014/nov/09/Soccer-Capital-to-Host-GOAL-2015-680432.html|publisher=The Indian Express|title= ಸಾಕರ್ ರಾಜಧಾನಿ|date=9 November 2014 }}</ref> | mapframe = yes | mapframe-zoom = 7 | mapframe-point = none | map_alt = | map_caption = ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|11|03|03.6|N|76|04|16.0|E|display=inline,title}}[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Malappuram&params=11_03_03.6_N_76_04_16.0_E_type:city_region:IN-KL] | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_type2 = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name1 = {{seal|Kerala}} | subdivision_name2 = [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ]] | established_title = <!-- ಸ್ಥಾಪನೆ --> | established_date = 1959 | founder = | named_for = | government_type = [[ನಗರ ಸಭೆ (ಭಾರತ)|ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿ]] | governing_body = ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ | leader_title = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name = ಅಡ್ವೊ. ವಿ. ರಿನಿಶಾ ([[IUML]]) | leader_title1 = ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name1 = ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ ([[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|INC]]) | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = <ref name="auto">{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_B_MALAPPURAM.pdf |website=Censusindia.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ}}</ref> | area_total_km2 = 58.20 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 38.21 | population_total = 101,386 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/india/kerala/3205__malappuram/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ : ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆ|website=Citypopulation.de|access-date=1 July 2026}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_metro = 2,829,522 | population_metro_footnotes = <!-- UA --><ref name="Pop_city">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india2/Million_Plus_UAs_Cities_2011.pdf|title=10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳು/ನಗರಗಳು|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|access-date=19 November 2011}}</ref> | population_demonym = ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಿವಾಸಿ<ref>{{Cite news |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappurams-first-book-stall-bids-adieu/article25784082.ece |access-date=4 July 2020 |newspaper=The Hindu |date=19 December 2018}}</ref> | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|PIN]] | postal_code = 676505 | area_code = +91483xxxxxxx | area_code_type = [[ದೂರವಾಣಿ]] ಕೋಡ್ | registration_plate = KL-10 KL-53 KL-54 KL-84 KL-71 KL-65 KL-55 | blank_name = {{Nowrap|[[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]]}} | blank_info = [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]<ref>{{Cite web |title=ಕೇರಳ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ (ಶಾಸನ) ಕಾಯ್ದೆ, 1969 |url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf |website=PRS Legislative Research |access-date=19 July 2018 |archive-date=20 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf |url-status=usurped }}</ref><ref name="langoff">{{Cite web|title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಯೋಗದ 52ನೇ ವರದಿ|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ]]|access-date=29 March 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = {{Convert|0|km|mi}} | blank1_name_sec2 = [[ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ|ಹವಾಮಾನ]] | blank1_info_sec2 = [[ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳು|Am/Aw]] <small>([[ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ|ಕೊಪ್ಪೆನ್]])</small> | footnotes = | leader_title2 = | leader_name2 = | blank2_name_sec1 = [[ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ]] | blank2_info_sec1 = 98.47% | blank2_name_sec2 = [[ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ]] | blank2_info_sec2 = {{Convert|3100|mm|in}} | blank3_name_sec2 = ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ | blank3_info_sec2 = {{Convert|39|°C|°F}} | blank4_name_sec2 = ಸರಾಸರಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಉಷ್ಣಾಂಶ | blank4_info_sec2 = {{Convert|20|°C|°F}} | official_name = | website = {{URL|https://malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in/}} }} '''ಮಲಪ್ಪುರಂ''' (ಇದನ್ನು '''ಮಲಪುರಂ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ({{IPA|ml|mɐlɐpːurɐm|lang|Malappuram.ogg}})<ref>{{Cite web|url=http://www.govemployees.in/2015/06/02/revised-list-of-classification-cities-for-hra-of-central-government-employees/|title=ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ HRA ಗಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ನಗರಗಳ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪಟ್ಟಿ - Govt. Employees India|date=2 June 2015|access-date=26 February 2016|archive-date=25 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825063143/http://www.govemployees.in/2015/06/02/revised-list-of-classification-cities-for-hra-of-central-government-employees/|url-status=dead}}</ref> ಕೇರಳದ ಒಂದು [[ನಗರ ಸಭೆ (ಭಾರತ)|ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣ]]ವಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆಯು {{convert|33.61|sqkm|abbr=on}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು, 68,127 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1970 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. 40 ಚುನಾವಣಾ ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣವು {{convert|2027|/sqkm|abbr=off}} ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ವು [[ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕೊಚ್ಚಿ, ಕಾಲಿಕಟ್ ಮತ್ತು ತೃಶೂರ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಸಮೂಹಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ 25ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು]], ಒಟ್ಟು 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="census 2011">{{cite web |url=https://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2-vol2/data_files/kerala/Chapter_IV.pdf |website=Census of India |title= ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು}}</ref> [[ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್|ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್ (EIU)]] ಜನವರಿ 2020 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 44.1% ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಕೇರಳದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ]].<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/three-of-worlds-ten-fastest-growing-urban-areas-are-in-kerala-6205749/ |title=ವಿಶ್ವದ 10 ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3 ಕೇರಳದಲ್ಲಿವೆ: ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕ |date=8 January 2020 |access-date=13 January 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/09/malappuram-is-worlds-fastest-growing-city-kozhikode-kollam-also-in-top-10-2087011.html |website=Newindianexpress.com |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ; ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಕೊಲ್ಲಂ ಕೂಡ ಟಾಪ್ 10 ರಲ್ಲಿ |date= 9 January 2020 }}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಕಾಲಿಕಟ್]]ನ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 47 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]]ನ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 90 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="Malappuram Web">{{cite web|url=http://malappuram.nic.in/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ವೆಬ್|access-date=28 July 2015}}</ref> ಇದು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ [[ವೈ-ಫೈ]] ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/free-wifi-in-malappuram-of-kerala/article7482218.ece |website=Thehindu.com |title=ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉಚಿತ Wi-Fi ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿದೆ |date= 30 July 2015 |access-date= 1 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://thelogicalindian.com/news/kerala-does-it-again-malappuram-municipality-to-be-indias-first-to-offer-free-wi-fi-connectivity |website=thelogicalindian.com |title=ಉಚಿತ Wi-Fi ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ |date=22 August 2015 |access-date= 1 July 2020}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಕೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ISO ಟ್ಯಾಗ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/firstinindia-iso-tag-for-malappuram/article5720209.ece|last=Staff Reporter|date=24 February 2014|access-date=29 July 2020|work=The Hindu}}</ref> ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ದೂರು-ಮುಕ್ತ ಪುರಸಭೆಯೂ ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ದೂರು-ಮುಕ್ತವಾಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malappuram-aims-to-be-complaintfree/article6556301.ece|last=Abdul Latheef|first=Naha|date=2 November 2014|access-date=29 July 2020|work=The Hindu}}</ref> ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ''ಮಲಪ್ಪುರಂ'' ಎಂಬ ಪದವು [[ಮಲಯಾಳಂ]]ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ" ಎಂದರ್ಥ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ದಿ ಹಿಲ್ ಟಾಪ್ ಟೌನ್|date=30 June 2014|website=nativeplanet.com|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002725/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013|website=The Financial Express|access-date=4 July 2020|archive-date=7 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607002847/https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|url-status=live}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಅರಿಂಬ್ರಾ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಕೋಡಿಕುತಿಮಲ|ಅಮ್ಮಿನಿಕ್ಕಾಡನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಮಂಕಡ|ಚೇರಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಅನಕ್ಕಯಂ|ಪಾಂಡಲೂರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಡವನ್ನ|ಚೆಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಏರುತಗ್ಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ತಾಣಗಳು|date=7 May 2018|access-date=11 October 2020|website=Native Planet|last=Akash Singh|archive-date=17 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017165621/https://www.nativeplanet.com/travel-guide/must-visit-camping-sites-in-malappuram-district-004762.html|url-status=live}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮರಳಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-malappuram.html|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್|website=spb.kerala.gov.in|access-date=24 August 2019|archive-date=4 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904185950/http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-malappuram.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nativeplanet.com/travel-guide/malappuram-the-hill-top-town-000626.html|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ, ದಿ ಹಿಲ್ ಟಾಪ್ ಟೌನ್ - Nativeplanet|date=30 June 2014 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/archive/cultural-counterpoint/1092461/|title=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂದು|date=24 March 2013}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಊರಕಂ, ಮೇಲ್ಮುರಿ, [[ಪೊನ್ಮಲ]], ಮತ್ತು ವೆಂಗರದಂತಹ ನಗರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಗುಹೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref name=History_of_Malappuram>{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ}}</ref> ವಲಿಯಂಗಡಿ, ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ, ಪಳ್ಳಿಪುರಂ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಜೈನ - ಬೌದ್ಧ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂನ [[ಊರಕಂ ಬೆಟ್ಟ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2000 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ 1500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಇದನ್ನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.cpreecenvis.nic.in/Database/OorakamMala_2713.aspx|title=ಊರಕಂ ಮಲ|website=Cpreecenvis.nic.in|access-date=24 August 2019}}</ref> [[ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ಎರನಾಡನ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪಟ್ಟರ್ ಕಡವ್, ಪನಕ್ಕಡ್ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಟ್ಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪನಾರ್ಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಗಮ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಗಮ್ ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name="DISTRICT CENSUS HANDBOOK">{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ|publisher=DIRECTORATE OF CENSUS OPERATIONS, KERALA|year=2011|pages=15}}</ref> [[ಎರನಾಡ್]] ಅನ್ನು [[ಸಾಮಂತನ್ ನಾಯರ್]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಎರಾಡಿ]]ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ನೆರೆಯ [[ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಲ್ಲುವನಾಡ್]]ನ [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ|ವೆಲ್ಲೋಡಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ|ನೆಡುಂಗನಾಡ್]]ನ ನೆಡುಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಎರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ''ಎರಳ್ಪ್ಪಾಡ್''/''ಎರಾಡಿ'' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಶಾಖೆಯ ಅರಮನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಎರನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಪರ ನಂಬಿ, ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡೌನ್ಹಿಲ್ (ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ), ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Malabar Manual Appendix">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್: ವೇದ್ ಅವರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ VICTORIA INSTITUTIONS |publisher=VICTORIA INSTITUTIONS, Aaradhana, DEVERKOVIL 673508 |edition=Volume 2 |url=https://books.google.com/books?id=0TJFDwAAQBAJ&pg=PA1 |access-date=12 July 2020}}</ref> ಹಿಂದಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿವರಗಳು, ನಂತರದ ಜಾಮೋರಿನ್ಗಳ ಪೂರ್ವಜರು, ಭಾಸ್ಕರ ರವಿ ವರ್ಮನ್ (1000 AD) ಯಹೂದಿ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೀರ ರಾಘವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (1225 AD) ಅವರ ಕೊಟ್ಟಯಂ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸವು ಜಾಮೋರಿನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ|last=PART XII-A|publisher=DIRECTORATE OF CENSUS OPERATIONS, Kerala|year=2011|pages=15}}</ref> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಂತರ 1885 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ [[ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್]] (M.S.P) ಹಿಂದೆ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=371 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ, [[ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಟಿಪ್ಪು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೈ ಬ್ಯಾರಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ಬ್ಯಾರಕ್ ಈಗ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.malappuramtourism.org/history.php|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸ|access-date=12 July 2020|archive-date=10 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035952/https://www.malappuramtourism.org/history.php|url-status=dead}}</ref><ref name="DISTRICT CENSUS HANDBOOK"/> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಹಿಂದಿನ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು, ಇತರವು ತಲಶ್ಶೇರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite book|title=1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ - ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|publisher=Government of Madras|year=1953|location=Chennai|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf}}</ref> ಕಾಲಿಕಟ್ನಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಲೂಕು ಮಂಡಳಿಯು [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]], [[ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾನಂತವಾಡಿ]] (ವಯನಾಡ್) ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ವಿಭಾಗೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=373 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಲೂಕು ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಸನವನ್ನು ನಗರದ ವಲಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 1916 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಳಿದಿರುವ ಬಾವಿಗಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Celebrating-centenary-of-a-public-well/article14015273.ece|title=ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆ|newspaper=The Hindu |date=22 January 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-malappuramkerala-27-04-2017/640134|title=ಈ ತೆಳಿನೀರಿಗೆ ಶತಮಾನದ ನೆರವು|website=Deshabhimani.com}}</ref> ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಆದಾಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕರ ಕಚೇರಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite book |last1=C.A. |first1=Innes |title=ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಗಳು: ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂಜೆಂಗೊ |date=1908 |publisher=Government Press, Madras |page=416 |url=https://books.google.com/books?id=w806vgAACAAJ |access-date=30 September 2020}}</ref> ===ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣ === {{Main|ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು}} ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕಾಲಿಕಟ್]] ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಜಾಮೋರಿನ್]]ಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುಣ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪಟ್ಟಣವು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ===ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ=== ಮಲಪ್ಪುರಂ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಹಸಿರಿನ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಹಲವಾರು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಹೊಳೆಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ಪುಳ್ಳ, ಕೇರಳದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯು ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://malappuram.nic.in/about-district/|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್|website=Malappuram}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವೇ ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರಸಭೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YRhBDwAAQBAJ&q=award+for+best+municipality+in+the+state+was+won+by+Ottapalam+and+the+second+place+by+Malappuram&pg=PT119|title=ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳ ಪುನರಾಲೋಚನೆ: ನಗರ ನವೀಕರಣ ಯೋಜನೆ|last=Sivaramakrishnan|first=K. C.|date=4 August 2011|publisher=SAGE Publishing India|isbn=9788132119470|language=en}}</ref> ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1564790|title=ಅಮೃತ್ ನಗರಗಳು--ರೈಗಢ್, ಅಂಬಿಕಾಪುರ್, ಮತ್ತು ಕುಂಭಕೋಣಂ ನಗರ ನಿಗಮಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು|website=pib.gov.in|access-date=24 August 2019}}</ref> ಇತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣದ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ-ಪೂರ್ವ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|title=ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ 2013|publisher=P & A R (AR-VII) DEPARTMENT, Government of Kerala|year=2013|pages=77}}</ref> ===ಹವಾಮಾನ=== ನಗರವು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇತರೆಡೆ ಇರುವ ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ [[ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನ]] ([[ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ|ಕೊಪ್ಪೆನ್]] ''Am''). ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಭಾರೀಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಋತುವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ತಾಜಾ ಗಾಳಿಯ ನಗರವೂ ಆಗಿದೆ. 2010 ರ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, SO₂, NO₂ ಮತ್ತು PM₁₀ ಗಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾದ 180 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು (ಅಂದರೆ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ 50% ಕಡಿಮೆ) ಪೂರೈಸಿದ ಎರಡು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. {{Weather box |location = ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಕೇರಳ |single line = yes |metric first = yes |width = auto |temperature colour = pastel | Jan high C = 32.0 | Feb high C = 32.9 | Mar high C = 34.0 | Apr high C = 33.8 | May high C = 32.7 | Jun high C = 29.3 | Jul high C = 28.1 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 29.7 | Oct high C = 30.3 | Nov high C = 31.1 | Dec high C = 31.4 | year high C = 31.2 | Jan low C = 21.8 | Feb low C = 22.8 | Mar low C = 24.4 | Apr low C = 25.4 | May low C = 25.1 | Jun low C = 23.5 | Jul low C = 22.8 | Aug low C = 23.3 | Sep low C = 23.3 | Oct low C = 23.4 | Nov low C = 23.1 | Dec low C = 21.9 | year low C = 23.4 | rain colour = green | Jan rain mm = 1 | Feb rain mm = 9 | Mar rain mm = 16 | Apr rain mm = 101 | May rain mm = 253 | Jun rain mm = 666 | Jul rain mm = 830 | Aug rain mm = 398 | Sep rain mm = 233 | Oct rain mm = 281 | Nov rain mm = 140 | Dec rain mm = 24 | source=<ref name="Climate-Data.org">{{cite web|title="ಹವಾಮಾನ: ಮಲಪ್ಪುರಂ"|publisher=Climate-Data.org|url=http://en.climate-data.org/location/34234/}}</ref> }} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[2011 ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣವು ಒಟ್ಟು 101,386 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ 48,957 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 52,429 ಮಹಿಳೆಯರು. 0 ರಿಂದ 6 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 14,629 ಆಗಿತ್ತು. [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 5,323 ಮತ್ತು 77 ಆಗಿತ್ತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ 2011 ರಲ್ಲಿ 19785 ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ: ಮಲಪ್ಪುರಂ |url=http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=715506 |website=Censusindia.gov.in |access-date=23 January 2020}}</ref> ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 74.83% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಉಳಿದ 25% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.census2011.co.in/data/religion/district/275-malappuram.html | title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧರ್ಮದ ದತ್ತಾಂಶ - ಹಿಂದೂ/ಮುಸ್ಲಿಂ }}</ref> == ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ == {{Main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ}} [[File:Malappuram Townhall.png|250px|thumb|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಟೌನ್ ಹಾಲ್]] {| class="toccolours" style="clear:right; float:right; background:#ffffff; margin: 0 0 0.5em 1em; width:220" |- !style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="2"|'''ಪುರಸಭಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು''' |- |align="center"| ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ||[[ವಕೀಲ|ಅಡ್ವೊ.]] ವಿ. ರಿನಿಶಾ {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref name=":0">{{Cite web |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ {{!}} ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ |url=https://lsgkerala.gov.in/en/lbelection/electdmemberdet/2020/213 |access-date=2025-09-28 |website=Lsgkerala.gov.in}}</ref> |- |align="center"|ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ||ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ {{Resize|([[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|INC]])}}<ref name=":0" /> |- !style="background:#A8BDEC" align="center" colspan="2"|'''ನಿರ್ವಾಚಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು''' |- |align="center"|ಶಾಸನಸಭಾ ಸದಸ್ಯ {{Resize|([[ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ LAC]])}} |[[ಪಿ. ಉಬೈದುಲ್ಲ]] {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref>{{cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2415|title=ಪಿ ಉಬೈದುಲ್ಲ : ಕೇರಳದ ಮಾನ್ಯ ಶಾಸಕ [15ನೇ Kla]|website=Niyamasabha.nic.in|access-date=2026-07-01}}</ref> |- |align="center"|ಸಂಸದ {{Resize|([[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಮಲಪ್ಪುರಂ HPC]])}} |[[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] {{Resize|([[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]])}}<ref>{{Cite web |last=Centre |first=National Informatics |title=ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಸದ್ |url=https://sansad.in/ls |access-date=2025-12-28 |website=Sansad.in |language=en}}</ref> |} ಪಟ್ಟಣವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ನಗರವನ್ನು 40 ವಾರ್ಡ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳಿಂದ ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು 40 ವಾರ್ಡ್ಗಳ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರಸಭೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್]] (UDF) ನಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ, 2025 ರಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್]] (IUML) ನ ವಿ. ರಿನಿಶಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] (INC) ನ ಜಿತೇಶ್ ಜಿ. ಅನಿಲ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-12-26 |title=UDF ಮಲಪ್ಪುರಂನ 11 ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/udf-assumes-power-in-11-municipalities-in-malappuram/article70440784.ece |access-date=2025-12-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಪುರಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಆದಾಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳು ಆಡಳಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಪುರಸಭಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನಗರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಖಜಾನೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿ, PWD ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ, ನಗರ ಯೋಜನಾ ಕಚೇರಿ, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಡಿಪೋ, ಜಿಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಚೇರಿ, ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ಮತ್ತು ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ===[[2020 ಕೇರಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ]] ಚುನಾವಣೆ 2020=== {|class="sortable wikitable" |- !S.No.<ref>{{Cite web|url=http://117.239.77.93/lbtrend/lbtrend2020/views/index.php|title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ 2020|access-date=11 December 2020|website=lbtrend}}</ref> !! ಒಕ್ಕೂಟ !! ಚಿಹ್ನೆ !! ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |- | 01 || [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|UDF]] ||[[File:UDF logo.png|50px]] || 25 |- | 02 || [[ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕೇರಳ)|LDF]] ||[[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]] || 14 |- | 03 || ಪಕ್ಷೇತರರು || [[File:No flag.svg|50px]] || 01 |- |} ===ಪೊಲೀಸ್=== 1927 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ಮೇಲ್ಮುರಿ]], ಕೊಡೂರ್, [[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], [[ಪೊನ್ಮಲ]], ಮತ್ತು [[ಪನಕ್ಕಡ್]] ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮಿತಿಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ, ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ ಪಂಚಾಯತ್, ಕೊಡೂರ್ ಪಂಚಾಯತ್, ಮತ್ತು ಪೊನ್ಮಲ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು [[ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್]]ನ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಉಪವಿಭಾಗವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ|ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಾಧೀಕ್ಷಕ]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪವಿಭಾಗವು ಎರನಾಡ್ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಮಲಪ್ಪುರಂ, ವೆಂಗರ, ಮಂಜೇರಿ, ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು, ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವನಿತಾ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ 24/7 ಹೆದ್ದಾರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಗುಲಾಬಿ ಕಾವಲು (ಡಯಲ್-1515) ಇದೆ. <ref>{{cite web|url=http://www.malappurampolice.gov.in/mlpol/|title=മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസ്|website=Matappurampolice.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20160813075828/http://www.malappurampolice.gov.in/mlpol/|archive-date=13 August 2016|url-status=dead}}</ref> ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧ ಶಾಖೆ, ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ, ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕೋಶ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಶಿಬಿರ, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶೇಷ ಘಟಕಗಳ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ===ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮ=== [[File:Greater Malappuram Map.png|thumb|250px|ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಿಗಮದ ಮಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಕ್ಷೆ]] [[File:SMGBmalappuram.JPG|thumbnail|[[ಕೇರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಗರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ನಗರ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರೇಟರ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಲಪ್ಪುರಂ [[ಪುರಸಭೆ]]ಯನ್ನು [[ನಗರ ನಿಗಮ]]ಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.<ref name="Proposed corporation">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/A-Planned-City-on-cards/articleshow/35179378.cms |website= timesofindia.indiatimes.com |title= ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮ |date= 16 May 2014 |access-date= 29 June 2020}}</ref> ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ *[[ಮಂಜೇರಿ]] ಪುರಸಭೆ *[[ಅನಕ್ಕಯಂ]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಪೂಕ್ಕೊಟ್ಟೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ತ್ರಿಕ್ಕಲಂಗೋಡ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಮೊರಾಯೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಕೊಡೂರ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಡೂರ್]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ *[[ಕೂಟಿಲಂಗಡಿ]], ಉಪನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ: *[[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]] ಪುರಸಭೆ *[[ಪೊನ್ಮಲ]] *[[ಒತುಕ್ಕುಂಗಲ್]] *[[ಊರಕಂ]] *[[ಕನ್ನಮಂಗಲಂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕನ್ನಮಂಗಲಂ]] *[[ಪರಪ್ಪೂರ್]] *[[ವೆಂಗರ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ವೆಂಗರ]] *ಮಕರಪರಂಬ == ಶಿಕ್ಷಣ == {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} [[File:AI International College, Malappuram Inkel Educity.png|thumb|AI ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]] ಪಟ್ಟಣವು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], [[ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ HSS ಸೇರಿವೆ. [[ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಮಲಪ್ಪುರಂ]], 1972 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜು,<ref>{{Cite web|url=https://gcmalappuram.ac.in/history/|title=ಇತಿಹಾಸ – ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜು ಮಲಪ್ಪುರಂ|website=Gcmalappuram.ac.in|access-date=1 July 2026}}</ref> 1987 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮಲಪ್ಪುರಂ]]<ref>{{Cite web|url=https://casmalappuram.ihrd.ac.in/cas/index.php/about-us/history|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525133245/http://casmalappuram.ihrd.ac.in/cas/index.php/about-us/history|url-status=usurped|archive-date=25 May 2019|title=ಇತಿಹಾಸ|website=casmalappuram.ihrd.ac.in}}</ref> ಮತ್ತು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ<ref>{{Cite web|url=https://gwcmalappuram.com/about-us/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611120533/https://gwcmalappuram.com/about-us/|url-status=usurped|archive-date=11 June 2019|title=ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ|website=gwcmalappuram.com}}</ref> ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ TTI, ಮಲಪ್ಪುರಂ,<ref>[http://www.e-grantz.kerala.gov.in/ViewInstitution.aspx?courseid=101] {{dead link|date=July 2026}}</ref> MCT TTI<ref>{{Cite web|url=https://mcttrainingcollege.in/|title=ಮುಖಪುಟ &#124; MCT ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು|website=Mcttrainingcollege.in|access-date=1 July 2026}}</ref> ಮತ್ತು ಫಾಜ್ಫಾರಿ TTI<ref>{{Cite web|url=https://www.fazfari.org/tti.html|title=ಫಾಜ್ಫಾರಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&#124; FAZFARI TTI|website=Fazfari.org}}</ref> ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. MCT ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡು ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.mctlawcollege.org/contactus.php|title=MCT ಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿಳಾಸ|access-date=6 June 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027180559/http://www.mctlawcollege.org/contactus.php|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ<ref>{{Cite web|url=http://dhsekerala.gov.in/contacts.htm|title=ಸಂಪರ್ಕಗಳು|website=dhsekerala.gov.in}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್ ಓಪನ್ ಸ್ಕೂಲ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ (ಮಲಬಾರ್)<ref>{{Cite web |url=http://www.scolekerala.ac.in/contact.html |title=SCOLE ಕೇರಳ |access-date=6 June 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126125623/http://scolekerala.ac.in/contact.html |url-status=dead }}</ref> ನಗರದ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ - 1968 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತೆನಿಪಾಲಂ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],<ref>{{cite web |url=https://www.uoc.ac.in/ |website= uoc.ac.in |title= ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ತಿರೂರ್ ಪುರಸಭೆ|ತಿರೂರ್]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್ ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].<ref>{{cite web |url=http://malayalamuniversity.edu.in/en/ |website = malayalamuniversity.edu.in |title= ಮಲಯಾಳಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> [[AMU ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್]], [[ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (AMU) ನ ಮೂರು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, [[ಚೆರುಕರ]]ದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು AMU 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url= https://www.amu.ac.in/malappuram/ |website=amu.ac.in |title = ಅಲಿಗಢ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಆಫ್-ಸೆಂಟರ್}}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |url=https://www.malappuramtourism.org/institutions.php |website=malappuramtourism.org}}</ref> [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಆಫ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ಪನಕ್ಕಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/Eflu-to-start-courses-in-Malappuram-campus-on-January-31/articleshow/28958910.cms |website=The Times of India |title= ಜನವರಿ-31 ರಂದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ Eflu ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ |date= 17 January 2014 |access-date= 24 June 2020}}</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತಿರುನವಾಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಉಪ-ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾರುಲ್ ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ಚೆಮ್ಮಡ್]], [[ತಿರೂರಂಗಡಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. INKEL ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|title=Inkel ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಮಲಪ್ಪುರಂಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/inkel-greens-beckons-firms-to-malappuram/article8784293.ece|date=28 June 2016|access-date=6 October 2020|work=The Hindu Businessline}}</ref> [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekc.edu.in/about|title=ಇರನಾಡ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಸಿಟಿ|access-date=4 November 2020|website=eku.edu.in|archive-date=4 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604171424/http://www.ekc.edu.in/about|url-status=dead}}</ref> MES ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, [[ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]], ಕೇರಳದ ಸ್ವ-ಹಣಕಾಸು ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, [[ಭಾರತಪ್ಪುಳ್ಳ]] ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ (1.6 ಕಿಮೀ) ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ನಗರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. [[ತವನೂರ್]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕೆಲಪ್ಪಾಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|KCAET]] ಅನ್ನು 1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ [[ಪೊಟ್ಟಿಪ್ಪರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ) [[ಕೇರಳ]]ದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯದು. [[ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾದ ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. 2019–20 ರ ಶಾಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 898 ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/LP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ LP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020}}</ref> 363 ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ,<ref>{{cite web |url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/publicView/districtwise/UP |website=sametham.kite.kerala.gov.in |title=ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ UP ಶಾಲೆಗಳು |access-date=17 April 2020}}</ref> ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 120 [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|CBSE]] ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 3 [[ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ|ICSE]] ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. == ಮಾಧ್ಯಮ == [[File:Kizhakkethala Junction, Malappuram, India.jpg|thumb|ಪಟ್ಟಣದ ಛೇದಕ]] [[File:PassportOfficeMalappuram.jpg|thumbnail|ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿ]] [[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ]], [[ಮಾತೃಭೂಮಿ]], [[ಮಾಧ್ಯಮಂ]], [[ಚಂದ್ರಿಕಾ (ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಚಂದ್ರಿಕಾ]], [[ದೇಶಾಭಿಮಾನಿ]], ಸುಪ್ರಭಾತಂ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು-ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂರೋವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. (MCV), (ACV) ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳಿವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಹ ಅಪ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ರಿಲೇ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸಾರಭಾರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿದೆ.<ref name="mapsofindia.com">{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/top-ten-cities-of-india/top-ten-towns-in-highest-radio-listenership.html|title=ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು|access-date=28 July 2015}}</ref> [[ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರ)|ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಾಸ್ಮಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂನ 72 ನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1539062.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=ರಾಸ್ಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಮುಕ್ತಾಯ | date=15 March 2011}}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ [[ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕವು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ FM ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ([[AIR ಮಂಜೇರಿ FM]]), ಇದು 102.7 Mhtz ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ FM ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, [[ಪೊನ್ನಾನಿ]], ಮತ್ತು [[ತಿರೂರ್]] ಸಹ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="mapsofindia.com"/> == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == [[File:Malappuram District Sports Complex Stadium.jpg|thumbnail|[[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|MDSC ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]]] ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಂತೆ, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. [[ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮಲಪ್ಪುರಂ|ಕೊಟ್ಟಪ್ಪಾಡಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2014/dec/29/Where-Malappuram-Learned-to-Play-Football-699171.html |website=Newindianexpress.com |title= ಮಲಪ್ಪುರಂ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಕಲಿತ ಸ್ಥಳ |date= 29 December 2014 |access-date= 1 July 2020}}</ref> [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[ಮಂಜೇರಿ]]ಯ [[ಪಯ್ಯನಾಡು, ಮಂಜೇರಿ|ಪಯ್ಯನಾಡು]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್]]ನ [[2013–14 ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗುಂಪು ಹಂತ|ಗುಂಪು ಹಂತ]]ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು [[ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಕೊಚ್ಚಿ|ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಂಪು B ಮತ್ತು D ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಇದು [[EMS ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ಜೊತೆಗೆ [[2023 ಭಾರತೀಯ ಸೂಪರ್ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Federation Cup 2014">{{cite news|title=ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ 2013-14 ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Federation-Cup-2013-14-to-kickoff-on-January-14/articleshow/27291593.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113071115/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-12-13/top-stories/45161159_1_federation-cup-january-14-group-c|url-status=live|archive-date=13 January 2014|work=[[The Times of India]]|date=13 December 2013 |access-date=12 January 2014}}</ref> ಮಲಬಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೊಲೀಸ್ HSS ಭಾರತೀಯ ಅಂತರ-ಶಾಲಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/article2789254.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=MSP HSS ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು | date=10 January 2012}}</ref> ಇದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 53 ಮತ್ತು 55 ನೇ [[ಸುಬ್ರೋಟೋ ಕಪ್]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ-ಶಾಲಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ರನ್ನರ್-ಅಪ್ ತಂಡವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/generalnews/news/dynamo-kyiv-down-fighting-msp-malappuram-to-win-subroto-cup/63139/|title=ಡೈನಮೋ ಕೈವ್ ಹೋರಾಟದ MSP ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಸುಬ್ರೋಟೋ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸೋಲಿಸಿತು|author=Press Trust of India|date=1 October 2012|access-date=28 July 2015|newspaper=Business Standard India}}</ref> == ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == [[File:Thunchath Ezhuthachan.jpg|right|thumb|[[ತುಂಚತ್ತ್ ಎಝುತ್ತಚನ್]] ಅವರು ಆಧುನಿಕ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು]] {{main|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{columns-list|colwidth=22em| * [[ಕುರುಕ್ಕೋಲಿ ಮೊಯ್ದೀನ್]] - ರಾಜಕಾರಣಿ, ಶಾಸಕ. * [[ಎ. ವಿಜಯರಾಘವನ್]] - [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. * [[ಎ. ಪಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎ. ಆರ್. ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ ''ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಅಬ್ದುಲ್ ನೆಡಿಯೋಡತ್]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಬ್ದುರಹಿಮಾನ್ ರಂಡತಾನಿ]] - ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಅಚ್ಯುತ ಪಿಷಾರಡಿ]] - [[ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ|ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ]]ಕಾರ, [[ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. * [[ಅದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ]] - ನಟ * [[ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ. * [[ಅಜಿಜೇಶ್ ಪಚಾತ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]]. * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ([[ಕುಮಾರನೆಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಅಕ್ಕಿತಂ ನಾರಾಯಣನ್]] - ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಅಮ್ಮು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ. * [[ಅನಸ್ ಎಡತ್ತೊಡಿಕ]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅನೀಶ್ ಜಿ. ಮೇನನ್]] - ನಟ.<ref>{{cite news |title=ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಟನಾಗಿರುವುದು: ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೇನನ್ |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/190917/being-the-usual-and-unusual-actor-aneesh-g-menon.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 September 2017 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Pillai |first=Radhika C |date=9 March 2015|title=ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದವು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ: ಅನೀಶ್ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Length-of-the-character-matters-to-me-Aneesh/articleshow/46492733.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=1 April 2021}}</ref> * [[ಅನಿಕಾ]] - ನಟಿ. * [[ಅಪರ್ಣಾ ನಾಯರ್]] - ನಟಿ. * [[ಅರ್ಜುನ್ ಜಯರಾಜ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ನಂಬೂದಿರಿ (ಕಲಾವಿದ)|ಕಲಾವಿದ ನಂಬೂದಿರಿ]] - [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಾರ]]. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಅರ್ಯಾಡನ್ ಶೌಕತ್]] - ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಅಶಿಕ್ ಕುರುಣಿಯನ್]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ. * [[ಅಸಿಫ್ ಸಹೀರ್]] - ಭಾರತೀಯ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್]] - ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{cite web | url=http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | title=ನಾವು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ $1B ವಹಿವಾಟನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: ಅಝಾದ್ ಮೂಪನ್, ಆಸ್ಟರ್ DM ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher=VC Circle | date=12 February 2014 | access-date=5 May 2014 | author=Jagwani, Lohit | archive-date=5 May 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140505162506/http://www.vccircle.com/news/healthcare-services/2014/02/12/we-are-looking-turnover-1b-2017-azad-moopen-chairman-aster-dm | url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364 ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ] ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, 25 ಜನವರಿ 2011</ref><ref name="forbes1">{{cite web|url=http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |title=ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 100 ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರು |work=Forbes |access-date=5 May 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505172839/http://english.forbesmiddleeast.com/details.php?list=44480&row=3869 |archive-date=5 May 2014 }}</ref> * [[ಬಿ. ಎಂ. ಕುಟ್ಟಿ]] - ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಬಾಲಮಣಿ ಅಮ್ಮ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಸಿ. ಕರುಣಾಕರ ಮೇನನ್]] - ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಸಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಹ್ಮದ್ ಮೌಲವಿ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ. * [[ಚಕ್ಕೇರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಚಲಿಲಕತ್ ಕುನಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>{{cite journal |last1=H. Abdul Rahman|title=ವಕ್ಕೊಂ ಮೌಲವಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಚಳುವಳಿ |journal=University |date=6 April 2009 |publisher=University of Kerala-Shodhganga |location=Conclusion |page=257 |hdl=10603/164340 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/164340 |access-date=21 March 2020}}</ref> * [[ಚೇರುಕಡ್|ಚೇರುಕಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪಿಷಾರೋಡಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ದಾಮೋದರ]] - ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಗಣಿತಜ್ಞ. * [[ದೀಪು ಪ್ರದೀಪ್]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ದೇವ್ದತ್ತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಧನಿಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್]] - ನಟ. * [[ದಿಲೀಪ್ ಕೆ. ನಾಯರ್]] - ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಚಾರಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ. * [[ಇ. ಹರಿಕುಮಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]] ಬರಹಗಾರ. * [[ಇ. ಮೊಯ್ದು ಮೌಲವಿ]] - [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]], ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{cite news |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಈಗ ಗುಂಪು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/nationalism-now-linked-to-mob-psychology/article18868671.ece |access-date=12 March 2020 |work=The Hindu |date=8 June 2017}}</ref> * [[ಇ. ಶ್ರೀಧರನ್]] - ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ಮ್ಯಾನ್. * [[ಇ. ಕೆ. ಇಂಬಿಚಿ ಬಾವ]] - ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್]] - ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)|CPI(M)]] ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news | url= https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-e-m-s-namboodiripad-1153957.html | newspaper=[[The Independent]] | first=Kuldip | last= Singh | date=1 April 1998 | title=ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ: ಇ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ | access-date=20 May 2018 }}</ref> * [[ಇ. ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಡಸ್ಸೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] - ಕವಿ. * [[ಎಲಾಮರಂ ಕರೀಮ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಫೈಸಲ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ವಕೀಲ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಬರಹಗಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಕ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.nwitimes.com/news/local/porter/valparaiso/vu-law-professor-among-world-s-most-influential-muslims/article_b6309641-37be-51a4-a76f-0ed6d1da2066.html|title= VU ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ |publisher=nwitimes.com |date=31 December 2012 |access-date=18 February 2013}}</ref> * [[ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮುತುಕಾಡ್]] - [[ಮಾಂತ್ರಿಕ (ಭ್ರಮೆ)|ಮಾಂತ್ರಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣಾ ಭಾಷಣಕಾರ]].<ref>{{cite web|title=ಭಾರತೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಹೌದಿನಿ-ಶೈಲಿಯ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ|url=http://www.rediff.com/news/feb/14magic.htm|work=Rediff.com|access-date=3 May 2017|date=14 February 1997}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |title=2011 ವರ್ಷಪುಸ್ತಕ |website=[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಸೊಸೈಟಿ]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194038/http://imsmagic.com/2010_ma/2011_yearbook.php |archive-date=20 August 2016 |access-date=20 August 2016 |url-status=dead }}</ref> * [[ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಹರಿ ನಾಯರ್]] - ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ. * [[ಹೇಮಂತ್ ಮೇನನ್]] - ನಟ. * [[ಹನುಮಾನ್ಕೈಂಡ್]]- ಭಾರತೀಯ ರಾಪರ್. * [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ನಿದಾ ಅಂಜುಮ್ ಚೇಲತ್]] - ಭಾರತೀಯ ಅಶ್ವಾರೋಹಿ. * [[ಇಕ್ಬಾಲ್ ಕುಟ್ಟಿಪುರಂ]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು [[ಹೋಮಿಯೋಪತಿ|ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯ]].<ref name='khal'>{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |title=ಕಥೆಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725152540/http://www.khaleejtimes.ae/DisplayArticleNew.asp?col=&section=citytimes&xfile=data%2Fcitytimes%2F2007%2FAugust%2Fcitytimes_August183.xml |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead }}</ref> * [[ಜಯಶ್ರೀ ಕಲಾತಿಲ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಕೆ. ಎ. ರಹಮಾನ್|ಕೆ. ಅಬ್ದುರಹ್ಮಾನ್]] - [[ಚಾಲಿಯಾರ್]] ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107084532/http://www.hindu.com/2009/01/10/stories/2009011054250300.htm|url-status=dead|archive-date=7 November 2012|title=ಚಾಲಿಯಾರ್ ದಂತಕಥೆಗೆ ಗೌರವ|date=10 January 2009|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=25 January 2021}}</ref> * [[ಕೆ. ಅವುಕಾದರ್ ಕುಟ್ಟಿ ನಹಾ]] - [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಕೇರಳದ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಾಣಿಕರ್]] - ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಅಮೂರ್ತ|ಅಮೂರ್ತ]] ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಕೆ. ಸಿ. ಮಾನವೇದನ್ ರಾಜ]] - ಭಾರತೀಯ [[ಶ್ರೀಮಂತ]]. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಅಸಿಫ್]] - ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಕೆ. ಎಂ. ಮೌಲವಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್|IUML]] ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.<ref name="SMW19-48-47">{{cite journal |title=ಲೇಖನ |journal=ಸಮಕಾಲಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ವೀಕ್ಲಿ |date=22 April 2016 |volume=19 |issue=48 |page=47 |url=http://epaper.malayalamvaarika.com/786340/Malayalam-Vaarika/18042016#page/47/2 |access-date=27 May 2020}}</ref><ref name="IM115">{{cite book |last1=Muhammed Rafeeq |title=ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ |location=ಇಸ್ಲಾಹಿ ಚಳುವಳಿ |page=115 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/52387/11/11_chapter%204.pdf#page=28 |access-date=24 October 2019}}</ref> * [[ಕೆ. ಪಿ. ಎ. ಮಜೀದ್]] - [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ]]. * [[ಕೆ. ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ]] - ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2520983.ece|title=ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೆ.ಪಿ. ರಾಮನುಣ್ಣಿ ಅವರಿಗೆ |date=8 October 2011 |newspaper=[[The Hindu]]|access-date=12 October 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|title=ಮನೋರಮ ಆನ್ಲೈನ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್|access-date=12 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403030848/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=10204035&tabId=1&programId=1080132912&channelId=-1073865030&BV_ID=@@@|archive-date=3 April 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಇರ್ಫಾನ್]] - ಅಥ್ಲೀಟ್.<ref name=dailysports>{{cite web|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಮುಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.|url=http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|publisher=dailysports.co|access-date=2 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329093542/http://www.dailysports.co/irfan-qualifies-for-olympics-in-20km-walk-2/|archive-date=29 March 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ 20 ಕಿಮೀ ವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಖುಷ್ಬೀರ್ ವಿಫಲರಾದರು|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Khushbir-fails-after-Irfan-qualifies-for-Olympics-in-20km-walk/articleshow/13121558.cms|archive-url=https://archive.today/20130126110728/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-13/athletics/31689498_1_london-olympics-federation-cup-olympics-qualification|url-status=live|archive-date=26 January 2013|work=[[The Times of India]]|date=13 May 2012 |access-date=2 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=ಇರ್ಫಾನ್ ಥೋಡಿ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/london-olympics-2012/olympics-2012-teamindia/irfanthodi.cms|access-date=19 July 2013|newspaper=The Times of India}}</ref> * [[ಕೆ. ಟಿ. ಜಲೀಲ್]] - ಕೇರಳದ ಸಚಿವ. * [[ಕೆ. ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಕೆ. ವಿ. ರಬಿಯಾ]] - ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ. *ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ - ಶಿಕ್ಷಕ * [[ಕೆ. ವಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಡವನಾಡ್ ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. * [[ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ]] - ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾರ. * [[ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿಲ್ ತಂಪುರಾನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಕವಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ, ''ಕೇರಳದ ಕಾಳಿದಾಸ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ಕೃಷ್ಣಚಂದ್ರನ್]] - ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಕುಟ್ಟಿಕೃಷ್ಣ ಮಾರಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಬಂಧಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಾಹಗಲ್]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ|ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವೆ. * [[ಎಂ. ಗೋವಿಂದನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ಎಂ. ಸ್ವರಾಜ್]] - ರಾಜಕಾರಣಿ. * [[ಎಂ. ಜಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್]] - ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಕ. * [[ಎಂ. ಕೆ. ವೆಲ್ಲೋಡಿ]] - ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ. * [[ಎಂ. ಎಂ. ಅಕ್ಬರ್]] - ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಧರ್ಮದ ತಜ್ಞ.<ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/|title=ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್|website=Arab News}}</ref> * [[ಎಂ. ಪಿ. ಅಬ್ದುಸ್ಸಮದ್ ಸಮದಾನಿ]] - [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಅಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿಕ್ಕಲ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಎಂ. ಪಿ. ಎಂ. ಮೇನನ್]] - [[ಭಾರತ]]ೀಯ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]], ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಾಯಭಾರಿ]].<ref>[http://gulfnews.com/news/uae/general/indian-community-in-uae-mourns-death-of-diplomat-1.1146275 "ಯುಎಇಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತದೆ"], ''[[ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಬು ಧಾಬಿ, 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * [[ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಲೇಖಕ, [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ([[ಕುಡಲ್ಲೂರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ. ಅವರು ''ಪೊನ್ನಾನಿ ಕಲಾರಿ''ಯ ಬರಹಗಾರರು.) * [[ಮಲಯಾತ್ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಾರ. * [[ಮಂಜಲಂಕುಳಿ ಅಲಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಮಂಕಡ ರವಿ ವರ್ಮ]] - ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/112496/directors-cut.html|title=ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಟ್|author=S Nanda Kumar|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=23 November 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203223207/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2007/09/07/stories/2007090750230100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2007|title=ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು|date=7 September 2007|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2010/film/news/indian-cinematographer-varma-dies-1118027967/|title=ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಮ ನಿಧನರಾದರು: ಅವರು ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು|date=24 November 2010|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Shalini|last=Dore}}</ref> * [[ಮನೋರಮಾ ತಂಪುರಾಟ್ಟಿ]] - [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹಗಾರ್ತಿ. * [[ಮಶೂರ್ ಶೆರೀಫ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೇಲತ್ತೂರ್ ಸಹದೇವನ್]] - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಗಾಯಕ. * [[ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟಾತಿರಿ]] - ಗಣಿತ [[ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ. * [[ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇರ್ಷಾದ್]] - ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್ (ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ)|ಮೊಹಮದ್ ಸಲಾಹ್]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಮೋಹನಕೃಷ್ಣನ್ ಕಳಡಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಮೊಯಿನ್ಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್]] - [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108104937/http://www.hindu.com/2007/03/31/stories/2007033110250500.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2012|title=ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಸರುಗಳು, MT ಹೇಳುತ್ತಾರೆ|date=31 March 2007|access-date=15 August 2009|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}</ref> * [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]] - ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ. * [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಮುಸ್ತಫಾ]] - ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಮುಹ್ಸಿನ್ ಪರಾರಿ]] - ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ. * [[ನಾಲಕತ್ ಸೂಪಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ನಾಲಪಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಂದನಾರ್ (ಲೇಖಕ)|ನಂದನಾರ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಆಯಿಷಾ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ನಟಿ. * [[ನಿಲಂಬೂರ್ ಬಾಲನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ನಟ. * [[ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್]] - ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/nirupama-rao-takes-over-as-foreign-secy/69625/on ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ] [[ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] / [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.</ref><ref name=toi>[http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/India/Nirupama-Rao-is-Indias-new-foreign-secretary/articleshow/4844580.cms ನಿರುಪಮಾ ರಾವ್ ಭಾರತದ ಹೊಸ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ] ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'', 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009."ಚೋಕಿಲಾ ಅಯ್ಯರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು."</ref> * [[ಪಿ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣನ್]] - [[ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಪೀಕರ್. * [[ಪಿ. ಸುರೇಂದ್ರನ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.<ref>{{Cite web|title = ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url = http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|website = keralasahityaakademi.org|access-date = 27 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20170705154727/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/Stories.htm|archive-date = 5 July 2017|url-status = dead}}</ref> * [[ಪಿ. ಕೆ. ಅಬ್ದು ರಬ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ಕುಂಹಾಲಿಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪಿ. ಕೆ. ವಾರಿಯರ್]] - [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಪಿ. ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ. * [[ಪಿ. ವಿ. ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್]] - ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು [[ರಾಜ್ಯಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ. * [[ಪಾಲೋಲಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುಟ್ಟಿ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಪರಮೇಶ್ವರ]] - ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. * [[ಪಾರ್ವತಿ ಜಯದೇವನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. * [[ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref>{{cite book|author=I K K Menon|title=ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು|year=1995|url=https://books.google.com/books?id=pCv2DAAAQBAJ&pg=PT194|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting Government of India|isbn=978-81-230-2188-1|pages=194–}}</ref> * [[ಪ್ರೇಮ್ಜಿ]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ನಟ. * [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್]] - ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ, ಮತ್ತು ವಿತರಕ. * [[ಪುಲಪ್ರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] - ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. * [[ಪುಲಿಕ್ಕೋಟ್ಟಿಲ್ ಹೈದರ್]] - [[ಮಾಪ್ಪಿಳ್ಳ ಪಾಟ್ಟು]] ಕವಿ.<ref name="mlpgov">{{cite web |url=http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |title=ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ |access-date=25 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629045500/http://www.mlp.kerala.gov.in/heri.htm |archive-date=29 June 2010 }}</ref> * [[ರಾಜೀವ್ ನಾಯರ್]] - ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ರಂಜಿತ್ ಪದಿನ್ಹತೀರಿ]] - ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. * [[ರಹಮಾನ್ (ನಟ)|ರಶಿನ್ ರಹಮಾನ್]] - ನಟ. * [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ]] - ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ([[ಪರಪ್ಪನಾಡ್]] ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ರವಿ ಮೇನನ್]] - ನಟ. * [[ರವಿ ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್]] - ನಟ. * [[ರಿನ್ಷಾದ್ ರೀರಾ]] - ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ಸಲಾಂ ಬಪ್ಪು]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲ್ಲಿಯಾತ್]] - ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. * [[ಸಂಗೀತಾ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್]] - ನಟಿ. * [[ಶಂಕರನ್ ಎಂಬ್ರಾಂತಿರಿ]] - [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಸಂಗೀತಗಾರ. * [[ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಜೀವನ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಸಯ್ಯಿದ್ ಸನಾಉಲ್ಲಾ ಮಕ್ತಿ ತಂಗಲ್]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.<ref>''ಕೇರಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಜರ್ನಲ್'' ಸಂಪುಟ 9. (1982): 84.</ref><ref>ಮೊಹಮ್ಮದ್, ಯು. ''ಕೇರಳ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ.'' ಕಾಲಿಕಟ್ (ಕೇರಳ): ಅದರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, 2017. 33.</ref> * [[ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>{{cite web |url=http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |title="ಶಾಮ್-ಇ-ಎಹ್ಸಾಸ್" ಗಝಲ್ ನೈಟ್ ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್ ಅವರಿಂದ |publisher=Hello Bahrain |date=29 March 2012 |access-date=9 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213100614/http://hellobahrain.com/content/shaam-e-ehsas-ghazal-nite-shahabaz-aman |archive-date=13 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/shahabaz-aman-when-i-die-id-rather-have-people-say-that-malabars-renowned-romantic-passed-away-than-just-a-singer/articleshow/63233070.cms|title=ಶಹಬಾಜ್ ಅಮನ್: ನಾನು ಸತ್ತಾಗ, ಕೇವಲ ಗಾಯಕನೆಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು ಮಲಬಾರ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=14 June 2019}}</ref> * [[ಶಾನವಾಸ್ ಕೆ ಬಾವಕುಟ್ಟಿ]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಶ್ವೇತಾ ಮೇನನ್]] - ಮಾಡೆಲ್, ನಟಿ, ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ. * [[ಸಿತಾರಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸಿತಾರಾ]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕಿ, ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನಟಿ.<ref>{{cite news |title=ಸಿತಾರಾ ಕೊಲಿವುಡ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/sithara-goes-to-kollywood/etarticleshow/12098503.cms |archive-url=https://archive.today/20130216075315/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-02/news-interviews/31114294_1_kollywood-mollywood-song |url-status=live |archive-date=16 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=2 March 2012}}</ref> * [[ಸೂರಜ್ ತೇಲಕ್ಕಾಡ್]] - ನಟ. * [[ಸುಕುಮಾರನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. * [[ಸನ್ನಿ ವೇಯ್ನ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು). * [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದಲಿ ಶಿಹಾಬ್ ತಂಗಲ್]] - ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name="articles.timesofindia.indiatimes.com">{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/President-PM-Sonia-pay-homage-to-IUML-leader-Thangal/articleshow/4848046.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20120612045904/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-02/india/28200612_1_iuml-indian-union-muslim-league-homage | url-status=live | archive-date=12 June 2012 | work=[[The Times of India]] | title=ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಪ್ರಧಾನಿ, ಸೋನಿಯಾ IUML ನಾಯಕ ತಂಗಲ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ | date=2 August 2009}}</ref> * [[ಟಿ. ಎ. ರಜಾಕ್]] - ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಹಮ್ಜಾ]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಟಿ. ಕೆ. ಪದ್ಮಿನಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ. * [[ಟಿ. ಎಂ. ನಾಯರ್]] - [[ದ್ರಾವಿಡ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. * [[ತುಂಚತ್ತು ಎಝುತ್ತಚನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ.<ref>Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds. "[http://www.ethnologue.com/language/mal ಮಲಯಾಳಂ]" ''ಎಥ್ನೋಲೋಗ್: ವಿಶ್ವದ ಭಾಷೆಗಳು.'' 2014: (ಡಲ್ಲಾಸ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್) ವೆಬ್. 29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014.</ref><ref name="ref002">ಕೆ. ಸಂತೋಷ್. [http://www.thehindu.com/news/national/kerala/when-malayalam-found-its-feet/article6217620.ece "ಮಲಯಾಳಂ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ"] ತೃಶೂರ್, 17 ಜುಲೈ 2014 ''ದಿ ಹಿಂದೂ''</ref> * [[ತಿರೂರ್ ನಂಬಿಸ್ಸಾನ್]] - ''ಕಥಕ್ಕಳಿ'' ಗಾಯಕ. * [[ಯು. ಎ. ಬೀರನ್]] - ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. * [[ಯು. ಶರಾಫ್ ಅಲಿ]] - ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.<ref name="hindu_jul09">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707015857/http://www.hindu.com/2009/07/04/stories/2009070456811800.htm|url-status=dead|archive-date=7 July 2009|title=ಸಚಿವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ|date=4 July 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=10 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |title=ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ |publisher=[[ಕಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] |access-date=10 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725053103/http://www.universityofcalicut.info/dpe/dpe_stars.htm |archive-date=25 July 2008 }}</ref> * [[ಉಣ್ಣಿ ಮೇನನ್]] - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. * [[ಊರೂಬ್]] - [[ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಸಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪಾಣಿಕರ್]] - ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. * [[ವಿ. ಟಿ. ಭಟ್ಟಾತಿರಿಪಾಡ್]] - ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ (ಹಿಂದಿನ [[ಪೊನ್ನಾನಿ ತಾಲೂಕು]]ಗೆ ಸೇರಿದವರು). * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ಪಿ. ಎಸ್. ವಾರಿಯರ್]] - [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದ]] ವೈದ್ಯ.<ref name="aryavaidyasala">{{cite web|url=http://www.aryavaidyasala.com/(S(uiytac45y0tizh45dbjufynb))/about_avs.aspx#rec|title=ARYA VAIDYA SALA - ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್|author=mail at aryavaidyasala dot com|publisher=aryavaidyasala.com|access-date=22 March 2015|archive-date=24 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324015649/http://aryavaidyasala.com/(S(ixhcnwrxysjapimo32dgnx3w))/about_avs.aspx#rec|url-status=dead}}</ref> * [[ವೈದ್ಯರತ್ನಂ ತ್ರಿಪ್ರಂಗೋಡೆ ಮೂಸ್ಸಾದ್]] - ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯ. * [[ವಲ್ಲತ್ತೋಲ್ ನಾರಾಯಣ ಮೇನನ್]] - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ.<ref name="Zarrilli">{{cite book |title=ಕಥಕ್ಕಳಿ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ: ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಆಡಲು ಬರುವ ಸ್ಥಳ |first=Phillip |last=Zarrilli |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=9780203197660 |url=https://books.google.com/books?id=eVHCnqglqyoC&pg=PA30 |pages=30–31}}</ref> * [[ವರಿಯನ್ ಕುನ್ನತ್ತು ಕುಂಜಹ್ಮದ್ ಹಾಜಿ]] - ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ.<ref>{{cite book|title=ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಮುಸ್ಲಿಂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಂಪುಟ 6|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n481/mode/1up|page=460|year=1988|quote=ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯು ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು 1971 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಅಯಾಗಿ, "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು}}</ref> * [[ವಾಝೆಂಕಡ ಕುಂಚು ನಾಯರ್]] - [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ವಾಝೆಂಕಡ ವಿಜಯನ್]] - [[ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ]]ನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಧಾನ. * [[ವೆಲಿಯಂಕೋಡೆ ಉಮರ್ ಖಾಸಿ]] - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ. * [[ವಿನಯ್ ಗೋವಿಂದ್]] - ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. * [[ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಮಖ್ದೂಂ II]] - [[ತುಹ್ಫತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್]] ನ ಲೇಖಕ. * [[ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್]] - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಮತ್ತು ನಟ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/aravindan-puraskaram-awarded-to-zakariya-mohammed/articleshow/68440801.cms|title=ಅರವಿಂದನ್ ಪುರಸ್ಕಾರಂ ಝಕಾರಿಯಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ - ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ|website=The Times of India|date=16 March 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/04/sudani-from-nigeria-wins-audience-choice-award-at-russian-film-festival-1985753.html|title=ಸುಡಾನಿ ಫ್ರಮ್ ನೈಜೀರಿಯಾ ರಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದೆ|website=The New Indian Express|date=4 June 2019 }}</ref> * [[ಝಕೀರ್ ಮುಂಡಂಪರ]] - ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ.}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಆಡಳಿತ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಇತಿಹಾಸ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಮಲಪ್ಪುರಂನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]] *[[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[GDP ಪ್ರಕಾರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Malappuram}} {{wikivoyage|Malappuram}} * [http://www.malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in// ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305093148/http://www.malappurammunicipality.lsgkerala.gov.in// |date=5 March 2022 }} {{ಕೇರಳ}} {{Authority control}} [[ವರ್ಗ:ಮಲಪ್ಪುರಂ| ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮಹಾನಗರ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಲಾಶ್ರಿತ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] 1ov1gwfvn1jzw96fpbiuhsmi865dh59 2 179039 1377652 1372382 2026-07-29T07:29:17Z Sudheerbs 63909 ಪುಟ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು 1377652 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1377676 1377652 2026-07-29T11:00:44Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377676 wikitext text/x-wiki ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು (೧೮೬೬ - ೧೯೧೪) ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರೀ ಕಾಶೀ ಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ೧೮ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿಯೂ ಪೂಜ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ೧೬ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷೆ == ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ (ಕ್ಷಯ ಸಂವತ್ಸರ) ಕೊಚ್ಚಿಯ ಆಂಡಿಕಡವು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಮಲ್ಯರ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು ಗಿರಿ ಮಲ್ಯ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಒಲವು ಕಾಶೀ ಮಠದ ೧೭ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀಮತ್ ಭುವನೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ಬಾಲಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮಠಾಧೀಶರು, ಜೂನ್ ೬, ೧೮೭೬ ರಂದು ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರು. ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಗಿರಿ ಮಲ್ಯರಿಗೆ 'ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅವರನ್ನು ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. --- == ಪೀಠಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯ == ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ತಮ್ಮ ೨೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಾಶೀ ಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ೧೮ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿ ಪೀಠಾರೋಹಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಬನಾರಸ್ (ವಾರಣಾಸಿ) ಕಾಶೀ ಮಠದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಂತಹ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಲವಾರು ಅದ್ಭುತ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮಾಲಾಬಂಧ, ಚಕ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ನಾಗಬಂಧದಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರತಿಭೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಬಹುಭಾಷಾ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ೧೬ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದರು: ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಉರ್ದು, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್. == ಬಹುಮುಖಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಲೌಕಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ಆಧುನಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: '''ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಬೈಂಡಿಂಗ್:''' ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವರು ಬಸರೂರಿನಲ್ಲಿ 'ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುವಿಕೆ (typesetting), ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂತ್ರ ಸಂಹಿತೆ'ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅವರೇ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. '''ಯಂತ್ರಗಳ ದುರಸ್ತಿ:''' ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಸಹಜ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಮಾಡಿದ್ದಾಗ, ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘಟನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ರೈಲು ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಂತಿದ್ದ ರೈಲು ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. '''ಮರಗೆಲಸ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆ:''' ನುರಿತ ಬಡಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಜು ಮತ್ತು ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಬೈನ ದಹಿಸರ್ ಮಠದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಓಂ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಲಾಂಛನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಿಬ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ನೇಯುವ ಮಗ್ಗವನ್ನೂ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. '''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು:''' ಗಣಿತ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಹಸ್ತಸಾಮುದ್ರಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಆಳವಾದ ಹಿಡಿತವಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. == ದೇವಾಲಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ == ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳು: ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೆಂಕಟೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯, ೧೮೯೬ ರಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ನೆರವೇರಿತು. ಅವರ ಕಾವ್ಯರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ (ಮಾಲಾಬಂಧ) ಕವಿತೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪುತ್ತೂರು: ಮಾರ್ಚ್ ೨೭, ೧೮೯೯ ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ನೆರವೇರಿತು. ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ, ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಮಾಡಿದ್ದಾಗ, ಕೊಚ್ಚಿಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಭು ಎಂಬ ಯುವಕನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಆತನಿಗೆ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಯುವ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ 'ಶ್ರೀಮತ್ ಸುಕೃತೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಕಾಶೀ ಮಠದ ೧೯ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. == ಮಹಾಸಮಾಧಿ == ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿ ೨೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಹುಮುಖಿ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಮತ್ ವರದೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ಜೂನ್ ೨೪, ೧೯೧೪ ರಂದು ಮಹಾಸಮಾಧಿ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನ ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕಾಶೀ ಮಠದ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ವೃಂದಾವನವು (ಪವಿತ್ರ ಸಮಾಧಿ) ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ ಕಾಶೀ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ೭ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀಮತ್ ಮಾಧವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ವೃಂದಾವನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. d0y1x8b3c5tirwozriva8nytktg5xud 0 179044 1377544 1374414 2026-07-28T18:21:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377544 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು # ಬಾನಂಗಳ, ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಂ.ನ ಪ್ರಕಾಶನ ಜಯಪುರ, 2010 # ಪಯಣ, ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಆರಂಬೋಡಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬಂಟ್ವಾಳ, 2013 # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ಕಾದಂಬರಿ, ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು. 2015 # ಮನ್ವಂತರ, ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2016 # ಅನಿಕೇತನ, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2016 # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ ಶ್ರೀವತ್ಸ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ, ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2017 # ಸಿಂಚನ, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ಜ್ಞಾನ, ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ, ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ, ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ಕದಿರು, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2019 # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸುಗ್ಗಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು. 2023 # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ, ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ ಪಠ್ಯ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ, 2024 # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಶ್ರೀಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ ಮಂಗಳೂರು, 2024 # ಸ್ಥಳೀಯತೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಸುಗ್ಗಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಜೀವನ ಯಾನ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ,[[ಕಾರ್ಕಳ]], 2025 # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ,ಕಾರ್ಕಳ, 2026 # ಲೋಕದ ಸ್ವರ, ಅಂಕಣ ಬರೆಹ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2026 == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು== * ಶ್ರೀವತ್ಸರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನವೋದಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಕೊಪ್ಪ, 2016 * ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆ, ಹೊಸೂರು, 2016 * ಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ನೆಲೆಗಳು, ಹೊಸಪೇಟೆ. 2017 * ಭಾರತೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳು, ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, 2018 * ಜನ ಸಂಘಟನೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವುಗಳು, ಕುಂದೂರು, 2018 * ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಒಲವು-ನಿಲುವುಗಳು, ವಿಜಾಯಪುರ, 2019 * ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಳ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೋಕ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2020 * ಗಾದೆಗಳ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಜನತೆ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2021 * ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿ ಅಂದು ಇಂದಿನ ವಿವೇಚನೆಗಳು, ಕೊಪ್ಪ. 2022 * ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಕ.ವಿ.ವಿ. ಹಂಪಿ, 2023 * ಕುವೆಂಪು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಕ.ವಿ.ವಿ. ಹಂಪಿ, 2023 * ಜಯಪ್ರಕಾಶ ನಾರಾಯಣ ರವರ ಬದುಕು ಬರೆಹ, ಜೆ.ಪಿ ಭವನ, 2023 * ಜೇಡರದಾಸಿಮಯ್ಯರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ದೃಷ್ಟಿ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2023 * ಕನ್ನಡದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿಯ ಅಭಿಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಗಳು, ಹೇರೂರು, 2024 * ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲು, ಸೀಗೋಡು, 2024 * ಕನಕದಾಸರು : ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿವೇಚನೆ, ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ, 2025 * ಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆಹದ ನಿಲುವುಗಳು ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ 2025 * ಲೇಖನ ಬರೆಹದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು, ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ, 2025 * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಗಳು, ಕೊಪ್ಪ, 2025 * ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು, ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಕಾಲೇಜು, 2025 == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ‍ಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2014 # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2015 # ವಿದ್ಯಾಗಣಪತಿ ಗೌರವ; 2016 # ಕೆಓಸಿಎಲ್ ಗೌರವ, 2019 # ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2020 # ಹು.ವಾ ಶ್ರೀ ಗೌರವ, 2020 # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ, 2020 # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ, 2021 # ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಗೌರವ- 2022 # ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯಮ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2024 # ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಂಗಳೂರು ಶಾಖಾಮಠದ ಗೌರವ ಸನ್ಮಾನ, 2024 # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025 # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025 # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2026 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} === ಭಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು === # https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] nh4cp58f89zcppwbfh6cdztbodl8xpl 2 179308 1377641 1377499 2026-07-29T05:11:39Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1377641 wikitext text/x-wiki ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಹೋಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೆನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು, ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು, ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವರ ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು, ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡಮಾನವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡಕೊಂಡರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಪೂವಮ್ಮ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಒಂದನೇ ಪಾಲಿನ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು - ಕೇಶವ, ಈಶ್ವರ, ಗೌರಿ, ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎರಡನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ ಮೂರನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಗಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಮ್ಮಲೇಯವರನ್ನು (ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ) ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯವನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೂಸಮ್ಮರ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಿರಿಜಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವು ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸಲು ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು, ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಾಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು 150 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಸಲಾಯಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತ್ತು. ಸ್ಥಳ ಖರೀದಿಸಲು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಲಕ್ಷದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಿತಿವಂತರು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಈ ನಡುವೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರು ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಇಲ್ಲದ್ದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಮಿಟಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಕಮಿಟಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮರ್ಲಿನ್ ಕೊನ್ಸೆಸೊರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು.(ಕಮಿಟಿಯು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿತು). ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ದೈವಸ್ಥಾನದ ಗುಡಿ, ಚಾವಡಿ ಮನೆ, ನಾಗಬನದ ಕಟ್ಟೆ, ತೀರ್ಥಬಾವಿ ಶುಧ್ಧೀಕರಣ, ನವೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ತನು ಮನ ಧನ ಗಳಿಂದ ಸಹಕರಿಸಿದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಶ್ರೀ ಎಸ್ ಆರ್ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ, ಶ್ರೀ ದಿವಾಕರ್ ಬಂಜನ್ ಸೂರತ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಮೊದಲಿಗರು. ಎಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಾರೀಕು 17.06.2003. ರಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂದಿತು. ವೈಧಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು, ದೇವತಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪುನರ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ದಿನದಂದು ಚಾವಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಹೋಮ,ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೇಶ ಬಲಿಸೇವೆ, ದೈವಗಳಗೆ ಪರ್ವ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ ದೈವಗಳಗೆ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಚೌತಿಪರ್ವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಬೂತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲಿ, ನಾಗದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಲಸೇವೆ, ವೆಂಕಟರಮಣ ಮುಡಿಪು ಪೂಜೆ, ಅದಾದ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಿಗೆ ಪರ್ವಸೇವೆ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಗೆ ಕುರಿತಂಬಿಲ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ತಂಬಿಲ ಸೇವೆ, ಹೋಮ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣ ಜರಗುತ್ತದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ನಿಧನದ ನಂತರ ಆಡಳಿತ ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಗೌರವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬಂಜನ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಎನ್.ಜಿ.ಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಆನಂದ್ ಎ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಎನ್ ಬಂಜನ್, ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ರವಿಚಂದ್ರ ಬಂಜನ್, ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಯರಾಮ ಕುಲಾಲ್, ರಾಜನ್ ದೈವಗಳ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಜೊತೆ ಪೂಜಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮ ಬಂಜನ್ ಇವರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡು 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಬಂಜನ್ ಕುಂಪಲ ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಬನ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ ನವೀಕರಿಸಿ, ನೂತನ ಅನ್ನಛತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಾವಡಿ ಸಭಾ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 2016ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ 26ರಂದು ನವೀಕರಣ ಬ್ರಹ್ಮಕಲೋತ್ಸವವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ಅಘೋರ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 2ದಿನ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಿಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ರಧ್ದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾರೂ ದ್ಷೆವಗಳಿಂದ ಅಭಯ ಪ್ರಾಸಾದ ಪಡೆದರು. ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಓಡುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಕೆ ssssss ಬಿರುದು ಸನ್ಮಾನ? ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ನೋಡುವವರಿಹರೆಂದು ನಾ ಬಲ್ಲೆ ಅದರಿಂದ ಓಡುವುದು ಮೈ ದುಂಬಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ನನಗಿಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಣೇಶ್.ಎಂ (ಮೂಲ ಕವಿತೆ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ) ನಿವ್ರತ್ತಿ ನೌಕರಿ ಅಧಿಕಾರ ಬಡ್ತಿ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆದೆ ನಾ ಆವತ್ತು ಪುರುಸೊತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ ನಾ ಅರುವತ್ತು ವ್ರತ್ತಿಯಿಂದ ವಿವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಾ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸಂತ್ರಪ್ತಿ ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ನಿವ್ರತಿಯ ದಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಮುಂದೇನು ಅನ್ನುವ ಆತಂಕ ಬಯಸಿದ ಕೆಲಸ ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ, ಜೀವನ ನಿರಾತಂಕ ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ ಜಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಈಗೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವೆನು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಕಾಪಾಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ರಾಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಬದುಕಿನಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ, ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟ್ಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾಲೇ ಇರಬೇಕು ನಗುತ್ತಲಿ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಗಣೇಶ್ ಎಂ (ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ.ಎಲ್ ನಿವ್ರತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಬಂದಕ) "ಮಧುರ" ಮನೆ ನಂಬ್ರ ೧-೫೦/೬, ಮಾದರಿಬೆಟ್ಟು ರೋಡು, ಕಾನ ಕಡಂಬೋಡಿ, ಸುರತ್ಕಲ್-೫೭೫೦೧೪ ಮೊಬೈಲ್ ನಂ. ೯೪೪೯೩೯೦೪೭೬ ರೋಟರಿ ನಾ ಕಂಡಂತೆ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾನರು, ದುರ್ಬಲರ ಸೇವೆಗೆಂದು, ಹೃದಯ ಬಿಚ್ಚಿದಾತರು ॥ ವಾರ-ವಾರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ನಿರಂತರ, ಸಮಾಜ-ಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ಪಂದನೆ ತದನಂತರ ॥ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು, ಗಡಿ ಅನ್ವಯವಿಲ್ಲ, ಸೇವಾ ಧರ್ಮ ನಡೆಯಲೆಂದೇ, ಸ್ನೇಹ- ಸಂಯಮವೆಲ್ಲ ॥ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು ಸಮಾನಮನಸ್ಕರೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ॥ ಚತುರ್ವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬದ್ಧರಾದ ಜನರಲಿ, ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಸಿದ್ಧಮನ ಸದಸ್ಯರಲಿ ॥ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಗಣೇಶ್.ಎಂ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ, ತಿಳಿದಿದೆ ಅವರಿಗೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ನ ಕಣಕಣದ ವಿಶೇಷ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೊಡುವರಿವರು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ನೀಡುವರಿವರು ಹಗಲಿರುಳು ಬದ್ಧತೆ. ಶಿಷ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವರು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವರು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ನಿರ್ದೇಶನ. ತುತ್ತಿನ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬ್ರಮಿಸಿದಿರಿ ಜೀವಾನಾನಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಮಿತಾನಂದ. ಸತೀಷನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿರ್ವಾತಾ, ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂಬಲಿಸುವರು ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರು ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ. ನಗುತ್ತಾ ನಗಿಸುತ್ತಾ ಬಾಳಿ ನೂರು ವರುಷಾ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರಲಿ ಭಗವಂತನ ಕ್ರಪಾಕಟಾಕ್ಷಾ. ಗಣೇಶ್ ಎಂ ಆಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ್ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿರಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಗೆಲುವಿನ ವರುಷ ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಲಹೆಗಳೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಭುಗಳ ಆಶಿರ್ವಾದದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕೀರ್ತಿ ಸಹನೆ ಸಂಯಮ ಕಾರ್ಯವೈಕರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮಗೆ ಅಭಾರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ನಿಮ್ಮ ಅಂಬಲಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಯಶಸ್ವೀ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಗರಿ ಸರ್ವೇಸ್ವರನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರೆಯಲಿ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಐಸಿರಿ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಯೋಧರ ಕದರ್ ತಲೆಕೆಳಗಾಯಿತು ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಬದ್ರ್. ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಜಯ ಕಥಾ ವರ್ಣ ಬಾನಾಡಿ ಹಾರಿದ ನಿತ್ಯ ಚೇತನ ನಮ್ಮ ತ್ರಿವರ್ಣ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯದ ರೂವಾರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ರಂ ಬಾತ್ರ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಪಾತ್ರ. ಕಂಡರು ಶಿಖರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣದ ನಡುವೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪಡೆದರು ವಿಕ್ರಂ ಗೆಲುವಿನ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ. ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನ ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ್ ಸಾಲಿಯಾನ್ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಭಾರತ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ ತೈಪೆಯಲ್ಲೂ ಬಂಗಾರ ಮಿಂಚು ನೀವೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀವೊಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ ಮಾತಿಗಿಳಿದರೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತುಗಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಬೋಧನಾ ತರಬೇತುದಾರ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಲಹೆಗಾರ ನಾವು ಕಂಡೆವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯತೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವೆವು ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಬಾಳಿಲ ಗ್ರಾಮದ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಶ್ರೀ ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಒಲುಮೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಂತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅಕ್ಷಿ. ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜ ಬೈಕಂಪಾಡಿ ರೋಟರಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜರು. ಕಠಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಉದಯೋನ್ಮುಕ ಯುವ ಉದ್ಯಮದಾರರಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಮಾದರಿ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ನೇತಾರರು, ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜನಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನದ ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ದಿ ನಂಬಿದ ದೈವಗಳ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಳಲಿ ಜನ್ಮದಿನದ ಶತಾಬ್ದಿ. ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿದೋ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಕಟೀಲಮ್ಮನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರಕಲಿ ಸುಖಸಂತೋಷದ ನೂರು ವಸಂತಗಳು ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜೆರ್ ಬೈಕಂಪಾಡಿ ರೋಟರಿದ ಪಿರಾಕ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ಗುರಿಕಾರೆರ್, ನಮ್ಮ ಮಾತ ಮೊಕೆದ ಅರ್ತಿ ಪಿರ್ತಿದ ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜರ್ ಕಷ್ಟೊಡು ಬೆಗರ್ ಸೀಂಟ್ ದ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಯೆ ಜಕ್ ಜವನಿಯೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಅಲ್ಂಬೇಗ್ ದ ಬುದ್ಧಿ. ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತಿನ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ಪೆರ್ಮೆದ ಗುರ್ಕಾರ್ಲು ಬೇದದಾಂತಿ ಇರ್ನ ಜನಸೇವೆನ್ ತೂಯರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು ರೋಟರಿ ಸಂಸಾರ ಬೊಕ್ಕ ದೊಸ್ತಿನಕ್ಲ್ನನ ಸಮುಕೊಡು ಇರ್ನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬದ ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ದಿ ಈರ್ ನಂಬುದಿನ ದೈವದೇವೆರೆನ ದಯೆಟ್ ಯಂಕ್ಲೆಗ್ ತಿಕ್ಕಡ್ ಇರ್ನ ಜನ್ಮ ಶತಾಬ್ದಿ. ದೋಸ್ತಿನಕುಲೆನ ಮೋಕೆದ ಸಂಸಾರದ ನಡುಟು ಇರೆಗ್ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ಕಟೀಲಪ್ಪೆನ ದಯೆಟ್ ತಿಕ್ಕಡ್ ಇರೆಗ್ ಸುಖ ಸಂತೋಸದ ನೂದು ಬಿಸು ಪರ್ಬೊಲು ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನನ್ನ ಕಥೆ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಉಳ್ಳಾಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕೇರಳ ಗಡಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಂಗಳೂರು ಕೇರಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸೇತುವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟ್ಟಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಪ್ಪು ಮೋರ್ಗನ್ ಗೇಟಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಾಪಿನ ತನಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ರೈಲ್ವೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆಯ ಮೂವರು ಮಾವಂದಿರು ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸದೃಢವಾಗಿ ಇದ್ದ. ಸುಮಾರು ಎರಡು- ಎರಡುವರೆ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ದಿನ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆಯ ಮಾವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಗು ಕೈಕಾಲು ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಎರಡು ವಾರ ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಕೈಕಾಲು ಬಲ ಇಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡವು. ಮಕ್ಕಳು ಜ್ವರದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೈಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಪಂಡಿತರ ಮೊರೆ ಹೋದರೇ ವಿನಹ: ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಮಹಾಮಾರಿ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಮದ್ದು ಮಾಡುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೋಗ ಬರದಂತೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕವನ್ನು ಕೊಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಜಯರಾಮನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಎಡಕೈ ಹಾಗೂ ಎಡಕಾಲು ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇಡೀ ಮೈ ಬಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೂಡಲೇ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಪತಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತೋರಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದರು ಭಾಗಶಃ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಊರಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೋಲಿಯೋ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಗುವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ವೆನ್ ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಡಾಕ್ಟರುಗಳು ಮಗುವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪೋಲಿ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಅದೃಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ಮುಂಚಿನಂತೆ ಆಗಲೂಬಹುದು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಅಂಗ ಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲೇ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೇನು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಗುವಿನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಏನೂ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಒಳ ರೋಗಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಗುವಿಗೆ ಎಡಗೈಗೆ ಹಾಗೂ ಎಡ ಕಾಲಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಪ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಹಾಕಿದರು. ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆಯುವ 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪಾಡು ಹೇಳುತೀರದು. ಅವರ ಕೈಯ ತೋಳಿನ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ತೊಡೆ ಭಾಗದ ಚರ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಂಡಾಗ ಹಾಗೂ ಮಗುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಉಜ್ಜಿ ಚರ್ಮ ಕಿತ್ತು ಬಂದು ಗಾಯಗಳಾಗಿತ್ತು. 21 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆದಾಗ ಎಡ ಕಾಲು ವೈರಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗದೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಎಡಗೈ ಭುಜದ ಮೇಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡದ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರಿಂದ, ಎಡಗೈ ಮನಗಂಟಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕರಗಿ ಎಡಗೈ ಭಾಗಶಃ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ಆದ ನಂತರ ಆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಭುಜದ ನ್ಯೂನತೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಬಲ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಡ ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರವನ್ನು ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಭಾರವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಭುಜದ ತನಕ ಭಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾವಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ನೀರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ. ಬುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಬಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮರದ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಹಿಡಿದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಡಂಬಲ್ಸ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ, ಭಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಶಾಲೆಯ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾಗರಬೆತ್ತದಿಂದ ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ನಿನಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಯಾಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತೀಯ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೆದುರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೇ ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಆಗದ ಕಾರಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೂ ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮನೋಬಲ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಲೀಲಜಾಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವೂಂದು ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಡಲು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೆನೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ‌ಬಾಲ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ತಂಡ ಸೋಲಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾದ ಓಟ, ಊದ್ಧ ಜಿಗಿತ, ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಮತ್ತು ಶಟಲ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಓಟ ಆಗು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾಲಿಟೆಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮೋ ಪಡೆದು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದು, ತದನಂತರ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯದೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದನು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾದ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು 40 ವರ್ಷ ಆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ 40 ರ ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ರಕ್ತದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ ವೈದ್ಯರು 2 ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಎರಡನೆಯದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಸದ್ರಡ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೂಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 100 ಕೆಜಿಯಿಂದ 75 ಕೆಜಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ 200 ಮೀಟರ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತನ್ನೊಳಗೆಯೇ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟವನ್ನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ "ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟ ತುಂಬಾ ಆಯಾಸಕರವಾಗಿತ್ತು, ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಬೆವರುತ್ತಿತ್ತು ಓಟವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದಾಗ, ಸಹ-ಓಟಗಾರರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಛಲ ಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಹಾಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಉಸಿರಾಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಓಡಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡವು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದಿನಾಲೂ ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜಯರಾಮನ ಸಹೋದ್ಯೊಗಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಜಯರಾಮನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ 500 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ 5000 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ. ಹೆಂಡತಿಯೂ ಅವನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಳು, ಅವನು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಅವನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜಯರಾಮ ಓಡುವಾಗ, ಅವಳು ನಡೆದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ತನ್ನ 5000 ಮೀಟರ್ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು (13 ಸುತ್ತುಗಳು, ಒಂದು ಸುತ್ತು 400 ಮೀಟರ್) ತಲುಪಿದ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ 7 ಸುತ್ತುಗಳ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ಮೊದಲ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 5 ಅಥವಾ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಾರದಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಓಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು 5 ಕಿ.ಮೀ. ಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಯರಾಮನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ (13.2 ಕಿ.ಮೀ) ಓಟದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ, ನಂತರ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍‍ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ 10K ಓಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ನೂರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ 70ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾವ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನಾ, ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನು. ಜಯರಾಮನು ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಯಾವತ್ತೂ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆದವನಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೋಸ್ಕರ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿದ. ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ. ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇ ವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು 5 ವರ್ಷದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದಾನೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತವನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಿ ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನೂ ಒಬ್ಬ. ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಂಗದ ಉದ್ಯೊಗದಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಜೊತೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಿಗೆ, ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿತೈಸಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು "ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಏನಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ" ಚಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಅಂಗಹೀನತೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ನಿಂದನೆ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೋಬಲದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ಜಯರಾಮನ ಜೀವನದ ಜಯದ ಕಥೆ. 1.ಉಪ್ಪಡ್ - ಗ್ರೀಷ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ್ 2.ತಿಮರೆದ ,ಕೊಳ್ಳತರು ಚಟ್ನಿ,- ಸುಪ್ರೀತಾ ಮಹೇಶ್ ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ, ಪೂಂಬೆ ಚಟ್ನಿ, 3.ತೋಜಂಕ್ ಪೆಲತಾರಿ 4.ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿರ್ - ದೀಪ್ತಿ ರಾಜು 5. ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ - ಕವಿತಾ ಪುಷ್ಪಾರಾಜ್ 6. ಮಂಜಲ್ದಾ ಇರೆತ ಅಡ್ಯೆ - ಕವಿತಾ ಗಣೇಶ್ 7. ಪೆಲಕಾಯಿ ಅಡ್ಯೆ - ನಂದನ ಹರೀಶ್ 8. ಪತ್ರೊಡೆ - ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪ್ರಭು 5. ಅರೆಪು ಪುಂಡಿ - ಮಮತಾ ಗಂಗಾಧರ್ 9. ಮರುವಾಯಿ ಪಲ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರವೀಣ್ /ಅಂಜನಾ ಶಶಿಧರ್ 10. ಬುತಾಯಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ - ಪ್ರೀತಿ ವಿನೀತ್ 11. ಸಾರ್ನಡ್ದೆ ಪಾಯಸ - ಕೇಸರಿ ಪೂಂಜ / ನೂತನ್ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ 12. ಕಡ್ಲೆ ಸಲಾಯಿ ಪಾಯಸ ಪೂರ್ಣಿಮ ಹೆಗ್ಡೆ / ಅಕ್ಷಿತಾ ಗಣೇಶ ಪ್ರಸಾದ್ 13. ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ - ದೀಪ್ತಿ 14. ಎಟ್ಟಿ ಚಟ್ನಿ - ಶಿಪ್ರಾ ಲೊಕನಾಥ್ 15. ಗಂಜಿ - ಅನುಶ್ರೀ 16. ಪದೆಂಗಿ ಅಂಬಡೆ ಕಜಿಪು - ಶರ್ಮಿಳಾ ಭರತ್ 17. ತೆಟ್ಲಾ ಅಂಬಡೆ - ಕೇಸರಿ ಪೂಂಜ 18. ಮಣ್ಣಿ - ಲತಾ ಹರೀಶ್ ಸನಿಲ್ 19. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಕಷಾಯ - ಪ್ರಜ್ಞಾ . ಕುಡು ಅರಿ 20. ಮಾವಿನ ಚಟ್ನಿ - ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ 21. ಪೆಜಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ - ಅಮಿತಾ ಸತೀಶ್ 22. ಕೊಂಕಣಿತೊವೆ - ಉಷಾ ಯೋಗೀಶ 23. ಚಿಕನ್ ಸುಕ್ಕ - ರೇಷ್ಮಾ ಶಬರಿ ಶಂಕರ್/ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶಶಿಕುಮಾರ್ 24. ⁠ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ- ಗ್ರೀಷ್ಮ 25 ತೋಜಂಕ್ ಅಂಬಡೇ- ಕನ್ನಿಕಾ 26 . ⁠ಮಸಾಲಾ ಮಜ್ಜಿಗೆ- ಕನ್ನಿಕಾ 27. ನೀರ್ ದೋಸೆ- ಕಾಜಲ್ ನವೀನ್ 28. ಎಟ್ಟಿ ಸುಕ್ಕ - ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ 29. ಅರಿತ ಪಾಯಸಾ - ಪ್ರೀತಾ ದಿನೇಶ್ 30. ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪೇರ್- ಜ್ಯೋತಿ ಶೆಟ್ಟಿ 31. ಕಡ್ಲೆ ಬಲ್ಯಾರ್ ಸುಕ್ಕ- ಅಕ್ಷ ಆಶ್ರಯ 32. ಪುಂಡಿ , ನುಂಗೆಲ್ ಅಂಬಡೆ ಕಜಿಪು - ಆಶಾ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಅಕ್ಕ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ ಚುಟುಕು ಕವನ 7ec4vm0ts9i40wq74icw8096iv1nn93 0 179622 1377591 1377041 2026-07-28T23:57:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377591 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ದೇವಾಲಯ | native_name = ವಾನ್ ಮಿಯು | native_name_lang = | image = Hanoi Temple of Literature (cropped).jpg | caption = ಖುಯೆ ವಾನ್ ಕಾಕ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1805ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಹನೋಯಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. | religious_affiliation = [[Confucianism|Ruism]] | location = ನಂ.58, ನ್ಗುಯಾನ್ ಥಾಯ್ ಹಾಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ವಾನ್ ಮಿಯು ಕ್ವಾಕ್ ಟಾ ಗಿಯಾಮ್|ವಿನ್ ಮಿಯು ಕ್ವಾಕ್ ಟಾ ಗಿಯಾಮ್ ವಾರ್ಡ್, ಹನೋಯಿ | established = 1070; 956 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ }}  '''ವಾನ್ ಮಿಯು''' ಅನ್ನು<ref>{{Cite web |url=https://english.hanoi.gov.vn/in/news-events%3Bjsessionid%3D-gvGft%2BOBYSCfUd7aVPOSBdU.undefined?p_p_id=Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=2&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_jspPage=/html/cms/portlet/frontend/view.jsp&p_p_id=OdEiAOXb1f1R&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_categoryId=2101&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_articleId=33669&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_title=special-national-monuments-in-ha-noi-exhibition-opens&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_counterOld=21&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_command=details |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-07-08 |archive-date=2025-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121094708/https://english.hanoi.gov.vn/in/news-events;jsessionid=-gvGft+OBYSCfUd7aVPOSBdU.undefined?p_p_id=Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=2&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_jspPage=/html/cms/portlet/frontend/view.jsp&p_p_id=OdEiAOXb1f1R&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_categoryId=2101&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_articleId=33669&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_title=special-national-monuments-in-ha-noi-exhibition-opens&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_counterOld=21&_Cms_WAR_Cmsportlet_INSTANCE_OdEiAOXb1f1R_command=details |url-status=dead }}</ref> ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ '''<nowiki/>'ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೇವಾಲಯ'<nowiki/>''' ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಇದು ಉತ್ತರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಹನೋಯಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಮಹಾನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ '''ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್''' ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1070ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಲೀ ಥಾನ್ ಟಾಂಗ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಕ್ರಿ.ಶ. 1076ರಿಂದ 1779ರವರೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ವೋಕ್ ತು ಜಿಯಾಮ್ ಎಂಬ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ತದನಂತರ, ಕ್ರಿ.ಶ. 1803ರಲ್ಲಿ, ನ್ಗುಯೆನ್ ರಾಜವಂಶದ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಹುಯೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|21|1|43|N|105|50|8|E|type:landmark|display=title}} ವಾನ್ ಮಿಯು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿರುವ, ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್, ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಥಾಂಗ್ ಲಾಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಮಂಟಪಗಳು, ಸಭಾಂಗಣಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತರ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲೆಗಳು, ಹಿಂದೆ ದೈ ವಿಯೆಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರವು 100,000 ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ಡಾಂಗ್ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬವಾದ ಟೆಟ್ ಆಚರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ, ಸುಂದರ ಕೈಬರಹ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಾಫರ್‌ಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಚು ಹಾನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಚಿಸುವ ಈ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Van_Mieu_Hanoi_3504185612_088052eb96_t.jpg|left|thumb|ಥಿಯೆನ್ ಕ್ವಾಂಗ್ ("ಸ್ವರ್ಗದ ಬೆಳಕು") ಬಾವಿ, ಇದನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಾವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.]] ವಾನ್ ಮಿಯು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1070ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಟ್ರಾನ್ ರಾಜವಂಶದ (1225–1400) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ನಂತರ ಬಂದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದರೂ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ 1920, 1954 ಮತ್ತು 2000ನೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Best Things to do in Hanoi, Vietnam |url=http://goseasia.about.com/od/vietnamstopattractions/a/temple_of_literature_hanoi.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161204035812/http://goseasia.about.com/od/vietnamstopattractions/a/temple_of_literature_hanoi.htm |archive-date=2016-12-04 |access-date=2011-04-23}}</ref> ಕ್ರಿ.ಶ. 1070ರಲ್ಲಿ, ಥನ್ ವು ಯುಗದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷವಾದ ಕಾನ್ಹ್ ತುಯಾತ್ ವರ್ಷದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಎಂಟನೇ ಚಾಂದ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಲೀ ಥಾನ್ ಟಾಂಗ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾನ್ ಮಿಯು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಯಾನ್ ಹೂಯಿ, ಜೆಂಗ್‌ಜಿ, ಜಿಸಿ ಮತ್ತು ಮೆನ್ಷಿಯಸ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಝೌ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ 72 ಮಂದಿ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ಪಂಡಿತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಯಿತು. 1076ರಲ್ಲಿ, ಲಿ ನ್ಹಾನ್ ಟೋಂಗ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾದ "ಕ್ವೋಕ್ ತು ಜಿಯಾಮ್" ಅಥವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರು, ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 1076ರಿಂದ 1779ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. 1802ರಲ್ಲಿ, ನ್ಗುಯೆನ್ ರಾಜವಂಶದ ಅರಸರು ಹುವೆ ನಗರವನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹನೋಯಿಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮಹತ್ವ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಅದು ನಂತರ ಹೋಯ್ ಡುಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಾನ್ ಮಿಯು – ಕ್ವೋಕ್ ತು ಜಿಯಾಮ್ ಅನ್ನು 1906ರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1945ರಿಂದ 1954ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಫ್ರೆಂಚರು ದೇವಾಲಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಎಕೋಲ್ ಫ್ರಾಂಸೆಸ್ ದ್ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್-ಓರಿಯಾಂ (ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ದ ಫಾರ್ ಈಸ್ಟ್) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ 1920 ಮತ್ತು 1947ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>https://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1951_num_45_1_5513</ref> == ವಿನ್ಯಾಸ == ''' [[ಚಿತ್ರ:Hà-nôi_,_Tonkin_,_Indochine_Un_mandarin_militaire_,_un_chef_de_province_et_un_préfet_en_costume_d'_audience_solennelle_au_Van-mieu_(_temple_confucéen_de_la_«_Culture_littéraire_»_).jpg|thumb|1915 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಮಿಯು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಫೆಕ್ಟ್, ''ದಿ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್‌ಗಾಗಿ'' ಲಿಯಾನ್ ಬ್ಯುಸಿ ಅವರಿಂದ ಆಟೋಕ್ರೋಮ್ .]] [[ಚಿತ್ರ:Mandarin4.jpg|thumb|ವಾನ್ ಮಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್.]]ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸವು, ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಚೀನಾದ ಶಾಂಡಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕುಫು ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 54,000 ಚದರ ಮೀಟರ್ (ಸುಮಾರು 5,80,000 ಚದರ ಅಡಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಾನ್ ಸರೋವರ, ಜಿಯಾಮ್ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಒಳಾಂಗಣ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ<ref>https://web.archive.org/web/20171210021047/http://english.vietnamnet.vn/fms/art-entertainment/166406/master-plan-built-for-van-mieu---quoc-tu-giam.html</ref>. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎತ್ತರದ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಸವಾರರು ತಮ್ಮ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಇಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಎರಡು ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವು ಮೂರು ದಾರಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ದಾರಿಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದ ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಜನ (ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ) ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯದ ದಾರಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದ ದಾರಿಯನ್ನು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬಲಭಾಗದ ದಾರಿಯನ್ನು ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಐದು ಪ್ರಾಂಗಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಾಂಗಣಗಳು ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪುರಾತನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಹೊರಗಿನ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆಯನ್ನು, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಗಂಟೆಯನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾನ್ ಮಿಯು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಚಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಈ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಟ್ಟಲು ಅನುಮತಿ ಇತ್ತು. ಈ ಗಂಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿಯ ಚಿತ್ರವು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪಗೋಡಾಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. === ಮೊದಲನೇಯ ಪ್ರಾಂಗಣ === ಮೊದಲ ಪ್ರಾಂಗಣವು ಮಹಾ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಡೈ ಟ್ರುಂಗ್ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಡಾಟ್ ತಾಯಿ ದ್ವಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಥಾನ್ ಡುಕ್ ದ್ವಾರ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಅವರ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. === ಎರಡನೇ ಪ್ರಾಂಗಣ === ಎರಡನೇ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಮಹಾ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗಣ ಅಥವಾ ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಂಗಣ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಖುಯೆ ವಾನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್. ಇದು 1805ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಹನೋಯಿ ನಗರದ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಖುಯೆ ವಾನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಿಟಕಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆಯೊಂದನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾವ್ಯಮಯ ವಾಕ್ಯಗಳು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಖುಯೆ ವಾನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಕ್ ವಾನ್ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಬಿ ವಾನ್ ದ್ವಾರ ಇವೆ. ಈ ಎರಡೂ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ವಿಷಯವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶೈಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತವೆ. === ಮೂರನೇ ಪ್ರಾಂಗಣ === [[File:Van Mieu Hanoi 5.jpg|thumb|ದೇವಾಲಯದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ, ಥಿಯೆನ್ ಕ್ವಾಂಗ್ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಖುಯೆ ವಾನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.]] ಖುಯೆ ವಾನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ದೇವಾಲಯದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಥಿಯೆನ್ ಕ್ವಾಂಗ್ ಬಾವಿ ಇದೆ. ಈ ಬಾವಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭವ್ಯ ಸಭಾಂಗಣಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು === [[File:Van Mieu Hanoi 4.jpg|right|thumb|ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮೆ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು.]] ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1484ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಲೇ ಥಾನ್ಹ್ ಟೋಂಗ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರು ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ನೀಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಆಮೆಗಳ ಮೇಲೆ 116 ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆಮೆ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳು ಎಂದರೆ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್, ಯೂನಿಕಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್. ಆಮೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಾವು ಆಮೆ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆಮೆಯ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ 82 ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 82 ತ್ರೈವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ 1307 ಪದವೀಧರರ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಜನ್ಮಸ್ಥಳಗಳು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1442ರಿಂದ 1779ರ ನಡುವೆ, ಲೇ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಈ 81 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆದವು. ಮಾಕ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯು ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ಲಿಪಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ರಾಜನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಮಂದಾರಿನ್ (ರಾಜಾಧಿಕಾರಿಗಳ) ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಜನರು ಅದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಆಮೆಗಳ ತಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಉಜ್ಜುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈಗ ಆಮೆಗಳ ಸುತ್ತ ಬೇಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಜನರು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು 2011ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ "ಮೆಮೊರಿ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್" ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. === ನಾಲ್ಕನೇಯ ಪ್ರಾಂಗಣ === [[File:Main hall, Văn Miếu, Hanoi, Vietnam (2006).jpg|thumb|right|ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಬಲಿಪೀಠಗಳು]] ದಾಯಿ ಥಾನ್ಹ್ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಮ್ ಥಾನ್ಹ್ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ನ್ಗೊಕ್ ಚಾನ್ ದ್ವಾರ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಂಗಣವೇ ದೇವಾಲಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಭಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಮೂಲತಃ ಇವುಗಳನ್ನು ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ 72 ಶಿಷ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಚು ವಾನ್ ಆನ್ ಅವರ ಬಲಿಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸೆರಿಮನೀಸ್ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣವಿದೆ. ಅದರ ಮುಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಡವೇ ಥುವೊಂಗ್ ಡಿಯೆನ್. ಇಲ್ಲಿ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಯಾನ್‌ಹುಯಿ, ಝೆಂಗ್‌ಶೆನ್, ಝಿಸಿ ಮತ್ತು ಮೆನ್ಸಿಯಸ್ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬಲಿಪೀಠಗಳಿವೆ. ಈ ಮಂಟಪಗಳು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶಾಯಿದಾನಿಗಳು (ಇಂಕ್ ವೆಲ್‌ಗಳು), ಲೇಖನಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹನೀಯರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಷದ ನಾಲ್ಕು ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಜಕುಮಾರರು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. <gallery> ಚಿತ್ರ:Trang_phục_nho_sinh.JPG|alt=Uniforms of students of the imperial academy| ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರ:Orchestre_de_musique_traditionnelle_(Hanoi).jpg|alt=Orchestra performing traditional music in honour of the royal founders and Confucius| ರಾಜಮನೆತನದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ. ಚಿತ್ರ:Van_Mieu_Hanoi_11400475_d4f3400470_t.jpg|alt=Fourth Courtyard| ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಗಳ ಚಿತ್ರ:Van_Mieu_Hanoi_16.jpg|alt=Fifth Courtyard, grounds of the imperial academy| ಐದನೇ ಅಂಗಳ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮೈದಾನ </gallery> [[ಚಿತ್ರ:Institut_des_Fils_de_lEtat_(Temple_de_la_littérature,_Hanoi)_(4356119550).jpg|thumb|ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ರೆಕ್ಟರ್ ಚು ವಾನ್ ಆನ್ ಅವರಿಗೆ ಬಲಿಪೀಠ.]] == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == * ಈ ದೇವಾಲಯವು ''ದಿ ಅಮೇಜಿಂಗ್ ರೇಸ್ 22'' ರ 5 ನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. <gallery> ಚಿತ್ರ:Mandarin_in_Van_Mieu1.jpg|alt=Mandarin at Văn Miếu, performing a ritual.| Văn Miếu ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್, ಒಂದು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರ:Mandarin_in_Van_Mieu2.jpg|alt=Mandarin at Văn Miếu, performing a ritual.| Văn Miếu ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್, ಒಂದು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರ:Mandarin_in_Van_Mieu3.jpg|alt=Mandarin at Văn Miếu, performing a ritual.| Văn Miếu ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್, ಒಂದು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರ:Nguyen_mandarin.jpg ಚಿತ್ರ:Mandarin7.jpg|alt=Mandarins in Hanoi| ಹನೋಯ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್‌ಗಳು </gallery> 3ykqx6vcjkrbf9koq74dsueah2iyrm7 0 179871 1377500 1377426 2026-07-28T12:01:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377500 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = ಸದ್ಯ | image = Sadhya DSW.jpg | image_size = 300px | caption = | country = [[ಭಾರತ]] | region = [[ಕೇರಳ]] | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = [[ಕಮಯಾನ್]] }} [[File:Sadya 2019.jpg|thumb|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇರಳ ಸದ್ಯ]] '''ಸದ್ಯ''' ({{langx|ml|സദ്യ}}, {{ipa|ml|sɐd̪jɐ|ipa}}), ಇದನ್ನು '''ಸಾಧ್ಯ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೇರಳ ಮೂಲದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಊಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>Kerala's Slow Food; The Indian banana leaf banquet that tastes like home by Shahnaz Habib AFAR March/ April 2014 page 49</ref> ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಓಣಂ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷು]]<ref name="Iyer 2018">{{cite web |last=Iyer |first=Meenakshi |title=Onam 2018, here's why Sadya is the most balanced meal, full of nutritional value – more lifestyle |website=[[Hindustan Times]] |date=25 August 2018 |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |access-date=20 September 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234525/https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |url-status=dead }}</ref> ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಂತಹ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔತಣವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಮಲಯಾಳಂ ಪದ ''ಸದ್ಯ'' ({{wikt-lang|ml|സദ്യ}}) ಸಂಸ್ಕೃತ ''ಸಗ್ಧಿ-'' ({{wikt-lang|sa|सग्धि}}) ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಔತಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news |date=2016-09-09 |title=How Onasadya traditions differ across Kerala |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Food/Onam-on-a-leaf/article14630774.ece |access-date=2024-12-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ==ಅವಲೋಕನ== [[File:Valla Sadya.JPG|thumb|left|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]] ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸದ್ಯವು ಸುಮಾರು 24–28 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತವಾಗಿ ಬಡಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |title=Happy Onam 2020: 26 dishes in the Onam Sadhya feast, what they’re called |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/happy-onam-2020-26-dishes-in-the-onam-sadhya-feast-what-they-re-called/story-Ox35zUre2YkHzMjzOcSHTN.html |publisher=Hindustan Times |access-date=26 June 2024}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲಂಕಳಿಗೆ ([[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]]) ಸದ್ಯ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸದ್ಯ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಮೆತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ಅಡ್ಡಕಾಲುಗಳ]] ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017">{{cite book | last1=Vasu | first1=S.S.L. | last2=Kumar | first2=R. | title=Morning Glory Blossoms | publisher=Partridge Publishing Singapore | year=2017 | isbn=978-1-5437-4244-2 | url=https://books.google.com/books?id=8aJEDwAAQBAJ&pg=PT21 | access-date=20 September 2018 | page=21}}</ref> ಆಹಾರವನ್ನು ಚಮಚಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಲಗೈಯಿಂದ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/> ಬೆರಳುಗಳನ್ನು [[ಹಿಡಿ (ಚಮಚ)|ಹಿಡಿ]]ಯಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/> ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವು ಸರಳವಾದ ಬೇಯಿಸಿದ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇತರ ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು/''ಕೂಟ್ಟಾನ್'' ({{wikt-lang|ml|കൂട്ടാന്‍}}) ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪರಿಪ್ಪು]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ರಸಂ]], ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಮತ್ತು [[ಕಾಲನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ತೋರನ್]], [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]], [[ಪಚಡಿ]], [[ಕಿಚಡಿ]], [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]], [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]], [[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]], [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗ ಆಚಾರ್ (ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ)]], ಜೊತೆಗೆ [[ಪಪ್ಪಡಂ]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]], ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ, [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]], ಸರಳ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="NDTV Food 2017">{{cite web | title=Happy Vishu 2017: Vishu Sadhya, Kerala's Grand New Year Feast | publisher=[[NDTV]] Food | date=13 April 2017 | url=https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | access-date=20 September 2018 | archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234420/https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | url-status=dead }}</ref><ref name="Rai">{{cite book | last=Rai | first=J. | title=Curry Cookbook – Keralan Cuisine – Jay Rai's Indian Kitchen: करी व्यंजनों | publisher=Springwood media | isbn=978-1-4761-2308-0 | url=https://books.google.com/books?id=5zDWhOU-I04C&pg=PT4 | access-date=20 September 2018 | page=pt4-5}}</ref><ref>{{cite book | last=Brien | first=C.O. | title=The Penguin Food Guide to India | publisher=Penguin Books Limited | year=2013 | isbn=978-93-5118-575-8 | url=https://books.google.com/books?id=BGhBAgAAQBAJ&pg=PT422 | access-date=20 September 2018 | page=pt422}}</ref><ref name="Punit 2015">{{cite web |last=Punit |first=27 lip-smacking, vegetarian dishes to try during Kerala’s grandest feast |date=28 August 2015 |title=Quartz India |url=https://qz.com/india/489554/27-lip-smacking-vegetarian-dishes-to-try-during-keralas-grandest-feast/ |access-date=20 September 2018 |website=Quartz India}}</ref> ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿದೆ<ref name="NDTV Food 2017"/> ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ಪಾಲಡಾ ಪ್ರಧಮನ್, [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]], ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್, ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್, ಗೋತಂಪು ಪಾಯಸಂ, ಪಾಲ್ ಪಾಯಸಂ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹು ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[File:Onam Sadya (15164960372).jpg|thumb|[[ಓಣಂ]] ಗಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾದ ಸದ್ಯ]] ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Kannampilly 2003"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೇವಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ತೆಂಗು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹುರಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅನಾನಸ್, ಮತ್ತು ಹುರುಳಿಕಾಯಿಗಳಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಸದ್ಯದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಊಟದ ನಂತರ ''ವೆಟ್ಟಿಲ ಮುರುಕ್ಕಾನ್'', [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]<ref name="India.com 2017">{{cite web | title=Onam Sadya Items That Make the Traditional Recipe of Kerala Festival a Hit | website=India.com | date=3 September 2017 | url=http://www.india.com/festivals-events/onam-sadhya-items-that-make-the-traditional-recipe-of-kerala-festival-a-hit-2445898/ | access-date=20 September 2018}}</ref> ಅನ್ನು ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಗಿಯಬಹುದು. ಇದು ಊಟದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="India.com 2017"/> ==ಭೇದಗಳು== *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] *[[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]] ==ತಯಾರಿ== [[File:Kichadi Sadhya.jpg|thumb|left|[[ಪಚಡಿ]]ಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite book | last=Basu | first=M. | title=Masala: Indian Cooking for Modern Living | publisher=Bloomsbury Publishing | year=2018 | isbn=978-1-4088-8687-8 | url=https://books.google.com/books?id=WDNWDwAAQBAJ&pg=PT268 | access-date=20 September 2018 | page=pt268}}</ref> ಆದರೂ ಹಗುರವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಊಟಕ್ಕೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಯ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸದ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳು/ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ನಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದ [[ನಿಲವಿಳಕ್ಕು]] ಮುಂದೆ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಗೆ]] ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಊಟವನ್ನು [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016">{{cite web | title=The festive feast | website=The Hans India | date=11 September 2016 | url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-09-11/The-festive-feast/253227 | access-date=20 September 2018}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚುವ ದಿಕ್ಕು ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.<ref>{{cite web | last=Pillai | first=Pooja | title=God's Own Platter | website=The Indian Express | date=14 September 2016 | url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/gods-kerala-onam-meal-food-feast-own-platter-3029921/ | access-date=20 September 2018}}</ref> ಸೆಂಟ್ರಲ್ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಶೈಲಿಯ ಸದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Hindu2016b">{{cite web|author=N. Satyendran |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/onam-on-a-leaf/article9092190.ece |title=Onam on a leaf |work=The Hindu |date=2010-08-10 |access-date=2016-09-14}}</ref> ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮೊದಲು ಚಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.<ref name="Kannampilly 2003" /><ref name="Punit 2015" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಡಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ|ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲ-ಸದ್ಯ]]ವು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸದ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |date=22 August 2015 |title=Sing out loud for a 64-dish sadya |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Sing-out-loud-for-a-64-dish-sadya/articleshow/48620396.cms |access-date=20 September 2018 |website=The Times of India}}</ref> ==ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳು== ಐಟಂಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:<ref name="Hindu2016b"/><ref name="Indianexpress">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-special-heres-what-a-traditional-onam-sadhya-consists-of-3028642/ |title=Onam special: Here's what a traditional Onam sadhya consists of |website=The Indian Express|date=2016-09-13 |access-date=2016-09-13}}</ref> [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|250px|ಸದ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ: [[ಪಾಯಸಂ]] (ಲೋಟದಲ್ಲಿ), [[ಕಹಿ ಸೋರೆಕಾಯಿ]] [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಲನ್]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]], ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ]] * ಅಕ್ಕಿ: ಇದು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳದ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ (ಅರೆ-ಹೊಳಪು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಂದು<ref name="Hindu2016b"/><ref name=ctsadhya>{{cite web|author1=Ramya Menon|title=God's Own Feast-ival!|url=http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|archive-url=https://web.archive.org/web/20140904212725/http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|url-status=dead|archive-date=2014-09-04|website=Cucumbertown}}</ref>) ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [[ಮಟ್ಟ ಅಕ್ಕಿ|ಕೇರಳ ಮಟ್ಟ]] ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=Tiwari | first=Nimisha | title=Flavours of India: Here's a look at a plethora of dishes that make festivals fun | website=The Economic Times | date=19 July 2018 | url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/travel/flavours-of-india-heres-a-look-at-a-plethora-of-dishes-that-make-festivals-fun/articleshow/65039593.cms | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ಪರಿಪ್ಪು]]: ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು [[ದ್ವಿದಳ]] ಭಕ್ಷ್ಯ. * [[ಸಾಂಬಾರ್]]: [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು]], [[ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ]], [[ಟೊಮೆಟೊ]], ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ ಮುಂತಾದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು [[ಇಂಗು]]ದಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾದ ದಪ್ಪವಾದ ಮಸಾಲೆ ಸಾರು. * [[ರಸಂ]]: ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು,<ref name="Firstpost 2017"/> ಟೊಮೆಟೊಗಳು, ಮತ್ತು [[ಕರಿಮೆಣಸು]], [[ಇಂಗು]], [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ]] ಮುಂತಾದ ಮಸಾಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೀರಿನಂಶದ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಇದು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಖಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸಂ ಅನ್ನು ಸದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * [[ಅವಿಯಲ್]]: ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ದಟ್ಟವಾದ ಮಿಶ್ರಣ, ಇದನ್ನು [[ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/> * [[ಕಾಲನ್]]: [[ಮೊಸರು]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು "ನೇಂದ್ರನ್" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ [[ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ]] ಯಾವುದೇ ಒಂದು ತರಕಾರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು.<ref name="Indianexpress"/> * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]]: [[ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಟಾಣಿ, ತೆಂಗಿನ ಹಾಲು, ಮತ್ತು [[ಶುಂಠಿ]]ಯನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಗುರವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯ.<ref name="Punit 2015"/><ref name="Hindu2016b"/> * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ]], ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಕರಿಮೆಣಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|date=2020-08-09|title=Onam Sadya: Know Everything About It|url=https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|access-date=2020-08-13|website=Caringly Yours|language=en-US|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624123722/https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|url-status=dead}}</ref> * [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]]: ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, [[ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಬಟಾಣಿ]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref>{{cite web | title=When kanji used to be the special item on wedding menu | website=OnManorama | date=29 August 2018 | url=https://food.manoramaonline.com/food/foodie/2018/08/29/when-kanji-used-to-be-the-special-item-wedding-menu.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Kannan | first=A. | title=From the South Delectable Home Cooking | publisher=DC Books | year=2011 | isbn=978-81-921926-2-8 | url=https://books.google.com/books?id=ne6vDQAAQBAJ&pg=PA1 | access-date=20 September 2018 | page=1}}</ref> * [[ಪಚಡಿ]]: ಮೊಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿದು ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle">{{cite web|author=N. Satyendran |url=http://www.tastycircle.com/recipe/pachadi/ |title=Pachadi|date=6 July 2012 |access-date=2016-09-14}}</ref> * ಸಿಹಿ [[ಪಚಡಿ#ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ|ಪಚಡಿ]]: ಪಚಡಿಯ ಸಿಹಿ ರೂಪ, ಅನಾನಸ್, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/> ಮಸಾಲಾ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle"/> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ: ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾದ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು ಸೌತೆಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತೆಳುವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref name="Kannampilly 2003">{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA9 | access-date=20 September 2018 | page=9}}</ref> ಮಾಂಪಳ-ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ಪ್ರಭೇದವು ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಾಗಿದ ಮಾವಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಲ]]ದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]]: ಶುಂಠಿ, ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಇದನ್ನು ಪುಳಿ-ಇಂಜಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Onam 2018: All the delicacies that make up the very vast Onam sadhya feast | website=The Indian Express | date=24 August 2018 | url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-2018-dishes-onam-sadhya-5322737/ | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ತೋರನ್]]: [[ಬಟಾಣಿ]], [[ಹಸಿರು ಬೀನ್ಸ್]], ಕಚ್ಚಾ [[ಹಲಸಿನಹಣ್ಣು]], ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅಥವಾ [[ಎಲೆಕೋಸು]] (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ) ನಂತಹ [[ಸಾಟೆಡ್]] ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ಷ್ಯ. * [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]]: ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. * [[ಆಚಾರ್]]: ಕಚ್ಚಾ [[ಮಾವು]] ([[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]]),<ref name="NDTV Food 2017"/> [[ನಿಂಬೆ]],<ref name="Firstpost 2017">{{cite web | title=Watch: Essential parts of an Onam Sadhya | website=Firstpost | date=4 September 2017 | url=https://www.firstpost.com/india/watch-breaking-down-the-onam-sadhya-4007925.html | access-date=20 September 2018}}</ref> [[ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು]], ([[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗಕಾರಿ]]) ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಖಾರದ [[ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳು]]. * [[ಪಪ್ಪಡಂ]]: ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹಸಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು. * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ]]: ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]].<ref name="Punit 2015"/> * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಕಾಯ ವರುತತು]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್.<ref name="NDTV Food 2017"/> * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]]: ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ ಪಾಯಸಂನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಹಣ್ಣಾದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಚಮ್ಮಂತಿ ಪೊಡಿ]]: ಒಣ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಚಟ್ನಿಯಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ತೆಂಗಿನ ಪುಡಿ. * [[ಮಜ್ಜಿಗೆ|ಸಾಂಭಾರಂ]], ಇದನ್ನು ಮೋರು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನೀಯ, ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕುಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/><ref name="Firstpost 2017"/> *[[ಕಡುಮಂಗ]]: ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸದ್ಯದ ಮೂರನೇ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂಗಳಂತಹ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ==ಪ್ರಧಮನ್== ''ಪ್ರಧಮನ್'' ಎಂಬುದು ದಪ್ಪ ದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ; [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿ [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನದು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪಾಯಸಂನ ದ್ರವ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. * [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್|ಪಾಲಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಅಡ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಚಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA232 | access-date=20 September 2018 | page=232}}</ref> * ಪಳ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು "ನೇಂದ್ರ" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=James | first=Merin | title=It's sadhya time, let's feast! | website=The Asian Age | date=31 August 2017 | url=https://www.asianage.com/life/food/310817/its-sadhya-time-lets-feast.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Varghese | first=T. | title=Stark World Kerala | publisher=Stark World Pub. | year=2006 | isbn=978-81-902505-1-1 | url=https://books.google.com/books?id=lDhuAAAAMAAJ | access-date=20 September 2018 | page=107}}</ref> * ಗೋತಂಬು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಮುರಿದ [[ಗೋಧಿ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Rai"/> * ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು [[ಹೆಸರುಬೇಳೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Abram | first=D. | title=The Rough Guide to Kerala | publisher=Rough Guides | year=2010 | isbn=978-1-4053-8806-1 | url=https://books.google.com/books?id=NqjHz7n3Un0C&pg=PT86 | access-date=20 September 2018 | page=pt86}}</ref> * [[ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಹಲಸಿನಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Chakka Maholsavam to feature jackfruit delicacies | website=The Hindu | date=10 May 2018 | url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/chakka-maholsavam-to-feature-jackfruit-delicacies/article23829437.ece | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಅಕ್ಕಿ-ಅಡ (ಅಕ್ಕಿ ಚಕ್ಕೆಗಳು) ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/kerala-celebrates-onam-with-payasam-fetes/article36014401.ece | title=Payasam fetes usher in the sweet notes of Onam in Kerala | newspaper=The Hindu | date=20 August 2021 | last1=Nagarajan | first1=Saraswathy }}</ref> * ಕಡಲ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪುಲಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | author=India Ministry of Tourism | title=Explore India: The Official Newsletter of the Ministry of Tourism | publisher=Durga Das Publications Pvt. Limited | issue=v. 3 | year=2001 | url=https://books.google.com/books?id=Qk0sAQAAMAAJ | access-date=20 September 2018 }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{portal|Food|India}} * [[ಕೇರಳದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] * [[ಕಮಯಾನ್]] (ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ನಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಊಟ) * [[ಓಣಂ#ಓಣಂ ಸದ್ಯ|ಓಣಂ ಸದ್ಯ]] *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಬೋಳಿ]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] * [[ತಾಳಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{commons category-inline|Sadya}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಓಣಂ]] deoiz6vuhypwfies203zajy0udw7k6y 3 179887 1377502 2026-07-28T13:12:30Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377502 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Gangadhar R pujari}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೨, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 2ta5hm6spglava7sxww35d10z0e983i 3 179888 1377506 2026-07-28T15:12:46Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377506 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Darshan royal king}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೨, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) mh37hidc35he5ydrkxnm2ekgrevif05 10 179889 1377519 2025-03-05T02:21:00Z en>Waddie96 0 /* About this template */ {{resbox|[[File:Red copyright.svg|18x18px|link=]] ''Do not use this template to display [[Wikipedia:Non-free images|non-free images]].''}} 1377519 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> ==About this template== This template simplifies the inclusion of non-heraldic insignia for various levels of government and other quasi-governmental entities. It is the cousin of [[:Template:Coat of arms]] and functions in an identical fashion. '''All {{em|free}} emblems, seals, logos and other similar insignia are acceptable for use with this template''' to the exclusion of heraldic [[Coat of arms|coats of arms]]. Where there is a doubt, for example Cold-War-Era Eastern European emblems and seals that often incorporated some elements of heraldic design, this template errs on the side of inclusion. If your entity is not supported by the template, please consider adding it by editing the template. Please follow established organization when editing so users are more easily able to find the proper name for their desired entity as well as to prevent duplication. {{resbox|[[File:Red copyright.svg|18x18px|link=]] ''Do not use this template to display [[Wikipedia:Non-free images|non-free images]].''}} ==Examples== '''Just seal alone:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|text=none}} *{{Seal|USSR|text=none}} *{{Seal|New York City|text=none}} *{{Seal|Alabama|text=none}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|text=none}} *{{Seal|USSR|text=none}} *{{Seal|New York City|text=none}} *{{Seal|Alabama|text=none}} '''Seal with name:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County}} *{{Seal|USSR}} *{{Seal|New York City}} *{{Seal|Alabama}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County}} *{{Seal|USSR}} *{{Seal|New York City}} *{{Seal|Alabama}} '''Seal with your preferred text:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|text=You can insert your preferred text}} *{{Seal|USSR|text=just like so}}} *{{Seal|New York City|text=or even link to something like}} *{{Seal|Alabama|text=The [[Alabama Forestry Commission]]}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|text=You can insert your preferred text}} *{{Seal|USSR|text=just like so}} *{{Seal|New York City|text=or even link to something like}} *{{Seal|Alabama|text=The [[Alabama Forestry Commission]]}} '''Seal with your preferred size:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|size=45px}} *{{Seal|USSR|size=55px}} *{{Seal|New York City|size=65px}} *{{Seal|Alabama|size=85px}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|size=45px}} *{{Seal|USSR|size=55px}} *{{Seal|New York City|size=65px}} *{{Seal|Alabama|size=85px}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Single-image insertion templates]] }}</includeonly> gsglsmgcts720m37jcov7rqy0vn7h2x 1377520 1377519 2026-07-28T15:58:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Seal/doc]] 1377519 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> ==About this template== This template simplifies the inclusion of non-heraldic insignia for various levels of government and other quasi-governmental entities. It is the cousin of [[:Template:Coat of arms]] and functions in an identical fashion. '''All {{em|free}} emblems, seals, logos and other similar insignia are acceptable for use with this template''' to the exclusion of heraldic [[Coat of arms|coats of arms]]. Where there is a doubt, for example Cold-War-Era Eastern European emblems and seals that often incorporated some elements of heraldic design, this template errs on the side of inclusion. If your entity is not supported by the template, please consider adding it by editing the template. Please follow established organization when editing so users are more easily able to find the proper name for their desired entity as well as to prevent duplication. {{resbox|[[File:Red copyright.svg|18x18px|link=]] ''Do not use this template to display [[Wikipedia:Non-free images|non-free images]].''}} ==Examples== '''Just seal alone:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|text=none}} *{{Seal|USSR|text=none}} *{{Seal|New York City|text=none}} *{{Seal|Alabama|text=none}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|text=none}} *{{Seal|USSR|text=none}} *{{Seal|New York City|text=none}} *{{Seal|Alabama|text=none}} '''Seal with name:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County}} *{{Seal|USSR}} *{{Seal|New York City}} *{{Seal|Alabama}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County}} *{{Seal|USSR}} *{{Seal|New York City}} *{{Seal|Alabama}} '''Seal with your preferred text:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|text=You can insert your preferred text}} *{{Seal|USSR|text=just like so}}} *{{Seal|New York City|text=or even link to something like}} *{{Seal|Alabama|text=The [[Alabama Forestry Commission]]}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|text=You can insert your preferred text}} *{{Seal|USSR|text=just like so}} *{{Seal|New York City|text=or even link to something like}} *{{Seal|Alabama|text=The [[Alabama Forestry Commission]]}} '''Seal with your preferred size:''' ''Typing:'' <syntaxhighlight lang="wikitext"> *{{Seal|Shkodër County|size=45px}} *{{Seal|USSR|size=55px}} *{{Seal|New York City|size=65px}} *{{Seal|Alabama|size=85px}} </syntaxhighlight> ''will produce, respectively:'' *{{Seal|Shkodër County|size=45px}} *{{Seal|USSR|size=55px}} *{{Seal|New York City|size=65px}} *{{Seal|Alabama|size=85px}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Single-image insertion templates]] }}</includeonly> gsglsmgcts720m37jcov7rqy0vn7h2x 10 179890 1377521 2024-07-21T05:20:45Z en>Taavi 0 pp-template 1377521 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .hmbox-outer { margin-left: 1em; } .hmbox-inner { display: inline-block; color: var( --color-base, #202122 ); border: 1px solid var( --border-color-base, #a2a9b1 ); background-color: var( --background-color-interactive-subtle, #f8f9fa ); margin-right: 0.5em; padding: 0.3em 0.5em; } 0vplsxd0hbhhmod4a0oc85jrk92y1v4 1377522 1377521 2026-07-28T15:58:21Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Hmbox/styles.css]] 1377521 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .hmbox-outer { margin-left: 1em; } .hmbox-inner { display: inline-block; color: var( --color-base, #202122 ); border: 1px solid var( --border-color-base, #a2a9b1 ); background-color: var( --background-color-interactive-subtle, #f8f9fa ); margin-right: 0.5em; padding: 0.3em 0.5em; } 0vplsxd0hbhhmod4a0oc85jrk92y1v4 10 179891 1377536 2026-03-19T03:37:46Z en>Johnuniq 0 /* See also */ remove [[Template:Largest Urban areas]] which was deleted as redundant at [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2026 February 4#Template:Largest Urban areas]] 1377536 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Largest cities/styles.css}} {{Template display|badmobile}} <!-- Categories and interwikis go at the bottom of this page. --> A template meant to facilitate the creation of a "Largest cities in country X" template. It accommodates either 10 or 20 entries, <s>plus 4 pictures representing the 4 largest cities.</s> This template is also used with the names of U.S. states in place of "country". == Usage == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="font-size:95%; overflow:auto;"> {{Largest cities | name = <!-- name of the template, e.g. Largest cities of Chile --> | class = <!-- can be changed to "nav" to hide the table in mobile view and print --> | country = <!-- the name of the country, e.g. Chile --> | kind = <!-- replace "cities and towns" in the title w/ anything, e.g. "conurbations" --> | stat_ref = <!-- source of the pop. figures, e.g. Instituto Nacional de Estadisticas de Chile or use {{URL| }} --> | list_by_pop = <!-- link to the list of cities in the given country, if possible sorted by population --> | div_name = <!-- the name of the main administrative subdivision, e.g. Province, State, Region... --> | div_link = <!-- the template will automatically create a link for "div_name of country" (e.g. Provinces of Chile), if this doesn't work you can use this field --> | city_1 = <!-- a link to the article about the largest city. Use {{!}} as pipe to separate article name and link text if needed. --> | div_1 = <!-- link to the administrative subdivision where said city is located --> | pop_1 = <!-- population, do include the commas to separate the thousands --> | city_2 = | div_2 = | pop_2 = | city_3 = | div_3 = | pop_3 = | city_4 = | div_4 = | pop_4 = | city_5 = | div_5 = | pop_5 = | city_6 = | div_6 = | pop_6 = | city_7 = | div_7 = | pop_7 = | city_8 = | div_8 = | pop_8 = | city_9 = | div_9 = | pop_9 = | city_10 = | div_10 = | pop_10 = | city_11 = | div_11 = | pop_11 = | city_12 = | div_12 = | pop_12 = | city_13 = | div_13 = | pop_13 = | city_14 = | div_14 = | pop_14 = | city_15 = | div_15 = | pop_15 = | city_16 = | div_16 = | pop_16 = | city_17 = | div_17 = | pop_17 = | city_18 = | div_18 = | pop_18 = | city_19 = | div_19 = | pop_19 = | city_20 = | div_20 = | pop_20 = }} </syntaxhighlight> Second and fourth population columns with the header "Metro." can be created by adding "metro_1", "metro_2", etc. This is used for displaying both the incorporated city and metropolitan area populations. ==Display in the mobile view== This template is not very mobile-friendly and does not display at all if the <code>navbox</code> class is used. ==Template data== {{TemplateData header}} {{collapse top|title=Template data|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "class": { "description": "when set to nav, table will show in full navbox style and not appear in mobile view or print (see [[WP:NAVBOX]])", "example": "class=nav", "type": "string", "suggestedvalues": [ "nav or <blank>" ], "default": "blank" }, "collapsed_state": {}, "nonav": {}, "name": {}, "kind": {}, "country": {}, "stat_ref": {}, "list_by_pop": {}, "name_link": {}, "div_1": {}, "div_2": {}, "div_4": {}, "div_5": {}, "div_link": {}, "div_name": {}, "city_11": {}, "city_1": {}, "city_2": {}, "pop_1": {}, "div_11": {}, "pop_11": {}, "city_3": {}, "city_4": {}, "pop_2": {}, "city_12": {}, "div_12": {}, "pop_12": {}, "div_3": {}, "pop_3": {}, "city_13": {}, "div_13": {}, "pop_13": {}, "pop_4": {}, "city_14": {}, "div_14": {}, "pop_14": {}, "city_5": {}, "pop_5": {}, "city_15": {}, "div_15": {}, "pop_15": {}, "city_6": {}, "div_6": {}, "pop_6": {}, "city_16": {}, "div_16": {}, "pop_16": {}, "city_7": {}, "div_7": {}, "pop_7": {}, "city_17": {}, "div_17": {}, "pop_17": {}, "city_8": {}, "div_8": {}, "pop_8": {}, "city_18": {}, "div_18": {}, "pop_18": {}, "city_9": {}, "div_9": {}, "pop_9": {}, "city_19": {}, "div_19": {}, "pop_19": {}, "city_10": {}, "div_10": {}, "pop_10": {}, "city_20": {}, "div_20": {}, "pop_20": {} } } </templatedata> {{collapse bottom}} == Tracking category == * {{clc|Pages using largest cities with unknown parameters}} == See also == *{{tl|Largest population centres}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories go here --> [[Category:City population templates| ]] }}</includeonly> 7d7phsepmzp7kqouwkhzj1fieedfwh2 1377537 1377536 2026-07-28T16:37:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Largest_cities/doc]] 1377536 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Largest cities/styles.css}} {{Template display|badmobile}} <!-- Categories and interwikis go at the bottom of this page. --> A template meant to facilitate the creation of a "Largest cities in country X" template. It accommodates either 10 or 20 entries, <s>plus 4 pictures representing the 4 largest cities.</s> This template is also used with the names of U.S. states in place of "country". == Usage == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="font-size:95%; overflow:auto;"> {{Largest cities | name = <!-- name of the template, e.g. Largest cities of Chile --> | class = <!-- can be changed to "nav" to hide the table in mobile view and print --> | country = <!-- the name of the country, e.g. Chile --> | kind = <!-- replace "cities and towns" in the title w/ anything, e.g. "conurbations" --> | stat_ref = <!-- source of the pop. figures, e.g. Instituto Nacional de Estadisticas de Chile or use {{URL| }} --> | list_by_pop = <!-- link to the list of cities in the given country, if possible sorted by population --> | div_name = <!-- the name of the main administrative subdivision, e.g. Province, State, Region... --> | div_link = <!-- the template will automatically create a link for "div_name of country" (e.g. Provinces of Chile), if this doesn't work you can use this field --> | city_1 = <!-- a link to the article about the largest city. Use {{!}} as pipe to separate article name and link text if needed. --> | div_1 = <!-- link to the administrative subdivision where said city is located --> | pop_1 = <!-- population, do include the commas to separate the thousands --> | city_2 = | div_2 = | pop_2 = | city_3 = | div_3 = | pop_3 = | city_4 = | div_4 = | pop_4 = | city_5 = | div_5 = | pop_5 = | city_6 = | div_6 = | pop_6 = | city_7 = | div_7 = | pop_7 = | city_8 = | div_8 = | pop_8 = | city_9 = | div_9 = | pop_9 = | city_10 = | div_10 = | pop_10 = | city_11 = | div_11 = | pop_11 = | city_12 = | div_12 = | pop_12 = | city_13 = | div_13 = | pop_13 = | city_14 = | div_14 = | pop_14 = | city_15 = | div_15 = | pop_15 = | city_16 = | div_16 = | pop_16 = | city_17 = | div_17 = | pop_17 = | city_18 = | div_18 = | pop_18 = | city_19 = | div_19 = | pop_19 = | city_20 = | div_20 = | pop_20 = }} </syntaxhighlight> Second and fourth population columns with the header "Metro." can be created by adding "metro_1", "metro_2", etc. This is used for displaying both the incorporated city and metropolitan area populations. ==Display in the mobile view== This template is not very mobile-friendly and does not display at all if the <code>navbox</code> class is used. ==Template data== {{TemplateData header}} {{collapse top|title=Template data|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "class": { "description": "when set to nav, table will show in full navbox style and not appear in mobile view or print (see [[WP:NAVBOX]])", "example": "class=nav", "type": "string", "suggestedvalues": [ "nav or <blank>" ], "default": "blank" }, "collapsed_state": {}, "nonav": {}, "name": {}, "kind": {}, "country": {}, "stat_ref": {}, "list_by_pop": {}, "name_link": {}, "div_1": {}, "div_2": {}, "div_4": {}, "div_5": {}, "div_link": {}, "div_name": {}, "city_11": {}, "city_1": {}, "city_2": {}, "pop_1": {}, "div_11": {}, "pop_11": {}, "city_3": {}, "city_4": {}, "pop_2": {}, "city_12": {}, "div_12": {}, "pop_12": {}, "div_3": {}, "pop_3": {}, "city_13": {}, "div_13": {}, "pop_13": {}, "pop_4": {}, "city_14": {}, "div_14": {}, "pop_14": {}, "city_5": {}, "pop_5": {}, "city_15": {}, "div_15": {}, "pop_15": {}, "city_6": {}, "div_6": {}, "pop_6": {}, "city_16": {}, "div_16": {}, "pop_16": {}, "city_7": {}, "div_7": {}, "pop_7": {}, "city_17": {}, "div_17": {}, "pop_17": {}, "city_8": {}, "div_8": {}, "pop_8": {}, "city_18": {}, "div_18": {}, "pop_18": {}, "city_9": {}, "div_9": {}, "pop_9": {}, "city_19": {}, "div_19": {}, "pop_19": {}, "city_10": {}, "div_10": {}, "pop_10": {}, "city_20": {}, "div_20": {}, "pop_20": {} } } </templatedata> {{collapse bottom}} == Tracking category == * {{clc|Pages using largest cities with unknown parameters}} == See also == *{{tl|Largest population centres}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories go here --> [[Category:City population templates| ]] }}</includeonly> 7d7phsepmzp7kqouwkhzj1fieedfwh2 10 179892 1377538 2024-04-18T03:05:48Z en>Jdlrobson 0 [[Special:LintErrors/night-mode-unaware-background-color]] 1377538 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .largestCities-table-background{ background:#f9f9f9; color: #222; } .largestCities-cell-background{ background:#f0f0f0; color: #222; } s4hx6dsps35u3ffb8vr02vtrhdqxflv 1377539 1377538 2026-07-28T16:37:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Largest_cities/styles.css]] 1377538 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .largestCities-table-background{ background:#f9f9f9; color: #222; } .largestCities-cell-background{ background:#f0f0f0; color: #222; } s4hx6dsps35u3ffb8vr02vtrhdqxflv 3 179893 1377546 2026-07-28T19:08:24Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377546 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಅಪಸಾಬ. ಜಿ. ದೇಸಾಯಿ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೩೮, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) d0wbvh3oa0dxy3xnvy1h99af3z0kxqx 10 179894 1377578 2025-09-01T19:25:28Z en>W.andrea 0 /* top */ No need to restate the title. Fix hatnote placement. 1377578 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|{{tl|Collist}} redirects here. You may be looking for {{tl|Collapsible list}}.}} {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE END OF THIS PAGE --> {{High-use}} {{Tsh|cmn|collist|col-list}} {{Lua|Module:Template wrapper|Module:Check for unknown parameters}} This template turns a list into a list with columns. It is a wrapper for {{tl|div col}}, except it wraps the template by allowing for the content to be in the template rather than above and below. == Use == The width of each column may be specified using {{para|colwidth}} and a value in ems. <nowiki>{{</nowiki>columns-list|colwidth=''width''| ''Text (usually a list)'' <nowiki>}}</nowiki> Here, ''width'' specifies the width of the columns, and determines dynamically the number of columns based on screen width; more columns will be shown on wider displays. If {{para|colwidth}} is not specified, the default width of 30em will be used. This template uses [[CSS]]3 multiple-column layout, which is not supported by all web browsers. {{CSS3 multiple column layout}} === Examples === Here is an example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{columns-list|colwidth=35em| * [[George Washington]] * [[John Adams]] * [[Thomas Jefferson]] * [[James Madison]] * [[James Monroe]] }}</syntaxhighlight> which would render as: {{clear}}<!-- just in case {{CSS3 multiple column layout}} pokes down this far --> {{columns-list|colwidth=35em| * [[George Washington]] * [[John Adams]] * [[Thomas Jefferson]] * [[James Madison]] * [[James Monroe]] }} HTML classes and CSS styles can also be added with the {{para|class}} and {{para|style}} parameters. For example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{columns-list|colwidth=15em|style=width: 600px; font-style: italic;| * [[All About Lily Chou-Chou]] * [[April Story]] * [[Hana and Alice|Hana & Alice]] * [[Hōtai Club]] * [[The Kon Ichikawa Story]] * [[Love Letter (1995 film)|Love Letter]] * [[New York, I Love You]] * [[Picnic (1996 film)|Picnic]] * [[Rainbow Song]] * [[Swallowtail (film)|Swallowtail]] }}</syntaxhighlight> which would render as: {{columns-list|colwidth=15em|style=width: 600px; font-style: italic;| * [[All About Lily Chou-Chou]] * [[April Story]] * [[Hana and Alice|Hana & Alice]] * [[Hōtai Club]] * [[The Kon Ichikawa Story]] * [[Love Letter (1995 film)|Love Letter]] * [[New York, I Love You]] * [[Picnic (1996 film)|Picnic]] * [[Rainbow Song]] * [[Swallowtail (film)|Swallowtail]] }} This template also works with numbered lists as its "text". For example: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{columns-list|colwidth=35em| # [[George Washington]] # [[John Adams]] # [[Thomas Jefferson]] # [[James Madison]] # [[James Monroe]] }} </syntaxhighlight> {{columns-list|colwidth=35em| # [[George Washington]] # [[John Adams]] # [[Thomas Jefferson]] # [[James Madison]] # [[James Monroe]] }} The template, in fact, works with ''everything'' since all it does is wrap the text provided around a block to be divided into columns by CSS. Do not stop at wikitext lists{{snd}}more advanced lists generated by [[Template:HTML lists|the HTML templates]] will work too! ==Error messages== Use of the no-longer-supported parameter {{para|cols}}, or use of the first unnamed parameter (aka {{para|1}}) along with {{para|2}} or a second unnamed parameter for the template's content, will generate a red error message. To fix this error, use {{para|colwidth}} instead of attempting to specify the number of columns. The presence of an equals sign within the template's content can also cause display problems and red error messages. To fix this problem, add {{para|1}} in front of the template's content. This template may cause pages to exceed the [[WP:PEIS|post-expand include size]] limit if used on large lists. If so, use {{tl|div col}} and {{tl|div col end}} instead. == Redirects == * {{tl|cmn}} * {{tl|collist}} * {{tl|col-list}} * {{tl|Columnslist}} == Tracking category == * {{clc|Pages using columns-list with unknown parameters}} (for pages in article space only) == See also == {{Column-generating template families}} {{HTML lists}} <!-- == References == {{Reflist}} --> <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Multi-column templates]] [[Category:List formatting and function templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Content", "description": "Specifies the content to divide into columns", "type": "string" }, "colwidth": { "label": "Columns / Column width", "description": "Specifies the width of columns, and determines dynamically the number of columns based on screen width; more columns will be shown on wider displays.", "example": "20em", "type": "string", "default": "30" }, "style": { "label": "CSS style", "description": "Specifies any custom styling.", "example": "width: 600px; font-style: italic;", "type": "string" }, "class": { "label": "HTML class", "description": "Specifies any class or multiple space-delimited classes.", "example": "plainlist nowrap", "type": "string" } }, "description": "Turns a list into a list with columns. It is a wrapper for {{div col}}, except it wraps the template by allowing for the content to be in the template rather than above and below." } </templatedata> a93aonk9u5z6qxlx574fp3ebqheu7wi 1377579 1377578 2026-07-28T20:23:22Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Columns-list/doc]] 1377578 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|{{tl|Collist}} redirects here. You may be looking for {{tl|Collapsible list}}.}} {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE END OF THIS PAGE --> {{High-use}} {{Tsh|cmn|collist|col-list}} {{Lua|Module:Template wrapper|Module:Check for unknown parameters}} This template turns a list into a list with columns. It is a wrapper for {{tl|div col}}, except it wraps the template by allowing for the content to be in the template rather than above and below. == Use == The width of each column may be specified using {{para|colwidth}} and a value in ems. <nowiki>{{</nowiki>columns-list|colwidth=''width''| ''Text (usually a list)'' <nowiki>}}</nowiki> Here, ''width'' specifies the width of the columns, and determines dynamically the number of columns based on screen width; more columns will be shown on wider displays. If {{para|colwidth}} is not specified, the default width of 30em will be used. This template uses [[CSS]]3 multiple-column layout, which is not supported by all web browsers. {{CSS3 multiple column layout}} === Examples === Here is an example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{columns-list|colwidth=35em| * [[George Washington]] * [[John Adams]] * [[Thomas Jefferson]] * [[James Madison]] * [[James Monroe]] }}</syntaxhighlight> which would render as: {{clear}}<!-- just in case {{CSS3 multiple column layout}} pokes down this far --> {{columns-list|colwidth=35em| * [[George Washington]] * [[John Adams]] * [[Thomas Jefferson]] * [[James Madison]] * [[James Monroe]] }} HTML classes and CSS styles can also be added with the {{para|class}} and {{para|style}} parameters. For example: <syntaxhighlight lang="wikitext">{{columns-list|colwidth=15em|style=width: 600px; font-style: italic;| * [[All About Lily Chou-Chou]] * [[April Story]] * [[Hana and Alice|Hana & Alice]] * [[Hōtai Club]] * [[The Kon Ichikawa Story]] * [[Love Letter (1995 film)|Love Letter]] * [[New York, I Love You]] * [[Picnic (1996 film)|Picnic]] * [[Rainbow Song]] * [[Swallowtail (film)|Swallowtail]] }}</syntaxhighlight> which would render as: {{columns-list|colwidth=15em|style=width: 600px; font-style: italic;| * [[All About Lily Chou-Chou]] * [[April Story]] * [[Hana and Alice|Hana & Alice]] * [[Hōtai Club]] * [[The Kon Ichikawa Story]] * [[Love Letter (1995 film)|Love Letter]] * [[New York, I Love You]] * [[Picnic (1996 film)|Picnic]] * [[Rainbow Song]] * [[Swallowtail (film)|Swallowtail]] }} This template also works with numbered lists as its "text". For example: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{columns-list|colwidth=35em| # [[George Washington]] # [[John Adams]] # [[Thomas Jefferson]] # [[James Madison]] # [[James Monroe]] }} </syntaxhighlight> {{columns-list|colwidth=35em| # [[George Washington]] # [[John Adams]] # [[Thomas Jefferson]] # [[James Madison]] # [[James Monroe]] }} The template, in fact, works with ''everything'' since all it does is wrap the text provided around a block to be divided into columns by CSS. Do not stop at wikitext lists{{snd}}more advanced lists generated by [[Template:HTML lists|the HTML templates]] will work too! ==Error messages== Use of the no-longer-supported parameter {{para|cols}}, or use of the first unnamed parameter (aka {{para|1}}) along with {{para|2}} or a second unnamed parameter for the template's content, will generate a red error message. To fix this error, use {{para|colwidth}} instead of attempting to specify the number of columns. The presence of an equals sign within the template's content can also cause display problems and red error messages. To fix this problem, add {{para|1}} in front of the template's content. This template may cause pages to exceed the [[WP:PEIS|post-expand include size]] limit if used on large lists. If so, use {{tl|div col}} and {{tl|div col end}} instead. == Redirects == * {{tl|cmn}} * {{tl|collist}} * {{tl|col-list}} * {{tl|Columnslist}} == Tracking category == * {{clc|Pages using columns-list with unknown parameters}} (for pages in article space only) == See also == {{Column-generating template families}} {{HTML lists}} <!-- == References == {{Reflist}} --> <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Multi-column templates]] [[Category:List formatting and function templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Content", "description": "Specifies the content to divide into columns", "type": "string" }, "colwidth": { "label": "Columns / Column width", "description": "Specifies the width of columns, and determines dynamically the number of columns based on screen width; more columns will be shown on wider displays.", "example": "20em", "type": "string", "default": "30" }, "style": { "label": "CSS style", "description": "Specifies any custom styling.", "example": "width: 600px; font-style: italic;", "type": "string" }, "class": { "label": "HTML class", "description": "Specifies any class or multiple space-delimited classes.", "example": "plainlist nowrap", "type": "string" } }, "description": "Turns a list into a list with columns. It is a wrapper for {{div col}}, except it wraps the template by allowing for the content to be in the template rather than above and below." } </templatedata> a93aonk9u5z6qxlx574fp3ebqheu7wi 0 179895 1377585 2026-07-28T22:35:08Z Kartikdn 1134 ಮ್ಯಾಥಿಯಾಸ್ ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್ 1377585 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Grunewald_Self_Portrait.jpg|thumb|ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್‌ನ ''ಜಾನ್ ದಿ ಎವ್ಯಾಂಜೆಲಿಸ್ಟ್''. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅವನ ಸ್ವ ಭಾವಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು.]] '''ಮ್ಯಾಥಿಯಾಸ್ ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್''' (ಸು. 1470 - 1528) [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ. == ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು == [[:en:Würzburg|ವೂರ್ಜ಼್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿದ. '''ಮ್ಯಾಥಿಯಾಸ್ ನೀಥಾರ್ಟ್''' ಎಂಬುದು ಈತನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು.<ref>{{Cite web |title=Grünewald, Matthias (Mathis Gothart Nithart) {{!}} Encyclopedia.com |url=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/grunewald-matthias-mathis-gothart-nithart |access-date=2024-07-22 |website=www.encyclopedia.com}}</ref> '''ಗೋಥಾರ್ಟ್''' ಎಂದೂ ಈತನನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[:en:Seligenstadt|ಸೆಲೆಜಿನ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಟ್‍ನ]] ಪತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿ 1501 ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈತನ ಹೆಸರು ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಈತನ ಹೆಸರೇ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. 1675 ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ [[:en:Teutsche_Academie|ತ್ಯೂತ್‌ಶೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ [[:en:Joachim_von_Sandrart|ಜೆ. ವಾನ್ ಸಂದ್ರಾರ್ತ್]] ಈತನನ್ನು ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್, ಮ್ಯಾಥಿಯಾಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://ta.sandrart.net Sandrart.net - online version of Teutsche Academie] in German, but with some English navigation aids</ref> ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಹೆಸರೇ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೆಸರುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[:en:Isenheim_Altarpiece|ಐಸೆನ್‌ಹೀಮ್ ವೇದಿಕಾ ಚಿತ್ರ]]ಕಾರನೆಂದೇ ಈತ ಕೀರ್ತಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಆರಂಭ ಜೀವನದ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. [[:en:Middle_Rhine_Basin|ಮಿಡ್ಲ್ ರೈನ್]] ಪ್ರದೇಶದ ಕಲಾಮಂದಿರ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಈತ [[ಕಲೆ|ಕಲಾ]] [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪಡೆದಿದ್ದಿರಬೇಕು. 1485 ರಲ್ಲಿ [[:en:Aschaffenburg|ಅಶ್ಚಾಫೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ವಾಸವಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ, 1490 ರಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ವರೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಯಾವೊಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಉಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. 1501 ರಿಂದ 1520 ರ ವರೆಗೆ - ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ 1526 ರ ವರೆಗೆ - ಈತ ಸೆಲಿಜಿನ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಟ್‍ನ ಪೌರನಾಗಿದ್ದ. ಈ [[ನಗರ]] [[:en:Main_(river)|ಮೇನ್ ನದಿಯ]] ದಡದಲ್ಲಿದದು ಈ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಕಲಾ ಪರಿಣತಿ ಪರಿಪಕ್ವ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಈತನ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ [[:de:Lindenhardt|ಲಿಂಡೆನ್‌ಹಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ವೇದಿಕಾ ಚಿತ್ರ. ಇದರ ರಚನೆಯ ಕಾಲ ಸು. 1503. [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು]] ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದುದು ಮತ್ತು [[ಶಿಲುಬೆ|ಶಿಲುಬೆಗೆ]] ಹಾಕಿದುದು - ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆ, ಭಾವಾನುಭಾವಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರಣ ಕೌಶಲ, [[ನೆರಳು|ನೆಳಲು]] [[ಬೆಳಕು|ಬೆಳಕುಗಳ]] ವಿಧಾನದ ಪ್ರಭಾವಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆ - ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸರಣಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಈತನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ ಮೇನ್ಜ್‌ನ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ [[:en:Uriel_von_Gemmingen|ಉಲ್‌ರಿಜ್ ಫಾನ್ ಜಿಮಮಿಂಜೆನ್]], [[ಫ್ರಾಂಕ್ಫರ್ಟ್|ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟಿನ]] ಜೇಕಬ್ ಹೆಲ್ಲರ್, [[:en:Albert_of_Brandenburg|ಆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಫಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು ಆಬಟ್ ಗುಯಿಡೊ ಗುಯೆರ್ಡಿ. ಉಲ್‌ರಿಜ್ ಈತನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನ ಕಲಾವಿದನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಬರ್ಲಿನ್|ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ]], ಉಳಿದವು [[:en:Dresden|ಡ್ರೆಸ್‌ಡೆನ್]], [[:en:Erlangen|ಎರ್ಲಾಂಜೆನ್]], [[:en:Karlsruhe|ಕಾರ್ಲ್‌ರೂಹ್]], [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್]], [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]], [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಮ್]], [[ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್]], [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]], [[:en:Colmar|ಕೋಲ್‌ಮಾರ್]] ಮೊದಲಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ]] ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಂತ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾಕ್ (1512 - 19), [[:en:Stuppach_Madonna|ಮೆಡೊನಾ ಮತ್ತು ಶಿಶು]] (1516 - 17) ಐಸೆನ್‍ಹೀಮ್ ವೇದಿಕಾ ಚಿತ್ರ (1516),<ref>{{cite web |title=The Isenheim altarpiece |url=http://www.musee-unterlinden.com/isenheim-altarpiece.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150727071434/http://www.musee-unterlinden.com/isenheim-altarpiece.html |archive-date=27 July 2015 |access-date=4 November 2015 |publisher=Musée Unterlinden}}</ref> [[:en:Saint_Erasmus_and_Saint_Maurice|ಸಂತ ಎರಾಸ್‌ಮಸ್ ಮತ್ತು ಸಂತ ಮಾರಿಸ್]] (1516 - 18), [[:en:The_Miracle_of_Our_Lady_of_the_Snows|ಹಿಮದ ಪವಾಡ]] (1517 - 19), ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು (1520 - 25) - ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈತನ ಕೀರ್ತಿಪತಾಕೆಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈತನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ವೇದಿಕಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಂತಮ್ಮ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ]] ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಾ ಮುಂದೆ ತಾ ಮುಂದೆ ಎಂದು ಬಂದುವು. ಬಗೆಬಗೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಈತ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡ. ಈತ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳ, ಶ್ರೀಮಂತರ, ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಬಲಿಗೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಧಾರಣಾವಾದಕ್ಕೆ, [[ರೈತ|ರೈತರ]] ಚಳುವಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈತನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref>"Grünewald Matthias ca. 1475/80–1528 German Painter ." Renaissance: An Encyclopedia for Students. . ''Encyclopedia.com.'' 10 Jul. 2026 <<nowiki>https://www.encyclopedia.com</nowiki>>.</ref> 1926 - 27 ರ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ಆನ್ ಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ರಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಈತ ತೊಡಗಿದ. 1528 ರಲ್ಲಿ [[:en:Halle_(Saale)|ಹ್ಯಾಲೆಗೆ]] ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡ. == ಕೃತಿಗಳ ಶೈಲಿ == ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ದರ್ಶನವೊಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವು ಜರ್ಮನ್ [[ಗಾತಿಕ್ ಕಲೆ|ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿಯ]] ಪರಮೋತ್ಕರ್ಷದ ಪ್ರತೀಕಗಳೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಕಾಲೀನರಾದ [[ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರೆರ್|ಆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರರ್‌ನಂಥ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಕೂಡ [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯ]] ಪುನರುದಯ ಕಾಲದ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿದರಾದರೂ ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್ ಆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಉದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ತ್ಯಗಳ ಪರಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಈತನ ಸಾಧನೆ. ಈ ಸಾಧನೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಆ ಯುಗದ ಸಾಧನೆಯ ಪರಮೋತ್ಕರ್ಷದ ಪ್ರತೀಕವೂ ಆಯಿತು. ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸ ಕೌಶಲದಲ್ಲಿ. ತೀವ್ರಭಾವಾನುಭವಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದಿಕಾಲೀನ, ಜರ್ಮನ್ [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು]] ಹೋಲುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ನೆರಳು - [[ಬೆಳಕು|ಬೆಳಕುಗಳ]] ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ದೇಶ - ಕಾಲ - ಆಯಾಮಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಭಂಗಿಗಳನ್ನೇ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ, ವರ್ಣಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಶಿಲ್ಪಸಂಬಂಧವಾದ ನಿರ್ದುಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾವದೀಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಈತನನ್ನು ಅಮರನನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯ]] ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಈತ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತನೆಂಬುದಕ್ಕೂ ಈ ಅಂಶಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ. == ಐಸೆನ್‍ಹೀಮ್ ವೇದಿಕಾಚಿತ್ರ == ಐಸೆನ್‌ಹೀಮ್ ವೇದಿಕಾಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯತ್ತಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಈತನ ಅತ್ಯತ್ಕೃಷ್ಟ ರಚನೆ. ಎಂಟು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಇದರ ರಚನೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಫಲಕಗಳು ಇದ್ದು, ಅವನ್ನು [[ಕೀಲು|ಕೀಲುಗಳಿಂದ]] ಕೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಶಿಲ್ಪಕೃತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಹೊರಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೆ ಏರಿಸಿರುವ ಭಯಂಕರ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತನ ವೇದನೆ ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಅಷ್ಟು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಕಂಡರಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಒಳಪಾರ್ಶ್ವದ ಫಳಕಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೇರಿ|ಮೇರಿಯ]] ಆತ್ಮಾನಂದ, [[:en:Resurrection_of_Jesus|ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಥಾನ]] - ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{cite EB9|wstitle=Mathias Grunewald|volume=XI|last=|first=|author-link=|pages=225|short=1}} * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=464 Grünewald Gallery at MuseumSyndicate] * [https://web.archive.org/web/20030810041638/http://cgfa.sunsite.dk/grunewal/index.html Grünewald paintings at CGFA] * [http://www.wgsebald.de/gruenewald.html wgsebald.de] W. G. Sebald about Grünewald * [http://www.art-drawing.ru/gallery/category/1057-grunewald-mathis-gothart Matthias Grünewald. paintings] * https://isenheimer.antrovista.com Web app Isenheimer Altar {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರುನೆವಾಲ್ಟ್‌, ಮ್ಯಾಥಿಯಾಸ್}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] go72ozpjphq5wzdcodi8dyteu06kqy1 3 179896 1377595 2026-07-29T01:24:43Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377595 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Harisha S N}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೪, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) p4qj2emo4pbniey6whjmeam3bndsl2v 3 179897 1377598 2026-07-29T02:44:18Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377598 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Ra df uh jd}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೧೪, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) o3tob020f9yga88eln77tmbi497sjl6 10 179898 1377627 2018-10-31T12:51:48Z en>Paine Ellsworth 0 create [[WP:REDIRECT|redirect]] with [[WP:RCAT|rcat]]s 1377627 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:High-use]] {{Redirect category shell| {{R from modification}} {{R from template shortcut}} }} 109n8vi60bk9klc0yfy2tvgje8j1x1b 1377628 1377627 2026-07-29T03:08:39Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Highuse]] 1377627 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:High-use]] {{Redirect category shell| {{R from modification}} {{R from template shortcut}} }} 109n8vi60bk9klc0yfy2tvgje8j1x1b 0 179899 1377635 2026-07-29T03:13:54Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{databox}} {{Infobox military installation | name = ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆ / ಕುಂಬಳ ಕೋಟೆ | height = | image2 = | events = | battles = | occupants = | past_commanders = | current_commander = | garrison = | controlled_by = | open_to_public = ಹೌದು | owner = | condition = | demolished = | in_use = | materia... 1377635 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox military installation | name = ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆ / ಕುಂಬಳ ಕೋಟೆ | height = | image2 = | events = | battles = | occupants = | past_commanders = | current_commander = | garrison = | controlled_by = | open_to_public = ಹೌದು | owner = | condition = | demolished = | in_use = | materials = | part_of = | builder = | built = | code = | coordinates = {{coord|12.618380|N|74.945290|E|display=inline,title}} | type = | map_caption = ಕೋಟೆಯ ಸ್ಥಳ | map_size = 300 | pushpin_map = India Kerala | caption = ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆ | image = Arikady fort.jpg | location = [[ಅರಿಕಾಡಿ]], [[ಕುಂಬಳ]], [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]] | caption2 = }} '''ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆ'''ಯು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಕುಂಬಳ ಕೋಟೆ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಕುಂಬಳದಿಂದ 1 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ, ಕುಂಬಳ ನದಿ ಮತ್ತು ಶಿರಿಯಾ ನದಿಯ ನಡುವಿನ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 (ಭಾರತ)|NH 66]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="Mathrubhumi">{{cite web |title=ആരിക്കാടി കോട്ട നാശത്തിലേക്ക്.. |url=https://www.mathrubhumi.com/kasaragod/news/kumpala-1.4242277 |website=Mathrubhumi |language=en |access-date=2020-11-25 |archive-date=2019-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112051955/https://www.mathrubhumi.com/kasaragod/news/kumpala-1.4242277 |url-status=dead }}</ref> ಕೋಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು [[ಹನುಮಾನ್]] ದೇವಾಲಯವಿದೆ.<ref name="Mathrubhumi"/> 2015ರಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪುರಾತತ್ವ ವಿಭಾಗದ ತಂಡವು ನಡೆಸಿದ ಉತ್ಖನನವು ಸಭೆಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿತು.<ref name="hindu">{{cite web |last1=Mahadevan |first1=G. |title=Excavations at Kumbla fort unearth palace hall |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/excavations-at-kumbla-fort-unearth-palace-hall/article7063107.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=3 April 2015}}</ref> ಈ ಉತ್ಖನನವು 'ಕೋಟೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ' ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಭಾರತ)|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ]] (ಯುಜಿಸಿ) ಮತ್ತು ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಹೆಂಚುಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಡಕೆಗಳು, ಚೀನೀ ಮಡಕೆಗಳು, ಸೀಸದ ಗುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಅಚ್ಚುಗಳು ಸಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.<ref name="hindu"/> ==ಭೌಗೋಳಿಕತೆ== ಈ ಕೋಟೆಯು ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂಬಳದ ಅರಿಕಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕುಂಬಳದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಮಂಗಳೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಅರಿಕಾಡಿ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="hindu"/> ==ಇತಿಹಾಸ== ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಕೆಳದಿ]], [[ಇಕ್ಕೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಬಿದನೂರು]]ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಕೆಳದಿ ನಾಯಕ]]ರು (1500–1763) ಕೇರಳದ ಹೊಸದುರ್ಗ-ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="DH"/> ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಿಕಾಡಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇಕ್ಕೇರಿ ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು 1608ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.<ref name="asianet">{{cite web|url=https://www.asianetnews.com/magazine/kumbala-travelogue-by-km-irshad|title=നിത്യാനന്ദ ഷേണായിയുടെ നാട്ടിൽ!|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=ml}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ನ ಎರಡನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅವರು ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಶಾಸನವಿದ್ದು, ಅದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಾಯಕನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="asianet" /> ಇತರ ಇತಿಹಾಸಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ]]ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="asianet" /> ಮತ್ತೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಕುಂಬಳ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="asianet" /> ಇನ್ನೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಈ ಕೋಟೆಯು [[ಕೋಲತ್ತಿರಿ ರಾಜರು]]ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೋಲತ್ತಿರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪತನದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="DH">{{cite web |title=Vestige of glorious past |url=https://www.deccanherald.com/content/93735/vestige-glorious-past.html |website=Deccan Herald |language=en |date=3 September 2010}}</ref> ಕುಂಬಳದಿಂದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಯಿಪಾಡಿ ಕೋವಿಲಕಂನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯು ಇತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="hindu"/> ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತುಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿದನೂರಿನ ನಾಯಕರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜನು ಅವರ ಸಾಮಂತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದನು.<ref name="hindu"/> ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ಅದು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಕೈಗೆ ಬಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ]] ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ, ಕೋಟೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು.<ref name="hindu"/> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೆಳದಿ ನಾಯಕ ವಂಶದ ಕೋಟೆಗಳು]] 1jb3sfude8leufdotonvvv2xw2rf8tq 3 179900 1377642 2026-07-29T06:43:01Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377642 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Vijaykumareliger}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೧೩, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) k2wz17edw1k3gx10xcipr7icymxzody 0 179901 1377650 2026-07-29T07:27:13Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377650 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ (Standard Time) ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು (Coordinated Universal Time - UTC) ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ (Railway Time): ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' (Great Western Railway) ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ (GMT) ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ: ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ (Sandford Fleming) ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು (Time zones) ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ (International Meridian Conference) ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ (UTC) ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು (Time zones) ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ (Longitudes) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲಂಡನ್‌ನ (GMT/UTC) ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ: ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ) ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ (Indian Standard Time - IST) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ (UTC+05:30). ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ (Daylight Saving Time) ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" (DST) ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. at6xf9ucz5vv1vsrsgex7xm5niqeb0k 1377658 1377650 2026-07-29T09:39:32Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377658 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ (Standard Time) ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು (Coordinated Universal Time - UTC) ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ (Sandford Fleming) ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು (Time zones) ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ (International Meridian Conference) ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲಂಡನ್‌ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" (DST) ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. b8qgykmmljh30yr02np13h4csi7t808 1377659 1377658 2026-07-29T09:57:26Z Sudheerbs 63909 1377659 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ [[ಗಡಿಯಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, [[ರೈಲುಸಾರಿಗೆ|ರೈಲ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, [[ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == jsqkmjlnvxbrnhoa4sd9i2kvjrw9ri6 1377662 1377659 2026-07-29T10:18:56Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377662 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ [[ಗಡಿಯಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nbAaAAAAYAAJ&pg=PA248 |publisher=[[National Academy of Sciences]]|page=248|title=Biographical Memoir of Samuel Pierpont Langley, 1834–1906|first=Charles Doolittle|last=Walcott|year=1912|access-date=September 10, 2013}}</ref ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, [[ರೈಲುಸಾರಿಗೆ|ರೈಲ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>{{cite book|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|archive-url=https://archive.today/20121214044632/http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|url-status=dead|archive-date=December 14, 2012|title=Astronomy and Astrophysics|chapter=Allegheny Observatory|first=Harry|last=Butowsky|publisher=[[National Park Service]]|date=1989|access-date=September 10, 2013}}</ref> ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|title=Sir Sandford Fleming 1827–1915|publisher=Ontario Heritage Foundation|access-date=6 February 2014|archive-date=9 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709030614/http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.ametsoc.org/atmospolicy/bamshistoryclevelandabbe.html|title=Cleveland Abbe and American Meteorology: 1871–1901|author=Edmund P. Willis|author2=William H. Hooke|name-list-style=amp|date=11 May 2009|access-date=29 August 2011|publisher=[[American Meteorological Society]]|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118131938/http://ametsoc.org/atmospolicy/BAMSHistoryClevelandAbbe.html|url-status=dead}}</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, [[ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 2p3f8y0peyfzzzyfy38un9as8i7a6l0 1377663 1377662 2026-07-29T10:19:58Z Sudheerbs 63909 1377663 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ [[ಗಡಿಯಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, [[ರೈಲುಸಾರಿಗೆ|ರೈಲ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>{{cite book|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|archive-url=https://archive.today/20121214044632/http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|url-status=dead|archive-date=December 14, 2012|title=Astronomy and Astrophysics|chapter=Allegheny Observatory|first=Harry|last=Butowsky|publisher=[[National Park Service]]|date=1989|access-date=September 10, 2013}}</ref> ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|title=Sir Sandford Fleming 1827–1915|publisher=Ontario Heritage Foundation|access-date=6 February 2014|archive-date=9 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709030614/http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.ametsoc.org/atmospolicy/bamshistoryclevelandabbe.html|title=Cleveland Abbe and American Meteorology: 1871–1901|author=Edmund P. Willis|author2=William H. Hooke|name-list-style=amp|date=11 May 2009|access-date=29 August 2011|publisher=[[American Meteorological Society]]|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118131938/http://ametsoc.org/atmospolicy/BAMSHistoryClevelandAbbe.html|url-status=dead}}</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, [[ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == eo6w03xmefhs2nampkyoh6jdc6ycfbl 1377664 1377663 2026-07-29T10:21:15Z Sudheerbs 63909 ಲೇಖನ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ 1377664 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ [[ಗಡಿಯಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು '''ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ''' ಅಥವಾ '''ಮಾನಕ ಸಮಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, [[ರೈಲುಸಾರಿಗೆ|ರೈಲ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>{{cite book|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|archive-url=https://archive.today/20121214044632/http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|url-status=dead|archive-date=December 14, 2012|title=Astronomy and Astrophysics|chapter=Allegheny Observatory|first=Harry|last=Butowsky|publisher=[[National Park Service]]|date=1989|access-date=September 10, 2013}}</ref> ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|title=Sir Sandford Fleming 1827–1915|publisher=Ontario Heritage Foundation|access-date=6 February 2014|archive-date=9 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709030614/http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.ametsoc.org/atmospolicy/bamshistoryclevelandabbe.html|title=Cleveland Abbe and American Meteorology: 1871–1901|author=Edmund P. Willis|author2=William H. Hooke|name-list-style=amp|date=11 May 2009|access-date=29 August 2011|publisher=[[American Meteorological Society]]|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118131938/http://ametsoc.org/atmospolicy/BAMSHistoryClevelandAbbe.html|url-status=dead}}</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, [[ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 6h2z02jfom1avpicsrzlzgpqsty1my0 1377665 1377664 2026-07-29T10:22:16Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ5]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಲೇಖನ ತಯಾರಾಗಿದೆ 1377664 wikitext text/x-wiki ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ [[ಗಡಿಯಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು '''ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ''' ಅಥವಾ '''ಮಾನಕ ಸಮಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ಅಥವಾ ನಗರವು ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯ"ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರ ಸಮಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, [[ರೈಲುಸಾರಿಗೆ|ರೈಲ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂಪರ್ಕಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳು ರೈಲುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>{{cite book|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|archive-url=https://archive.today/20121214044632/http://www.nps.gov/history/history/online_books/butowsky5/astro4m.htm|url-status=dead|archive-date=December 14, 2012|title=Astronomy and Astrophysics|chapter=Allegheny Observatory|first=Harry|last=Butowsky|publisher=[[National Park Service]]|date=1989|access-date=September 10, 2013}}</ref> ==ರೈಲ್ವೆ ಸಮಯ == ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನ 'ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ' ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ರೈಲುಗಳ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ 'ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಕಾಲಮಾನ|ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. == ಜಾಗತಿಕ ಅಳವಡಿಕೆ == ಸ್ಕಾಟಿಷ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ೨೪ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|title=Sir Sandford Fleming 1827–1915|publisher=Ontario Heritage Foundation|access-date=6 February 2014|archive-date=9 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709030614/http://www.heritagetrust.on.ca/CMSImages/c8/c8b97b26-68b6-4d2d-955b-503fdfc7ef71.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.ametsoc.org/atmospolicy/bamshistoryclevelandabbe.html|title=Cleveland Abbe and American Meteorology: 1871–1901|author=Edmund P. Willis|author2=William H. Hooke|name-list-style=amp|date=11 May 2009|access-date=29 August 2011|publisher=[[American Meteorological Society]]|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118131938/http://ametsoc.org/atmospolicy/BAMSHistoryClevelandAbbe.html|url-status=dead}}</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 'ಸಂಘಟಿತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯ'ದ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ತನಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ರೇಖಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸಮಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಸಮಯವು ಹಿಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರೈಲುಗಳು, [[ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳ ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:''' ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದೇ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ:''' ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ == ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯವು ಜಾಗತಿಕ UTC ಗಿಂತ ೫ ಗಂಟೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದೆ . ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನಗರದ (೮೨.೫° E ರೇಖಾಂಶ) ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಗಲು ಬೆಳಕಿನ ಉಳಿತಾಯ == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯದ ಜೊತೆಗೆ "ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೮ ಗಂಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ೯ ಗಂಟೆಗೆ) ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 6h2z02jfom1avpicsrzlzgpqsty1my0 2 179902 1377666 2026-07-29T10:22:16Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ5]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಲೇಖನ ತಯಾರಾಗಿದೆ 1377666 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮಾನಕ ಸಮಯ]] sobtiu2wcxgp8eezylqeyu22nhv2g2a 1377667 1377666 2026-07-29T10:25:16Z Sudheerbs 63909 ಪುಟ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು 1377667 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 179903 1377670 2026-07-29T10:30:57Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ3]] ಪುಟವನ್ನು [[ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸಮನಾಂತರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1377670 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]] cr49pzym10158rxch99hoee0jyg5i89