ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1038 1384662 1361708 2026-08-30T17:18:21Z ~2026-47300-52 101451 ತಾಲೂಕು ಸಂಖ್ಯಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ. 1384662 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ | other_name = | nickname = | settlement_type = ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆ | image_skyline = Raichur District Montage.png | image_alt = | image_caption = ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಂಟೇಜ್ <br> ಮೇಲಿನ ಎಡದಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ: [[ರಾಯಚೂರು]] ನಲ್ಲಿ ಏಕ್ ಮಿನಾರ್ ಮಸೀದಿ, ಬುದ್ದಿನ್ನಿ ಬಳಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಹೊಲಗಳು, ರಾಯಚೂರು ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ, ಚನ್ನಮ್ಮ ವೃತ್ತ [[ಸಿಂಧನೂರು]], ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ, [[ರಾಯಚೂರು]]ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾವಿನ ಕೆರೆ(ಕೆರೆ), ಮಾಸ್ಕಿ ನಲ್ಲಿರುವ ಅಶೋಕನ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳ ಹೊರ ನೋಟ. | image_map = Raichur in Karnataka (India).svg | image_map1 = {{maplink |frame=yes |frame-width=225 |frame-height=225 |frame-align=center |text= '''Raichur district''' |type=shape |id=Q1430830 |stroke-colour=#C60C30 |stroke-width=2 |title= Raichur district of Karnataka |type2=line|id2=Q1185|stroke-width2=1|stroke-colour2=#0000ff|title2=Karnataka }} | map_alt = | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ | coordinates = {{coord|16.21|N|77.35|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = Division | subdivision_name2 = [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[ತಾಲೂಕು]]ಗಳು | parts = [[ರಾಯಚೂರು]], [[ಸಿಂಧನೂರು]], ಲಿಂಗಸುಗೂರು, [[ಮಾನ್ವಿ]], ದೇವದುರ್ಗ, [[ಸಿರವಾರ]], ಮಾಸ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಅರಕೇರಾ ತಾಲೂಕುಗಳು | seat_type = ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | seat = [[ರಾಯಚೂರು]] | government_type = | governing_body = | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ | leader_name = ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎಲ್. ನಾಯಕ (ಐಎ‌ಎಸ್‌) | unit_pref = Metric | area_footnotes = ^'''†''' | area_rank = | area_total_km2 = 8386 | elevation_footnotes = | elevation_m = 400.0 | population_total = 1,928,812 | population_as_of = ೨೦೧೧ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = | timezone1 = ಐಎಸ್‌ಟಿ | utc_offset1 = +೫:೩೦ | postal_code_type = ಪಿನ್ ಕೊಡ್ | postal_code = ೫೮೪೧೦೧,೫೮೪೧೦೨,೫೮೪೧೦೩ | area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್ | area_code = ೦೮೫೩೨ | iso_code = IN-KA-RA | registration_plate = ಕೆ‌ಎ-೩೬ | blank1_name_sec1 = ಮಾನವ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ | blank1_info_sec1 = ೦.೯೮೩ [[male|♂]]/[[female|♀]] | blank2_name_sec1 = ಸಾಕ್ಷರತೆ | blank2_info_sec1 = ೪೮.೮% | blank3_name_sec1 = [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರ | blank3_info_sec1 = ರಾಯಚೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ | blank1_name_sec2 = ಮಳೆ (ಹವಾಮಾನ) | blank1_info_sec2 = {{convert|680.6|mm|in}} | website = {{URL|raichur.nic.in}} | footnotes = }} [[Image:Raichur in Karnataka (India).svg|thumb|ರಾಯಚೂರು, [[ಕರ್ನಾಟಕ]]]] [[File:Raichur Railway Station 4.JPG|thumb|ರಾಯಚೂರು ರೈಲು ನಿಲ‍್ದಾಣ]] '''ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ''' ಎಂಬುದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ [[ಜಿಲ್ಲೆ]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ, [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಜೋಗುಲಾಂಬ ಗದ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ತೆಲಂಗಾಣ]] ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ. ==ಭೂಗೋಳ== ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ]] ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಾಯಚೂರು ನಗರದ ನಂತರ ರಾಯಚೂರು ದೋಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಯಾದಗಿರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇವೆ. [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಾಗಲಕೋಟ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಪ್ಪಳ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿವೆ. ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮಹಬೂಬ್‌ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ [[ತೆಲಂಗಾಣ]] ಇವೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ದೋಬ್‌ನ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಶೋಕನ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಮಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆರಡು ಕೊಪ್ಪಳ ಬಳಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಹಾನ್ ಮೌರ್ಯ ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಶೋಕನ ವೈಸರಾಯ್ ಅಥವಾ ಮಹಾಮಾತ್ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಶಾತವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೩ ಮತ್ತು ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ವಕಟಕಗಳು, ರಾಯಚೂರಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅದು ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಮುಂದಿನ ರಾಜವಂಶವು ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು. ಐಹೊಳೆಯ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪುಲಕೇಶಿನ್ II [[ಪಲ್ಲವ]]ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ತನ್ನ ಮಗ ಆದಿತ್ಯವರ್ಮನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಆ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದಂತೆ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಏರಿದ [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ]]ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾನ್ವಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜ ಕೃಷ್ಣ-II ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧೀನ ದೊರೆ ಜಗತ್ತುಂಗ, ಅಡಿದೊರೆ ಎರಡುಸಾವಿರಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಅಂದರೆ, ಈಗಿನ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜನಾದ ನೃಪತುಂಗನು ತನ್ನ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಯಾದ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳವನ್ನು ಮಹಾನ್ ಕೋಪನನಗರ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ೧೦ ನೇ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಎ‌ಡಿ ನಡುವೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಚಾಲುಕ್ಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ-೫ ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅಡೆದೊರೆ-ಪ್ರಾಂತ, ಅಂದರೆ ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲ-I ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನವೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಾಸ್ಕಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನವು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಯಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ [[ಚೋಳ]] ರಾಜರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜರು (ಅಕಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು) ನಡುವೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶವು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಚೋಳರ ಕೈಗೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಹೈಹಯಾ ಮತ್ತು ಸಿಂದಾಸ್ ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಆಳಿದಂತಿದೆ. ನಂತರ, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಪತನದ ನಂತರ, ರಾಯಚೂರು ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಕಲಚೂರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸೇವ್ನ ಯಾದವ ರಾಜರ ಕೈಗೆ ಹಾದುಹೋಯಿತು. ನಂತರ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಕತೀಯ]]ಗಳು ಬಂದವು. ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ರಾಯಚೂರಿನ ಕೋಟೆ-ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನದಿಂದ, ಮೂಲ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೨೯೪ ‌ಎ‌ಡಿ. ನಲ್ಲಿ [[ವಾರಂಗಲ್]] ಕಾಕತೀಯ ರಾಣಿ ರುದ್ರಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಸೇನಾಪತಿ ಗೋನಗನ್ನ ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.raichur.nic.in/History.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070321080636/http://raichur.nic.in/History.htm |archive-date=21 March 2007 |title=History of the District Raichur.}}</ref> ರಾಯಚೂರನ್ನು ೧೩೧೨ ರಲ್ಲಿ [[ಮಲಿಕ್ ಕಾಫೂರ್]] ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು, ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ೧೩೨೩ ರಲ್ಲಿ ಕಾಕತೀಯರು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ೧೩೬೩ ರಲ್ಲಿ [[ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು]] ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಬಹಮನಿಡ್ಸ್ ವಿಘಟನೆಯ ನಂತರ ೧೪೮೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರವು ೧೫೨೦ ರಲ್ಲಿ [[ರಾಯಚೂರು ಕದನ]] ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ತಾಲಿಕೋಟಾ ಕದನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ೧೫೬೫ ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಔರಂಗಜೇಬ್]], ೧೬೮೬ ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರಾಯಚೂರು ೧೭೨೪ ಮತ್ತು ೧೯೪೮ ರ ನಡುವೆ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ್ ಭಾಗವಾಯಿತು. [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] ಭಾಗವಾಗಿ ೮೮೫೩ ಮತ್ತು ೧೮೬೦ ರ ನಡುವೆ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಪರೇಷನ್ ಪೋಲೋ ನಂತರ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೮ ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.೧೯೪೮ ಮತ್ತು ೧೯೫೬ ರ ನಡುವೆ, ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಮೈಸೂರು]] ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== {{historical populations|11=1901|12=4,46,375|13=1911|14=4,79,298|15=1921|16=4,33,341|17=1931|18=4,53,788|19=1941|20=5,00,719|21=1951|22=5,31,540|23=1961|24=6,34,097|25=1971|26=8,03,812|27=1981|28=10,35,600|29=1991|30=13,51,809|31=2001|32=16,69,762|33=2011|34=19,28,812|percentages=pagr|footnote=source:<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]</ref>|align=center}} {{bar box |title = ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ (೨೦೧೧)<ref name="religion">{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population by Religion: Karnataka |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11378/download/14491/DDW29C-01%20MDDS.XLS |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |float=left |bars= {{bar percent|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|darkorange|84.72}} {{bar percent|ಇಸ್ಲಾಂ|green|14.10}} {{bar percent|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ|dodgerblue|0.54}} {{bar percent|ಇತರರು|black|0.64}} }} ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧,೯೨೮,೮೧೨ ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಲೆಸೊಥೋ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಯೂಎಸ್‌ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ..<ref name="districtcensus">{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Raichur |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/628/download/2160/DH_2011_2905_PART_A_DCHB_RAICHUR.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref><ref name="cia">{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20070613004507/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead | archive-date = 13 June 2007 | access-date = 1 October 2011 | quote = Lesotho 1,924,886}}</ref><ref>{{cite web|url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|title=2010 Resident Population Data|publisher=U. S. Census Bureau|access-date=30 September 2011|quote=West Virginia 1,852,994|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://archive.today/20101227010452/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೪೬ ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦).<ref name=districtcensus/> ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ೨೨೮ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (೫೯೦/ಚದರ ಮೈಲಿ)<ref name=districtcensus/> ೨೦೦೧-೨೦೧೧ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ ೧೫.೨೭% ಆಗಿತ್ತು.<ref name=districtcensus/> ರಾಯಚೂರು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೯೯೨ ಮಹಿಳೆಯರು ೬೦.೪೬% ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ. ೨೫.೪೨% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೨೦.೭೯% ಮತ್ತು ೧೯.೦೩% ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು.<ref name=districtcensus/><ref name=districtcensus/> ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೭೪.೮೭% [[ಕನ್ನಡ]], ೧೧.೫೭% [[ಉರ್ದು]], ೮.೧೧% [[ತೆಲುಗು]], ೧.೭೯% [[ಲಂಬಾಡಿ]] ಮತ್ತು ೧.೭೫% [[ಹಿಂದಿ] ]] ಅವರ ಮೊದಲ ಭಾಷೆ.<ref name="languages">{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Karnataka |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10208/download/13320/DDW-C16-STMT-MDDS-2900.XLSX |website=www.censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> ==ಆಡಳಿತ == ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂಟು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: *[[ರಾಯಚೂರು]], *ದೇವದುರ್ಗ, *ಸಿಂಧನೂರು, *[[ಮಾನ್ವಿ]], *ಮಸ್ಕಿ, *ಸಿರವಾರ, *ಲಿಂಗಸುಗೂರು, *ಅರಕೇರಾ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಧಾನಿ [[ರಾಯಚೂರು]] ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಿಂದ ೪೧೨(ನಾಲ್ನೂರು ಹನ್ನೆರಡು) ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ೧೨೯೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ '''[[ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ]]''' ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣವಾದ '''ಆನೆಗುಂಡಿ''' ಪಟ್ಟಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಂಪಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ''ಕಮಲ್ ಮಹಲ್'' ಸೇರಿದಂತೆ [[ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ೨೦ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲೂರು ಎಂಬ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. *ಶಕ್ತಿನಗರ ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಸೂಗೂರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಲಾರ್ಡ್ ವೀರಭದ್ರ). ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. *ಮಾಸ್ಕಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಣವು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಶಾಸನವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ದೇವನಂಪಿಯೆ ಪಿಯಾದಸಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಬದಲು ಅಶೋಕನ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಮುದ್ಗಲ್ ಮುದ್ಗಲ್ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳೆಂದರೆ ಮುದ್ಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ೧೫೫೭ ರ ಮೊದಲು ಜೆಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್. *ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಈ ಗಣಿ ಬಹುಶಃ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಲೋಹದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಶೋಕನ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. *ನಾರದಗದ್ದೆ ಭಗವಂತ [[ನಾರದ]] ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ನಾರದಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮಗದ್ದೆ ದ್ವೀಪಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು [[ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ]] ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. *[[ಜಲದುರ್ಗ]] ಒಂದು ಕೋಟೆ ಗ್ರಾಮ. ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. *ಪಿಕ್ಲಿಹಾಲ್ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುದ್ಗಲ್‌ನಿಂದ ೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. *ಕಲ್ಲೂರು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳ [[ರಾಯಚೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ [[ಮಾನ್ವಿ]] ಒಂದು ತಾಮ್ರದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲೂರ್ ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳವು ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ೩೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. == ಬುದಿದಿಪಾಡ(ಬುರ್ದಿಪಾಡ) == ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಯಚೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಚನ್ನಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಇದು ನಾರದ ಗಡ್ಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ನಡು ಗಡ್ಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಈ ದೀಪಕ್ಕೆ ನಾರದಗಡ್ಡೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮುನೇಶ್ವರರು ತಪಸ್ಸು ಗೈದ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾರದಗಡ್ಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ: === ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಾದ ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಶ್ರೀ ಚನ್ನಬಸವೇಶ್ವರರ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯು ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. === ಅನ್ನ ದಾಸೋಹ: === ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅನ್ನದಾಸೋಹ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅನ್ನದಾಸೋಹದಲ್ಲಿ ಹುಣಸೆ ಚಟ್ನಿ ಬಹಳ ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.      ಈ ನಾರದಗಡ್ಡೆ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾನವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== [[File:Raichur Thermal Power Station.jpg|thumb|right|ರಾಯಚೂರು ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ಶಕ್ತಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಚೂರು ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಯರಮರಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯರಮರಸ್ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ [[ಚಿನ್ನ]] ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಕೆಲವೇ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ]] ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ, ರಾಯಚೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನಾರಾಯಣಪುರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ತಾಲೂಕುಗಳು ಉತ್ತಮ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Rotti |first=Jolad |date=2013-09-12 |title=Basava Sagar Dam or Narayanpur Dam, Yadgir |url=https://www.karnataka.com/raichur/basava-sagar-dam/ |access-date=2023-02-18 |website=Karnataka.com |language=en-US}}</ref> ರಾಯಚೂರು ತನ್ನ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ [[ಅಕ್ಕಿ]], ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=malagi |first=shivakumar g |date=2015-12-09 |title=A 'flood of rice' troubles Raichur |url=https://www.deccanchronicle.com/151209/nation-current-affairs/article/%E2%80%98flood-rice%E2%80%99-troubles-raichur |access-date=2023-02-18 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref> ಇದು ಹತ್ತಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Prabhudatta |date=2023-01-02 |title=Cotton, soyabean, paddy growers get ₹8,000 cr above MSP in Oct-Dec |url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/agri-business/cotton-soyabean-paddy-growers-get-8000-cr-above-msp-in-oct-dec/article66326945.ece |access-date=2023-02-18 |website=www.thehindubusinessline.com |language=en}}</ref> ರಾಯಚೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈಸ್ ಬೌಲ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=correspondent |first=dc |date=2022-01-13 |title=Rice bowl of Karnataka hit by floods |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/130122/rice-bowl-of-karnataka-hit-by-floods.html |access-date=2023-02-18 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ ದೇಶದ ೨೫೦ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ|ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] (ಒಟ್ಟು [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|೬೪೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]]) ರಾಯಚೂರನ್ನು ಒಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name=brgf/> ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನುದಾನ ನಿಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ (ಬಿಅರ್‌ಜಿಎಫ಼್‌) ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.<ref name=brgf>{{cite web|author=Ministry of Panchayati Raj|date=8 September 2009|title=A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme|publisher=National Institute of Rural Development|url=http://www.nird.org.in/brgf/doc/brgf_BackgroundNote.pdf|access-date=27 September 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405033402/http://www.nird.org.in/brgf/doc/brgf_BackgroundNote.pdf|archive-date=5 April 2012|df=dmy-all}}</ref> ==ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== ===ಅಕಾಡೆಮಿಯಾ=== *ಎಸ್. ಎ. ಚೌಡಮ್ - ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಗಣಿತ ವಿಭಾಗದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ *ಅಬ್ದುಲ್ ಸಮದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ - ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ===ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ=== *[[ಪಂಡಿತ್ ನರಸಿಂಹಲು ವಡವಾಟಿ]] - ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಸಂಗೀತಗಾರ *ಸತ್ಯಬೋಧ ತೀರ್ಥ - ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ *ಸತ್ಯಪ್ರಿಯ ತೀರ್ಥ - ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ *ಜಯದೇವಿ ಜಂಗಮಶೆಟ್ಟಿ - ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ *ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸ - ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ *ವಿಜಯ ದಾಸ - ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ *ಗೋಪಾಲ ದಾಸ - ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ===ವ್ಯಾಪಾರ=== *ಶರಣ್ ಪಾಟೀಲ್ - ಉದ್ಯಮಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮೂಳೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ===ಮನರಂಜನೆ=== *ಎಸ್. ಎಸ್. ರಾಜಮೌಳಿ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ದೇಶನ ಬಾಹುಬಲಿ ===ಕಾನೂನು === *ಶಿವರಾಜ್ ಪಾಟೀಲ್ - ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ===ಹಿಂದೂ=== ಶ್ರೀ ಅಮರೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮೆ ===ಕ್ರೀಡೆ=== *ಯೆರೆ ಗೌಡ್ - ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ *ವಿದ್ಯಾಧರ್ ಪಾಟೀಲ್ - ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ, ೨೦೨೦ ಅಂಡರ್-೧೯ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಂಡರ್-೧೯ ಗಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಮನೋಜ bandige ಐಪಿಎಲ್ == ಏಗನೂರು == ಕಾಳಿದಾಸ ತಾತನ ಮಠ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಯಚೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಏಗನೂರು ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಕಾಳಿದಾಸ ಮಠ ಇದೆ. ಈ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ, ಅದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ, ಬಜನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮಠಕ್ಕೆ  ಕಾಳಿದಾಸ ಮಠ ಎಂದು ಬರಲು ಕಾರಣ ಈ ಮಠದ ಮೂಲತಹ ಒಬ್ಬ ಕಾಳಿದಾಸ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಜನಮನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು ಆದರೆ, ಜನರು ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಹುಚ್ಚ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವರ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಅವರನ್ನು ಜನರು ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಮಠವು ಕಾಳಿದಾಸ ಮಠವೆಂದು ತನ್ನ ನಾಮಾಂಕಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>ಸ್ವ ಸಂಪಾದನೆ</ref> ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಪವಾಡಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ನದಿ ದಾಟುವುದು. ಒಂದು ದಿನ ಬರಪೂರಿತ  ಮಳೆಯಿಂದ ಒಂದು ನದಿಯು ತುಂಬಾ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಬಂಡೇರ ಹಂಪಣ್ಣ ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರು ಸಹ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಷ್ಟೇ ಆದರೂ ಆ ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆ ಎಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಂಪಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಸಂತ ಕಾಳಿದಾಸರವರು. ಸಂತ ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ನದಿ ದಾಟಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇವರ ಪವಾಡವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ ಎಂದು  ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಪವಾಡವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲವೂ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆದರು, ಕಾಳಿದಾಸರು ಬಂದರು ಅವರಿಗೆ ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಇಟ್ಟರು ನನ್ನನ್ನು ಈ ನದಿಯಿಂದ ಆ ದಡಕ್ಕೆ ದಾಟಿಸಬೇಕೆಂದು. ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು ಇವರು ನನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರು ಹಂಪಣ್ಣನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೋ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಕಂಬಳಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊ ಈ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಂಪಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕಂಬಳಿ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು. ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಪವಾಡದಿಂದ ಕಂಬಳಿಯಿಂದ ಈ ದಡದಿಂದ ಆ ದಡಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಆರಾಮಾಗಿ ಹೋದರು. ಹಂಪಣ್ಣನವರು ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಪವಾಡವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದರು, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಬಿಡಿ ಎಂದು ಅವರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದರು. ನಂತರ ಕಾಳಿದಾಸ ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಾರಿದರು. ಹಂಪಣ್ಣನವರು ಅವರ ಕಾಯಂ ಭಕ್ತರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಮಠವು ದಿನೇ ದಿನೇ ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಆರಂಭಿಸಿತು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಎಂಟನೇ ದಿನದಂದು ಉಚ್ಚಾಯ (ಪ್ರಭಾ) ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ 9ನೇ ದಿನದಂದು ರಥೋತ್ಸವ ಜರಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Raichur district}} * [http://www.raichur.nic.in/ Official website of Raichur district] * [https://web.archive.org/web/20061026102709/http://www.raichurcity.gov.in/ Website of Raichur City Corporation] * [http://www.mapsofindia.com/maps/karnataka/districts/raichur.htm Map of Raichur district] * [http://www.raichurpolice.in Raichur District Police Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221130235440/http://raichurpolice.in/ |date=2022-11-30 }} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} 7r7gqfq3gvej6den3flq2glajia3gci 14 9717 1384653 1180905 2026-08-30T14:54:31Z Venkates33 101446 /* */ 1384653 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] '''ರಾಯಚೂರು''' ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ರಾಯಚೂರು ನಗರ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, '''ಕೃಷಿ''', ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. '''ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ :''' ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ–ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ಇತಿಹಾಸ:''' ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೌರ್ಯರು, ಸಾತವಾಹನರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕಾಕತೀಯರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. '''ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ''' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ/ಬೀಜಾಪುರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಡುವೆ ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆದಿವೆ. '''ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ:''' ರಾಯಚೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ. ಕೋಟೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. '''ಕೃಷಿ:''' ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. '''ಕೈಗಾರಿಕೆ:''' ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಗಳು, ಹತ್ತಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಯಚೂರು ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. '''ವಿಶೇಷತೆ:''' ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ, ಕೃಷಿ, ನದಿಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ–ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ ಪ್ರದೇಶವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. '''ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು:''' ಭತ್ತ, ಹತ್ತಿ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶೇಂಗಾ. '''ಶಿಕ್ಷಣ:''' ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ರಾಯಚೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. '''ಸಾರಿಗೆ:''' ರಾಯಚೂರು ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ek4veo3a0os5t03ahzpgt6xnkuvi6k3 0 13281 1384647 1362597 2026-08-30T14:36:07Z Rathod somu 101445 /* */ 1384647 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | name =ಮುದಗಲ್‌ | native_name = | native_name_lang = kn | other_name = ಛಾವಣಿ, | nickname = | settlement_type =ಪಟ್ಟಣ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 16.17 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.52 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{flag|Karnataka}} | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[Raichur district|ರಾಯಚೂರು]] | subdivision_type3 = [[List of Constituencies of the Lok Sabha|ಲೋಕ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] | subdivision_name3 = [[ರಾಯಚೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 499 | population_total = 34932 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|ಪಿನ್]] | postal_code = 584122 | area_code_type =ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ | area_code = 08537 | registration_plate = KA 36 | website = {{URL|www.lingasugurtown.gov.in}} }} '''ಲಿಂಗಸೂಗೂರು''' [[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ.[[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಯರಗೋಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಲಿಂಗಸಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯಿಂದ ಈ ಊರು ದ್ವೀಪ (ನಡುಗಡ್ಡೆ )ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಬರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ತೆಪ್ಪದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತಿದ್ದು ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಸಜ್ಜೆ,ಜೋಳ,ದಾಳಿಂಬೆ,ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಶೇಂಗಾ,ಹತ್ತಿ,ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು ತುಂಬಿ ಹರಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸೇತುವೆ ಮುಳುಗಿ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಡ್ರೋನ್ ಮುಖಾಂತರ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಬ್ರೀಟಿಶರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ತಾಲ್ಲೂಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಬ್ರೀಟಿಶರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಲಿಂಗಸೂಗೂರನ್ನೂ 'ಛಾವಣಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯು ನೋಡಿದಾಗ ಶಿಲಾಯುಗದ ವಸ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವು ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ "ಮಸ್ಕಿ"ಯು ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಶೋಕನ ಶೀಲಾ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ‍‍ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೨೭ ಕೀ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದ ''''''''ಜಲದುರ್ಗ ಛಾಯಭಗವತಿ ಡ್ರಾಪ್''''' ಇದ್ದು,ಇದು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಏಳು ಸುತ್ತು ಕೋಟೆ ಏಳು ಅಗಸಿ ಬಾಗಿಲು ಇವೆ, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು.ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು ಇದರಬಗ್ಗೆ ಮೆದೊಸ್ ಟೇಲರ್{medos tailor} ಎಂಬ ಸಂಶೋದಕ ೧೮೭೧ ರಲ್ಲಿ ನೊಬಲ್ ಕ್ವೀನ್ {NOBEL QUEEN} ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪರಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಕುರುಹುಗಳಿವೆ,ಈಗ ಈ ಕೋಟೆಯು ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ತಳವಾಗಿದ್ದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಈ ಕೋಟೆಯು ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ೧೦೦ ಕೀ.ಮೀ.ಹಾಗು ಲಿಂಗಸೂಗೂರಿನಿಂದ ೨೬ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ' {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} lcazc6qzvcigmdnyfspukbiuafkuoxd 1384648 1384647 2026-08-30T14:40:56Z Rathod somu 101445 /* */ 1384648 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | name =ಮುದಗಲ್‌ | native_name = | native_name_lang = kn | other_name = ಛಾವಣಿ, | nickname = | settlement_type =ಪಟ್ಟಣ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 16.17 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.52 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{flag|Karnataka}} | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[Raichur district|ರಾಯಚೂರು]] | subdivision_type3 = [[List of Constituencies of the Lok Sabha|ಲೋಕ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] | subdivision_name3 = [[ರಾಯಚೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 499 | population_total = 34932 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|ಪಿನ್]] | postal_code = 584122 | area_code_type =ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ | area_code = 08537 | registration_plate = KA 36 | website = {{URL| 🏰 ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ – ರಾಯಚೂರು ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ:- ಮುದಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾದವ, ಕಾಕತೀಯ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ I ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ' {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} eorjnyt5qhdd7dlp5y9z2nhu3hyzes8 1384649 1384648 2026-08-30T14:42:49Z Rathod somu 101445 1384649 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | name =ಮುದಗಲ್‌ | native_name = | native_name_lang = kn | other_name = ಛಾವಣಿ, | nickname = | settlement_type =ಪಟ್ಟಣ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 16.17 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.52 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{flag|Karnataka}} | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[Raichur district|ರಾಯಚೂರು]] | subdivision_type3 = [[List of Constituencies of the Lok Sabha|ಲೋಕ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] | subdivision_name3 = [[ರಾಯಚೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 499 | population_total = 34932 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|ಪಿನ್]] | postal_code = 584122 | area_code_type =ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ | area_code = 08537 | registration_plate = KA 36 | website = {{URL| 🏰 ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ – ರಾಯಚೂರು ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ:- ಮುದಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾದವ, ಕಾಕತೀಯ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ I ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. gehbmnfrlj7m9yscz53su3c11u1eya9 1384661 1384649 2026-08-30T17:06:03Z ~2026-47059-43 101449 1384661 wikitext text/x-wiki '''''ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ :-''''' [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 6.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ]] 🏰 ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ – ರಾಯಚೂರು ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಿಂಗಸುಗೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 16 ಕಿ.ಮೀ.) ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ:- [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 1.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲು]] ಮುದಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾದವ, ಕಾಕತೀಯ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ I ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:WV banner Raichur district Mudgal fort.jpg | thumb | right]] ==ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Recueil. Danses Odissi, Madhavi Mudgal. Photographies - Birgit - btv1b10613203r (25 of 25).jpg | thumb | right]] ಸುಮಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುದಗಲ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇದು ಮುದಗಲ್ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Arushi Mudgal - Reach for the Sky (11097702415).jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಕಾಣಬಹುದು. ===== 🌾 ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿ :-===== ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Farmer manually harvesting rice in Raichur, Karnataka.jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Narayanpur Right Bank Canal NRBC head regulator gate Upper Krishna Project Karnataka India.jpg | thumb | right]] ======-:ಉಪಸಂಹಾರ:-====== ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಇದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಮುದಗಲ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುದಗಲ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. '''<u>Thank you 🙂</u>''' [[ಚಿತ್ರ:Shaking-hands - Delapouite - white - game-icons.svg | thumb | right]] 0rb9jsy7551zslq2qi3axwahtteku4u 1384663 1384661 2026-08-30T17:22:27Z ~2026-47116-14 101452 1384663 wikitext text/x-wiki '''''ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ :-''''' [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 6.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ]] 🏰 ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ – ರಾಯಚೂರು ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಿಂಗಸುಗೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 16 ಕಿ.ಮೀ.) ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ:- [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 1.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲು]] ಮುದಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾದವ, ಕಾಕತೀಯ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ I ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:WV banner Raichur district Mudgal fort.jpg | thumb | right]] ==ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Recueil. Danses Odissi, Madhavi Mudgal. Photographies - Birgit - btv1b10613203r (25 of 25).jpg | thumb | right]] ಸುಮಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುದಗಲ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇದು ಮುದಗಲ್ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Arushi Mudgal - Reach for the Sky (11097702415).jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಕಾಣಬಹುದು. ===== 🌾 ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿ :-===== ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Farmer manually harvesting rice in Raichur, Karnataka.jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Narayanpur Right Bank Canal NRBC head regulator gate Upper Krishna Project Karnataka India.jpg | thumb | right]] ======-:ಉಪಸಂಹಾರ:-====== ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಇದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಮುದಗಲ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುದಗಲ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. '''Thank you 🙂</u>''' hk0lihf0ecavv2jabtzygtm0fssuhko 1384665 1384663 2026-08-30T17:35:17Z Rathod somu 101445 1384665 wikitext text/x-wiki '''''ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ :-''''' [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 6.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆ]] 🏰 ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ – ರಾಯಚೂರು ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಿಂಗಸುಗೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 16 ಕಿ.ಮೀ.) ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುದಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ:- [[ಚಿತ್ರ:Mudgal fort 1.jpg | thumb | right | ಮುದಗಲ್‌ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲು]] ಮುದಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾದವ, ಕಾಕತೀಯ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ I ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:WV banner Raichur district Mudgal fort.jpg | thumb | right]] ==ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Recueil. Danses Odissi, Madhavi Mudgal. Photographies - Birgit - btv1b10613203r (25 of 25).jpg | thumb | right]] ಸುಮಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುದಗಲ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇದು ಮುದಗಲ್ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Arushi Mudgal - Reach for the Sky (11097702415).jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುದಗಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಕಾಣಬಹುದು. ===== 🌾 ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿ :-===== ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Farmer manually harvesting rice in Raichur, Karnataka.jpg | thumb | right]] ಮುದಗಲ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುದಗಲ್‌ನ ಕೃಷಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.[[ಚಿತ್ರ:Narayanpur Right Bank Canal NRBC head regulator gate Upper Krishna Project Karnataka India.jpg | thumb | right]] ======-:ಉಪಸಂಹಾರ:-====== ಮುದಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಇದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಮುದಗಲ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುದಗಲ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. '''Thank you 🙂</u>''' 0wnp5lq7s86tuqlqiqa7jzs6edm6p5f 1384673 1384665 2026-08-31T08:49:58Z A826 72368 Restored revision 1362597 by [[Special:Contributions/Anzx-ooo|Anzx-ooo]] ([[User talk:Anzx-ooo|talk]]): Reverting vandal edits(TwinkleGlobal) 1384673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | name =ಲಿಂಗಸುಗೂರು | native_name = | native_name_lang = kn | other_name = ಛಾವಣಿ, | nickname = | settlement_type =ಪಟ್ಟಣ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 16.17 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.52 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{flag|Karnataka}} | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[Raichur district|ರಾಯಚೂರು]] | subdivision_type3 = [[List of Constituencies of the Lok Sabha|ಲೋಕ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] | subdivision_name3 = [[ರಾಯಚೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 499 | population_total = 34932 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|ಪಿನ್]] | postal_code = 584122 | area_code_type =ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ | area_code = 08537 | registration_plate = KA 36 | website = {{URL|www.lingasugurtown.gov.in}} }} '''ಲಿಂಗಸೂಗೂರು''' [[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ.[[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಯರಗೋಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಲಿಂಗಸಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯಿಂದ ಈ ಊರು ದ್ವೀಪ (ನಡುಗಡ್ಡೆ )ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಬರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ತೆಪ್ಪದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತಿದ್ದು ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಸಜ್ಜೆ,ಜೋಳ,ದಾಳಿಂಬೆ,ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಶೇಂಗಾ,ಹತ್ತಿ,ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು ತುಂಬಿ ಹರಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸೇತುವೆ ಮುಳುಗಿ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಡ್ರೋನ್ ಮುಖಾಂತರ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಬ್ರೀಟಿಶರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ತಾಲ್ಲೂಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಬ್ರೀಟಿಶರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಲಿಂಗಸೂಗೂರನ್ನೂ 'ಛಾವಣಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯು ನೋಡಿದಾಗ ಶಿಲಾಯುಗದ ವಸ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವು ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ "ಮಸ್ಕಿ"ಯು ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಶೋಕನ ಶೀಲಾ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ‍‍ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೨೭ ಕೀ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದ ''''''''ಜಲದುರ್ಗ ಛಾಯಭಗವತಿ ಡ್ರಾಪ್''''' ಇದ್ದು,ಇದು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಏಳು ಸುತ್ತು ಕೋಟೆ ಏಳು ಅಗಸಿ ಬಾಗಿಲು ಇವೆ, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು.ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು ಇದರಬಗ್ಗೆ ಮೆದೊಸ್ ಟೇಲರ್{medos tailor} ಎಂಬ ಸಂಶೋದಕ ೧೮೭೧ ರಲ್ಲಿ ನೊಬಲ್ ಕ್ವೀನ್ {NOBEL QUEEN} ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪರಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಕುರುಹುಗಳಿವೆ,ಈಗ ಈ ಕೋಟೆಯು ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ತಳವಾಗಿದ್ದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಈ ಕೋಟೆಯು ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ೧೦೦ ಕೀ.ಮೀ.ಹಾಗು ಲಿಂಗಸೂಗೂರಿನಿಂದ ೨೬ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ' {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} mwh1xrp83xoirpgn9g5ke3nzimsnuo0 0 29478 1384676 1342928 2026-08-31T10:56:24Z ಹೇಮಂತ್ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ 101471 1384676 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Krishnarajanagara | native_name = ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ | native_name_lang = ಕನ್ನಡ | other_name = ಹೊಸ ಯಡತೊರೆ | nickname = ಕೆಆರ್ಎನ್ | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = File:Saligrama. Kayanahalli.jpg | image_alt = | image_caption = ಕಾಯನಹಳ್ಳಿ | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|12.46|N|76.39|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[flag|ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಮೈಸೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 56312 | population_as_of = 2010 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೊಡು]] | postal_code = 571 602 | area_code_type = Telephone code | area_code = 08223 | registration_plate = KA-45 KA-09 KA-55 | website = | footnotes = }} '''ಕೃ‍ಷ್ಣರಾಜನಗರ'''ವು [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು [[ಕಾವೇರಿ ನದಿ|ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ]] ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಹಿಂದೆ '''ಎಡತೊರೆ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನಗರದ ಕಾವೇರಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ [[ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ವಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಎರಡನೇ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಾದ ಮಾರನೇ ದಿನ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ<ref>[http://m.vijaykarnataka.com/district/mysuru/-81-/articleshow/47693604.cms ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ 81ರ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಸಂಭ್ರಮ]</ref> ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರವು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲ್ಲೂಕಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 1925-1930ರ ಮಧ್ಯಂತರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದ್ದು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಪ್ರವಾಹದ ಹಾನಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಎಡತೊರೆಯು ಹುಟ್ಟಿ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ಎಂದಾಯಿತು. (ಎಡತೊರೆ ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ನಗರದ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ತೊರೆಯಿದ್ದು ಆದಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಚ್ಚಕಟ್ಟಾದ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ನಿರ್ಮಾತೃ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ದೀವಾನರಾಗಿದ್ದ ಸರ್.ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಕಾವೇರಿಯ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಆರ್ಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿ ಜಾತ್ರೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಕೆ.ಆರ್.ನಗರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದು ಹಾಸನವನ್ನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆ.ಆರ್.ನಗರದಿಂದ 22ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಜಲಪಾತವಿದ್ದು ನೋಡುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ, ಶ್ರೀ ರಾಮನು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆರಾಧ್ಯದೈವ. ಸರ್ವಧರ್ಮಕ್ಕೊ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಸೀದಿಗಳು, ಢೋರ್ನಹಳ್ಳಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿರವರ ಚರ್ಚ್ ಇದ್ದು ಸರ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕಾಲೇಜು, ಪಿ.ಯು ಕಾಲೇಜು, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ವಿಷಯ. ಇನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಡಿ ರವಿಶಂಕರ್ ಇದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರವು ಮಂಡ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ==ಕೃ‍ಷ್ಣರಾಜನಗರದ ವಿಶೇಷತೆ== *ಈ ತಾಲೂಕಿನಾದ್ಯಂತ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರವಿದ್ದು ನೀರಾವರಿ ಯೊಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ, ಕಟ್ಟೆಪುರ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೊಜನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆ.ಆರ್. ನಗರವು ರಾಜ್ಯ ಹೆದಾರಿ ೫೭ ರಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ತಿತ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. *ಅಲ್ಲದೆ ಮೈಸೂರು - ಹಾಸನ - ಅರಸಿಕೆರೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಕೂಡ ಹಾದೂ ಹೋಗಿದ್ದು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೆಂದ್ರ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೪೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿದೆ. ಹುಣಸೂರು, ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ, ಅರಕಲಗೂಡು, ಹೊಳೆ ನರಸಿಪುರ, ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕುಗಳ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ ತಾಲೂಕು ಇದೆ. *ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರಸ್ತೆ, ಚರಂಡಿ, ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣ, ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ವಾಚನಾಲಯ, ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಪಶುಆಸ್ಪತ್ರೆ, ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ, ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸರಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ಇವೆ. ಆಕರ್ಷಕ ==ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ== ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ಭತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಗಿ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ ತಾಲೂಕನ್ನು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭತ್ತದ ಕಣಜ / ಭತ್ತದ ನಾಡೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬರ/ಪ್ರವಾಹದಂತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಆಹಾರ ಉಗ್ರಾಣ ಎಲ್ಲರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ == ಕಾಟ್ನಾಳು == ಕಾಟ್ನಾಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇತ್ತು ಅಗಿನ ಕಾಲದ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೆವರನ್ನುಆರಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆ ಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅದ್ದರಿ ನಂತರ ಕಾಟ್ನಾಳು ಯೆಂದು ಕರೆದರು == ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ == ತಾಲೂಕಿನ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ದಿವಂಗತ ಚಿಕ್ಕಮಾದುರವರು ಹುಟ್ಟಿ‌ ಬೆಳೆದ ಗ್ರಾಮ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮೂರು ಕಡೆ ನೀರಿನಿಂದ ಅವೃತವಾದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಕಟ್ಟೆ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಗ್ರಾಮ, ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುವ ಸಂದರ್ಭ ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಗ್ರಾಮ ಮುಳುಗಡೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗಿರುವ ಗ್ರಾಮ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಊರು ಜಾತ್ಯತೀತ ಸರ್ವಧರ್ಮದ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಈ ಊರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗಿನಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಕೈಬಿಸಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ, ಗಡಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಂಟಿತವಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ ತಾಲೂಕು ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಈ ನಾಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಹೆಚ್.ವಿಶ್ವನಾಥ. ಶ್ರೀ ಸಾ.ರಾ.ಮಹೇಶ್. ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಸಿ.ಪಿ.ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್, ಬೆ.ಗೊ.ರಮೇಶ್, ರಾಮಸ್ವಾಮಿಗೌಡ ಎನ್, ಡಿ ರವಿಶಂಕರ್ , ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನವರು. == ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮಗಳು == *'''ಅಡಗೂರು''' *'''ಅಂಕನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಬೇರ್ಯ''' *'''ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ''' *'''ಚನ್ನಂಗೆರೆ''' *'''ಚಂದಗಾಲು''' *'''ಡೋರ್ನಳ್ಳಿ''' *'''ಗಂಧನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಹಳಿಯೂರು''' *'''ಹಂಪಾಪುರ''' *'''ಹನಸೋಗೆ''' *'''ಹರದನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಹೆಬ್ಬಾಳ''' *'''ಹೊನ್ನೇನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಹೊಸ ಅಗ್ರಹಾರ''' *'''ಹೊಸಕೋಟೆ''' *'''ಕರ್ಪೂರವಳ್ಳಿ''' *'''ಕೆಸ್ತೂರು''' *'''ಕುಪ್ಪೆ ಹಂತ''' *'''ಲಕ್ಷ್ಮಿಪುರ''' *'''ಲಾಳಂದೇವನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಮಾವತ್ತೂರು''' *'''ಮಾಯಾಗೌಡನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಮಾಲೂರು''' *'''ಮಿರ್ಲೆ''' *'''ಮುಂಜನಹಳ್ಳಿ''' *'''ನರಚನಹಳ್ಳಿ''' *'''ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ''' *'''ಶ್ರೀಗವಾಳು''' *'''ಸಿದ್ದಾಪುರ''' *'''ತಂದ್ರೆ''' *'''ತಿಪ್ಪೂರು''' ==ಭೌಗೋಳಿಕ== *ಭೌಗೋಳಿಕ ವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಫಲವತ್ತತೆ ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಡ್ಯಾಮ್ ನಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ==ಬೆಳೆಗಳು== *ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು(ತಂಬಾಕು) ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ತೆಂಗು ತೊಗರಿ ಅಲಸಂದೆ ಹುರುಳಿಕಾಳು ==ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು== {{Colbegin|2}} * [[ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಜಲಪಾತ]] * [[ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ]] * ಜಿನ ಬಸದಿ, ಚಿಕ್ಕ ಹನಸೋಗೆ * ಕಪ್ಪಡಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ - ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ, ಸಿದ್ದ ಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಜಮ್ಮ ಗದ್ದಿಗೆ * ಹಂಪಾಪುರದ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ * ತಿಪ್ಪೂರು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ * ಸಂತ ಅಂಥೊನಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಡೋರ್ನಹಳ್ಳಿ * ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವಾಲಯ * ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು {{Colend|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{ಮೈಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} 5zif7xbnewivwuto64wtymx9dlcii7k 0 71276 1384641 1367335 2026-08-30T12:54:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1384641 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ |image = Sundar Pichai - 2023 (cropped).jpg |alt = |caption = |birth_name = ಪಿಚೈ ಸುಂದರ್‌ರಾಜನ್ |native_name = <!--Confirm that he is Tamil before posting his name in either languages--> |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1972|7|12}} |birth_place = [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ಭಾರತ |death_date = <!-- {{Death date and age |df=yes|YYYY |MM |DD |YYYY |MM |DD}} or {{Death-date and age |df=yes|Month DD, YYYY |Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> |death_place = |nationality = ಭಾರತೀಯ<ref>{{cite news | url=http://niptara.com/sundar-pichai-wiki-bio-age-height-biography-image-wife-facts-details/ | title=Sundar Pichai, biography | date=11 August 2015 | access-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 | archive-date=13 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150813191106/http://niptara.com/sundar-pichai-wiki-bio-age-height-biography-image-wife-facts-details/ | url-status=dead }}</ref> |citizenship = ಅಮೇರಿಕ <ref>{{cite web|last1=Ghosh|first1=Anirvan|title=9 Most Prominent Indian-Americans In Silicon Valley|url=http://www.huffingtonpost.in/2015/08/11/indian-americans-silicon-_n_7969308.html|publisher=The Huffington Post|accessdate=11 August 2015}}</ref> |religion = |education =ಬಿ.ಟೆಕ್, ಎಂಎಸ್, ಎಂಬಿಎ |alma_mater = [[ಐಐಟಿ ಖರಗಪುರ]]<br>[[ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]<br>ವಾರ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |other_names = |occupation = <!-- NOT CEO YET !!! --> |employer = [[ಗೂಗಲ್]] |website = |spouse = ಅಂಜಲಿ ಪಿಚೈ }} '''ಪಿಚೈ ಸುಂದರರಾಜನ್''' <ref> [http://kannada.oneindia.com/news/business/few-things-need-to-know-about-sundar-pichai-new-ceo-google-096041.html ಸುಂದರ್ ರವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳು(ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, 'ಒನ್ ಇಂಡಿಯ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿ'ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ- ಗೂಗಲ್ ಸಿಇಒ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು',ಆಗಸ್ಟ್, ೧೧,೨೦೧೫] </ref> ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾಗಿ '''ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ''' ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ.<ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/internet/Googles-Sundar-Pichai-too-in-race-to-head-Microsoft/articleshow/29732831.cms |title=Google's Sundar Pichai too in race to head Microsoft? |publisher=Times of India |date= 2 February 2014<!-- 01.33 AM IST--> |accessdate=4 February 2014}}</ref><ref name="siliconindia.com">{{cite web |url=http://www.siliconindia.com/shownews/Sundar_Pichai_man_who_runs_Chrome_at_Google-nid-83441-cid-3.html |title=Sundar Pichai; man who runs Chrome at Google |publisher=Siliconindia.com |date=12 May 2011 |accessdate=15 November 2012 |archive-date=1 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101170603/http://www.siliconindia.com/shownews/Sundar_Pichai_man_who_runs_Chrome_at_Google-nid-83441-cid-3.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.telangananewspaper.com/alphabet-pichai-sundararajan/ | location=Hyderabad, India | work=TNP LIVE | title=More Intresting Facts about Pichai Sundararajan | date=11 August 2015}}</ref> ಇವರು ಈಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="auto1">{{cite web|url=http://googleblog.blogspot.com/2015/08/google-alphabet.html|title=G is for Google|work=Official Google Blog}}</ref> ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಪಿಚೈ [[ಮಧುರೈ|ಮಧುರೆಯಲ್ಲಿ]] ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-india-33861128|title=Sundar Pichai and the world of Indian CEOs}}</ref> ತಂದೆ ರಘುನಾಥ ಪಿಚೈ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಕಂಪನಿ ಜಿ.ಇ.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.dailyo.in/technology/sundar-pichai-google-android-alphabet-inc-iit-k-stanford-wharton-eric-schmidt/story/1/5589.html | title=Ten things about Sundar Pichai | publisher= dailyo.in | date=11 August 2015}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.y-axis.com/news/sundar-pichai-inspiring-migrant-story-2/ | title=Sundar Pichai – An Inspiring Migrant Story | publisher=Y- AXIS | date=11 August 2015 | access-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 | archive-date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160217190010/http://www.y-axis.com/news/sundar-pichai-inspiring-migrant-story-2/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=http://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/here-is-how-well-liked-sundar-pichai-became-google-ceo/ | title=Sundar Pichai, the man who runs Android | publisher= [[The Indian Express]] | date=11 August 2015}}</ref> ಪಿಚೈ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ [[ಖರಗ್‌ಪುರ]]ದ [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿದರು<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/internet/Chennais-Sundar-Pichai-is-dark-horse/articleshow/29744299.cms|title=Chennai's Sundar Pichai is dark horse|work=indiatimes.com}}</ref>.ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಸ್ಟಾನ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎಸ್. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಎಮ್.ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ''ವಾರ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್‍''ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/technology/internet/the-rise-and-rise-of-sundar-pichai-new-ceo-of-google/article7525421.ece?homepage=true|title=The rise and rise of Sundar Pichai}}</ref>.ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಬೆಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್<ref>[http://www.siebelscholars.com/scholars/347 Siebel Scholars]. Siebel Scholars. Retrieved on 23 August 2013.</ref><ref>{{cite news |last=Cooper |first=Charles |title=Sundar Pichai:Seven prominent Indian-origin people in global IT world |url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/seven-prominent-indian-origin-people-in-global-it-world/sundar-pichai/slideshow/24183228.cms |accessdate=14 March 2013 |newspaper=CNET |date=13 March 2013 |archive-date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018022411/http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/people/seven-prominent-indian-origin-people-in-global-it-world/sundar-pichai/slideshow/24183228.cms |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಪಾಲ್ಮರ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಮೆಕಿನ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |last=Thoppil |first=Dhanya Ann |title=Who Is Google Android’s Sundar Pichai? |url=http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2013/03/14/who-is-google-androids-sundar-pichai/ |accessdate=29 April 2014 |newspaper=[[The Wall Street Journal]]|date=14 March 2013}}</ref> ==ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು== ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಲಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜಿ ಬ್ರಿನ್ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಪಿಚೈ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref> [https://www.bbc.com/news/technology-50656803?SThisFB&fbclid=IwAR2yeHwNbPlH3aoGNGFctoaf7iVIniPqUprvX757Mm1cWpzJWO4D6is_odw Who is Sundar pichai and what does Alphabet do ? ೪,ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೦೧೯ ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ.Sundar pichai is the new Chief Executive of Alphabet] </ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Twitter|sundarpichai|Sundar Pichai}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೨ ಜನನ]] i4sficyp0slf6nn5tejco7pfosoklc8 0 71400 1384640 1384635 2026-08-30T12:30:19Z A826 72368 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-47116-93|~2026-47116-93]] ([[User talk:~2026-47116-93|talk]])(TwinkleGlobal) 1384640 wikitext text/x-wiki {{Infobox vachanakaara | name = ಸತ್ತಕ್ಕ | birth_date = ೧೧೬೦ | ankita = ಶಂಭುಜಕೇಶ್ವರ | spouse = | known_for = }} =='''ಸತ್ಯಕ್ಕ'''== ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸತ್ಯಸಾಧಕಿ. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಳಕೊಪ್ಪದ ಬಳಿ ಹಿರೇಜಂಬೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಂಸಾರದಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವಿವಾಹಿತೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆಗೈದ ಶಿವಶರಣೆ. ತಾನು ಲಂಚ-ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯೊಡ್ಡದವಳೆಂದೂ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಅನ್ಯರ ಒಡವೆ, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತನಗೆ ತಾನೇ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿ ಕೊಂಡವಳು. [[ಶಿವ]]ನನ್ನು ಅಂತರಂಗದ ದೈವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವನೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. 'ಏಕೆನಗೆ ಕರುಣಿಸಲೊಲ್ಲದೆ ಕಾಡಿದೆ, ಏಕೆ ಹೇಳು ಎಲೆ ಲಿಂಗವೇ ? ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪೇನು?' ಎಂದು ಶಿವನನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈಕೆಯ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ "ಶಂಭುಜಕೇಶ್ವರ". <poem> ಅರ್ಚನೆ ಪೂಜೆ ನೇಮವಲ್ಲ ಮಂತ್ರ-ತಂತ್ರ ನೇಮವಲ್ಲ ಧೂಪ-ದೀಪದಾರತಿ ನೇಮವಲ್ಲ ಪರಸ್ತೀ-ಪರದೈವಗಳಿಗೆರಗದಿಪ್ಪುದೇ ನೇಮ ಶಂಭುಜಕೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಕಾಣಿರಣ್ಣಾ! ಇವೇ ನಿತ್ಯನೇಮ </poem> {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವಚನಸಂಚಯ ಯೋಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ]] bxjx45jhmp2rcdfd1nmiz5t9gng957h 0 71483 1384674 1338471 2026-08-31T09:57:46Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[File:Gladiator frog Osa.JPG]] → [[File:Gladiator tree frog (Hypsiboas rosenbergi) Osa.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise 1384674 wikitext text/x-wiki [[File:Gladiator tree frog (Hypsiboas rosenbergi) Osa.jpg|thumb|Gladiator-ಉಭಯವಾಸಿ]][[File:Metamorphosis frog Meyers.png|thumb|Metamorphosis-ಕಪ್ಪೆಯ ರೂಪಾಂತರಣ]] ಉಭಯವಾಸಿಗಳು<ref>http://www.amphibianark.org/education/what-are-amphibians/</ref> ಎಂದರೆ ಉಭಯವಾಸಿ ವರ್ಗದ ಬಹಿರ್ ಉಷ್ಣಿ ಚತುಷ್ಪದಿ ಕಶೇರುಕಗಳಾಗಿವೆ.ಅಧುನಿಕ ಉಭವಾಸಿಗಳೆವು [https://en.wikipedia.org/wiki/Lissamphibia ಲಿಸಾಂಫಿಬಿಯನ್ಸ]ಗಳಾಗಿವೆ.ಅವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಭೂವಾಸಿಗಳಾಗಿವೆ,ಕೆಲವು ಫಾಸೊರಿಯಲ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಕೆಲವು ಮರವಾಸಿಗಳಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಮೂಲದ ಅವಾಸ ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ [https://en.wikipedia.org/wiki/Larva ಲಾರ್ವಾ] ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ವರ್ತಾನಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಿಗಳು ಲಾರ್ವಾದಿಂದ [https://en.wikipedia.org/wiki/Metamorphosis ರೂಪಾಂತರ][[File:ClawedFrogLarvaeUnidentified.JPG|thumb|ಕಪ್ಪೆಯ ನೈಜ ರೂಪಾಂತರಣದ ಚಿತ್ರ]] ಹೊಂದಿ ತರುಣ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕಿವಿರುಗಳು ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿ ಪುಪ್ಪಸಗಳಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚರ್ಮವನ್ನು ದ್ವಿತೀಯಕ ಉಸಿರಾಟದ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವವು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಭೂವಾಸಿ ಸೆಲಾಮೆಂಡರ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಉಸಿರಾಟಾಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚರ್ಮವನ್ನೆ ನಂಬಿಕೊಂಡಿವೆ.ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸರಿಸೃಪಗಳಂತಿದ್ದರೂ, ಸಸ್ತನಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಂತಲ್ಲದೇ ಸರಿಸೃಪಗಳು ಆಮ್ನಿಓಟ್ಸ[https://en.wikipedia.org/wiki/Amniote]ಗಳಾಗಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಆಕರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ.ಉಭಯವಾಸಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಮಯವಾದ ಸಂತನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಚರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾರಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೂಚಕ<ref>http://www.sciencedirect.com/science/journal/1470160X</ref>ಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾಂತ್ಯ ಉಭವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ==ಉಗಮ== [[ಡಿವೋನಿಯನ್]]<ref>http://www.ucmp.berkeley.edu/devonian/devonian.php</ref> ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಮೀನುಗಳಂತೆ [[ಕಿವಿ]]ರುಗಳಿರದೆ, ಪುಪ್ಪಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಮೂಳೆ]]ಗಳಿಂದಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಭೂವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದವು.ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಕಾರ್ಬೋನಿಫೆರಸ್<ref>http://www.ucmp.berkeley.edu/carboniferous/carboniferous.php</ref> ಹಾಗೂ ಪರ್ಮಿಯನ್<ref>http://www.ucmp.berkeley.edu/permian/permian.php</ref> ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಲಾಡ್ಯವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸರಿಸೃಪಗಳ ಮತ್ತು ಕಶೇರುಕಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿ ನಂತರ ಅವನತಿ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] 9jnz5tbce3hc03pyntjhhdpucadlf1h 0 73232 1384642 1384589 2026-08-30T13:34:06Z Pavanaja 5 Pavanaja moved page [[ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ]] to [[ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ]] without leaving a redirect: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1384589 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader |name=ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ |image= Youngnityananda.jpg |caption= ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ |image-size =150px |birth_date=೧೮೭೯ |birth_place=[[ತುನೇರಿ]], ಕೊಯೊಲ್ಯಾಂಡಿ, [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]] |birth_name= |death_date=೧೯೬೧ ಆಗಸ್ಟ್, ೮ |death_place=[[ಗನೇಶ್‌ಪುರಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] |guru= |philosophy= |honors= |quote= |footnotes= }} ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ (ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ 1879 - ೧೯೬೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತದ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು "ಚಿದಕಾಶ್ ಗೀತಾ"ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.bhagawannityananda.org/chidakasha.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-11-19 |archive-date=2015-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151029034215/http://www.bhagawannityananda.org/chidakasha.html |url-status=dead }}</ref> ನಿತ್ಯಾನಂದ ಕೊಯೊಲ್ಯಾಂಡಿ, ಕೇರಳ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>http://www.siddhayoga.org/bhagavan-nityananda</ref> bb ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸಜ್ಜನರ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ಭಗವಂತ ಬೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಅವತಾರವು ಅತಿಮಾನುಷವಾಗಿ ಹೋರ ಹೊಮ್ಮಿದಾಗ ಸಜ್ಜನರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವರು. ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅವತಾರವು ಅವತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ವಾನಂದಾಮೃತದ ತನ್ಮಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭ್ರಾಂತರಾಗಿ ಕಂಡರು. ನಿತ್ಯನಂದ ಜನ್ಮದಾತರ ವಿವರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಉನ್ನಿಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚತುನಾಯರ್ ಎನ್ನುವ ಬಡಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಕರಿಗೆ ಕ್ಯೊಲಾಂಡಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇಗುಲದ ಬಳಿ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದರು ದೊರಕಿದರು. ಬಳಿಕ ಕೋಜೆಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕಿಲರಾದ ಈಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್‌ರೆನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಮನ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ್ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಸ್ವಂತ ಮಗುವಿನಂತೆ ಬೆಳೆದರು. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ(೧೯೦೫-೧೯೦೬) ಭಾರತಾಂಬೆಯು ಕಂಡ ದರ್ಶನ. ಬಾಲ್ಯ ಲೀಲೆಗಳೆಂಬ ಅಮಾನುಷ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಚೆಯವು ಅಯ್ಯರರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಮನನ್ನು ಅತೀವ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಈಶ್ವರ ಅಯ್ಯರರು ಸೂರ್ಯದೇವರ ಉಪಾಸಕರು. ಅವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುರ್ಯನಾರಾಯಣ ರೂಪದಿಂದ ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಾಲಕ ರಾಮನಲ್ಲಿ ಕೇಳುವರು. ಆಗ ಅಸಾದೃಶ ಆನಂದದೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದಿವ್ಯದರ್ಶವನ್ನು ಅಯ್ಯರರು ಪಡೆದರು. ಇದ್ದನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ "ರಾಮನ್"ನ ಹೆಸರು "ನಿತ್ಯಾನಂದ"ನಾಗಿರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅವಧೂತ ನಿತ್ಯಾನಂದರಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಎಲ್ಲದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊರೆ ಇತ್ತು. ಹಾವು, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಲ್ಲದೇ ಹಲವು ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ಜಿವಾತ್ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ವಿಶೇಷ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿತ್ಯಾನಂದರಿಗೆ ಗೋವುಗಳೆಂದರೆ ಅತೀವ ಮಮತೆ. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದೂರದ ಬೇಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ತಮ್ಮ ಅವಧೂತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಹಾರ ಕೇವಲ "ಗಂಜಲ". ಹುಬ್ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಗಂಜಲು ಭೂಮಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮೋದಲೇ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>http://www.nityanandatradition.org/nityananda/about.html</ref> ==ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದರ ಪವಾಡಗಳು== [https://kn.wikipedia.org/s/xng ಪಾತಂಜಲಿಯ] ಯೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿವಿವರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗಿಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವರು. ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದು, ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುಕೋಳ್ಳುವುದು, ಗಂಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು, ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ವೃಕ್ಷಗಳ ಗೆಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರದಿಂದ ಮಲಗುವುದು. ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಅದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲಗೆ ನಿಂತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವುದು. ದೃಷ್ಟಿ ಕಳದುಕೊಂಡ ಭಕ್ತನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಸ್ತದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು. ಮೃತಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು. ಲಂಗೋಟಿಯಿಂದ ಒಸ ರುಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋಡುವುದು. ಬರಿಗೈಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ಯಾದಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪವಾಡಗಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿರುವರು. ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ ೩೬೦ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳಿವೆ. ಈ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆ ವಶಿಷ್ಟರು ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ತೀರ್ಥವೆಂಬ ಮಹಿಮೆ ಇದೆ. ಇವುಗಲ್ಲಿನ ಸ್ನಾನವು ಪಾಪ ಹಾರಕ, ರೋಗ ನಿವಾರಕ. ಹಲವು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಈ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳ ಬಳಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತೋರಿಸಿರುವರು. ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡ ಸ್ನಾನ ಪಾಪನಾಶಕವಾದರೆ ಕಾಂಞಂಗಾಡಿನ ಗುರುಮನದಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಗಂಗೆಯು ಪಾಪ, ರೋಗಗಳ ನಾಶಾಕ, ಇವೆರಡು ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಕರುಣೆಯ ನಿರಂತರ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಲಿವೆ. ==ವಿದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಗಳು== ನಿತ್ಯನಂದರು ನಿರ್ಲ್ಲಿಪ್ತ ಪರಿವ್ರಾಜಕರಾಗಿ ಜೀವನ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶವಿಡಿ ತಿರುಗಿದ್ದರು. [https://kn.wikipedia.org/s/oa ಶ್ರೀಲಂಕ] ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾದೇಶಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶುಚಿತ್ವದ ಕಡೆ ಗಮನವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರೆ ಸ್ವತಃ ರಸ್ತೆ, ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೋಳಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನರು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿತ್ಯಾನಂದರ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸತೋಡಗಿದರು. ==ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಲಿತದಲ್ಲಿ== ಆ ಕಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ, [https://kn.wikipedia.org/s/kp ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ],ಚೆನ್ಮಯಾನಂದ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್ಗಳು, ತ್ರಿಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು, ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶರಣರಲ್ಲದೆ, ನಾಥಪಂಥದವರು, ದಾಸವರೇಣ್ಯರು ಮಹಿಮರಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳು, ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿಯ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿಬಾಬಾ, ಶ್ರೀ ಶಿವಾನಂದ ಅವಧೂತರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹೀಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಸಂದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ನಿತ್ಯನಂದರು ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ದೂರು ಕೋಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಗೋನ್ ಎನ್ನುವವರು ಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿತ್ಯನಂದರ ಮಹಿಮೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ ಇವರೊಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮ ಯಾರು ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ ‍‍‍‍ಕಾಂಞಂಗಾಡಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು ಆತನು ಪುನಃ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಮಾಡಿರುವ ರಸ್ತೆಗೆ ಗೋನ್ ರಸ್ತೆ ಎನ್ನುವ ಫಲಕವು ವಿಸ್ಮಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ==ಆಶ್ರಮದ ಸೇವೆಗಳು== ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರು [https://en.wikipedia.org/wiki/Bhagawan_Nityananda ಮುಂಬಯಿಯ ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ] ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಆಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವಜ್ರೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮಂದಿರ, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಬಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು. ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೆಂದರೆ ಬಲುಪ್ರೀತಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯ "ಬಾಲಭೋಜನ"ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಾಧುಮಠವು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರಂತೆ ಸಂತರಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಈಗಲೂ ಹಲವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ==ಬೋಧನೆ== ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತೆ, ಶ್ರೀ ತುಳಸೀ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ತತ್ವಗಳ "ಚಿದಾಕಾಶ ಗೀತಾ" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.<ref>http://bhagawannityananda.org/</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಯದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಜಗತ್ತಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆಂತರಿಕವಾದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಕಡೆ ಒಲವು ಅರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. "ಶುದ್ಧಭಾವನೆಯನ್ನು" ವೃದ್ಧಿಸಿಕೋಳ್ಳಲು ನಾಮನ್ಮರಣೆಗೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿರುವರು. ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಓಂಕಾರದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿಗೋಳಿಸುವ ರಾಜಯೋಗವನ್ನು ಬೋದಿಸಿರುವರು. ಯಾರಿಂದಲೂ ಎನನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳದೇ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಅಮೋಘ ಮಹಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಚರಿತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅತಿ ಸರಳರಾಗಿ ಲಂಗೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪಂಭೂತಾತ್ಮಕವಾದ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಅತೀತವಾದ ಆನಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲನಿಂತ ಮಹಾನ್ ಸದ್ಗುರು ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಗಳಾಗಿ ಧನ್ಯರಾಗೋಣ. ಅಂತಹ ಅವಧೂತ ನಿತ್ಯಾನಂದರು '''೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೧''' ರಲ್ಲಿ ಸಮಾದಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. '''ಓಂ ನಮೊ: ಭಗವತೇ ನಿತ್ಯಾನಂದಾಯ''' ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *http://www.namonithyananda.org/moreessays.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150911215229/http://www.namonithyananda.org/moreessays.html |date=2015-09-11 }} *http://www.siddhayoga.org/bhagavan-nityananda *http://www.bhagawannityananda.org/thelineage.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151119063411/http://www.bhagawannityananda.org/thelineage.html |date=2015-11-19 }} ==ವೀಡಿಯೊ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=xNO_4AHsIts ಬಾಬಾ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಜನ್ಮದ ಕಥೆ] *[https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=MzK8sHn8hl ನಿತ್ಯಾನಂದ ಕಳೆದ ಕೋನೆಯ ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಮಾದಿ] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} Hatengdi, M.U. (1990). ನಿತ್ಯಾನಂದ: ಡಿವೈನ್ ಇರುವಿಕೆ. ರುದ್ರ ಪ್ರೆಸ್ [೧] ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ-ಪ್ರಾಯೋಜನ: ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀ ಚರಣದಾಸ 1. Jump up↑ http://www.questebook.org/1zyocx.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305050625/http://www.questebook.org/1zyocx.pdf |date=2016-03-05 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] 1mclehnyjyf8we7oumq4e9fxvr21uzr 1384644 1384642 2026-08-30T13:34:44Z Pavanaja 5 /* ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದರ ಪವಾಡಗಳು */ 1384644 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader |name=ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ |image= Youngnityananda.jpg |caption= ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ |image-size =150px |birth_date=೧೮೭೯ |birth_place=[[ತುನೇರಿ]], ಕೊಯೊಲ್ಯಾಂಡಿ, [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]] |birth_name= |death_date=೧೯೬೧ ಆಗಸ್ಟ್, ೮ |death_place=[[ಗನೇಶ್‌ಪುರಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] |guru= |philosophy= |honors= |quote= |footnotes= }} ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ (ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ 1879 - ೧೯೬೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತದ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು "ಚಿದಕಾಶ್ ಗೀತಾ"ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.bhagawannityananda.org/chidakasha.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-11-19 |archive-date=2015-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151029034215/http://www.bhagawannityananda.org/chidakasha.html |url-status=dead }}</ref> ನಿತ್ಯಾನಂದ ಕೊಯೊಲ್ಯಾಂಡಿ, ಕೇರಳ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>http://www.siddhayoga.org/bhagavan-nityananda</ref> bb ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸಜ್ಜನರ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ಭಗವಂತ ಬೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಅವತಾರವು ಅತಿಮಾನುಷವಾಗಿ ಹೋರ ಹೊಮ್ಮಿದಾಗ ಸಜ್ಜನರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವರು. ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅವತಾರವು ಅವತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ವಾನಂದಾಮೃತದ ತನ್ಮಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭ್ರಾಂತರಾಗಿ ಕಂಡರು. ನಿತ್ಯನಂದ ಜನ್ಮದಾತರ ವಿವರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಉನ್ನಿಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚತುನಾಯರ್ ಎನ್ನುವ ಬಡಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಕರಿಗೆ ಕ್ಯೊಲಾಂಡಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇಗುಲದ ಬಳಿ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದರು ದೊರಕಿದರು. ಬಳಿಕ ಕೋಜೆಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕಿಲರಾದ ಈಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್‌ರೆನ್ನುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಮನ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ್ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಸ್ವಂತ ಮಗುವಿನಂತೆ ಬೆಳೆದರು. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ(೧೯೦೫-೧೯೦೬) ಭಾರತಾಂಬೆಯು ಕಂಡ ದರ್ಶನ. ಬಾಲ್ಯ ಲೀಲೆಗಳೆಂಬ ಅಮಾನುಷ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಚೆಯವು ಅಯ್ಯರರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಮನನ್ನು ಅತೀವ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಈಶ್ವರ ಅಯ್ಯರರು ಸೂರ್ಯದೇವರ ಉಪಾಸಕರು. ಅವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುರ್ಯನಾರಾಯಣ ರೂಪದಿಂದ ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಾಲಕ ರಾಮನಲ್ಲಿ ಕೇಳುವರು. ಆಗ ಅಸಾದೃಶ ಆನಂದದೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದಿವ್ಯದರ್ಶವನ್ನು ಅಯ್ಯರರು ಪಡೆದರು. ಇದ್ದನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ "ರಾಮನ್"ನ ಹೆಸರು "ನಿತ್ಯಾನಂದ"ನಾಗಿರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅವಧೂತ ನಿತ್ಯಾನಂದರಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಎಲ್ಲದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊರೆ ಇತ್ತು. ಹಾವು, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಲ್ಲದೇ ಹಲವು ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ಜಿವಾತ್ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ವಿಶೇಷ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿತ್ಯಾನಂದರಿಗೆ ಗೋವುಗಳೆಂದರೆ ಅತೀವ ಮಮತೆ. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದೂರದ ಬೇಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ತಮ್ಮ ಅವಧೂತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಹಾರ ಕೇವಲ "ಗಂಜಲ". ಹುಬ್ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಗಂಜಲು ಭೂಮಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮೋದಲೇ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>http://www.nityanandatradition.org/nityananda/about.html</ref> ==ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಪವಾಡಗಳು== [https://kn.wikipedia.org/s/xng ಪಾತಂಜಲಿಯ] ಯೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿವಿವರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗಿಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವರು. ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ರೈಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದು, ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುಕೋಳ್ಳುವುದು, ಗಂಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು, ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ವೃಕ್ಷಗಳ ಗೆಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರದಿಂದ ಮಲಗುವುದು. ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಅದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲಗೆ ನಿಂತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವುದು. ದೃಷ್ಟಿ ಕಳದುಕೊಂಡ ಭಕ್ತನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಸ್ತದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು. ಮೃತಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು. ಲಂಗೋಟಿಯಿಂದ ಒಸ ರುಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋಡುವುದು. ಬರಿಗೈಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ಯಾದಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪವಾಡಗಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿರುವರು. ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ ೩೬೦ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳಿವೆ. ಈ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆ ವಶಿಷ್ಟರು ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ತೀರ್ಥವೆಂಬ ಮಹಿಮೆ ಇದೆ. ಇವುಗಲ್ಲಿನ ಸ್ನಾನವು ಪಾಪ ಹಾರಕ, ರೋಗ ನಿವಾರಕ. ಹಲವು ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಈ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡಗಳ ಬಳಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತೋರಿಸಿರುವರು. ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರ ಕುಂಡ ಸ್ನಾನ ಪಾಪನಾಶಕವಾದರೆ ಕಾಂಞಂಗಾಡಿನ ಗುರುಮನದಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಗಂಗೆಯು ಪಾಪ, ರೋಗಗಳ ನಾಶಾಕ, ಇವೆರಡು ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಕರುಣೆಯ ನಿರಂತರ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಲಿವೆ. ==ವಿದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಗಳು== ನಿತ್ಯನಂದರು ನಿರ್ಲ್ಲಿಪ್ತ ಪರಿವ್ರಾಜಕರಾಗಿ ಜೀವನ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶವಿಡಿ ತಿರುಗಿದ್ದರು. [https://kn.wikipedia.org/s/oa ಶ್ರೀಲಂಕ] ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾದೇಶಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶುಚಿತ್ವದ ಕಡೆ ಗಮನವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರೆ ಸ್ವತಃ ರಸ್ತೆ, ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೋಳಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನರು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿತ್ಯಾನಂದರ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸತೋಡಗಿದರು. ==ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಲಿತದಲ್ಲಿ== ಆ ಕಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ, [https://kn.wikipedia.org/s/kp ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ],ಚೆನ್ಮಯಾನಂದ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್ಗಳು, ತ್ರಿಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು, ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶರಣರಲ್ಲದೆ, ನಾಥಪಂಥದವರು, ದಾಸವರೇಣ್ಯರು ಮಹಿಮರಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳು, ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿಯ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿಬಾಬಾ, ಶ್ರೀ ಶಿವಾನಂದ ಅವಧೂತರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹೀಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಸಂದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ನಿತ್ಯನಂದರು ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ದೂರು ಕೋಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಗೋನ್ ಎನ್ನುವವರು ಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿತ್ಯನಂದರ ಮಹಿಮೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ ಇವರೊಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮ ಯಾರು ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ ‍‍‍‍ಕಾಂಞಂಗಾಡಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು ಆತನು ಪುನಃ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಮಾಡಿರುವ ರಸ್ತೆಗೆ ಗೋನ್ ರಸ್ತೆ ಎನ್ನುವ ಫಲಕವು ವಿಸ್ಮಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ==ಆಶ್ರಮದ ಸೇವೆಗಳು== ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರು [https://en.wikipedia.org/wiki/Bhagawan_Nityananda ಮುಂಬಯಿಯ ಗಣೇಶಪುರಿಯಲ್ಲಿ] ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಆಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವಜ್ರೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮಂದಿರ, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಬಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು. ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೆಂದರೆ ಬಲುಪ್ರೀತಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯ "ಬಾಲಭೋಜನ"ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಭಕ್ತರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಾಧುಮಠವು ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರಂತೆ ಸಂತರಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಈಗಲೂ ಹಲವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ==ಬೋಧನೆ== ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದರು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತೆ, ಶ್ರೀ ತುಳಸೀ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ತತ್ವಗಳ "ಚಿದಾಕಾಶ ಗೀತಾ" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.<ref>http://bhagawannityananda.org/</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಯದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಜಗತ್ತಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆಂತರಿಕವಾದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಕಡೆ ಒಲವು ಅರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. "ಶುದ್ಧಭಾವನೆಯನ್ನು" ವೃದ್ಧಿಸಿಕೋಳ್ಳಲು ನಾಮನ್ಮರಣೆಗೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿರುವರು. ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಓಂಕಾರದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿಗೋಳಿಸುವ ರಾಜಯೋಗವನ್ನು ಬೋದಿಸಿರುವರು. ಯಾರಿಂದಲೂ ಎನನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳದೇ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಅಮೋಘ ಮಹಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಚರಿತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅತಿ ಸರಳರಾಗಿ ಲಂಗೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪಂಭೂತಾತ್ಮಕವಾದ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಅತೀತವಾದ ಆನಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲನಿಂತ ಮಹಾನ್ ಸದ್ಗುರು ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಗಳಾಗಿ ಧನ್ಯರಾಗೋಣ. ಅಂತಹ ಅವಧೂತ ನಿತ್ಯಾನಂದರು '''೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೧''' ರಲ್ಲಿ ಸಮಾದಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. '''ಓಂ ನಮೊ: ಭಗವತೇ ನಿತ್ಯಾನಂದಾಯ''' ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *http://www.namonithyananda.org/moreessays.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150911215229/http://www.namonithyananda.org/moreessays.html |date=2015-09-11 }} *http://www.siddhayoga.org/bhagavan-nityananda *http://www.bhagawannityananda.org/thelineage.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151119063411/http://www.bhagawannityananda.org/thelineage.html |date=2015-11-19 }} ==ವೀಡಿಯೊ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=xNO_4AHsIts ಬಾಬಾ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಜನ್ಮದ ಕಥೆ] *[https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=MzK8sHn8hl ನಿತ್ಯಾನಂದ ಕಳೆದ ಕೋನೆಯ ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಮಾದಿ] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} Hatengdi, M.U. (1990). ನಿತ್ಯಾನಂದ: ಡಿವೈನ್ ಇರುವಿಕೆ. ರುದ್ರ ಪ್ರೆಸ್ [೧] ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ-ಪ್ರಾಯೋಜನ: ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀ ಚರಣದಾಸ 1. Jump up↑ http://www.questebook.org/1zyocx.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305050625/http://www.questebook.org/1zyocx.pdf |date=2016-03-05 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] rjpsytcptarullu587in6c4eo9egtry 1 77352 1384643 650774 2026-08-30T13:34:07Z Pavanaja 5 Pavanaja moved page [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ದಿವ್ಯಾವತಾರ ಶ್ರೀನಿತ್ಯನಂದ]] to [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಭಗವಾನ್ ನಿತ್ಯಾನಂದ]] without leaving a redirect: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 650774 wikitext text/x-wiki ನಿಮ್ಮ ಈ ಲೀಖನ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ಹಾಗು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಿತ್ಯಾನಂದರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಬಹಳ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Gayathri K R|Gayathri K R]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gayathri K R|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೦, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) ಈ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನ ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಹಾಯಕರವಾಗಿದೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Amrin|Amrin]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Amrin|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೨, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) 0kstymklnbt6x4dumeln5me3jhzkiif 10 86538 1384650 1264776 2026-08-30T14:47:18Z ~2026-47217-65 101447 Fixed date 1384650 wikitext text/x-wiki {|width="200" cellpadding="4" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 90%; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: inherit; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br>(1100-1343 CE) |- |[[ನಾಗಚಂದ್ರ]] |1105 |- |[[ಕಾಂತಿ]] |1108 |- |[[ರಾಜಾದಿತ್ಯ]] |12th. c |- |[[ಹರಿಹರ (ಕವಿ)|ಹರಿಹರ]] |1500&ndash;1600 |- |[[ಉದಯಾದಿತ್ಯ]] |1150 |- |[[ವೃತ್ತ ವಿಲಾಸ]] |1160 |- |[[ಕೆರೆಯ ಪದ್ಮರಸ]] |1165 |- |[[ನೇಮಿಚಂದ್ರ]] |1170 |- |[[ಸುಮನೋಬನ]] |1175 |- |[[ರುದ್ರಭಟ್ಟ]] |1180 |- |[[ಅಗ್ಗಳ]] |1189 |- |[[ಪಾಲ್ಕುರಿಕಿ ಸೋಮನಾಥ]] |1195 |- |[[ಬೊಪ್ಪಣ]] |1180 |- |[[ಕವಿ ಕಾಮ]] |12th c. |- |[[ದೇವಕವಿ]] |1200 |- |[[ರಾಘವಾಂಕ]] |1200&ndash;1225 |- |[[ಭಂದುವರ್ಮ]] |1200 |- |[[ಬಾಲಚಂದ್ರ ಕವಿ]] |1204 |- |[[ಪಾರ್ಶ ಪಂಡಿತ]] |1205 |- |[[ಮಹಾನಂದಿ ಆಚಾರ್ಯ]] |1209 |- |[[ಜನ್ನ]] |1209&ndash;1230 |- |[[ಪುಲಿಗೆರೆ ಸೋಮನಾಥ]] |13th c. |- |[[ಹಸ್ತಿಮಲ್ಲ]] |13th c. |- |[[ಚಂದ್ರಮ]] |13th c. |- |[[ಸೋಮರಾಜ]] |1222 |- |[[ಗುಣವರ್ಮ II]] |1235 |- |[[ಪೊಳಲ್ವದಂತನಾಥ]] |1224 |- |[[ಆಂಡಯ್ಯ]] |1217&ndash;1235 |- |[[ಸಿಸುಮಯಣ]] |1232 |- |[[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ]] |1245 |- |[[ನರಹರಿತೀರ್ಥ]] |1281 |- |[[ಕುಮಾರ ಪದ್ಮರಸ]] |13th c. |- |[[ಮಹಾಬಲ ಕವಿ]] |1254 |- |[[ಕೇಶಿರಾಜ]] |1260 |- |[[ಕುಮುದೇಂದು]] |1275 |- |[[ನಾಚಿರಾಜ]] |1300 |- |[[ರಟ್ಟ ಕವಿ]] |1300 |- |[[ನಾಗರಾಜ]] |1331 |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಸೇವುಣ ಯಾದವ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br> |- |[[ಕಮಲಭವ]] |1180 |- |[[ಅಚ್ಚಣ್ಣ]] |1198 |- |[[ಅಮುಗಿದೇವ]] |1220 |- |[[ಚಾವುಂಡರಸ]] |1300 |- |} mqp58y5z31twbs7sd958fhibu5pdqlq 1384651 1384650 2026-08-30T14:49:11Z ~2026-47217-65 101447 /* */ Corrected factual error 1384651 wikitext text/x-wiki {|width="200" cellpadding="4" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 90%; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: inherit; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br>(1100-1343 CE) |- |[[ನಾಗಚಂದ್ರ]] |1105 |- |[[ಕಾಂತಿ]] |1108 |- |[[ರಾಜಾದಿತ್ಯ]] |12th. c |- |[[ಹರಿಹರ (ಕವಿ)|ಹರಿಹರ]] |11600&ndash;1200 |- |[[ಉದಯಾದಿತ್ಯ]] |1150 |- |[[ವೃತ್ತ ವಿಲಾಸ]] |1160 |- |[[ಕೆರೆಯ ಪದ್ಮರಸ]] |1165 |- |[[ನೇಮಿಚಂದ್ರ]] |1170 |- |[[ಸುಮನೋಬನ]] |1175 |- |[[ರುದ್ರಭಟ್ಟ]] |1180 |- |[[ಅಗ್ಗಳ]] |1189 |- |[[ಪಾಲ್ಕುರಿಕಿ ಸೋಮನಾಥ]] |1195 |- |[[ಬೊಪ್ಪಣ]] |1180 |- |[[ಕವಿ ಕಾಮ]] |12th c. |- |[[ದೇವಕವಿ]] |1200 |- |[[ರಾಘವಾಂಕ]] |1200&ndash;1225 |- |[[ಭಂದುವರ್ಮ]] |1200 |- |[[ಬಾಲಚಂದ್ರ ಕವಿ]] |1204 |- |[[ಪಾರ್ಶ ಪಂಡಿತ]] |1205 |- |[[ಮಹಾನಂದಿ ಆಚಾರ್ಯ]] |1209 |- |[[ಜನ್ನ]] |1209&ndash;1230 |- |[[ಪುಲಿಗೆರೆ ಸೋಮನಾಥ]] |13th c. |- |[[ಹಸ್ತಿಮಲ್ಲ]] |13th c. |- |[[ಚಂದ್ರಮ]] |13th c. |- |[[ಸೋಮರಾಜ]] |1222 |- |[[ಗುಣವರ್ಮ II]] |1235 |- |[[ಪೊಳಲ್ವದಂತನಾಥ]] |1224 |- |[[ಆಂಡಯ್ಯ]] |1217&ndash;1235 |- |[[ಸಿಸುಮಯಣ]] |1232 |- |[[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ]] |1245 |- |[[ನರಹರಿತೀರ್ಥ]] |1281 |- |[[ಕುಮಾರ ಪದ್ಮರಸ]] |13th c. |- |[[ಮಹಾಬಲ ಕವಿ]] |1254 |- |[[ಕೇಶಿರಾಜ]] |1260 |- |[[ಕುಮುದೇಂದು]] |1275 |- |[[ನಾಚಿರಾಜ]] |1300 |- |[[ರಟ್ಟ ಕವಿ]] |1300 |- |[[ನಾಗರಾಜ]] |1331 |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಸೇವುಣ ಯಾದವ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br> |- |[[ಕಮಲಭವ]] |1180 |- |[[ಅಚ್ಚಣ್ಣ]] |1198 |- |[[ಅಮುಗಿದೇವ]] |1220 |- |[[ಚಾವುಂಡರಸ]] |1300 |- |} l2atm30vz1voqjydakrdlj5u5e27ghk 1384652 1384651 2026-08-30T14:49:35Z ~2026-47217-65 101447 /* */ Corrected 1384652 wikitext text/x-wiki {|width="200" cellpadding="4" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 90%; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: inherit; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br>(1100-1343 CE) |- |[[ನಾಗಚಂದ್ರ]] |1105 |- |[[ಕಾಂತಿ]] |1108 |- |[[ರಾಜಾದಿತ್ಯ]] |12th. c |- |[[ಹರಿಹರ (ಕವಿ)|ಹರಿಹರ]] |1160&ndash;1200 |- |[[ಉದಯಾದಿತ್ಯ]] |1150 |- |[[ವೃತ್ತ ವಿಲಾಸ]] |1160 |- |[[ಕೆರೆಯ ಪದ್ಮರಸ]] |1165 |- |[[ನೇಮಿಚಂದ್ರ]] |1170 |- |[[ಸುಮನೋಬನ]] |1175 |- |[[ರುದ್ರಭಟ್ಟ]] |1180 |- |[[ಅಗ್ಗಳ]] |1189 |- |[[ಪಾಲ್ಕುರಿಕಿ ಸೋಮನಾಥ]] |1195 |- |[[ಬೊಪ್ಪಣ]] |1180 |- |[[ಕವಿ ಕಾಮ]] |12th c. |- |[[ದೇವಕವಿ]] |1200 |- |[[ರಾಘವಾಂಕ]] |1200&ndash;1225 |- |[[ಭಂದುವರ್ಮ]] |1200 |- |[[ಬಾಲಚಂದ್ರ ಕವಿ]] |1204 |- |[[ಪಾರ್ಶ ಪಂಡಿತ]] |1205 |- |[[ಮಹಾನಂದಿ ಆಚಾರ್ಯ]] |1209 |- |[[ಜನ್ನ]] |1209&ndash;1230 |- |[[ಪುಲಿಗೆರೆ ಸೋಮನಾಥ]] |13th c. |- |[[ಹಸ್ತಿಮಲ್ಲ]] |13th c. |- |[[ಚಂದ್ರಮ]] |13th c. |- |[[ಸೋಮರಾಜ]] |1222 |- |[[ಗುಣವರ್ಮ II]] |1235 |- |[[ಪೊಳಲ್ವದಂತನಾಥ]] |1224 |- |[[ಆಂಡಯ್ಯ]] |1217&ndash;1235 |- |[[ಸಿಸುಮಯಣ]] |1232 |- |[[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ]] |1245 |- |[[ನರಹರಿತೀರ್ಥ]] |1281 |- |[[ಕುಮಾರ ಪದ್ಮರಸ]] |13th c. |- |[[ಮಹಾಬಲ ಕವಿ]] |1254 |- |[[ಕೇಶಿರಾಜ]] |1260 |- |[[ಕುಮುದೇಂದು]] |1275 |- |[[ನಾಚಿರಾಜ]] |1300 |- |[[ರಟ್ಟ ಕವಿ]] |1300 |- |[[ನಾಗರಾಜ]] |1331 |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''ಸೇವುಣ ಯಾದವ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು'''</big> <br> |- |[[ಕಮಲಭವ]] |1180 |- |[[ಅಚ್ಚಣ್ಣ]] |1198 |- |[[ಅಮುಗಿದೇವ]] |1220 |- |[[ಚಾವುಂಡರಸ]] |1300 |- |} 7537p5y41gpguj5kpowejq0y3n2pny1 0 180728 1384654 1384583 2026-08-30T15:26:40Z Gnaneswaratn 13058 1384654 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1999ರಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟ ರಂಗ * ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 1sxbixqjzmsu1mbwcv5qwxzvo0bagga 1384655 1384654 2026-08-30T15:35:30Z Gnaneswaratn 13058 /* ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ */ 1384655 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1999ರಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟ ರಂಗ * ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == ojns9js20c8m2uilahv35ohx9g76bgj 1384656 1384655 2026-08-30T15:43:43Z Gnaneswaratn 13058 1384656 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ * 2003ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ, ಬಂಧನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 3by1fiyqxw0ibifkft71jvq2rgbhw9p 1384657 1384656 2026-08-30T15:50:18Z Gnaneswaratn 13058 1384657 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1982ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್‌ ವರನಟ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ * 2003ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ, ಬಂಧನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == f2pgd5wd7b8errlfjkj6thduos1smer 1384658 1384657 2026-08-30T15:55:38Z Gnaneswaratn 13058 /* ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ */ 1384658 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1982ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್‌ ವರನಟ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ * 2003ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ, ಬಂಧನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ<ref>ʼಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿʼ, ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ, ಸಂ.: ಪಾರ್ವತೀಶ ಬಿಳಿದಾಳೆ, ಪ್ರ.: ಜಾಣಗೆರೆ-75 ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಿತಿ, ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ, 2026</ref> * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 6yacgx9dlsvq64r322wj8j4bn871cb4 1384659 1384658 2026-08-30T16:02:31Z Gnaneswaratn 13058 1384659 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1982ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್‌ ವರನಟ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ * 2003ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ, ಬಂಧನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ<ref>ʼಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿʼ, ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ, ಸಂ.: ಪಾರ್ವತೀಶ ಬಿಳಿದಾಳೆ, ಪ್ರ.: ಜಾಣಗೆರೆ-75 ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಿತಿ, ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ, 2026</ref> * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಸನ್ಮಾನ, ಗೌರವ == * 29-08-2026ರಂದು 75 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭ; ʼಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿʼ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಸಮರ್ಪಣೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == sl1lutpuhggi61et6z6cjhrwuc3sp8d 1384660 1384659 2026-08-30T16:03:41Z Gnaneswaratn 13058 /* ಸನ್ಮಾನ, ಗೌರವ */ 1384660 wikitext text/x-wiki ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ, ಜೀವನ ಸಂಕಥನ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಚಾರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ 41 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ == ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೊತ್ತಗೆರೆ ಹೋಬಳಿಯ ಜಾಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ 11 ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಗನಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == 1965ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಮುದ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಂದೆ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರರಾದರು. == ವಿವಾಹ == 12 ನವೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್‌ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಪಾಳ್ಯದ ನಾಗರತ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == 1982ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್‌ ವರನಟ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಣಗೆರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.‌ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ರೂಪಲೇಖಾ * ರೂಪಶಿಲ್ಪಿ * ಲಂಕೇಶ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ನಮ್ಮ ನಾಡು === ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ === * ಅಭಿಮಾನಿ * ಅರಗಿಣಿ * ಸಂಚು * ಮಾರ್ದನಿ * ಜಾಣಗೆರೆ ಪತ್ರಿಕೆ * ಅಭಿಮಾನ * ಈ ಸಂಜೆ * ಕರುನಾಡ ಸಂಜೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == === ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು === # ಪ್ರಪಾತ (1977) # ನನ್ನ ನೆಲ ನನ್ನ ಜನ (1978) # ಕಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ (1984) # ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು (1990) # ಕತೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಾಯಕ (2004) # ರಹೀಮನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ (2007) # ಜಾಣಗೆರೆ ದಲಿತ ಕತೆಗಳು (2010) # ಜಾಣಗೆರೆ: 50 ಕತೆಗಳು (ಸಮಗ್ರ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (2022) === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # ದಡ (1978) # ನೆಲೆ (1979) # ಗರ (1981) # ಸುನಾಮಿ (3 ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು) (2005) # ಮಹಾನದಿ (2006) # ಅವತಾರ ಪುರುಷ (2008) # ಮಹಾಯಾನ (2015) # ಜೀವಜಲ (2018) # ಮರಳಿ ಬಂದ ಬುದ್ಧ (2020) # ಜಲಯುದ್ಧ (2020) # ಭೂಮ್ತಾಯಿ (2021) # ಅನ್ನದಾತ (2022) === ಇತಿಹಾಸ === # ಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡ (2005) # ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಇತಿಹಾಸ (2021) === ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ === # ಸುಡುಗುಂಡುಗಳ ನಾಡಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕನಸು (1991) === ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ === # ನುಡಿಗೋಲು (2023) # ನುಡಿಗೋಲು-2 (2025) # ನುಡಿಗೋಲು-3 (2025) # ಕರುಣಾಳು # ವಿಚಾರವಾದಿ ನಾಯಕ ಜೆ.ಎಚ್.‌ ಪಟೇಲ್‌ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ === # ಎದೆಯಾಳ (2005) # ಸೀಳುನೋಟ (2008) # ಕಾಲಮಾನ (2009) # ನಮ್ಮ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಜನ (2010) === ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿ (2005) # ನೆಲದ ಋಣ (2009) # ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (2011) === ಜೀವನ ಸಂಕಥನ === # ಸವೆಯದ ಹಾದಿ (2004) # ಮೂರು ಹಗಲು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ (2005) # ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು (2007) # ಏಳುಬೀಳು (2014) # ಹೆತ್ತೂರು (2018) === ಆತ್ಮಕಥನ === # ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೋಕ (2026) ʼಮಾಯಾನಗರಿಯ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೆಂಪೇಗೌಡʼ ಕೃತಿಯು ಹಲವು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 20 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ʼಕೆಂಪಾಂಬುಧಿʼ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಜಾಣಗೆರೆ". ಕಸ್ತೂರಿ ಪ್ರಭ. 14 (3): 1. ಆಗಸ್ಟ್‌, 2026.</ref> == ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ == * 1982ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ, ಬಂಧನ, ಬಿಡುಗಡೆ * 1985ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೋರಾಟರಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆ * 1996ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ʼಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ಜ್ಯೋತಿʼ; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಾದಯಾತ್ರೆ * 2000ದಲ್ಲಿ ʼಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆʼ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ * 2003ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ, ಬಂಧನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ, ಬಿಡುಗಡೆ<ref>ʼಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿʼ, ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ, ಸಂ.: ಪಾರ್ವತೀಶ ಬಿಳಿದಾಳೆ, ಪ್ರ.: ಜಾಣಗೆರೆ-75 ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಿತಿ, ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ, 2026</ref> * ಕನ್ನಡ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ * ಗೋಕಾಕ್‌ ಚಳವಳಿ, ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಜನ್‌ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟ * ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಮಹಾದಾಯಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ == ಬಂಧನ-ಸೆರೆವಾಸ == ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಾಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಜೈಲು ವಾಸ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # 2012ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ʼಮಹಾಯಾನʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ʼಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ʼಎಚ್.‌ ಕೆ. ವೀರಣ್ಣಗೌಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಮಹಾನದಿʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ʼವೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜೀವಜಲʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರಗೂರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ʼಜಲಯುದ್ಧʼ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ʼಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಜನಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ʼಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಅರಸು ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ʼಅರಸುಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕಟ್ಟೆ ಬಳಗದಿಂದ ʼಕನ್ನಡ ಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಮಂಡ್ಯದ ʼಇಂಡುವಾಳು ಎಚ್.‌ ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ʼವಿ. ನಾಗರಾಜರಾವ್‌ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ʼಫಾದರ್‌ ಚಸರಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ʼಕರ್ನಾಟಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ # ಕುವೆಂಪು ಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ʼನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿʼ == ಸನ್ಮಾನ, ಗೌರವ == * 29-08-2026ರಂದು 75 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭ; ʼಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿʼ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಸಮರ್ಪಣೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == cgtux0xu9omtvpye2jp85wme1nsbis1 3 180775 1384639 2026-08-30T12:19:00Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384639 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Kumara6361}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೯, ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) 6pt5rqhno2x50dhn3q0vutamdegnq9z 3 180776 1384645 2026-08-30T14:18:15Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384645 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Rathod somu}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೮, ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) oyvtf3r3klxktqonud5jo3nh7drz4ij 3 180777 1384646 2026-08-30T14:27:02Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384646 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Venkates33}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೫೭, ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) kuzidquozzrixolet4eujpnze03oymx 2 180778 1384664 2026-08-30T17:34:12Z Rathod somu 101445 /* */ 1384664 wikitext text/x-wiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%97%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81?wprov=sfti1# 1u6ch69houbmtp8d7dp0hto841ouaaw 0 180779 1384666 2026-08-30T17:58:41Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="width:23em; font-size:90%; text-align:left;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:110%; background:#f0f0f0;" | ಐ.ಎಂ. ಮುತ್ತಣ್ಣ |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#e8d9c0; color:#5c3a21;" | ಲೇಖಕ, ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕ |- ! ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು | ಐಚೆಟ್ಟಿರ ಎಂ. ಮುತ್ತಣ್ಣ |- ! ಜನ್ಮಸ್ಥಳ | ಕೊಡಗು |- ! ವೃ... 1384666 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; font-size:90%; text-align:left;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:110%; background:#f0f0f0;" | ಐ.ಎಂ. ಮುತ್ತಣ್ಣ |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#e8d9c0; color:#5c3a21;" | ಲೇಖಕ, ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕ |- ! ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು | ಐಚೆಟ್ಟಿರ ಎಂ. ಮುತ್ತಣ್ಣ |- ! ಜನ್ಮಸ್ಥಳ | ಕೊಡಗು |- ! ವೃತ್ತಿ | ಲೇಖಕ, ಅನುವಾದಕ, ಸಂಶೋಧಕ |- ! ಭಾಷೆಗಳು | ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ |- ! ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ | ಕೊಡವ ಲಿಪಿ (ಮುತ್ತಣ್ಣ ಲಿಪಿ) ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ<br />"ದ ಕೂರ್ಗ್ ಮೆಮೊಯರ್ಸ್" ಗ್ರಂಥಕರ್ತ |- ! ಪತ್ನಿ | ಚೆಪ್ಪುಡಿರ ನಳಿನಿ |} '''ಐ.ಎಂ. ಮುತ್ತಣ್ಣ''' ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಬಹುಭಾಷಾ ಲೇಖಕ, ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕರಾಗಿದ್ದು, ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="kodavaclan">{{cite web |title=Dr. Iychettira M Muthanna |url=https://kodavaclan.com/kodaguheritage/dr-iychettira-m-muthanna/ |publisher=Kodagu Heritage, Kodava Clan |access-date=2026-08-28}}</ref> ಇತಿಹಾಸ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರು ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರ ಪತ್ನಿ ಚೆಪ್ಪುಡಿರ ನಳಿನಿ, ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದಾರೆ.<ref name="kodavaclan" /> == ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ == ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ "ಎ ಟೈನಿ ಮಾಡೆಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ" (೧೯೫೩), ಕೊಡವರ ಕಥೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ "ದ ಕೂರ್ಗ್ ಮೆಮೊಯರ್ಸ್" (೧೯೭೧), ಮತ್ತು "ಕೊಡವ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು" (೧೯೮೩) ಎಂಬ ಕೊಡವ-ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಸೇರಿವೆ.<ref name="kodavaclan" /> ಇವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಜನರಲ್ ಕಾರ್ಯಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು "ಕೊಡವಾಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ದೇರ್ ಗಾಲ 'ಲೇಳ'" (೧೯೮೭) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಕೊಡವ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="kodavaclan" /> ಇವರ ಬರವಣಿಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರ ಇತಿಹಾಸದವರೆಗೂ ("ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕ", ೧೯೭೫) ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.<ref name="kodavaclan" /> ಇವರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ "ಇಂಡೊ-ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸೆಂಚುರೀಸ್" (೧೯೬೧), "ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಡ್" (೧೯೮೦), ಮತ್ತು "ಮದರ್ ಬೆಸೆಂಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ" (೧೯೮೬) ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಇವರ ವಿಷಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ "ಮುತ್ತಣ್ಣನ ಕವನಗಳು" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.<ref name="kodavaclan" /> == ಕೊಡವ ಲಿಪಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ == ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಬಂದ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ಬರಹರೂಪ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕರೂ ನಿಘಂಟುಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಈ ಕೊರತೆ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿಗೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರು ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು — ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗಿ-ಕಾಕ್ಸ್ ಲಿಪಿಗಳಂತಹ ಎರವಲು ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="omniglot">{{cite web |title=Kodava Lipi |url=https://www.omniglot.com/writing/kodavalipi.htm |publisher=Omniglot |access-date=2026-08-28}}</ref> "ಒಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬದಂತೆ" ಎಂದೂ, ಬೇರೊಂದು ಭಾಷೆಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುವುದು "ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದಂತೆ" ಎಂದೂ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref name="typoday">{{cite web |title=Kodava Takk – an intangible cultural heritage |url=https://typoday.in/spk_papers/kkhannadoon_Typoday2025.pdf |publisher=Typography Day 2025 |access-date=2026-08-28}}</ref> == ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ == ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಗೆ ಬಾರದೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಈ ಲಿಪಿಗೆ, ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಡವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧಿಕೃತ ಕೊಡವ ಲಿಪಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿತು.<ref name="omniglot" /> ೨೦೨೩ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ "ಮುತ್ತಣ್ಣ ಲಿಪಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಇಂದು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="omniglot" /> ಅಕಾಡೆಮಿ ಈ ಲಿಪಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೋರಿ ಶಿಫಾರಸನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.<ref name="typoday" /> == ಪರಂಪರೆ == ಯುನೆಸ್ಕೋ "ಖಚಿತವಾಗಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ" ಭಾಷೆಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿರುವ ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್‌ಗೆ, ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರ ಲಿಪಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು (ಪಳಮೆ ಅಥವಾ ಪಾಟ್), ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳಂತಹ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬರೆಹರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಒಂದು ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.<ref name="typoday" /> ಸ್ವತಃ ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕರೂ ನಿಘಂಟುಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರ ಈ ಕೊಡುಗೆ, ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಕೊಡವ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಕಾರ ಎಂಬ ಮೂರೂ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಅವರು ಕೊಡವ ಜನಾಂಗದ ಬರಹರೂಪವಿಲ್ಲದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡವ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> 7naasdje0sfrhfqlxfpxzbc0gwz9nmu 3 180780 1384667 2026-08-30T19:11:10Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384667 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Sntk1432}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೪೧, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) 3hz4vihvw3coz4r47zhia25lhoqnjmi 3 180781 1384668 2026-08-31T01:27:11Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384668 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Bahubali chippadi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೭, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) o34nrlmvheatc7v8w0ie6s0c4imtfro 3 180782 1384669 2026-08-31T06:04:03Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384669 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Vijayvithal Hugar}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೪, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) 1igi0m83sf41tq4u8ao75tym6gqunwe 3 180783 1384670 2026-08-31T07:24:06Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384670 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Mithunempire444}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೪, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) ojc39u08k18g8cvc1z9rs0yusb7710n 3 180784 1384671 2026-08-31T07:27:44Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384671 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Deepajain1991}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೭, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) rfo51xpcaudy2i8hmhtw9wyque0ju12 0 180785 1384672 2026-08-31T08:39:02Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="width:23em; font-size:90%; text-align:left;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:110%; background:#f0f0f0;" | ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಸೀರೆ |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#fdeacb; color:#7a4a00;" | ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೈಮಗ್ಗ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ |- ! ನೆಲೆ | ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ತಾಲೂಕು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್... 1384672 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; font-size:90%; text-align:left;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:110%; background:#f0f0f0;" | ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಸೀರೆ |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#fdeacb; color:#7a4a00;" | ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೈಮಗ್ಗ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ |- ! ನೆಲೆ | ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ತಾಲೂಕು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ |- ! ವಸ್ತು | ಮಲ್ಬರಿ ರೇಷ್ಮೆ (ನೂಲಿಗೆ), ಚರಕ ರೇಷ್ಮೆ (ಈಚಿಗೆ), ಜರಿ |- ! ತಂತ್ರ | ಪಿಟ್ ಮಗ್ಗ, ಕೊರ್ವೈ (ಮೂರು ನೂಲುಕುಕ್ಕಿ) ವಿಧಾನ |- ! ನೇಕಾರ ಸಮುದಾಯಗಳು | ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ವಕುಲಸಾಲಿ, ಪಟ್ಟುಸಾಲಿ, ಪದ್ಮಸಾಲಿ |- ! ಜಿಐ ನೋಂದಣಿ | ೨೦೦೬ (ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೭) |} '''ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಸೀರೆ''' ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನೇಯಲಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶುದ್ಧ ರೇಷ್ಮೆ ಕೈಮಗ್ಗ ಸೀರೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (ಜಿಐ) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="karnatakadht">{{cite web |title=History of Molkalmur Pure Silk Handloom Saree |url=https://karnatakadht.org/pdf/C-History-of-Molkalmur-Silk-Saree.pdf |publisher=Karnataka Handloom Development Corporation |access-date=2026-08-31}}</ref> ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ವಕುಲಸಾಲಿ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪದ್ಮಸಾಲಿ ಸಮುದಾಯದ ನೇಕಾರರು ಕೆಲ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಈ ನೇಯ್ಗೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="karnatakadht" /> == ಇತಿಹಾಸ == ೧೯೬೭ರ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಪಿಟ್ ಮಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶುದ್ಧ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತ್ತೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref name="karnatakadht" /> ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="karnatakadht" /> ೧೯೮೦-೯೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಕೈಮಗ್ಗಗಳು ಶುದ್ಧ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಜರಿಯಿಂದ "ಕುಟ್ಟು" ಸೀರೆಗಳನ್ನು ನೇಯುತ್ತಿದ್ದು, ಬೇಡಿಕೆ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="karnatakadht" /> == ವಸ್ತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರ == ನೂಲಿಗೆ ಮಲ್ಬರಿ ಫಿಲೇಚರ್ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಈಚಿಗೆ ಚರಕ ರೇಷ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಲೋಹದ ಜರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೂಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಈಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಟ್ಟಿತನ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="asiainch">{{cite web |title=Molakalmuru Sari Weaving of Karnataka |url=https://asiainch.org/craft/molkalmuru-saree-weaving-of-karnataka/ |publisher=Asia InCH – Encyclopedia of Intangible Cultural Heritage |access-date=2026-08-31}}</ref> ಪ್ರತಿ ಬದಿಗೆ ಮೂರು ನೂಲುಕುಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ "ಕೊರ್ವೈ" ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೈ ಭಾಗಕ್ಕೊಂದು ಮತ್ತು ಅಂಚುಗಳಿಗೆ ಎರಡು ನೂಲುಕುಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೈ ಭಾಗದ ಚುಕ್ಕಾ/ಎಳೆ-ನಿರೋಧ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನ ಎಳೆ-ಬಂಧಿತ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ ಈ ಸೀರೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="asiainch" /> == ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಸಾಸಿವೆ, ಹಸಿರು, ಹಳದಿ, ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸೇರಿದಂತೆ ಗಾಢ ವರ್ಣಗಳ ಬಣ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಂಸ, ಕಮಲ, ನವಿಲು, ಮಾವು ಮತ್ತು ಶಿವಬೀಜದಂತಹ ಮಂಗಳಕರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೀರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="asiainch" /> ಮೈ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂಚು-ಸೆರಗುಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೂಲು ಮತ್ತು ಈಚಿಗೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಚು ಮತ್ತು ದ್ವಿವರ್ಣ ಮೈಭಾಗದ ಪರಿಣಾಮ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="asiainch" /> "ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ" ಮತ್ತು "ವಂಕಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕೃತಿಗಳೂ ಈ ಸೀರೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಚಿನ್ನದ ಜರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತಿನ ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="incredibleindia">{{cite web |title=Molakalmuru Sarees – Karnataka's Timeless Elegance in Fabric |url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/karnataka/molakalmuru-sarees |publisher=Incredible India, Ministry of Tourism |access-date=2026-08-31}}</ref> ಸೋಕುಲಸಾಲಿ, ಪಟ್ಟಸಾಲಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಸಾಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೇವಾಂಗ, ಆದಿದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ನೇಕಾರರೂ ಇಂದು ಈ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="incredibleindia" /> == ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಚಾರ == ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜರಿ ಕೆಲಸವುಳ್ಳ ರೇಷ್ಮೆ ಬ್ರೊಕೇಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಧುವಿನ ಮದುವೆ ಉಡುಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಂತಹ ಸಮೀಪದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="utsavpedia">{{cite web |title=Fact About Molakalmuru Sarees Of Karnataka |url=https://www.utsavpedia.com/attires/molakalmuru-sarees/ |publisher=Utsavpedia |access-date=2026-08-31}}</ref> ವಿನ್ಯಾಸಕ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನೇಯ್ಗೆಗೆ ೪೦ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.<ref name="utsavpedia" /> ಕಡಿಮೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲದಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನೇಕಾರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ನೇಕಾರರಿಗೆ ನೇರ ಲಾಭ ತಲುಪಿಸಲು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿವೆ.<ref name="utsavpedia" /> == ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ == ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೨,೦೦೦ ಮಗ್ಗಗಳಿದ್ದ ಈ ಉದ್ಯಮ, ಇಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ೨೫೦-೩೦೦ ಮಗ್ಗಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ; ಆದರೂ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref name="karnatakadht" /> ಏಷ್ಯಾ ಇನ್‌ಸಿಎಚ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು "ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ/ಅಪರೂಪದ" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="asiainch" /> ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಈ ಸೀರೆಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ೭೭ನೇ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಇದು ನೇಕಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="karnatakadht" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> 68p2om8ja8z8ln95dq63yrh23zguz0n 3 180786 1384675 2026-08-31T10:50:37Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1384675 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಹೇಮಂತ್ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೨೦, ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) 19j2jlldnmwf8uk63ymk7ue6sqrdh1f