ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk ವುಲ್ಫ್ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ 0 4473 1378310 1364219 2026-08-03T16:51:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378310 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Mozart drawing by Doris Stock 1789.jpg|thumb|200px|ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್]] ''''ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್''' [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಅಥವ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಶೈಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಮೇಧಾವಿ, ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. ಇವರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚ ಕಂಡ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ [[ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ|ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು]] ಎಂದು [[ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕ|ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರು]] ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ [[ಪಿಯಾನೋ]], [[ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ]], [[ಸಿಂಫೊನಿ ಸಂಗೀತ]], [[ವೃಂದ ಗಾನ]] ಮತ್ತು [[ಆಪೇರಾ ಸಂಗೀತ]] ಶೈಲಿಗಳ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವರ ಹಲವು ಮೇರುಕೃತಿಗಳು [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. == ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:MozartBirthPlace.jpg|thumb|left|250px|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ]] === ಜನನ ಮತ್ತು ಶೈಶವ === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಜನ್ಮ ಜನವರಿ ೨೭, ೧೭೫೬ ರೊಂದು ಇಂದಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ]] [[ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್]] ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಾಯಿತು. [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌]] ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು [[ಆನಾ ಮೇರಿ ಪರ್ಟಲ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌]] ಇವರ ತಾಯಿ. ಜನ್ಮದ ಮರುದಿನವೆ [[ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗಿನ]] ಸಂತ ರುಪೆರ್ಟ್ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ನಾಮಕರಣ ನೆರವೇರಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ತಂದೆ [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌|ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್]] ಆಗಿನ ಕಾಲದ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷವೆ (೧೭೫೬) ಪಿಟೀಲು ವಾದನದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಮೂರನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಅಪೂರ್ವ [[ಸಂಗೀತ]] ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌|ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ [[ಪಿಯಾನೋ]] ಮತ್ತು [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತ ಹಾಗು ಗಾಢ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ೫ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ [[ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ|ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು]] ಶುರುಮಾಡಿದರು. === ಪ್ರವಾಸದ ದಿನಗಳು === [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌|ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್]] ಮಗನ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ರಾಜರ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರೆ ಗಣನೀಯ ಆದಾಯಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಎಣಿಸಿ, ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಸಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು [[ಪಿಯನೋ]] ಮತ್ತು[[ಪಿಟೀಲು]] ನುಡಿಸುವುದು, ಎಂದೂ ನೋಡದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ಅಥವ ಕೇಳಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಿಸುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ]] ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ನ ಅಕ್ಕ [[ಮಾರಿಯಾ ಆನಾ]] ಕೂಡ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ [[ಪಿಯಾನೋ]] ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಈಕೆ ಕೆಲಕಾಲ ತಮ್ಮನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಹಲವಾರು ಯುಗಳ ವಾದನದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ನುಡಿಸಲು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಚಳಿ ವಾತವರಣದಲ್ಲಿ ಸತತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ನಂತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ೧೭೬೨ರ [[ಮ್ಯುನಿಕ್|ಮ್ಯುನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಬವೇರಿಯಾ|ಬವೇರಿಯಾದ]] ರಾಜ ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ ಶುರುಮಾಡಿ, [[ವಿಯನ್ನಾ]], [[ಮ್ಯಾನ್‌ಹೈಮ್]], [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]], [[ಲಂಡನ್]], [[ದಿ ಹೇಗ್]],[[ಜ್ಯುರಿಕ್]] ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ ದರ್ಬಾರುಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೧೭೬೭-೬೮ ಅವಧಿಯನ್ನು [[ವಿಯನ್ನಾ]] ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿಯೆ ಕಳೆದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ತದನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ವಗ್ರಾಮವಾದ [[ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಳೆದು ಪುನಃ ಪ್ರವಾಸ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ೧೭೬೯-೧೭೭೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಇಟಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆ ಇಟಲಿ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದ [[ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಲುಚೆಸ್ಸಿ|ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಲುಚೆಸ್ಸಿಯವರನ್ನು]] [[ವೇನೀಸ್|ವೇನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಜಿ ಬಿ ಮಾರ್ಟೀನಿ|ಜಿ ಬಿ ಮಾರ್ಟೀನಿಯವರನ್ನು]] ಬಲೋನಿಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದಲ್ಲದೆ, ಇಟಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''ಅಕಡಮಿಯಾ ಫಿಲಾರ್ಮೋನಿಕಾ''' ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೂಡ ಪಡೆದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [[ಮ್ಯುನಿಕ್]], [[ಮ್ಯಾನ್‌ಹೈಮ್]], [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ಒಳಗೊಂಡ [[ಯುರೋಪ್]] ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೆ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮಾತೃ ವಿಯೋಗ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕ್ರುತಿಗಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಇವರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಾರಥಿಯಾದ [[ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್|ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರ]] ೧೧ನೆ ಪುತ್ರರಾದ [[ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್]]. ೧೭೬೪-೬೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್|ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರ]]ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಾಲಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ಅವರ ಕ್ರುತಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೇವಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೈವಳಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಕಾರರಲ್ಲದವರು ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ರ]] [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಹಾರ್ಮೋನಿಕಾ|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಹಾರ್ಮೋನಿಕಾದ]] ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವಾದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. === ವಿಯನ್ನಾ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ === ೧೭೮೧ರ [[ವಿಯನ್ನಾ]] ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಶ್ರಯದಾತರಾದ ಹಿರೋನಿಮಸ್ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಶ್ರಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಮನೆತನ ಅವರಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [[ವಿಯನ್ನಾ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೪ ೧೭೮೨ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಇಷ್ಟದ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ವೆಬ್ಬರ್]] ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಾದರೂ, ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ ತಲುಪಿದವು. ಇವರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕುಳಿದ ಪುತ್ರರಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಥಾಮಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಅಥವ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಂಶ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೭೮೨ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಅವರ ಆಪೇರಾ [[ದಿ ಎನ್ಫ್ಯೂರನ್ಗ್ ಆಸ್ ದಿಮ್‌ ಸೆರಾಯ್ಲ್]] (ಸೆರಾಲಿಯೊವಿನ ಅಪಹರಣ) ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಸಂಯೋಜನ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು [[ಪಿಯಾನೋ]] ವಾದನದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ೧೭೮೨-೮೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [ಬಾರೋಕ್] ಯುಗದ ನಿಸ್ಸೀಮ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್ ಫೆಡರಿಕ್ ಹ್ಯಂಡೆಲ್|ಜಾರ್ಜ್ ಫೆಡರಿಕ್ ಹ್ಯಂಡೆಲ್‌ರ]] ರಚನೆಗಳ ಗಾಢ ಅಧ್ಯಯನ ನೆಡಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [[ಬರೋಕ್]] ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. [[ಬರೋಕ್]] ಛಾಪು ಇವರ ಸಿಂಫೋನಿ ೪೧ ಮತ್ತು [[ದಿ ಸಾಬರ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಟ]] (ಮಾಯೆಯ ಕೊಳಲು ಅಥವ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಪ್ಲ್ಯೂಟ್) ಕೃತಿಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ೧೭೮೩ರಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ದಂಪತಿಗಳು ತಂದೆ [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌|ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ [[ಮಾರಿಯಾ ಆನಾ|ಮಾರಿಯಾ ಆನಾರನ್ನು]] ಕಾಣಲು [[ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ರಚಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮೂಹ ಗೀತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ [[ಗ್ರಾಸ ಮೀಸು]] (ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಮೂಹ ಅಥವ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮಾಸ್) [[ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. [[ವಿಯನ್ನಾ]] ನಗರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ನೇಹ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಕಾರರಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ ಹೇಡನ್]] ಜೊತೆ ಬೆಳಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಡನ್ [[ವಿಯನ್ನಾ]] ನಗರಕ್ಕೆ ಭೆಟಿಯಿತ್ತಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೭೮೨-೧೭೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ೬ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್(ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳ ವೃಂದ) ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೇಡನ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಹೇಡನ್ ವಿರಚಿತ ಓಪಸ್ ೩೩ ಕೃತಿಗೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಡನ್ ಕೂಡ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕಚೇರಿ ಕೇಳಿ ಅವರ ತಂದೆ [[ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌|ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್]] ಕುರಿತು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ "ದೇವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಂಗೀತಗಾರನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸದಭಿರುಚಿಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಾಢ ಸಂಯೋಜನಾ ಜ್ಞಾನವಿದೆ" ೧೭೮೨-೧೭೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾವೆ ಸ್ವತಃ [[ಪಿಯಾನೋ]] ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿದರೂ, ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ ಹಣ ಕೈ ಸೇರದೆ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಗಾಗ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗಟ್ಟು ಎದುರಿಸಿತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [[ವಿಯನ್ನಾ|ವಿಯನ್ನಾದಲ್ಲಿ]] ವಾಸಿಸಿದ ಮನೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಶ್ರೇಷ್ಟ [[ಆಪೇರಾ]] ಕೃತಿಗಳಾದ [[ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊ]](ಫಿಗಾರೊವಿನ ಮದುವೆ)೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಡಾನ್ ಜೋವ್ವಾನಿ]] ೧೭೮೭ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು === ಪ್ರಾಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ದ ಜೊತೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ [[ಆಪೇರಾ]] ಕೃತಿ [[ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊ|ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊಗೆ]] [[ವಿಯನ್ನಾ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಣೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, [[ಪ್ರಾಗ್‌]]ನ ಜನತೆ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅ ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌‌ರ ಹೇಳಿಕೆ "ನನ್ನ ಚೆಕ್ ಮಿತ್ರರು ನನ್ನ ಬಲ್ಲರು" ಚೆಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರಾಗ್‌ನ]] ವಿಲ್ಲಾ ಬರ್ಟ್ರ್‌ರಾಮ್ಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ [[ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ]] ಶೈಲಿ ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯ ೧೭೮೭ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ [[ಆಪೇರಾ]] ಕೃತಿ [[ಡಾನ್ ಜೊವ್ವಾನಿ]] ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದ ಜನತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ವರಮಾನ ನೀಡಿ ಪೋಷಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ. === ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವು === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳು, ವಾದ ಪ್ರತಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆರೋಗ್ಯ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಸೂಚನೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಅರಿವು ಅವರ ಕೊನೆಗಾಲದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಕೆಲವರದ್ದು. ಆದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವರ ಧಿಡೀರ್ ಸಾವು ಅವರ ಪರಿವಾರದವ ಮತ್ತು ಬಂಧು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆಘಾತ ತಂದಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೫ ೧೭೯೧ರೊಂದು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ೧ ಘಂಟೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಜ್ವರದಿಂದ ನಿಧನರಾದರೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವರ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಲವಾರು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿದ್ದು ಪಾದರಸ(ಮರ್ಕ್ಯುರಿ) ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ವಾತ, ಜಂತು ರೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳೂ ತಿಳಿಸುವಂತ ಹಲವು ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿವೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ದೇಹದಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯುವುದು) ಕೂಡ ಇವರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಅಂತಿಮ ಹಾಗು ಅಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯದ [[ರೆಕ್ವಿಯಮ್]] ತದನಂತರ ಪತ್ನಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ [[ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಕ್ಷೇವಿಯರ್ ಸೌಸಮೇರ್]] ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಾಸಿಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರು. ಆದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು [[ವಿಯನ್ನಾ|ವಿಯನ್ನಾದಲ್ಲಿದ್ದ]] ದೊರೆಯ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಗ್]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲಾಪೋಷಕರಿಂದ ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸಾಲ ಕೋರಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ ಆದರೆ ಅವು ಅವರ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗದಿದ್ದಾರೂ ಅವರ ಡುಡಿಮೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿರುವ ಆಡಂಬರದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಶವವನ್ನು [[ವಿಯನ್ನಾ|ವಿಯನ್ನಾದ]] ಸಂತ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು. ೧೮೦೯ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಧವೆ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ]] ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಜಾರ್ಜ್ ನಿಕಲಸ್ ವಾನ್ ನಿಸ್ಸೇನ್‌ರನ್ನು ವರಿಸಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದರು. == ಕೃತಿಗಳು == === ಕೃತಿಗಳು === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರದ್ದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಸುಮಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೪೧ ಸಿಂಫೊನಿ, ೨೭ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋಗಳು, ೧೬ [[ಆಪೇರಾ]], ೧೯ [[ಪಿಯಾನೋ]] ಸೊನಾಟಗಳು ಮತ್ತು ೨೩ ತಂತಿ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ (ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳ ವೃಂದ) ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯಾವುದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟುಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಳಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ನೃತ್ಯಗಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ರಚಿಸಿದರು. === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿರಚಿತ ಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವ ಕೃತಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. [[ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್]] ಕರೆಗಂಟೆಯಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ * ಟೈಟನ್ ಗಡಿಯಾರದ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಗೀತ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ೨೫ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ. * ಸಲೀಲ್ ಚೌಧರಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಛಾಯ"ಎಂಬ ಹಳೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ "ಇತನಾ ನ ಮುಜುಸೆ ತು ಪ್ಯಾರ್ ಬಡಾ" ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ. * ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ''ಅಲಾ ಟರ್ಕಾ'' ಮೊಬೈಲ್ ಫೊನ್ ಕರೆಗಂಟೆಯಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ === ಕೊಕೆಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ === ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕಾಲವಾದ ನಂತರ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನ ನೆಡಯಿತುಆದರೆ ಅವು ಯಾವೂ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ [[ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಕೊಕೆಲ್]] ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರತಂದರು. ಕೊಕೆಲ್ ಕಲಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಹಲವು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಇಂದು ಕೊಕೆಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಎ ಮೆಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೊ "ಕೆ೪೮೮" ಅಥವಾ "ಕೆವಿ೪೮೮" ಎಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಈಗಾಗಲೆ ಆರು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. == ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು == ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸುತ್ತ ದಂತಕೆಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಅವರ ಸಾವಿನ ಕುರುತಿರುವ ವದಂತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಾಗಿ ಕೂಡ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ವದಂತಿಯೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಆಂಟೊನಿಯೊ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ]] ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ. ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸಾವಿನ ಹಿಂದೆ [[ಆಂಟೊನಿಯೊ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ|ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿಯ]] ಕೈವಾಡ ಇದೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಬರೆದಿರುವರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಷ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಸತ್ತರೂ ಮತ್ತು [[ಆಂಟೊನಿಯೊ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ|ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿಯೆ]] ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಹತ್ಯೆಯ ಸಂಚು ಮಾಡಿದರೆಂಬ ವಾದ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಇದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್‌ರ]] ''ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ'' ಎಂಬ ನಾಟಕ, ನಿಕೊಲಾಯ್ ರಿಮ್ಸ್ಕಿ-ಕೊರ್ಸಕೊವ್ ಆಪೇರಾ ''ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಎಟ್ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ'' ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಶಾಫರ್‌ರ ''ಅಮೇಡಿಯುಸ್'' ನಾಟಕ ಹೊರಬಂದವು. ಪೀಟರ್ ಶಾಫರ್‌ರ ನಾಟಕ ''ಅಮೇಡಿಯುಸ್'' ತದನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ೮ [[ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್-ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಸುಚಿಸುವ ಯಾವುದೆ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ರಾಜದರ್ಬಾರಿನಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿ ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಷೇವಿಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಬಳಿ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿವಾದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪತಿಭೆ ಕುರಿತು. ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಬಾಲ್ಯದ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಪ್ರೌಡಾವಸ್ಥೆಯ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೀರ ಸರಳ ಹಾಗು ಅಪಕ್ವ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಲವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ನಂಬದೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬಾಲ್ಯದ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ''ಅಮೇಡಿಯುಸ್'' ಚಿತ್ರವು ಜಾಹೀರು ಪಡಿಸಿದಂತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯಾವುದೆ ಪ್ರಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗೆಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ಒಂದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಂಬೋಣ. ಸತತ ಪ್ರಯಾಸ, ದುಡಿಮೆ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಹಾಗು ದೈವದತ್ತ ವಿಶೇಷ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಂಬಿಕೆ. == ಮಾಧ್ಯಮಗಳು == <!--*****************************************************- ಮೀಡಿಯ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ - ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು! ***************************--> {{multi-listen start}} <br /> :[[:Image:Die Holle Rache.ogg|ದಿ ಹೊಲ ರಾಷ್‌]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/38/Die_Holle_Rache.ogg ಕೇಳಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220055506/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/38/Die_Holle_Rache.ogg |date=2006-02-20 }}) :ದಿ ಸಾಬರ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಟ ಭಾಗವಾದ ದಿ ಹೊಲ ರಾಷ್‌. :[[:Image:Mozart - Concerto in D for Flute K.314.ladybyron.ogg|ಕೆ೩೧೪]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Mozart_-_Concerto_in_D_for_Flute_K.314.ladybyron.ogg ಕೇಳಿ]) :ಎ ಮೆಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಯಾನೋ ಸೊನಾಟ ೧೧ನೆಯ ಕೊನೆ ಭಾಗ. :[[:Image:Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Klarinettenkonzert_A-Dur_-_1._Allegro.ogg|ಕೆ೬೨೨]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b4/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Klarinettenkonzert_A-Dur_-_1._Allegro.ogg ಕೇಳಿ]) :ಎ ಮೇಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಸೊನಾಟ, ಮೊದಲನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Klarinettenkonzert A-Dur - 2. Adagio.ogg|ಕೆ೬೨೨]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b4/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Klarinettenkonzert_A-Dur_-_1._Allegro.ogg ಕೇಳಿ]) :ಈ ಮೇಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಸೊನಾಟ, ಎರಡನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Klarinettenkonzert A-Dur - 3. Rondo (Allegro).ogg|ಕೆ೬೨೨]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ae/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Klarinettenkonzert_A-Dur_-_3._Rondo_%28Allegro%29.ogg ಕೇಳಿ]) :ಎ ಮೇಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಸೊನಾಟ, ಮೂರನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Symphony 40 g-moll - 1. Molto allegro.ogg|ಕೆ೫೫೦]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Symphony_40_g-moll_-_1._Molto_allegro.ogg ಕೇಳಿ]) :೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಮೊದಲನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Symphony 40 g-moll - 2. Andante.ogg|ಕೆ೫೫೦]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Symphony_40_g-moll_-_2._Andante.ogg ಕೇಳಿ]) :೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಎರಡನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Symphony 40 g-moll - 3. Menuetto, Allegretto-Trio.ogg|ಕೆ೫೫೦]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Symphony_40_g-moll_-_3._Menuetto%2C_Allegretto-Trio.ogg ಕೇಳಿ]) :೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಮೂರನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Symphony 40 g-moll - 4. Allegro assai.ogg|ಕೆ೫೫೦]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/16/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Symphony_40_g-moll_-_4._Allegro_assai.ogg ಕೇಳಿ]) :೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ನಾಲ್ಕನೆ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Don Giovanni - Overtüre.ogg|ಕೆ೫೦೩]]([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0a/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Don_Giovanni_-_Overt%C3%BCre.ogg ಕೇಳಿ]) :ಡಾನ್ ಜೊವ್ವಾನ್ನಿ ಆಪೆರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಭಾಗ :[[:Image:Wolfgang Amadeus Mozart - Sinfonia Concertante für Violine, Viola und Orchester - 3. Presto.ogg|ಕೆ೩೬೪]] ([http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Wolfgang_Amadeus_Mozart_-_Sinfonia_Concertante_f%C3%BCr_Violine%2C_Viola_und_Orchester_-_3._Presto.ogg ಕೇಳಿ]) :ಈ ಫ್ಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಪೊನಿ == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://classicalmusic.about.com/od/classicalcomposers/p/mozart.htm ಆರನ್ ಗ್ರೀನ್ ಲಿಖಿತ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630235056/http://classicalmusic.about.com/od/classicalcomposers/p/mozart.htm |date=2007-06-30 }} * [http://www.gutenberg.org/browse/authors/m#a1368 ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು] * [http://gallica.bnf.fr/ ಫ್ರಾಂಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಚನಾಲಯದಲ್ಲಿ], [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721746 ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050305151748/http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721746 |date=2005-03-05 }}, ಅವರ [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721742 ತಾಯಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050120155432/http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721742 |date=2005-01-20 }}, ಅವರ [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721745 ತಂದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050305151747/http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721745 |date=2005-03-05 }}, ಅವರ [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721743 ಪತ್ನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050120135914/http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721743 |date=2005-01-20 }}, ಮತ್ತು ಅವರ [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721744 ಸಂಸಾರದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050120151858/http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=07721744 |date=2005-01-20 }} ಚಿತ್ರಗಳು. * [http://www.mozartones.com/en/mozart/index.asp ಮೊಜಾರ್ಟ್‌ಟೊನ್ಸ್.ಕಾಂ ತಾಣದಲ್ಲಿ] - ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ * [http://www.tunespotting.com/mozart.asp ಟ್ಯೂನ್ ಸ್ಪಾಟಿಂಗ್.ಕಾಂ ತಾಣದಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060104074035/http://www.tunespotting.com/mozart.asp |date=2006-01-04 }} * [http://www.visit-salzburg.net/ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ನಿವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿವುಳ್ಳ ತಾಣ] * [http://web.telia.com/~u57013916/Edlinger%20Mozart.htm ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೊನೆ ಚಿತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051126180154/http://web.telia.com/~u57013916/Edlinger%20Mozart.htm |date=2005-11-26 }} * [http://www.mozartproject.org ದಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010401013247/http://www.mozartproject.org/ |date=2001-04-01 }} – ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಜೀವನ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ. * [http://www.bl.uk/ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಾಚನಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ] ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿ ಸಂಗ್ರಹ. <!-- ವರ್ಗ ಮಾಹಿತಿ --> {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] <!-- interwiki --> 98grbxy1i7ubk7l6w1ak2m8gw92a8up ಕೇರಳಾ 0 11573 1378322 38481 2026-08-04T11:06:48Z EmausBot 5480 Fixing double redirect from [[ಕೇರಳ]] to [[ಕೇರಳಂ]] 1378322 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೇರಳಂ]] 7hcrv6sve59xbhasmbft3tv1byzo2fa ವಿಮೆ 0 21557 1378309 1363849 2026-08-03T16:39:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378309 wikitext text/x-wiki {{otheruses4|insurance in finance|the side bet known as "insurance" in the card game of blackjack|Blackjack#Insurance}} {{Refimprove|date=May 2008}} '''ವಿಮೆ:''' ಅನಿಶ್ಚಿತ ನಷ್ಟ ಎಂಬ [[ಅಪಾಯ|ಗಂಡಾಂತರ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ|ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಪಾಯವೇ ವಿಮೆ ಎಂದು]] [[ಕಾನೂನು]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ.ಗಡಾಂತರದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಪಾವತಿ ಮಾಡಿರುವ 'ಕಂತಿ'ನ ಮೊತ್ತದ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವಿನಿಮಯವೇ ವಿಮೆ ಎಂದು ವಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಭವನೀಯ ವಿನಾಶಕಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನುಭವಿಸುವ ನಿಶ್ಚಿತವೂ, ಗೊತ್ತಿರುವಂಥದ್ದೂ ಆದ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನಷ್ಟವೆಂದೂ ಇದನ್ನು ಭಾವಿಸಬಹುದು. '''ವಿಮೆಗಾರ''' ಎಂದರೆ ವಿಮೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ. '''ವಿಮೆದಾರ''' ಅಥವಾ '''ಪಾಲಿಸಿದಾರ''' ಎಂದರೆ ವಿಮೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟಕ. ಇಂತಿಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯ ಬಯಸಿದಾಗ ಇಂತಿಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ತೆರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಅಂಶವೇ '''ವಿಮಾ ದರ'''.ಇದೇ ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ (=ವಿಮಾ ಕಂತು) [[ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ]]ಯು [[ನಿರ್ಣಯ ಮಾದರಿ|ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯ]] ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ನಡುವಿನ ಕಸರತ್ತು, ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. == ವಿಮೆಯ ತತ್ವಗಳು == {{Financial market participants}} ವಾಣಿಜ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ:<ref>ಮೆಹ್ರ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮಾಕ್‌ರವರ “ವಿಮೆಯ ತತ್ವಗಳು” ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, 6<sup>ನೇ</sup> ಆವೃತ್ತಿ, 1976, ಪು 34 – 37.</ref> # ''' ಏಕರೂಪದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವಂಥ ಘಟಕಗಳು.''' ಅಧಿಕ ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯದ್ದೇ ಸಿಂಹ ಪಾಲು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2004ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 175 ದಶಲಕ್ಷ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.economicinsurancefacts.org/economics/state/insuredcars/|title=Insured cars by state|publisher=Insurance Information Institute|access-date=2009-11-12|archive-date=2009-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618012817/http://economicinsurancefacts.org/economics/state/insuredcars/|url-status=dead}}</ref> ಏಕರೂಪದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಘಟಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಷ್ಟೂ 'ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲ ನಿಯಮ'ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾನೂನು]]ವಿಮಾಗಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂಥ ಘಟಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗೆಲ್ಲ ನೈಜ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಹ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸನಿಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳುಂಟು. [[ಲಂಡನ್ನಿನ ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌|ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌]] ನಟ-ನಟಿಯರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಜೀವನ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸುವಿಖ್ಯಾತ. ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೂ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದುಂಟು. 'ಏಕರೂಪದ' ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳದ ಘಟಕಗಳಿಲ್ಲದ ಬೃಹತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೂ ವಿಶೇಷ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇರದೇ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಈ ರೀತಿಯ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನೂ ವಿಮಾ-ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. # '''ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಷ್ಟ'''. ಗೊತ್ತಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗೊತ್ತಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಗೊತ್ತಾದ ಮೂಲದಿಂದ, ವಿಮಾದಾರರಿಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ, ಉಂಟಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದುಂಟು. ಜೀವ ಮಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿದಾರನೊಬ್ಬನ ನಿಧನ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ,ವಾಹನ ಅಪಘಾತ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಗಾಯ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಮಾನದಂಡದ ಅಡಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ನಷ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವಂಥದ್ದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ರೋಗಗಳು ಯಾವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೀಗಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ಸ್ಥಿತಿಗಿಳಿಯಲು ದೀರ್ಘಾವಧೀ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂರೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ. # '''ಆಕಸ್ಮಿಕ ನಷ್ಟ'''. ವಿಮೆಯ ಪರಿಹಾರ ಹಣಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅನುದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಕೈಮೀರಿದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅದಾಗಿರಬೇಕು. ನಷ್ಟವು 'ಸುಸ್ಪಷ್ಟ'ವಾಗಿರಬೇಕು, ಅರ್ಥಾತ್‌, ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವಂಥ ಘಟನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಂಭವಿಸಿರಬೇಕು. ಊಹಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮಾ-ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿನ ಭಯ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. # '''ಭಾರೀ ನಷ್ಟ'''. ನಷ್ಟದ ಗಾತ್ರ ವಿಮಾದಾರನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕು. ನಷ್ಟದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿ ನೀಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚ, ನಷ್ಟಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ,ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಬಂಡವಾಳ ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇರುವ ತಾಕತ್ತಿನ ಭರವಸೆ ನೀಡಿಕೆ-ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಮೆ ಕಂತು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಷ್ಟ ವೆಚ್ಚದ ಗಾತ್ರ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಬಹುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಇಂಥ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಒದಗಿಸಲಾದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಇರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುಗನ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. # '''ವಿಮಾ ಕಂತು'''. ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ಘಟನಾವಳಿ ಭಾರೀ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ,ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ರಕ್ಷಣೆ ವಿಮಾ ಕಂತಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ನೀಡಿದರೂ ಕೂಡಾ ಯಾರೂ ವಿಮಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗದಿರುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ವಿಮೆಕಂತು ವಿಮೆದಾರನಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಾರವಾಗದಂತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅದು ವಿಮೆದಾರನಿಗೆ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡದಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವೃತ್ತಿ ನಿರತರು ಮಾನ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ವಿಮೆಯ ರೂಪ ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಸತ್ವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. (U.S. [[ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ಮಂಡಳಿ|ಫೈನ್ಯಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ರ್ಡ್ಸ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಸ್ತ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ನಂಬರ್‌ 113(=ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ಮಂಡಳಿ]] [[FASB ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ 113]] ನೋಡಿ) # '''ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದಾದ ನಷ್ಟ'''. ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲು ಆಗದಿದ್ದರೂ, ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿವೆ:ಒಂದು ನಷ್ಟದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಖರೇಖೆಯ ವೆಚ್ಚ. ನಷ್ಟದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಸರತ್ತು. ನಷ್ಟದ ಪುನರ್ವಶ್ಯದ ಖಚಿತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಡಲು ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನಷ್ಟದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯಡಿ ವಿಮೆ ಹಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. # '''ಅನಾಹುತಗಳಿಂದಾದ ಭಾರೀ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ರಕ್ಷಣೆ''' ಗಂಡಾಂತರ ಎನ್ನುವುದು ಸಮೂಹಕ್ಕೇ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇಂಥ ಘಟನೆಯು ಒಂದೇ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿರುವ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಕೊಂಡ ಹಲವಾರು ವಿಮಾದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿರುವ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತದೆ.ವಿಮೆ ಪಡೆಯಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒದಗಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಥ ತೊಂದರೆಯ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಹೊಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ವಿಮೆಗಾರನು ಒಂದೇ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪರಿಣಮಿಸುವ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಸುಮಾರು 5 [[ಪ್ರತಿಶತ|ಪರ್ಸೆಂಟ್‌]]ನಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಅಂಶ‌ಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಷ್ಟವು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಾಗ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾಲಿಸಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರಿ ವಿಮೆ ಹಣದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಕ್ಕುಳ್ಳ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಲಿಸಿದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಲು ವಿಮೆಗಾರನು ಬಂಡವಾಳದ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೂಕಂಪ ವಿಮೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ: ವಿಮೆಗಾರನು ಆಗಲೇ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಿರುವ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನಿಂತಿದೆ. ಚಂಡ ಮಾರುತ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ 'ವಾಯು ವಿಮೆ' ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ನಿದರ್ಶನ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಾಗಿ ಒಡ್ಡುಕೊಂಡು ಬರುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.ಏಕೆಂದರೆ, ಇಡೀ ಸಮುದಾಯವೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಬಹುದಾದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಾಲಿಸಿದಾರರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ವಿಮೆಗಾರ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಂಡವಾಳವು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಇಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯವು ವಿಮೆಗಾರನೊಬ್ಬನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಮೀರುವಂಥ ವಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು. ಅಂತಹ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತೆ. ಅಥವಾ ಸಂಘಟಿತ ಮರುವಿಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿಮೆಗಾರರಿಂದ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ == {{Main|Indemnity}} ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುವುದು 'ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ'ಎಂಬುದುರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ. ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: # "ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ" ಭರಿಸುವ ಪಾಲಿಸಿ ಮತ್ತು # "ಪರವಾಗಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಂಥ" ಅಥವಾ "ಪರವಾಗಿ"<ref>C. ಕುಲ್ಪ್‌ ಮತ್ತು J. ಹಾಲ್‌ರವರ ಆಕಸ್ಮಿಕ ವಿಮೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, 1968, ಪುಟ 35</ref> ಪಾಲಿಸಿ. ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿರಳ. ವಿಮೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಿಂದ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೂ, 'ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ' ಪಾಲಿಸಿಯು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಒದ್ದೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಬಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ $10,000 ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿ, ತೀರ್ಪನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದವರು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದದ್ದಕ್ಕೆ 'ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ' ಪಾಲಿಸಿಯಡಿ ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಈ $10,000 ಪಾವತಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಿಂದ ಭರಿಸಿದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ($10,000) ವಿಮೆ ವಾಹಕರ ಮೂಲಕ 'ನಿರ್ಬಾಧಿತ'ರಾಗುವರು.<ref>ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಮಾ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುವಿನ ನಷ್ಟವು ವಿಮಾದಾರನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಮೆಯ ವಿಧಗಳು, ಉದಾ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಹನದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಮೆರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಯಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಐಬಿಡ್, ಪುಟ 35</ref> ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, 'ಪರವಾಗಿನ ಪಾವತಿ' ಪಾಲಿಸಿಯಂತೆ, ವಿಮೆ ವಾಹಕರು ಬೇಡಿಕೆಯ ವಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ವಿಮೆದಾರ (ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕ) ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹಣ ತೆತ್ತಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅಧುನಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು 'ಪರವಾಗಿ ಪಾವತಿ' ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref>ಐಬಿಡ್, ಪು 35</ref> 'ವಿಮೆಗಾರರು' (ವಿಮೆ ನೀಡುವ ಪಂಗಡ), ವಿಮೆ 'ಪಾಲಿಸಿ' ಎಂಬ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಕರಾರಿ]]ನ ಮೂಲಕ ವಿಮ ಅಪಾಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದೊಡನೆಯೇ, ಅಪಾಯವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಘಟಕವು (ವ್ಯಕ್ತಿ, ನಿಗಮ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಒಕ್ಕೂಟ ಇತ್ಯಾದಿ) 'ವಿಮೆದಾರ'ರಾಗುತ್ತಾರೆ/ವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವಿಮೆ ಕರಾರು ಕನಿಷ್ಥ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ: ಪಕ್ಷಗಳು (ವಿಮೆಗಾರ, ವಿಮೆದಾರ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳು), ವಿಮೆ ಕಂತು, ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅವಧಿ, ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಷ್ಟ ಘಟನೆ, ರಕ್ಷಣೆಯ ಮೊತ್ತ (ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಹಣದ ಮೊತ್ತ), ಮತ್ತು ಹೊರತುಗಳು (ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಡದ ಘಟನೆಗಳು). ಹಾಗಾಗಿ, ವಿಮೆದಾರರು ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ನಷ್ಟಗಳಿಂದ [[ನಷ್ಟಭರ್ತಿ|ನಿರ್ಬಾಧಿತ]]ರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿಮೆದಾರ ಪಕ್ಷವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ, ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ವಿಮೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ 'ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರದ ಬೇಡಿಕೆ'ಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ವಿಮೆದಾರರು ಅಪಾಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಮೆಗಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾದ ಹಣದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ 'ವಿಮೆ ಕಂತು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಮೆದಾರರಿಂದ ಸಂದ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಆನಂತರದ ವಿಮೆ ಹಣ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವವರಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲೆಂದು (ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಿಮೆ ಹಣ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ) ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[ಹೆಚ್ಚುವರಿ (ವ್ಯಾಪಾರ)|ಹೆಚ್ಚುವರಿ]]ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತದ ಖರ್ಚಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮೆಗಾರರು ಮುಂದಾಲೋಚಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವವರೆಗೂ,(ಆಪದ್ಧನ) ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವು ವಿಮೆಗಾರರ [[ಲಾಭ (ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ)|ಲಾಭ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. == ವಿಮೆಗಾರರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ == === ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ === ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸರಳ ಸಮೀಕರಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಬಹುದು: ಲಾಭ = [[ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ|ವಿಮೆಕಂತಿನ ಗಳಿಕೆ]] + ಹೂಡಿಕೆ ಆದಾಯ -ಅನುಭವಿಸಲಾದ ನಷ್ಟ - ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲು ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚ. ವಿಮೆಗಾರರು ಎರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ: # [[ವಿಮಾಪತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ|ವಿಮಾ ಇಳಿಸುವಿಕೆಯ]] ಮೂಲಕ ವಿಮೆಗಾರರು ವಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಈ ಅಪಾಯಗಳ ಸ್ವೀಕೃತಿಗಾಗಿ ವಿಮಾ ಕಂತನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವರು; # ವಿಮೆ ಇಳಿಸಿ ವಿಮಾ ಕಂತುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು. ವಿಮೆ ಇಳಿಸಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದೇ [[ವಿಮಾಪತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ]] ವಿಮಾ ವ್ಯವಹಾರದ ಅತಿ ಜಟಿಲ ವಿಚಾರ. ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಸ್ತಾರಿತ ವಿಂಗಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಿಮೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬರಬಹುದಾದ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಂದಾಲೋಚಿಸಿ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರತ್ತ, ವಿಮೆಗಾರರು ವಹಿಸಲಿಚ್ಛಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿ, ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು, [[ವಿಮಾ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನ|ವಿಮಾಗಣಿತದ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಪಾಯವೊಂದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.ಯಾವ ಯಾವ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾದ ವಿಮೆಯು ಈಡಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಮಾ ಗಣಿತವು [[ಅಂಕಿಅಂಶ|ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಂಭಾವ್ಯತೆ]]ಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ವಿಮೆಗಾರರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಪಾಲಿಸಿಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಾಗ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ವಿಮೆ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಲಾಭದಿಂದ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಂದಾಯದ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ಕಳೆದಾಗ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಆ ಪಾಲಿಸಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಮೆಗಾರರ [[ವಿಮಾಪತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಲಾಭ|ವಿಮೆ ಇಳಿಸುದುದರಿಂದ ದೊರೆತ ಲಾಭ]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಚಿತವಾಗಿಯೂ, ವಿಮೆಗಾರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಕೆಲವು ಪಾಲಿಸಿಗಳು 'ವಿನರ್ಸ್‌'(='ಜಯಶಾಲಿ') ಆಗಿರುತ್ತವೆ (ಅರ್ಥಾತ್‌ ವಿಮೆಗಾರರು ಪಾವತಿಸುವ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ಮತ್ತು ಖರ್ಚುಗಳ ಮೊತ್ತವು ತಾವು ಪಡೆದ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ); ಕೆಲವು 'ಲೂಸರ್ಸ್‌' ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ಅರ್ಥಾತ್‌ ವಿಮೆಗಾರರು ಪಾವತಿಸಿದ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಹಣ ಮತ್ತು ಖರ್ಚುಗಳ ಮೊತ್ತವು ತಾವು ಪಡೆದ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ); ಲಾಭವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಲೂಸರ್ಸ್‌'ಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು 'ವಿನಿಂಗ್' ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ವಿಮೆಪತ್ರ ಖಾತರಿ ಯತ್ನಿಸಲು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ವಿಮಾ ಗಣಿತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿಮೆಗಾರರ ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವುದನ್ನು ಅದರ ಸಂಯೋಜಿತ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯೋಜಿತ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು, ನಷ್ಟದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ('ಅನುಭವಿಸಿದ ನಷ್ಟ' ಮತ್ತು 'ನಷ್ಟ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚ'- ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು 'ಇಳಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ವಿಮೆ'ಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಮೊತ್ತ)ಯನ್ನು ವೆಚ್ಚದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ (ವಿಮಾ ಕಂತಿನಿಂದ ಒಟ್ಟು ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭಾಗಿಸಿ ದೊರೆತ ಮೊತ್ತ)ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು [[ವಿಮಾಪತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ|ವಿಮಾಗಾರ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಾಭದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 100%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯ ಸಂಯೋಜಿತ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 100%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 'ಫ್ಲೋಟ್‌' ಮೇಲೆ [[ಹೂಡಿಕೆ]]ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಸಹ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. 'ಫ್ಲೋಟ್‌' ಅಥವಾ 'ಲಭ್ಯ ಲಾಭ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಬಂಡವಾಳ' ಎಂದರೆ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಮಾ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತ; ಇದನ್ನು ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಪಾವತಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಕೈಗೆಟಗುವ ಹಣವಿದು. ವಿಮೆಗಾರರು ವಿಮೆಕಂತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಿಹಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ, ಅವನ್ನು ಹೂಡಿ, ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಹಣವನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವವರೆಗೂ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾರೆ. 400 ವಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು UK ವಿಮಾ ಸೇವೆಯ 94%ರಷ್ಟು ಸೇರ್ಪಡೆ ಹೊಂದಿರುವ ''ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಮೆಗಾರರ ಸಂಘ'' ವು [[ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್|ಲಂಡನ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 20%ರಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.abi.org.uk/About_The_ABI/role.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-11-12 |archive-date=2009-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090907134048/http://www.abi.org.uk/About_The_ABI/role.aspx |url-status=dead }}</ref> [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ತಿ|ಸ್ವತ್ತಿ]]ನ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು [[ಆಕಸ್ಮಿಕ ವಿಮೆ]]ಯ ಮೊತ್ತವು, 2003ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, $142.3 ಶತಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 'ಫ್ಲೋಟ್‌' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇದೇ ಅವಧಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಾಭ $68.4 ದಶಲಕ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು. ಲಾಭವನ್ನು ಸಹ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆ ಮಾಡದೆ ಲಾಭವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ [[Maurice R. Greenberg|ಹ್ಯಾಂಕ್‌ ಗ್ರೀನ್ಬರ್ಗ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಮೆ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಆಂತರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಕೆಲವರು ನಂಬುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಿಲ್ಲ. [[ಮೌರಿಸ್‌ R. ಗ್ರೀನ್ಬರ್ಗ್‌|ಹ್ಯಾಂಕ್‌ ಗ್ರೀನ್ಬರ್ಗ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಮೆ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಆಂತರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭವಿಲ್ಲದೆ 'ಫ್ಲೋಟ್‌'ನ ಮೂಲಕ ಲಾಭವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲ. ಸಹಜವಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಗ್ಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಫ್ಲೋಟ್‌' ರೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಷೇರು ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಮೆಗಾರರನ್ನು ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅವರ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮೆಕಂತಿನ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಾಭದಾಯಕ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಕಾಲಗಳ ನಡುವೆ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಓಲಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ಚಕ್ರ' ಅಥವಾ [[ವಿಮೆ ಚಕ್ರ|'ವಿಮಾ ಚಕ್ರ']] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಫಿಜ್ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌, ಸೀನ್‌ರವರ [http://ssrn.com/abstract=690316 ''ಫಿಯರ್ ಇಸ್ ದ ಕೀ: ವಿಮಾಪತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು''] 10 Conn. Ins. L.J. 255 (2004).</ref> ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವಘಡ ಮೇಲೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ವಿಮಾಗಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹನ ವಿಮೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಾಹನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಲಾಗುವ ವಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ನಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮಂಜೂರಾತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಾಲೋಚನೆಗೆ ಸಿಲುಕದ ಭಾರೀ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ನಷ್ಟಗಳು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿದೆ. === ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು === ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಷ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ವಿಮೆಯ ವಾಸ್ತವ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಹಣ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲಾದ ನೈಜ ವಸ್ತು ಅದಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಾರದೆಂಬುದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಮತ. ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಮೆದಾರರು ನೇರವಾಗಿ ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ದಲಾಲರ/ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕವಾದರೂ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ವಿಮೆಗಾರ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿಗದಿತ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ [[ACORD]] ರಚಿಸಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಉದ್ದಿಮೆಯ ನಮೂನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ವಿಮೆ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಇಲಾಖೆಗಳು, [[ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ|ದಾಖಲಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] ಮತ್ತು [[ದತ್ತಾಂಶ ನಮೂದಿಸುವ ಗುಮಾಸ್ತ|ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣಕಾರರನ್ನು]] [[ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರ|ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ]] ನೇಮಿಸಿರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಳಬರುವ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಿಡಸಲಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಚುಕಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರವು ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮೆದಾರರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಹೊಂದಿಕೆದಾರರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದರ ನಿಖರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಹಣದ ಸಂದಾಯವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದವರೂ ಸೇರಿದ್ದು (ವಿಮೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿರುವ ವಾದಿ) ಅವರು ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ವಿಮೆಗಾರರನ್ನು '[[ಆಳ ಜೇಬು]]' ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಹೊಂದಿಕೆದಾರರು ('ಆಂತರಿಕ' ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಲಿ ಇವರ ಮೂಲಕ) ವಿಮೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ, ಖುದ್ದಾಗಿ ಅಥವಾ ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಚುಕಾವಣಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಮೆಗಾರರು ಗ್ರಾಹಕ ತೃಪ್ತಿ, ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂದಾಯ ಸ್ರವಣದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವರು. ಸರಿತೂಗಿಸುವ ಯತ್ನದ ಅಂಗವಾಗಿ, [[ವಿಮೆ ಮೋಸ|ವಿಮಾ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮೋಸದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಪಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ವಿಮೆಗಾರರು ಮತ್ತು ವಿಮೆದಾರರ ನಡುವಿನ ತಕರಾರುಗಳು ಬೇಡಿಕೆಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯ ಅಥವಾ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು; [[ವಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆ|ವಿಮೆ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ]] ನೋಡಿ. == ವಿಮೆಯ ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of insurance}} ಮಾನವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕು ಮತ್ತು ವಿಮೆಯ ಸೌಕರ್ಯ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವೆಂದು ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ ಸಹಿತದ್ದೊಂದು (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ದುಡ್ಡು, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು ಹಣ ರಹಿತದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು. (ದುಡ್ಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಲ್ಲದ್ದು). ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನ ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು. ಇಂತಹ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲೇ ವಿಮೆಯ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮನೆಯೊಂದು ಸುಟ್ಟು ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಹೊಸ ಮನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕದ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಪಘಾತವು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಿತ್ತು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆಂದಾದರೂ ಇಂಥ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ ನೆರೆಯವರ ಸಹಾಯ ಅವರಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಣಸಹಿತದ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧನಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರದ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಯು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ (ಅರ್ಥಾತ್‌ ಹಣ ಸಹಿತದ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯು ಧನ ಗೋಲದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಅಪಾಯದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಭಾಗಿಯಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು [[ಚೀನಾ|ಚೀನೀ]] ಮತ್ತು [[ಬೇಬಿಲೋನಿಯಾ|ಬೇಬಿಲೊನೀಯ]] ವರ್ತಕರು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[3ನೇ ಸಹಸ್ರಾಬ್ದ ಕ್ರಿಪೂ|ಮೂರನೆಯ]]ಮತ್ತು [[2ನೇ ಸಹಸ್ರಾಬ್ದ ಕ್ರಿಪೂ|ಎರಡನೆಯ]] ಸಹಸ್ರಾಬ್ದ BCಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಉದಾ. ವಾನ್‌, E. J., 1997, ''ರಿಸ್ಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌'' ನೋಡಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ವಿಲೀ.</ref> ಭೀಕರ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನೀ ವರ್ತಕರು, ನೌಕೆಯೊಂದು ಮುಳುಗಿದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವಂತಹ ನಷ್ಟ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸರಕನ್ನು ಹಲವು ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇಬಿಲೊನಿಯನ್ನರು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸೂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಸಂಗತಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸುಮಾರು 1750 BCಯ[[ಹಮ್ಮುರಾಬಿ ನಿಯಮಗಳು|ಹಮ್ಮುರಬಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ]] ದಾಖಲಾಗಿದೆ.ಆರಂಭಿಕ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌|ಮೆಡಿಟರೆನಿಯನ್‌]] ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗದ [[ವರ್ತಕ]]ರು ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ತಕನೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದಲ್ಲಿ, ಸಾಗಾಣಿಕೆಯು ದೋಚಿಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದಲ್ಲಿ, ಸಾಲದಾತರ ಖಾತರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯವಾಗಿ ಅವರು ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯಾದ [[ಅಚೆಮೆನಿಯನ್‌]] ದೊರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ವಿಮೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರೀ ನೋಟರಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ವಿಮೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನೌರೊಜ್‌ (ಇರಾನ್‌ ಹೊಸ ವರ್ಷ) ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗದ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ದೊರೆಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.10,000 ಡೆರಿಕ್ (ಅಚೆಮೆನಿಯನ್‌ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ)ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯವನ್ನುಳ್ಳ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇತರರು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದ ಆಪ್ತರು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದವರು ಎಂದಾದರೂ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ,ದೊರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಿತ್ತು. ಜಹೇಜ್‌ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ, [[ಪ್ರಾಚೀನ ಇರಾನ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಇರಾನ್‌]] ಬಗೆಗಿನ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ: "ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿದವನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಅಥವಾ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು, ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ವಿವಾಹ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಅಥವಾ ಈ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಆಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಿದ ಉಡುಗೊರೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ನೋಂದಾಯಿತ ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೊತ್ತವು 10,000 ಡೆರಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆತನು/ಆಕೆಯು ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯುಬಹುದಾಗಿತ್ತು." [http://www.iran-law.com/article.php3?id_article=61 http://www.iran-law.com/article.php3?id_article=61] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404093756/http://www.iran-law.com/article.php3?id_article=61 |date=2008-04-04 }} ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, [[ರೋಡ್ಸ್‌]]ನ ನಿವಾಸಿಗಳು '[[ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರಾಸರಿ]]'ಎಂಬೊಂದು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿತರಾದ ವರ್ತಕರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾ ಕಂತನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಯಾವುದೇ ವರ್ತಕನ ಸರಕು ಬಿರುಗಾಳಿ ಸಿಕ್ಕಿಯೋ ಅಥವಾ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿಯೋ ನಷ್ಟವಾದಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ತಕನಿಗೆ ಆದ ನಷ್ಟ ಭರಿಸಲು ಈ ವಿಮಾ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 600 ADಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಕ]]ರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌|ರೋಮನ್‌]]ರು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವಿಮೆಯ ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಗ "ಬೆನೆವೆಲೆಂಟ್‌ ಸೊಸೈಟೀಸ್‌"(=ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಸಂಘ")ಎಂಬ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು [[ಕುಟುಂಬ|ಕುಟುಂಬಗಳ]] ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಹಿಸಿ, [[ಸಾವು]] ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸದಸ್ಯರ [[ಶವಸಂಸ್ಕಾರ|ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ]]ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. [[ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ]] [[ಸಂಘ|ಇದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಸಂಘ]]ಗಳು ಹೊತ್ತಿದ್ದವು. [[ಸರಕು (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸರಕುಗಳ]]ಮೇಲೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು [[ಟ್ಯಾಲ್ಮುಡ್‌|ತಾಲ್ಮಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, 'ಸ್ನೇಹ ಸಂಘಗಳು" ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿಧಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಜನ ಹಣವನ್ನು ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಜೆನೊಯಾ|ಜಿನೊವಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕರಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸದ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಸೇರಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಮಾ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ಜಮೀನು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ಭದ್ರತೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ವಿಮಾ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಈ ಹೊಸ ವಿಮಾ ಕರಾರುಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಮೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನೌಕಾಯಾನ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿತು. [[ನವೋದಯ|ನವೋದಯೋತ್ತರ ಕಾಲದ]][[ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈವಿಧ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪಗಳು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಹೇಮನ್‌]] ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವಸಾಹತುದಾರನ ಉಯಿಲಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಡಯೊಸಿಸನ್‌ ಚಾನ್ಸೆಲರ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಡಕ್‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾದ ಎರಡು 'ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿ'ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೌಲ್ಯವು £100 ಆಗಿದ್ದರ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಹೇಮನ್‌ರ ಹಡಗು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಗಯಾನಾ ತಲುಪುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು 'ನನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಡಾ. ಆರ್ಥರ್‌ ಡ್ಯೂಕ್‌ ನೀಡಿರುವ ಒಂದು ನೂರು ಪೌಂಡ್‌ಗಳ ಭರವಸೆ"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.. 1628ರ ನವೆಂಬರ್‌ 17ರಂದು ಹೇಮನ್‌ ಉಯಿಲಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು 1633ರ ವರೆಗೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>"ಮತ್ತು ನಾನು ಜುಯೆನಾದಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ಹಡಗನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ನೂರು ಪೌಂಡ್‌ಗಳ ಎರಡು ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಲಂಡನಿನ ಮುಖ್ಯಧಿಕಾರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಡ್ಯುಕ್‌ರವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದರು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ (ದೇವರು ನಿಷೇಧಿಸಿದ) ನಾವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಅದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಾವು ಕಸಿನ್ ಥೋಮಸ್ ಮಚೆಲ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದೆ... ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ನೂರು ಪೌಂಡ್‌ಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಮಾರಕ್ಷಣೆ ಇದೆ ಎಂದು ಡಾಕ್ಟರ್ ಅರ್ಥರ್ ಡ್ಯುಕ್‌ರವರು ಹೇಳಿದರೂ ಸಹ, ಒಂದುವೇಳೆ ನಾನು ಆ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಸತ್ತರೆ, ಥೋಮಸ್ ಮಚೆಲ್‌ರವರ ಸಂಬಂಧಿಗೆ ವಿಮಾಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಡ್ಯುಕ್‌‌ರವರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನು..." ರಾಬರ್ಟ್‌ ಹೇಮನ್‌ನ ಮರಣಶಾಸನ, 1628:ಕ್ಯಾಟರ್‌ಬ್ಯುರಿಯ ರಾಜಾದಿಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಉಲ್ಲೇಖ PROB 11/163</ref> ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯೋಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಲಂಡನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ವಿಮೆಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಏರಿತು.1680ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ (ಕಾಫಿಹೌಸ್ ಮಾಲೀಕ)|ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌]] ಒಂದು ಕಾಫಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಇದು ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕರು, ಹಡಗಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತಕರು ಪದೇಪದೇ ಸುಳಿದಾಡುವ ಜನಪ್ರಿಯರು ತಾಣವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ವಾರ್ತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಯಿತು. ಸರಕು ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಮತ್ತು ಇಂಥ ಹೊಣೆ ಹೊರಲು ತಯಾರಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳವರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈಗ, [[ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌]] ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಡಲ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. (ಇದು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ) ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಹಿಸುತ್ತದೆ. 1666ರಲ್ಲಿ 13,200 ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, [[ಲಂಡನ್‌ನ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿ|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಘೋರ ಅಗ್ನಿ]] ಅನಾಹುತದಲ್ಲಿ ಈಗ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವಂತಹ ವಿಮೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದು. ಈ ದುರಂತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ನಿಕೋಲಸ್ ಬರ್ಬನ್|ನಿಕಾಲಸ್‌ ಬಾರ್ಬನ್‌]] ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಿಮೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಹಂದರದ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲು, 1680ರಲ್ಲಿ ಆತನು 'ದಿ ಫೈರ್‌ ಆಫೀಸ್‌' ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅಗ್ನಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಗ್ನಿ ವಿಮೆಯ ವಿಮಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, 1732ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌|ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ]]ದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟೌನ್‌ (ಇಂದಿನ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌|ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌]])ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತ್ತು. ವಿಮೆಯ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿ|ಬೆಂಕಿ]]ಯ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಮೆಯನ್ನು [[ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ವಿಮೆ]]ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌|ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌]] ವಿಮೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡಿದ. 1752ರಲ್ಲಿ '[[ಅಗ್ನಿ-ನಷ್ಟ ಗೃಹ ವಿಮಾ ದೇಣಿಗೆ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‌ಷಿಪ್‌ 'ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತಗಳಿಂದಾಗಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಬಂದ ನಷ್ಟ ಭರಿಸುವ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತ ತಡೆಯಲು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಸಂಸ್ಥೆ. ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಿಶ್ಚಿತ [[ಅಗ್ನಿ ದುರಂತಗಳು|ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮರದ ಮನೆಗಳಂತಹ ಬೆಂಕಿಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳಗೆ ವಿಮಾ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಉದ್ದಿಮೆಯ [[ವಿಧೇಯಕ|ನಿಯಂತ್ರಣ]]ವು ಅತಿಯಾದ[[ವಿಭಜೀಕರಣ|ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು]], ವೈಯಕ್ತಿಕ [[U.S. ಸ್ಟೇಟ್‌|ರಾಜ್ಯ]] ವಿಮಾ ಇಲಾಖೆಯು ಅದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ. ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ಆಯೋಗದವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಗಾ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾ ಕಮೀಷನರ್ ಆಯೋಗ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾ ಆಯೋಗ]]ದವರೊಂದಿಗೆ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮಂಡಳಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಮೆಗಾಗಿಯೂ ಸಹ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಐಚ್ಛಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸನ್ನದು]] (OFC)) ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಕೆಲವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ವಿಮಾ ವಿಧಗಳು == ಮೊತ್ತ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ವಿಮೆ ಇಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರದ ಬೇಡಿಕೆ(=ಕ್ಲೇಮ್‌)ಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡುವಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ 'ಆಪತ್ತುಗಳು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಯೊಂದು ಯಾವ ಆಪತ್ತುಗಳು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರಬಹುದು, ಯಾವುದು ಬಾರದು ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ತೆರನಾದ ವಿಮೆಗಳ (ಸಮಗ್ರವಲ್ಲದ) ಪಟ್ಟಿಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ. ಒಂದು ಪಾಲಿಸಿಯು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಗಳ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾಹನ ವಿಮೆಯು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ಅಪಾಯ (ವಾಹನಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ವಾಹನವು ಕಳುವಾಗುವಂತಹ ಅಪಾಯ) ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಪಾಯ (ಅಪಘಾತದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು) ಎರಡನ್ನೂ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಗೃಹ ವಿಮೆ|ಗೃಹ ಮಾಲೀಕ]]ನ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯು ಮಾದರಿಯಾಗಿ - ಗೃಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಮಾಲೀಕನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ, ಗೃಹ ಮಾಲೀಕನ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು-ರೀತ್ಯಾ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕನ ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಖರ್ಚು- ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಸತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮೆಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.turtlemint.com/ |title=Insurance |publisher=turtlemint.com}}</ref> ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತಹ ವಿಮೆಯು [[ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಮೆ|ವ್ಯವಹಾರ ವಿಮೆ]]ಎನಿಸಿದೆ. ವ್ಯವಹಾರ ವಿಮೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಉಪವಿಧಗಳು ''ವೃತ್ತಿಯ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ವಿಮೆ'' ಯನ್ನು {ಎ}ವೃತ್ತಿಯ ಸುಭದ್ರತಾ ವಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ; ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಮುಂದೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ; (ಬಿ) ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮಾಲೀಕನ ಪಾಲಿಸಿ (BOP) - ಇದರೊಳಗೆ, ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಇರುವ ವಿಮಾ ಅಗತ್ಯತೆಯಿದೆ. (ಗೃಹ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗೃಹ ಮಾಲೀಕನ ವಿಮೆಯ ತರಹ).<ref>{{cite web | author = Insurance Information Institute | authorlink = Insurance Information Institute | title = Business insurance information. What does a business owners policy cover? | url = http://www.iii.org/individuals/business/basics/bop/ | access-date = 2009-11-12 | archive-date = 2009-02-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090227215350/http://www.iii.org/individuals/business/basics/bop/ | url-status = dead }}</ref> === ವಾಹನ ವಿಮೆ === {{Main|Vehicle insurance}} [[ಚಿತ್ರ:2008-07-23 Wrecked car in Durham 2.jpg|thumb|180px|right|ಹಾಳಾದ ವಾಹನ]] ನಿಮಗೆ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟ ವಿರುದ್ಧ ವಾಹನ ವಿಮೆಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಕರಾರು. ನೀವು ವಿಮೆಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿ, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ. ವಾಹನ ವಿಮೆಯು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: # ನಿಮ್ಮ ವಾಹನವು ಕಳುವಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆ ಹಣವನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವುದು. # ಇತರರ ದೇಹಕ್ಕಾದ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಒದಗಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ. # ಗಾಯಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೇತನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಸಹ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾಹನ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಯು ಆರು ವಿಧಗಳ ರಕ್ಷಾ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳು ವಿಮೆಯ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಾ ರಕ್ಷಾ ಕವಚಗಳಿಗೂ ಜೋತುಬೀಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾರಿಗಾಗಿ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಲವು ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಹನ ಪಾಲಿಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ವರ್ಷದ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಊರ್ಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ವಿಮೆಕಂತು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ದಿನವು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಮಗೆ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ನೆನಪೋಲೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | author = Insurance Information Institute | authorlink = Insurance Information Institute | title = What is auto insurance? | url = http://www.iii.org/individuals/auto/a/whatis/}}</ref> === ಗೃಹ ವಿಮೆ === {{Main|Home insurance}} ಅನಾಹುತ ಎಂಬ ದುರ್ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೀಡಾದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದು ಗೃಹ ವಿಮೆ. ಕೆಲವು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕಂಪದಂತಹ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತ ವಿಮೆಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗತಿಗಳ ಹೊಣೆ ಗೃಹ ಮಾಲೀಕರದ್ದೇ. ವಿಮೆಯು ವಿವರಣಾ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮನೆ ಪಡೆದಿರುವವರಿಗಾಗಿ) ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಲಿಸಿಯಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದಾಗಲೀ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದಾಗಲೀ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವಂಥ ಹೊಣೆ ಹೊರುವಂಥ ಮತ್ತು ಕಾಯಿದೆಯನುಸಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುವಂಥ ವಿಮೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ.<ref>{{cite web | author = Insurance Information Institute | authorlink = Insurance Information Institute | title = What is homeowners insurance? | url = http://www.iii.org/individuals/homei/hbasics/whatis/ }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ === {{Main|Health insurance|Dental insurance}} [[ಚಿತ್ರ:NHS NNUH entrance.jpg|right|thumb|NHS ಸೌಕರ್ಯ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]][[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ಭರಿಸುವಂಥ ಇತರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ನಿಧಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಅಲ್ಲುಂಟು.ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಮೆಯಂಥ, ದಂತ ವೈದ್ಯ ವಿಮೆಯೂ ಸಹ ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳ ಪಾಕ್ಯೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ದಂತ ವಿಮೆಯು ಸಹ ಸೇರಿದೆ. === ಅಪಘಾತ, ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ವಿಮೆ === * ಗಾಯಗಳಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಲೋ ಆರೋಗ್ಯ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಅಶಕ್ಯರಾದಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ವಿಮೆ|ವಿಕಲತಾ ವಿಮೆ]] ಧನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಅಡಮಾನ|ಭೋಗ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೊಣೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಈ ವಿಮೆಯು ಮಾಸಿಕ ಹಣ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಶಕ್ಯರಾದಾಗ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ [[ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ವಿಮೆ|ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ವಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಧನ]] ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ಒಟ್ಟು ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ವಿಮೆ|ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಫಲ್ಯ ವಿಮೆ]]ಯು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿ ತನ್ನ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅಶಕ್ಯನಾ/ಳಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜೀವ ವಿಮೆಗೆ ಅನುಬಂಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಉದ್ಯೋಗ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಮಿಕನು ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿ ಗಾಯಾಳುವಾದರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಹಾರ|ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಹಾರ ವಿಮೆ]]ಯು [[ಕೂಲಿ|ವೇತನ]]ದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನಷ್ಟವನ್ನೂ ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿಕೊಂಡು ಬಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. === ಅವಘಡ ವಿಮೆ === ಯಾವುದೇ ಅಪಘಾತಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವಘಡ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅಪಘಾತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. {{Main|Casualty insurance}} * ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದವರಿಂದ ಆಗುವ [[ಅಪರಾಧ ಕಾಯಿದೆ|ಅಪರಾಧೀ ಕೃತ್ಯ]]ಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಭರಿಸಿಕೊಡುವುದು [[ಅಪರಾಧ ವಿಮೆ]].ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಕಸ್ಮಿಕ ವಿಮೆಯೇ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಳ್ಳತನ ಅಥವಾ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಅಪರಾಧ ವಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. * ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತುವ ಕ್ರಾತಿ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ರಾಜಕೀಯ ಅಪಾಯ ವಿಮೆ]] ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಅವಘಡ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬಗೆ. === ಜೀವ ವಿಮೆ === {{Main|Life insurance}} ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ನಿಯುಕ್ತರಾದ ಇತರೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನೂ, ಅಥವಾ ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವರಮಾನದ ನೆರವನ್ನೂ ನೀಡುವುದು ಜೀವ ವಿಮೆ. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ [[ಹೂಳುವಿಕೆ]], [[ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ|ಅಂತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಲೂ ಅದು ನೆರವಾಗಬಹುದು.ಇಡಿ ಗಂಟಿನ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣ ನೀಡಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ- ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಫಲಾನುಭವಿಗೆ ಸಿಕ್ಕುವಂತಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಜೀವ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಪಾಲಿಸಿದಾರನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. [[ವರ್ಷಾಶನ (ಹಣಕಾಸು ಒಪ್ಪಂದಗಳು)|ವರ್ಷಾಶನ]]ಗಳು ಸಂದಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವನ್ನು ವಿಮೆಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸಹ ವಿಮೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದು, ಜೀವ ವಿಮೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿಮಾ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. [[ನಿವೃತ್ತಿ|ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರು]] ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬದುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮೆ ಎಂದು ಜೀವಾವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವ ವರ್ಷಾಶನ ಮತ್ತು [[ಪಿಂಚಣಿ|ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ]]ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಜೀವ ವಿಮೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿಮಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಜೀವ ವಿಮೆಯ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ. [[ನಗದು]] ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಚಯಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ನಗದನ್ನು ವಿಮೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಯೋ ಅಥವಾ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಎರವಲು ರೂಪದಲ್ಲಿಯೋ, ವಿಮೆದಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೆಲವು ಜೀವ ವಿಮಾ ಕರಾರುಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಾಶನಗಳು ಮತ್ತು [[ದತ್ತಿ ವಿಮೆ|ದತ್ತಿ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪಾಲಿಸಿಗಳು, [[ಸಂಪತ್ತು|ಸಂಪತ್ತು ಸಂಚಯಿಸಲು]] ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು [[ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ|ಬಳಸಲು]] ಒಂದು ವಿತ್ತೀಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. U.S. ಮತ್ತು UK ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ,ಈ ರೀತಿ ಸಂಚಿತವಾದ ನಗದು ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅವಕಾಶವನ್ನು [[ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನು|ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದಾದ [[ಉಳಿತಾಯ]] ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಕಾಲ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗ ಬಹುದಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ಪಾಲಿಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವುದರಿಣದ ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. U.S.ನಲ್ಲಿ ಜೀವ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಾಶನಗಳ ಬಡ್ಡಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ತೆರಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಿತ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಯ ವಿಧ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು (ಮರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆದಾಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಗದು ಮೌಲ್ಯ ಸಂಚಯನಕ್ಕೆ,ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲಂಥ ವಾಹನಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ IRAಗಳು, 401(k) ಯೋಜನೆಗಳು, ರಾಥ್‌ IRAಗಳು) ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಬಹುದು. === ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮೆ === {{Main|Property insurance}} [[ಚಿತ್ರ:Tornado Damage, Illinois 2.JPG|right|thumb|ಈ ಇಲ್ಲಿನೋಯಿಸ್ ಮನೆಗಾದ ಟಾರ್ನೆಡೊಯಿಂದಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ವಿಮೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ "ದೇವರ ಕೆಲಸ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.]] ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮೆಯು ಬೆಂಕಿ, [[ಕಳವು|ಕಳ್ಳತನ]] ಅಥವಾ [[ಹವಮಾನ|ಹವಾಮಾನ]] ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ವಿಪತ್ತುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಬೆಂಕಿ ವಿಮೆ|ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ ವಿಮೆ,]] [[ನೆರೆ ವಿಮೆ|ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರಕೋಪ ವಿಮೆ,]] [[ಭೂಕಂಪ ವಿಮೆ|ಭೂಕಂಪದ ಆಪತ್ತಿನ ವಿಮೆ,]] [[ಗೃಹ ವಿಮೆ]], ಒಳನಾಡ ನೌಕಾ ವಿಮೆ ಮತ್ತು [[ಕುದಿಪಾತ್ರೆ ವಿಮೆ]]ಯಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ವಾಹನ ವಿಮೆ: [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌|UK]]ಯಲ್ಲಿ ''ಮೋಟಾರ್‌ ವಿಮೆ'' ಎನ್ನಲಾದ [[ವಾಹನ ವಿಮೆ]]ಯು ವಿಮೆಯ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಚಾಲನೆ|ಚಾಲಕ]]ನ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು [[ಕಾನೂನು ಜವಬ್ದಾರಿ|ರೀತ್ಯದ ಹೊಣೆ]] ಕ್ಲೇಮ್‌; ಹಾಗೂ ವಿಮೆದಾರರ [[ವಾಹನ]]ಕ್ಕೇ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹಾನಿ - ಎರಡನ್ನೂ ಭರಿಸಿಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ., ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ವಾಹನವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಾದ್ಯಂತ ವಾಹನ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಾಹನ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದವರಿಗೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಆದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಾಗ[[ಯಾವುದೇ-ದೋಷವಿಲ್ಲ ವಿಮೆ|'ನಿರ್ದೋಷಿ']]ಎಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಪರಿಹಾರ ಕೋರಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದಾಗಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಾಡಿಗೆ ಕಾರ್‌ಗಳಿಗಾಗುವ [[ನೇಕಾರನ ನಷ್ಟ|ಹಾನಿ]]ಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ** ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ವಿಮೆ: ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲಕರಿಗೆ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ವಾಹನ ಪಾಲಿಸಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಲ್ಲಿ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಕಲಿಕಾ ಚಾಲಕ-ಇವರಿ ಬ್ಬರಿಗೂ ತರಬೇತುದಾರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನಿಡುತ್ತದೆ. * [[ವಿಮಾನಯಾನ ವಿಮೆ|ವಾಯುಯಾನ ವಿಮೆ]]: ಕವಚ, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಸೇರ್ಪಡಿಕೆ ಭಾಗಗಳು, ಕವಚದ ಸವೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಹೊಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಾಯುಯಾನ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ಕುದಿಪಾತ್ರೆ ವಿಮೆ]]: (ಕುದಿಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಕೆಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುವ ವಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಭೌತಿಕ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಕುದಿಪಾತ್ರೆ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುವವನ ಅಪಾಯ ವಿಮೆ|ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಅಪಾಯ ವಿಮೆ]]: ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹಾನಿಯ ಅಪಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಅಪಾಯ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ವಿಮೆದಾರರ ಅಸಡ್ಡೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ 'ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯ'ಗಳ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಅಪಾಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಗುವುದು. * [[ಬೆಳೆ ವಿಮೆ|ಫಸಲು ವಿಮೆ]]: "ಬೆಳೆಯುವ ಫಸಲುಗಳ ಒಡನಿರುವ ವಿವಿಧ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಕೃಷಿಕರು ಫಸಲು ವಿಮೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫಸಲು ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಆಲಿಕಲ್ಲು ಸುರಿತ, ಬರಗಾಲ, ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿ, ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬೆನ್ನೇರಿ ಬರುವ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಭೂಕಂಪ ವಿಮೆ]]: ಭೂಕಂಪ ವಿಮೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮೆಯಂತಿದೆ. ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ [[ಭೂಕಂಪ]]ವು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಇದು ಪಾಲಿಸಿದಾರರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ [[ಮನೆ ಮಾಲೀಕರ ವಿಮೆ|ಗೃಹ ಮಾಲೀಕರ ವಿಮಾ]] ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಭೂಕಂಪದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಭೂಕಂಪ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳು[[ಕಳೆಯಬಹುದಾದ|ಕಳೆಯುವಿಕೆ]]ಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಭೂಕಂಪದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ [[ಭೂಕಂಪ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಗೃಹದ ನಿರ್ಮಾಣ]]ವೈಖರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ದರ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ನಿಷ್ಠ ಬಾಂಡ್|ನಿಷ್ಠೆ ಕರಾರು]]: ನಿಷ್ಠೆ ಕರಾರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಕಸ್ಮಿಕ ವಿಮೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಸಗುವ ವಂಚನೆಯ ಕೃತ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಈ ವಿಮೆಯ ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ನೆರೆ ವಿಮೆ|ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರಕೋಪ ವಿಮೆ]]: ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರಕೋಪ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. U.S.ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮೆಗಾರರು ದೇಶದ ಕೆಲವು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ವಿಮೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆರೆ ವಿಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಹ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ]]ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 'ಅಂತಿಮೋಪಾಯ' ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಮೆಗಾರನಂತೆ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. * ಗೃಹ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಮನೆ ಮಾಲೀಕರ ವಿಮೆ: 'ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮೆ' ನೋಡಿ. * [[ಭೂಮಾಲೀಕ ವಿಮೆ|ಮಾಲೀಕರ ವಿಮೆ]]: ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವವರಿಗಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಾಲೀಕರ ವಿಮೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. U.K.ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಗೃಹಗಳು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ಗೃಹ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯು ಊರ್ಜಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಗೃಹ ವಿಮೆಯ ಈ ವಿಶೇಷ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. * [[ಕಡಲ ವಿಮೆ|ನೌಕಾ ವಿಮೆ]]: ನೌಕಾ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ನೌಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಮೆ, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಒಳನಾಡಿನ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೀಡಾದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸರಕು ವಾಹಕ ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನೌಕಾ ಸರಕು ವಿಮೆಯು ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತ, ಅಪ್ಪಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹಡಗಿಗೆ ಒದಗುವ ಹಾನಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳದಂತೆ ಸರಕಿನ ಮಾಲೀಕನನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ನೌಕಾ ವಿಮೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂತಹ ಪಾಲಿಸಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಮಯದ ಅಂಶ'ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.ವಿಳಂಬದ ಕಾರಣ ಆಗುವ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ನಷ್ಟಭರ್ತಿ ಭರಿಸುವ ಅಂಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಸುರಕ್ಷತಾ ಬಾಂಡ್|ಆಧಾರಿತ ವಿಮೆ]]: ಹೊಣೆಗಾರ ವಿಮೆಯು ಮೂಲ ಧನದ ಕರ್ಯತತ್ಪರತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿ ನೀಡುವಂಥ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಆಧಾರ ಪಡೆಯುವಂಥ ಒಂದು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿಮೆಯೇ ಆಧಾರಿತ ವಿಮೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. * [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಿಮೆ|ಉಗ್ರರ ಉಪಟಳದ ವಿಮೆ]]: [[ಆತಂಕವಾದಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರರ ಉಪಟಳದ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ವಿಮೆ: ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಂಡಮಾರುತ ವಿಮೆ: ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಚಂಡಮಾರುತ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. === ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ === {{Main|Liability insurance}} ವಿಮೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ರಕ್ಷಾ ಕವಚವಾಗಿದೆ - ಈ ವಿಮೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ವಿಮೆಯ ಹಲವು ವಿಧಗಳು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗೃಹ ಮಾಲೀಕನ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಜಾರಿಬಿದ್ದವರು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಂಶದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಾಹನ ವಿಮೆಯೂ ಸಹ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ವಾಹನವು ಇತರರ ಜೀವಗಳಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಎಸಗುವ ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯು ನೀಡುವ ಸುರಕ್ಷೆಯು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ: ಪಾಲಿಸಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಆರಂಭವಾದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿವಾದ (ಲೀಗಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಮೆದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಣ ಸಂದಾಯವನ್ನೂ (ನಷ್ಟ ತುಂಬಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ) ಸಹ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಕೇವಲ ವಿಮೆದಾರರ ಉಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಮೆದಾರರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಎಸಗುವ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. * ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಿಮೆ|ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಮೆ]]: ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ, ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರವು ಹಾನಿಯೆಸಗಿದರೆ, ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜವಬ್ದಾರಿ ವಿಮೆ|ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ]]: ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಋಹತ್ ಉದ್ಯಮ) ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಸಗುವ ದುರ್ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಂದ ಮೈಮೇಲೆ ಬರುವ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಇದನ್ನು "D&amp;O" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಮೆ: ಅಪ್ಪೀತಪ್ಪೀ ನುಸುಳಿ ಬರಬಹುದಾದ ಮಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಇಲ್ಲಾ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಯ, ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * ಲೋಪ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳ ವಿಮೆ: 'ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ'ಯಡಿ 'ವೃತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ' ನೋಡಿ. * [[ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭದ್ರತೆ ವಿಮೆ|ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ವಿಮೆ]]: ವಿಮೆದಾರರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಈ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಅಂಕಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಚೆಂಡನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲ್‌ ಹಾಕುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರಿಗೆ, ಅಥವಾ ಗಾಲ್ಫ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 'ಹೋಲ್‌-ಇನ್‌-ಒನ್‌‌' ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. * [[ವೃತ್ತಿ ಜವಬ್ದಾರಿ ವಿಮೆ|ವೃತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಮೆ]]: ''ವೃತ್ತಿ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ವಿಮೆ'' ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾದ ವೃತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಮೆಯು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವೃತ್ತೀಯ ವಿಮೆದಾರರನ್ನು, ಗ್ರಾಹಕರು/ರೋಗಿಗಳು ಹೂಡುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆಯಂಥ ದಾವೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಮೆಯು ವೃತ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವೃತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ''ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಶಶ್ರೂಷೆ ವಿಮೆ'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಟರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ''ಲೋಪದೋಷ ವಿಮೆ (E&amp;O)'' ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇತರೆ ಸಂಭಾವ್ಯ E&amp;O ವಿಮೆದಾರರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ದಲಾಲರು, ವಿಮೆ ಏಜೆಂಟರು, ಆಸ್ತಿ ಅಂದಾಜುಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕರು (ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಡೆವೆಲಪರ್ಸ್‌) ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. === ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ವಿಮೆ === {{Main|Credit insurance}} [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]], [[ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ]] ಅಥವಾ [[ಸಾವು|ಸಾವಿ]]ನಂತಹ ಅವಘಡಗಳಿಗೆ ಸಾಲಗಾರರು ತುತ್ತಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ತೀರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಲ ವಿಮೆಯು ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಭೋಗ್ಯ ವಿಮೆ]]ಯು ಎರವಲುದಾರರು ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸದಿರುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಎರವಲು ಕೊಟ್ಟವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ವಿಧಗಳ ಋಣದ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು '''ಸಾಲ ವಿಮೆ''' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಭೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಲ ವಿಮೆಯೇ ಆಗಿದೆ. * ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ವಿತರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅರ್ಪಿಸುವ ಹಣ ಸಂದಾಯ ರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯೂ ಸಾಲ ವಿಮೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ. === ಇತರೆ ವಿಧಗಳು === * [[ಸಮಾಂತರ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಮೆ|ಮೇಲಾಧಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಮೆ]]: ಎರವಲು ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುವ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಬಂಧಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಹನಗಳು)ಗಳನ್ನು ಮೇಲಾಧಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಮೆ(=ಕೊಲ್ಯಾಟೆರಲ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್‌ ಅಥವಾ CPI) ವಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * '''ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಹಾರ''' : U.S. ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾ ದೇಶಗಳ ಹೊರಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಲೆಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸಿದ ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ DBA ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ U.S. ನಾಗರಿಕರಿಗೆ, U.S. ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ, U.S. ಗ್ರೀನ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೀ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೇಮಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ನೌಕರರು ಅಥವಾ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ DBA ವಿಮೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿದೇಶೀಯರೂ ಸಹ DBA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರತಕ್ಕದ್ದು.ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿರುವ ನಾಗರಿಕರೆಂಬುದನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ವೇತನ ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅಂಗ ವೈಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. * [[ವಲಸೆ ವಿಮೆ|ವಲಸಿಗರ ವಿಮೆ]]: ತಮ್ಮ ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಹನ, ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಲಸಿಗರ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. * '''ಹಣಕಾಸು ನಷ್ಟ ವಿಮೆ''' ಅಥವಾ '''ವ್ಯವಹಾರ ಅಡಚಣೆ ವಿಮೆ''' : ವಿವಿಧ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನಷ್ಟ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವು ಸಂಭವಿಸಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಮಾರಾಟ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮವೊಂದು ಈ ವಿಮೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಬಹುದು.[[ಸಾಲಗಾರ|ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟವರು]] ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾದ [[ಹಣ]]ವನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಯನ್ನು 'ವ್ಯವಹಾರ ಅಡಚಣಾ ವಿಮೆ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ನಿಷ್ಠ ಬಾಂಡ್|ನಿಷ್ಠೆ ಕರಾರುಪತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸುರಕ್ಷತಾ ಬಾಂಡ್|ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕರಾರು ಪತ್ರ]]ಗಳು ಸಹ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ, ಆದರೂ, ವಿಮೆದಾರರು (ಕರಾರುಗಾರರು) ಕರಾರುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ವಿಫಲರಾದಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಮೆ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ (ಕರಾರುದಾರರಿಗೆ) ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. * [[ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾ ವಿಮೆ|ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾ ಶುಲ್ಕ ವಿಮೆ]] * [[ಸುಭದ್ರ ನಿಧಿ ವಿಮೆ]]: ಸುಭದ್ರ ನಿಧಿ ವಿಮೆಯು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ,ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಸಂಕರ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯಾಗಿದೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನಧಿಕೃತ ಪಕ್ಷಗಳು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ವಿಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಅರೆ-ಖಾಸಗಿ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಮೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಭದ್ರತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಪರಮಾಣು ದುರ್ಘಟನಾ ವಿಮೆ''' ಯು [[ಅಣು ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಅಪಘಾತಗಳು|ವಿಕಿರಣಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಘಟನೆ]]ಯೊಂದರಿಂದ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಹಾನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಅಣು ಬಹಿಸ್ಕರಣೆ ನಿಯಮ|ನೋಡಿ:ಪರಮಾಣು ದುರ್ಘಟನೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಷರತ್ತು]] ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್-ಅಂಡರ್ಸನ್ ಅಣು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ|ಪ್ರೈಸ್‌-ಆಂಡರ್ಸನ್ ಪರಮಾಣು ಉದ್ಯಮ ನಷ್ಟಭರ್ತಿ ಕಾಯಿದೆ]] * [[ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ವಿಮೆ]]:ಅಪಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಈ ವಿಮೆ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ - ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಯತ/ಕ್ಷೇಮ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಸಹ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. * '''ಮಾಲಿನ್ಯ ವಿಮೆ:''' ಇದು ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ, ಸ್ವತ್ತಿನೊಳಗಿನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲ-ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಪಾಯಕಾರೀ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂಥ ಹೊಣೆ ಹೊರುವುದೂ ಉಂಟು. ಪಾಲಿಸಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧತಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಹರಿಬಿಡಲಾಗುವ ಭೂಗತ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಅವಘದಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಇಂಥ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಖರೀದಿ ವಿಮೆ:''' ಜನರು ಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಖರೀದಿ ವಿಮೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಭರವಸೆಗಳು, ಖಾತರಿಗಳು, ಪಾಲನಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು [[ದೂರವಾಣಿ ವಿಮೆ|ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ವಿಮೆ]]ಯನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪಾಲಿಸಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇಂತಹ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಸೀಮಿತ. * [[ಶೀರ್ಷಿಕೆ ವಿಮೆ|ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ವಿಮೆ:]] [[ನೈಜ ಆಸ್ತಿ|ನೈಜ ಸ್ವತ್ತಿ]]ನ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ [[ಭೋಗ್ಯ]]ದಾರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ [[ಸ್ವಾಮ್ಯ|ಭೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕು]] ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಪರಭಾರೆಗೆ ಅದು ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. [[ಭೂ ವ್ಯವಹಾರ|ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ]] ವ್ಯವಹಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆಂದು ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾದ ನಂತರ ಈ ಖಾತರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮೆ|ಪ್ರವಾಸ ವಿಮೆ:]]ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವವರು ಪಡೆಯುವ ವಿಮೆ ಇದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ಕಳವು, ವಿಳಂಬಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ನಷ್ಟ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ನಷ್ಟಗಳು ಇತ್ಯಾಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. * '''ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಮೆ:''' ಚಲನಚಿತ್ರ, ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಮೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚ ವಿಮೆ]]: ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಈ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. === ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಧನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ವಿಮೆ: === * ಸ್ನೇಹ ಸೌಹಾರ್ದ ವಿಮೆಯು [[ಸಹಾಯ ಸಂಘ|ಸ್ನೇಹ ಸೌಹಾರ್ದ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು]] ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಗಳಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ E. ಲಿಂಚ್‌, ಸಂಪಾದಕ, "ಹೆಲ್ತ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್ ಟರ್ಮಿನಾಲಜಿ," ಅಮೆರಿಕಾದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ಒಕ್ಕೂಟ, 1992, ISBN 1-879143-13-5</ref> * [[ಯಾವುದೇ-ದೋಷವಿಲ್ಲ ವಿಮೆ|ನಿರ್ದೋಷ ವಿಮೆ:]] ವಿಮೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ದೋಷವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೇ ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಮೆಗಾರರಿಂದ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಈ ಬಗೆಯ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * ರಕ್ಷಿತ ಸ್ವ-ವಿಮೆಯು ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣ-ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾದ ಅಪಾಯದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮಷ್ಟಿ ಮಿತಿಗಳುಳ್ಳ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಂಡಾಂತರವನ್ನು ವಿಮೆಗಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಗರಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸವಾದ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲಾದ ರಕ್ಷಿತ ಸ್ವ-ವಿಮೆ ಯೋಜನೆಯು ವಿಮೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಅಪಾಯ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. * [[ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾದ ವಿಮೆ|ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ನಿರ್ಣಯದ ವಿಮೆ]]: ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಮೆಕಂತನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ರೀತಿಗೆ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ನಿರ್ಣಯದ ವಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ವಿಮೆಕಂತು ಪಾಲಿಸಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮೆದಾರರ ನೈಜ ನಷ್ಟವನ್ನಾಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ವಿಮೆಕಂತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಕಂತನ್ನು ಒಂದು ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದ ವಿಮೆಕಂತು ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿ ವರ್ಷದ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, ವಿಮೆಕಂತುಗಳ ಹೊಂದಿಕೆಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯಾವಧಿ ಕಳೆದ ನಂತರವೂ ತಿಂಗಳುಗಳ ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು. ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸೂತ್ರವು ವಿಮೆಯ ಕರಾರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂತ್ರ: ಹಿಂದಿನ ವಿಮೆಕಂತು = ಪರಿವರ್ತಿತ ನಷ್ಟ + ಮೂಲಭೂತ ವಿಮೆಕಂತು x ತೆರಿಗೆ ಗುಣಕ. ವಿಕಸಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಸೂತ್ರದ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. * ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸ್ವಯಂ ವಿಮೆ|ಸ್ವ-ವಿಮೆ]]: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ವಿಮೆಯಾಗಬಲ್ಲ ನಷ್ಟಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲು ವಿವೇಚಿತ ನಿರ್ಧಾರವಿದು. ಇದನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಲಭ್ಯ ವಿಮೆಯ ಖರೀದಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ತನ್ನ ಜೇಬಿನಿಂದಲೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದು. ಸ್ವ-ವಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕ-ಆವರ್ತಕ, ಕಡಿಮೆ-ತೀವ್ರತೆಯ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಮೆಯಡಿ ಇಂತಹ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಒಳತಂದಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಮೆ-ಹೊರೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವೆಚ್ಚ, ಅರ್ಜನಾ ವಚ್ಚಗಳು, ವಿಮೆಕಂತು ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಯತೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವಿಮೆಕಂತನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಮೆಗಳಿಗೂ ಇದು ಸರಿಯಿದ್ದರೂ, ಕಡಿಮೆ, ಆವರ್ತಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ವೆಚ್ಚವು, ವಿಮೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡುವ ಚಂಚಲತೆಯ ಹ್ರಾಸನದ ಅನುಕೂಲವನ್ನೂ ಸಹ ಮೀರಿಸಬಹುದು. * [[ಮರುವಿಮೆ|ಪುನರ್ವಿಮೆ]]: ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ವಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವ-ವಿಮೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಮೆಯಿದು. [[ಹಣಕಾಸು ಮರುವಿಮೆ|ಹಣಕಾಸಿನ ಪುನರ್ವಿಮೆ]]: ವರ್ಗಾವಣಾ ವಿಮಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ವಿಮೆಯ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಬಳಲಸಲಾದ ಪುನರ್ವಿಮೆಯಾಗಿದೆ. * [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮೆ]] ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜನರಿಗೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಾಗಬಹುದು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಜೀವ ವಿಮೆ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಆದಾಯ ವಿಮೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ವಿಮೆ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಮೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಳಿತಾಯಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಾಲಿಸಿದಾರರಾಗಿರೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಅಗತ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಹ ವಿಮೆ ಹಣ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ಇತರೆಯಲ್ಲಿ) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡುವಂತಹ ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ: ** [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮೆ]] ** [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲ|ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಜಾಲ]] ** [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷೆ]] ** [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಚರ್ಚೆ (ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ)|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ (ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ)]] ** [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ (ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ)|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷೆ (ಅಮರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ)]] ** [[ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರಾರು]] * ನಷ್ಟ ತಡೆ ವಿಮೆಯು ಮಹಾದುರಂತದ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾಂಶವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. 'ನಷ್ಟ ತಡೆ' ಪಾಲಿಸಿಯಡಿ, 'ಕಳೆಯಬಹುದಾದವುಗಳು' ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. === ಸೀಮಿತ ಸಮುದಾಯ ಸ್ವ-ವಿಮೆ === ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ವಹಿಸುವ ಕರಾರಿನ ಅಪಾಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಇತರೆ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಳಗೇ ವಸ್ತುತಃ ವಿಮೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತವೆ. [[ಅಮಿಷ್‌]] ಮತ್ತು ಕಲವು [[ಮುಸ್ಲಿಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ್‌]] ಪಂಗಡಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕ]] ಪಂಗಡಗಳು, [[ದುರಂತ|ಆಪತ್ತು]] ಒಡ್ಡಿದಾಗ ತಮ್ಮ [[ಸಮುದಾಯ|ಸಮುದಾಯಗಳು]] ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಡ್ಡಲಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ವಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಅಗತ್ಯಗಳು ಹಠಾತ್ತನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ನಷ್ಟವಾದ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಇತರರು ಸಮುದಾಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತಹ ಬೆಂಬಲಿಸುವ-ಮನೋಭಾವವುಳ್ಳ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಮೆಯ ಈ ಅನುಕ್ತ ರೀತಿಯು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯವು, ವಿಮೆಯ ಔಚಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಮಗೊಳಸಬಹುದು. ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಮೆ ಕರಾರುಗಳ [[ನೈತಿಕ ಅಪಾಯ|ನೈತಿಕ ಅಧಃಪತನ]]ವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಕೆಲವು ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಭೌಮ|ದೊರೆ]]ಯು (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, [[ಪೌರ ಸೇವೆ|ಪೌರ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗ]]ವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳಂತಹ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ದುರಸ್ತಿ ವೆಚ್ಚವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಗಳಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುವುದು, ಏಕೆಂದರೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಮೆಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದೇ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿತ್ತು. UKಯ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಈಗ ಅದು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನಿಂತುಹೋಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರಬಹುದು. == ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: * ''ಜೀವ'' ವಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು - ಇವು ಜೀವ ವಿಮೆ, ವರ್ಷಾಶನಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. * ''ಜೀವ-ವಿಮೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ,'' ''ಸಾಮಾನ್ಯ'' ಅಥವಾ ''ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ/ಅವಘಡ'' ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತರೆ ವಿಮೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಉಪವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. * ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಂಕ್ತಿಗಳು * ಆಧಿಕ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವ ಮತ್ತು ಜೀವವಿಮೆ-ಹೊರತುಪಡಿಸುವ ವಿಮೆಗಾರರು ವಿವಿಧ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ [[ತೆರಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ|ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಎರಡೂ ವಿಧಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ಜೀವ ವಿಮೆ, ವರ್ಷಾಶನ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಬಹಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿವೆ. ಜೀವ ವಿಮೆಗೆ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನವು ಹಲವು [[ದಶಕ]]ಗಳ ಕಾಲ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಜೀವವಿಮೆ ಹೊರತುಪಡಿಸುವ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವಿಮೆಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಹನ, ಗೃಹ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಮೂನೆ ಅಥವಾ 'ಕುಕಿ-ಕಟರ್‌' ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆಧಿಕ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಿಮೆಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ವಿಧಿಸುವಂತಹ ಶುಲ್ಕದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಂತಹ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಧಿಕ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಅಥವಾ ಅಧಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ) ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಂಕ್ತಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರದಂತಹ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿರದ ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಮೆಗಳು ಎಂದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿರದ ವಿಮೆಗಾರರು ಅಪಾಯಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಮತೆಯಿದ್ದು, ಪ್ರಮಾಣಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬೇಗ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬಲ್ಲವು, ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂಗೀಕೃತ ವಿಮೆಗಾರರಂತೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯ ಅವುಗಳಿಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗಿವೆ. ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ವಿಮೆಗಳನ್ನು ಆಧಿಕ್ಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದಲಾಲರು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೇರುತ್ತವೆ. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''[[ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ವಿಮೆ|ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌]]'' ಅಥವಾ ''ಸ್ಟಾಕ್‌'' ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಾಲಿಸಿದಾರರ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಪಾಲಿಸಿ ಹೊಂದಿದ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿರದ ಸ್ಟಾಕ್‌ದಾರರು ಸ್ಟಾಕ್‌ ವಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯ ವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ವಿಮೆಗಾರರ '[[ಡಿಮ್ಯೂಚುಯಲೈಸೇಷನ್‌]]' ಜೊತೆಗೆ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂಬ ಸಂಕರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಇತರೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಬದಲಿ ಅಂತರ್ವಿಮೆ ವಿನಿಮಯ|ಪರಸ್ಪರಗಳು]]'' ಸಹ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ 'ವಿನಿಮಯ' ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು [[A. M. ಬೆಸ್ಟ್|ಎ. ಎಂ. ಬೆಸ್ಟ್‌]] ಅಂತಹ ವಿವಿಧ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಬಂದ ಪರಿಹಾರ ಧನವನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಮಾಗಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ಬಾಂಡ್ಸ್‌ಗಳು, ನೋಟ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳೆದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಅವುಗಳು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಭಾರೀ ನಷ್ಟಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ '''[[ಮರುವಿಮೆ|ಪುನರ್ವಿಮೆ]]'' ಸಂಸ್ಥೆಗಳು'. ಪುನರ್ವಿಮಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದು, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರೀ ಆಪದ್ಧನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪುನರ್ವಿಮೆಗಾರರೊಬ್ಬರು ವಿಮಾ ಅಪಾಯಗಳ ನೇರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ''[[ಬಂಧಿತ ವಿಮೆ|ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ]]'' ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲ ಸಮೂಹ ಅಥವಾ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 'ಸೀಮಿತ-ಉದ್ದೇಶ' ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಇದು ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಸ್ವ-ವಿಮೆ ಹೊಂದಿದ ವಾಹನವಾಗಿದೆ. ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವ-ವಿಮೆ ಹೊಂದಿದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ 100% ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ 'ಶುದ್ಧ' ಘಟಕದ; ಹಾಗೂ 'ಮ್ಯೂಚುಯಲ್' ಬಂಧಿತ (ಇದು ಒಂದು ಉದ್ದಿಮೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ನೀಡುತ್ತದೆ); ಹಾಗೂ ಒಂದು 'ಸಾಂಘಿಕ' ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇದು ವೃತ್ತೀಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ವ-ವಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗಳಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸರಳೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅವು ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಗದು ಹರಿವಿಗಾಗಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹೊಂದುವಿಕೆಯ ಕಾರಣ, ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಮಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗದ ಅಥವಾ ಅಲಭ್ಯವಾದ ಅಪಾಯ-ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ನೀಡಬಹುದು. ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯು, ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ವೃತ್ತೀಯ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ, ಉದ್ಯೋಗಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ವೆಚ್ವಗಳಂತಹ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪುನರ್ವಿಮೆಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇಂತಹ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾನು ಈಡಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಪಾಯದ ಹಣ ಬೆಂಬಲ ನೀತಿಯ ಅಂಶವಾಗಿ ಬಂಧಿತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಕೆಳಕಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: * ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಭಾರಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿಮೆಕಂತು ವೆಚ್ವಗಳು; * ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ಕೆಲವು ವಿಧಗಳನ್ನು ವಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರ; * ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣಿತಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು; * ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನೂ, ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು; * ಕಡಿತಗಳ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗದ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ‌. 'ವಿಮಾ ಸಲಹೆಗಾರರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇವೆ. ಇರುವ ಅನೇಕ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ದರದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು, ಭೋಗ್ಯ ದಲಾಲರಿಗೆ ನೀಡುವ ಶುಲ್ಕದಂತೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ಸಲಹೆಗಾರರಂತೆಯೇ, 'ವಿಮಾ ದಲಾಲ'ರೂ ಸಹ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಆಯ್ದು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿಮೆಗಾರರಿಂದ ವಿಮಾ ದಲಾಲರಿಗೆ ಕಮಿಷನ್‌ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ಸಲಹಾಗಾರರಾಗಲೀ ವಿಮಾ ದಲಾಲರಾಗಲೀ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೂ ವಿಮಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದ ಆಡಳಿತವು ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಂದಿರದಂತಹ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಮಾ ಕರಾರನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಅತ್ಯವಶ್ಯ. ಚಾಲ್ತಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲಾದ ವಿಮೆಕಂತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಮಾ ವಾಹಕರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದಿವಾಳಿಯಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಪಾಲಿಸಿದಾರರು ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದಂತಹ (ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ-ಬಂಬಲಿತ ವಿಮಾ ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ ನಷ್ಟವಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಹಾರಧನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇತರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. [http://www.ambest.com/ ಬೆಸ್ಟ್ಸ್‌], [http://www.fitchratings.com/jsp/corporate/AboutFitch.faces?context=1&amp;detail=1 ಫಿಚ್‌], [http://www.standardandpoors.com ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಅಂಡ್‌ ಪೂರ್ಸ್‌] ಮತ್ತು [http://www.moodys.com/moodys/cust/AboutMoodys/AboutMoodys.aspx?topic=intro&amp;redir_url=/cust/AboutMoodys/staticRedirect.asp ಮೂಡಿಸ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌] ನಂತಹ ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರೇಟಿಂಗ್‌ ಹೊಂದಿದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತವೆ. == ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮ == [[ಚಿತ್ರ:2005life premia.PNG|thumb|right|2005ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜೀವ ವಿಮಾ ವಿಮೆಕಂತುಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:2005nonlife premia.PNG|thumb|right|2005ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ನಾನ್‌-ಲೈಫ್ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್ ವಿಮೆಕಂತುಗಳು]] ಜಾಗತಿಕ ವಿಮೆಕಂತುಗಳು 2007ರಲ್ಲಿ 11%ರಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ (ಅಥವಾ ನೈಜ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 3.3%) $4.1 ಲಕ್ಷಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಭಾರೀ-ಆರ್ಥಿಕ ವಾತಾವರಣವು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಏರುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ, ಜೀವವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯು ಸುಧಾರಿಸಿತಾದರೂ ಇತರೆ ವಿಮೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಜೀವವಿಮೆಕಂತುಗಳು 12.6% ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡು, ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಭೂಖಂಡೀಯ ಯುರೋಪ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮುಂದುವರೆದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಜೀವವಿಮೆ-ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ವಿಮೆಕಂತುಗಳು 7.6%ರಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ವಿಮೆಕಂತು ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2008ರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ವಿಮೆಯ ಅಧಿಕಾಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರೆದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳೇ ಹೊಂದಿವೆ. $1,681 ಶತಕೋಟಿ ವಿಮೆಕಂತು ಆದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್‌ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವಾಗಿತ್ತು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ($1,330 ಶತಕೋಟಿ) ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ($814 ಶತಕೋಟಿ) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದವು. 2007ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ದೇಶಗಳದ್ದು ವಿಮೆಕಂತಿನಲ್ಲಿ 60%ರಷ್ಟು ಪಾಲಿತ್ತು. US ಮತ್ತು UK ಮಾತ್ರವೇ ಜಾಗತಿಕ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ 42%ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾಲಾದ 7%ರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 85%ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿಮೆಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 10%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಪಿಸಿದವು. <ref>{{PDFlink|http://www.ifsl.org.uk/upload/Insurance%20Update%202008.pdf|365&nbsp;KB}} ಪುಟ 16</ref> == ವಿವಾದಗಳು == === ವಿಮೆ ಎಂಬ ಭಾರೀ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ === ತನ್ನ ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕವಚ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ವಿಮೆದಾರರು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳವುದರತ್ತ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರುವುದೂ ವಿಮಾಗಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಮೆದಾರರು ಅಪಾಯವನ್ನು ವಿಮೆಗಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು [[ನೈತಿಕ ಅಪಾಯ]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಇತಿಮಿತಿಯೊಳಗಿಡಲು, ವಿಮೆದಾರರು ನಷ್ಟದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವಂತಹ ಭೂತಗನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದರೆ,ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಂಥ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಂದಿರಿತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=July 2009}} ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೀವವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ವಿಮೆಕಂತುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಈ ವಿಮೆಯು ರಕ್ಷಣೆಯಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.ವಿಮೆದಾರರು [[ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಪರಾಧ|ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎಸಗುವ ಅಪರಾಧ]] ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಹೊಣೆಗೆ ವಿಮೆಗಾರರು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವಷ್ಟು ವಿಚಾರಹೀನ ವಿಮೆಗಾರರಿದ್ದರೂ, ಅಂತಹ ವಿಮೆಯು ಆಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲು ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿರೋಧವೇ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾನೂನು-ಬಾಹಿರ.{{Citation needed|date=July 2009}} === ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ಕರಾರುಗಳ ಜಟಿಲತೆ === ಪಾಲಿಸಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿವರಗಳು ಕೆಲವು ಪಾಲಿಸಿದಾರರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇರುವಷ್ಟು ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಬಹಳ ಜಟಿಲ.ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತಾವು ಒಲ್ಲದ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನರು ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಜಾಹೀರಾತು|ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸಿ]] ಮಾರುವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿಮೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂಧ ವಿಸ್ತೃತವಾದ, ಶಾಸನಾಪೇಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಕರಡನ್ನು [[ಸರಳ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌|ಸರಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿವೆ; ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಲು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳಿಗೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಮೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾರರು ಎಂದು ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಕಲಿಯಿತು. ವಿಮೆ ಇಳಿಸ ಬಯಸುವ ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕೊಳ್ಳುಗರು ವಿಮಾ ದಲಾಲರ ಮೂಲಕ ವಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ, ದಲಾಲರು ಕೊಳ್ಳುಗರ (ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿ ಒದಗಿಸುವ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರರಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ದಲಾಲರಿಗೆ ವಿಮೆ ಕಂತಿನ ಮೇಲೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಶೇಕಡಾ ಕಮೀಷನ್‌ ಎಂದು ಹಣ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ದಲಾಲರ ಹಣಕಾಸಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲು ವಿಮೆದಾರರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಲಾಲರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲವು ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಲಾಲರು [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ವಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಪಾಲಿಸಿದಾರರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರೆ,ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಮಾರಿದ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ದಲಾಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರದೂ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ತನೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯು ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಮಾ ಸಲಹಾಗಾರರು, ವಿಮೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವಾ ಧಾರಕ ಶುಲ್ಕದ ಮೇಲೆ ವಕೀಲರಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವರು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಲಹೆಯಾಗಿದ್ದು, ದಲಾಲರ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪದವಿರುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು, ಅಂತಹ ಸಲಹೆಗಾರರು ದಲಾಲರ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. === ರೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್‌ === ನಷ್ಟದ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ [[ರೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್‌]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಾರತಮ್ಯವು ಕಾನೂನು-ಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ್ದೆಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಇದು ಈಡಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವರ್ಣ ಭೇದ ನೀತಿ(=ಜನಾಂಗೀಯ ಭೇದ) ಅಥವಾ [[ರೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್‌]]ಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಮಾಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ-ಪ್ರಚಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪತ್ರಗಳ ಅವಲೋಕನ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಸರ್ಕಾರೀ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಉದ್ದಿಮೆ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದಂಶವಿದು: ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.<ref>''ಗ್ರೇಗೊರಿ D. ಸ್ಕೀರಸ್‌ (2003)'' ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಣನೆ, ವಿಮೆಯ ಶೈಲಿ: ವಿಮೆ ರೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಸಮವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'' ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್‌ ಅರ್ಬನ್ ಅಫೈರ್ಸ್‌ ಸಂಪುಟ 25 ಸಂಚಿಕೆ 4 ಪುಟ 391-410, ನವೆಂಬರ್‌ 2003 ''</ref> ಕ್ರೆಡಿಟ್‌-ಆಧಾರಿತ ವಿಮಾ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ವಿಮೆ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ವಹಿವಾಟು ಆಯೋಗವು 2007ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಗ್ರಾಹಕರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನೀಡಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೆ. (http://www2.ftc.gov/os/2007/07/P044804FACTA_Report_Credit-Based_Insurance_Scores.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511204147/http://ftc.gov/os/2007/07/P044804FACTA_Report_Credit-Based_Insurance_Scores.pdf |date=2009-05-11 }}) ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಹಿವಾಟು ಕಾಯಿದೆಗಳಲ್ಲಿ, ದರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ವಿಮೆಯನ್ನು ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ರೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್‌ ಎನ್ನಲಾದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ನಿಯಮವಿದೆ.<ref>{{cite web | author = Insurance Information Institute | authorlink = Insurance Information Institute | title = Issues Update: Regulation Modernization | url = http://www.iii.org/media/hottopics/insurance/ratereg/ | accessdate = 2008-11-11 }}</ref> ವಿಮೆಕಂತು ಮತ್ತು ವಿಮೆಕಂತು ದರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳ, [[ಸಾಲ ಮೊತ್ತ|ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿ]], [[ಲಿಂಗ]], [[ವೃತ್ತಿ|ಉದ್ಯೋಗ]], [[ಸಂಬಂಧದ ಸ್ಥಿತಿ|ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ|ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟ]]ಗಳಂತಹ ವಿಮೆಗಾರರು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಇಂತಹ ಕಾರಣಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ್ದು, ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೂ ಮತ್ತು [[ತಾರತಮ್ಯ]]ವುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಧೋರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು, ವಿಮೆಗಾರರು ವಿಮೆಕಂತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ರೀತಿಗಳ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದು ವಿಮೆಗಾರರ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೋ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಋಣಪರಿಹಾರ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಲ್ಲಿ, ವಿಮೆಯ ಈ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವನ್ನು ಅವುಗಳು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು.{{Fact|date=February 2009}} ಹಾಗಾಗಿ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಿ ವಿಮೆಕಂತನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಮೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ತಾರತಮ್ಯವು ವಿಮಾಗಾರಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೀವವಿಮೆಗಾಗಿ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮೆಕಂತಿನ ದರಗಳನ್ನು ವಿಮೆಗಾರರು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಿರಿಯರಿಗಿಂತಲೂ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಅನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಾಗುತ್ತದೆ (ಭೇದ ತೋರಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಾರತಮ್ಯವೂ ಉಂಟು). ಈ ರೀತಿಯ ಭೇದಭಾವದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ, 'ವೃದ್ಧರು ಕಿರಿಯರಿಗಿಂತಲೂ ಬೇಗನೆ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನಷ್ಟದ ಅಪಾಯವು ಯಾವುದೇ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲು ವಿಮೆಕಂತು ಅಧಿಕ ದರದಲ್ಲಿರಬೇಕು' ಎಂಬುದು ವಿಮೆಗಾರರ ಧೋರಣೆ. ಆದರೂ, ವಿಮಾಗಣಿತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವಿಮೆದಾರರನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ತಾರತಮ್ಯ. ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ವಿಮಾಗಣಿತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾರಣಗಳ ಬಳಕೆಯು ನಿಷೇಧವಾಗಿರುವುದು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿವೆ; ಅರ್ಥಾತ್‌ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ವಿಮೆಕಂತಿನ ದರವು ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.{{Fact|date=February 2009}} ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ವೈಫಲ್ಯದ ಅರ್ಥವು ದಿವಾಳಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಆ ವಿಮಾಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಮೆದಾರರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ.{{Fact|date=February 2009}} ಈ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಈ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಇತರೆ ಪಾಲಿಸಿದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಗುಲಿಸುವುದು (ಅರ್ಥಾತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯೀಕರಿಸುವುದು).{{Fact|date=February 2009}} === ವಿಮೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ === {{See|Insurance patent}} [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಾನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ]]ಈಗ ವಿಮೆಯ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ನಕಲು ಮಾಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆಗ ರೂಪಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸನ್ನದು ಪಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಳಕೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಮೆ|ಬಳಕೆ ಆಧಾರಿತ]] [[ವಾಹನ ವಿಮೆ]]ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಹೊಸ ವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನ. U.S. ವಾಹನ ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯಾದ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಪ್ರೋಗ್ರೆಸೀವ್ ಆಟೋ ಇನ್ಷೂರೆನ್ಸ್]] ({{US patent|5797134}}) ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅವಿಷ್ಕಾರಕರಾದ ಸಾಲ್ವೆಡರ್‌ ಮಿಂಗ್ವಿಜನ್‌ ಪೆರೆಜ್‌ ({{Cite patent|EP|0700009}}) ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅವಿಷ್ಕಾರಿಸಿ, ಹಕ್ಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಢ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ವಿಮಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ, ಅವುಗಳಿಂದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪರ ಇದ್ದಾರೆ. ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ U.S.ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರ ಪಾಲು 70%ನಷ್ಟಿದೆ. ವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಮಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಅಪಾಯವೊಡ್ಡುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬ್ಯಾನ್‌ಕೋರ್ಪ್‌ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯಮ ರಹಸ್ಯದ ಕಳವು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ [[ದಿ ಹಾರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌]] ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅವಿಷ್ಕಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಬ್ಯಾನ್‌ಕೋರ್ಪ್‌ ಸರ್ವಿಸಸ್‌ಗೆ $80 ದಶಲಕ್ಷ ಪಾವತಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ ವಿಮೆ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸುಮಾರು 150 ಹೊಸ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ ಅರ್ಜಿಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ವಿತರಣೆ ದರವು 2002ರಲ್ಲಿ 15ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು 2006ರಲ್ಲಿ 44ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://marketsandpatents.com/IPB-12152006.mht |title=(ಮೂಲ: ವಿಮೆ IP ಕಿರಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 15, 2006) |access-date=2009-11-12 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927235655/http://www.marketsandpatents.com/IPB-12152006.mht |url-status=dead }}</ref> ಅವಿಷ್ಕಾರಕರು ತಮ್ಮ ವಿಮೆ U.S. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು [[ಪಿಯರ್ ಟೂ ಪೇಟೆಂಟ್|ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲ ವಿಮೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು [http://www.peertopatent.org/patent/20090055227/activity US2009005522 “ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕಂಪನಿ”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510094423/http://www.peertopatent.org/patent/20090055227/activity |date=2009-05-10 }}ಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 6, 2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಯು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.marketsandpatents.com/bulletin/IPB-12152008.html |title=ಬಕೋಸ್‌, ನೋವೋಟಾರ್ಸ್ಕಿ, “ಆನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿರಿಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಬೆಟರ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಷನ್‌”, ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್‌ IP ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2008 |access-date=2009-11-12 |archive-date=2016-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409224203/http://www.marketsandpatents.com/bulletin/IPB-12152008.html |url-status=dead }}</ref> === ವಿಮೆ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ಆಧಾರಿತ === ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಳು [[ಬಾಡಿಗೆ ಆಧಾರಿತ|ಬಾಡಿಗೆ ಪ್ರೇರಿತ]] ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ.{{Fact|date=September 2008}}ದುರ್ಘಟನೆಯ ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತೆರಿಗೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಡಿ [[ವರ್ಷಾಶನ (US ಹಣಕಾಸು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು)|ಚರ ವರ್ಷಾಶನ]] ಮತ್ತು [[ಅಸ್ಥಿರ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವಿಮೆ|ಚರ ಜೀವ ವಿಮೆ]]ಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಲೀಕರು ವಿಮಾಕಂತಿನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿಮಾಕಂತನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ಅವರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಜನರು ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ತೆರಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆಗಳು ಏಕಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.{{Fact|date=September 2008}} ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ]]ಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಮೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. == Glossary == * 'ಸಂಯೋಜಿತ ಅನುಪಾತ' = ನಷ್ಟ ಅನುಪಾತ + ವೆಚ್ಚ ಅನುಪಾತ + ಕಮೀಷನ್ ಅನುಪಾತ. [[ನಷ್ಟ ಅನುಪಾತ]]ವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ವಿಮಾ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತದಿಂದ ನಷ್ಟವಾದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಷ್ಟ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ) ಭಾಗಿಸಿ, ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಚ್ಚದ ಅನುಪಾತವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ ವಿಮಾ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿಮಾದಾರನು ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂಡವಾಳದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಲಾಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. * 'SSA' = ಚಂದಾದಾರರ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ. * 'AIF' = ನಿಜವಾದ ವಕೀಲ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == {{sisterlinks|Insurance}} * [[ACORD]] * * [[ಭೂಕಂಪ ನಷ್ಟ]] * [[ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]] (ವಿಮೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯಮಗಳು) * [[ಒಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಐದು|ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಐದು]] * [[ಜಿನೇವಾ ಒಕ್ಕೂಟ|ಜಿನೆವಾ ಒಕ್ಕೂಟ]] (ವಿಮೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅದ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ) * [[ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳು]] * [[ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯ ವಿಮಾ ಸೌಧ]] * [[ವಿಮೆ ಕಾನೂನು]] * [[ವಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ತೆರಿಗೆ (UK)|ವಿಮಾ ಕಂತು ತೆರಿಗೆ (UK)]] * [[ಅಂತರ್‌ಸರಕಾರ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * ''[[:ದಿ ಇನ್‌ವಿಸಿಬಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್‌: ಎವರಿಥಿಂಗ್‌ ದಿ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ನೆವರ್ ವಾಂಟೆಡ್ ಯೂ ಟು ನೋ|ದಿ ಇನ್‌ವಿಸಿಬಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್‌: ಎವರಿಥಿಂಗ್‌ ದಿ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ನೆವರ್ ವಾಂಟೆಡ್ ಯೂ ಟು ನೋ]]'' (ಪುಸ್ತಕ) * [[ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದ ಪಟ್ಟಿ#ವಿಮೆ|ವಿಮಾ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ]] * [[ಉತ್ತುಂಗದ ನಂಬಿಕೆ]] * [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ|ಸಾವ್ರಂತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ]] * [[ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ]] ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದ ಲೇಖನಗಳು : :* [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಮೆ]] :* [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಮೆ]] :* [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ ವಿಮೆ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ವಿಮೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wiktionary}} * [http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?type=subject&amp;q=Insurance%20companies%20&amp;q2=LIV ಕಂಗ್ರೆಷನಲ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೇವೆಯ (CRS) U.S. ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080928081957/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?type=subject&q=Insurance%20companies%20&q2=LIV |date=2008-09-28 }} * [http://www.ferma.eu/ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಕ್ಕೂಟ] * {{dmoz |Home/Personal_Finance/Insurance}} * [http://www.ibc.ca/ ಕೆನೆಡಾದ ವಿಮಾ ಮಂಡಳಿ] * [http://www.iii.org/ ವಿಮಾ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಥೆ] * [http://www.immediateannuities.com/museumofinsurance/ ವಿಮೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] - ಸಾವಿರಾರು ಹಳೆಯ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾ ಕಮೀಷನರ್ ಆಯೋಗ * [http://www.bl.uk/collections/business/insurind.html ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060525173303/http://www.bl.uk/collections/business/insurind.html |date=2006-05-25 }} - ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕೆ (UK ಆಧಾರಿತ) {{Insurance}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಮೆಯ ವಿಧಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೊಡಿಕೆದಾರರು]] 3f8om0t3auz20uym1zxt454fd64wb2x ಲಿಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ 0 22451 1378299 1376796 2026-08-03T15:55:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378299 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography 2 | playername = Lionel Messi | image = [[ಚಿತ್ರ:Lionel Messi Argentina v Egypt 7 July 2026-112(cropped).jpg|250px]] | fullname = Lionel Andrés Messi<!-- Not Cuccitini --><ref name="profile"/><ref>{{cite web | url = http://www.soccerway.com/players/lionel-andres-messi/119/ | title = Lionel Andrés Messi at Soccerway | accessdate = 2009-06-14 | publisher = Soccerway}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=y|1987|6|24}} | cityofbirth = [[Rosario]] | countryofbirth = [[Argentina]] | height = {{convert|1.69|m|0|abbr=on}}<ref name="profile">{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_07-08/plantilla/jugadors/messi.html | title = Lionel Andrés Messi | accessdate = 2008-05-03 | publisher = fcbarcelona.com}}</ref> | currentclub = [[Inter Miami CF|Inter Miami]] | clubnumber = 10 | position = [[Midfielder#Winger|Winger]] / [[Forward (association football)|Striker]] | youthyears1 = 1995–2000 | youthyears2 = 2000–2004 | youthclubs1 = [[Newell's Old Boys]] | youthclubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] youthclubs3. = [[Paris Saint-German]] youthclubs4. = [[Inter Miami CF]] | years1 = 2004–2005 | clubs1 = [[FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]] | caps1 = 5 | goals1 = 0 | years2 = 2004–2021 | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 304<!--LEAGUE APPS ONLY --> | goals2 = 275<!--LEAGUE GOALS ONLY --> | nationalyears1 = 2005 | nationalyears2 = 2008 | nationalyears3 = 2005–2025 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalteam2 = [[Argentina Olympic football team|Argentina U23]] | nationalteam3 = [[Argentina national football team|Argentina]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 6 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 2 | nationalcaps3 = 97 | nationalgoals3 = 45 | medaltemplates = {{MedalCountry|{{ARG}}}} {{MedalSport | Men's [[Football at the Summer Olympics|Football]]}} {{MedalGold | [[2008 Summer Olympics|2008 Beijing]] | [[Football at the 2008 Summer Olympics - Men's tournament|Team Competition]]}} | pcupdate = 30 January 2010 | ntupdate = 14 November 2009 }} '''ಲಿಯೋನೆಲ್ ಆಂಡ್ರೇಸ್ ಮೆಸ್ಸಿ''' ({{IPA-es|ljoˈnel anˈdɾes ˈmesi}};ಜನನ 24 ಜೂನ್ 1987) ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. ಈತ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ MLS ದ Inter Miami CF ತಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೇಂಟೀನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಅವನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>{{cite news | last = Broadbent | first = Rick | date = 2006-02-24 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | title = Messi could be focal point for new generation | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2011-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110727181929/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | last = Gordon | first = Phil | date = 2008-07-28 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | title = Lionel Messi proves a class apart | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2008-12-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081204081721/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | last = Williams | first = Richard | date = 2008-04-24 | url = https://www.theguardian.com/sport/blog/2008/apr/24/ronaldosspotofanguishmessi?commentpage=2 | title = Messi's dazzling footwork leaves an indelible mark | publisher = ''The Guardian'' | accessdate = 2009-03-31}}</ref>. ಇವನು 7 Ballon d'Or (ಚಿನ್ನದ ಚೆಂಡು)ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ FIFA ವರ್ಷದ ವಿಶ್ವ ಆಟಗಾರ ಎಂದು 21ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news | url = http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy.html | title = European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") | publisher = RSSSF | accessdate = 2009-07-07}}</ref><ref name="Gala 2008">{{cite news | url =http://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | title = FIFA World Player Gala 2008 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07 | archive-date = 2019-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190515125420/https://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | title = FIFA World Player Gala 2007 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07 | archive-date = 2011-07-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110721205354/http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | url-status = dead }}</ref> ಅವನ ಆಟದ ಶೈಲಿ ಹಾಗು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ ದಂತಕಥೆ [[ಡೀಗೋ ಮರಡೋನ]]ನ ಆಟದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಮರಡೋನ ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ತನ್ನ "ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ" ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news | last = Gardner | first = Neil | date = 2007-04-19 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | title = Is Messi the new Maradona? | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 | archive-date = 2011-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629112333/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|title=Maradona proclaims Messi as his successor|author=Reuters|publisher=''China Daily''|date=2006-02-25|accessdate=2006-10-08}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಬೇಗನೆ ಗುರುತಿಸಿತು. ಅವನು 2000ದಲ್ಲಿ ರೊಸಾರಿಯೋ-ಮೂಲದ ನೆವೆಲ್'ಸ್ ಓಲ್ಡ್ ಬಾಯ್'ಸ್ ಯುವ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಗೆ ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ. ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಅವನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಕೊರತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೊಡಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿರಿಸಿತು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು 2004-05ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ. ಒಂದು ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಲಾ ಲಿಗಾ ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈತ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ. ಮೆಸ್ಸಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಲಾ ಲಿಗಾ ಗೆದ್ದಾಗ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು. ಜೊತೆಗೆ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ ಮತ್ತು 2006ರ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು 2006-07ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು: ಅವನು ಎಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕೊ ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗೋಲು ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ 26 ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 14 ಗೋಲು‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಿ ಮೊದಲ ತಂಡದ ಕಾಯಂ ಆಟಗಾರನಾದ. ಬಹುಶಃ 2008-09ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ 38 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ತ್ರಿವಳಿ ಟ್ರೋಫಿಗಳ ಜಯದ ಅಭಿಯಾನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದ. ಮೆಸ್ಸಿ ಆರು ಗೋಲು ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ 2005ರ FIFA ವಿಶ್ವ ಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ ಕಡೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಅವನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಸೀನಿಯರ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸದಸ್ಯನಾದ. ಇವನು 2006ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪರ [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರನೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಜೊತೆಗೆ ಮರು ವರ್ಷವೇ ಕೊಪಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ಸ್‌-ಅಪ್ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಇವನು [[೨೦೦೮]]ರ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಒಲಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿಅರ್ಜೆಂಟಿನಾದ ಒಲಂಪಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ [[ಒಲಂಪಿಕ್]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸೋತ ಪಾತ್ರವು 2008 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಕೋಪಾ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. 2014 ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ವಿರುದ್ಧ ಚಿಲಿ 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು. 2018 ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆಗಲೇ ಲಿಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ 3 ಬಾರಿ copa americaದ ಫೈನಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ. 2020ರಿಂದ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಬೇಟೆ ಶುರುವಾಯಿತು. 2021ರಲ್ಲಿ Brazilತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ copa america ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನು. 2022ರಲ್ಲಿ Italy (ಇಟಲಿ) ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ Finalissima ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನು. ನಂತರ 2022ರ ಕತಾರ್ fifa ವಿಶ್ವಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ತಂಡಕ್ಕೆ 3ನೇ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆಲ್ಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಾತ್ರನಾದನು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನಡೆದ‌Leagues cupನಲ್ಲಿ Inter Miami CFತಂಡವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲಿಸಿಕೊಟ್ಟನು. == ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ == ಮೆಸ್ಸಿ 24 ಜೂನ್ 1987ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ರೊಸಾರಿಯೊದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ತಂದೆ ಜೋರ್ಗ್ ಮೆಸ್ಸಿ, ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕೆಲಸಗಾರ, ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸೆಲಿಯ (ಅಲಿಯಾಸ್ ಕುಚ್ಸಿತಿನಿ), ಒಬ್ಬ ಅರೆ-ಕಾಲಿಕ ಕ್ಲೀನರ್.<ref>{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = ''Página/12'' | title = Los intereses de Messi | accessdate = 2009-05-31|language= Spanish}}</ref><ref name="mission">{{cite web | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | publisher = ''Times Online'' | title = Lionel Messi on a mission | last = Hawkey | first = Ian | date = 2008-04-20 | accessdate = 2009-05-30 | archive-date = 2008-08-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | url-status = dead }}</ref> ಅವನ ತಂದೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲವು ಅಂಕೋನ ಎಂಬ [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಪೂರ್ವಜ ಅಂಜೆಲೋ ಮೆಸ್ಸಿ, 1883 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದ.<ref name="El origen de los Messi">{{cite web |url=http://www.aldia.cr/ad_ee/2006/febrero/24/ovacion11.html |title= El origen de los Messi está en Italia |accessdate=2009-07-07 | date=2006-02-24 | publisher=''Al Día'' | last = Aguilar | first = Alexander |language= Spanish}}</ref><ref name="Las raíces italianas de Leo Messi">{{cite web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |title= Las raíces italianas de Leo Messi |accessdate=2009-07-07 |date = 2005-10-07 |publisher=''El Mundo Deportivo''| last = Cubero | first = Cristina|language= Spanish}}</ref> ಇವನಿಗೆ ರೋಡ್ರಿಗೋ ಮತ್ತು ಮಾಟಿಯಾಸ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಣ್ಣಂದಿರು ಮತ್ತು ಮರಿಯಾ ಸೋಲ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/ | publisher = NBC | title = Lionel Messi bio | accessdate = 2009-05-30 | archive-date = 2017-05-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170513153151/http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio | url-status = dead }}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ತನ್ನ ಐದನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾನ್ಡೋಲಿಗಾಗಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್. ಅದರಲ್ಲಿ ಇವನ ತಂದೆ ಜೋರ್ಗ್ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Williams"/> ಮೆಸ್ಸಿ 1995ರಲ್ಲಿ ನೆವೆಲ್'ಸ್ ಓಲ್ಡ್ ಬಾಯ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವರು ಅವನ ತವರು ರೊಸಾರಿಯೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Williams">{{cite web | last = Williams | first = Richard | url = https://www.theguardian.com/football/2006/feb/24/championsleague1 | publisher = ''The Guardian'' | title = Messi has all the qualities to take world by storm | accessdate = 2008-05-03 | date = 2006-02-26}}</ref> ಅವನ 11ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೊರತೆಯಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | title = Franck Ribery the man to challenge Lionel Messi and Barcelona | publisher = ''Daily Telegraph'' | last = White | first = Duncan | date = 2009-04-04 | accessdate = 2009-07-07 | archive-date = 2010-03-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100323094801/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರೈಮೆರ ಡಿವಿಷನ್ ಕ್ಲಬ್ ರಿವೆರ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿತು, ಆದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬರಿಸುವಷ್ಟು ಹಣ ಅದರ ಬಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು $900ರಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mission"/> ಕಾರ್ಲೆಸ್ ರೆಕ್ಸಚ್, [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]ದ ಕ್ರೀಡಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ, ಲೀಡ, ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯ ದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮೆಸ್ಸಿಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref name="mission"/> ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಅವನ ಆಟವನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರ ಅವನ ಸಹಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು <ref name="fifa.com"/> ಜೊತೆಗೆ ಅವನು [[ಸ್ಪೇನ್]] ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು.<ref name="Williams"/> ಅವನ ಕುಟುಂಬವು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇವನು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಯುವ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.<ref name="fifa.com">{{cite news |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |title=The new messiah |publisher=FIFA |date=2006-03-05 |accessdate=2006-07-25 |archive-date=2013-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225005810/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |url-status=dead }}</ref> == ಕ್ಲಬ್ ವೃತ್ತಿ == === ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ === ಮೆಸ್ಸಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೊದಲ ತಂಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್ 16, 2003ರಂದು(ಆಗ ಅವನಿಗೆ 16 ವರ್ಷ 145 ದಿನಗಳು) ಪೋರ್ಟೊ ವಿರುದ್ಧದ ಒಂದು ಸೌಹಾರ್ದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ.<ref name="footballdb"/><ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html|title=Profile: Lionel Messi|author=Tutton, Mark and Duke, Greg|publisher=CNN|date=2009-05-22|accessdate=2009-05-30|archive-date=2019-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411213640/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html|url-status=dead}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ನಂತರ,ಫ್ರಾಂಕ್ ರಿಜ್ಕಾರ್ಡ್ ಅವನನ್ನು 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004ರ ಎಸ್ಪಾನ್ಯೋಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಲೀಗ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ( ಆಗ ಅವನ ವಯಸ್ಸು 17 ವರ್ಷ 114 ದಿನಗಳು). ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಿದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಜೊತೆಗೆ ಲಾ ಲಿಗಾ ಕ್ಕೆ ಆಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಕ್ಲಬ್ ಆಟಗಾರ( ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಬೋಜನ್ ಕ್ರಿಕ್ ಮುರಿದ).<ref name="profile"/><ref name="footballdb"/> ಅವನು ಕ್ಲಬ್ ಗಾಗಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗೋಲನ್ನು ಅಲ್ಬಸೆಟ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇ 1, 2005ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದಾಗ, ಮೆಸ್ಸಿಯ ವಯಸ್ಸು 17 ವರ್ಷ, 10 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 7 ದಿನ. ಲಾ ಲಿಗಾ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ 2007ರ ತನಕ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html | title = Meteoric rise in three years | accessdate = 2008-05-03 | publisher = fcbarcelona.com | archive-date = 2011-09-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110906093707/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html | url-status = dead }}</ref> ಪರವಾಗಿ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬೋಜನ್ ಕ್ರ್ಕಿಕ್ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ.<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html | title = Krkic enters the record books | accessdate = 2009-07-16 | date = 2007-10-21 | publisher = fcbarcelona.cat | last = Nogueras | first = Sergi | archive-date = 2011-08-19 | archive-url = https://archive.is/20110819191710/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html | url-status = dead }}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ತನ್ನ ಮಾಜಿ-ತರಬೇತುದಾರ ಫ್ರಾಂಕ್ ರಿಜ್ಕಾರ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: " ''ರಿಜ್ಕಾರ್ಡ್ ನನ್ನನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದದ್ದನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. '' ''ನಾನು ಕೇವಲ ಹದಿನಾರು, ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಭರವಸೆಯನ್ನು ತುಂಬಿದರು."'' <ref>{{cite web | url = http://www.goal.com/nl/news/545/spanje/2009/12/10/1679579/messi-rijkaard-gaf-ons-meer-vrijheid | title = Messi: "Rijkaard gave us more freedom" | accessdate = 2009-12-10 | date= 2007-12-10| publisher = Goal.com}}</ref> ==== 2005–06ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ==== {{Quote box | width=30% | align=right | quote= "Messi I think is like me, he is the best in the world along with [[Ronaldinho]]."|source= <small>[[Diego Maradona]].<ref>{{cite news|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={83A644F4-1A7E-48B9-AF95-4605613A9A18}&newsid=232152&page=2|title=Funnies: McCarthy's Language Barriers|last = Bartram | first = Steve |publisher=ManUtd.com|date=2005-08-31|accessdate=2009-06-12}}</ref> </small> }} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು, ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಜೊತೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿತು - ಈ ಬಾರಿ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರ ರೀತಿ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜೂನ್ 2014 ರವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref name="Williams"/> ಮೆಸ್ಸಿ ಸ್ಪಾನಿಶ್ [[ಪೌರತ್ವ]]ವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು<ref>{{cite news |url=http://thestar.com.my/sports/story.asp?file=/2005/9/28/sports/12165057&sec=sports |title=Good news for Barcelona as Messi gets his Spanish passport |publisher=''The Star Online''|date=2005-05-28 |accessdate=2009-05-29}}</ref> ಗಳಿಸಿದ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಪ್ರಥಮ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪಂದ್ಯ ಆಡಲು ಅರ್ಹನಾದ. ಮೆಸ್ಸಿಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಆಚೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಉಡಿನೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="footballdb">{{cite news |url=http://www.footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=222&b=true |title=Lionel Andres Messi - FCBarcelona and Argentina |publisher=Football Database |accessdate=2006-08-23}}</ref> ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು,ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಚೆಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಅವನ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ರೋನಾಲ್ಡಿನೊ ಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಕಳಿಸುವ ನಡೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Reuters |url=http://in.rediff.com/sports/2005/sep/28messi.htm |title=Ronaldinho scores the goals, Messi takes the plaudits |publisher=Rediff|date= 2005-09-28 |accessdate=2006-08-23}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಹದಿನೇಳು ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ, ಜೊತೆಗೆ [[ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ನ ಆರು ಗೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಅವನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಸಮ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡನೇ ಲೆ‌ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಸಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಲ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯು ಹರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ,ಅವನ ಕ್ರೀಡಾಋತುವು ಮಾರ್ಚ್ 7, 2006ರಂದು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |title=Frustrated Messi suffers another injury setback |publisher=ESPN Soccernet |date=2006-04-26 |accessdate=2006-07-22 |archive-date=2012-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024073801/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |url-status=dead }}</ref> ಫ್ರಾಂಕ್ ರಿಜ್ಕಾರ್ಡ್ ರ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ [[ಸ್ಪೇನ್]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಪಟ್ಟ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/arsenal-1-barcelona-2-barcelona-crush-heroic-arsenal-in-space-of-four-brutal-minutes-478659.html |title=Arsenal 1 Barcelona 2: Barcelona crush heroic Arsenal in space of four brutal minutes |last = Wallace | first = Sam | publisher=''The Independent'' |date= 2006-05-18 |accessdate=2009-06-03 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4970966.stm |title=Barca retain Spanish league title | publisher=BBC Sport |date= 2006-05-03 |accessdate=2009-06-03 }}</ref> ==== 2006–07ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ==== [[ಚಿತ್ರ:Barcelona vs Rangers.jpg|thumb|220px|right|ಮೆಸ್ಸಿ 2007ರಲ್ಲಿ ರೇಂಜರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ]] 26 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 14 ಬಾರಿ ಗೋಲು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೆಸ್ಸಿ 2006–07ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯಂ ಮೊದಲ ತಂಡದ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ.<ref>{{cite news | url=http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=12563 |title=Lionel Messi at National Football Teams |publisher=National Football Teams |accessdate=2009-07-17 }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು ರಿಯಲ್ ಸರಗೋಸವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಕಾಲಿನ ಐದು ಎಲುಬುಗಳ ಮುರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ, ಇದು ಅವನನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite press release |url=http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |title=Doctors happy with Messi op |publisher=FCBarcelona.com |date=2006-11-14 |accessdate=2006-11-16 |archive-date=2006-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061126040828/http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/en/comp/index/0,2442,125576,00.html?articleid=125576 |title=Messi to miss FIFA Club World Cup |date=2006-11-13 |publisher=FIFA.com/Reuters |accessdate=2006-01-18 |archive-date=2007-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071211061548/http://fifa.com/en/comp/index/0,2442,125576,00.html?articleid=125576 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ ತನಗಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ. ಜೊತೆಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 11ರಂದು ನಡೆದ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಾನ್ಟನ್ಡರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ,<ref>{{cite news |url=http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |title=Barcelona - Racing Santander |publisher=The Offside |date=2008-01-19 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2012-05-30 |archive-url=https://archive.is/20120530090054/http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |url-status=dead }}</ref> ಅವನ ಮರು ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ. ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು, ''ಎಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕೋ'' ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿಸಿತು. 10-ಜನರ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ 3-3 ಸಮಾಂಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್]] ಗಳಿಸಿದ. ಮೂರು ಬಾರಿ ಸಮಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ಸರಿಸಮ ಗೋಲು ಗಾಯಗೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|title=Magical Messi is Barcelona's hero|last=Hayward|first=Ben|publisher=''The Independent''|date=2007-03-11|accessdate=2009-05-30|archive-date=2011-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906081352/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|url-status=dead}}</ref> ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇವಾನ್ ಜಮೊರನೋ(ಇವಾನ್ 1994-95ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ಪರವಾಗಿ) ನಂತರ ''ಎಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕೋ'' ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್‌-ಟ್ರಿಕ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರನಾದ.<ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=113101.html |title=Inter beat AC, Messi headlines derby |date=2007-03-11 |publisher=FIFA |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2014-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140803140827/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=113101.html |url-status=dead }}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ(ನಿಗದಿತ ಪಂದ್ಯ) ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರನೂ ಹೌದು. ಕ್ರೀಡಾಋತು ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ; ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ 14 ಲೀಗ್ ಗೋಲುಗಳಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲುಗಳು ಕಳೆದ 13 ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843&season=2006&cc=5739 |title=Lionel Messi 2006/07 season statistics |publisher=ESPN Soccernet |accessdate=2009-06-03 |archive-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326235840/http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843 |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Lionel Messi goal 19abr2007.jpg|thumb|left|220px|ಮೆಸ್ಸಿ ಗೆಟಾಫೇ ವಿರುದ್ಧ ಗೋಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ]] ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ನೀಡಿದ "ನ್ಯೂ ಮರಡೋನ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ಮೋಸದ ಪ್ರಚಾರವಲ್ಲವೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ. ಮರಡೋನರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡಿದ.<ref name="maradonalike">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2311407/The-greatest-goal-ever.html |title=The greatest goal ever? |date=2007-04-20 |publisher=''Daily Telegraph'' | last = Lowe| first = Sid | accessdate=2009-07-07 }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 18, 2007ರಲ್ಲಿ, ಅವನು ಕೊಪಾ ಡೆಲ್ ರೆಯ್ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಟಾಫೇ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 1986ರ FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ಮೆರಡೋನಾ ಹೊಡೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೋಲನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶತಮಾನದ ಗೋಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888| title=Messi dazzles as Barça reach Copa Final| publisher=ESPN Soccernet| date=2007-04-18| access-date=2010-04-15| archive-date=2012-10-24| archive-url=https://web.archive.org/web/20121024073812/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888| url-status=dead}}</ref> ವರ್ಲ್ಡ್'ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮರಡೋನ ಜೊತೆ ಇವನನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ "ಮೆಸ್ಸಿಡೋನ" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.hindu.com/2007/07/14/stories/2007071455691800.htm | title= Can ‘Messidona’ beat Maradona? | publisher=''The Hindu''| date=2007-07-14}}</ref> ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅದೇ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಓಡಿದ,{{convert|62|m|ft}}, ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ (ಗೋಲು ಕೀಪರ್ ನನ್ನು ಸೇರಿ ಆರು), ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಮೂಲೆಯ ಧ್ವಜದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ 21 ವರ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಮರಡೋನ ಓಡಿದ ರೀತಿಯೇ ಓಡಿದ.<ref name="maradonalike"/> ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಡೆಕೋ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಲು ಇದಾಗಿದೆ."<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/04/20/sfnmes20.xml |title=The greatest goal ever? |last=Lowe |first=Sid |publisher=''Daily Telegraph'' |date=2007-04-20 |accessdate=2007-05-07 |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513171834/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=%2Fsport%2F2007%2F04%2F20%2Fsfnmes20.xml |url-status=dead }}</ref> ಎಸ್ಪಾನ್ಯೋಲ್ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ, ಮರಡೋನ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದ ಗೋಲು ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇವನು ಕೂಡ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಮೆಸ್ಸಿ ಚೆಂಡಿನೆಡೆಗೆ ಉಪಕ್ರಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಚೆಂಡನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಚೆಂಡು ಗೋಲು ಕೀಪರ್ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಕಮೆನಿಯನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ.<ref name="Hand of Messi">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece |title=Hand of Messi saves Barcelona |last=Mitten |first=Andy |publisher=''Times Online'' |date=2007-06-10 |accessdate=2008-01-12 |archive-date=2008-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013021540/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece |url-status=dead }}</ref> ಎಸ್ಪಾನ್ಯೋಲ್ ಆಟಗಾರರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ ಜೊತೆಗೆ ಮರು ಪ್ರಸಾರದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಗೋಲು ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Hand of Messi"/> ==== 2007–08ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ==== thumb|180px|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2007ರಂದು ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೌ ನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಲ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ 2-0 ಗೋಲುಗಳ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 2007-08ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುನಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಐದು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಲಾ ಲಿಗಾದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡವು ಅಗ್ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಒಲಂಪಿಕ್ ಲಿಯೋನ್ನಾಯಿಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ 3-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ಮೆಸ್ಸಿ ಒಂದು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739|title=Barcelona 3-0 Lyon: Messi orchestrates win|publisher=ESPN Soccernet|date=2007-09-19|accessdate=2009-05-27|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081230/http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಅವನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22ರಂದು ಸೆವಿಲ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ<ref>{{cite news|url=http://www.soccerway.com/matches/2007/09/22/spain/primera-division/futbol-club-barcelona/sevilla-futbol-club/480859/|title=Barcelona vs. Sevilla|publisher=Soccerway|date=2007-09-22|accessdate=2009-05-29}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಮೆಸ್ಸಿ ರಿಯಲ್ ಜರಗೋಜ ವಿರುದ್ಧ 4-1 ಜಯದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೆರೆಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html|title=Barcelona 4-1 Zaragoza|author=Isaiah|publisher=The Offside|date=2007-09-26|accessdate=2009-05-27|archive-date=2012-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311091432/http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html|url-status=dead}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು, ಮೆಸ್ಸಿ ತನ್ನ 100ನೇ ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯವನ್ನು [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]] ಪರವಾಗಿ ವಲೆನ್ಸಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=700689.html|title=Xavi late show saves Barca|author=FIFA|publisher=FIFA|date=2008-02-27|accessdate=2009-05-27|archive-date=2014-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803053023/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=700689.html|url-status=dead}}</ref> ಅವನನ್ನು FIFPro ವಿಶ್ವ XI ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಆಟಗಾರರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://worldx1.fifpro.org/index.php?mod=plink&id=14697|title=FIFPro World XI|publisher=FIFPro|accessdate=2009-05-30|archive-date=2011-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009021258/http://worldx1.fifpro.org/index.php?mod=plink&id=14697|url-status=dead}}</ref> ಸ್ಪಾನಿಶ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ''ಮಾರ್ಕಾ'' ತನ್ನ ಆನ್ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 77ರಷ್ಟು ಮತಗಳು ಬಂದು,ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://archivo.marca.com/futbol/2007/messi_kun/handicho.html|title=El fútbol a sus pies|last=Villalobos|first=Fran|publisher=''MARCA''|language=Spanish|date=2007-04-10|accessdate=2009-07-07}}</ref> ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ-ಮೂಲದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ''ಎಲ್ ಮುಂಡೋ ಡಿಪೋರ್ಟಿವ್'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್'' ನ ಅಂಕಣಕಾರರು ಮೆಸ್ಸಿಗೆ Ballon d'Or ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬೇಕೆನ್ಬುಏರ್ ಕೂಡ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107|title=Si Messi sigue trabajando así, será como Maradona y Pelé|last=Fest|first=Leandro|publisher=Sport.es|language=Spanish|accessdate=2009-07-07|archive-date=2008-05-24|archive-url=https://archive.today/20080524062418/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107|url-status=dead}}</ref> ಫ್ರಂಸೆಸ್ಕೋ ಟೊಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು ಮೆಸ್ಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://archivo.marca.com/edicion/marca/futbol/internacional/es/desarrollo/1063306.html|title=Totti le daría el Balón de Oro a Messi antes que a Kaká|publisher=''MARCA''|language=Spanish|date=2007-11-29|accessdate=2009-07-07}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ತಂಡದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 4ರಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಡ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯು ಹರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಮೆಸ್ಸಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಗಾಯವನ್ನು ಮೂರು ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅನುಭವಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/story/2008/03/05/lionel-messi.html?ref=rss|title=Barcelona's Lionel Messi sidelined with thigh injury|publisher=CBC.ca|date=2008-03-05|accessdate=2009-06-14}}</ref> ==== 2008–09ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ==== [[ಚಿತ್ರ:Lionel Messi 31mar2007.jpg|150px|thumb|left|ಮೆಸ್ಸಿ ಡಿಪೋರ್ಟಿವೋ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಕ್ಲಬ್‌ನಿಂದ ರೋನಾಲ್ಡಿನೊ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಮೆಸ್ಸಿ ಅವನ 10ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜರ್ಸಿಯನ್ನು ಪಡೆದ.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2008/08/04/803776/messi-inherits-ronaldinhos-no-10-shirt|title=Messi Inherits Ronaldinho's No. 10 Shirt|last=Sica|first=Gregory|publisher=Goal.com|date=2008-08-04|accessdate=2009-06-02}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2008ರ, ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಶಕ್ತರ್ ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ, ಥಿಯೆರಿ ಹೆನ್ರಿ ಗೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಕಡೆಯ ಏಳು ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಇದು 1-0 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]ತಂಡವನ್ನು 1-2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ತಿರುವು ನೀಡಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739|title=Late Messi brace nicks it|publisher=ESPN Soccernet|date=2008-10-01|accessdate=2009-05-29|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081234/http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಮುಂದಿನ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯ ಅಟ್ಲೆಟಿಕೋ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಸೇರ್ಗಿಯೋ ಅಗುಎರೋ ನಡುವಿನ ಸೌಹಾರ್ದ ಕದನವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://bleacherreport.com/articles/65327-barcelona-6-1-atletico-madrid-match-report-and-player-ratings|title=Barcelona 6-1 Atletico Madrid| last = Osaghae | first = Efosa |publisher=Bleacher Report|date=2008-10-04|accessdate=2009-05-31}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಒಂದು ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ನಿಂದ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 6-1 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739|title=Goal rush for Barcelona|publisher=ESPN Soccernet|date=2008-10-04|accessdate=2009-05-31|archive-date=2014-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810090950/http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಸೇವಿಲ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅವಳಿ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಚೆಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಅದನ್ನು ಗೋಲಾಗಿಸಿದ{{convert|23|m|yd|}} ಮತ್ತು ಗೋಲು‌ಕೀಪರ್ ಹತ್ತಿರ ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉರುಳಿಸುತ್ತಾ ಇನ್ನೊಂದು ಗೋಲನ್ನು ಬಿಗಿಯಾದ ಕೋನದಿಂದ ಬಾರಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=964294.html|title=Messi magical, Real miserable|publisher=FIFA|date=2008-11-29|accessdate=2009-06-02|archive-date=2014-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803210929/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=964294.html|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2008ರ, ಮೊದಲ ಕ್ಲಾಸಿಕೋ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ರಿಯಲ್ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ 2-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ ಎರಡನೇ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7776472.stm|title= Barcelona 2-0 Real Madrid |publisher=BBC Sport|date=2008-12-13|accessdate=2009-05-29}}</ref> ಅವನಿಗೆ 2008ರ FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ 678 ಗೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Gala 2008"/> ಕೊಪಾ ಡೆಲ್ ರೆಯ್ ಟೈನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲೆಟಿಕೋ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ 3-1 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿ ವಿಜಯಿಯಾದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿ 2009ರ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹ್ಯಾಟ್‌-ಟ್ರಿಕ್ ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200901/20090107/article_387234.htm|title=Messi scores hat trick in Barca's 3–1 win over Atletico|publisher=''Shanghai Daily''|date=2009-01-07|accessdate=2009-05-29}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅವಳಿ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 2009ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ. ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಾನ್ಟನ್ಡರ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ 1-0ಯಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದ ನಂತರ ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದು 1-2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲು ನೆರವಾದ. ಎರಡು ಹೊಡೆತಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೆನೆಯದು ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದ 5000ನೇ ಲೀಗ್ ಗೋಲು.<ref> [https://web.archive.org/web/20090204172913/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iZaLqalXOwOJ2FwjihA3svGql1Mw ಸೂಪರ್ ಸಬ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಫೈರ್ಸ್ 5000-ಗೋಲ್ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಟು ಕಂಬ್ಯಾಕ್ ವಿಕ್ಟರಿ]. AFP (2009-02-01). 2009-02-01ರಂದು ಪುನರ್ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಾ ಲಿಗಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ 28ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ 30ನೇ ಗೋಲನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಂದ ಗಳಿಸಿದ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂಡವನ್ನು [[ಮಲಾಗಾ CF]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 6-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://english.aljazeera.net/sport/2009/03/2009322164115611397.html|title=Barcelona hit Malaga for six|publisher=Al Jazeera English|date=2009-03-23|accessdate=2009-06-02}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 8 2009ರಲ್ಲಿ, ಬಯೇರ್ನ್ ಮುನಿಚ್ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 2 ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/2009-04-09-2372732048_x.htm|title=Barcelona returns to earth with league match|publisher=''USA Today''|date=2009-04-09|accessdate=2009-07-07|last=Logothetis|first=Paul}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರಂದು, ಗೆಟಾಫೇ ವಿರುದ್ಧ 1-0 ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಮೆಸ್ಸಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ 20ನೇ ಲೀಗ್ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ. ಇದು ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡ ಲೀಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಅನುಕೂಲದ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ ರಿಯಲ್ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕಿಂತ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200904/20090419/article_398171.htm|title=Messi leads Barcelona to 1-0 win over Getafe|publisher=''Shanghai Daily''|date=2009-04-19|accessdate=2009-06-02|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202746/http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200904/20090419/article_398171.htm|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:039 men at work UEFA 2009, Rome.jpg|200px|thumb|right|ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿಯ 2009ರ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಕಾರ್ರಿಕ್ (ಹಿನ್ನೆಲೆ)ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.]] ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಕ್ರೀಡಾಋತುವು ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಮೆಸ್ಸಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ( ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಂದ ಅವನ 35ನೇ ಮತ್ತು 36ನೇ ಗೋಲುಗಳು). ಇದರಿಂದ ಸಾಂಟಿಯಾಗೋ ಬೇರನ್ಬ್ಯೂ<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/02/la-liga-real-madrid-barcelona|title=Barcelona run riot at Real Madrid and put Chelsea on notice|last=Lowe|first=Sid|publisher=''The Guardian''|date=2009-05-02|accessdate=2009-05-31}}</ref> ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಿಯಲ್ ಮಾಡ್ರಿಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡ 6-2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ, ರಿಯಲ್‌ಗೆ 1930ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಭಾರೀ ಸೋಲೆನಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/05/03/1244468/real-madrid-fan-poll-says-barcelona-loss-is-most-painful-in-club|title=Real Madrid Fan Poll Says Barcelona Loss Is Most Painful In Club History|last=Macdonald|first=Paul|publisher=Goal.com|date=2009-05-03|accessdate=2009-05-31}}</ref> ಪ್ರತಿ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಕಡೆ ಓಡಿ ತನ್ನ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಜರ್ಸಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೊತೆಗೆ ''ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ X ಫ್ರಾಜಿಲ್'' ಎಂದು ಬರೆದ ಇನ್ನೊಂದು ಟೀ-ಶರ್ಟ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ಫ್ರಾಜೈಲ್ X ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌(ವಂಶವಾಹಿ ಕಾಯಿಲೆ)ನ ಕೆಟಾಲನ್ ಭಾಷೆ. ಇದು ಯಾತನೆಯಿಂದ ನರಳುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವನ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/05/02/1242691/what-lionel-messis-t-shirt-at-the-bernabeu-meant|title=What Lionel Messi's T-Shirt At The Bernabeu Meant|publisher=Goal.com|last=Macdonald|first=Ewan|date=2009-05-02|accessdate=2009-06-02}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಚೆಲ್ಸಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಡ್ರೆಸ್ ಇನಿಎಸ್ಟಗಾಯಗೊಂಡ ಸಮಯದ ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ. ಇದರಿಂದ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡವು ಮಾನ್ಚೆಸ್ಟೆರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎದುರುಗೊಂಡಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕೊಪಾ ಡೆಲ್ ರೆಯ್‌ಯನ್ನು ಮೇ 13ರಂದು ಗೆದ್ದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಲು ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಮತ್ತೆರೆಡು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ನೆರವಾದ. ಇದರಿಂದ ತಂಡವು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಬಿಲ್ಬಾವ್ ವಿರುದ್ಧ 4-1 ಗೋಲುಗಳ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|title=Barcelona defeat Athletic Bilbao to win Copa del Rey|publisher=''Daily Telegraph''|date=2009-05-14|accessdate=2009-05-28}}</ref> ಅವನ ತಂಡವು ಲಾ ಲಿಗಾ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಅವಳಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ನೆರವಾದ. ಮೇ 27ರಂದು ಅವನು 2009ರ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ 70ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡ ಎರಡು ಗೋಲುಗಳ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಇವನು ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗೋಲು‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಅಗ್ರ ಆಟಗಾರನಾದ.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=833286.html|title=Messi sweeps up goalscoring honours|publisher=uefa.com|date=2009-05-27|accessdate=2009-06-04|archive-date=2009-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20091227065627/http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=833286.html|url-status=dead}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ UEFA ಕ್ಲಬ್ ನ ವರ್ಷದ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಆಟಗಾರ: ಮತ್ತು UEFA ಕ್ಲಬ್ ವರ್ಷದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಷವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/supercup/news/kind=1/newsid=877275.html|title=Messi recognised as Europe's finest|publisher=uefa.com|date=2009-08-27|accessdate=2009-08-30|archive-date=2010-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100204060347/http://www.uefa.com/competitions/supercup/news/kind=1/newsid=877275.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಜಯದಿಂದಾಗಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡ ಕೊಪಾ ಡೆಲ್ ರೆಯ್, ಲಾ ಲಿಗಾ ಮತ್ತು UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಮೂರನ್ನು ಒಂದೇ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಬ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತ್ರಿವಳಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/01062009/3/barcelona-eclipse-dream-team-historic-treble.html|title=Barcelona eclipse dream team with historic treble|publisher=UK Eurosport|date=2009-06-01|accessdate=2009-06-03}}</ref> ==== 2009-10ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು ==== [[ಚಿತ್ರ:Lionel Messi Joan Gamper Trophy.jpg|250px|thumb|left|ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜೋಅನ್ ಗಮ್ಪರ್ ಟ್ರೋಫಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್ ಸಿಟಿ ತಂಡದ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿರುವ ವೈಖರಿ.]] ಈ ನಡುವೆ 2009ರ UEFA ಸೂಪರ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜೋಸೆಪ್ ಗ್ವಾರ್ಡಿಯೋಲ ಬಹುಶಃ ಮೆಸ್ಸಿ ತಾವು ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/08/29/futbol/1251499664.html|title= 'Messi es el mejor jugador que veré jamás'|publisher=''El Mundo Deportivo''|date=2009-08-29|accessdate=2009-08-29|language=Spanish}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರಂದು, ಮೆಸ್ಸಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡದ ಜೊತೆಗೆ 2016ರ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು €250 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ಕಲಂ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು €9.5 ದಶಲಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನುಸ್ಲಟನ್ ಇಬ್ರಾಹಿಮೊವಿಕ್ ಜತೆಗೆ ಲಾ ಲಿಗಾ ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಆಟಗಾರರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html|title=Leo Messi extends his stay at Barça|publisher=fcbarcelona.com|date=2009-09-18|accessdate=2009-09-18|archive-date=2011-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110907013314/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8184399.stm|title=Messi signs new deal at Barcelona|publisher=BBC Sport|date=2009-09-18|accessdate=2009-09-18}}</ref> ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22ರಂದು, ಮೆಸ್ಸಿ ಎರಡು ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಲಾ ಲಿಗಾ ದಲ್ಲಿ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಾನ್ಟನ್ಡರ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ತಂಡ 4-1 ಗೋಲುಗಳ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901|title=Messi and Ibrahimovic put Racing to the sword|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-09-22|accessdate=2009-09-23|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081351/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901|url-status=dead}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗೋಲನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಗಳಿಸಿದ. ಡೈನಮೋ ಕ್ಯಿವ್ ವಿರುದ್ಧ 2-0 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ತಂಡವು ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2009/09/29/1530963/barcelona-2-0-dynamo-kiev-messi-pedro-unlock-stubborn|title=Barcelona 2-0 Dynamo Kiev: Messi & Pedro Unlock Stubborn Ukrainians|publisher=Goal.com|date=2009-09-29|accessdate=2009-10-03|last=Leong|first=KS}}</ref> 6-1 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೌ ನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಜರಗೋಜ ತಂಡವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮೆಸ್ಸಿ ಲಾ ಲಿಗಾದ ಏಳು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗೋಲುಗಳ ಟ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಆರು ಗೋಲುಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ.<ref>{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2009/soccer/10/25/spanish.rdp.ap/|title=Barcelona thrashes Zaragoza to go clear at top|publisher=CNN|date=2009-10-25|accessdate=2009-11-28|archive-date=2009-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20091231144944/http://sportsillustrated.cnn.com/2009/soccer/10/25/spanish.rdp.ap/|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೌ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಲ್ಲೋರ್ಕಾವಿರುದ್ಧ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ 4-2 ಗೋಲುಗಳ ಜಯ ಗಳಿಸಿದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೆನಾಲ್ಟಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=695820&cc=5739|title=Guardiola expects more after win over Mallorca|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-11-09|accessdate=2009-11-28|archive-date=2011-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203071732/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=695820&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2009ರಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು 2009ರ Ballon d'Or(ಚಿನ್ನದ ಫುಟ್ಬಾಲ್) ವಿಜೇತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಮೆಸ್ಸಿ ರನ್ನರ್‌ಅಪ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೊ ರೋನಾಲ್ಡೊರನ್ನು 473-233 ಭಾರೀ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8387679.stm|title=Barcelona forward Lionel Messi wins Ballon d'Or award|publisher=BBC Sport|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-01}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/12/01/2759069.htm|title=Messi wins prestigious Ballon d'Or award|publisher=ABC Sport|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/lionel-messi-a-rare-talent-1831871.html|title=Lionel Messi: A rare talent|publisher=''The Independent''|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10|last=Barnett|first=Phil}}</ref> ಇದಾದ ನಂತರ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ: "ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಸದಾ ಜತೆಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ಅವರು ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾವುಕರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=706306&sec=europe&cc=5739|title=Messi takes Ballon d'Or|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081427/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=706306&sec=europe&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು, ಮೆಸ್ಸಿ 2009ರ FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಟುಡಿಯಂಟ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ [[ಅಬು ಧಾಬಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸಿ ತಂಡ ಜಯಗಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ.<ref>{{citeweb|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=285375&cc=5739&league=FIFA.CWC|title=Messi seals number six|date=2009-12-19|publisher=ESPN Soccernet|accessdate=2009-12-21|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020091844/http://soccernet.espn.go.com/report?id=285375&league=FIFA.CWC&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅವನಿಗೆ FIFA ವರ್ಷದ ವಿಶ್ವ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೋ ರೋನಾಲ್ಡೊ, ಕ್ಸವಿ, ಕಾಕಾ ಮತ್ತು ಅಂಡ್ರೆಸ್ ಇನಿಎಸ್ಟ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಇದೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ, ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=716683&sec=world&cc=5901|title=FC Barcelona's Messi wins World Player of the Year|date=2009-12-21|publisher=ESPN Soccernet|accessdate=2009-12-22|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081437/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=716683&sec=world&cc=5901|url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 10, 2010ರಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹ್ಯಾಟ್-ಟ್ರಿಕ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಮೊದಲ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ನ್ನು CD ಟೆನೆರಿಫ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 0-5 ಅಂತರದ ಜಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{citeweb|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2010/01/10/1737345/tenerife-0-5-barcelona-messi-masterclass-sees-barca-back-on|title=Tenerife 0-5 Barcelona: Messi Masterclass Sees Barca Back On Top|date=2010-01-10|publisher=Goal.com|accessdate=2010-01-11}}</ref> ಜನವರಿ 17ರಂದು, ಮೆಸ್ಸಿ ಕ್ಲಬ್ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ 100ನೇ ಗೋಲನ್ನು ಸೆವಿಲ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 4-0 ಅಂತರದಿಂದ ಜಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{citeweb|url=http://www.fcbarcelona.com/web/catala/noticies/futbol/temporada09-10/01/n100117108826.html|title=Messi 101: el golejador centenari més jove|date=2010-01-17|publisher=fcbarcelona.cat|accessdate=2010-01-17|language=Catalan|last=Bogunyà|first=Roger}}</ref> == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಜೂನ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಅವನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪೆರಗ್ವೆ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೌಹಾರ್ದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 20-ವರ್ಷ ಕೆಳಗಿನವರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.lionelmessi.com/biography/|title=Lionel Messi Biography|publisher=Lionelmessi.com|accessdate=2009-07-07|archive-date=2008-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080802154715/http://lionelmessi.com/biography/|url-status=dead}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2005 FIFA ವಿಶ್ವ ಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದ ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು, ಚಿನ್ನದ ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬೂಟು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ.<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/index.html|title=FIFA World Youth Championship Netherlands 2005|publisher=FIFA|accessdate=2009-07-07|archive-date=2013-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224230512/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2005 ರಂದು [[ಹಂಗೇರಿ]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಆಡಿದ. ಅವನನ್ನು 63ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವನನ್ನು 65ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ರೆಫ್ರೀ, ಮಾರ್ಕಸ್ ಮೆರ್ಕ್ ರಕ್ಷಕ ವಿಲ್ಮೊಸ್ ವಾನ್ಸಕ್ ನನ್ನು ಮೊಣಕೈನಿಂದ ತಳ್ಳಿದ್ದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ವಿಲ್ಮೊಸ್ ಮೆಸ್ಸಿಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಳೆದಿದ್ದ. ತೀರ್ಮಾನವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿತ್ತು ಜೊತೆಗೆಮರಡೋನ ಕೂಡ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತವೆಂದು ವಾದಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/4172400.stm|title=Messi handles 'new Maradona' tag|publisher=BBC Sport| date=2005-08-22| accessdate=2009-07-07| last=Vickery |first=Tim}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.people.com.cn/200508/20/eng20050820_203655.html|title=Argentine striker Messi recalled for World Cup qualifier|publisher=''People's Daily Online''| date=2005-08-20| accessdate=2009-07-07}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಪೆರುಗ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ 1-0 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದ ಸೋಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ್ದ. ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅವನು "ಇದು ನನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಮೊದಲನೆಯದು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು."<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739|title=Messi tries again as Argentina face Paraguay|publisher=ESPN Soccernet|date=2005-09-02|accessdate=2009-07-07|archive-date=2011-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628224026/http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739|url-status=dead}}</ref> ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪರವಾಗಿ [[ಪೆರು]] ವಿರುದ್ಧ ಆಡುತ್ತಾನೆ. ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಪೆಕರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು "ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ" ವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2005/oct/10messi.htm|title=Messi is a jewel says Argentina coach|publisher=Rediff| date=2005-10-10| accessdate=2009-07-07|last=Homewood|first=Brian}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 28, 2009ರಂದು, [[ವೆನೆಜುವೆಲ]] ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ತಂಡದ 10ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೆರ್ಸಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪಂದ್ಯವು ಡೀಗೋ ಮರಡೋನಗೆ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರನಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 4-0 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು. ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಆರಂಭಿಕ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite web| url = http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739| title = Argentina 4-0 Venezuela: Messi the star turn| date = 2009-03-28| accessdate = 2009-07-07| publisher = Allaboutfcbarcelona.com| archive-date = 2012-10-24| archive-url = https://web.archive.org/web/20121024081458/http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739| url-status = dead}}</ref> === 2006ರ FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ === ಮೆಸ್ಸಿಯು ತನಗಾದ ಗಾಯದಿಂದ 2005–06 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಾನಿವುಂಟುಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಮೇ 15, 2006ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವನು ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಮುಂಚೆ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ U-20 ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಆಟ ಆಡಿದ ಜೊತೆಗೆ 64ನೇ ನಿಮಿಷದಿಂದ [[ಅಂಗೋಲ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೌಹಾರ್ದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5047440.stm| title=Messi comes of age|publisher=BBC Sport|date=2006-06-05|accessdate=2009-07-07| last = Vickery | first = Tim }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5023884.stm| title=Argentina allay fears over Messi|publisher=BBC Sport|date=2006-05-30|accessdate=2009-07-07}}</ref> ಅವನು [[ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್]] ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಂಟೀನಾತಂಡದ ಆರಂಭದ ಪಂದ್ಯದ ಗೆಲುವನ್ನು ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ.[200] [[ಸೆರ್ಬಿಯ]]ವಿರುದ್ಧದ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ. ಅವನು 74ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮಾಕ್ಸಿ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್ ನ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ. ಅವನು ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ನಾನ್ ಕ್ರೆಸ್ಪೋಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ 6-0 ಗೆಲುವಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡೆಯ ಗೋಲು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವನು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಆರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853028.stm| title=Argentina 6-0 Serbia & Montenegro|publisher=BBC Sport|date=2006-06-16|accessdate=2009-07-07}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿ [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ 0-0 ಸಮಾಂಕಗಳ ಪಂದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ ಶುರು ಮಾಡಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853328.stm| title=Holland 0-0 Argentina|publisher=BBC Sport|date=2006-06-21|accessdate=2009-07-07}}</ref> ಅದರ ನಂತರ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ 84ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ ಜೊತೆಗೆ ಪಂದ್ಯವು 1-1 ಸಮಾಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅರ್ಜಂಟೀನಾಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಲೊಂದರ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅವನು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ,ಆಫ್‌ಸೈಡ್ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ತರಬೇತುದಾರ ಜೋಸ್ ಪೆಕರ್ಮಾನ್ [[ಜರ್ಮನಿ]] ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಆಡಲಿಳಿಸದೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿದ. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟ್ ಔಟ್ ನಿಂದಾಗಿ 4-2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋತಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991602.stm|title=Germany 1-1 Argentina|publisher=BBC Sport|date=2006-06-30|accessdate=2009-07-07}}</ref> === 2007 ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ === [[ಚಿತ್ರ:Messi in Copa America 2007.jpg|thumb|220px|ಮೆಸ್ಸಿ 2007ರ ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಮೆಸ್ಸಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಜೂನ್ 29ರಂದು 2007ರಂದು ಕೊಪಾ ಅಮೆರಿಕಾ 2007 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ತಂಡವನ್ನು ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 4-1 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಆಟಗಾರನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿದ. ಅವನು ತನ್ನ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಹರ್ನಾನ್ ಕ್ರೆಸ್ಪೋಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಹೊಡೆತಗಳಿಗೆ ಗುರಿ ಇರಿಸಿದ. ಟೆವೆಸ್ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ 79ನೆ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6252156.stm|title=Tevez Nets In Argentina Victory|publisher=BBC Sport|date=2007-06-29|accessdate=2008-10-11}}</ref> ಅವನ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯವು [[ಕೊಲಂಬಿಯ]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಪೆನಾಲ್ಟಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ನಂತರ ಕ್ರೆಸ್ಪೋ ಇದನ್ನು 1-1 ಸಮಾಂಕಗಳಿಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ. ಅವನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಎರಡನೇ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗೆರೆ ದಾಟಿ ಆಟದ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಜುಆನ್ ರೋಮನ್ ರಿಕ್ಎಲ್ಮ್ ಒಂದು ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ನಿಂದ ಗೋಲು ಗಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಂಟೀನಾ 3-1 ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ಪಂದ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಸ್ಕೋರ್ 4-2 ಗೋಲುಗಳು ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪರವಾಗಿ ಇತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಖಾತರಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6263888.stm|title=Argentina into last eight of Copa |publisher=BBC Sport|date=2007-07-03|accessdate=2008-10-11}}</ref> ಪೆರುಗ್ವೆ ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆಡಲು ತಂಡವು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ತರಬೇತುದಾರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿದ. ಅವನು 64ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಟೆಬನ್ ಕಮ್ಬಿಅಸ್ಸೊಗೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ. ಆಗ ತಂಡದ ಸ್ಕೋರ್ 0-0 ಗೋಲುಗಳಾಗಿತ್ತು. ಅವನು 79ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಜೇವಿಯರ್ ಮಾಸ್ಕರಾನೋಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟ.<ref>{{cite news|url=http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&ano=2007&dv=1&flt=C&id=18&slangab=E|title=Argentina-Paraguay|publisher=Conmebol|date=2007-07-05|accessdate=2009-05-28|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929133942/http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&ano=2007&dv=1&flt=C&id=18&slangab=E|url-status=dead}}</ref> ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪೆರು ತಂಡವನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡಾಗ, ಮೆಸ್ಸಿ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡನೇ ಗೋಲನ್ನು ರಿಕ್ಎಲ್ಮ್ ಚೆಂಡಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ. ತಂಡವು 4-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6282908.stm|title=Argentina and Mexico reach semis|publisher=BBC Sport|date=2007-07-09|accessdate=2008-10-11}}</ref> [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಒಸ್ವಾಲ್ಡೋ ಸಾಂಚೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ತಂಡವು 3-0 ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿ ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6294930.stm|title=Messi's Magic Goal|publisher=BBC Sport|date=2007-07-12|accessdate=2008-10-11}}</ref> ಆದರೆ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ವಿರುದ್ಧ 3-0 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6899694.stm|title=Brazil victorious in Copa America|publisher=BBC Sport|date=2007-07-16|accessdate=2009-05-28}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Messi olympics-soccer-7.jpg|thumb|left|220px|ಮೆಸ್ಸಿ 2008ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ]] === 2008 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ === ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು 2008ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಪರ ಆಡಲು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/olympics/2510034/Lionel-Messi-out-of-Olympics-after-Barcelona-win-court-appeal-against-Fifa.html|title=Lionel Messi out of Olympics after Barcelona win court appeal against Fifa|publisher=''Daily Telegraph''|date=2008-08-06|accessdate=2009-05-27|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629193256/http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/olympics/2510034/Lionel-Messi-out-of-Olympics-after-Barcelona-win-court-appeal-against-Fifa.html|url-status=dead}}</ref>, ಜೋಸೆಫ್ ಗಾರ್ಡಿಯೋಲಾ ಜತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref name="Messi Olympics">{{cite news|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|title=Barcelona give Messi Olympics thumbs-up|publisher=AFP|date=2008-08-07|accessdate=2009-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711111228/http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|archivedate=2011-07-11}}</ref> ಅವನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ತಂಡ ಸೇರಿ [[ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 2-1 ಗೋಲುಗಳ ಜಯ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ.<ref name="Messi Olympics"/> ಅವನು ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಗೋಲನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಏಂಜಲ್ ಡಿ ಮರಿಯಾಗೆ ಎರಡನೇ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ. ಇದರಿಂದ ತಂಡವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅವಧಿಯ ಆಟದಲ್ಲಿ 2-1 ಗೋಲುಗಳಿಂದ [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/mensolympic/matches/round=250022/match=300051809/summary.html|title=Messi sets up Brazil semi|publisher=FIFA|date=2008-08-16|accessdate=2009-05-27|archive-date=2009-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412024404/http://www.fifa.com/mensolympic/matches/round=250022/match=300051809/summary.html|url-status=dead}}</ref> ಅವನು ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಎದುರಾಳಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ 3-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.examiner.com/x-642-Soccer-Examiner~y2008m8d19-Argentina-Takes-Down-Brazil-30-in-Olympic-Semifinal-Nigera-Awaits-in-Final|title=Argentina Takes Down Brazil 3-0|last=Baumgartner|first=Jesse|publisher=Examiner|date=2008-08-19|accessdate=2009-05-27|archive-date=2010-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100423132354/http://www.examiner.com/x-642-Soccer-Examiner~y2008m8d19-Argentina-Takes-Down-Brazil-30-in-Olympic-Semifinal-Nigera-Awaits-in-Final|url-status=dead}}</ref> ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಡಿ ಮರಿಯಾನಿಗೆ ಏಕೈಕ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಂಡವು [[ನೈಜೀರಿಯ]] ವಿರುದ್ಧ 1-0 ಗೋಲುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/olympics/2008-08-23-860591452_x.htm|title=Argentina beats Nigeria 1-0 for Olympic gold| last = Millward | first = Robert |publisher=''USA Today''|date=2008-08-23|accessdate=2009-05-27}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಮೆಸ್ಸಿ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಕಾರೆನ ಲೆಮೊಸ್ ಜೊತೆ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಅವಳೂ ಕೂಡ ಅವನ ತವರೂರು ರೊಸಾರಿಯೋ ದವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವನು ಹೇಳುವಂತೆ ಹುಡುಗಿಯ ತಂದೆಯಿಂದ ಅವಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. 2006ರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಗೆ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಅವನು ತನಗಾದ ಗಾಯದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೊಸಾರಿಯೋಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.gente.com.ar/nota.php?ID=11359|title=Lionel me prometió venir a mi cumple de quince después del Mundial|publisher=Gente Online|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archive-date=2013-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130127191019/http://www.gente.com.ar/nota.php?ID=11359|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.vefutbol.com.mx/notas/16849.html|title=Aún le mueve el tapete a Messi|publisher=''El Universal''|date=2008-06-19|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archive-date=2009-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531053417/http://www.vefutbol.com.mx/notas/16849.html|url-status=dead}}</ref> ಅವನಿಗೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ರೂಪದರ್ಶಿಯ ಲೂಸಿಯಾನ ಸಲಸರ್ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.cronicaviva.com.pe/content/view/45050/1/|title= Luciana Salazar y Messi serían pareja|publisher=Crónica Viva|date=2008-06-19|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090608003136/http://www.cronicaviva.com.pe/content/view/45050/1/|archivedate=2009-06-08}}</ref><ref name="Messi y Antonella pasean"/> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಕೆನಾಲ್ 33]] ವಾಹಿನಿಯ "ಹ್ಯಾಟ್ ಟ್ರಿಕ್ ಬಾರ್ಸ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ನನಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಗೆಳತಿ ಇದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅರ್ಜಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ, ನಾನು ಆರಾಮವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಜೊತೆಗೆ ಖುಷಿಯಿಂದಿದ್ದೇನೆ".<ref name="Messi y Antonella pasean">{{cite news|url=http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=590154&idseccio_PK=1028|title=Messi y Antonella pasean por el Carnaval de Sitges su noviazgo|publisher=''El Periódico de Catalunya''|date=2009-02-25|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archive-date=2009-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610003322/http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=590154&idseccio_PK=1028|url-status=dead}}</ref> ಅವನು ಅಂಟೋನೆಲ್ಲ ರೋಕ್ಕುಸ್ಸೋ<ref name="Roccuzzo"/> ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ-ಎಸ್ಪಾನ್ಯೋಲ್ ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಸಿಟ್ಗೆಸ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ರೋಕ್ಕುಸ್ಸೋಗೆ ಕೂಡ ರೊಸಾರಿಯೋ ತವರೂರು.<ref>{{cite news|url=http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html|title=La verdad sobre la nueva novia de Messi|publisher=Taringa|date=2009-02-24|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archive-date=2012-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120327092623/http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html|url-status=dead}}</ref> ಅವರು 2010ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿವಾಹ]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Roccuzzo">{{cite news|url=http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html|title=Messi, a dicembre... sogni d'oro|publisher=Calcio Mercato News|date=2009-04-21|accessdate=2009-07-13|language=Italian|archive-date=2010-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20101030032522/http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html|url-status=dead}}</ref> ಅವನು ಪ್ರೊ ಈವಲ್ಯೂಶನ್ ಸಾಕರ್ 2009ರ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಜೊತೆಗೆ ಆಟದ ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.gamezine.co.uk/news/game-types/sports/football/konami-names-messi-as-face-pes-2009-$1234471.htm|title=Konami names Messi as face of PES 2009|publisher=Gamezine.co.uk|date=2008-08-01|accessdate=2009-06-09|archive-date=2010-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20100529044550/http://www.gamezine.co.uk/news/game-types/sports/football/konami-names-messi-as-face-pes-2009-$1234471.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesunites.com/eng/index.htm|title=PES Unites - Messi|publisher=PESunites.com|accessdate=2009-06-09|archive-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603173802/http://www.pesunites.com/eng/index.htm|url-status=dead}}</ref> ಫಾರ್ನಾನ್ಡೋ ಟಾರ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಮೆಸ್ಸಿ ಕೂಡ ಪ್ರೊ ಈವಲ್ಯೂಶನ್ ಸಾಕರ್ 2010ರ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಜೊತೆಗೆ ಚಲನೆಗಳ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಾಹಿರಾತಿನ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/blog.do;jsessionid=E3F32E431E73A1D6AF0B71D695498692#blog-entry-116|title=Motions and Emotions in Barcelona|publisher=Konami|date=2009-06-08|accessdate=2009-06-09|archive-date=2014-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140326094627/http://uk.games.konami-europe.com/blog.do;jsessionid=E3F32E431E73A1D6AF0B71D695498692#blog-entry-116|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/news.do;jsessionid=A2FD1270B2C75DE70A52446CBF821D5A?idNews=411|title=E3 2009: PES 2010: Messi fronts exclusive E3 trailer|publisher=Konami|date=2009-06-02|accessdate=2009-06-09|archive-date=2014-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140326094702/http://uk.games.konami-europe.com/news.do;jsessionid=A2FD1270B2C75DE70A52446CBF821D5A?idNews=411|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle|title=MOTD magazine crew meet Messi in Barcelona|publisher=PESFan (Match of the Day Magazine)|accessdate=2009-06-18|archive-date=2013-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130127192339/http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle|url-status=dead}}</ref> ಮೆಸ್ಸಿಯನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ವೇರ್ ಕಂಪನಿ ಅಡಿಡಾಸ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಕಿರುತೆರೆಯ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/media/video/2009/may/27/zidane-messi-adidas-ad|title=Watch Zinedine Zidane and Lionel Messi in Adidas ad|publisher=''The Guardian''|date=2009-05-27|accessdate=2009-08-16}}</ref> ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಮಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಎಮಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಬಿಯನ್ಕುಚ್ಚಿ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://ultimosegundo.ig.com.br/esportes/seu_time/flamengo/2007/08/20/maxi_afirma_que_messi_deve_vir_ao_brasil_para_ve_lo_jogar_972383.html|title=Maxi afirma que Messi deve vir ao Brasil para vê-lo jogar|publisher=Último Segundo|date=2007-08-20|accessdate=2009-11-03|language=Portuguese|archive-date=2009-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090227172313/http://ultimosegundo.ig.com.br/esportes/seu_time/flamengo/2007/08/20/maxi_afirma_que_messi_deve_vir_ao_brasil_para_ve_lo_jogar_972383.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.tz-online.de/sport/fussball/tsv-1860/biancucchi-hoert-mir-mit-messi-auf-498339.html|title=Hört mir auf mit Messi!|publisher=TZ Online|date=2009-10-20|accessdate=2009-11-03|language=German|first=Claudius |last=Mayer}}</ref> == ಕ್ಲಬ್‌‌ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು == ಜನವರಿ 30, 2010ರ ತನಕ<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2010/01/18/pagina-7/5259184/pdf.html?search=messi|title='Pichichi' y centenario|publisher=elmundodeportivo|accessdate=2010-01-17|language=Spanish|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720140353/http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2010/01/18/pagina-7/5259184/pdf.html?search=messi|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" |- ! rowspan="2"|ಕ್ಲಬ್ ! rowspan="2"|ಕ್ರೀಡಾಋತು ! colspan="3"|ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ! colspan="3"| ಕಪ್<ref group="nb"> [[ಕೊಪಾ ಡೆಲ್ ರೆಯ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್ ಕೊಪಾ ಡಿ ಎಸ್ಪನ]] ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ</ref> ! colspan="3"| [[ಯುರೋಪ್]]<ref group="nb"> [[UEFA ಸೂಪರ್ ಕಪ್]] ಮತ್ತು [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ</ref> ! colspan="3"| [[ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ! colspan="3"|ಒಟ್ಟು |- !ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಗೋಲುಗಳು ! ನೆರವುಗಳು !ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಗೋಲುಗಳು ! ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವು !ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಗೋಲುಗಳು ! ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವು !ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಗೋಲುಗಳು ! ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವು !ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಗೋಲುಗಳು !ಗೋಲಿಗೆ ನೆರವು |- | rowspan="6"|'''[[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]''' | [[2004–05]] | 7 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | - | - | - | 9 | 1 | 0 |- | [[2005/06]] | 17 | 6 | 3 | 2 | 1 | 0 | 6 | 1 | 1 | - | - | - | 25 | 8 | 4 |- | [[2006–07]] | 26 | 14 | 2 | 4 | 2 | 1 | 6 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 36 | 17 | 3 |- | [[2007–08]] | 28 | 10 | 12 | 3 | 0 | 0 | 9 | 6 | 1 | - | - | - | 40 | 16 | 13 |- | [[2008–09]] | 31 | 23 | 11 | 8 | 6 | 2 | 12 | 9 | 5 | - | - | - | 51 | 38 | 18 |- | [[2009–10]] | 17 | 15 | 7 | 4 | 3 | 0 | 6 | 2 | 1 | 2 | 2 | 0 | 29 | 22 | 8 |- ! colspan="2"| ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಒಟ್ಟು ಸಾಧನೆ !126 !69 !35 !22 !12 !3 !40 !19 !8 !2 !2 !0 !190 !102 !46 |} === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲುಗಳು === {| class="wikitable" align="center" |- ! # ! ದಿನಾಂಕ ! ಸ್ಥಳ ! ಎದುರಾಳಿ ! ಸ್ಕೋರು ! ಫಲಿತಾಂಶ ! ಸ್ಪರ್ಧೆ |- | 1 | 1 ಮಾರ್ಚ್ 2006. | [[ಬೇಸಲ್]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] | {{fb|CRO}} | 2 – 3 | ಸೋಲು | [[ಸೌಹಾರ್ದ]] |- | 2 | 16 ಜೂನ್ 2006 | [[ಗೆಲ್ಸೇನ್ಕಿರ್ಚೆನ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]] | {{fb|SCG}} | 6 – 0 | ಜಯ | [[2006 ವಿಶ್ವಕಪ್]] |- | 3 | 5 ಜೂನ್ 2007 | [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]], [[ಸ್ಪೇನ್]] | {{fb|ALG}} | 4 – 3 | ಜಯ | ಸೌಹಾರ್ದ |- | 4 | 5 ಜೂನ್ 2007 | ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ, ಸ್ಪೇನ್ | {{flagicon|ALG}}ಅಲ್ಜೀರಿಯ | 4 – 3 | ಜಯ | ಸೌಹಾರ್ದ |- | 5 | 8 ಜುಲೈ 2007 | [[ಬಾರ್ಕ್ವಿಸಿಮೆಟೋ]], [[ವೆನಿಜುವೆಲ]] | {{fb|PER}} | 4 – 0 | ಜಯ | [[2007 ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ]] |- | 6 | 11 ಜುಲೈ 2007 | [[ಪೋರ್ಟೊ ಒರ್ಡಾಸ್]], ವೆನೆಜುವೆಲ | {{fb|MEX}} | 0-3 | ಜಯ | 2007 ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ |- | 7 | 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 | [[ಮರಾಕೈಬೊ]], ವೆನೆಜುವೆಲಾ | {{fb|VEN}} | 0 – 2 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತಾಪಂದ್ಯ]] |- | 8 | 20 ನವೆಂಬರ್‌ 2007 | [[ಬೊಗೋಟಾ]], [[ಕೊಲಂಬಿಯ]] | {{fb|COL}} | 2-1 | ಸೋಲು | 2010ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆ ಅರ್ಹತಾಪಂದ್ಯ |- | 9 | 4 ಜೂನ್ 2008 | [[ಸಾನ್ ಡಿಗೋ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] | {{flagicon|MEX}}ಮೆಕ್ಸಿಕೊ | 1-4 | ಜಯ | ಸೌಹಾರ್ದ |- | 10 | 11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 | [[ಬ್ಯುನಸ್ ಏರ್ಸ್]], [[ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ]] | {{fb|URU}} | 2-1 | ಜಯ | 2010ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆ ಅರ್ಹತಾಪಂದ್ಯ |- | 11 | 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | [[ಮಾರ್ಸಿಲೆ]],[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] | {{fb|FRA}} | 0 – 2 | ಜಯ | ಸೌಹಾರ್ದ |- | 12 | 28 ಮಾರ್ಚ್ 2009 | ಬ್ಯುನಸ್ ಏರ್ಸ್, ಅರ್ಜಂಟೀನಾ | {{flagicon|VEN}}ವೆನೆಜುವೆಲಾ | 4 – 0 | ಜಯ | 2010ರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಗೆ ಅರ್ಹತೆ |- | 13 | 14 ನವೆಂಬರ್ 2009 | [[ಮಾಡ್ರಿಡ್]],[[ಸ್ಪೇನ್]] | {{fb|ESP}} | 1-2 | ಸೋಲು | ಸೌಹಾರ್ದ |} == ಗೌರವಗಳು == === ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ === * '''[[ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಲೀಗ್(3)]]:''' [[2004–05]], [[2005–06]], [[2008–09]] * '''[[ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಕಪ್:]]''' [[2008–09]] * '''[[ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಸೂಪರ್ ಕಪ್]](3): ''' [[2005]], [[2006]], [[2009]] * '''[[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]](2):''' [[2005–06]], [[2008–09]] * '''[[UEFA ಸೂಪರ್ ಕಪ್]](1):''' [[2009]] * '''[[FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]](1):''' [[2009]] === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ === * [[FIFA U-20 ವಿಶ್ವ ಕಪ್]]: [[2005]] * [[Copa America]] : [[2020]] * [[Finalossima]] : [[2021]] * [[FIFA World Cup]] : [[2022 * [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ]]:[[2008]] === ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆ === * [[FIFA U-20 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರರ್]]: 2005 * [[FIFA U-20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ]]: 2005 * [[ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ]]: 2007 * [[U-21 ಯುರೋಪಿಯನ್ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]]: 2007 * [[ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ]]: 2005, 2007, 2009 * [[FIFPro ವಿಶೇಷ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ]]: 2006–2007, 2007–2008 * [[FIFPro ವಿಶ್ವದ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ]]: 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 * [[ವಿಶ್ವ ಸಾಕರ್ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ]]: 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 * [[ಪ್ರೆಮಿಯೋ ಡಾನ್ ಬಲೋನ್ (ಲಾ ಲಿಗಾ ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರ)]]: 2006–2007, 2008–2009 * [[EFE ಟ್ರೋಫಿ (ಲಾ ಲಿಗಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಬೆರೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟಗಾರ)]]: 2006–2007, 2008–2009 * [[FIFPro ವಿಶ್ವ XI]]: 2006–2007, 2007–2008, 2008–2009 * [[UEFA ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಂಡ]]: 2007–2008, 2008–2009 * [[FIFA ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಂಡ]]: 2008, 2009 * [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರರ್]]: 2008–2009 * [[ಟ್ರೋಫೆಒ ಅಲ್ಫ್ರೆಡೋ ಡಿ ಸ್ಟೆಫಾನೋ]]:2008–2009 * [[UEFA ಕ್ಲಬ್‌ನ ವರ್ಷದ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಆಟಗಾರ]]: 2008–2009 * [[UEFA ಕ್ಲಬ್‌ನ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]]: 2008-09 * [[LFP]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರ : 2008–2009 * [[LFP]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಲು ಹೊಡೆವ ಆಟಗಾರ: 2008–2009 * [[Onze d'Or]]: 2009 * [[Ballon d'Or]]: [[2009]] * [[ವಿಶ್ವ ಸಾಕರ್‌ನ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ]]: 2009 * [[FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನ ಚಿನ್ನದ ಚೆಂಡು]]: 2009 * [[ಟೊಯೋಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]: 2009 * [[FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ]]: 2009 * [[FIFPro ವರ್ಷದ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠಆಟಗಾರ]]: 2008-09 *FIFA WORLD CUP GOLDEN BALL WINNER :2014 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == <references group="nb"></references> == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Lionel Messi}} * [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಬಯೋಗ್ರಫಿ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }} FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಸ್ಟಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150629095408/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html |date=2015-06-29 }} FIFA.comನಲ್ಲಿ * [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=9 ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಫ್ರೊಫೈಲ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Football-Lineups.com {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೭ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ರೋಸಾರಿಯೋದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾ ಲಿಗಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್ಬಾಲ್(ಸಾಕರ್)ನ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2007 ಕೊಪಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ವಲಸೆಹೋದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2008 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜಂಟೀನಾದ ಒಲಂಪಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜಂಟೀನಾಕ್ಕೆ ಒಲಂಪಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೂಲದ ಅರ್ಜಂಟೀನಾ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] tn0cvz7kan7dehzkx1f857x6pr02zwi ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆ 0 27883 1378298 1358916 2026-08-03T12:39:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378298 wikitext text/x-wiki {{About|the pre-Columbian Maya civilization|a discussion of the modern Maya|Maya peoples|other meanings of the word Maya|Maya (disambiguation)}} {{Refimprove|date=October 2008}} {{Maya civilization}} ಈ '''ಮಾಯಾ ''' ಎನ್ನುವುದು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ+ಅಮೆರಿಕಾ)[[ನಾಗರೀಕತೆ|ನಾಗರಿಕತೆ]]ಯಾಗಿದೆ.ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದೇ ಲಿಖಿತ ಭಾಷಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಪೂರ್ವದ ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ತನ್ನ ಕಲೆ,ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಹಾಗು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪದ್ದತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಪೂರ್ವದ-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಪಂಥದ ಹುಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧನಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು, (c. 2000 BC ಯಿಂದ 250 AD), ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲಗಣನೆಯಂತೆ ಹಲವು ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು ಆ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದವು.(c. 250 AD ರಿಂದ 900 AD),ವರೆಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರದ ಅವಧಿ ವರೆಗೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದ ವರೆಗೂ ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರಂತರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಇನ್ನಿತರ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪಾಲನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಸರಣವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ಶಾಸನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳ ಬರೆಹಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಮಾಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ;ಇಂಥ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಾಯಾ ಪ್ರಭಾವವು ಹುಂಡುರಾಸ್,[[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]],ಉತ್ತರದ [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್|Elಸಲ್ವೆಡಾರ್]] ಮತ್ತು ದೂರದ ಕೇಂದ್ರ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 ಕಿ.ಮೀಗಳಷ್ಟು(625ಮೈಲುಗಳು) ದೂರದ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇತ್ತೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಯಾ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹೊರಭಾಗದ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕಾಣುತಿತ್ತು.ಇದು ಹೊರಭಾಗದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯಂದಲ್ಲ ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ ಮಾಯಾ ಜನರು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.ಅಥವಾ ''ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರ'' ರ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರ ವಸಾಹತೀಕರಣದಿಂದ ಅವರು ಕಾಣದಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಮಾಯಾ ಮತ್ತವರ ಸಂತತಿಯು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.ಪೂರ್ವ ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿಜಯದ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಲವು ಮಾಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ರಾಬಿನಾಲ್ ಆಚಿ ಎಂಬ ನಾಟಕವು ಆಚಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನೂ ಇಂದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಮೇರು ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|UNESCO]] ತನ್ನ 2005 ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:Mayamap.png|right|350px|thumb|ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು.ಆಂತರಿಕ ಗಡಿ (ಕೆಂಪು) ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮಿತಿಗಳು; ಬಾಹ್ಯ ಗಡಿ(ಕಪ್ಪು) ಇನ್ನಿತರ ಮೆಸೊ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಇತಿಮಿತಿಗಳು.]] ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು ದಕ್ಷಿಣದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಚಿಯಾಪಾಸ್,ತಬಾಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಯುಕಾಟಾನ್ ದ್ವೀಪದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕ್ವಿಂಟಾನಾ ರೂ,ಕಾಂಪಾಚೆ ಮತ್ತು ಯುಕಾಟಾನ್ ವರೆಗೂ ಹರಡಿತ್ತು. ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡಾ ಉತ್ತರದ [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಕೇಂದ್ರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ,ಅಂದರೆ ಇಂದಿನ ದೇಶಗಳಾದ [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]],[[ಬೆಲೀಜ್|ಬೆಲಿಜೆ]] ಉತ್ತರದ [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್|El ಸಲ್ವೆಡಾರ್]] ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಹುಂಡುರಾಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಪ್ರಸರಿಸಿತ್ತು. ಮಾಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಸರ್ವೆ ಸಾಧಾರಣ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾಯಾ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು,ಕೇಂದ್ರದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು. ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾಯಾ ಉನ್ನತ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಚಿಯಾಪಾಸ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಇಳಿಜಾರಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉತ್ತರದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿವೆ.ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ನ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕಂಪಾಚೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಟಾನಾ ರೂ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ,ಬೆಲಿಜೆ ಮತ್ತು El ಸಲ್ವಾಡರ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಉತ್ತರದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇನ್ನುಳಿದ ಯುಕಾಟಾನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದ ಪೂಕ್ಕ್ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite book| last=Coe| first=Michael D.| year=1999| title=The Maya| edition=6th| publisher=Dante Reed| location=New York| pages=31| isbn=0500280665}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ಪೂರ್ವ ಕಾಲ === ಮಾಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ 10 ನೆಯ ಶತಮಾನದ BC ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು.ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲಿಜೆನಲ್ಲಿನ ಸೆಯೆಲ್ಲೊದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇವು 2600 BC ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nature.com/nature/journal/v260/n5552/abs/260579a0.html |title=Radiocarbon chronology for early Maya occupation at Cuello, Belize |publisher=Nature.com |date=1976-04-15 |accessdate=2010-08-01}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://ambergriscaye.com/pages/mayan/mayasites.html |title=Maya Archaeological Sites of Belize, Belize History |publisher=Ambergriscaye.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಾಯಾ (ದಿನದರ್ಶಿಕೆ)ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಆದ ಆಗಿನ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾಂಗ್ ಕೌಂಟ್ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಸುಮಾರು 11 ಆಗಸ್ಟ್ 3114 BC ಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ.ಆದರೆ "ಒಪ್ಪಿತ ಇತಿಹಾಸ"ದ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ "ಮಾಯಾ" ನೆಲೆವಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ಸೊಕೊನುಸ್ಕೊಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1800 BCನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕಾಲವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಪೂರ್ವ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗ <ref name="ref2">ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡ್ರಿವ್(2004), p.6.</ref>ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆವಾಸ ಮತ್ತು ಗಡಿಗೆ-ಮಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಸುಟ್ಟ ಮಡಿಕೆಗಳ ಹಾಗು <ref name="ref2" />ಮಣ್ಣಿನ ಸಣ್ಣ ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇದರ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite book| last=Coe| first=Michael D.| title=The Maya| edition=6th| publisher=Thames & Hudson| year=2002| page=47| isbn=0500050619}}</ref> ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾಯಾ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ನಕುಬೆ, El ಮಿರಡಾರ್, ಕಿವಾಲ್, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಬಾರ್ಟೊಲೊ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಕಮಿನಾಲ್ ಜುವು ಸುಮಾರು 800 BC ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.ಇದು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿನ ಖನಿಜ ಮತ್ತು ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುತುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಪ್ಯಾಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಮಹತ್ವದ ಜಾಗೆಗಳೆಂದರೆ ಇಜಾಪಾ,ಟಕಾಲಿಕ್ ಅಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಚಿಕೊಲಾಗಳು ಕಾಕಾವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು 600 BC ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ಮಾಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಉತ್ತರದ ಮಾಯಾ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದವು.ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರ,ಅಳತೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶಗಳ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಕೊಮ್ಚೆನ್ ಮತ್ತು ಜಿಬಿಲಿಕಾತುನ್ಆಗಿದ್ದವು. ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಲಿಪಿಗಳು ಈ ಯುಗದ ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿವೆ(c. 250 BC).<ref>{{cite web |author=Robert Port |url=http://www.cs.indiana.edu/~port/teach/relg/writing.history.html |title=History Of Writing And Religion |publisher=Cs.indiana.edu |date= |accessdate=2010-08-01 |archive-date=2016-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160423063948/http://www.cs.indiana.edu/%7Eport/teach/relg/writing.history.html |url-status=dead }}</ref> ಆರಂಭಿಕದಲ್ಲಿನ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಸರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದು.ಪೂರ್ವದ ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಪೂರ್ವ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಾಗರಿಕತೆ ಬಗೆಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು,ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ತಬಾಸ್ಕೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಒಲ್ಮೆಕ್ ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಿಕ್ಸೆ-ಜೊಕ್ಯು ಮತ್ತು ಚಿಯಾಪಸ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಒಕ್ಸಾಕಾ ಗಳಲ್ಲಿನ ಜೊಪೊಟ್ಟೆಕ್-ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗದು. ಈ ಅತಿ ವ್ಯಾಪಕತೆಯ ವಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶಾಸನ ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಒಂದೊಕ್ಕೊಂದು ಮಾಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book| last=Coe| first=Michael D.| title=The Maya| edition=6th| publisher=Thames & Hudson| year=2002| pages=63–64| isbn=0500050619}}</ref> ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ತಕಲಿಕ್ ಅಬಾಜ್ ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಆಗಿನ ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. === ವರ್ಗೀಕರಣ === [[ಚಿತ್ರ:Palenque Ruins.jpg|thumb|ಪಲೆಂಕ್ವುನ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಅವಶೇಷಗಳು]] ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಪಂಥೀಯ ಯುಗ (c. 250–900 AD) ಈ ಕಾಲವು ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣ ಕಂಡ ಕಾಲವೆನಿಸಿದೆ.ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಬರೆಹಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಂತಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book| last=Coe| first=Michael D.| title=The Maya| edition=6th| publisher=Thames & Hudson| year=2002| page=81| isbn=0500050619}}</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೂ ತೀವ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಗರ-ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಗರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿತವಾದ ನಗರಗಳಾದ ತಿಕಾಲ್, ಪಲೆಂಕ್ಯು, ಕೊಪಾನ್ ಮತ್ತು ಕಲಕ್ಮುಲ್,ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಡಾಸ್ ಪಿಲಾಸ್, ಉಕ್ಸಾಟುನ್, ಅಲ್ಟುನ್ ಹಾ, ಮತ್ತು ಬೊನಂಪಾಕ್, ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರವೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಆರಂಭಿಕ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ನೆಲೆವಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನೆಲೆವಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಉತ್ತರದ ಮಾಯಾ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನವಸತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಕ್ಸಿಂಟೊಕ್,ಚುಂಚುಮಿಲ್ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಉಕ್ಸಮಲ್ ನ ಸ್ವಾಧೀನತೆ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುವುಗಳೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಲಿನ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಳರಸರ ಅರಮನೆಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಮನೆಯು ಕಾಂಕ್ಯೆನ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳಿಲ್ಲ. ಇನ್ನುಳಿದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳೆಂದರೆ ಕಟೆದ ಶಿಲೆಗಳ ನಿರ್ಮತಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ''ಸ್ಟೆಲೆಯ್ '' (ಮಾಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ''ಟೆಟುನ್ '' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ,ಅಥವಾ "ಮರದ-ಶಿಲೆಗಳು")ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಆಳರಸರ ಕುರಿತ ಕೆತ್ತನೆ ಬರೆಹಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಅವರ ಉದಾರತೆ,ಸೈನ್ಯದ ವಿಜಯಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಾಧನೆಗಳ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.archaeology.org/9901/newsbriefs/maya.html |title=Maya Art Return |publisher= |accessdate=2006-12-25 }}</ref> ಈ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಲವು ಕೊಂಡಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ತೋರಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟೆಟೊಹಾಕಾನ್,ಜೆಪೊಟೆಕ್,ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಅದೇ ತೆರನಾದ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯರಹಿತರೊಂದಿಗೂ ಅದು ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿತ್ತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆರೆಬಿಯನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟೈನೊಸ್ ಕೂಡಾ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಪನಾಮಾ|ಪನಾಮ]]ದಿಂದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯವರು ಚಿಚೆನ್ ಇಟ್ಜಾದಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಹ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.<ref>ನೋಡಿ ಕೊಗ್ಗಿಸ್ (1992).</ref> ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಕೊಕೊಬೀಜ, [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಲವಣ]], ಸಮುದ್ರದ ಕೋಶಗಳು, ರತ್ನವರ್ಣ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಖನಿಜಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. === ಮಾಯಾದ ಪತನ === {{Main|Maya collapse}} ದಕ್ಷಿಣ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು 8ನೆಯ ಮತ್ತು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡವು.ಅದಲ್ಲದೇ ಆ ಕೂಡಲೇ ಅವು ರದ್ದಾಗಿಯೂ ಹೋದವು. ಈ ಪತನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಂತುಹೋಯಿತು.<ref name="coe">{{cite book| last=Coe| first=Michael D.| title=The Maya| edition=6th| publisher=Thames & Hudson| year=2002| pages=151–155 |location=New York |isbn=0-500-28066-5}}</ref> ಈ ಪತನ ವಿವರಿಸಲು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿತ ಯಾವುದೇ ಸೈದ್ದಾಂತಿಕ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲ. ಮಾಯಾದ ಈ ಪತನಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ರಹಿತ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.ಅವುಗಳನ್ನು ಏಳು ಉಪಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಪರೀತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ,ವಿದೇಶೀಯರ ಆಕ್ರಮಣ,ರೈತರ ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಪತನ ಇವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರಣದಿಂದಾಚೆಗೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರೀಯ ಭೀತಿಗಳೆಂದರೆ ವಾತಾವರಣ ವಿನಾಶ,ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮಾಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಭಾರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೀರಿದ ಹೆಚ್ಚಳ,ಕೃಷಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://news.ufl.edu/2007/11/08/mayan-game/ |title=University of Florida study: Maya politics likely played role in ancient large-game decline, Nov. 2007 |publisher=News.ufl.edu |date=2007-11-08 |accessdate=2010-08-01 |archive-date=2014-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141112225020/http://news.ufl.edu/archive/2007/11/uf-study-maya-politics-likely-played-role-in-ancient-large-game-decline.html |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಬರಗಾಲ ಈ ಮಾಯಾ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |title=The Great Maya Droughts |last=Gill |first=R. |coauthors= |year=2000 |publisher=University of New Mexico Press |location=Albuquerque |isbn=0826321941 |pages= }}</ref> ಸರೋವರಗಳ ಜಲಾನಯನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ <ref>{{cite journal |last=Hodell |first=David A. |authorlink= |coauthors=Curtis, Jason H.; Brenner, Mark |year=1995 |month= |title=Possible role of climate in the collapse of Classic Maya civilization |journal=Nature |volume=375 |issue=6530 |pages=391–394 |doi=10.1038/375391a0 |url= |accessdate= |quote= |ref=harv }}</ref>ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.ಪುರಾತನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದೇ ಅಥವಾ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ವಿವರ ಬಳಸದೇ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ಬಯಲಾಗಿದೆ. === ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರದ ಅವಧಿ === ಈ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭಿಕ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ)ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು.ಬಾಹ್ಯಿಕವಾದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅದು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಉತ್ತರದ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು ಯುಕಾಟಾನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡವು.ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಚಿಚೆನ್ ಇಟ್ಜಾ,ಉಕ್ಸ್ ಮಾಲ್ ಎಡ್ಜ್ನಾ ಮತ್ತು ಕೊಬಾಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು. ಚಿಚೆನ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ಸಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಯುಕಾಟಾನ್ ನನ್ನು ಮಾಯಾಪಾನ್ 1450 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿ ತನಕ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. (ಈ ನಗರದ ಹೆಸರು "ಮಾಯಾ"ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.ಯುಕೆಟೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪದವಾಗಿತ್ತು.ಆಗ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯು ಇಂತಹ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಅಂದರೆ 19ನೆಯ ಮತ್ತು 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.) ಆಗ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಗರ-ರಾಜ್ಯಗಳೆಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಿಳಿಯಿತು.ಯುಕೆಟಾನ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನಿಂದ ಗೆಲ್ಲುವ ವರೆಗೆ ಇದು ಗೊಂದಲ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯೆ ಪೆಟೆನ್ ಸಮೂಹಗಳು ಇಟ್ಜಾ ಮಾಯಾ ಕೊವೊಜ್ ಮತ್ತು ಯಲೇನ್ ಗುಂಪುಗಳು "ಈ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಅವಧಿ ಪತನ"ಯನ್ನು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡವು.ಹೀಗೆ 1250 ರಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ನಗರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದವು. ಇಟ್ಜಾವು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ತಾಯಸಲ್ (ಇದನ್ನು ನೊಹ್ ಪೆಟೆನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ)ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು.ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಫ್ಲೊರ್ಸ್ ಗ್ವಾಜ್ಟೆಮಾಲಾದ ನಗರವೆನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಲೇಕ್ ಪೆಟೆ ಇಟ್ಜಾ ಸರೋವರದ ದಂಡೆ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಇದು ಪೆಟೆನ್ ಸರೋವರದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಲೇಕ್ [http://www.famsi.org/reports/02007/index.html ಕ್ವೆಕ್ಸಿಲ್ ]ಸಮುದಾಯದ ವಾಸಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೊ'ವೊಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಜಾಕ್ಪೈಟೆನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಮಾಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬದುಕಿದ್ದವು. ಮಾಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಕೆ'ಇಚೆ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಫ್ ಕ್ಯು ಉಮರ್ಕಜ್ ಅತ್ಯತ್ತುಮ ಮಾಯಾ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.ಮಾಯಾ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಚರಿತೆ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕತೆ ಅಲ್ಲದೇ ಪೊಪೊಲ್ ವುಹ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಮಾಮ್ ಇದು ಹ್ಯುಟಾನಂಗೊ ಮೂಲದಲ್ಲಿದೆ, ಕಾಕ್ಚಿಕೆಲ್ಗಳು ಇದು ಇಕ್ಸಿಮಿಚೆನಲ್ಲಿ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಚಾಜೊಮಾ ಇದು ಮಿಕ್ಸಿಕೊ ಎಜೊ<ref>ಲೌ 2007, p.305. ಶೆರೆರ್ 2006, pp.621, 625.</ref> ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಚುಜ್, ಸ್ಯಾನ್ ಮಾಟೆಯೊ ಇಕ್ಸೆಟಾನ್ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. === ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅವಧಿ === {{Main|Spanish conquest of Yucatán}} {{See also|Spanish conquest of Mexico|Spanish colonization of the Americas}} ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರು ಹಲವು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಾಯಾದ ಹುಟ್ಟಗಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶದವರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಅರಸರಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರು ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹುನ್ನಾರ ಮಾಡಿದರು.ಮಾಯಾದಲ್ಲಿನ ಯುಕೆಟಾನ್ ಪೆನುಸಲಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನವು "ದಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಕಾಂಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಯುಕೆಟಾನ್"ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈ ಯುದ್ದ ಅಭಿಯಾನವು ಹಲವು ''ವಿಜೇತರಿಗಳಿ'' ಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುಂಚೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅಜ್ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಕಾ ಎಂಪೈಯರ್ ಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾಯಾ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಿರಲಿಲ್ಲ.ಒಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಈ ಮಾಯಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರ್ಫತಿರೋಧ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಜಯದ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಯಾ ಪಾಳೆಯಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ವಶಪಡಿಸುವತ್ತ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ''ವಿಜೇತರಾದವರು '' ಅಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದವರಾಗಿದ್ದರು.ಬಂಡುಕೋರರ ಈ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಖನಿಜಗಳೆಡೆ ಇವರ ಗಮನ ಹೋಯಿತು.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ [[ಚಿನ್ನ]] ಅಥವಾ [[ಬೆಳ್ಳಿ]];ಆದರೆ ಮಾಯಾ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಇದೂ ಕೂಡಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.ಕೇಂದ್ರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಅಥವಾ [[ಪೆರು]]ವಿನಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಯಾ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೇ ಆ ಮೂಲಕ ಮಾಯಾ ಜ್ಞಾನವೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು.ಅದೃಷ್ಟಾವಶಾತ್ ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಇವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Which?|date=January 2010}} <ref>"ದಿ ಎನಿಸಿಯಂಟ್ ಮಾಯಾ", ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ. ಶರೆರ್, ಲೊವಾ ಪಿ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಲರ್ ಕಾಂಟ್ರಿಬುಟರ್ ಲೋವ ಪಿ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸಲರ್, p126, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಫೊರ್ಡ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಬ್ ಪ್ರೆಸ್, 2006, ISBN 0-8047-4817-9</ref> ಮಾಯಾದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಇಟ್ಜಾದ ತಾಯಸಲ್ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಕೆಪ್ಟೆನ್ ನ ನಗರವಾಗಿದ್ದ ಕೊ'ವೊಜ್ ಗಳು ನಿರಂತರ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವಲ್ಲದೇ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನಿಂದ 1697 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸದ್ದಡಗಿಸಿಕೊಂಡವು. == ರಾಜಕೀಯ ರಚನೆಗಳು == ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾದ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪಾದ್ರಿ ಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ (''ಅಜವಿಲ್ '' ''ಅಜವ್ಲೆಲ್ '' ಅಥವಾ ''ಅಜವ್ಲಿಲ್ '' ಇದನ್ನು ಅನುವಂಶೀಯ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತಗಾರ ಅಜವ್ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು.(ನಂತರ ''ಕೆ ಯುವಲ್'' ''ಅಜವ್'' )ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.<ref>ಇವೆರಡೂ ಪದಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.(ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪೆಲೆಸ್ ಡೆ ಪಾಕ್ಸ್ಬೊಲೊನ್)ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಅಜ್ಟೆಕ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.ಅತ್ಯೋಚ್ಚ ಆಳರಸರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ-ಅಂದರೆ ಟಾಲ್ಹೊಟಾನಿ (ಟ್ಲಾಟೊನಿ) ಅಂಡ್ ಟ್ಲಾಹ್ಟೊಕ್ಯಾವೊಟ್ಸ್, ರೆಯ್ ಆರ್ ಮೆಗಾಸ್ಟಡ್ ಅಂಡ್ ರಿನೊ, ಸೆನೊರ್ ಆರ್ ಡೊಮಿನೊ</ref> ಇಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನು ದೊಡ್ಡವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಅಂದರೆ ಆಸುಪಾಸಿನ ಅದೇ ಗಾತ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.ನೆರೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೇ ಇಡೀ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೆಸರಿರುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅದು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ನಗರದ ಹೆಸರಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುವ ಆಳರಸರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ನರಂಜೊ ಇದು ಸಾಲ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶ (ಚಾನ್ ಚ್ 'ಎ'ನ್)ರಾಜ್ಯದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ವಕಬ್ನಾಲ್ ಅಥವಾ ಮಾಕ್ಸಾಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದು ವಿಶಾಲ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಹಕ್ ಸುಕ್ ನ ಭಾಗವೆನಿಸಿತ್ತು. ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಪದೇ ಪದೇ ದಾಳಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ತಮ್ಮ ಜಾಗೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಂಡರೂ ಅವು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ AD ವರೆಗೂ ಅಂದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ಣ ಪತನವಾಗುವವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದವು.ಈ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾ ರಾಜ್ಯಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಆನಂತರದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ರಾಜಕೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಈ ಮಾಯಾನ್ಸಿಟ್ಟ್ ಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾ ಸಮಾಜದ ವಿಶಿಷ್ಟ "ಸಂಸ್ಥಾನಿಕ ರೂಪಾವಳಿ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಇದು ಆಗಿನ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುರುಹುವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯು ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆಗಿನ ರಾಜಮನೆತನದ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.(ರಾಜಮನೆತನದವರು ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಜಾಗೆ,ಸಿಂಹಾಸನದ ಕೊಠಡಿಗಳು,ದೇವಾಲಯಗಳು,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗಾಗಿ ಆವರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಕಟ್ಟಡಗಳು)ಈ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜರ ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಜೀವಿಗಳು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದರೆನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.ಆಳರಸರು ಮತ್ತಿತರ ಮಹತ್ವದವರು ಇಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆ ಅದರಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರ ವಾಸದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬಗೆಗಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ತೋರಿದ್ದು ಕಂಡಿಲ್ಲ.ಅಲ್ಲದೇ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಟೆನೊಕ್ಟಿಟ್ಲಾನ್ ಬಗೆಗಿನ ಯಾವ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಮಾಯಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಗೃಹವಾಸಗಳು,ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಸುವ ಜನರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿನ ಉದಾತ್ತ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಜನರು ತಮಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿ-ಅಗತ್ಯ ಕೆಲಸಗಳ ಜನರನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಲ್ಲಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇವುಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ,ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದನದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಂಸ್ಥಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪತನದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಪೆಡ್ರಾಸ್ ನೆಗ್ರಾಸ್ ಅಥವಾ ಕೊಪಾನ್ ಘಟನೆಗಳು ನೆಲೆವಾಸಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ "ಸಾವು"ತಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಇವೆ. == ಕಲೆ == {{Main|Maya art}} [[ಚಿತ್ರ:Palenque Relief.jpg|thumb|upright|ಉಪ್ಕಲ್ ಕಿ'ನಿಂಚ್ ನಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪಲೆಂಕ್ವುಗೆ ಗಾರೆಯ ಲೇಪನದ ಪರಿಹಾರ]] ಹಲವರು {{Who|date=July 2009}}ಈ ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಕಲೆಯು ''ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಕಾಲಾವಧಿ'' ಯ(c. 250 ದಿಂದ 900 AD) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಪುರಾತನ ಹೊಸಜಗತ್ತಿನ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರಚನಾ ವಿಧಾನವು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗಾರೆ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಪಲೆಂಕ್ವುಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕೋಪನ್ ನ ಶಾಸನ ಸಭಾಭವನಗಳು ಉತ್ತಮ ಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದವು.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಖರ ವೀಕ್ಷಣೆ {{Citation needed|date=August 2009}}ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ.ಪುರಾತನ ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ {{Citation needed|date=August 2009}}ಒಂದು ಕಿಂಡಿಯಾಗಿ ಈ ಯುಗದ ಕಲೆಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿವೆ ಎಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷ ನಾಮಾಂಕಿತವನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆಗಿನ ಮುಂದುವರೆದೆ ಮಾಯಾ ಜಗದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಕೇವಲ ಕೆಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಮಡಿಕೆ-ಕುಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಸಿರಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ಬೊನಂಪಾಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದು ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ವೈಡೂರ್ಯ ಲಕ್ಷಣದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಈ ವಸ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಮಾಯಾ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಅಜುಲ್ ಮಾಯಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಅದು ಸದ್ಯ ಬೊನಂಪಾಕ್,ತಾಜಿನ್,ಕಾಕಾಸ್ಟಾಲಾ,ಜೈನಾ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಯಾ ನೀಲಿಯನ್ನು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು,ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಳೆದ ನಂತರ ಇದರ ಬಳಕೆ ಮಿತಿಗೊಂಡಿತು. ''ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ವಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಭಿತ್ತಿ'' ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಭವ್ಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.ಇದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಯಾನ್ ಬಾರ್ಟೊಲೊ ಬಳಿ ದೊರೆತ ಪುರಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ರಹಸ್ಯಲಿಪಿ ಭೇದನದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಯಾಯುಗದ ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರುಗಳು ಅವರ ಕೃತಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮೂದಾದದ್ದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. {{Clear|left}} == ವಿನ್ಯಾಸ == {{Main|Maya architecture}} ಮಾಯಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದಿದ್ದರೂ ಎಂದಿಗೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಆ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪ್ರಿ-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆ ಕಟ್ಟಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳುಳ್ಳ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಇದೇ ಕಾಲದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಗುಹಾಸ್ಥಳಗಳೂ ಸಹ ಮಾಯಾಯುಗದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಗುಹಾಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಜೊಲ್ಜಾ ಗುಹೆ, ನಾಜ್ ತುನಿಚ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಗುಹಾಸ್ಥಳ, ಅಲ್ಲದೇ ಕಾಂಡೆಲಿರಿಯಾ ಗುಹೆಗಳು, ಹಾಗು ಕೇವ್ ಆಫ್ ದಿ ವಿಚ್ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಗುಹೆ-ಮೂಲದ ಪುರಾಣಗಳೂ ಈ ಮಾಯಾದಲ್ಲಿವೆ. ಕೆಲವು ಗುಹಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮಾಯಾಯುಗದಂತೆ ಈಗಲೂ ಚಿಯಾಪಾಸ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಯಾ ಲಾಂಗ್ ಕೌಂಟ್ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಐವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡುವ {{Who|date=August 2009}}ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮರುಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೊಸ ಆಡಳಿತಗಾರ ಇಲ್ಲವೆ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಪುನಃ ರಚಿಸುವುದದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಟಿಕಲ್ ನಲ್ಲಿನ ನಾರ್ತ್ ಅಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್ ಸುಮಾರು1,500 ವರ್ಷದ ಹಳೆಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಯಾಕ್ಶಾನಲ್ಲಿ ಮೂರು ''ಅವಳಿ ಪಿರಾಮಿಡ್'' ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.(ಟಿಕಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಯಾಕ್ಶಾನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇದು ''ಬಾಕ್ತುನ್ '' ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.) ಹಲವು ನಿರಂತರತೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾಯಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ.ಮಾಯಾ ಯುಗದ ವಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು ಆಗಿನ ಪುರಾತನ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿ ಎನಿಸಿವೆ. === ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ === [[ಚಿತ್ರ:Acropolis del Norte.jpg|thumb|left|ನಾರ್ತ್ ಎಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್, ಟಿಕಾಲ್, ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]] ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದ ವಿವಿಧ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮಾಯಾಯುಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು {{Citation needed|date=August 2009}}ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು,ಅವರ ನಗರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆಲವೆಡೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸಮುಚ್ಚಯಗಳನ್ನು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉತ್ತರದ ಯುಕಾಟಾನ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಒಂದು ಮುನಸಿಪಾಲ್ಟಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಕಾರ ನೋಡಿ ಉಸುಮಾಕಿಂಟಾ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ಇದು ವಿಶಾಲ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಎರಾ ಮಾಯಾ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಾವಿಂದು ಅದರ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮತ್ತು ಒಡ್ಡುದಾರಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ತೆರೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಜನರ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು.ಇದರ ಮೇಲೆ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಶೈಲಿಯ ಗಾಢ ಪರಿಣಾಮವಿದೆ.ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಳಜಾಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಎರಡನೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆಯಿತು.ಆಗ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಗಳ ರಚನೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮವಾಗಿತ್ತು.ಅದೇ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶಾಲ-ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ಈ ಅಕ್ಷೀಯ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ನಿಕಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶುದ್ದ-ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು,ಬಾವಿಗಳು ಅಥವಾ ''ಜಲಮೂಲಗಳು '' ಇಂತಹವುಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನಗರಗಳು ಬೆಳೆದವು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ''ಸಾಸೆಬಿಯೊಬ್ '' (ಒಡ್ಡುದಾರಿಗಳು)ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಳದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೇದಿಕೆಗಳ ರಚಿಸಿ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಯಾ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಂತೆ ಹಳೆಯುದ್ದರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಇನ್ನುಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ನಗರಗಳ ಗುರುತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಟೆಟಿಚಾಕಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಟಿಲ ಕಂಬಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Tikal Ballcourt.jpg|thumb|right|ಬುಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಟ್ ಟಿಕೈ, ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]] ಮಾಯಾ ನಗರಗಳ ಹೃದಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಮಹತ್ವದ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜರ ಅರಮನೆ ಅಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್ ಬೃಹತ್ ಪಿರಾಮಿಡ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬಾಲ್-ಕೋರ್ಟ್ ಗಳ ಆವರಣಗಳಿದ್ದವು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ವಿಷಯದಂತೆಯೇ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸರೂಪದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಈ ತೆರನಾದ ದಿಕ್ಕು ನಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ಹೀಗೆ ಅದರ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮಾಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ದೇವಲೋಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಇದರೊಳಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರದ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ರಚನೆಗಳು ಉದಾತ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ,ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು,ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸ್ಮಾರಕಗಳು,ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಖಾಸಗಿತನ ನೀಡುವ ರಚನೆಗಳು ಇದರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಸರ್ವೆ ಸಾಧಾರಣ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಇರುತ್ತದೆ. === ಕಟ್ಟಡದ ವಸ್ತುಗಳು === ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾಯಾ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಕೊರತೆ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು.ಸಾಗಾಟ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಮೂಲವನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದರ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರ್ರಿಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಮಾಯಾ ರಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಿಂದಲೇ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುವ ಕಲ್ಲಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಗಟ್ಟಿಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಸುಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅರಳಿದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಾರೆಯಂತೆ ಬಳಸಿ ಘನಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಾರೆಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಅದರದೇ ಆದ ಗಾರೆ ತಯಾರಿಸಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರದ ತೊಲೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಯಾ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಬಗಳನ್ನು,ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾಯಾ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕಮಾನು ನಿರ್ಮಾಣ(ಇದನ್ನು "ಫಾಲ್ಸ ಆರ್ಚ್"ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.) ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಳಿ ಆಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ತೆರನಾದ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಸುಧಾರಿತ ಕಮಾನುಗಳು ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದೆಡೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾದವು.ಇವುಗಳು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತಾದವು. === ಟಿಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು === *'''ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳು''' ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ ರಚಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ,ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸದ ವೇದಿಕೆಯುಳ್ಳ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು,ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುವು ರೂಪಿಸಿದ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಅಂದರೆ ''ಜೊಮೊಂತ್ಲಿ '' ಇವು ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತವರ ಅಥವಾ ಬಲಿಯಾದವರ ರುಂಡಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಬಾಲ್ ಗೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳು. *'''ಅರಮನೆಗಳು ''' ವಿಶಾಲತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಂತಹವುಗಳನ್ನು ನಗರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಜನರ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತೃತ ದೊಡ್ಡ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡದ ವಿನ್ಯಾಸ ಅದರ ಕೊಠಡಿಗಳು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಚನೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇವು ಒಂದೇ ಅಂತಸ್ತಿನ ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡಗಳಾದರೂ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆವರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ವಾಸಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪುಟ್ಟದಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.ಅಲ್ಲಿರುವವರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಲೂಬಹುದಾದ ನಿರ್ಮತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. *'''ಈ ಗ್ರುಪ್ ಗಳ''' ನ್ನು ವಿಶಾಲ ವರಾಂಡಾಗಳುಳ್ಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಗತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸೌರಮಾನ ಘಟನೆಗಳು ಮೂಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ದಿನಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಸೂರ್ಯ ಚಲನೆ ಗತಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೀಕ್ಷಕರಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯು ಅದರ ಗಾರೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಇವು ಮಾಯಾ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಗ್ರುಪ್ ಈ ಎಂದು ಉಕ್ಸಾಕ್ಟುನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Palenque temple of the inscriptions.jpg|upright|thumb|ಪಲೆಂಕ್ವುನಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಸ್ ದೇವಾಲಯ,ಎತ್ತರ ನಿಲುವಿನ ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕಮಾನು]] *'''ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು''' . ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಬಹಳಷ್ಟು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಮಾಯಾ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರ ಜಾಗೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳ ಗುಂಬಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂಳುವ ಜಾಗೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವೆನ್ನುವ ವಾಡಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಪಿರಾಮಿಡ್ಸ್ ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಇನ್ನೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ El ಮಿರಾಡೊರ್ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಅಟ್ಟಣ ಅಥವಾ ಆಸರೆಯ ಭಿತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ತಿಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳೇ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಸುತ್ತಲೂ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಆಗಿನ ವಿಶೇಷತೆಗಳಾಗಿವೆ.ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ದೂರದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವವರಿಗೂ ಅದರ ಅಂದವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತಿವೆ.ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಿರ್ಮಿತ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಕಾರ-ರೂಪಗಳಿವೆ. *'''ವೀಕ್ಷಣಾಗವಾಕ್ಷಗಳು''' . ಮಾಯಾ ಕಾಲದವರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.ಗ್ರಹಗತಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಗೂ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಅಧಿದೇವತೆ [[ಶುಕ್ರ]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲತೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅವು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಲೋಕದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಕುಲ್ಕಾನ್ ನನ್ನು ಅವಲೋಕನಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ"ವೀಕ್ಷಣಾಗಾರಗಳು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅದರ ಬಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗದು.ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಅವಲೋಕನಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. *'''ಬಾಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ''' .(ಪ್ರಾಂಗಣದ ಆಕಾರಗಳು) ಇವುಗಳು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದವು.ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಬಾಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಮಾಯಾ ಯುಗದಾದ್ಯಂತ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಭವ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ರಚನೆ ಇದೆ. ಎರಡೂ ಕಡೆಗೂ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳುಳ್ಳ ದ್ವಾರಗಳ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದರ ಆಕಾರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ 'ಐ'ನ ರೂಪ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ ಮಾಯಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. == ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ == === ಬರವಣಿಗೆಯ ಪದ್ಧತಿ === {{Main|Maya script}} ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಬರವಣಿಗೆ ವಿಧಾನವು,ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಚಿತ್ರಲಿಪಿ'' ಯಾಗಿತ್ತು. (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌|ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ತ್]] ನ ಬರೆಹ ಶೈಲಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು)ಇದು ಅಕ್ಷರ ಲಿಪಿಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾರಿ '''ಸಾಂಕೇತಿಕ ಲಿಪಿ''' ಅಥವಾ (ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ)ಒಂದು''' ಚಿತ್ರಸಂಕೇತ''' ದ ಬರಹದ ಶೈಲಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆಯ ಚಿತ್ರ ಸಂಜ್ಞೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನಿವ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ನ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಬರೆಹದ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಹ ಸಾಂಕೇತಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಲಿಪಿಯು ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬುಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಅದೇ ವಿಧಾನದ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.ಅಥವಾ ಇವನ್ನು ಸೀಮಿತ ಸ್ಥಳೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಗಳು ಬರೆಹದಲ್ಲಿದ್ದವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ವಿಧಾನಗಳು ಉಬ್ಬುಶಿಲೆಯವಾಗಿದ್ದು (ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು)ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಲಿಪಿಯ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಶೈಲಿಯೆಂದರೆ ಮಾಯಾ ಬರೆಹದ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ನಾವು 200–300 BC.ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal | first = WA | last = Saturno | coauthors = Stuart D, Beltran B | year = 2006 | month = Mar 3 | title = Early Maya writing at San Bartolo, Guatemala | journal = Science | volume = 311 | issue = 5765 | pages = 1281–3 | pmid = 16400112 | doi = 10.1126/science.1121745 | ref = harv}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಶೈಲಿಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೂ ಒಳಗಾಗಿದ್ದವು,ಇವುಗಳೇ ಹಲವು ವಿಧಗಳಾಗಿ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪದ್ದತಿ ಎಂದರೆ ಜಪೊಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು (2006 ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಜಲ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಒಲ್ಮೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ.<ref>ಸ್ಕಿಡ್ ಮೊರ್(2006).</ref> ಆದರೆ ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಬರೆಹ ಶೈಲಿಯನ್ನು "ಎಪಿ-ಒಲ್ಮಿಕ್ ಲಿಪಿ"(ಒಲ್ಮಿಕ್ ನಂತರದ್ದು)ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಒಲ್ಮೆಕ್ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಬರೆಹದ ಮಧ್ಯದ ಶೈಲಿ ಇದಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ವಿಷಯದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಕಾಣಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ 5 ಜನವರಿ,2006 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಿಯೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಯಾ ಬರೆಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೊರೆತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು 400BC ಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಬರೆಹದ ಶೈಲಿಯು ಒಮ್ಲೆಕ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಚಲಿತೆ ಕಂಡ ಬಗೆಗೂ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ.<ref>ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 62 ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್ ಲೊರೆಂಜೊ ಟೆನೊಕ್ಟಿಕ್ ಲಾನ್ ನಲ್ಲಿನ ಒಲ್ಮೆಕ್ ಹತ್ತಿರ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಲವು ಪುರಾವೆಗಳು ಅಂದಾಜು 900 BC ಹಿಂದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಲ್ಮೆಕ್ ಶಾಸನ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.(ನೋಡಿ ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಜಲ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಇದನ್ನು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅವಶೇಷ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ನೋಡಿ (2006, ''ಪಾಸಿಮ್'' )</ref> ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬರೆಹ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.ಇನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಈ ಲಿಪಿಗಳು ನಿಗೂಢ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅದರ ಚಾಲ್ತಿಯ ನಂತರ ಮಾಯಾ ಲಿಪಿ ಬರೆಹಗಳೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.ಯುರೊಪಿಯನ್ ರು ಬರುವವರೆಗೂ ಮಾಯಾ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಾಲಾವಧಿಯು (c. 200 ದಿಂದ900)ಇದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲಾವಧಿ ಅನಂತರ ಹಲವು ಮಾಯಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕುಸಿತ ಕಂಡವು.(ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದಾದವು)ಮಾಯಾ ಬರೆಹಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ದಾಳಿಕೋರರು ಸಹ ಈ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಓದಲು ಕಲಿತಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟಾವಶಾತ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಗಳು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.ಮಾಯಾ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಈ ದಾಳಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.ಬರಬರುತ್ತಾ ಅದು ಕಳೆದೂ ಹೋಯಿತು.ಇದು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 10,000 ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಣಿ ಪಾತ್ರೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಮಾಯಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕಾಗದಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.ಅಂಜೂರು ಮರದ ತೊಗಟೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫಿಕಸ್ ''ಕೊಟಿನಿಫೊಲಿಯಾ '' ಮತ್ತು ''ಫಿಕಸ್ ಪಾಡಿಫೊಲಿಯಾ'' ಇವು ಮರದ ತೊಗಟೆಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಮಿಲ್ಲರ್ ಅಂಡ್ ತಾಬೆಯ್ (1993, p.131)</ref> ಈ ತೆರನಾದ ಕಾಗದ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಆಗ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ನಾಹೌತಲ್-ಅಂದರೆ ''ಅಮ್ಟಲ್ '' ಎಂಬ ಭಾಷೆಯೂ ಆಗ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಳೆ ಇದರೊಳಗಿತ್ತು.ಎರಡರ ಅಗಲ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ ಇದನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿಬಹುದಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಿತ್ತು.ಅಂದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ಅನಂತರ ವಿಜಯಿಯಾದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಪೂಜಾರಿಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿಯಿಂದ ಈ ಬರೆಹಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಿಶಪ್ ದೆ ಲಾಂಡಾ ಈ ಕೃತ್ಯವೆಸಗಿದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಮಾಯಾ ಸಂಕೇತಿಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಲು ಕೇವಲ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನೀಗ ಮಾಡ್ರಿಡ್,ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ ಮತ್ತು ಪಾರಿಸ್ ಕೊಡೀಸ್ ಗಳೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆಯ ಗ್ರೊಲಿಯ ರ್ ಕೊಡೆಕ್ಸ್ ನ ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ.ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳಿದ್ದರೂ ಖಚಿತತೆ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮಾಯಾ ನಿವೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪುರಾತತ್ವ ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯ ಕುರುಹುಗಳು ದೊರಕಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹಾಳಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ.ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ತೀರ ಹಾಳಾಗಿವೆ. ಸದ್ಯ ಗತಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕಳೆದು ಹೋದ ಮಾಯಾಯುಗದ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರವು ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು ದುರ್ಲಭ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 19 ನೆಯ ಮತ್ತು 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲೂ ಮಾಯಾ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಮತ್ತು ಖಗೋಳನ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳು ದೊರಕಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಸದ್ಯದ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ 1950 ರಿಂದ 1970 ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು.ಅದರ ನಂತರ ಹುಡುಕಾಟ ತೀವ್ರವಾಯಿತು. ವಿದ್ವಾಂಸರು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಯಾ ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದಲು ಶಕ್ತರಾದರು.ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾಯಾ ಬರೆಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾಲೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾವಾರು ತಜ್ಞ ಮೈಕೆಲ್ ಡಿ,ಕೊಯ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: :''"ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ನೆಲುಕುವಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಲೇಖನ ಲಿಪಿಯ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕ ಪಠ್ಯ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಿಕೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ನಾಲ್ಕೇ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳು ದೊರಕಿವೆ.ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ತೆರನಾದ ವಿಷಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನಿಲುಕದ್ದಾಗಿವೆ.(ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕಗಳಾದ 'ಪಿಲಿಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್)' ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊರಕಿದೆ."'' (ಮೈಕೆಲ್ ಡಿ. ಕೊಯ್, ''ದಿ ಮಾಯಾ'' , ಲಂಡನ್: ಥೇಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಡ್ಸನ್, 4ನೆಯ ಸಂ., 1987, ಪು. 161.) ಬಹಳಷ್ಟು ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಮಾಯಾ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಶಾಸನ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬುಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ದೊರೆತ ಶಿಲಾಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನಗಳು ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಳರಸರ ಯುದ್ಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಅವರ ಬದುಕಿನ ವಿವರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಅವಶೇಷಗಳು ಚಿತ್ರಲಿಪಿಲೇಖನಗಳನ್ನು ನಾವು ಅಂತಿಮ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯ ಮಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಾಯಾದ ನಂತರದ ಬದುಕನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. === ಬರವಣಿಗೆಯ ಸಲಕರಣೆಗಳು === ಪುರಾತತ್ವ ವಿಭಾಗ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ಕಲೆಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಮಾಯಾ ಕಲೆ ತೋರುವಂತೆ ಬ್ರಶ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೂದಲನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಹಕ್ಕಿಯ ಪುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೊಡೆಕ್ಸ್-ಶೈಲಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮಸಿಯ ಕೆಂಪು ಗೆರೆ ಬಳಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಪ್ರದೇಶ"ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಈ ವರ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. === ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ === ಮಾಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬರೆಹಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಮಾಯಾ ಕಲೆಗಳು ಆಳರಸರ ಸಿಲಿಕಿದಂತಾಗಿತ್ತು.ಅವರು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಬರೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ತಮ್ಮ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೆನ್ ಇಡುವ ಜೇಬುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಹಲವು ಆಳರಸರು ಬರವಣಿಗಾಗಿ ಅಪರೂಪದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಂಪಿಯ ಶೆಲ್ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಮಸಿ ಕುಡಿಕೆಗಳಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅಂಕಗಣಿತದ ಸೂತ್ರಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಷಾ ಸಂಕೇತಗಳ ಮತ್ತು ಶತಮ್ ಬಳಸಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡ ಗಣ್ಯರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ರೇಖಾಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹಲವೆಡೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಅದರಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಇನ್ನಿತರ ಆಭರಣದ ಅಲಂಕಾರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೆತ್ತನೆ ಬರಹದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಗಣಿತ == [[ಚಿತ್ರ:maya.svg|thumb|ಮಾಯಾ ಅಂಕಿ-ಸಂಖ್ಯೆಗಳು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಮಾಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಾಧಾರ 20 (ಇಪ್ಪತ್ತರ ಎಣಿಕೆ) ಮತ್ತು 5 ಅಂಕಿಯ ವಿಧಾನ (ನೋಡಿ ಮಾಯಾ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು)ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಪೂರ್ವ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಯವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ''ಸೊನ್ನೆ'' ಯನ್ನು 36BCಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದರು.ಲಿಪಿ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನೂರುಗಳು ದಶಲಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹವುಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಖಗೋಳದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಗತಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇನ್ನುಳಿದ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಮೆಸೊಅಮೆರಿನ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಇನ್ನಿತರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೌರಮಾನದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಳತೆಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದು ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ನ ತಳಪಾಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಈ ಗಣಿತ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 365 ದಿನದರ್ಶಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಆಯಾ ಋತುಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕುವರ್ಷಗಳ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯ ಮೇಲಣದ ಅಧಿಕವನ್ನೂ ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹೋಲಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ನ್ನು ಯುರೊಪಿನಾದ್ಯಂತ ರೊಮನ್ ರು 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 128 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್]] ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿದ್ದು 3257 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದ ತಪ್ಪೆಣಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == ಅಪರೂಪವೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ವ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪಿಕ್ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಒರಿಯನ್ ನೆಬುಲಾದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನವು ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಳು ಜಾಳಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವಿಗೂ ಸಮನಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೈದ್ದಾಂತಿಕವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಶೈಲಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಆಕಾಶದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅನಂತತೆಯನ್ನು ಒರಿಯನ್ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಲೆಗೂಡುಗಳು ಅವರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಬೆಳಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಒರಿಲಾ ನೆಬುಲಾದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿದು ಬರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಗಳು ಬರುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಕಾಶ ಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಈ ಮಾಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರು ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು.<ref name="Krupp1999">ಆಸ್ ಇಂಟರ್ ಪ್ರೆಟೆಡ್ ಬೈ{{harvnb|Krupp|1999}}.</ref> ಹಲವು ಪೂರ್ವ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ಲೆಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಎಟಾ ಡ್ರಾಕೊನಿಸ್ ಇವು ಲಾ ಬ್ಲಾಂಕಾದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿದಂತೆ ಯುಜೆಕ್ಸ್,ಮೊಂತೆ ಅಲ್ಟೊ ಮತ್ತು ಟಾಕಲಿಕ್ ಅಬಾಜ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಯಿತು. ಮಾಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯವರು [[wiktionary:zenial passage|ಜೆನಿಯಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ]]ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಬಾನಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳ [[ಸೂರ್ಯ]] ಚಲನೆ ಅದರ ಮೇಲ್ಮುಖದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ನಗರಗಳ [[ಅಕ್ಷಾಂಶ]] ರೂಪರೇಷೆಯು ಟ್ರಾಪಿಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದವು.ಇಲ್ಲಿನ ಜೆನಿಯಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಬಾನಿನಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಮರೂಪದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾಯಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಧುಮುಕುವ ದೇವರು ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=February 2007}} ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ ಕೊಡೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವು ಖಗೋಳ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದರ ನಿಖರತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.ಈಗಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ನೈಜತೆ ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.(ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ನಿಖರತೆಯು ಅದರ ಸಂಜ್ಞಾ ಕೊಡೆಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಯಾದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ [[ಶುಕ್ರ]] ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕತೆ == {{Main|Maya religion}} [[ಚಿತ್ರ:ChacDresden.jpg|thumb|right|ಗಾಡ್ ಕೆ, ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್ ]] ಅಜ್ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಕಾ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಚಕ್ರೀಯ ಮನೋವೃತ್ತಿಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನಗಳು ಖಗೋಳ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲದ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತುವುದನ್ನು ಆಗ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆತ್ತನೆ ಬರಹಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಅರ್ಚಕರು ಈ ಚಕ್ರೀಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಮುಂದಾಗುವ ಭವಿಷ್ಯದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾದಿಗಳಂತೆ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿಶ್ಚಿತ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆನ್ನುವುದು ಅವರ ಬಲವಾದ ನಂಬುಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಬಲಿದಾನವೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಮಾಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಕೈಕಾಲು,ತೋಳುಗಳ ಅರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಚಕರು ಭಕ್ತರ ಎದೆ ಬಗೆದು ದೇವರಿಗೆ ತ್ಯಾಗ ಬಲಿದಾನದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇತ್ತು. ಇಂತಹ ತ್ಯಾಗ-ಬಲಿದಾನದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಚಿತ್ರ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗುವುದನ್ನು ಕೊಡೈಸಿಸ್ ಅಥವಾ ಸೂಚೀಕರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಯಾಯುಗದ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಒಂದು ಭೂಮಿ,ಕೆಳ ಭಾಗದ ಪಾತಾಳಲೋಕ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಮಾಯಾ ಕೆಳಲೋಕವನ್ನು ಆಳವಾದ ಗವಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಳಮಟ್ಟದ ಸುರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಮರಣ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳೆತು ಹೋದ ಜೀವಿಗಳು ನಿಭಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯ (ಕಿನಿಚ್ ಅಹುವಾ) ಮತ್ತು ಇಟ್ಜೆಮ್ನಾ ವೃದ್ಧ ದೇವತೆಗಳು ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಆಕಾಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಗಾಡ್ ಎಲ್ ಪಾತಾಳಲೋಕದ ಅರ್ಚಿತ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶವು ಎಲ್ಲಾ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕಾಣಲು ಕಿಂಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಹಲವು ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳನ್ನು ಮಾಯಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಋತುಗಳ ಜಾರುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2009}} ಮಾಯಾ ದೇವತೆಗಳು ಅನಂತತೆ ಹೊಂದಿವೆ.ಅವುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಈ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಒಳ್ಳೆತನ ಮತ್ತು ಕೆಡುಕು ಮಾಯಾ ದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ದೇವರು ಕೇವಲ "ಒಳ್ಳೆತನ"ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋತುಗಳ ಸಂಭವಿಸುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಚಕ್ರೀಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಗೋವಿನ ಜೋಳ]]ದ ಇಳುವರಿ,ಬಗೆಗಿನ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಹೃದಯವು ಮಾಯಾ ನಂಬುಗೆಯಲ್ಲಡಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಯಾದ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ದೇವತೆ ಇದರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಮಾಯಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಯುವ ದೇವತೆಯು ಅದರ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ದೇವತೆಯು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾಯಾ ಯುಗದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಈ ಬಹುದ್ದೇಶಿತ ದೇವರುಗಳು ಗಣಿತೀಯ ಸೂತ್ರ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.{{Attribution needed|date=April 2009}}ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಏನು ಇದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರಣೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದೇವರೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಂದು ಅಂಕಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ಬಹುದ್ದೇಶಿತ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಯಾ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಿ 260-ದಿನದ ಚಕ್ರ,ಒಂದು 365-ದಿನದ ವೇಳಾ ಚಕ್ರ,ಇದು ಸೌರ ವರ್ಷ ತೋರಿದರೆ,ಇನ್ನೊಂದು ಚಾಂದ್ರಮಾನದ ಗತಿವಿಧಿಗಳ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಖಗೋಳದ ಸಂಯುತಿ ಕಾಲಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಮಾಯಾ ಯುಗಧರ್ಮವು ಹಿಂದಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ತಮಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.ಭವಿಷ್ಯದ ಚಕ್ರೀಯ ವೇಳೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾನ್ ಸಾಂತಾ ಕ್ರುಜ್ ನಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಮೇಲೂ ಮಾಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆ ಮಾಲಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕ'ಚೆ ಯು ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ {{Clarify|date=June 2008}}ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಧಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ.ಅದು ''ಅಜ್ಕ್ 'ಐಜೆ''' ಇದು 260-ದಿನಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಇಡುವ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ನ್ನು ''ಚೊ'ಲಿಕ್'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕೃಷಿ == {{Main|Maya diet and subsistence}} {{See also|Agriculture in Mesoamerica}} ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಪದ್ದತಿಗಳು ಪುರಾತನ ಮಾಯಾಯುಗದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಹಿಂದೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆ (ಪರ್ಯಾಯ)ಗಳನ್ನು ಅಂತರ ಕೃಷಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆ,ಸಂರಕ್ಷಿತ ಭೂಮಿ,ಅರಣ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ,ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಸಿರು ವನಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಶಕ್ತ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.ಈ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗವು ಇಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ಯೋಜನೆ ಅಳವಡಿಸಿ ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ವಿಭಿನ್ನ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.ಮಳೆಕಾಡಿನ ಭಾಗಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು.ಸಮಕಾನೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳಿದ್ದವು.ಪುರಾತನ ಮಾಯಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ಜಲಾನಯನಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ,ಗೆಣಸು,ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೀಜಗಳು,ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2500BC ಯಿಂದಲೇ ಕೃಷಿಗಾಗಿ [[ಅರಣ್ಯನಾಶ|ಅರಣ್ಯದ ಅಳಿವು]] ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:GuatemalaBajo IKO 20021215.jpg|thumb|upright|ಬಾಜೊದ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದಲ್ಲಿ ಮಬ್ಬು-ಬಣ್ಣದ IKONOS ಗಳ ಸಾಲು. ಬಾಜೊ (ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ). ಮಾಯಾ ಪತನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡದ್ದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡದ್ದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.ವಿರಳವಾಗಿ ಹಸಿರಿರುವ ಬಾಜೊಸ್ ನೀಲಿ-ಹಸಿರಿನಲ್ಲಿದೆ.]] ಸಮಕಾಲೀನರಂತೆ ಮಾಯಾ ಜನರು ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ಆಗಿನ ಕೃಷಿ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ವಿಧಾನಗಳು ಈಗಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.ಆಧುನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ,ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು,ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳು,ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಆಧುನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಒತ್ತಡಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಈ ಕೃಷಿ ಕಾಯಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. == ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಮಾಯಾಯುಗದ ಮರುಆವಿಷ್ಕಾರ == [[ಚಿತ್ರ:Nakbe str.JPG|thumb|ನಕ್ಬೆನಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗಪೂರ್ವದ ಮಿರಾಡೊರ್ ಬೇಸಿನ್ ಅರಮನೆಯ ರಚನೆ]] {{Ancient history}} ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರು ಈ ಪುರಾತನ ಮಾಯಾ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳ ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಪದ್ದತಿಗಳ ನಿಕಟ ಪರಿಚಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಶಪ್ ಡೆಗೊ ಡೆ ಲಾಂಡಾ ಅವರ 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬರೆಹ ಮತ್ತು 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬರೆಹಗಳು ಪುರಾತನ ಮಾಯಾಯುಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.ಹೀಗಾಗಿ 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಈ ಭಾಗಗಳ ಬಗೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ನೆರವಾಗಿವೆ.<ref>ಡೆಮಾರೆಸ್ಟ್, ಆರ್ಥುರ್. ಎನಿಸಿಯಂಟ್ ಮಾಯಾ: ದಿ ರೈಜ್ ಅಂಡ್ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಎ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಎ ರೇನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸಿವಿಲೈಜೇಶನ್. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2004 pg. 32-33.</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಜಾನ್ ಲೈಡ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಈ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಬರೆಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ,ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಪ್ಯಾನ್ಸಿಶ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಆತ 1839 ರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಆತ ಕೊಪಾನ,ಪಲೆಂಕ್ಯು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಜಾಗೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲೆಗಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಕ್ಯಾಥರ್ ವುಡ್ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿವರ ಕಲೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಅವರ ವಿವರಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಬೆಳೆದು ಅದು ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮೀಟರ್ ಗಳಡಿ ಇದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿವೆ. ಹಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಉಪಗ್ರಹ ಫೊಟೊಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅದು ಗೋಚರವಾಗುವ ಕೆಂಪು ಕಿರಣದ ದೃಶ್ಯಗೋಚರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳ ರಚನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಲೇಪನದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಕೆಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಆರ್ದೃ ಮಣ್ಣಿನ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ದೂರ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗೆಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಳುರಚನೆಗಳು ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ಕೆಲವು ಉಪಗ್ರಹ ಗೋಚರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಕಾಲೀನ ಯುಕಾಟಾನ್ ಪೆನುನ್ಸುಲಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು,ಚಿಯಾಪಾಸ್ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ)[[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲೀಜ್|ಬೆಲಿಜೆ]] ಕೂಡಾ ಮಾಯಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ. == ಮಾಯಾ ಸ್ಥಳವಿಶೇಷಗಳು == {{See also|List of Maya sites}} ಹಲವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾಯಾ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ,ಹಾಗು ಸಾವಿರಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದವುಗಳೆಂದರೆ: *ಕಾಲಕ್ಮುಲ್ *ಕಾಕುಯೆನ್ *ಚಿಚೆನಿಟ್ಜ್ *ಕೊಬಾ *ಕೊಮಾಲ್ಕಾಲೊ *ಕೊಪಾನ್ *ಡಾಸ್ ಪಿಲಾಸ್ *ಕಮಿಲಾಲುವು *El ಮಿರೇಡರ್ *ನಕ್ಬೆ *ನರಂಜೊ *ಪಲೆಂಕ್ವು *ಪೆಡ್ರಾಸ್ ನೆಗ್ರಾಸ್ *ಕ್ವಿರಿಗುವಾ *Q'ಉಮಕರಾಜ್ *ಸಿಬಲ್ *ಟಿಕಾಲ್ *ಉಕ್ಸಾಟುನ್ *ಉಕ್ಸ್ ಮಾಲ್ *ಯಾಕ್ಶಾ == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == *ಮಾಯಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಬಾಲ್ಯ *ಹುನಾಕ್ ಸೀಲ್ *ಮಾಯಾ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಿಗಳು *ಮಾಯಾ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ *ಮಾಯಾ ಪೌರಾಣಿಕತೆ *ಮಾಯಾ ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ಸ್ *ಪ್ರಿ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಮ್ಯುಜಿಕ್ *ಪ್ರಿಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮಾಯಾ *ಮೆಸೊಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿರಮಿಡ್ ಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು {{-}} == ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|30em}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{refbegin|indent=yes}} :{{cite book |author=Coggins, Clemency (Ed.) |year=1992 |title=Artifacts from the Cenote of Sacrifice Chichen Itza, Yucatan: Textiles, Basketry, Stone, Shell, Ceramics, Wood, Copal, Rubber (Memoirs of the Peabody Museum) |publisher=Harvard University Press |isbn= 0-873-65694-6}} : {{cite book |author=Culbert, T.Patrick (Ed.) |year=1977 |title=Classic Maya Collapse |publisher=University of New Mexico Press |isbn=0-826-30463-X}} : {{cite book|author=Drew, David |year=2004 |title=The Lost Chronicles of the Maya Kings |edition=New |publisher=Phoenix Press |location=London |isbn=0-753-80989-3}} : {{Cite news |author=Krupp, Edward C. |author-link=Ed Krupp |year=1999 |title=Igniting the Hearth |periodical=Sky & Telescope |issue=February |page=94 |url=http://pqasb.pqarchiver.com/skyandtelescope/access/886319051.html?dids=886319051:886319051&FMT=CITE&FMTS=CITE:PAGE&date=Feb+1999&author=E+C+Krupp&desc=Igniting+the+Hearth |accessdate=2006-10-19 |ref=harv |postscript=<!--None--> |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930222028/http://pqasb.pqarchiver.com/skyandtelescope/access/886319051.html?dids=886319051:886319051&FMT=CITE&FMTS=CITE:PAGE&date=Feb+1999&author=E+C+Krupp&desc=Igniting+the+Hearth |url-status=dead }} : {{cite journal|author=Love, Michael |year=2007 |month=December |title=Recent Research in the Southern Highlands and Pacific Coast of Mesoamerica |journal=Journal of Archaeological Research |volume=15 |issue=4 |pages=275–328 |publisher=[[Springer Netherlands]] |issn=1573-7756 |doi=10.1007/s10814-007-9014-y |accessdate=2006-02-01|ref=harv}} : {{cite book |author=Miller, Mary |coauthors= Simon Martin |year=2004 |title=Courtly Art of the Ancient Maya |publisher=Thames & Hudson |location=London |isbn=0-500-05129-1}} : {{cite book |author=Miller, Mary |coauthors= Karl Taube |year=1993 |title=The Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya |publisher=Thames and Hudson |location=London |isbn=0-500-05068-6}} : {{cite book |author=Reyes-Valerio, Constantino |year=1993 |title=De Bonampak al Templo Mayor: Historical del Azul Maya en Mesoamerica |publisher=Siglo XXI editores |isbn= 968-23-1893-9}} :{{cite book |author=Sharer, Robert J. |coauthors=Loa P. Traxler |year=2006 |title=The Ancient Maya |edition=6th, fully revised |location=Stanford, CA |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=0-8047-4817-9 |oclc=57577446}} : {{cite web |author=Skidmore, Joel |year=2006 |title=The Cascajal Block: The Earliest Precolumbian Writing |url=http://www.mesoweb.com/reports/cascajal.html |format=PDF |work=Mesoweb Reports & News |publisher=Mesoweb |accessdate= }} :{{cite book |author=Webster, David L. |year=2002 |title=The Fall of the Ancient Maya |publisher=Thames & Hudson |location=London |isbn=0-500-05113-5}} :{{cite book |author=Coe, Michael D. |year=1999 |title=The Maya|edition=Sixth |publisher=Thames & Hudson |location=New York |isbn=0-500-28066-5}} :{{cite web | url=http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17188 | title=Maya Ruins | publisher=[[NASA Earth Observatory]] | accessdate=2006-04-28 | archive-date=2008-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080924153029/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17188 | url-status=dead }} {{refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{refbegin}} *{{cite book |last=Braswell |first=Geoffrey E. |title=The Maya and Teotihuacan: Reinterpreting Early Classic Interaction |year=2003 |edition= |publisher=University of Texas Press |location=Austin, TX |isbn=0292709145 |oclc=49936017}} *{{cite book |last=Christie |first=Jessica Joyce |title=Maya Palaces and Elite Residences: An Interdisciplinary Approach |year=2003 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, TX |isbn=0292712448 |oclc=50630511}} *{{cite book |last=Demarest |first=Arthur Andrew |title=Ancient Maya: The Rise and Fall of a Rainforest Civilization |year=2004 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England; New York, NY |isbn=0521592240 |oclc=51438896}} *{{cite book |last=Demarest |first=Arthur Andrew, Prudence M. Rice, and Don Stephen Rice |title=The Terminal Classic in the Maya Lowlands: Collapse, Transition, and Transformation |year=2004 |publisher=University Press of Colorado |location=Boulder, CO |isbn=0870817396 |oclc=52311867}} *{{cite book |last=Garber |first=James |title=The Ancient Maya of the Belize Valley: Half a Century of Archaeological Research |year=2004 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, FL |isbn=0813026857 |oclc=52334723}} *{{cite book |last=Herring |first=Adam |title=Art and Writing in the Maya cities, AD 600-800: A Poetics of Line |year=2005 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England; New York, NY |isbn=0521842468 |oclc=56834579}} *{{cite book |last=Lohse |first=Jon C. and Fred Valdez |title=Ancient Maya Commoners |year=2004 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, TX |isbn=0292705719 |oclc=54529926}} *{{cite book |last=Lucero |first=Lisa Joyce |title=Water and Ritual: The Rise and Fall of Classic Maya Rulers |year=2006 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, TX |isbn=0292709994 |oclc=61731425}} *{{cite book |last=McKillop |first=Heather Irene |title=In Search of Maya Sea Traders |year=2005 |publisher=Texas A & M University Press |location=College Station, TX |isbn=1585443891 |oclc=55145823}} *{{cite book |last=McKillop |first=Heather Irene |title=Salt: White Gold of the Ancient Maya |year=2002 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, FL |isbn=0813025117 |oclc=48893025}} *{{cite book |last=McNeil |first=Cameron L. |title=Chocolate in Mesoamerica: A Cultural History of Cacao |year=2006 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, FL |isbn=0813029538 |oclc=63245604}} *{{cite book |last=Rice |first=Prudence M. |title=Maya Political Science: Time, Astronomy, and the Cosmos |year=2004 |edition=1st |publisher=University of Texas Press |location=Austin, TX |isbn=0292702612 |oclc=54753496}} *{{cite book |last=Sharer |first=Robert J. and Loa P. Traxler |title= The ancient Maya |year=2006 |edition=6th |publisher=Stanford University Press |location=Stanford, CA |isbn=0804748160 |oclc=57577446}} *{{cite book |last=Tiesler |first=Vera and Andrea Cucina |title= Janaab' Pakal of Palenque: Reconstructing the Life and Death of a Maya Ruler |year=2006 |publisher=University of Arizona Press |location=Tucson, AZ |isbn=0816525102 |oclc=62593473}} *{{cite web |title=Painted Metaphors: Pottery and Politics of the Ancient Maya |url=http://www.upenn.edu/almanac/volumes/v55/n28/maya.html |date=4/7/2009 |work=University of Pennsylvania Almanac |publisher=University of Pennsylvania |accessdate=2009-06-17}} {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Maya}} *[http://www.famsi.org/ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಸೊಮಿರಿಕನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, Inc (FAMSI)] *[http://www.mayaweb.nl/ ಮಾಯಾವೆಬ್ (ಡಚ್ ಅಂಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110011355/http://www.mayaweb.nl/ |date=2010-01-10 }} *[http://www.authenticmaya.com ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ, ಕ್ರ್ಯಾಡಲ್ ಅಫ್ ದಿ ಮಾಯಾ ಸಿವಿಲೈಜೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070718071547/http://www.authenticmaya.com/ |date=2007-07-18 }} *[http://worldmuseumofman.org/mayan1.htm ದಿ ಮಾಯಾ ಆಟ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219222757/http://worldmuseumofman.org/mayan1.htm |date=2010-02-19 }} *[http://www.nga.gov/exhibitions/2004/maya/lifeatcourt.shtm ಕೊರ್ಟ್ಲಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನಿಸಿಯಂಟ್ ಮಾಯಾ ಆಟ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725052215/http://www.nga.gov/exhibitions/2004/maya/lifeatcourt.shtm |date=2008-07-25 }} *[http://www.mexconnect.com/articles/539-primary-sources-of-maya-history-part-one ಪ್ರೈಮರಿ ಸೌರ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಮಾಯಾ ಹಿಸ್ಟರಿ- ಪಾರ್ಟ್ ಒನ್ ಬೈ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಎ. ಬಾರ್ನೆಟ್] *[http://www.mesoweb.com/ ಮೆಸೊವೆಬ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128233834/http://www.mesoweb.com/ |date=2011-01-28 }} ಬೈ ಜೊಯಲ್ ಸ್ಕಿಡ್ ಮೊರೆ. *[http://www.gomaya.com/glyph ದಿ ಡೇಲಿ ಗ್ಲಿಫ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121126015635/http://www.gomaya.com/glyph/ |date=2012-11-26 }} ಬೈ ಡೇವ್ ಪೆಂಟಾಕೊಸ್ಟ್. *[http://radio.echoditto.com/junglecast ಜಂಗ್ಲ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517065940/http://radio.echoditto.com/junglecast |date=2009-05-17 }} - ಪಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಬೈby ಎಡ್ ಬರ್ಬಾಡ್, ನಿಕ್ಕೊ ಮೆಲೆ, ಡೇವ್ ಪೆಂಟೊಸ್ {{Pre-Columbian}} {{DEFAULTSORT:Maya Civilization}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಯುಕೆಟಾನ್ ಪೆನುನ್ಸುಲಾದ ಇತಿಹಾಸ ]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ]] 7ikdsr6uufxeoobxq8y921wfbpnuf1b ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ 0 77423 1378311 1341135 2026-08-03T17:22:04Z ~2026-42925-27 100909 added the name of tee. nam. shankaranarayana in the list of janapada tajna awardees 1378311 wikitext text/x-wiki ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮೃಧ್ದ ಜಾನಪದವನ್ನೂ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಕಲೆಯನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಈ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ(೧೯೮೦). ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ==ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು== [[ಜಾನಪದ]] ಮತ್ತು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ, ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಲೆ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವುದು, ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಚಾರ ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳು. ==ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳು== ಅಧ್ಯಕ್ಷರೇ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಇವರ ಕಾಲಾವಧಿ ಮೂರುವರ್ಷಗಳು ಇವರೊಡನೆ ೧೦ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಕಾಲಾವಧಿ ಮೂರುವರ್ಷಗಳು. ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಸಹ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಒಬ್ಬರು ರಿಜಿಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬರು ವಿತ್ತಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯೋಜಿಸುವುದು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ಥಾಯಿಸಮಿತಿಗಳೂ ಉಪಸಮಿತಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಯೋಜನೇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು== #[[ಎಚ್.ಎಲ್. ನಾಗೇಗೌಡ|ಎಚ್.ಎಲ್.ನಾಗೇಗೌಡ]] ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ(೧೯೮೦-೮೭)<ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/dinamani/%E0%B2%8E%E0%B2%9A%E0%B3%8D-%E0%B2%8E%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%A1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-01-12 |archive-date=2016-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315135652/http://kanaja.in/archives/dinamani/%e0%b2%8e%e0%b2%9a%e0%b3%8d-%e0%b2%8e%e0%b2%b2%e0%b3%8d-%e0%b2%a8%e0%b2%be%e0%b2%97%e0%b3%87%e0%b2%97%e0%b3%8c%e0%b2%a1 |url-status=dead }}</ref> #[[ಎಸ್.ಕೆ.ಕರೀಂಖಾನ್]](೧೯೮೭-೯೦) #[[ಜೀ ಶಂ ಪರಮಶಿವಯ್ಯ|ಜಿ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ]](೧೯೯೧-೯೫)<ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/dinamani/%E0%B2%9C%E0%B3%80-%E0%B2%B6%E0%B2%82-%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%B6%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306010858/http://kanaja.in/archives/dinamani/%E0%B2%9C%E0%B3%80-%E0%B2%B6%E0%B2%82-%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%B6%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF |url-status=dead }}</ref> #ಎಚ್.ಜೆ.ಲಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ(೧೯೯೫-೯೮)<ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/dinamani/%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%8E%E0%B2%9A%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%9C%E0%B3%86-%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%A1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2014-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140403055505/http://kanaja.in/archives/dinamani/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%8e%e0%b2%9a%e0%b3%8d%e2%80%8c-%e0%b2%9c%e0%b3%86-%e0%b2%b2%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95%e0%b2%aa%e0%b3%8d%e0%b2%aa%e0%b2%97%e0%b3%8c%e0%b2%a1 |url-status=dead }}</ref> #[[ಕಾಳೇಗೌಡ ನಾಗವಾರ]](೧೯೯೮-೨೦೦೧)<ref>https://kanaja.in/archives/28648{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> #ಹಿ.ಶಿ.ರಾಮಚಂದ್ರೇಗೌಡ(೨೦೦೧-೨೦೦೪) #[[ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಭು ಹೆಗಡೆ]](೨೦೦೫-)<ref>http://www.sobagu.in/ಕೆರೆಮನೆ-ಶಂಭು-ಹೆಗಡೆ-2</ref> ==ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು== ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಪಾದನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವನೀಡಿದೆ. ಜಾನಪದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಎಂಬ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧೆಡೆ ನಡೆವ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡುವ ಜಾತ್ರೆಯ ಮಾಲಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಶಿಷ್ಟಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನೂ ತೆರೆದು ತೋರಿಸುವ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಜನಪದಕ್ಕಾಗಿದುಡಿದ ಮಹನೀಯರ ಬಗ್ಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧವಾದ ವಸ್ತುವಿಷಯ, ಸಂಕಿರಣ, ಕಮ್ಮಟ, ಕಾರ್ಯಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿವರ ನೀಡುವ ಜಾನಪದ ಸಮಾಚಾರ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ೧೯೯೫ ರಿಂದ ಅನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ.ಪುಸ್ಥಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು, ದೊಡ್ಡಾಟ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಜಾತ್ರೆ-ಆಚರಣೆಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಡಿಯೋ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಭಂಡಾರವೇ ಇದೆ. ==ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು== ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣ, ಕಮ್ಮಟ, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ *[[ಜಾನಪದ ಆಟ|ಜನಪದ ಆಟಗಳು]] *ಜಾನಪದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೆಲೆಗಳು *ವೃತ್ತಿಗಾಯಕರ ಮೇಳ *ವಾದ್ಯಸಮ್ಮೇಳನ *ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಲಾವಣಿ ಸಮ್ಮೇಳನ *ನವರಾತ್ರಿ ಜಾನಪದ ರಂಗೋತ್ಸವ *ಆದಿವಾಸಿ ಜಾನಪದ ಕಲಾಮಹೋತ್ಸವ *ರೈತ ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ *ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣ *ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು *ಗೀಗೀ ಸಂಭ್ರಮ *ಮೂಡಲವೈಭವ *ಹೊಯ್ಸಳ ವೈಭವ *ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ *ವೀರ ಜಾನಪದ *ಮಹಿಳಾ ಜಾನಪದ *ಪರಿಸರ ಜಾನಪದ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯವಲಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ(ತಂಜಾವೂರು, ನಾಗಪುರ) ನೆರವು ಪಡೆದು ಅನೇಕ ಕರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಅಕಾಡೆಮಿ ಜಾನಪದಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವುದು, ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಜಾನಪದತಜ್ಞ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವುದು. ಇಂಥ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ ==ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು== #ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ -ಪ್ರ.ಸಂ.ಎಸ್.ಕೆ.ಕರೀಂಖಾನ್ #ಜಾನಪದ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳು -ಸಂ.ಶ್ರೀಕಂಠ ಕೂಡಿಗೆ #ರತ್ನತ್ರಯರು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ -ಸರಸ್ವತಿ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ==ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಕೃತಿಗಳು== ==ಅಕಾಡೆಮಿ ಹೊರ ತಂದಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು== *ಜಾನಪದ ಗಂಗೋತ್ರಿ *ಜಾನಪದ ಸಮಾಚಾರ ==ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು== ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.<ref>http://kannada.oneindia.com/news/2005/08/20/award.html</ref> [[File:A.V.Navada.JPG|thumb|upright|ಎ.ವಿ.ನಾವಡ]] [[File:Vivek Rai 1.jpg|thumb|upright|ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ್ ರೈ]] ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು: # [[ಎ. ವಿ. ನಾವಡ]] # [[ಸೋಮಶೇಖರ ಇಮ್ರಾಪೂರ]] # [[ಸಿ.ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್]] # [[ಹಿ. ಚಿ. ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ]] # [[ಎಂ. ಎನ್. ವಾಲಿ]] # [[ಪಿ.ಕೆ.ರಾಜಶೇಖರ]] # [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ]] # tee. nam. Shankaranarayana # [[ಮತಿಘಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] # [[ದೇವೇಂದ್ರಕುಮಾರ ಹಕಾರಿ]] # [[ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]] # [[ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ]] # [[ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ್ ರೈ]] # [[ಮುದೇನೂರು ಸಂಗಣ್ಣ]] # [[ಜಿ.ಬಿ.ಖಾಡೆ]] # [[ಬಸವರಾಜ ಮಲಶೆಟ್ಟಿ]] # [[ಡಿ.ಕೆ. ರಾಜೇಂದ್ರ]] # [[ಮೈಲಹಳ್ಳಿ ರೇವಣ್ಣ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು]] 4lv2q1da98v5d7ollv1s0nhutmji98o ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿ 4 90682 1378318 1377438 2026-08-03T19:45:36Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-32 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1378318 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೧:೧೫, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೮, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೧೫, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> ko2o5guxqj2u8oahnwo7o1ecesjsn2f ಕುಂಚಿಟಿಗ 0 108296 1378313 1342499 2026-08-03T17:45:31Z ~2026-42722-85 100911 /* ಅಳುವನವರು */ ಕುಲದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ & ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲದೇವರು 1378313 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ದೇವಗಿರಿ ಮತ್ತು ವಾರಂಗಲ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ 101 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಂತರ ಅಲ್ಲೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 11, 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಂತಹ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ನಂದನಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟು ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಸಿ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಎಲ್ಲ ಕುಲಗಳಿಗೂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆಗ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವರನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟೆಮನೆಯಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಜೀವಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಕುಲಗಳ ಮೂಲಪುರುಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೆ ಕಡೆ ಚದುರಿದರು. ಹೀಗೆ ಚದುರಿದ ಕುಲಗಳ ಜನರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಕೇಲುಗಳು, ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆದೇವರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಅದನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿ ಅದನ್ನೆ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮನಿಸಿ ಆ ಊರು ಅಥವಾ ಆ ದೇವಾಲಯ ವೇ ಕಟ್ಟೇಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೇಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಗಳಿಗೂ ಜಂಗಮ (ಸ್ವಾಮೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಗುರುಗಳು ಇದ್ದರೆಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆ ಗುರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಗುರುಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜೀವನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಗುರುಮನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲರು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅನುಕೂಲ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಇರುವ ಕಡೆಯಲ್ಲೆ ಮುಖ್ಯಮನೆದೇವರುಗಳು ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಾವಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೇವರುಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಇಷ್ಟದೇವರಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಇದನ್ನೆ ಕೆಲವರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ದೇವರುಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಕತ್ತಲೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಬಂಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಬಂಡಿಗಳ ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲು ಆ ಬಂಡಿಗಳೆ ದೇವರೆಂದು ಆ ಬಂಡಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂಡಿಮನೆಯೆಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕಾಲನಂತರ ಕುಲಗಳ ಇನ್ನಿತರೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಲವೊಂದೆ ಆದರೂ ನಾವು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಆ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಾಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಕ್ಕು ಒಂದು ಗಂಡುದೇವರು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಲವತ್ತು ಐವತ್ತು ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕುಲಗಳ ಎರಡು ದೇವರುಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಊರಿನಲ್ಲೂ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಓಡಾಡಲೂ ಕಷ್ಟಪಡುವಾಗ ಆಗ ಹೇಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮೈ ಜುಂ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶ್ರದ್ದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪದಗಳೆ ಸಿಗದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಾವು ಮದುವೆ ಆದ ಮನೆಯವರ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಅದೇ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮುಂದುವರೆಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಅವನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಉಂಟು. ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಿಳಿಯದೆ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಿರುವ ಕಡೆ ಅಥವಾ ತಾವಿರುವ ಕಡೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ದಿಂಡಿಗಲ್ ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹ ದೂರದ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬರಲಾರದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮುಂದೆ ನೀವು ನೋಡುವ ಮನೆದೇವರುಗಳ ಲೀಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಭಾಗದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವವರು ಕೆಲವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕು ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್ನು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಮನೆದೇವರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯೂರು, ಸಿರಾ, ಮಡಕಸಿರಾ, ಪಾವಗಡ, ಮಧುಗಿರಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ, ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಹೊಸದುರ್ಗ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. = ಇತಿಹಾಸ = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ ಶ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ “ವಾರಂಗಲ್” ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವಾದ ತೆಲಂಗಾಣ ಸೀಮೆ) ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಇಂತಹ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರೂ ಇವರ ಬಂಧುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವಾರು “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ವೃತ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇವರ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕುಂಡುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 100ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳಿದ್ದವು (ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಜಲದೇನವರ ಕುಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). ಅಲ್ಲಿನ”ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರುತಮ್ಮವಿವಿಧ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಕುಲ ಕಸುಬಿನ (ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಒಕ್ಕಲುತನವನ್ನು ಕುಂಡುಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಲ ಕಸುಬು ಎಂದು ಭಾವಿಸದಿರುವುದು! ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ತಮಗೆದಿನಬಳಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ದೇವಗಿರಿ ಬಣ್ಣದಸೀರೆ, ಮತ್ತಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಶತ್ರು ಕಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ === ಗಡಿ ಭಾಗದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯ ಎನ್ನುವವರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರಾದ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ದೇವಗಿರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನವಾಬ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ. ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ ಊರಿನ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ. ಆಗ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನಾಂಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒದ್ದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಮುರಿದು ಹೊಯಿತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಓಡಿಹೋದರು. ನವಾಬ ಕುದುರೆ ಹತ್ತಿ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. ಅವರ ಪೈಕಿ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ನವಾಬನಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದಳು. ನವಾಬ ಮಿಕ್ಕವರಿಗಾಗಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. === ಮಹಾಪ್ರಯಾಣ === ನವಾಬನ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ನವಾಬನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ 47 ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ಜನ, ದನ, ಹಸು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕರವನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದೊಂಬರವನು ಹೊಂಗೆಮರ ತೋರಿಸಿದರು. ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಹೊಂಗೆ ಮರ ಮತ್ತು ಜೊಂಡಿನ ನೆರವಿನಿಂದ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗರು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ರಭಸದಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಅಡ್ಡವಾಯಿತು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ನವಾಬರ ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ “ಕುಂಡುಟಿ” ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಯಿತು. === ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಸಹಾಯ: === ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವ ವಿಧಾನ ತೋಚದೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಅಲ್ಲೆ ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುರುಬಗೌಡನೂಬ್ಬನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನನ್ನು ನದಿ ದಾಟುವ ಪರಿ ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳದಾಗ, ಆತ “ನಿಮ್ಮನ್ನು ನದಿ ದಾಟಿಸಿದರೆ ನನಗೇನು ಲಾಭ” ಎಂದು ಆತ ಕೇಳಿದ. ಆ ಮಾತಿಗೆ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಹಾಗು ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜ ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ಮರಿಸುವ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರಂತೆ ಆತ ನದಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ನದಿಯ ರಭಸ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿದರು. “ಕುಂಡುಟಿ” “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಆಗ ಮುಖಂಡರಾದ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ತಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿಸಿದ ಅ ಮಹೋಪಕಾರಿಯನ್ನು “ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯ”ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಾದ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮನನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಿದರು. ಆತನ ಕುಲವನ್ನು ಜಲದೇನವರು ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದ “ಕುಂಚ”ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ”ಕುಂಚ”ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ”ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜವನ್ನು “ಕುಂಚಿಟಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ “ಕುಂಚ”ದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ”ಕುಂಡುಟಿ”ಜನಾಂಗ “ಕುಂಚಿಟಿ” ಜನಾಂಗವಾದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ “ಕುಂಚಿಟಿ”ಯಿಂದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ” ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಿದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನನಂದನ ಹೊಸೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1300ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಕತೇಯರ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ,ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅನಾಥರಾದರು. == 140 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ: ಕುಂಚಿಟಿಗ ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭ: == ===ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಭುಗಳ ಬಂಧುಗಳಾದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಭಂಡಾರ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸಂಗಮರಾಯರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಹಕ್ಕರಾಯ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕರಾಯ ಕುಟುಂಬ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತರಾಗಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ದೂರದ ಆನೆಗೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪದ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ ತೀರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ ದೊರವಾಡಿ(ಈಗಿನ ಹಂಪೆ)ಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ, ಡಿಂಡಿಗಲ್ ಹಾಗು ತೆಣಿ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನು ಮಧುರೈಯ ಮಾಂಡಳೀಕರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು “ನಾಯಕ”ರೆಂದೂ ಕರೆಯುತಾರೆ. ಇವರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಕರ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ===ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಮತ್ತು ತಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ, ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಂಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಜನತೆ ತಮ್ಮ ಆಯಾಗಾರ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗನಾಣ್ಯ, ಪಶು, ಧಾನ್ಯ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೂರದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ತುಂಬಾಡಿ ಪೆಮ್ಮಿಗದೇವರಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೆನಗೊಂಡ ರಾಜ ಅನೆಗೊಂದಿಜಗದೇವರಾಯರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಕಂಪಣರಾಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಸಾಮಂತ ರಾಜರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪಮತ್ತು ಇವರ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ. ಇವರು ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ತಾಡಿಯನ್ನು ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಪತಿರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪರ ಮರಣಾನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ದೇವಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ===ಕೊಂಡವಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ಸಮೀಪದ ಬಡುವಲವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಚದುವಲರಾಯರ(ಜನತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದ ಹೆಸರು ಬಡುವಲರಾಯ) ವಂಶಸ್ಥರು, ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ, ಕೊಂಡವಾಡಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡರ ಮಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಮಾರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹೋದರರು ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪುರವರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಜಯಮಂಗಲಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ.1399ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧುಗಿರಿ ಮತ್ತು ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಕೂಡಾ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಸಾಮಂತರಾದ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಾಜ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ ಮಧುಗಿರಿ (ಆಗಿನ ಮದ್ದಗಿರಿ)ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ. ಬಿಜ್ಜವರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಂಶದವರು ಆ ನಂತರ ಮಧುಗಿರಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕೂಡಾ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. =ಬೆಡಗುಗಳು= ಕುಂಚಿಟಿಗರ 48 ಕುಲಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮ್ಮ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿ, ಗಿಡಮರಬಳ್ಳಿ, ದವಸಧಾನ್ಯ, ರಾಜಮನೆತನ, ಸೈನಿಕ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಡುಟಿಗಳು ವಾರಂಗಲ್ ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು 110 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು. ==ಅಂಡೇನವರು== ಉಂಡೇನವರು ಮನೆದೇವರಾದ ಅರೆರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ. ವಜ್ಜನಕುರಿಕೆ, ಕೋಳಾಲ ಹೋಬಳಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಳಿಯಾರರು ಕೂಡ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಂಡೇನವರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಂಡೇನವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೊರೆಸಿದ್ದಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಬೆಟ್ಟ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ Sri Andisamy(ಶ್ರೀ ಆಂಡಿ ಸಾಮಿ) Oorkoundanpatti, Nilakattai Dindigal Dist. TN Sri Sandanadevi(ಶ್ರೀ ಸಂಧಾನ ದೇವಿ) K.Pudupatti, Kodai Road, Uthamapalayam Tq. Theni Dist. TN ==ಅಟ್ಟೇನವರು== ಕುಂಚಿಟಿಗ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಮನೆದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ, ಈಚಲಡ್ಡಿ,ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು:- ಜಲಧೇನವರು,ಹಾವಿನವರು ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟೇನವರು. ಅಟ್ಟೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರಮಾಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಬಸಲೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸಕೆರೆಯ ಎಲೆಯವರು ಕುಲದ ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಮಡಕಾಶಿರಾದಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 3-4 ಕಿ ಮೀ ಹೋಗಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಾಜಿಯ ದೇವಾಲಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡು ದೇವರಾದ ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತಿರುಮಲದೇವರಹಳ್ಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಮನೆದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಒಮ್ಮೆ ಮನಸಿಟ್ಟು ಓದಿ. ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈರಹಾಲಪ್ಪ ಏಳುಗೂಡಿನ ದನಗಳನ್ನು ತುಂಬಾಡಿ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ ನಾಗಸಾನಿಯ ಮಗಳು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚಿಸಿದಳು.ದೊರೆ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಕೇಳದೆ ಹಠಮಾಡಿದಳು. ಆಗ ಮಗಳ ಆಸೆಯಂತೆ ಸೇವಕನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಈರ ಹಾಲಪ್ಪನನ್ನು ಕರೆದರು ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.ದೊರೆಯು ಕೋಪಗೊಂಡು ಕೊಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಚಪ್ಪಲಿ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ತೊಡಿಸುವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ನರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಎಂದು ರಾಜ ಹೇಳಿದನು, ಅದರಂತೆ ಹೊಸ ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆತನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ದೊರೆ ಉಡುಗೊರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಾರ ತೊಡೆಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಮೋಸದ ಮಾತಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಗುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟರು. ದೊರೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಚಪ್ಪಲಿತೊಡಿವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿ ನರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ್ದ “ಹಾಲ-ಜೂಲ”ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆಬಳಿದುಕೊಂಡು ಈರ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದವು. ಮಾಳಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಅತ್ತೆ ಹತ್ತಿಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನೀರುಕುಡಿಯಲು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿಲುಮೆ ತೋಡಿದಾಗ ಅತ್ತೆಯ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು,ಮಾಳಮ್ಮನ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬಂತು. ಆಗ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಏನೋ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಳವಳಗೊಂಡಳು. ಆಗ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ಬಂದು ಆಕೆಯ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಡನ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಆತನ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುವುದಾಗಲಿ ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ಕುಲದವರಾದ ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಹೀಗಲೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅಗಲಿ ಇರಲಾರೆನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ” ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ “ಮಾಡಿದರು.ಎಲ್ಲರು ಮುಂದೆ ನಮ್ಮಗತಿಯೇನು ಎಂದು ಪ್ರಾಥಿಸಿದಾಗ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲ ಕೈ ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಪಾಡುತ್ತೆನೆ ಎಂದಾಗ ಕೈ ಗುರುತನ್ನೇ ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಳಗಿನ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ “ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸವರು” ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯೆ ದೇವರು ಯಾವುದೇ ಬೇಧವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಆಟಆಡುವಾಗ ಮಳೆಬಂದು ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿರ ಬೇಕಾದರೆ ಹಳ್ಳ ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಆಗ ಸೋದರರು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಆಟ ಆಡಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹುಡುಗಾಟದಂತೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿದರು, ಅಣ್ಣ ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಗೋಪುರದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣನ ಸಂತತಿ ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ತಮ್ಮನ ಸತತಿ ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸಿಲಿನವರಾದರು. ಅಟ್ಟೆನೋರ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳುಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು, ಏಳುಬಂಡಿಗಳಿವೆ. 1.ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಳವನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 2.ಮಡಕಸಿರಾ ಹತ್ತಿರದ ರಾಡಲಪಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 3. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬುರುಗುಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿರ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 4. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ನೇರಲೆಕೆರೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 5.ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮರಿತಿಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 6.ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕುಂದಲಗೂರ ಹಟ್ಟಿಲಕ್ಕಮ್ಮ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 7 ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಿರೆತೀರುಪೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಉರಲ್ಲಿ ಇರದೆ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.ಈ ತಾಯಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪಳು. ಆಡಂಬರ, ಉತ್ಸವ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಮಹಾ ತಾಯಿ. ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳಿವೆ. ದೇವಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಭದ್ರಾವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿದಿರ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಂದು ಆ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಕ್ಕಿಯ ತಂಬಿಟ್ಟನ್ನು ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ತವರುಮನೆಯಾದ ಹೊಸಕೆರೆ ನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪೂಜಾರರ ಮನೆಯಿಂದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ,ಸೀರೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು. ರಾತ್ರಿಯಿಡಿ ದೇವಿಗೆ 24 ಅರೆ ಮತ್ತು ಘಂಟಘೋಶದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊOಡಿರುತ್ತಾರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕರಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬOದು ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು, ಗುಡಿಗೌಡರು, ಯಜಮಾನರು, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ನೆಂಟರು ಸಮೇತ ಕರಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿ ಜಲಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಏಳು ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು ಎಂದು ಸದ್ದು ಗದ್ದಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಓಡಿಸುಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರ್ ಮಾಳಕ್ಕ ಬಂಡಿ ಓಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಡಿತೆಗಿವುದು, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 2)ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಈಚಲಡಿ ಮಡಕಶಿರಾ ತಾ. ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, AP 3)ಶ್ರೀ ಜಲದಿಬೊಪ್ಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣಪುರ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ==ಅರಳೇನವರು== ==ಅರಸನವರು== ==ಅಲ್ಪೇನವರು== =ಅಳುವನವರು= ಕುಂಚಿಟಿಗ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಕುಲ ಅಥವಾ ಬೆಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಅಳುವನವರ' ಕುಲವು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರ ಮೂಲ ಪುರುಷನಾಗಿ ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆಗೆ ಸೇರಿದ ಗುಜ್ಜಾರಹಳ್ಳಿ ಯಜಮಾನರು ಹಾಗು ಗುರುಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಾರೆ</ref> ಕುಲದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ * '''ಮೂಲ ಪುರುಷ:--''' ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ ಹೋಬಳಿ, ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮೂಲದ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಅಳುವನವರ ಕುಲದ ಮೂಲ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:--''' ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು/ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮುಖಂಡತ್ವ ವಹಿಸಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಅಳುವನವರು (ಆಳುವವರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. * '''ನೆಲೆಗಳು:-- ತಡಕಲೂರುಕಟ್ಟೆಮನೆ''' ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ,ಲಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ '''<u>ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ</u>,''' ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅರಸೀಕೆರೆ '''<u>ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೂನಿಕೆರೆ '''<u>ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲದೇವರು * '''ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳು:--''' '''ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೂನಿಕೆರೆ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ),'''ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಅರಸೀಕೆರೆ ,ನಿಡಗಲ್ಲು ಹೋಬಳಿ ,ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕ್ ,ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ) , ಶ್ರೀ ಕಾಟಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, '''ಶ್ರೀ ಭೂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ'''. * '''ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವಗಳು:--''' ಕುಲದೇವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಅಳುವನವರ 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು , ಗಂಗಾಪೂಜೆ, ಜಲದಿ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ತೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು:--''' ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕುಲದ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. =ಅಷ್ಟೇನವರು= =ಆವಿನವರು= =ಉಂಡೇನವರು= =ಎಮ್ಮೇನವರು= =ಎರಡು ಕೆರೆಯವರು= =ಒಳಕಲ್ಲು= =ಕಂಬಳಿಯವರು= =ಕಕ್ಕೇನವರು= =ಕಠಾರದವರು= =ಕರಡೆನವರು= =ಕಾಗೇನವರು= =ಕೊಗ್ಗೇನವರು= =ಗರಿಕೇನವರು= =ಗಾಳೇನವರು= =ಗುಡಿಯವರು= =ಗೋಣೆನವರು= =ಜರಿಯವರು= ಜಲದೇನವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾವಿನವರು ಮತ್ತು ಹಟ್ಟೆನವರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು. ಜಲದೇವರು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಾ ತಾಲೂಕು ಬೆಜ್ಜಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಜಲದೀ ಬೊಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಕೊಮ್ಮರೆನಹಳ್ಳಿಯ ಬೀರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಬೇವಿನಾಳಮ್ಮ ನನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. =ಜಾನಕಲ್ಲೋರು= =ಜೀರಿಗೆನವರು= =ದಮಗತ್ತಿಯವರು= =ದಸಲೇನವರು= =ಧಾನ್ಯದವರು= =ಬಡವನವರು= =ಬಸಲೇನವರು= =ಬೆಳ್ಳೆನವರು= =ಮಾಣಸೇನವರು= =ಮಾಯಿನವರು= =ಮೀಸ್ಲೇನವರು= =ಯರ್ರೇನವರು= =ಯಲೆಯವರು= =ರಾಗೇನವರು= =ರಾವುತದವರು= =ವನಮನವರು= =ವುಳ್ಳೇನವರು= =ಶೆಟ್ಟೇನವರು= =ಸಹಸ್ರದವರು= =ಸಾರಂಗದವರು= =ಸೂರೇನವರು= =ಹಾಲೇನವರು= =ಹುತ್ತದವರು= =ಹುಳಿಯಾರರು= == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 3pye60djvts0o17qtl5whttjw575tof 1378316 1378313 2026-08-03T18:57:34Z ~2026-42897-43 100914 /* ಅಳುವನವರು */ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು 1378316 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ದೇವಗಿರಿ ಮತ್ತು ವಾರಂಗಲ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ 101 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಂತರ ಅಲ್ಲೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 11, 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಂತಹ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ನಂದನಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟು ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಸಿ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಎಲ್ಲ ಕುಲಗಳಿಗೂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆಗ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವರನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟೆಮನೆಯಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಜೀವಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಕುಲಗಳ ಮೂಲಪುರುಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೆ ಕಡೆ ಚದುರಿದರು. ಹೀಗೆ ಚದುರಿದ ಕುಲಗಳ ಜನರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಕೇಲುಗಳು, ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆದೇವರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಅದನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿ ಅದನ್ನೆ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮನಿಸಿ ಆ ಊರು ಅಥವಾ ಆ ದೇವಾಲಯ ವೇ ಕಟ್ಟೇಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೇಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಗಳಿಗೂ ಜಂಗಮ (ಸ್ವಾಮೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಗುರುಗಳು ಇದ್ದರೆಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆ ಗುರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಗುರುಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜೀವನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಗುರುಮನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲರು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅನುಕೂಲ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಇರುವ ಕಡೆಯಲ್ಲೆ ಮುಖ್ಯಮನೆದೇವರುಗಳು ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಾವಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೇವರುಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಇಷ್ಟದೇವರಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಇದನ್ನೆ ಕೆಲವರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ದೇವರುಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಕತ್ತಲೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಬಂಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಬಂಡಿಗಳ ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲು ಆ ಬಂಡಿಗಳೆ ದೇವರೆಂದು ಆ ಬಂಡಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂಡಿಮನೆಯೆಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕಾಲನಂತರ ಕುಲಗಳ ಇನ್ನಿತರೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಲವೊಂದೆ ಆದರೂ ನಾವು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಆ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಾಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಕ್ಕು ಒಂದು ಗಂಡುದೇವರು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಲವತ್ತು ಐವತ್ತು ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕುಲಗಳ ಎರಡು ದೇವರುಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಊರಿನಲ್ಲೂ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಓಡಾಡಲೂ ಕಷ್ಟಪಡುವಾಗ ಆಗ ಹೇಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮೈ ಜುಂ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶ್ರದ್ದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪದಗಳೆ ಸಿಗದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಾವು ಮದುವೆ ಆದ ಮನೆಯವರ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಅದೇ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮುಂದುವರೆಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಅವನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಉಂಟು. ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಿಳಿಯದೆ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಿರುವ ಕಡೆ ಅಥವಾ ತಾವಿರುವ ಕಡೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ದಿಂಡಿಗಲ್ ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹ ದೂರದ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬರಲಾರದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮುಂದೆ ನೀವು ನೋಡುವ ಮನೆದೇವರುಗಳ ಲೀಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಭಾಗದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವವರು ಕೆಲವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕು ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್ನು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಮನೆದೇವರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯೂರು, ಸಿರಾ, ಮಡಕಸಿರಾ, ಪಾವಗಡ, ಮಧುಗಿರಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ, ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಹೊಸದುರ್ಗ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. = ಇತಿಹಾಸ = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ ಶ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ “ವಾರಂಗಲ್” ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವಾದ ತೆಲಂಗಾಣ ಸೀಮೆ) ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಇಂತಹ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರೂ ಇವರ ಬಂಧುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವಾರು “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ವೃತ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇವರ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕುಂಡುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 100ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳಿದ್ದವು (ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಜಲದೇನವರ ಕುಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). ಅಲ್ಲಿನ”ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರುತಮ್ಮವಿವಿಧ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಕುಲ ಕಸುಬಿನ (ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಒಕ್ಕಲುತನವನ್ನು ಕುಂಡುಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಲ ಕಸುಬು ಎಂದು ಭಾವಿಸದಿರುವುದು! ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ತಮಗೆದಿನಬಳಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ದೇವಗಿರಿ ಬಣ್ಣದಸೀರೆ, ಮತ್ತಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಶತ್ರು ಕಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ === ಗಡಿ ಭಾಗದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯ ಎನ್ನುವವರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರಾದ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ದೇವಗಿರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನವಾಬ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ. ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ ಊರಿನ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ. ಆಗ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನಾಂಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒದ್ದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಮುರಿದು ಹೊಯಿತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಓಡಿಹೋದರು. ನವಾಬ ಕುದುರೆ ಹತ್ತಿ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. ಅವರ ಪೈಕಿ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ನವಾಬನಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದಳು. ನವಾಬ ಮಿಕ್ಕವರಿಗಾಗಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. === ಮಹಾಪ್ರಯಾಣ === ನವಾಬನ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ನವಾಬನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ 47 ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ಜನ, ದನ, ಹಸು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕರವನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದೊಂಬರವನು ಹೊಂಗೆಮರ ತೋರಿಸಿದರು. ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಹೊಂಗೆ ಮರ ಮತ್ತು ಜೊಂಡಿನ ನೆರವಿನಿಂದ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗರು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ರಭಸದಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಅಡ್ಡವಾಯಿತು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ನವಾಬರ ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ “ಕುಂಡುಟಿ” ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಯಿತು. === ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಸಹಾಯ: === ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವ ವಿಧಾನ ತೋಚದೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಅಲ್ಲೆ ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುರುಬಗೌಡನೂಬ್ಬನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನನ್ನು ನದಿ ದಾಟುವ ಪರಿ ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳದಾಗ, ಆತ “ನಿಮ್ಮನ್ನು ನದಿ ದಾಟಿಸಿದರೆ ನನಗೇನು ಲಾಭ” ಎಂದು ಆತ ಕೇಳಿದ. ಆ ಮಾತಿಗೆ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಹಾಗು ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜ ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ಮರಿಸುವ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರಂತೆ ಆತ ನದಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ನದಿಯ ರಭಸ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿದರು. “ಕುಂಡುಟಿ” “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಆಗ ಮುಖಂಡರಾದ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ತಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿಸಿದ ಅ ಮಹೋಪಕಾರಿಯನ್ನು “ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯ”ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಾದ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮನನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಿದರು. ಆತನ ಕುಲವನ್ನು ಜಲದೇನವರು ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದ “ಕುಂಚ”ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ”ಕುಂಚ”ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ”ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜವನ್ನು “ಕುಂಚಿಟಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ “ಕುಂಚ”ದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ”ಕುಂಡುಟಿ”ಜನಾಂಗ “ಕುಂಚಿಟಿ” ಜನಾಂಗವಾದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ “ಕುಂಚಿಟಿ”ಯಿಂದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ” ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಿದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನನಂದನ ಹೊಸೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1300ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಕತೇಯರ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ,ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅನಾಥರಾದರು. == 140 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ: ಕುಂಚಿಟಿಗ ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭ: == ===ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಭುಗಳ ಬಂಧುಗಳಾದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಭಂಡಾರ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸಂಗಮರಾಯರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಹಕ್ಕರಾಯ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕರಾಯ ಕುಟುಂಬ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತರಾಗಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ದೂರದ ಆನೆಗೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪದ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ ತೀರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ ದೊರವಾಡಿ(ಈಗಿನ ಹಂಪೆ)ಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ, ಡಿಂಡಿಗಲ್ ಹಾಗು ತೆಣಿ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನು ಮಧುರೈಯ ಮಾಂಡಳೀಕರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು “ನಾಯಕ”ರೆಂದೂ ಕರೆಯುತಾರೆ. ಇವರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಕರ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ===ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಮತ್ತು ತಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ, ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಂಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಜನತೆ ತಮ್ಮ ಆಯಾಗಾರ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗನಾಣ್ಯ, ಪಶು, ಧಾನ್ಯ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೂರದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ತುಂಬಾಡಿ ಪೆಮ್ಮಿಗದೇವರಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೆನಗೊಂಡ ರಾಜ ಅನೆಗೊಂದಿಜಗದೇವರಾಯರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಕಂಪಣರಾಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಸಾಮಂತ ರಾಜರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪಮತ್ತು ಇವರ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ. ಇವರು ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ತಾಡಿಯನ್ನು ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಪತಿರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪರ ಮರಣಾನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ದೇವಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ===ಕೊಂಡವಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ಸಮೀಪದ ಬಡುವಲವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಚದುವಲರಾಯರ(ಜನತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದ ಹೆಸರು ಬಡುವಲರಾಯ) ವಂಶಸ್ಥರು, ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ, ಕೊಂಡವಾಡಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡರ ಮಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಮಾರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹೋದರರು ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪುರವರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಜಯಮಂಗಲಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ.1399ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧುಗಿರಿ ಮತ್ತು ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಕೂಡಾ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಸಾಮಂತರಾದ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಾಜ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ ಮಧುಗಿರಿ (ಆಗಿನ ಮದ್ದಗಿರಿ)ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ. ಬಿಜ್ಜವರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಂಶದವರು ಆ ನಂತರ ಮಧುಗಿರಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕೂಡಾ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. =ಬೆಡಗುಗಳು= ಕುಂಚಿಟಿಗರ 48 ಕುಲಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮ್ಮ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿ, ಗಿಡಮರಬಳ್ಳಿ, ದವಸಧಾನ್ಯ, ರಾಜಮನೆತನ, ಸೈನಿಕ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಡುಟಿಗಳು ವಾರಂಗಲ್ ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು 110 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು. ==ಅಂಡೇನವರು== ಉಂಡೇನವರು ಮನೆದೇವರಾದ ಅರೆರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ. ವಜ್ಜನಕುರಿಕೆ, ಕೋಳಾಲ ಹೋಬಳಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಳಿಯಾರರು ಕೂಡ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಂಡೇನವರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಂಡೇನವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೊರೆಸಿದ್ದಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಬೆಟ್ಟ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ Sri Andisamy(ಶ್ರೀ ಆಂಡಿ ಸಾಮಿ) Oorkoundanpatti, Nilakattai Dindigal Dist. TN Sri Sandanadevi(ಶ್ರೀ ಸಂಧಾನ ದೇವಿ) K.Pudupatti, Kodai Road, Uthamapalayam Tq. Theni Dist. TN ==ಅಟ್ಟೇನವರು== ಕುಂಚಿಟಿಗ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಮನೆದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ, ಈಚಲಡ್ಡಿ,ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು:- ಜಲಧೇನವರು,ಹಾವಿನವರು ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟೇನವರು. ಅಟ್ಟೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರಮಾಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಬಸಲೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸಕೆರೆಯ ಎಲೆಯವರು ಕುಲದ ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಮಡಕಾಶಿರಾದಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 3-4 ಕಿ ಮೀ ಹೋಗಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಾಜಿಯ ದೇವಾಲಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡು ದೇವರಾದ ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತಿರುಮಲದೇವರಹಳ್ಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಮನೆದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಒಮ್ಮೆ ಮನಸಿಟ್ಟು ಓದಿ. ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈರಹಾಲಪ್ಪ ಏಳುಗೂಡಿನ ದನಗಳನ್ನು ತುಂಬಾಡಿ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ ನಾಗಸಾನಿಯ ಮಗಳು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚಿಸಿದಳು.ದೊರೆ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಕೇಳದೆ ಹಠಮಾಡಿದಳು. ಆಗ ಮಗಳ ಆಸೆಯಂತೆ ಸೇವಕನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಈರ ಹಾಲಪ್ಪನನ್ನು ಕರೆದರು ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.ದೊರೆಯು ಕೋಪಗೊಂಡು ಕೊಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಚಪ್ಪಲಿ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ತೊಡಿಸುವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ನರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಎಂದು ರಾಜ ಹೇಳಿದನು, ಅದರಂತೆ ಹೊಸ ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆತನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ದೊರೆ ಉಡುಗೊರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಾರ ತೊಡೆಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಮೋಸದ ಮಾತಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಗುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟರು. ದೊರೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಚಪ್ಪಲಿತೊಡಿವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿ ನರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ್ದ “ಹಾಲ-ಜೂಲ”ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆಬಳಿದುಕೊಂಡು ಈರ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದವು. ಮಾಳಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಅತ್ತೆ ಹತ್ತಿಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನೀರುಕುಡಿಯಲು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿಲುಮೆ ತೋಡಿದಾಗ ಅತ್ತೆಯ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು,ಮಾಳಮ್ಮನ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬಂತು. ಆಗ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಏನೋ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಳವಳಗೊಂಡಳು. ಆಗ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ಬಂದು ಆಕೆಯ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಡನ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಆತನ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುವುದಾಗಲಿ ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ಕುಲದವರಾದ ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಹೀಗಲೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅಗಲಿ ಇರಲಾರೆನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ” ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ “ಮಾಡಿದರು.ಎಲ್ಲರು ಮುಂದೆ ನಮ್ಮಗತಿಯೇನು ಎಂದು ಪ್ರಾಥಿಸಿದಾಗ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲ ಕೈ ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಪಾಡುತ್ತೆನೆ ಎಂದಾಗ ಕೈ ಗುರುತನ್ನೇ ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಳಗಿನ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ “ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸವರು” ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯೆ ದೇವರು ಯಾವುದೇ ಬೇಧವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಆಟಆಡುವಾಗ ಮಳೆಬಂದು ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿರ ಬೇಕಾದರೆ ಹಳ್ಳ ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಆಗ ಸೋದರರು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಆಟ ಆಡಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹುಡುಗಾಟದಂತೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿದರು, ಅಣ್ಣ ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಗೋಪುರದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣನ ಸಂತತಿ ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ತಮ್ಮನ ಸತತಿ ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸಿಲಿನವರಾದರು. ಅಟ್ಟೆನೋರ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳುಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು, ಏಳುಬಂಡಿಗಳಿವೆ. 1.ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಳವನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 2.ಮಡಕಸಿರಾ ಹತ್ತಿರದ ರಾಡಲಪಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 3. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬುರುಗುಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿರ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 4. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ನೇರಲೆಕೆರೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 5.ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮರಿತಿಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 6.ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕುಂದಲಗೂರ ಹಟ್ಟಿಲಕ್ಕಮ್ಮ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 7 ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಿರೆತೀರುಪೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಉರಲ್ಲಿ ಇರದೆ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.ಈ ತಾಯಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪಳು. ಆಡಂಬರ, ಉತ್ಸವ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಮಹಾ ತಾಯಿ. ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳಿವೆ. ದೇವಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಭದ್ರಾವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿದಿರ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಂದು ಆ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಕ್ಕಿಯ ತಂಬಿಟ್ಟನ್ನು ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ತವರುಮನೆಯಾದ ಹೊಸಕೆರೆ ನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪೂಜಾರರ ಮನೆಯಿಂದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ,ಸೀರೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು. ರಾತ್ರಿಯಿಡಿ ದೇವಿಗೆ 24 ಅರೆ ಮತ್ತು ಘಂಟಘೋಶದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊOಡಿರುತ್ತಾರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕರಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬOದು ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು, ಗುಡಿಗೌಡರು, ಯಜಮಾನರು, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ನೆಂಟರು ಸಮೇತ ಕರಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿ ಜಲಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಏಳು ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು ಎಂದು ಸದ್ದು ಗದ್ದಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಓಡಿಸುಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರ್ ಮಾಳಕ್ಕ ಬಂಡಿ ಓಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಡಿತೆಗಿವುದು, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 2)ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಈಚಲಡಿ ಮಡಕಶಿರಾ ತಾ. ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, AP 3)ಶ್ರೀ ಜಲದಿಬೊಪ್ಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣಪುರ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ==ಅರಳೇನವರು== ==ಅರಸನವರು== ==ಅಲ್ಪೇನವರು== =ಅಳುವನವರು= ಕುಂಚಿಟಿಗ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಕುಲ ಅಥವಾ ಬೆಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಅಳುವನವರ' ಕುಲವು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರ ಮೂಲ ಪುರುಷನಾಗಿ ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆಗೆ ಸೇರಿದ ಗುಜ್ಜಾರಹಳ್ಳಿ ಯಜಮಾನರು ಹಾಗು ಗುರುಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಾರೆ</ref> ಕುಲದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ * '''ಮೂಲ ಪುರುಷ:--''' ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ ಹೋಬಳಿ, ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮೂಲದ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಅಳುವನವರ ಕುಲದ ಮೂಲ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:--''' ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು/ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮುಖಂಡತ್ವ ವಹಿಸಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಅಳುವನವರು (ಆಳುವವರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. * '''ನೆಲೆಗಳು:-- ತಡಕಲೂರುಕಟ್ಟೆಮನೆ 7 ಮಂದಿ ಅಕ್ಕನವರು ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ''' ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ,ಲಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ '''<u>ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ</u>,''' ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅರಸೀಕೆರೆ '''<u>ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೂನಿಕೆರೆ '''<u>ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲದೇವರು * '''ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳು:--''' '''ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೂನಿಕೆರೆ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ),'''ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಅರಸೀಕೆರೆ ,ನಿಡಗಲ್ಲು ಹೋಬಳಿ ,ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕ್ ,ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ) , ಶ್ರೀ ಕಾಟಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, '''ಶ್ರೀ ಭೂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ'''. * '''ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವಗಳು:--''' ಕುಲದೇವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಅಳುವನವರ 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು , ಗಂಗಾಪೂಜೆ, ಜಲದಿ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ತೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು:--''' * ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ 7 ಮಂದಿ ಅಕ್ಕ ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಜಲದಿ, ಬಸವಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ ಮುಂತಾದವು * ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ರಾಮನವಮಿಯಂದು ಗುರು ಹಿರಿಯರ ಮತ್ತು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾರತೋತ್ವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾರತೋತ್ವದ ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಮನ್ನಾಡೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ,ಎಮ್ಮೆನವರ ಹಾರತಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಅವರ ಹಾರತಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅಳುವನವರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾರತಿ ಹಾಗೂ ರಥದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮರುದಿನ ಉಂಡೆ ಮಂಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ * ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಷಾಡ ಗುರುಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಗುರು ಹಿರಿಯರ ಮತ್ತು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮೊದಲು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಂಕಣ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ , ಮಾತೆ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಳುವನರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಆದ ಕಾರಣ ಜಲದೇನವರ ಮನೆಯಿಂದ ನೆಂಟರು ಮಾತೆ ಸೀತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲಶವನ್ನು ಅಳುವನವರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ತಂದು ಉತ್ಸವ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಅಳುವನವರ ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವದ ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾಡೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾರತಿ ಹಾಗೂ ಬಿಲ್ಲುಗುಡು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಗ್ಗರಿಯನ್ನು 7 ಬಂಡಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಬಂಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೀತಾ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಂಜೆ ಸಣ್ಣ ರಥೋತ್ಸವದ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಗುರು ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ರಥದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮರುದಿನ ಉಂಡೆ ಮಂಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ * ವಿವಿಧ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕುಲದ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. =ಅಷ್ಟೇನವರು= =ಆವಿನವರು= =ಉಂಡೇನವರು= =ಎಮ್ಮೇನವರು= =ಎರಡು ಕೆರೆಯವರು= =ಒಳಕಲ್ಲು= =ಕಂಬಳಿಯವರು= =ಕಕ್ಕೇನವರು= =ಕಠಾರದವರು= =ಕರಡೆನವರು= =ಕಾಗೇನವರು= =ಕೊಗ್ಗೇನವರು= =ಗರಿಕೇನವರು= =ಗಾಳೇನವರು= =ಗುಡಿಯವರು= =ಗೋಣೆನವರು= =ಜರಿಯವರು= ಜಲದೇನವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾವಿನವರು ಮತ್ತು ಹಟ್ಟೆನವರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು. ಜಲದೇವರು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಾ ತಾಲೂಕು ಬೆಜ್ಜಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಜಲದೀ ಬೊಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಕೊಮ್ಮರೆನಹಳ್ಳಿಯ ಬೀರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಬೇವಿನಾಳಮ್ಮ ನನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. =ಜಾನಕಲ್ಲೋರು= =ಜೀರಿಗೆನವರು= =ದಮಗತ್ತಿಯವರು= =ದಸಲೇನವರು= =ಧಾನ್ಯದವರು= =ಬಡವನವರು= =ಬಸಲೇನವರು= =ಬೆಳ್ಳೆನವರು= =ಮಾಣಸೇನವರು= =ಮಾಯಿನವರು= =ಮೀಸ್ಲೇನವರು= =ಯರ್ರೇನವರು= =ಯಲೆಯವರು= =ರಾಗೇನವರು= =ರಾವುತದವರು= =ವನಮನವರು= =ವುಳ್ಳೇನವರು= =ಶೆಟ್ಟೇನವರು= =ಸಹಸ್ರದವರು= =ಸಾರಂಗದವರು= =ಸೂರೇನವರು= =ಹಾಲೇನವರು= =ಹುತ್ತದವರು= =ಹುಳಿಯಾರರು= == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} hezinlr4kct9jhwornglzhf639jl8ml 1378317 1378316 2026-08-03T19:17:54Z ~2026-42897-43 100914 /* ಅಳುವನವರು */ 1378317 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ದೇವಗಿರಿ ಮತ್ತು ವಾರಂಗಲ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ 101 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಂತರ ಅಲ್ಲೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 11, 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಂತಹ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ನಂದನಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟು ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಸಿ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಎಲ್ಲ ಕುಲಗಳಿಗೂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆಗ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವರನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟೆಮನೆಯಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಜೀವಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಕುಲಗಳ ಮೂಲಪುರುಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೆ ಕಡೆ ಚದುರಿದರು. ಹೀಗೆ ಚದುರಿದ ಕುಲಗಳ ಜನರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಕೇಲುಗಳು, ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆದೇವರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಅದನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿ ಅದನ್ನೆ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮನಿಸಿ ಆ ಊರು ಅಥವಾ ಆ ದೇವಾಲಯ ವೇ ಕಟ್ಟೇಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೇಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಗಳಿಗೂ ಜಂಗಮ (ಸ್ವಾಮೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಗುರುಗಳು ಇದ್ದರೆಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆ ಗುರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಗುರುಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜೀವನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಗುರುಮನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲರು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅನುಕೂಲ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಇರುವ ಕಡೆಯಲ್ಲೆ ಮುಖ್ಯಮನೆದೇವರುಗಳು ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಾವಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೇವರುಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಇಷ್ಟದೇವರಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಇದನ್ನೆ ಕೆಲವರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ದೇವರುಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಕತ್ತಲೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಬಂಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಬಂಡಿಗಳ ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲು ಆ ಬಂಡಿಗಳೆ ದೇವರೆಂದು ಆ ಬಂಡಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂಡಿಮನೆಯೆಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕಾಲನಂತರ ಕುಲಗಳ ಇನ್ನಿತರೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಲವೊಂದೆ ಆದರೂ ನಾವು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಆ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಾಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಕ್ಕು ಒಂದು ಗಂಡುದೇವರು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣುದೇವರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಲವತ್ತು ಐವತ್ತು ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕುಲಗಳ ಎರಡು ದೇವರುಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಊರಿನಲ್ಲೂ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಓಡಾಡಲೂ ಕಷ್ಟಪಡುವಾಗ ಆಗ ಹೇಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮೈ ಜುಂ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮನೆದೇವರುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶ್ರದ್ದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪದಗಳೆ ಸಿಗದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಾವು ಮದುವೆ ಆದ ಮನೆಯವರ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಅದೇ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮುಂದುವರೆಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಅವನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಉಂಟು. ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಿಳಿಯದೆ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಿರುವ ಕಡೆ ಅಥವಾ ತಾವಿರುವ ಕಡೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ದಿಂಡಿಗಲ್ ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹ ದೂರದ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬರಲಾರದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮುಂದೆ ನೀವು ನೋಡುವ ಮನೆದೇವರುಗಳ ಲೀಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಭಾಗದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವವರು ಕೆಲವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕು ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್ನು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಮನೆದೇವರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯೂರು, ಸಿರಾ, ಮಡಕಸಿರಾ, ಪಾವಗಡ, ಮಧುಗಿರಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ, ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಹೊಸದುರ್ಗ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. = ಇತಿಹಾಸ = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ ಶ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ “ವಾರಂಗಲ್” ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವಾದ ತೆಲಂಗಾಣ ಸೀಮೆ) ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಇಂತಹ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರೂ ಇವರ ಬಂಧುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವಾರು “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ವೃತ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇವರ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕುಂಡುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 100ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳಿದ್ದವು (ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಜಲದೇನವರ ಕುಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). ಅಲ್ಲಿನ”ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರುತಮ್ಮವಿವಿಧ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಕುಲ ಕಸುಬಿನ (ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಒಕ್ಕಲುತನವನ್ನು ಕುಂಡುಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಲ ಕಸುಬು ಎಂದು ಭಾವಿಸದಿರುವುದು! ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ತಮಗೆದಿನಬಳಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ದೇವಗಿರಿ ಬಣ್ಣದಸೀರೆ, ಮತ್ತಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಶತ್ರು ಕಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ === ಗಡಿ ಭಾಗದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯ ಎನ್ನುವವರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರಾದ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ದೇವಗಿರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನವಾಬ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ. ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ ಊರಿನ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ. ಆಗ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನಾಂಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒದ್ದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಮುರಿದು ಹೊಯಿತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಓಡಿಹೋದರು. ನವಾಬ ಕುದುರೆ ಹತ್ತಿ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. ಅವರ ಪೈಕಿ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ನವಾಬನಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದಳು. ನವಾಬ ಮಿಕ್ಕವರಿಗಾಗಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. === ಮಹಾಪ್ರಯಾಣ === ನವಾಬನ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ನವಾಬನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ 47 ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ಜನ, ದನ, ಹಸು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕರವನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದೊಂಬರವನು ಹೊಂಗೆಮರ ತೋರಿಸಿದರು. ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಹೊಂಗೆ ಮರ ಮತ್ತು ಜೊಂಡಿನ ನೆರವಿನಿಂದ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗರು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ರಭಸದಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಅಡ್ಡವಾಯಿತು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ನವಾಬರ ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ “ಕುಂಡುಟಿ” ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಯಿತು. === ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಸಹಾಯ: === ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವ ವಿಧಾನ ತೋಚದೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಅಲ್ಲೆ ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುರುಬಗೌಡನೂಬ್ಬನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನನ್ನು ನದಿ ದಾಟುವ ಪರಿ ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳದಾಗ, ಆತ “ನಿಮ್ಮನ್ನು ನದಿ ದಾಟಿಸಿದರೆ ನನಗೇನು ಲಾಭ” ಎಂದು ಆತ ಕೇಳಿದ. ಆ ಮಾತಿಗೆ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಹಾಗು ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜ ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ಮರಿಸುವ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರಂತೆ ಆತ ನದಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ನದಿಯ ರಭಸ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿದರು. “ಕುಂಡುಟಿ” “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಆಗ ಮುಖಂಡರಾದ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ತಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿಸಿದ ಅ ಮಹೋಪಕಾರಿಯನ್ನು “ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯ”ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಾದ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮನನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಿದರು. ಆತನ ಕುಲವನ್ನು ಜಲದೇನವರು ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದ “ಕುಂಚ”ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ”ಕುಂಚ”ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ”ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜವನ್ನು “ಕುಂಚಿಟಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ “ಕುಂಚ”ದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ”ಕುಂಡುಟಿ”ಜನಾಂಗ “ಕುಂಚಿಟಿ” ಜನಾಂಗವಾದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ “ಕುಂಚಿಟಿ”ಯಿಂದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ” ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಿದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನನಂದನ ಹೊಸೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1300ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಕತೇಯರ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ,ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅನಾಥರಾದರು. == 140 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ: ಕುಂಚಿಟಿಗ ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭ: == ===ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಭುಗಳ ಬಂಧುಗಳಾದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಭಂಡಾರ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸಂಗಮರಾಯರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಹಕ್ಕರಾಯ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕರಾಯ ಕುಟುಂಬ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತರಾಗಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ದೂರದ ಆನೆಗೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪದ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ ತೀರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ ದೊರವಾಡಿ(ಈಗಿನ ಹಂಪೆ)ಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ, ಡಿಂಡಿಗಲ್ ಹಾಗು ತೆಣಿ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನು ಮಧುರೈಯ ಮಾಂಡಳೀಕರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು “ನಾಯಕ”ರೆಂದೂ ಕರೆಯುತಾರೆ. ಇವರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಕರ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ===ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಮತ್ತು ತಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ, ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಂಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಜನತೆ ತಮ್ಮ ಆಯಾಗಾರ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗನಾಣ್ಯ, ಪಶು, ಧಾನ್ಯ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೂರದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ತುಂಬಾಡಿ ಪೆಮ್ಮಿಗದೇವರಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೆನಗೊಂಡ ರಾಜ ಅನೆಗೊಂದಿಜಗದೇವರಾಯರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಕಂಪಣರಾಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಸಾಮಂತ ರಾಜರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪಮತ್ತು ಇವರ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ. ಇವರು ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ತಾಡಿಯನ್ನು ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಪತಿರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪರ ಮರಣಾನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ದೇವಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ===ಕೊಂಡವಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ=== ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ಸಮೀಪದ ಬಡುವಲವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಚದುವಲರಾಯರ(ಜನತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದ ಹೆಸರು ಬಡುವಲರಾಯ) ವಂಶಸ್ಥರು, ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ, ಕೊಂಡವಾಡಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡರ ಮಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಮಾರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹೋದರರು ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪುರವರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಜಯಮಂಗಲಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ.1399ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧುಗಿರಿ ಮತ್ತು ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಕೂಡಾ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಸಾಮಂತರಾದ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಾಜ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡ ಮಧುಗಿರಿ (ಆಗಿನ ಮದ್ದಗಿರಿ)ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ. ಬಿಜ್ಜವರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಂಶದವರು ಆ ನಂತರ ಮಧುಗಿರಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಮಿಡಿಗೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕೂಡಾ ಕುಂಚಿಟಿಗ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. =ಬೆಡಗುಗಳು= ಕುಂಚಿಟಿಗರ 48 ಕುಲಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮ್ಮ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿ, ಗಿಡಮರಬಳ್ಳಿ, ದವಸಧಾನ್ಯ, ರಾಜಮನೆತನ, ಸೈನಿಕ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಡುಟಿಗಳು ವಾರಂಗಲ್ ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು 110 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು. ==ಅಂಡೇನವರು== ಉಂಡೇನವರು ಮನೆದೇವರಾದ ಅರೆರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ. ವಜ್ಜನಕುರಿಕೆ, ಕೋಳಾಲ ಹೋಬಳಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಳಿಯಾರರು ಕೂಡ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಂಡೇನವರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಂಡೇನವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೊರೆಸಿದ್ದಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಬೆಟ್ಟ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ Sri Andisamy(ಶ್ರೀ ಆಂಡಿ ಸಾಮಿ) Oorkoundanpatti, Nilakattai Dindigal Dist. TN Sri Sandanadevi(ಶ್ರೀ ಸಂಧಾನ ದೇವಿ) K.Pudupatti, Kodai Road, Uthamapalayam Tq. Theni Dist. TN ==ಅಟ್ಟೇನವರು== ಕುಂಚಿಟಿಗ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಮನೆದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ, ಈಚಲಡ್ಡಿ,ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು:- ಜಲಧೇನವರು,ಹಾವಿನವರು ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟೇನವರು. ಅಟ್ಟೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರಮಾಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಬಸಲೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸಕೆರೆಯ ಎಲೆಯವರು ಕುಲದ ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಮಡಕಾಶಿರಾದಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 3-4 ಕಿ ಮೀ ಹೋಗಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಾಜಿಯ ದೇವಾಲಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡು ದೇವರಾದ ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತಿರುಮಲದೇವರಹಳ್ಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಮನೆದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಒಮ್ಮೆ ಮನಸಿಟ್ಟು ಓದಿ. ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈರಹಾಲಪ್ಪ ಏಳುಗೂಡಿನ ದನಗಳನ್ನು ತುಂಬಾಡಿ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ ನಾಗಸಾನಿಯ ಮಗಳು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚಿಸಿದಳು.ದೊರೆ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಕೇಳದೆ ಹಠಮಾಡಿದಳು. ಆಗ ಮಗಳ ಆಸೆಯಂತೆ ಸೇವಕನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಈರ ಹಾಲಪ್ಪನನ್ನು ಕರೆದರು ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.ದೊರೆಯು ಕೋಪಗೊಂಡು ಕೊಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಚಪ್ಪಲಿ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ತೊಡಿಸುವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ನರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಎಂದು ರಾಜ ಹೇಳಿದನು, ಅದರಂತೆ ಹೊಸ ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆತನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ದೊರೆ ಉಡುಗೊರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಾರ ತೊಡೆಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಮೋಸದ ಮಾತಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಗುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟರು. ದೊರೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಚಪ್ಪಲಿತೊಡಿವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿ ನರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ್ದ “ಹಾಲ-ಜೂಲ”ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆಬಳಿದುಕೊಂಡು ಈರ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದವು. ಮಾಳಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಅತ್ತೆ ಹತ್ತಿಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನೀರುಕುಡಿಯಲು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿಲುಮೆ ತೋಡಿದಾಗ ಅತ್ತೆಯ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು,ಮಾಳಮ್ಮನ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬಂತು. ಆಗ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಏನೋ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಳವಳಗೊಂಡಳು. ಆಗ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ಬಂದು ಆಕೆಯ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಡನ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಆತನ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುವುದಾಗಲಿ ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ಕುಲದವರಾದ ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಹೀಗಲೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅಗಲಿ ಇರಲಾರೆನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ” ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ “ಮಾಡಿದರು.ಎಲ್ಲರು ಮುಂದೆ ನಮ್ಮಗತಿಯೇನು ಎಂದು ಪ್ರಾಥಿಸಿದಾಗ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲ ಕೈ ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಪಾಡುತ್ತೆನೆ ಎಂದಾಗ ಕೈ ಗುರುತನ್ನೇ ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಳಗಿನ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ “ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸವರು” ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯೆ ದೇವರು ಯಾವುದೇ ಬೇಧವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಆಟಆಡುವಾಗ ಮಳೆಬಂದು ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿರ ಬೇಕಾದರೆ ಹಳ್ಳ ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಆಗ ಸೋದರರು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಆಟ ಆಡಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹುಡುಗಾಟದಂತೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿದರು, ಅಣ್ಣ ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಗೋಪುರದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣನ ಸಂತತಿ ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ತಮ್ಮನ ಸತತಿ ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸಿಲಿನವರಾದರು. ಅಟ್ಟೆನೋರ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳುಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು, ಏಳುಬಂಡಿಗಳಿವೆ. 1.ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಳವನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 2.ಮಡಕಸಿರಾ ಹತ್ತಿರದ ರಾಡಲಪಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 3. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬುರುಗುಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿರ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 4. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ನೇರಲೆಕೆರೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 5.ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮರಿತಿಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 6.ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕುಂದಲಗೂರ ಹಟ್ಟಿಲಕ್ಕಮ್ಮ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 7 ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಿರೆತೀರುಪೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಉರಲ್ಲಿ ಇರದೆ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.ಈ ತಾಯಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪಳು. ಆಡಂಬರ, ಉತ್ಸವ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಮಹಾ ತಾಯಿ. ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳಿವೆ. ದೇವಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಭದ್ರಾವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿದಿರ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಂದು ಆ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಕ್ಕಿಯ ತಂಬಿಟ್ಟನ್ನು ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ತವರುಮನೆಯಾದ ಹೊಸಕೆರೆ ನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪೂಜಾರರ ಮನೆಯಿಂದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ,ಸೀರೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು. ರಾತ್ರಿಯಿಡಿ ದೇವಿಗೆ 24 ಅರೆ ಮತ್ತು ಘಂಟಘೋಶದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊOಡಿರುತ್ತಾರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕರಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬOದು ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು, ಗುಡಿಗೌಡರು, ಯಜಮಾನರು, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ನೆಂಟರು ಸಮೇತ ಕರಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿ ಜಲಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಏಳು ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು ಎಂದು ಸದ್ದು ಗದ್ದಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಓಡಿಸುಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರ್ ಮಾಳಕ್ಕ ಬಂಡಿ ಓಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಡಿತೆಗಿವುದು, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 2)ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಈಚಲಡಿ ಮಡಕಶಿರಾ ತಾ. ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, AP 3)ಶ್ರೀ ಜಲದಿಬೊಪ್ಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣಪುರ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ==ಅರಳೇನವರು== ==ಅರಸನವರು== ==ಅಲ್ಪೇನವರು== =ಅಳುವನವರು= ಕುಂಚಿಟಿಗ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಕುಲ ಅಥವಾ ಬೆಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಅಳುವನವರ' ಕುಲವು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರ ಮೂಲ ಪುರುಷನಾಗಿ ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆಗೆ ಸೇರಿದ ಗುಜ್ಜಾರಹಳ್ಳಿ ಯಜಮಾನರು ಹಾಗು ಗುರುಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಾರೆ</ref> ಕುಲದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ * '''ಮೂಲ ಪುರುಷ:--''' ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಹುಲಿಕುಂಟೆ ಹೋಬಳಿ, ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮೂಲದ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಅಳುವನವರ ಕುಲದ ಮೂಲ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:--''' ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು/ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮುಖಂಡತ್ವ ವಹಿಸಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಅಳುವನವರು (ಆಳುವವರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. * '''ನೆಲೆಗಳು:-- ತಡಕಲೂರುಕಟ್ಟೆಮನೆ 7 ಮಂದಿ ಅಕ್ಕನವರು ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ''' ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವೀರಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ '''<u>ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ,ಲಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ '''<u>ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ</u>,''' ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅರಸೀಕೆರೆ '''<u>ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೂನಿಕೆರೆ '''<u>ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ</u>''' ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲದೇವರು * '''ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳು:--''' '''ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೂನಿಕೆರೆ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ),'''ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ''' (ಅರಸೀಕೆರೆ ,ನಿಡಗಲ್ಲು ಹೋಬಳಿ ,ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕ್ ,ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ) , ಶ್ರೀ ಕಾಟಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, '''ಶ್ರೀ ಭೂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ'''. * '''ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವಗಳು:--''' ಕುಲದೇವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಅಳುವನವರ 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು , ಗಂಗಾಪೂಜೆ, ಜಲದಿ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ತೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು:--''' * ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ 7 ಮಂದಿ ಅಕ್ಕ ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಜಲದಿ, ಬಸವಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ ಮುಂತಾದವು * ದಿಬ್ಬದ ವೀರಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ರಾಮನವಮಿಯಂದು ಗುರು ಹಿರಿಯರ ಮತ್ತು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾರತೋತ್ವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾರತೋತ್ವದ ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಮನ್ನಾಡೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ,ಎಮ್ಮೆನವರ ಹಾರತಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಅವರ ಹಾರತಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅಳುವನವರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾರತಿ ಹಾಗೂ ರಥದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮರುದಿನ ಉಂಡೆ ಮಂಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ * ಗುಜ್ಜಾರಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಷಾಡ ಗುರುಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಗುರು ಹಿರಿಯರ ಮತ್ತು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮೊದಲು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಂಕಣ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ , ಮಾತೆ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಳುವನರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಆದ ಕಾರಣ ಜಲದೇನವರ ಮನೆಯಿಂದ ನೆಂಟರು ಮಾತೆ ಸೀತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲಶವನ್ನು ಅಳುವನವರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ತಂದು ಉತ್ಸವ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಅಳುವನವರ ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವದ ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾಡೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾರತಿ ಹಾಗೂ ಬಿಲ್ಲುಗುಡು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಗ್ಗರಿಯನ್ನು 7 ಬಂಡಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಬಂಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೀತಾ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಂಜೆ ಸಣ್ಣ ರಥೋತ್ಸವದ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಗುರು ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ರಥದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮರುದಿನ ಉಂಡೆ ಮಂಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ * ಕುನ್ನಿಕೆರೆ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮೊದಲು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಂಕಣ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ , ಮಾತೆ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಳುವನರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಆದ ಕಾರಣ ಜಲದೇನವರ ಮನೆಯಿಂದ ನೆಂಟರು ಮಾತೆ ಸೀತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ರಾಮರ ಕಲಶವನ್ನು ಅಳುವನವರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ತಂದು ಉತ್ಸವ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ತಡಕಲೂರು ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಅಳುವನವರ ಗುಡಿಕಟ್ಟಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವದ ಕಳಶ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನ್ನಾಡೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾರತಿ ಹಾಗೂ ಬಿಲ್ಲುಗುಡು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಗ್ಗರಿಯನ್ನು 7 ಬಂಡಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಬಂಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೀತಾ ರಾಮರ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಂಜೆ ಸಣ್ಣ ರಥೋತ್ಸವದ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಗುರು ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ರಥದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮರುದಿನ ಉಂಡೆ ಮಂಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಟ್ಟಕ್ಕಿ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ * ವಿವಿಧ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕುಲದ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು 7 ಬಂಡಿ ಬಂಡಿಕಾರರು ಕುಲ ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. =ಅಷ್ಟೇನವರು= =ಆವಿನವರು= =ಉಂಡೇನವರು= =ಎಮ್ಮೇನವರು= =ಎರಡು ಕೆರೆಯವರು= =ಒಳಕಲ್ಲು= =ಕಂಬಳಿಯವರು= =ಕಕ್ಕೇನವರು= =ಕಠಾರದವರು= =ಕರಡೆನವರು= =ಕಾಗೇನವರು= =ಕೊಗ್ಗೇನವರು= =ಗರಿಕೇನವರು= =ಗಾಳೇನವರು= =ಗುಡಿಯವರು= =ಗೋಣೆನವರು= =ಜರಿಯವರು= ಜಲದೇನವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾವಿನವರು ಮತ್ತು ಹಟ್ಟೆನವರು ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು. ಜಲದೇವರು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಾ ತಾಲೂಕು ಬೆಜ್ಜಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಜಲದೀ ಬೊಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಕೊಮ್ಮರೆನಹಳ್ಳಿಯ ಬೀರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತಹ ಬೇವಿನಾಳಮ್ಮ ನನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. =ಜಾನಕಲ್ಲೋರು= =ಜೀರಿಗೆನವರು= =ದಮಗತ್ತಿಯವರು= =ದಸಲೇನವರು= =ಧಾನ್ಯದವರು= =ಬಡವನವರು= =ಬಸಲೇನವರು= =ಬೆಳ್ಳೆನವರು= =ಮಾಣಸೇನವರು= =ಮಾಯಿನವರು= =ಮೀಸ್ಲೇನವರು= =ಯರ್ರೇನವರು= =ಯಲೆಯವರು= =ರಾಗೇನವರು= =ರಾವುತದವರು= =ವನಮನವರು= =ವುಳ್ಳೇನವರು= =ಶೆಟ್ಟೇನವರು= =ಸಹಸ್ರದವರು= =ಸಾರಂಗದವರು= =ಸೂರೇನವರು= =ಹಾಲೇನವರು= =ಹುತ್ತದವರು= =ಹುಳಿಯಾರರು= == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 2pppapbz02ka898zkpxdvthgalrsuyf ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ 0 122215 1378304 1372241 2026-08-03T16:15:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378304 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ |birth date = ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧ | image = | image_upright = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | background = solo_singer | native_name = | native_name_lang = | birth_name = ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ | alias = | birth_date = | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | genre = ಚಲನಚಿತ್ರ ಧ್ವನಿಪಥ | occupation = * ಗಾಯಕ * ಸಂಯೋಜಕ * ನಟ | instrument = ಗಿಟಾರ್ , ಕೀಬೋರ್ಡ್ | years_active = ೨೦೧೬ – | label = | associated_acts = ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ <br/>[[ರಘು ದೀಕ್ಷಿತ್]]<br/>ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್<br/>ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್<ref name= "toi">{{citation|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/music/meet-the-voice-behind-kaagadada-doniyalli/articleshow/58625935.cms|title=Meet the voice behind Kaagadada Doniyalli|date=2017-05-12|work=Times of India}}</ref> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | module = | module2 = | module3 = }} '''ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್‌'''(ಜನನ:೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧) ಇವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ಕಲಾವಿದ]], ಗೀತ ರಚನಕಾರ, [[ಸಂಗೀತ]] [[ನಿರ್ದೇಶಕ]] ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲಿ ಹಾಡಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''ರಾಮಾ ರಾಮಾ ರೇ'' ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ''ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು'' ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಇವರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೀರ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>https://kannada.filmibeat.com/celebs/vasuki-vaibhav/biography.html</ref> ==ಜನನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ವಾಸುಕಿಯವರು ೭ ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಇವರ ತಂದೆ ಕೆ. ಜಯರಾಮ್‌ .<ref>https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-cityscape/on-my-pinboard-vasuki-vaibhav-738493.html</ref> ===ಶಿಕ್ಷಣ=== ವಾಸುಕಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ , ಬೆಳೆದದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ . ಇವರು ಈಸ್ಟ್‌ ವೆಸ್ಟ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನ ಸೇವಾ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಶಾಲಾ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ಪಡೆದರು . ನಂತರ ಇವರು ಸುರಾನ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ , ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು . ವೈಭವ್ ರವರು ಮಾಸ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌‌ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಯಾನಂದ ಸಾಗರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು .<ref>[https://wikifolder.com/vasuki-vaibhav/ಶಿಕ್ಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ವೃತ್ತಿ== ಇವರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗೇ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ, ಗೀತ ರಚನಕಾರ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. [[ನಾಟಕ]] ಮಾಡುವ ಅಪಾರ ಹುಚ್ಚು ಇದ್ದ ಇವರು ಗೀತರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು . ಗಾಯನದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇವರು ಉತ್ತಮ ನಟರು ಹೌದು .<ref>[https://www.deccanchronicle.com/entertainment/sandalwood/121016/a-rustic-vasuki-vaibhav.html A rustic Vasuki Vaibhav , UpdatedOct 12, 2016, 6:42 am IST]</ref> ಇವರು ೨೦೧೬ ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ''ಉರ್ವಿ'' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ಇದಲ್ಲದೆ , ಇವರ ''ದಡ್ಡ'' ಎಂಬ ಹಾಡು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ .<ref>https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/ivane+rishab+shettara+dadda+pravina+supar+saang+vikshisi-newsid-90739580 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191206163027/https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/ivane+rishab+shettara+dadda+pravina+supar+saang+vikshisi-newsid-90739580 |date=2019-12-06 }} ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ರವರು ಹಾಡಿರುವ ದಡ್ಡ ಹಾಡು[</ref><br /> ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ವಸುಂಧರಾ (೨೦೧೪), ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ (೨೦೧೫) <ref>{{Cite web |url=https://mywordsnthoughts.com/myworld/biography/vasuki-vaibhav-the-voice-behind-the-popular-kannada-song-kaagadada-doniyalli/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2020-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217064925/http://mywordsnthoughts.com/myworld/biography/vasuki-vaibhav-the-voice-behind-the-popular-kannada-song-kaagadada-doniyalli/ |url-status=dead }}</ref>, ರಾಮ ರಾಮ ರೇ (೨೦೧೬) , ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್ (೨೦೧೭)‌<ref>[https://nanmansu.com/preetiya-hesare-neenu/ ಪ್ರೀತಿಯಾ ಹೆಸರೇ ನೀನು]</ref> , ವಿಸ್ಮಯ (೨೦೧೭) <ref>[https://kannada.filmibeat.com/news/arjun-sarja-starrer-vishmay-film-audio-released-025459.html ವಿಸ್ಮಯ ಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಾಸುಕಿರವರ ಧ್ವನಿ]</ref>, ಕಾಲೇಜು ಕುಮಾರ್ (೨೦೧೭) ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೂರಿಕಟ್ಟೆ (೨೦೧೮) , ಕಾನೂರಾಯಣ (೨೦೧೮)<ref>[https://skdrdpindia.org/tag/kanoorayana/ ಕಾನೂರಾಯಣ ]</ref> , ಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ (೨೦೧೮)<ref>[https://kannada.filmibeat.com/celebs/vasuki-vaibhav/filmography.htmlಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು (೨೦೧೮)<ref>[https://vijaykarnataka.com/video/kannada-cinema/karavali-song-from-sarkari-hi-pra-shaale-kasaragodu/videoshow/65843219.cms ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ಹಾಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ. ಶಾಲೆ, ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿತ್ರದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಡು]</ref> ಇವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. <ref>https://in.bookmyshow.com/person/vasuki-vaibhav/1056054</ref> ==ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ== ===ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರುಷ !!ಆಲ್ಬಮ್ !! ಭಾಷೆ !! ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೧೬|| ರಾಮ ರಾಮ ರೇ|| ಕನ್ನಡ || ಮೂರೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ |- | rowspan="4"|೨೦೧೮||ಆಟಗದರ ಸಿವ<ref>[https://gaana.com/album/aata-gadha-ra-shiva ಆಟಗದರ ಸಿವ]</ref>||[[ತೆಲುಗು]] || |- |ಚೂರಿಕಟ್ಟೆ|| rowspan="7" |ಕನ್ನಡ|| |- | ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ , ಕಾಸರಗೋಡು , ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ || ನಾಮಿರ್ದೇಶನ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ - ಕನ್ನಡ , ಸೈಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ || |- | rowspan="3"|೨೦೧೯ ||ಭಿನ್ನಾ||<ref>[https://www.imdb.com/title/tt10083986/ Title montage]</ref> |- | ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣ|| ಇನ್ನೂ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಹಾಡು |- | ಕಥಾ ಸಂಗಮ|| ೭ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು<ref>{{Cite web |url=https://www.hungama.com/album/katha-sangama/50268198/ |title=೭ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163130/https://www.hungama.com/album/katha-sangama/50268198/ |url-status=dead }}</ref> |- |} ===ನಟನಾಗಿ=== * [[:en:Urvi (film)|ಉರ್ವಿ]] (೨೦೧೬)<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6203964/ ಉರ್ವಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್]</ref> *[[:en:Shuddhi (film)|ಶುದ್ಧಿ]] (೨೦೧೭)<ref>{{Cite web |url=https://uccricket.ucweb.com/cricket-news/english/vasuki-vaibhav-wiki-bigg-boss-7-biography-age-songs-images-and-more/cs-3251960683903400.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163041/https://uccricket.ucweb.com/cricket-news/english/vasuki-vaibhav-wiki-bigg-boss-7-biography-age-songs-images-and-more/cs-3251960683903400.html |url-status=dead }}</ref> ===ದೂರದರ್ಶನ=== * ಬಿಗ ಬಾಸ್‌ ೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ .<ref>[https://kannada.news18.com/news/entertainment/kannada-bigg-boss-7-updates-watch-vasuki-vaibhav-item-dance-in-bigg-boss-house-sct-288363.html ಬಿಗ ಬಾಸ್‌ ೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜಕ''' -ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೮) - ಸರಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ , ಕಾಸರಗೋಡು , ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ<ref>{{citation|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/the-awards-season-kickstarts/articleshow/67461705.cms|title=The awards season kickstarts|date=2019-01-11|work=Banglore Mirror}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/gossip/sri-raghavendra-chitravani-award/articleshow/67436894.cms |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163109/https://vijaykarnataka.com/entertainment/gossip/sri-raghavendra-chitravani-award/articleshow/67436894.cms |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು]] lutdzkrqt0iyrco6xq1n9zl2f80rhc1 ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ 0 151420 1378320 1375893 2026-08-04T06:12:51Z ~2026-42841-90 100919 1378320 wikitext text/x-wiki '''''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಬಿಬಿಕೆ)''''' ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ ಶೋ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನ [[ಕನ್ನಡ]] ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ <ref>{{Cite web |title=Biggboss –Kanada – Endemol |url=http://endemolshineindia.in/key-shows/biggboss-kanada/ |access-date=11 September 2017 |website=endemolshineindia.in |language=en-US}}</ref> ಇದು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್]] ನ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಡೆಮೊಲ್ ಶೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಬನಿಜಯ್ ಗ್ರೂಪ್ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] (ಈಗ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ) ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ <ref>{{Cite web |title=Sudeep to play Salman Khan in Kannada version of 'Bigg Boss' |url=Sudeep continues to be a host as of sixth season in 2019 http://zeenews.india.com/entertainment/regional/sudeep-to-play-salman-khan-in-kannada-version-of-bigg-boss_128946.html |access-date=6 October 2015 |website=zeenews.india.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=28 February 2013 |title='BIGG BOSS' GETS KANNADA MAKEOVER |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-bigg-boss-gets-kannada-makeover-1805693 |access-date=6 October 2015 |website=www.dnaindia.com}}</ref> ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಅನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada 8: Host Kiccha Sudeep reveals the logo of the upcoming season - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-kannada-8-host-kiccha-sudeep-reveals-the-logo-of-the-upcoming-season/articleshow/80504765.cms |access-date=2021-01-28 |website=The Times of India |language=en}}</ref> {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Bigg Boss Kannada Logo.jpg|thumb|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಸೀಸನ್ 12ರ ಪೋಸ್ಟರ್ ಜೊತೆ ನಿರೂಪಕ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ]] | name = ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ | image_size = | caption = | genre = ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್ | creator = | based_on = ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ | inspired_by = | developer = | writer = | narrated = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = 12 | num_episodes = 1241 <!-- as of 28 January 2026 --> | list_episodes = | producer = ಎಂಡೆಮೊಲ್ ಶೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ | location = ಇನೋವೇಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | camera = ಮಲ್ಟೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ | runtime = | network = [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] <br>{{small|(ಸೀಸನ್ [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)|1]])}}<br>[[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]]<br>{{small|(ಸೀಸನ್ [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 2)|2]])}}<br>[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]<br>{{small|([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 3)| 3]],[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 4)|4]],[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 7)|7]],[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)|8]],[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 9)|9]],[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|10]], [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)|11]] & [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 12)| 12 ]] )}}<br>[[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]]<br>{{small|(ಸೀಸನ್ [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 5)|5]] & [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 6)|6]])}} | picture_format = | released = 2013 | first_aired = 24 ಮಾರ್ಚ್ 2013 | last_aired = 18 ಜನವರಿ 2026 | related = ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಮಿನಿ, [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಒಟಿಟಿ_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ OTT]] }} == 'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್' ಮನೆ == ಪ್ರತಿ ಸೀಸನ್‌ಗೆ 'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್' ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೀಸನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಯು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] [[ಪುಣೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋನಾವಾಲಾದಲ್ಲಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್‌ನ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿರುವುದರಿಂದ, ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡದ ಮುಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ಗಳಿಗೂ ಮನೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಬಿಗ್ ಬಾಸ್‌ನ ಒಂದು ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ನ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ನಾಯಕತ್ವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಪ್ರತಿ ವಾರ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾರದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ. ನಾಯಕನಿಗೆ ಅವನ/ಆಕೆಯ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾರದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲು ಅಥವಾ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವಾರಕ್ಕೆ 'ಲಗ್ಸುರಿ ಬಜೆಟ್' ಅನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ಗಳು ಮನೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಮನೆಯು ಯಾವುದೇ ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ (ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಟಿವಿ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವ ದಿನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ದೂರವಾಣಿಗಳಿಲ್ಲ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ, ಗಡಿಯಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಬರೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಲೇಖನಗಳಿಲ್ಲ, [[ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್]] ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. 22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2018 ರಂದು ಮನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೂದಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆರನೇ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. <ref name="bb">{{Cite web |title=Bigg Boss |url=http://endemol.co.in/what-we-do/non-fiction/big-boss/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100728225652/http://endemol.co.in/what-we-do/non-fiction/big-boss/ |archive-date=28 July 2010 |access-date=20 December 2010 |publisher=Endemol}}</ref> === 'ಕಣ್ಣು' ಲೋಗೋ === ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮತ್ತು [[ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್]] ಶೋಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರತಿ ಸೀಸನ್ ತನ್ನದೇ ಆದ 'ಐ' ಲೋಗೋವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ETV ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿ ಪ್ರತಿರೂಪದ ಆರನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಅದರ ಲೋಗೋವನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ಮಿಂಚಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರಳೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ SMPTE ಬಣ್ಣದ ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಕಣ್ಣಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್, [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ|ಸುವರ್ಣ ಟಿವಿಗೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ 'ಬಿಸಿ' (ಕಿತ್ತಳೆ) ಮತ್ತು 'ಶೀತ' (ನೀಲಿ) ಬದಿಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ ಮಾನವ ಕಣ್ಣಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೀಸಲಾದ ಲೋಗೋವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಲೋಗೋದಲ್ಲಿ 'ಕಣ್ಣಿನ' ಕೆಳಗೆ 'ಸೀಸನ್ 2' ಪಠ್ಯ ಇತ್ತು. ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟರ್‌ ಈ-ಟಿವಿಗೆ ಮರಳಿತು, ನಂತರ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಎಂದು ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಬಳಸಿದ ಲೋಗೋವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸುಂಟರಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರಳೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೀಸನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಲೋಗೋದ ಭಾಗವಾಗಲು ಸೀಸನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ ಹೊಸ 'ಐ' ನೊಂದಿಗೆ ಮೇಕ್-ಓವರ್ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಬಲವಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಋತುವಿನ ಟೆಕ್ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ. ಈ ಲೋಗೋವನ್ನು ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ ಯುಕೆ 15 ನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡದ 5 ನೇ ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಲೋಗೋವನ್ನು ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ ಯುಕೆ 14 ನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್‌ಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ SMPTE ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇತುಹಾಕಲಾಗಿದೆ, ಬಹುವರ್ಣದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಬೀರುಗಳು, ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಅರ್ಧ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೋಡದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂದೆ ಪಟಾಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಛಾಯೆ. 6 ನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ, ಲೋಗೋಗಾಗಿ 'ಐಸ್-ಫೈರ್' ಥೀಮ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ 7 ನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಲೋಗೋವನ್ನು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ ಯುಕೆ 20 ನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಮನೆಯ ನಿಯಮಗಳು === ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web |last=Malvika Nanda |date=9 October 2010 |title=Lights or not, camera, action |url=http://www.hindustantimes.com/Lights-or-not-camera-action/Article1-610659.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130185739/http://www.hindustantimes.com/Lights-or-not-camera-action/Article1-610659.aspx |archive-date=30 November 2010 |access-date=20 December 2010 |publisher=Hindustan Times}}</ref> ಸ್ಪರ್ದಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮನೆಯವರು ಹಾಳು ಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಅನುಮತಿಸಿದಾಗ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಮಲಗಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನೆಯವರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಬಹುದು. ಮನೆಯ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನೆಯವರ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ; ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. === ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ === ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವು ಕಡ್ಡಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸದ ಹೊರತು ಎಲ್ಲಾ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಇಬ್ಬರು ಇತರ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗರಿಷ್ಟ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು SMS ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಾರಾಂತ್ಯದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವಾರದ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ನೇರವಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬಹುದು. 'ಇಮ್ಯೂನಿಟಿ' ಪಡೆದ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾರದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನೀಡಿದ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಗಳಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ನಾಯಕನು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇಲೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಲು ಮನೆಯವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. === ಹೌಸ್ ನಾಯಕತ್ವ === ಮನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಸಿಂಗಲ್ ಬೆಡ್‌ರೂಮ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಈಜುಕೊಳ, ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿ-ನಿರೋಧಕ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು 'ಕನ್ಫೆಷನ್ ರೂಮ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕರೆಸುತ್ತಾರೆ. <ref name="rediff">{{Cite web |last=Rajul Hegde |date=8 October 2009 |title=What really goes on in Bigg Boss house? |url=http://movies.rediff.com/slide-show/2009/oct/08/slide-show-1-sneak-peek-into-bigg-boss-house.htm |access-date=20 December 2010 |publisher=[[Rediff]]}}</ref> ಸೀಸನ್ 2 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಹಸ್ಯ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರನ್ನು ಒಂದು ವಾರ ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಪ್ರಸಾರ === '''''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ''''' ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ|ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಐದನೇ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಸೀಸನ್ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಸೀಸನ್ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಏಳನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು [[ವೂಟ್|ವೂಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ]] ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆತಿಥೇಯರಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಳನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಶನಿವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ಸೀಸನ್ ! {{Nowrap|Monday}} ! {{Nowrap|Tuesday}} ! {{Nowrap|Wednesday}} ! {{Nowrap|Thursday}} ! {{Nowrap|Friday}} ! {{Nowrap|Saturday}} ! {{Nowrap|Sunday}} |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)|1]] - [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 2)|2]]''' | colspan="7" | '''8:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 3)|3]] - [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 4)|4]]''' | colspan="7" | '''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 10:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 5)|5]] - [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 6)|6]]''' | colspan="7" | '''8:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 7)| 7]]''' | colspan="7" | '''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 10:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)|8]]''' | colspan="5" | '''9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' | colspan="2" | '''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 10:30&nbsp;ಸಂಜೆ''' |- | '''ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್''' | colspan="7" | '''9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''ಮಿನಿ ಸೀಸನ್''' | colspan="7" | '''10:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 11:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- | '''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 9)|9]] ''' | colspan="5" | '''9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' | colspan="3" | '''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ - 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- |'''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|10]]''' | colspan="5" |'''9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ – 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' | colspan="3" |'''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ – 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- |- |'''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)|11]]''' | colspan="5" |'''9:30&nbsp;ರಾತ್ರಿ – 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' | colspan="3" |'''9:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ – 11:00&nbsp;ರಾತ್ರಿ''' |- |} == ಸೀಸನ್‌ಗಳ ಸಾರಾಂಶ == === ಸೀಸನ್ 1 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 1]]''''' </small> ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಅನೇಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್‌ನ ಆರನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು, ಮನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. '''''<nowiki/>'ಹೌದು ಸ್ವಾಮಿ!'<nowiki/>''''' ('ಹೌದು ಸರ್!') ಅನ್ನು ಈ ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಸ್ಲೋಗನ್ ಆಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಥೀಮ್ ಹಾಡನ್ನು [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 8 ರಿಂದ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು&nbsp;ರಾತ್ರಿ 9 ರಿಂದ&nbsp;pm, 24 ಮಾರ್ಚ್ 2013 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಯಾದ '''''<nowiki/>' ವಾರದ ಕಥೆ ಕಿಚ್ಚನ ಜೊತೆ'<nowiki/>''''' ('ವಾರದ ಕಥೆ ಕಿಚ್ಚನೊಂದಿಗೆ') ನಂತರ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಗುರುವಾರದವರೆಗೆ ಟಾಸ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮರುದಿನದ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆ '''''<nowiki/>'ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ವಿತ್ ಸುದೀಪ್'<nowiki/>''''' ನಲ್ಲಿ [[ಸುದೀಪ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರವು [[ಸುದೀಪ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅತಿಥಿಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನೋಡದ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಅನ್ ಸೀನ್'<nowiki/>''''' ರಾತ್ರಿ 11 ರಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. &nbsp;ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12&nbsp;ನಾನು ವಾರದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ. ವಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಭಾನುವಾರದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗವು 30 ಜೂನ್ 2013 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ಸೀಸನ್ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಹ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅದೇ ಸಮಯದ ಸ್ಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಆಟೋಗ್ರಾಫ್'''''' ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 2 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_2)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 2]]''''' </small> ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ|ಸುವರ್ಣಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು. ಹೊಸ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮನೆಯನ್ನು ಈ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಹೊಸ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] ಅವರ ಗಾಯನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಋತುವಿನ ಘೋಷವಾಕ್ಯ '''''<nowiki/>'ತಮಷೇನೆ ಅಲ್ಲಾ!'<nowiki/>''''' ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಸೀಸನ್ 29 ಜೂನ್ 2014 ರಂದು ಹೌಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹೊಸ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡುವುದ್ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಂದು ದಿನ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ವಾರದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಸುದೀಪ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಎವಿಕ್ಷನ್ ಎಪಿಸೋಡ್‌ಗಳು, '''''<nowiki/>'ಕಿಚ್ಚಿನಂತ ಕಥೆ ಕಿಚ್ಚನ ಜೊತೆ'<nowiki/>''''' ('ಕಿಚ್ಚನ ಜೊತೆಗಿನ ಕಥೆ') ಶನಿವಾರದಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರದಂದು '''''<nowiki/>'ಸಕ್ಕತ್ ಸಂಡೇ ವಿತ್ [[ಸುದೀಪ್]]'<nowiki/>''''' ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರಗಳು. ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಕಾಣದ ವಿಷಯ, '''''<nowiki/>'ಇನ್ನು ಇದೇ ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ!'''''' 11 ರಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು&nbsp;ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12&nbsp;ನಾನು ವಾರದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ. ವಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಭಾನುವಾರದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|ಯೂಟ್ಯೂಬ್]] ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗವು 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಸೀಸನ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ, '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಆಟೋಗ್ರಾಫ್' ಅನ್ನು''''' ಅದೇ ಸಮಯ-ಸ್ಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 3 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_3)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 3]]''''' </small> ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಮರಳಿತು, ನಂತರ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ETV ಕನ್ನಡದಿಂದ]] [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ]] ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಅವತರಣಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹಿಂದಿನ ಮನೆಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳಗೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಇದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೋಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೀಸನ್ ಬಳಸಿದೆ. ಈ ಸೀಸನ್ 25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.'''''<nowiki/>'ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಇಲ್ಲ!'<nowiki/>''''' ಎಂಬುವುದು ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಭಾನುವಾರದವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಗಂಟೆ ತಡವಾಗಿ. ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಸಮಯ-ಸ್ಲಾಟ್ 9 ರಿಂದ&nbsp;ರಾತ್ರಿ 10 ರವರೆಗೆ&nbsp;ವಾರದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ . ಎವಿಕ್ಷನ್ ಎಪಿಸೋಡ್, '''''<nowiki/>'ವಾರದ ಕಥೆ ಕಿಚ್ಚನ ಜೊತೆ'''''' ಹಿಂತಿರುಗಿತು ಮತ್ತು ಶನಿವಾರದಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರದಂದು '''''<nowiki/>'ಸೂಪರ್ ಸಂಡೆ ವಿತ್ [[ಸುದೀಪ್]]' ನೊಂದಿಗೆ''''' ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸೀಸನ್ 3 ರ '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಆಟೋಗ್ರಾಫ್' ಅನ್ನು''''' [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ನ ಹಳೆಯ ಸ್ಪರ್ದಿ ರಿಷಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗವು 31 ಜನವರಿ 2016 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 4 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_4)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 4]]''''' </small> ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ಎಚ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಆಗಿತ್ತು. '''''<nowiki/>'ಕಂದಿರೋ ಮುಖಗಳ ಕಾಣದೆ ಇರೋ ಮುಖ!'<nowiki/>''''' ('ನೋಡಿದ ಮುಖಗಳ ಕಾಣದ ಮುಖಗಳು!') ಎಂಬುದು ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸೀಸನ್ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2016 ರಂದು ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ನ ಸಮಯ-ಸ್ಲಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಭಾನುವಾರದ '''''<nowiki/>'ಸೂಪರ್ ಸಂಡೆ ವಿತ್ [[ಸುದೀಪ್]]'<nowiki/>''''' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ನ ಸ್ವರೂಪವು ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಸೀಸನ್‌ಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮತದಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೋಡದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 10 ರಿಂದ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಸಹೋದರ ಚಾನೆಲ್ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ನಲ್ಲಿ]] '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್'<nowiki/>''''' ಹೆಸರಿನ ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣದ ತುಣುಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 3 ನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಹಳೆಯ ಸ್ಪರ್ದಿ ರೆಹಮಾನ್ ಹಸೀಬ್ ಅವರು ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, [[ವಿಯಾಕಾಂ 18|Viacom 18]] ರ [[ಓವರ್-ದಿ-ಟಾಪ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇವೆ|OTT]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ [[ವೂಟ್|Voot]] ನಲ್ಲಿ, ಎರಡು ವಿಶೇಷವಾದ ಕಿರು-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು (Voot Shorts ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತು; ಎರಡನ್ನೂ ರೆಹಮಾನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದರು. '''''<nowiki/>'ದೊಡ್ಡಮನೆ ಸುದ್ದಿ'<nowiki/>''''' ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಮೊದಲು ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿತ್ತು. '''''<nowiki/>'ತೆರೆಮರೆಯ ಕಥೆ'<nowiki/>''''' ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಾಣದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಮೂಲ ಕಂತುಗಳು. ಪ್ರತಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ '''''<nowiki/>'ಜಸ್ಟ್ ಮಾತಲ್ಲಿ'''''' ('ಜಸ್ಟ್ ಇನ್ ದ ಟಾಕ್ಸ್') ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಆಂತರಿಕ ಅನುಭವದ ಕುರಿತು ರೆಹಮಾನ್ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ಮತ್ತೊಂದು [[ವೂಟ್]] ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯವು 29 ಜನವರಿ 2017 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಅಂತಿಮ 14 ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಭಾಗವನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]], [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಎಚ್‌ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸೀಸನ್‌ನ '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಆಟೋಗ್ರಾಫ್' ಅನ್ನು''''' ಇದೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಹಳೆಯ ಸ್ಪರ್ದಿ ನಿರಂಜನ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ [[ವೂಟ್|Voot]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 5 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 5)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 5]]''''' </small> ಐದನೇ ಸೀಸನ್‌ನನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]] <ref>{{Cite web |title=Colors Super |url=https://www.facebook.com/ColorsSuper/photos/a.632890860218180.1073741829.622443414596258/850798288427435/?type=3&theater |access-date=25 September 2017 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು <ref>{{Cite news |title=Bigg Boss season 5 to go on air from October 15 – Times of India |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-season-5-to-go-air-from-october-15/articleshow/60804083.cms |access-date=25 September 2017}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Colors Super |url=https://www.facebook.com/ColorsSuper/videos/849831051857492/ |access-date=25 September 2017 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> ಈ ಸೀಸನ್‌ನಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅವಧಿಯನ್ನು 30 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 8:00 ರಿಂದ ವಾರವಿಡೀ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ 9:30&nbsp; ವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು&nbsp;. ಈ ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡಿಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |title=Here's your chance to enter into Bigg Boss house – Times of India |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/heres-your-chance-to-enter-bigg-boss-house/articleshow/59470029.cms |access-date=10 July 2017}}</ref> <ref>{{Cite news |date=7 July 2017 |title=Grab Your Only Chance To Be A Participant On The Reality Show, Bigg Boss Kananda Season 5 |language=en |work=www.filmibeat.com |url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/apply-online-for-bigg-boss-kannada-season-5-264880.html |access-date=10 July 2017}}</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪವು ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಆದರೆ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. '''''<nowiki/>'ಸೂಪರ್ ಸಂಡೆ ವಿತ್ ಸುದೀಪ'<nowiki/>''''' ಸಂಚಿಕೆಗಳು '''''<nowiki/>'ಕಿಚ್ಚನ ಸಮಯ'<nowiki/>''''' ('ಕಿಚ್ಚನ / ಅಡುಗೆ ಸಮಯ') ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ಕುಕರಿ ಶೋ ಆಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸುದೀಪ್]], ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾದ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು '''''<nowiki/>'ಕಾಣದ ಅವಾಂತರ'<nowiki/>''''' ('ಕಾಣದ ಉಪದ್ರವ') / '''''<nowiki/>'ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು'''''' ('ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು') ಮತ್ತು '''''<nowiki/>'ಡೀಪ್ ಆಗಿ ನೋಡಿ' ಎಂಬ''''' ಎರಡು ಕಿರು-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ [[ವೂಟ್|Voot]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಿಬರಹ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮತದಾನವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಎಚ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ [[ವೂಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 6 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_6)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 6]]''''' </small> ಆರನೇ ಸೀಸನ್ 21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |title=Meet the probable contestants of Bigg Boss Kannada season 6 – Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/meet-the-probable-contestants-of-bigg-boss-kannada-season-6/articleshow/66292622.cms |access-date=22 April 2019 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ [[ವೂಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಡಿಷನ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ (ಸಾಮಾನ್ಯರು) ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ 9 ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು 9 ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು. '''''<nowiki/>'ಡೀಪ್ ಆಗಿ ನೋಡಿ'<nowiki/>''''' ('ಆಳವಾಗಿ ನೋಡಿ'), '''''<nowiki/>'ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು'<nowiki/>''''' ('ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು'), '''''<nowiki/>'Voot ವೀಕ್ಲಿ'<nowiki/>''''', '''''<nowiki/>'Voot Friday'<nowiki/>''''' ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾದ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ [[ವೂಟ್]] ಜೊತೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಏಕೀಕರಣವು ಆಳವಾಗಿದೆ., '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಇನ್'<nowiki/>''''' ಮತ್ತು '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್'<nowiki/>''''' . '''''<nowiki/>'Bigg Prashne'''''' ('Bigg Question') [[ವೂಟ್]] ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಸಹ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶನಿವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಸುದೀಪ್]] ಅವರು ಆಯ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸೀಸನ್‌ [[ವೂಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅದರ ಓಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಎಚ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ [[ವೂಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 7 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 7)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 7]]''''' </small> ಏಳನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ]] ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ 'ಆಲ್-ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ' ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮರು-ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada 7 to premiere on October 13 – Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-kannada-7-to-premiere-on-october-13/articleshow/71359528.cms |access-date=1 October 2019 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. 18 ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಸಮಯ-ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು 9:00 ಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು&nbsp;ರಾತ್ರಿ 10:30&nbsp;[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಎಚ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಸಿಮುಲ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ pm. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ [[ವೂಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮತದಾನವು [[ವೂಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಮತ್ತು '''''<nowiki/>'ಡೀಪ್ ಆಗಿ ನೋಡಿ'<nowiki/>''''' ('ಆಳವಾಗಿ ನೋಡಿ'), '''''<nowiki/>'ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು'<nowiki/>''''' ('ಕಾಣದ ಕಥೆಗಳು'), '''''<nowiki/>'ಬಿಗ್ ಇನ್'<nowiki/>''''', '''''<nowiki/>'Voot ವೀಕ್ಲಿ'<nowiki/>''''' ಮತ್ತು '''''<nowiki/>'<nowiki/>''''' ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. '''''ವೂಟ್ ಫ್ರೈಡೇ'<nowiki/>''''' ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. '''''<nowiki/>'Voot Fryday'<nowiki/>''''' ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು '''''<nowiki/>'ವೀಡಿಯೊ ವಿಚಾರ'''''' ಮೂಲಕ, Voot ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಯ್ದ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಎವಿಕ್ಷನ್ ಎಪಿಸೋಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಶನಿವಾರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು 2 ಅಥವಾ 3 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಭಾನುವಾರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಸೀಸನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಶನಿವಾರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> === ಸೀಸನ್ ̈8 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_8)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 8]]'''''</small> ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಗೇಮ್ ಶೋ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್‌ನ ಎಂಟನೇ ಸೀಸನ್ 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಬನಿಜೇ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎಂಡೆಮೋಲ್ ಶೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸೀಸನ್‌ನಂತೆ ಈ ಸೀಸನ್ ಕೂಡ ಕಿಚ್ಚ [[ಸುದೀಪ್]] ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೀಸನ್‌ನನ್ನು 8 ಮೇ 2021 ರಂದು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಯ ಕಂತು 71 ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಇದು 23 ಜೂನ್ 2021 ರಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. === ಸೀಸನ್ ̈9 === <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_9)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 9]]''''' </small> ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಗೇಮ್ ಶೋ [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್]] ನ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸೀಸನ್ 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಬನಿಜಯ್ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎಂಡೆಮೋಲ್ ಶೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರದ ಜೊತೆಗೆ [[ವೂಟ್]] ನಲ್ಲಿ 24/7 ಲೈವ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಸೀಸನ್ 10=== <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 10]]''''' </small> ಈ ಸೀಸನ್ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್‌ನ 10 ನೇ ಸೀಸನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ 100 ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬ (ಊರ ಹಬ್ಬ) ಎಂಬ ಥೀಮ್ ಒಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಒಂಭತ್ತು ಸೀಸನ್‌ನಂತೆಯೇ ಈ ಬಾರಿಯೂ [[ಸುದೀಪ್ |ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸೀಸನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2023ರಂದು ಸಂಜೆ ೬ ಕ್ಕೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. [[ಜಿಯೋಸಿನಿಮಾ|ಜಿಯೋಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ]] 24 ಘಂಟೆಗಳ ನೇರಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಸೀಸನ್ 11=== <small>'''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)]]''''' </small> ಬಿಗ್‌ ಬಾಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್‌ 11ರ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 29ರ ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತು ಸೀಸನ್‌ನಂತೆಯೇ ಈ ಬಾರಿಯೂ [[ಸುದೀಪ್ |ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ನರಕ ಎಂಬ ಥೀಮ್ ನ ಮೂಲಕ ಈ ಸೀಸನ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. === ಸೀಸನ್ 12=== '''''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ː [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 12)]]''''' ಬಿಗ್‌ ಬಾಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್‌ 12ರ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 28ರ ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಹನ್ನೊಂದು ಸೀಸನ್‌ನಂತೆಯೇ ಈ ಬಾರಿಯೂ [[ಸುದೀಪ್ |ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9.30ರಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 2025 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 28 ರಿಂದ 18 ಜನವರಿ 2026ರವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. == ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size: 80%; line-height:20px; width:auto;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !ಸೀಸನ್‌ಗಳು !ಸೀಸನ್ 1 !ಸೀಸನ್ 2 !ಸೀಸನ್ 3 !ಸೀಸನ್ 4 !ಸೀಸನ್ 5 !ಸೀಸನ್ 6 !ಸೀಸನ್ 7 !ಸೀಸನ್ 8 !ಮಿನಿ ಸೀಸನ್ !ಓಟಿಟಿ ಸೀಸನ್ 1 !ಸೀಸನ್ 9 !ಸೀಸನ್ 10 !ಸೀಸನ್ 11 |- ! bgcolor="#CCCCCC" |ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ! colspan="13" |'''ಮನೆ ಸದಸ್ಯರು''' |- ! bgcolor="#CCCCCC" |1 | style="background: #eefbf8;" | ಶ್ವೇತ ಜಿ ನಾಯಕ್ | style="background: #ffee91;" |ಅಕುಲ್ ಬಾಲಾಜಿ | style="background: #fff;" | ಭಾವನ ಬೆಳೆಗೆರೆ | style="background: #ffee91;" | ಪ್ರಥಮ್ | style="background: #fff;" | ಜಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ | style="background: #fff;" | ಸೋನು ಪಾಟೀಲ್ | style="background: #f2eeff;" | ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್ | style="background: #fff;" | ಧನುಶ್ರೀ |ಅಕುಲ್ ಬಾಲಾಜಿ | bgcolor="#ffee91" |ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ | ಅರುಣ್ ಸಾಗರ್ |ನಮೃತಾ ಗೌಡ |style="background: #eefbf8;" |ಭವ್ಯ ಗೌಡ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |2 | style="background: #fff;" | ಲೀಲಾವತಿ S M | style="background: #eefbf8;" | ದೀಪಿಕಾ ಕಾಮಯ್ಯ | style="background: #f2eeff;" | ಚಂದನ್ ಕುಮಾರ್ | style="background: #fff;" | ಶೀತಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" | ಮೇಘಾ | style="background: #eefbf8;" | ಆನ್‌ಡ್ರಿವ್ ಜೇಪಾಲ್ | style="background: #fff;" | ಪ್ರಿಯಾಂಕ | style="background: #fff;" | ಶುಭಾ ಪೂಂಜಾ | ಕಿರಣ್ ರಾಜ್ | style="background: #f2eeff;" | ಆರ್ಯವರ್ಧನ್ |ಮಯೂರಿ |ಸ್ನೇಹಿತ್ ಗೌಡ | ಯಮುನಾ ಶ್ರೀನಿಧಿ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |3 | style="background: #f2eeff;" | ಅರುಣ್ ಸಾಗರ್ | style="background: #fff;" | ಲಯ ಕೋಕಿಲ | style="background: #fff;" |ಹುಚ್ಚ ವೆಂಕಟ್ | style="background: #fff;" |ಶಾಲಿನಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ | style="background: #fff;" | ದಯಾಲ್ ಪದ್ಮನಾಭಾ | style="background: #fff;" |ಜಯಶ್ರೀ | style="background: #fff;" |ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ | style="background: #fff;" | ಶಂಕರ್ ಆಶ್ವಥ್ | ಕೌಸ್ತಭ ಮಣಿ | style="background:#f2eeff" |ರಾಕೇಶ್ ಅಡಿಗ | style="background: #eefbf8;" |ದೀಪಿಕಾ ದಾಸ್ |ಈಶಾನಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ |ಧನರಾಜ್ ಆಚಾರ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |4 | style="background: #fff;" | ಶ್ವೇತಾ ಪಂಡಿತ್ | style="background: #fff;" | ಹರ್ಷಿತಾ ಪೂಣಚ್ಚ | style="background: #fff;" | ಜಯಶ್ರೀ ರಾಮಯ್ಯ | style="background: #f2eeff;" |ಕಿರಿಕ್ ಕೀರ್ತಿ | style="background: #fff;" |ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು | style="background: #fff;" |ರಾಕೇಶ್ | style="background: #fff;" |ಚಂದನ ಆನಂತಕೃಷ್ಣ | style="background: #fff;" | ವಿಶ್ವಾನಾಥ ಹಾವೇರಿ |ಚಂದನ ಆನಂತಕೃಷ್ಣ | style="background: #f2eeff;" | ಸಾನ್ಯ ಐಯರ್ |ನವಾಜ್ | style="background: #eefbf8;" |ವಿನಯ್ ಗೌಡ | ಗೌತಮಿ ಜಾಧವ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |5 | style="background: #fff;" | ವಿನಾಯಕ್ ಜೋಶಿ | style="background: #fff;" | ಸಂತೋಷ್ | style="background: #fff;" |ಕೃತ್ತಿಕಾ ರವೀಂದ್ರ | style="background: #eefbf8;" |ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ) | style="background: #eefbf8;" | ಶೃತಿ ಪ್ರಕಾಶ್ | style="background: #fff;" | ಮುರಳಿ | style="background: #eefbf8;" |ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ | style="background: #eefbf8;" | ವೈ‍ಷ್ಣವಿ ಗೌಡ | ಪ್ರೇರಣ ಕಂಬಮ್ | style="background: #eefbf8;" | ಜಶ್ವಂತ್ | style="background: #eefbf8;" | ದಿವ್ಯ ಉರುಡುಗ |style="background: #eefbf8;" |ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ | ಅನುಷಾ ರೈ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |6 | style="background: #fff;" | ಅಪರ್ಣ | style="background: #fff;" |ನೀತು ಶೆಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" | ಮಾಧುರಿ ಇತ್ಯಗಿ | style="background: #fff;" | ಕಾವ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿ | style="background: #fff;" | ಅನುಪಮ ಗೌಡ | style="background: #fff;" | ಅಕ್ಷತಾ ಪಾಂಡುರಂಗ | style="background: #eefbf8;" | ದೀಪಿಕಾ ದಾಸ್ | style="background: #f2eeff;" | ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ | ಅಭಿನವ್ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ | style="background: #eefbf8;" | ಸೋನು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಗೌಡ | ದರ್ಶ್ ಚಂದ್ರಪ್ಪ |ನೀತು ವನಜಾಕ್ಷಿ |ಧರ್ಮ ಕೀರ್ತಿರಾಜ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |7 | style="background: #fff;" |ಅನುಶ್ರೀ | style="background: #fff;" | ಅನಿತಾ ಭಟ್ | style="background: #eefbf8;" |ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್ | style="background: #fff;" | ಭುವನ್ ಪೂನಪ್ಪ | style="background: #fff;" | ರಿಯಾಜ್‍‍‌ ಬಾಷಾ | style="background: #fff;" | ರಕ್ಷಿತಾ ರೈ | style="background: #fff;" | ಜೈ ಜಗದೀಶ್ | style="background: #fff;" |ನಿಧಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ | ಧನುಷ್ ಗೌಡ | style="background: #eefbf8;" | ಜಯಶ್ರೀ ಆರಾಧ್ಯ | ಪ್ರಶಾಂತ್ ಸಂಬರಗಿ |ಸಿರಿ ಸಿರಿಜಾ |ಲಾಯರ್ ಜಗದೀಶ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |8 | style="background: #fff;" | ತಿಲಕ್ ಶೇಖರ್ | style="background: #f2eeff;" |ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್ | style="background: #fff;" | ನಿರಾವನಂದ ಆಯ್ಯಪ್ಪ | style="background: #fff;" | ಸಂಜನಾ ಚಿದನಾಂದ | style="background: #eefbf8;" | ನೀವೆದೀತಾ ಗೌಡ | style="background: #eefbf8;" | ರಾಪಿಡ್ ರಶ್ಮಿ | style="background: #fff;" | ಗುರುಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ | style="background: #fff;" | ಗೀತಾ ಭಟ್ |ಭವ್ಯ ಗೌಡ |ಅರ್ಜುನ್ ರಮೇಶ್ |ಅಮೂಲ್ಯ |ಸ್ನೇಕ್ ಶ್ಯಾಮ್ |ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |9 | style="background: #eefbf8;" |ನಿಕಿತಾ ತುಕ್ರಾಲ್ | style="background: #fff;" | ರೋಹಿತ್ ಪಾಟೇಲ್ | style="background: #fff;" | ನೇಹಾ ಗೌಡ | style="background: #fff;" | ಚೈತ್ರ | style="background: #fff;" | ಸಮೀರ್ ಆಚಾರ್ಯ | style="background: #fff;" | ಆಡಮ್ ಪಾಶಾ | style="background: #eefbf8;" | ಭೂಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" | ಶಮಂತ್ ಗೌಡ |ವೈಷ್ಠವಿ |ಲೋಕೆಶ್ | style="background: #ffee91;" |ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ಭಾಗ್ಯಶ್ರೀ ರಾವ್ | style="background: #f2eeff;"|ತಿವಿಕ್ರಮ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |10 | style="background: #ffee91;" |ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ) | style="background: #eefbf8;" |ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ | style="background: #eefbf8;" |ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ | style="background: #fff;" |ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶ್ | style="background: #eefbf8;" |ಕಾರ್ತಿಕ್ ಜಯರಾಮ್ | style="background: #eefbf8;" | ಕವಿತಾ ಗೌಡ | style="background: #fff;" | ಕಿಶನ್ ಬೆಲಗಲಿ | style="background: #ffee91;" | ಮಂಜು ಪಾವಗಡ |ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ್ |ಉದಯ್ ಸೂರ್ಯ |ಸಾನ್ಯ ಐಯರ್ |ಗೌರೀಶ್ ಅಕ್ಕಿ |ಹಂಸ ಪ್ರತಾಪ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |11 | style="background: #fff;" |ಚಂದ್ರಿಕಾ | style="background: #fff;" | ಮಯುರ್ ಪಟೇಲ್ | style="background: #fff;" | ಸುನಾಮಿ ಕಿಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" |ವಾಣಿಶ್ರೀ | style="background: #fff;" |ಆಶಿತಾ ಚಂದ್ರಪ್ಪ | style="background: #fff;" |AV ರವಿ | style="background: #fff;" |ದುನಿಯಾ ರಶ್ಮಿ | style="background: #fff;" |ದಿವ್ಯಾ ಸುರೇಶ್ |ಗಗನ್ ಚಿನ್ನಪ್ಪ | ನಂದಿನಿ |ವೀನೋದ್ ಗೊರ್ಬಗಲ |ಮೈಕಲ್ ಅಜೇಯ್ |ಮಾನಸ ತುಕಾಲಿ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |12 | style="background: #fff;" | ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | style="background: #fff;" |ಅನುಪಮ ಭಟ್ | style="background: #fff;" |ರವಿ ಮೂರುರು | style="background: #fff;" |ನಿರಂಜನ್ ದೇಶ್‌ಪಾಂಡೆ | style="background: #f2eeff;" |ದೀವಕಾರ್ | style="background: #ffee91;" |ಶಶಿ ಕುಮಾರ್ | style="background: #fff;" |ಚಂದನ್ ಆಚಾರ್ | style="background: #fff;" |ಚಂದ್ರಕಲ ಮೋಹನ್ |ರಮೋಲ |ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಗೌಡ |ನೇಹಾ ಗೌಡ | style="background: #f2eeff;"|ಡ್ರೋನ್ ಪ್ರತಾಪ್ |ಗೋಲ್ಡ್ ಗಣೇಶ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |13 | style="background: #fff;" | ರಿಷಿ ಕುಮಾರ್ (WC) | style="background: #fff;" | ಆದಿ ಲೋಕೆಶ್ | style="background: #eefbf8;" | ರೆಹಮಾನ್ ಹಾಸಿಬ್ | style="background: #fff;" |ಕಾರುಣ್ಯ ರಾಮ್ | style="background: #fff;" |ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಪ್ರಕಾಶ್ | style="background: #fff;" |ರೀಮಾ ದಾಸ್ | style="background: #fff;" |ಸುಜಾತ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ್ | style="background: #fff;" |ರಾಘು ಗೌಡ |ನಿರಂಜನ್ ದೇಶ್‌ಪಾಂಡೆ | ಚೈತ್ರ ಹಾಲಿಕೆರಿ | style="background: #eefbf8;" |ರೋಪೇಶ್ ರಾಜಣ್ಣ |ತನೀಷಾ ಕುಪ್ಪಂದಾ |ಐಶ್ಚರ್ಯ ಸಿಂಧೋಗಿ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |14 | style="background: #fff;" |ರೋಹನ್ ಗೌಡ (WC) | style="background: #fff;" |ಶಕೀಲ | style="background: #fff;" |ಆರ್‌ಜೆ ನೇತ್ರಾ | style="background: #eefbf8;" |ಮೋಹನ್ ಶಂಕರ್ | style="background: #ffee91;" |ಚಂದನ್ ಶೆಟ್ಟಿ | style="background: #f2eeff;" |ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು | style="background: #fff;" |ರಾಜು ತಾಳಿಕೋಟಿ| | style="background: #eefbf8;" |ಪ್ರಶಾಂತ್ ಸಂಬರಗಿ |ರಿತ್ವಿಕ್ ಮಾತಾಡ್ | style="background: #eefbf8;" |ಸೋಮಣ್ಣ ಮಚಿಮದ | style="background: #f2eeff;" |ರಾಕೇಶ್ ಅಡಿಗ |ರಕ್ಷಕ್ ಸೇನಾ |ಚೈತ್ರ ಕುಂದಾಪುರ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |15 | style="background: #fff;" |ರಿಷಿಕಾ ಸಿಂಗ್ (WC) | style="background: #fff;" |ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ (WC) | style="background: #ffee91;" |ಶೃತಿ | style="background: #eefbf8;" |ರೇಖಾ | style="background: #fff;" |ಸುಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ | style="background: #fff;" |ಸ್ನೇಹಾ ಆಚಾರ್ಯ | style="background: #fff;" |ಚೈತ್ರ ವಾಸುದೇವನ್ | style="background: #eefbf8;" |ದಿವ್ಯ ಉರುಡುಗ |ನಯನ |ಕಿರಣ್ ಯೋಗಶ್ವರ್ |ಆರ್ಯವರ್ಧನ್ | style="background: #eefbf8;" |ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ |style="background: #eefbf8;" |ಉಗ್ರಂ ಮಂಜು |- ! bgcolor="#CCCCCC" |16 |ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ) (ಅತಿಥಿ) |ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್ (ಅತಿಥಿ) | style="background: #fff;" |ಮಿತ್ರ (WC) | style="background: #fff;" |ಓ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ (WC) | style="background: #fff;" |ಜಗನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ | style="background: #fff;" |ಆನಂದ್ ಮಲಗಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" |ಚೈತ್ರ ಕೊಟ್ಟುರು | style="background: #fff;" |ರಾಜೀವ್ |ಯಶಸ್ವಿನಿ |ಅಕ್ಷತಾ ಕುಕ್ಕಿ |ಐಶ್ವರ್ಯ ಪಿಸ್ಸೇ | style="background: #eefbf8;" | ಸಂತೋಷ್ ವರ್ತೂರ್ |style="background: #eefbf8;" |ಮೋಕ್ಷಿತಾ ಪೈ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |17 |ರಾಜೇಶ್ (ಅತಿಥಿ) !None | style="background: #fff;" |ಗೌತಮಿ ಗೌಡ (WC) | style="background: #fff;" |ಸುಕ್ರುತ ವಾಗ್ಲೆ (WC) | style="background: #fff;" |ಕ್ರಿಷಿ ತಾಪಂಡ | style="background: #fff;" |ನೈನಾ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ | style="background: #ffee91;" |ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ | style="background: #fff;" |ನಿರ್ಮಲ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ! colspan="2" rowspan="4" |None |ಕ್ಯಾವಶ್ರೀ ಗೌಡ | style="background: #ffee91;" |ಕಾರ್ತಿಕ್ ಮಹೇಶ್ |ರಂಜಿತ್ |- ! bgcolor="#CCCCCC" |18 ! colspan="2" |None | style="background: #fff;" |ಸುಷ್ಮಾ ವೀರ್ (WC) | style="background: #fff;" |ಮಸ್ತಾನ ಚಂದ್ರ (WC) | style="background: #fff;" |ವೈಷ್ಠವಿ ಮೆನನ್ (WC) | style="background: #fff;" |ಧನರಾಜ್ | style="background: #fff;" |ಹರೀಶ್ ರಾಜ್ | style="background: #fff;" |ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಂದ್ರಛೂಡ (WC) |ಅನುಪಮ ಗೌಡ |ಅವಿನಾಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ(WC) |style="background: #ffee91;" | ಹನುಮಂತ ಲಮಾಣಿ (WC) |- ! bgcolor="#CCCCCC" |19 ! colspan="4" rowspan="2" |None | style="background: #fff;" |ಲಾಸ್ಯ ನಾಗಾರಾಜ್ (WC) | style="background: #fff;" |ಜೀವಿತಾ (WC) | style="background: #fff;" |RJ ಪ್ರಥ್ವಿ (WC) |ಪ್ರಿಯಾಂಕ ತಿಮ್ಮೇಶ್(WC) ! rowspan="2" |None |ಪವಿ ಪೂವಪ್ಪ(WC) |ಶೋಭ ಶೆಟ್ಟಿ (WC) |- ! bgcolor="#CCCCCC" |20 | style="background: #fff;" |ಸಂಯುಕ್ತ ಹೆಗ್ಡೆ (ಅತಿಥಿ) | style="background: #fff;" |ಮೇಘಾಶ್ರೀ (WC) |ರಕ್ಷಾ ಸೋಮಶೇಕರ್ (WC) |ವೈಜಯಂತಿ ಅಡಿಗ (WC) ! rowspan="1" |None |style="background: #eefbf8;" |ರಜತ್ ಕಿಶನ್ (WC) |- | colspan="9" | |- bgcolor="#CCCCCC" !ಒಟ್ಟು ಸದ್ಯಸ್ಯರು !17 !16 !18 !18 !20 !20 !20 !20 !16 !16 !18 !19 !20 |- | colspan="12" |<small>''' {{colorbox|gold}} Winner''' ''' {{colorbox|#f2eeff}} Runner-up''' '''{{colorbox|#eefbf8}} Finalist'''</small> |} (WC) ವೈಲಾಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂಟ್ರಿ == ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ OTT == '''''(Main articleː[[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಒಟಿಟಿ_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ OTT]]''''') ಈ ಸರಣಿಯು ''[[ಬಿಗ್_ಬಾಸ್_ಒಟಿಟಿ_ಕನ್ನಡ_(ಸೀಸನ್_1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ OTT]]'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು [[ಸುದೀಪ್|ಸುದೀಪ]] ಅವರು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 24×7 ಕವರೇಜ್‌ಗಾಗಿ [[ವೂಟ್|Voot]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಆಗಿದೆ. ಸರಣಿಯು 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಂದು ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada OTT: Kiccha Sudeep-hosted reality show to premiere on August 6 - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-kannada-ott-kiccha-sudeep-hosted-reality-show-to-premiere-on-august-6/articleshow/93057029.cms |access-date=2022-07-23 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kiccha Sudeep to host Bigg Boss Kannada OTT, says new format will keep viewers hooked |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/kiccha-sudeep-to-host-bigg-boss-kannada-ott-says-new-format-will-keep-viewers-hooked-1976036-2022-07-15 |access-date=2022-07-23 |website=India Today |language=en}}</ref> ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು (ಶೋ ಟಾಪರ್). ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವರ್ಗ ! ನಾಮಿನಿ ! ಫಲಿತಾಂಶ |- ! rowspan="2" | 2014 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)]] |{{won}} |- | GCC ಮೀಡಿಯಾ ಪುರಕ್ಸರ್ – ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ <ref>{{Cite web |title=GCC Puraskar Media 2014 (Archived) |url=http://www.gardencitycollege.edu/downloads/media_Puraskar.pdf |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714183145/http://www.gardencitycollege.edu/downloads/media_Puraskar.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=6 October 2015 |website=www.gardencitycollege.edu}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada on IMDB |url=https://www.imdb.com/event/ev0002792/ |access-date=6 October 2015 |website=www.imdb.com}}</ref> | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)]] |{{won}} |- ! 2015 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 2)]] |{{nom}} |- ! 2016 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 3)]] |{{nom}} |- ! 2017 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 4)]] |{{won}} |} ==ಬಿಗ್‌ ಬಾಸ್ ಮಿನಿ == == ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ == ಪ್ರತಿ ಸೀಸನ್ ಆದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite news |date=5 January 2017 |title=Bigg Boss Kannada is a success story |work=Indian Television Dot Com |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/gecs/bigg-boss-kannada-is-a-success-story-170105 |access-date=8 September 2017}}</ref> ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿರಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವ ಸವಲತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನೇರವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ಪಡೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿಂಬುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಮಗ್‌ಗಳಂತಹ ಮನೆಯ ಲೇಖನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು <ref>{{Cite web |title=ETV Kannada's – Bigg Boss a BIGG hit with the Audience |url=http://www.indiantelevision.com/release/y2k13/apr/aprrel8.php |access-date=6 October 2015 |website=www.indiantelevision.com}}</ref> ಮತ್ತು TRP ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು, <ref>{{Cite web |title=Sudeep's Bigg Boss beats Puneet's Kannadada Kotyadhipati |url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2013/sudeep-bigg-boss-puneet-kannadada-kotyadhipati-112434.html |access-date=6 October 2015 |website=www.filmibeat.com}}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ನಂ.1 ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಆಯಿತು. <ref>{{Cite news |date=19 June 2013 |title='Bigg Boss Kannada' TRPs soaring |work=Business Standard India |url=http://www.business-standard.com/article/news-ians/bigg-boss-kannada-trps-soaring-113061900681_1.html |access-date=6 October 2015}}</ref> ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್‌ನ [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ|ಸುವರ್ಣ]] <ref>{{Cite web |title=Suvarna sets high hopes with Bigg Boss Kannada 2 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/regional/suvarna-sets-high-hopes-with-bigg-boss-kannada-2-140624 |access-date=6 October 2015 |website=www.indiantelevision.com}}</ref> (ಈಗ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannnada 2, rules the air waves on Suvarna TV in its first week |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/trade-news/hindi/Bigg-Boss-Kannnada-2-rules-the-air-waves-on-Suvarna-TV-in-its-first-week/articleshow/38201937.cms |access-date=6 October 2015 |website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss' Kannada continues to peak in season 2 |url=http://www.tellytrp.in/2014/09/bigg-boss-kannada-continues-to-peak-in-season-2.html |access-date=6 October 2015 |website=www.tellytrp.in |archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928095014/http://www.tellytrp.in/2014/09/bigg-boss-kannada-continues-to-peak-in-season-2.html |url-status=dead }}</ref> ಚಾನೆಲ್ ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 25% ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು <ref>{{Cite web |title=Suvarna claims 25% rise in viewers for Bigg Boss Kannada 2 |url=http://www.televisionpost.com/television/suvarna-claims-25-rise-in-viewers-for-bigg-boss-kannada-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150620103858/http://www.televisionpost.com/television/suvarna-claims-25-rise-in-viewers-for-bigg-boss-kannada-2/ |archive-date=20 June 2015 |access-date=6 October 2015 |website=www.televisionpost.com}}</ref> ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 400% <ref>{{Cite news |title=This reality show increased their engagement by 400% online – Fuegosys |language=en-US |work=Fuegosys |url=http://www.fuegosys.com/casestudy/biggboss2-kannada-reality-show/ |url-status=dead |access-date=11 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170911120519/http://www.fuegosys.com/casestudy/biggboss2-kannada-reality-show/ |archive-date=11 September 2017}}</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸೀಸನ್ 6.7 TVR ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾರಂಭದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 5.7 TVR ಮತ್ತು ಶನಿವಾರದ ಮೊದಲ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ 7.9 TVR ನ ಗರಿಷ್ಠ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Bigg Boss Kannnada 2, rules the air waves on Suvarna TV in its first week |url=https://m.timesofindia.com/tv/trade-news/hindi/bigg-boss-kannnada-2-rules-the-air-waves-on-suvarna-tv-in-its-first-week/articleshow/38201937.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20210126075632/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/trade-news/hindi/bigg-boss-kannnada-2-rules-the-air-waves-on-suvarna-tv-in-its-first-week/articleshow/38201937.cms |archive-date=26 January 2021 |access-date= |website=The Times of India}}</ref> ಮುಂದಿನ ಐದು ಸೀಸನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಸುದೀಪ್ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ವಯಾಕಾಮ್ 18 <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada back on Colors Kannada |url=http://www.business-standard.com/article/companies/bigg-boss-kannada-back-on-colors-kannada-115101700639_1.html |access-date=6 October 2015 |website=www.business-standard.com}}</ref> ಗೆ ಮರಳಿತು. <ref>{{Cite news |date=20 July 2015 |title=OMG! What Is Sudeep's Remuneration To Host Bigg Boss? |language=en |work=www.filmibeat.com |url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2015/omg-what-is-sudeep-remuneration-for-hosting-bigg-boss-191215.html |access-date=11 July 2017}}</ref> ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು (ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ನಂತರ ಸಹವರ್ತಿ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ ಒಳಗೊಂಡ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ TRP ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Bigg Boss: Huccha Venkat's ouster shoots up TRP |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/Bigg-Boss-Huccha-Venkats-ouster-shoots-up-TRP/articleshow/49945431.cms |access-date=6 October 2015 |website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=TRP ratings of Big Boss 3 affected but why? |url=http://www.moviemint.com/trp-ratings-of-big-boss-3-affected-but-why/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006150817/http://www.moviemint.com/trp-ratings-of-big-boss-3-affected-but-why/ |archive-date=6 October 2016 |access-date=6 October 2015 |website=www.moviemint.com}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ, TRP ಕುಸಿತವು ಸುಳ್ಳು ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ನಂತರ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಏರಿದವು. <ref>{{Cite web |title=Read What Sudeep Has To Say About Bigg Boss Kannada Season 4 |url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2016/read-what-sudeep-has-to-say-about-bigg-boss-kannada-season-4-243502.html |access-date=6 October 2015 |website=www.filmibeat.com}}</ref> ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಖ್ಯಾತಿಯು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮನೆ ಇರುವ ಬಿಡದಿಯ ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯ ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ನಟರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಬಾರದು, ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |title=CHAMBER WANTS FILM STARS TO STOP WORKING ON REALITY TV SHOWS |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/Chamber-wants-film-stars-to-stop-working-on-reality-TV-shows/articleshow/54702688.cms |access-date=6 October 2015 |website=www.bangaloremirror.com}}</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಐದನೇ ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು, <ref>{{Cite web |title=Colors Super |url=https://www.facebook.com/ColorsSuper/photos/a.632890860218180.1073741829.622443414596258/850798288427435/?type=3&theater |access-date=25 September 2017 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> ವಾಹಿನಿಯ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು Viacom18 ಮೂಲಕ ಎರಡನೇ ಕನ್ನಡ GEC . ಸೀಸನ್ 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 <ref>{{Cite news |title=Bigg Boss season 5 to go on air from October 15 – Times of India |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-season-5-to-go-air-from-october-15/articleshow/60804083.cms |access-date=25 September 2017}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Colors Super |url=https://www.facebook.com/ColorsSuper/videos/849831051857492/ |access-date=25 September 2017 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಡಿಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |date=7 July 2017 |title=Grab Your Only Chance To Be A Participant On The Reality Show, Bigg Boss Kananda Season 5 |language=en |work=www.filmibeat.com |url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/apply-online-for-bigg-boss-kannada-season-5-264880.html |access-date=10 July 2017}}</ref> 28 ಮತ್ತು 29 ಜನವರಿ 2018 ರಂದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫಿನಾಲೆ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಚಂದನ್ ಶೆಟ್ಟಿ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಸೀಸನ್ 6 ಅನ್ನು 21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 ರಂದು ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಯಶಸ್ವಿ ಋತುವಿನ ನಂತರ 26 ಮತ್ತು 27 ಜನವರಿ 2019 ರಂದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫಿನಾಲೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೈತ ಶಶಿ ಕುಮಾರ್ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು, ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಗಾಯಕ ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು, ನಂತರ ಕವಿತಾ ಗೌಡ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಯಪಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಪಿಡ್ ರಶ್ಮಿ 3, 4 ಮತ್ತು 5 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ. ಸುದೀಪ್ ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಹೋಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು.{{Fact|date=December 2021}}</link> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|2911448|Bigg Boss Kannada}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]] [[ವರ್ಗ:ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ]] j5sj8cl4j1y0i10jcvq6jm2vhjryqos ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್ 0 172843 1378321 1342367 2026-08-04T07:30:48Z ~2026-37745-07 100924 1378321 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್|female=true|image=|country=ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್|international=true|internationalspan=2017–present|full_name=ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್|birth_date={{birth date and age|2001|1|1|df=yes}}|birth_place=ಗ್ರೋಸ್ ಐಲೆಟ್, ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ|death_date=|death_place=|batting=ಎಡಗೈ|bowling=[[ನಿಧಾನ ಎಡಗೈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]]|role=[[Bowling (cricket)|Bowler]]|odidebutdate=2 July|odidebutyear=2017|odidebutagainst=South Africa|odicap=85|lastodidate=21 June|lastodiyear=2024|lastodiagainst=Sri Lanka|T20Idebutdate=31 August|T20Idebutyear=2021|T20Idebutagainst=South Africa|T20Icap=42|lastT20Idate=18 October|lastT20Iyear=2024|lastT20Iagainst=New Zealand|T20Ishirt=73|club1=[[Saint Lucia women's national cricket team|Saint Lucia]]|year1=2014|club2=North Windward Islands|year2=2015|club3=[[Windward Islands women's cricket team|Windward Islands]]|year3=2016–present|club4=[[Barbados Royals (WCPL)|Barbados Royals]]|year4={{nowrap|2022–present}}|columns=2|column1=[[Women's One Day International cricket|WODI]]|matches1=11|runs1=49|bat avg1=9.80|100s/50s1=0/0|top score1=21|deliveries1=454|wickets1=12|bowl avg1=29.16|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=2/24|catches/stumpings1=2/–|column2=[[Women's Twenty20 International|WT20I]]|matches2=16|runs2=168|bat avg2=18.66|100s/50s2=0/1|top score2=52|deliveries2=171|wickets2=4|bowl avg2=42.75|fivefor2=0|tenfor2=0|best bowling2=2/26|catches/stumpings2=2/–|date=19 October 2024|source=http://www.espncricinfo.com/westindies/content/player/769485.html ESPNcricinfo}} ಜನವರಿ 1, 2001 ರಂದು ಜನಿಸಿದ '''ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್''' ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿಂಡ್‌ವರ್ಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬಡೋಸ್ ರಾಯಲ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಎಡಗೈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 2017 ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2017 ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜುಲೈ 2, 2017 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (WODI) ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2018 ರ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಗಾಯದ ಕಾರಣ ಶೆನೆಟಾ ಗ್ರಿಮ್ಮಂಡ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜೋಸೆಫ್ ಅವರು ಮೇ 2021 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜೂನ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ A ತಂಡದ ಸರಣಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮಹಿಳಾ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (WT20I) ತಂಡದ ಸರಣಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2021 ರಂದು, ಜೋಸೆಫ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಾಗಿ ತನ್ನ WT20I ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2021 ರ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಾಗಿ ಆಡಲು ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಾಗಿ 2024 ICC ಮಹಿಳಾ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಆರು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದು ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಮೊದಲ WT20I ಅರ್ಧಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅವರು 52 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * '''ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್''' ನಲ್ಲಿಇಎಸ್ಪಿಎನ್ ಕ್ರಿಕ್ಇನ್ಫೋ * '''ಕಿಯಾನಾ ಜೋಸೆಫ್''' ನಲ್ಲಿಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ (ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ) {{West Indies Squad 2017 Women's Cricket World Cup}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೨೦೦೧ ಜನನ]] 79q30j0zrxxex7xz4kn79aofenupeid ಸಿಂಥಿಯಾ ಕೊರ್ಲಾ 0 174885 1378314 1366976 2026-08-03T17:58:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1378314 wikitext text/x-wiki '''ಬುಂಡಾ ಕೊರ್ಲಾ''' (ಜನನ ಜುಲೈ 4, 1974) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿಂಥಿಯಾ ಕೊರ್ಲಾ ಪ್ರಿಸಿಲಿಯಾ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ.<ref>[https://kumparan.com/profil-tokoh/biodata-bunda-corla-dan-fakta-menariknya-23kr5sQCKI6 Biodata Bunda Corla dan Fakta Menariknya]". ''kumparan'' (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[https://sultra.tribunnews.com/2022/10/15/biodata-bunda-corla-nama-asli-karier-kehidupan-sebelum-viral-kini-kerja-di-restoran-jerman Biodata Bunda Corla, Nama Asli, Karier & Kehidupan Sebelum Viral, Kini Kerja di Restoran Jerman]". ''Tribunnewssultra.com (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.''</ref><ref>[https://www.rctiplus.com/programs/1932/dahsyatnya-2023/clip/42252/ternyata-ini-awal-karir-bunda-corla-dahsyatnya-2023 RCTI+. "Ternyata Ini Awal Karir Bunda Corla - Dahsyatnya 2023]". ''RCTI+'' (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಚಿತ್ರಕಥೆ == === ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ === {| class="wikitable unsortable" |- !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |rowspan="4" |2023 |''[[Ramadan Itu Berkah]]'' |rowspan="2" |ಅತಿಥಿ ತಾರೆ | |- |''[[Lapor Pak!]]'' | |- |ಮಿಸ್ ಮೆಗಾ ಬಿಂಟಾಂಗ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ |rowspan="2" |ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು | |- |''[[D'Koplo (musim 1)|D'Koplo]]'' |ಸೀಸನ್ 1 |- |2025 |ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ | |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ/ಮಹಿಳಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಡ್ಯಾಂಗ್‌ಡಟ್ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದ/ಗುಂಪು/ಸಹಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ AMI ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು.<ref>[https://www.matamata.com/seleb/2023/11/09/111613/bunda-corla-gondol-penghargaan-ini-daftar-lengkap-pemenang-ami-awards-2023 Wismoyo, Ade (2023-11-09). "Bunda Corla Gondol Penghargaan], Ini Daftar Lengkap Pemenang AMI Awards 2023". ''matamata.com (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.''</ref><ref>[https://www.insertlive.com/film-dan-musik/20231110131033-25-323686/reaksi-bunda-corla-saat-lagu-no-comment-menang-ami-awards-2023 Insertlive. "Reaksi Bunda Corla Saat Lagu 'No Comment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250624064202/https://www.insertlive.com/film-dan-musik/20231110131033-25-323686/reaksi-bunda-corla-saat-lagu-no-comment-menang-ami-awards-2023 |date=2025-06-24 }}' Menang AMI Awards 2023". ''film-dan-musik'' (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[https://www.tempo.co/teroka/daftar-lengkap-pemenang-62-kategori-dan-5-penghargaan-khusus-ami-awards-2023-122875 Daftar Lengkap Pemenang 62 Kategori dan 5 Penghargaan Khusus AMI Awards 2023"]. ''Tempo (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.''</ref><ref>[https://www.viva.co.id/showbiz/gosip/1656084-raih-penghargaan-ami-awards-berkat-lagu-no-comment-bunda-corla-terharu Budhi, Donny Adhiyasa, Aiz (2023-11-10). "Raih Penghargaan AMI Awards Berkat Lagu No Comment], Bunda Corla Terharu". ''www.viva.co.id'' (ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). 2025-06-24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> {| class="wikitable unsortable" |- !ವರ್ಷ !Awards !ವರ್ಗ !ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ !ಫಲಿತಾಂಶಗಳು |- | rowspan="2" |2023 |ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡ್ಯಾಂಗ್‌ಡಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಪುರುಷ/ಮಹಿಳಾ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದ/ಗುಂಪು/ಸಹಯೋಗ |"No Comment" (ಒಟ್ಟಿಗೆ Tuty Wibowo) |{{won}} |- |ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ |Cynthia Corla Pricillia |{{nom}} |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} 6fqyn2clqwbl8ho5778uteu5sixwwwj ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ 0 179207 1378319 1374179 2026-08-03T21:32:04Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Chamaeleon (Annotated).tif]] → [[File:Chamaeleon (Annotated) (chamaeleon-ann).tiff]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Chamaeleon (Annotated) (chamaeleon-ann).tiff]] 1378319 wikitext text/x-wiki [[File:Chamaeleon IAU.svg|500px|right|ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]] ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon) as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]] ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು . ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. == ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು == === ನಕ್ಷತ್ರಗಳು === ೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ <sup>೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು</sup>'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="wagman">{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald & Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}</ref> [[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ <sup>2</sup> ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ <sup>1</sup> ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ <ref name="Cha110913">{{cite web |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}</ref>. === ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು === [[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.<ref>{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}</ref>]] ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}} ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ . ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ<ref name="noirlab2519">{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}</ref>. ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. == ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು == ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513091029/http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html |date=2013-05-13 }}.</ref> . ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}</ref>. <gallery mode="packed" heights="200px"> File:Chamaeleon (Annotated) (chamaeleon-ann).tiff|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .<ref name="noirlab-cha-ann">{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}</ref><ref name="noirlab-cha-constellation">{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}</ref> File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು]] 4aj7gv3ux4pwerlz36p6j4tcmy47eo3 ರೇನು ಜೋಸೆಫ್ 0 180021 1378295 2026-08-03T12:22:35Z Kavitha G. Kana 30404 "[[:en:Special:Redirect/revision/1362033962|RJ Renu]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1378295 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು | image = RenuJospeph1.jpg | caption = | other_names = ಆರ್ ಜೆ ವಿಜೆ ರೇಣು<br/>ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ ರೇಣು | birth_name = ರೇಣು ಜೋಸೆಫ್ ಎಲೆಂಜಿಕಲ್ | birth_date = | birth_place = [[ಕೊತ್ತಮಂಗಲಮ್]], [[ಕೇರಳ]] | death_date = | death_place = | occupation = [[ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]]<br/>[[ವಿಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]]<br/>[[ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಂಕರ್]]<br/>[[ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟೇಟರ್]]<br/>[[ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟರ್]] | years_active = 2007– | known_for = ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ (ಕಪ್ಪ TV)<br/>ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ (Club FM) | parents = | website = | image_size = }} '''ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು''' ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ '''ರೇಣು ಜೋಸೆಫ್''', [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳದ]] [[ಕೊಚ್ಚಿ|ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ [[ರೇಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ|ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]], ವಿಡಿಯೋ ಜಾಕಿ, ಟಿಇಡಿಎಕ್ಸ್ ಸ್ಪೀಕರ್, <ref>{{Citation |title=Verbal immunity; a path to serenity {{!}} Renu Joseph {{!}} TEDxTKMCE |date=5 May 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4gOokXiC2g0 |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕಿ ಮತ್ತು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶಕಿ. ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ರೇಡಿಯೋ]] ಮತ್ತು [[ದೂರದರ್ಶನ|ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾದ ಕ್ಲಬ್ ಎಫ್‌ಎಂ 94.3/104.8 <ref>{{Cite web |date=15 May 2008 |title=Honour for Club FM 94.3 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1258364.ece |access-date=3 July 2016 |website=[[The Hindu]]}}</ref> ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ, <ref>{{Cite web |date=31 January 2011 |title=Living the RJ dream |url=http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article413193.ece?service=print |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817015451/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article413193.ece?service=print |archive-date=17 August 2016 |access-date=3 July 2016 |website=[[The New Indian Express]]}}</ref> ಮತ್ತು [[2022 ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್|ಫಿಫಾ 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್]] ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಾಗಿ ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":1">{{Citation |title=Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ರೇಣು [[ಎರ್ನಾಕುಳಂ|ಎರ್ನಾಕುಲಂನ]] ಸೇಂಟ್ ತೆರೇಸಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಟಿವ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು)ನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಗಿರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಿಂದ [[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್|ಎಂಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು]] ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಜಾಕಿ ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ|ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿಯಾಗಿ]] ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite journal|title=RJ's-പുത്തൻ ശബ്ദങ്ങൾ|journal=[[Mangalam Weekly]]|date=15 March 2010}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ನಟಿ ರೆಮ್ಯಾ ನಂಬೀಸನ್ ಅವರ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಕೈರಲಿ ಟಿವಿಯ ''ಹಲೋ ಗುಡ್ ಈವ್ನಿಂಗ್‌ನ'' ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ರೇಣು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ಲಸ್‌ಗಾಗಿ ''ಸ್ಪೈಸಿ ಇಂಡಿಯಾ'' ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಗಾಗಿ ''ಡ್ರೀಮ್ ಹೋಮ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮಾತೃಭೂಮಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್‌ನ'' ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. <ref>{{Cite web |date=28 June 2014 |title=Love has a huge market: Renu |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/Love-has-a-huge-market-Renu/articleshow/37370359.cms |access-date=3 July 2016 |website=[[The Times of India]]}}<br /><br />- {{Cite web |date=28 September 2012 |title=My fav RJ: Renu, Club FM |url=http://www.exchange4media.com/radio/my-fav-rjrenu-club-fm_48241.html |access-date=3 July 2016 |website=exchange4media}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಕಪ್ಪಾ ಟಿವಿ ತಯಾರಕರು ಅದನ್ನು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದೇ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಕುರಿತಾದ ''ಟ್ಯೂಬ್ ಗ್ರಿಡ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಎಫ್‌ಎಂ 94.3/104.8 ನಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಚಾಟ್ ಶೋ ''ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ ಶೋ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.''<ref>{{Cite journal|title=റേഡിയോ ജോക്കികളുടെ കാലം|journal=[[Vanitha]]|date=September 2014}}</ref> ಅವರು ಜಿಯೋ ಸಿನಿಮಾಸ್‌ನ ಮಲಯಾಳಂ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ <ref name=":1">{{Citation |title=Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw |access-date=15 February 2023 |language=en}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="">[https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw ''Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">15 February</span> 2023</span></cite></ref> ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ FIFA 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ನಿರೂಪಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ''<nowiki/>'ದಿ ಅನ್ಸೆನ್ಸಾರ್ಡ್ ಶೋ''' ಎಂಬ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=vipinvk |title=റേറ്റിംഗ് എല്ലാം ഫേക്ക് ആണ്, 80 ശതമാനം റിവ്യൂകള്‍ പെയ്ഡാണ്: നിര്‍മ്മാതാവ് വിജയ് ബാബു |url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/80-percentage-of-movie-reviews-and-ratings-are-paid-and-fake-said-vijay-babu-vvk-rpqswk |access-date=15 February 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=ml}}</ref> <ref>{{Citation |title=Vijay Babu {{!}} Film Promotions |date=13 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FCDfkwdG0y8 |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> == ರೇಡಿಯೋ ನಿರೂಪಕಿ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಚಾನೆಲ್ ! ವಿಷಯ |- | ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ <ref name=":0">{{Citation |title=CLUB FM LOVE BYTES JAN 22 RJ RENU PART 1 |date=23 January 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AJ94Y9p-ivo |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> | ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ <ref>{{Citation |title=Nivin Pauly - Star Jam (Part 1) {{!}} Feb 2016 - Club FM |date=24 February 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=wrI6EI_HKAY |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> | ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಚಾಟ್ |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ | ರೇಡಿಯೋ ರಸಮ್-ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೇಡಿಯೋ, (ಯುಎಇ) | ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ರೇಣು ಜೊತೆ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ-ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೇಡಿಯೋ, (ಕತಾರ್, ಬಹ್ರೇನ್) | ಬೆಳಗಿನ ಡ್ರೈವ್ ಸಮಯ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ಹುಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ 104 FM, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ ಪ್ರದರ್ಶನ (ರೇಡಿಯೋ ಆವೃತ್ತಿ) | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ 104 FM, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳು |} == ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಚಾನಲ್ ! ವಿಷಯ |- | ''ನಮಸ್ಕಾರ ಶುಭ ಸಂಜೆ'' | ಕೈರಲಿ ಟಿವಿ | ಫೋನ್ ಇನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ |- | ''ಸ್ಪೈಸಿ ಇಂಡಿಯಾ'' | ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ಲಸ್ | ಜೀವನಶೈಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ''ಕನಸಿನ ಮನೆ'' | ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುದ್ದಿ | ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |- | ''ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್'' | ಮಾತೃಭೂಮಿ ಸುದ್ದಿ | ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |- | ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್'' | rowspan="4" | ಕಪ್ಪಾ ಟಿವಿ | ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ |- | ''ಟ್ಯೂಬ್ ಗ್ರಿಡ್'' | |- | ''ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಊಟ'' | ಚಾಟ್ ಶೋ |- | ''ಈ ವಾರದ ಮುಖ'' | ಫ್ಯಾಷನ್ |- | FIFA 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಫುಟ್ಬಾಲ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಹರಾಜು 2022-23 | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2022-23 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2023-24 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2024-25 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಸುದ್ದಿ ನಿರೂಪಕರು | ಬಿಗ್ ಟಿವಿ | ನೇರ ಸುದ್ದಿ |} == ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ವೇದಿಕೆ |- | ಕ್ರೇಜ಼ಿ ಲವ್ RJ ರೇಣು | ಮಿರ್ಚಿ ಪ್ಲಸ್ |- | ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು ಮಲಯಾಳಂ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ | ಸ್ಪಾಟಿಫೈ, ಆಪಲ್ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಗಾನಾ |} == ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ == {| class="wikitable" !ತೋರಿಸು ! ಮಾಧ್ಯಮ ! ವಿಷಯ |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ ಪ್ರದರ್ಶನ | ಮಿರ್ಚಿ ಮಲಯಾಳಂ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳು |- | ''ಕ್ರೇಜಿ ಲವ್'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) | ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಟಿವಿ (ಐಜಿಟಿವಿ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ''ಕ್ರೇಜಿ ಲವ್'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) | [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್|ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ]] | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] 1kmzqq4v3atg04juvizmvjicz9wxrb8 1378297 1378295 2026-08-03T12:26:38Z Kavitha G. Kana 30404 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 1378297 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು 0 180022 1378296 2026-08-03T12:26:28Z Kavitha G. Kana 30404 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox person | name = ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು | image = RenuJospeph1.jpg | caption = | other_names = ಆರ್ ಜೆ ವಿಜೆ ರೇಣು<br/>ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ ರೇಣು | birth_name = ರೇಣು ಜೋಸೆಫ್ ಎಲೆಂಜಿಕಲ್ | birth_date = | birth_place = [[ಕೊತ್ತಮಂಗಲಮ್]], [[ಕೇರಳ]] | death_date = | death_place... 1378296 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು | image = RenuJospeph1.jpg | caption = | other_names = ಆರ್ ಜೆ ವಿಜೆ ರೇಣು<br/>ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ ರೇಣು | birth_name = ರೇಣು ಜೋಸೆಫ್ ಎಲೆಂಜಿಕಲ್ | birth_date = | birth_place = [[ಕೊತ್ತಮಂಗಲಮ್]], [[ಕೇರಳ]] | death_date = | death_place = | occupation = [[ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]]<br/>[[ವಿಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]]<br/>[[ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಂಕರ್]]<br/>[[ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟೇಟರ್]]<br/>[[ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟರ್]] | years_active = 2007– | known_for = ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ (ಕಪ್ಪ TV)<br/>ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ (Club FM) | parents = | website = | image_size = }} '''ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು''' ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ '''ರೇಣು ಜೋಸೆಫ್''', [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳದ]] [[ಕೊಚ್ಚಿ|ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ [[ರೇಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ|ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ]], ವಿಡಿಯೋ ಜಾಕಿ, ಟಿಇಡಿಎಕ್ಸ್ ಸ್ಪೀಕರ್, <ref>{{Citation |title=Verbal immunity; a path to serenity {{!}} Renu Joseph {{!}} TEDxTKMCE |date=5 May 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4gOokXiC2g0 |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕಿ ಮತ್ತು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶಕಿ. ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ರೇಡಿಯೋ]] ಮತ್ತು [[ದೂರದರ್ಶನ|ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾದ ಕ್ಲಬ್ ಎಫ್‌ಎಂ 94.3/104.8 <ref>{{Cite web |date=15 May 2008 |title=Honour for Club FM 94.3 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1258364.ece |access-date=3 July 2016 |website=[[The Hindu]]}}</ref> ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ, <ref>{{Cite web |date=31 January 2011 |title=Living the RJ dream |url=http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article413193.ece?service=print |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817015451/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article413193.ece?service=print |archive-date=17 August 2016 |access-date=3 July 2016 |website=[[The New Indian Express]]}}</ref> ಮತ್ತು [[2022 ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್|ಫಿಫಾ 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್]] ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಾಗಿ ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":1">{{Citation |title=Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ರೇಣು [[ಎರ್ನಾಕುಳಂ|ಎರ್ನಾಕುಲಂನ]] ಸೇಂಟ್ ತೆರೇಸಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಟಿವ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು)ನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಗಿರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಿಂದ [[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್|ಎಂಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು]] ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಜಾಕಿ ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ|ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿಯಾಗಿ]] ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite journal|title=RJ's-പുത്തൻ ശബ്ദങ്ങൾ|journal=[[Mangalam Weekly]]|date=15 March 2010}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ನಟಿ ರೆಮ್ಯಾ ನಂಬೀಸನ್ ಅವರ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಕೈರಲಿ ಟಿವಿಯ ''ಹಲೋ ಗುಡ್ ಈವ್ನಿಂಗ್‌ನ'' ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ರೇಣು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ಲಸ್‌ಗಾಗಿ ''ಸ್ಪೈಸಿ ಇಂಡಿಯಾ'' ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಗಾಗಿ ''ಡ್ರೀಮ್ ಹೋಮ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮಾತೃಭೂಮಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್‌ನ'' ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. <ref>{{Cite web |date=28 June 2014 |title=Love has a huge market: Renu |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/Love-has-a-huge-market-Renu/articleshow/37370359.cms |access-date=3 July 2016 |website=[[The Times of India]]}}<br /><br />- {{Cite web |date=28 September 2012 |title=My fav RJ: Renu, Club FM |url=http://www.exchange4media.com/radio/my-fav-rjrenu-club-fm_48241.html |access-date=3 July 2016 |website=exchange4media}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಕಪ್ಪಾ ಟಿವಿ ತಯಾರಕರು ಅದನ್ನು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದೇ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಕುರಿತಾದ ''ಟ್ಯೂಬ್ ಗ್ರಿಡ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಎಫ್‌ಎಂ 94.3/104.8 ನಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಚಾಟ್ ಶೋ ''ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ ಶೋ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.''<ref>{{Cite journal|title=റേഡിയോ ജോക്കികളുടെ കാലം|journal=[[Vanitha]]|date=September 2014}}</ref> ಅವರು ಜಿಯೋ ಸಿನಿಮಾಸ್‌ನ ಮಲಯಾಳಂ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ <ref name=":1">{{Citation |title=Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw |access-date=15 February 2023 |language=en}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="">[https://www.youtube.com/watch?v=Z3zKdwk0qaw ''Malayali commentators get ready ahead of #FIFAWorldCupQatar2022'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">15 February</span> 2023</span></cite></ref> ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ FIFA 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ನಿರೂಪಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ''<nowiki/>'ದಿ ಅನ್ಸೆನ್ಸಾರ್ಡ್ ಶೋ''' ಎಂಬ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=vipinvk |title=റേറ്റിംഗ് എല്ലാം ഫേക്ക് ആണ്, 80 ശതമാനം റിവ്യൂകള്‍ പെയ്ഡാണ്: നിര്‍മ്മാതാവ് വിജയ് ബാബു |url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/80-percentage-of-movie-reviews-and-ratings-are-paid-and-fake-said-vijay-babu-vvk-rpqswk |access-date=15 February 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=ml}}</ref> <ref>{{Citation |title=Vijay Babu {{!}} Film Promotions |date=13 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FCDfkwdG0y8 |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> == ರೇಡಿಯೋ ನಿರೂಪಕಿ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಚಾನೆಲ್ ! ವಿಷಯ |- | ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್ <ref name=":0">{{Citation |title=CLUB FM LOVE BYTES JAN 22 RJ RENU PART 1 |date=23 January 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AJ94Y9p-ivo |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> | ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಮ್ <ref>{{Citation |title=Nivin Pauly - Star Jam (Part 1) {{!}} Feb 2016 - Club FM |date=24 February 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=wrI6EI_HKAY |access-date=15 February 2023 |language=en}}</ref> | ಕ್ಲಬ್ FM 94.3/104.8, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಚಾಟ್ |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ | ರೇಡಿಯೋ ರಸಮ್-ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೇಡಿಯೋ, (ಯುಎಇ) | ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ರೇಣು ಜೊತೆ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ-ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೇಡಿಯೋ, (ಕತಾರ್, ಬಹ್ರೇನ್) | ಬೆಳಗಿನ ಡ್ರೈವ್ ಸಮಯ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ಹುಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ 104 FM, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ ಪ್ರದರ್ಶನ (ರೇಡಿಯೋ ಆವೃತ್ತಿ) | ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ 104 FM, (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳು |} == ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಚಾನಲ್ ! ವಿಷಯ |- | ''ನಮಸ್ಕಾರ ಶುಭ ಸಂಜೆ'' | ಕೈರಲಿ ಟಿವಿ | ಫೋನ್ ಇನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ |- | ''ಸ್ಪೈಸಿ ಇಂಡಿಯಾ'' | ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ಲಸ್ | ಜೀವನಶೈಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ''ಕನಸಿನ ಮನೆ'' | ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುದ್ದಿ | ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |- | ''ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್'' | ಮಾತೃಭೂಮಿ ಸುದ್ದಿ | ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |- | ''ಲವ್ ಬೈಟ್ಸ್'' | rowspan="4" | ಕಪ್ಪಾ ಟಿವಿ | ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ |- | ''ಟ್ಯೂಬ್ ಗ್ರಿಡ್'' | |- | ''ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಊಟ'' | ಚಾಟ್ ಶೋ |- | ''ಈ ವಾರದ ಮುಖ'' | ಫ್ಯಾಷನ್ |- | FIFA 2022 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಫುಟ್ಬಾಲ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಹರಾಜು 2022-23 | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2022-23 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2023-24 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಐಪಿಎಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ 2024-25 ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ | ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ | ಕ್ರಿಕೆಟ್ |- | ಸುದ್ದಿ ನಿರೂಪಕರು | ಬಿಗ್ ಟಿವಿ | ನೇರ ಸುದ್ದಿ |} == ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ == {| class="wikitable" !ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ವೇದಿಕೆ |- | ಕ್ರೇಜ಼ಿ ಲವ್ RJ ರೇಣು | ಮಿರ್ಚಿ ಪ್ಲಸ್ |- | ಆರ್ ಜೆ ರೇಣು ಮಲಯಾಳಂ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ | ಸ್ಪಾಟಿಫೈ, ಆಪಲ್ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಗಾನಾ |} == ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ == {| class="wikitable" !ತೋರಿಸು ! ಮಾಧ್ಯಮ ! ವಿಷಯ |- | ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡದ ಪ್ರದರ್ಶನ | ಮಿರ್ಚಿ ಮಲಯಾಳಂ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ | ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳು |- | ''ಕ್ರೇಜಿ ಲವ್'' (ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ) | ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಟಿವಿ (ಐಜಿಟಿವಿ) | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |- | ''ಕ್ರೇಜಿ ಲವ್'' (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ) | [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್|ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ]] | ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] 1kmzqq4v3atg04juvizmvjicz9wxrb8 ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:PadmaMurthy 3 180023 1378300 2026-08-03T16:04:38Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1378300 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=PadmaMurthy}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೩೪, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) 89n7d67d4owwaikyj867ge756mdauka ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ 0 180024 1378301 2026-08-03T16:11:35Z Mona Mendonca 95880 ಹೊಸ ಪುಟ: ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ... 1378301 wikitext text/x-wiki ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. 1n6rf3jsarn9mx8snxv1ol1zkp5ncse 1378302 1378301 2026-08-03T16:13:35Z Mona Mendonca 95880 1378302 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= l2szvsy69ipq6ng11b2htwx9f1ohtzu 1378303 1378302 2026-08-03T16:15:22Z Mona Mendonca 95880 /* ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ */ 1378303 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು 1961ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ಫೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (1924–1992), ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ರೋಚ್; 1936–2004) ದಂಪತಿಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯರಾದ ಸಿಂಥಿಯಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರೂತ್ ರೋಚ್, ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾಗಿ (Ladies-in-waiting) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಯಾನಾ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಡಚ್" (Duch)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಡಚೆಸ್‌ನಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೆನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ (ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಾರಾ, ಜೇನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಡಯಾನಾ ಜನಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಶು ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಜನನವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಅವರ ಪೋಷಕರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಲೇಡಿ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕರ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, "ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೂ ಅದೇ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಆಂಟ್ ಲಿಲಿಬೆಟ್"** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ಆಂಡ್ರೂ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಪೀಟರ್ ಶ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಅತ್ತೆಯಾದ ಲೇಡಿ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪಾಲನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು (custody) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 1976ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಾರ್ಟ್‌ಮೌತ್‌ನ ಕೌಂಟೆಸ್ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ರೈನ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ರೈನ್ ಅವರನ್ನು "ಬೆದರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" (bully) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಯಾನಾ, ಅದನ್ನು **"ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ"** ಹಾಗೂ **"ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನ"** ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಗೆ **ಅರ್ಲ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ (Earl Spencer)** ಎಂಬ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಬಿರುದು ದೊರೆತ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು **ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿವಾಸವಾದ **ಆಲ್ತೋರ್ಪ್**‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. fny93ouln7r39s2amdk0ojq77vjg58m 1378305 1378303 2026-08-03T16:17:04Z Mona Mendonca 95880 /* ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ */ 1378305 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು 1961ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ಫೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (1924–1992), ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ರೋಚ್; 1936–2004) ದಂಪತಿಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯರಾದ ಸಿಂಥಿಯಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರೂತ್ ರೋಚ್, ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾಗಿ (Ladies-in-waiting) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಯಾನಾ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಡಚ್" (Duch)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಡಚೆಸ್‌ನಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೆನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ (ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಾರಾ, ಜೇನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಡಯಾನಾ ಜನಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಶು ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಜನನವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಅವರ ಪೋಷಕರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಲೇಡಿ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕರ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, "ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೂ ಅದೇ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಆಂಟ್ ಲಿಲಿಬೆಟ್"** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ಆಂಡ್ರೂ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಪೀಟರ್ ಶ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಅತ್ತೆಯಾದ ಲೇಡಿ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪಾಲನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು (custody) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 1976ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಾರ್ಟ್‌ಮೌತ್‌ನ ಕೌಂಟೆಸ್ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ರೈನ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ರೈನ್ ಅವರನ್ನು "ಬೆದರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" (bully) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಯಾನಾ, ಅದನ್ನು **"ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ"** ಹಾಗೂ **"ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನ"** ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಗೆ **ಅರ್ಲ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ (Earl Spencer)** ಎಂಬ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಬಿರುದು ದೊರೆತ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು **ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿವಾಸವಾದ **ಆಲ್ತೋರ್ಪ್**‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. =ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ= a97p2ouroo8idhw7ulabvfcbtq051m1 1378306 1378305 2026-08-03T16:19:10Z Mona Mendonca 95880 /* ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ */ 1378306 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು 1961ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ಫೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (1924–1992), ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ರೋಚ್; 1936–2004) ದಂಪತಿಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯರಾದ ಸಿಂಥಿಯಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರೂತ್ ರೋಚ್, ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾಗಿ (Ladies-in-waiting) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಯಾನಾ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಡಚ್" (Duch)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಡಚೆಸ್‌ನಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೆನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ (ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಾರಾ, ಜೇನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಡಯಾನಾ ಜನಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಶು ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಜನನವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಅವರ ಪೋಷಕರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಲೇಡಿ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕರ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, "ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೂ ಅದೇ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಆಂಟ್ ಲಿಲಿಬೆಟ್"** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ಆಂಡ್ರೂ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಪೀಟರ್ ಶ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಅತ್ತೆಯಾದ ಲೇಡಿ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪಾಲನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು (custody) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 1976ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಾರ್ಟ್‌ಮೌತ್‌ನ ಕೌಂಟೆಸ್ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ರೈನ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ರೈನ್ ಅವರನ್ನು "ಬೆದರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" (bully) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಯಾನಾ, ಅದನ್ನು **"ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ"** ಹಾಗೂ **"ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನ"** ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಗೆ **ಅರ್ಲ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ (Earl Spencer)** ಎಂಬ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಬಿರುದು ದೊರೆತ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು **ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿವಾಸವಾದ **ಆಲ್ತೋರ್ಪ್**‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. =ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗವರ್ನೆಸ್ (ಶಿಕ್ಷಕಿ) ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಅಲೆನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ಫೋಕ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಸಿಲ್ಫೀಲ್ಡ್ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಥೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕಿಯರ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಾದ **ರಿಡಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಹಾಲ್ ಶಾಲೆಗೆ** ಸೇರಿದರು. 1973ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಸೆವೆನೋಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ವೆಸ್ಟ್ ಹೀತ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವರು **O-level ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದರು**. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಶಾಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅವರ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಿಪುಣ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಈಜು ಮತ್ತು ಡೈವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೋರಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದರು. 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಡಾರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ **ಡಾರೆಂಥ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ** ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1978ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಜೆರೆಮಿ ವಿಟೇಕರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ (nanny) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರೂಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಲ್ಪಿನ್ ವಿಡೆಮಾನೆಟ್** ಎಂಬ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1978ರ ಈಸ್ಟರ್ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಡುಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಯುವಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕೆಲಸದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರೀ-ಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಸಾರಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕುಟುಂಬವಾದ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಪಿಮ್ಲಿಕೋದಲ್ಲಿರುವ **ಯಂಗ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ನರ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1979ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರ 18ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಅರ್ಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ **ಕೋಲ್ಹೆರ್ನ್ ಕೋರ್ಟ್** ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಖರೀದಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೂವರು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಸಹವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. =ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ= apg9g353owq40hq8ky4a6m1izrvd00v 1378307 1378306 2026-08-03T16:20:29Z Mona Mendonca 95880 /* ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */ 1378307 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು 1961ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ಫೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (1924–1992), ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ರೋಚ್; 1936–2004) ದಂಪತಿಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯರಾದ ಸಿಂಥಿಯಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರೂತ್ ರೋಚ್, ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾಗಿ (Ladies-in-waiting) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಯಾನಾ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಡಚ್" (Duch)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಡಚೆಸ್‌ನಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೆನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ (ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಾರಾ, ಜೇನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಡಯಾನಾ ಜನಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಶು ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಜನನವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಅವರ ಪೋಷಕರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಲೇಡಿ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕರ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, "ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೂ ಅದೇ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಆಂಟ್ ಲಿಲಿಬೆಟ್"** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ಆಂಡ್ರೂ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಪೀಟರ್ ಶ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಅತ್ತೆಯಾದ ಲೇಡಿ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪಾಲನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು (custody) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 1976ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಾರ್ಟ್‌ಮೌತ್‌ನ ಕೌಂಟೆಸ್ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ರೈನ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ರೈನ್ ಅವರನ್ನು "ಬೆದರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" (bully) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಯಾನಾ, ಅದನ್ನು **"ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ"** ಹಾಗೂ **"ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನ"** ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಗೆ **ಅರ್ಲ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ (Earl Spencer)** ಎಂಬ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಬಿರುದು ದೊರೆತ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು **ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿವಾಸವಾದ **ಆಲ್ತೋರ್ಪ್**‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. =ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗವರ್ನೆಸ್ (ಶಿಕ್ಷಕಿ) ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಅಲೆನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ಫೋಕ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಸಿಲ್ಫೀಲ್ಡ್ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಥೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕಿಯರ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಾದ **ರಿಡಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಹಾಲ್ ಶಾಲೆಗೆ** ಸೇರಿದರು. 1973ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಸೆವೆನೋಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ವೆಸ್ಟ್ ಹೀತ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವರು **O-level ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದರು**. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಶಾಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅವರ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಿಪುಣ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಈಜು ಮತ್ತು ಡೈವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೋರಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದರು. 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಡಾರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ **ಡಾರೆಂಥ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ** ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1978ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಜೆರೆಮಿ ವಿಟೇಕರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ (nanny) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರೂಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಲ್ಪಿನ್ ವಿಡೆಮಾನೆಟ್** ಎಂಬ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1978ರ ಈಸ್ಟರ್ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಡುಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಯುವಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕೆಲಸದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರೀ-ಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಸಾರಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕುಟುಂಬವಾದ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಪಿಮ್ಲಿಕೋದಲ್ಲಿರುವ **ಯಂಗ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ನರ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1979ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರ 18ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಅರ್ಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ **ಕೋಲ್ಹೆರ್ನ್ ಕೋರ್ಟ್** ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಖರೀದಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೂವರು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಸಹವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. =ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ= ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು 1977ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 16 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಸಾರಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1980ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದ ವಧುವಾಗಿ ಡಯಾನಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು **ರಾಯಲ್ ಯಾಟ್ ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ** ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕೋವ್ಸ್‌ಗೆ ನಡೆದ ನೌಕಾಯಾನ ವಾರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಮನೆತನದ ನಿವಾಸವಾದ **ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಕೋಟೆಗೆ** ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರು, ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಮತ್ತು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಡ್ಯೂಕ್ ಅವರು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಾಯಿತು. =ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ= 1gyzzry71lzl20q8pfdl5n4ian4s2qw 1378308 1378307 2026-08-03T16:22:02Z Mona Mendonca 95880 /* ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ */ 1378308 wikitext text/x-wiki =ಡಯಾನಾ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ= (ಜನನ ಹೆಸರು **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್**; 1 ಜುಲೈ 1961 – 31 ಆಗಸ್ಟ್ 1997), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ಆಗ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ) ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವರನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲೀನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1981ರಲ್ಲಿ, ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ, ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: 1982ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಭಂಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಮನೆತನದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಏಡ್ಸ್‌ (AIDS) ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೆಲಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು (Landmines) ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರವೂ ಇದೇ ಗುಣಗಳು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದವು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. 1997ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಪಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ನಡೆದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪರಾಜಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರಮಗಳೇ ಈ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಡೆಸಿದ **ಆಪರೇಷನ್ ಪಾಗೆಟ್** ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. =ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ= ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು 1961ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಾರ್ಫೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (1924–1992), ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ವಿಸ್ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ರೋಚ್; 1936–2004) ದಂಪತಿಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯರಾದ ಸಿಂಥಿಯಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರೂತ್ ರೋಚ್, ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾಗಿ (Ladies-in-waiting) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಯಾನಾ ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ **ಡಯಾನಾ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್** ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಡಚ್" (Duch)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಡಚೆಸ್‌ನಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 1961ರ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೆನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ (ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಾರಾ, ಜೇನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಡಯಾನಾ ಜನಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಶಿಶು ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಜನನವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪುರುಷ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಅವರ ಪೋಷಕರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಲೇಡಿ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕರ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, "ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೂ ಅದೇ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ **"ಆಂಟ್ ಲಿಲಿಬೆಟ್"** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ಆಂಡ್ರೂ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಪೀಟರ್ ಶ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಅತ್ತೆಯಾದ ಲೇಡಿ ಫರ್ಮಾಯ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಪಾಲನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು (custody) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 1976ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಲ್ತೋರ್ಪ್ ಅವರು ಡಾರ್ಟ್‌ಮೌತ್‌ನ ಕೌಂಟೆಸ್ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ರೈನ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ರೈನ್ ಅವರನ್ನು "ಬೆದರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" (bully) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ರೈನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಯಾನಾ, ಅದನ್ನು **"ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ"** ಹಾಗೂ **"ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಜೀವನ"** ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಗೆ **ಅರ್ಲ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ (Earl Spencer)** ಎಂಬ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಬಿರುದು ದೊರೆತ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು **ಲೇಡಿ ಡಯಾನಾ** ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಥ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಿವಾಸವಾದ **ಆಲ್ತೋರ್ಪ್**‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. =ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ಡಯಾನಾ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗವರ್ನೆಸ್ (ಶಿಕ್ಷಕಿ) ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಅಲೆನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ಫೋಕ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಸಿಲ್ಫೀಲ್ಡ್ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಥೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕಿಯರ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಾದ **ರಿಡಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಹಾಲ್ ಶಾಲೆಗೆ** ಸೇರಿದರು. 1973ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಸೆವೆನೋಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ವೆಸ್ಟ್ ಹೀತ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವರು **O-level ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದರು**. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಶಾಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅವರ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಿಪುಣ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಈಜು ಮತ್ತು ಡೈವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೋರಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದರು. 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ಕೆಂಟ್‌ನ ಡಾರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ **ಡಾರೆಂಥ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ** ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1978ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಜೆರೆಮಿ ವಿಟೇಕರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ (nanny) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರೂಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ **ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಲ್ಪಿನ್ ವಿಡೆಮಾನೆಟ್** ಎಂಬ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1978ರ ಈಸ್ಟರ್ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಡುಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಯುವಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕೆಲಸದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರೀ-ಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಸಾರಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕುಟುಂಬವಾದ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಶಿಶುಪಾಲಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಪಿಮ್ಲಿಕೋದಲ್ಲಿರುವ **ಯಂಗ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ** ನರ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1979ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಡಯಾನಾ ಅವರ 18ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಅರ್ಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ **ಕೋಲ್ಹೆರ್ನ್ ಕೋರ್ಟ್** ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಖರೀದಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೂವರು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಸಹವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. =ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ= ಡಯಾನಾ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು 1977ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ 16 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಸಾರಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1980ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದ ವಧುವಾಗಿ ಡಯಾನಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು **ರಾಯಲ್ ಯಾಟ್ ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ** ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕೋವ್ಸ್‌ಗೆ ನಡೆದ ನೌಕಾಯಾನ ವಾರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಮನೆತನದ ನಿವಾಸವಾದ **ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಕೋಟೆಗೆ** ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರು, ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಮತ್ತು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಡ್ಯೂಕ್ ಅವರು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ನಂತರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಾಯಿತು. =ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ= ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವು 1981ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ನಂತರ, ಅವರು ನರ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಾಣಿ ಮದರ್ ಅವರ ನಿವಾಸವಾದ **ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಹೌಸ್**‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ನಂತರ ವಿವಾಹದವರೆಗೆ ಅವರು **ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ**ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಾರ್ತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಸೀವರ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲ್ಲಿ ಡಯಾನಾ ಅವರ ಜೀವನವು "ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಂಗಿ"ಯಾಗಿತ್ತು. 300 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದ ನಂತರ, ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಿಂಹಾಸನದ ನೇರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇಂತಹ ವಿವಾಹ ನಡೆದಿದ್ದು ಆನ್ ಹೈಡ್ ಅವರು ಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬನಿ ಡ್ಯೂಕ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು (ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಏಳನೇ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ರಾಜರಾದರು) ವಿವಾಹವಾದಾಗಿತ್ತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೊದಲ ರಾಜಮನೆತನದ ವಧುವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡಯಾನಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಣಿಕೆ 1981ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ **ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್ಸ್ ಹಾಲ್**ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ದತ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮೊನಾಕೊದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಗ್ರೇಸ್ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, 32 ವರ್ಷದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು 1981ರ ಜುಲೈ 29ರಂದು ವಿವಾಹವಾದಾಗ **ವೇಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ** (Princess of Wales) ಆದರು. ಈ ವಿವಾಹವು **ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್**ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬಿಗಿಂತ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿವಾಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ **"ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಂತಿರುವ ವಿವಾಹ"** (fairytale wedding) ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 75 ಕೋಟಿ ಜನರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು 6 ಲಕ್ಷ ಜನರು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಲಿಪೀಠದ ಬಳಿ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ, **"ಫಿಲಿಪ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಆರ್ಥರ್ ಜಾರ್ಜ್"** ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವಾಹ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿದ್ದ **"ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ"** ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ದಂಪತಿಯ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸುಮಾರು **9,000 ಪೌಂಡ್ ಮೌಲ್ಯದ** ವಿವಾಹದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು (2025ರ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸುಮಾರು 34,696 ಪೌಂಡ್‌ಗಳು). ಆ ಉಡುಪಿಗೆ ಸುಮಾರು **25 ಅಡಿ (7.62 ಮೀಟರ್) ಉದ್ದದ ಹಿಂಬದಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಅಂಚು (train)** ಇತ್ತು. ವಿವಾಹದ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ದ್ವಿತೀಯರು ಡಯಾನಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಮೇರಿಯ **ಲವರ್ಸ್ ನಾಟ್ ಟಿಯಾರಾ**ವನ್ನು ಧರಿಸಲು ನೀಡಿದ್ದು ಹಾಗೂ **ರಾಯಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II** ಗೌರವದ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ ನೀಡಿದ್ದು ಸೇರಿವೆ. 0fa8uglrrdvo2crjun4vdtytjt66ays ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sadananda Naik 3 180025 1378312 2026-08-03T17:40:40Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1378312 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Sadananda Naik}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೧೦, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) gfdavvzfwh8u13v5ss12s3mo16m689s ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shetty manju 3 180026 1378315 2026-08-03T18:49:21Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1378315 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shetty manju}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೯, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) d8hpvamoas545v0yons5xiktshsb5pa ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Hanamanthraya 3 180027 1378323 2026-08-04T11:20:23Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1378323 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Hanamanthraya}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೦, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) qtq4is9t5ou4il0l5el3g5o1w6so9b8