ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 4509 1428219 1347689 2026-09-14T08:49:44Z A826 72368 [[ಜಾವಾ (ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428219 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಜಾವಾ (ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)]] ht0bm8lgv8ntqufely4kvxr3uultnuk 0 7158 1428132 1339107 2026-09-13T15:13:53Z ~2026-49578-42 101727 Changed death date 1428132 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ |image =n.narasimhaiah.jpg |image caption=N.Narasimhaiah in 2008 |birth_date = {{birth date|df=yes|1925|09|18}} |birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = {{death date|2011|12|25|}} |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ |nationality = [[ಭಾರತ]] |genre = ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ |spouse = {{marriage|ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ|1949|2011}} |awards = ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1997 , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2006 |education=4 ನೇ ತರಗತಿ}} '''ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ'''ನವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ [[ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] ಗಳ ಜನಕನೆನ್ನಬಹುದು. 'ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾಹಸ'ವೆಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಶರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ== '[[ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] ನವರು', [[೧೯೨೫]] [[ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮]] ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, [[ಸಿ.ನಂಜಪ್ಪನವರು]], ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಶುಕವಿ. ತಂದೆಯವರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು [[೧೯೩೬]] ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. [[೧೯೩೮]] ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಫೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[೧೯೪೨]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರು [[೧೯೪೪]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದರು. [[೧೯೪೭]]ರಲ್ಲಿ '''ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ'''ನವರ ಜೊತೆ ಇವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. [[೧೯೪೮]]ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಾಚನಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ]], [[ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುರುರಾಜಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುಂಡಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದರು. 'ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ [[ಎಮ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ]] ಯೆಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಿಗರ್ವಿ ವಿನಯಶೀಲರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡು, ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ== [[೧೯೫೨]]ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ''' ಬರೆದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಟಿ. ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು '''ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ''' ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐವತ್ತು/ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== [[File:N NARASIMHAIAH.jpg|thumb|Detective novelist N. Narasimhaiah speaks at the 'Maneyangaladalli Mathukathe', organised by Directorate of Kannada and Culture]] 'ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು', 'ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂಬ 'ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಡಿ.ಎ.]] ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬದಲಿ ಸೈಟೂ ಇಲ್ಲ ಪರಿಹರವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ 'ಬಿಡಿಯೆ ಕಮೀಶನರ್', [[ಶ್ರೀ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ]] ನವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಡಿಎ ನೌಕರ ಸಂಘ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್]], ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಘನ-ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ 'ಮಾಸಾಶನ'ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೦-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ೫೦-೧೦೦ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ== * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೬೧ ನೆಯ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ * [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು]]. [[File:N.Narasimahiah Rajyotsava Award.jpg|thumb|N.Narasimahaiah receives the Rajyotsava Award in 1997]] * [[೧೯೯೭]] ನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯೂ ಲಭಿಸಿತು. ==ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು== * [http://202.41.82.144/cgi-bin/metainfo.cgi?&title1=Pradiipana%20Paraabhava&author1=&subject1=GENERALITIES&year=1953%20&language1=kannada&pages=162&barcode=2030020028417&author2=&identifier1=&publisher1=Raajakamal%20Prakaashana&contributor1=&vendor1=til&scanningcentre1=rmsc,%20iiith%20&slocation1=OSU&sourcelib1=NONE&scannerno1=&digitalrepublisher1=Digital%20Library%20Of%20India&digitalpublicationdate1=&numberedpages1=&unnumberedpages1=&rights1=OUT_OF_COPYRIGHT&copyrightowner1=&copyrightexpirydate1=&format1=Tagged%20Image%20File%20Format%20&url=/data7/upload/0198/396 ಪ್ರದೀಪನ ಪರಾಭವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದೆ ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/n-narasimhaiah-passes-away/article2748505.ece N. Narasimhaiah passes away] *https://vijaykarnataka.com/lavalavk/weekly-magazine/literary/-/articleshow/11510629.cms *https://kanaja.karnataka.gov.in/?tribe_events=%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%B9%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF, ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ಞಾನಕೋಶ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] qkfwj6q87x3xnytk69hmgruvq2gh60u 1428133 1428132 2026-09-13T15:24:30Z ~2026-49490-94 101728 Added bio data 1428133 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ |image =n.narasimhaiah.jpg |image caption=N.Narasimhaiah in 2008 |birth_date = {{birth date|df=yes|1925|09|18}} |birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = {{death date|2011|12|25|}} |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ |nationality = [[ಭಾರತ]] |genre = ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ |spouse = {{marriage|ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ|1949|2011}} |awards = ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1997 , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2006 |education=4 ನೇ ತರಗತಿ|language=ಕನ್ನಡ|parents=ಸಿ. ನಂಜಪ್ಪ, ಯಲ್ಲಮ್ಮ|notablework=ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಭಯಂಕರ ಬೈರಾಗಿ, ಕೊಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ,ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮದುವೆ , ಅರಮನೆ ಯ ಚೋರ , ಸಾವಿನ ಸೋಲು , ಕೊಲೆಯಾದ ವನ ಸಾಕ್ಷಿ|yearsactive=1951 - 1984}} '''ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ'''ನವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ [[ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] ಗಳ ಜನಕನೆನ್ನಬಹುದು. 'ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾಹಸ'ವೆಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಶರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ== '[[ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] ನವರು', [[೧೯೨೫]] [[ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮]] ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, [[ಸಿ.ನಂಜಪ್ಪನವರು]], ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಶುಕವಿ. ತಂದೆಯವರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು [[೧೯೩೬]] ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. [[೧೯೩೮]] ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಫೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[೧೯೪೨]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರು [[೧೯೪೪]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದರು. [[೧೯೪೭]]ರಲ್ಲಿ '''ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ'''ನವರ ಜೊತೆ ಇವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. [[೧೯೪೮]]ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಾಚನಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ]], [[ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುರುರಾಜಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುಂಡಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದರು. 'ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ [[ಎಮ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ]] ಯೆಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಿಗರ್ವಿ ವಿನಯಶೀಲರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡು, ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ== [[೧೯೫೨]]ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ''' ಬರೆದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಟಿ. ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು '''ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ''' ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐವತ್ತು/ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== [[File:N NARASIMHAIAH.jpg|thumb|Detective novelist N. Narasimhaiah speaks at the 'Maneyangaladalli Mathukathe', organised by Directorate of Kannada and Culture]] 'ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು', 'ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂಬ 'ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಡಿ.ಎ.]] ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬದಲಿ ಸೈಟೂ ಇಲ್ಲ ಪರಿಹರವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ 'ಬಿಡಿಯೆ ಕಮೀಶನರ್', [[ಶ್ರೀ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ]] ನವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಡಿಎ ನೌಕರ ಸಂಘ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್]], ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಘನ-ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ 'ಮಾಸಾಶನ'ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೦-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ೫೦-೧೦೦ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ== * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೬೧ ನೆಯ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ * [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು]]. [[File:N.Narasimahiah Rajyotsava Award.jpg|thumb|N.Narasimahaiah receives the Rajyotsava Award in 1997]] * [[೧೯೯೭]] ನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯೂ ಲಭಿಸಿತು. ==ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು== * [http://202.41.82.144/cgi-bin/metainfo.cgi?&title1=Pradiipana%20Paraabhava&author1=&subject1=GENERALITIES&year=1953%20&language1=kannada&pages=162&barcode=2030020028417&author2=&identifier1=&publisher1=Raajakamal%20Prakaashana&contributor1=&vendor1=til&scanningcentre1=rmsc,%20iiith%20&slocation1=OSU&sourcelib1=NONE&scannerno1=&digitalrepublisher1=Digital%20Library%20Of%20India&digitalpublicationdate1=&numberedpages1=&unnumberedpages1=&rights1=OUT_OF_COPYRIGHT&copyrightowner1=&copyrightexpirydate1=&format1=Tagged%20Image%20File%20Format%20&url=/data7/upload/0198/396 ಪ್ರದೀಪನ ಪರಾಭವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದೆ ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/n-narasimhaiah-passes-away/article2748505.ece N. Narasimhaiah passes away] *https://vijaykarnataka.com/lavalavk/weekly-magazine/literary/-/articleshow/11510629.cms *https://kanaja.karnataka.gov.in/?tribe_events=%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%B9%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF, ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ಞಾನಕೋಶ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] san7f4cyozbzenaq6o6wp1djn2shwhc 1428134 1428133 2026-09-13T15:26:52Z ~2026-49490-94 101728 Death date 1428134 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ |image =n.narasimhaiah.jpg |image caption=N.Narasimhaiah in 2008 |birth_date = {{birth date|df=yes|1925|09|18}} |birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = 2011{{!}}12{{!}}25 |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ |nationality = [[ಭಾರತ]] |genre = ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ |spouse = {{marriage|ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ|1949|2011}} |awards = ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1997 , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2006 |education=4 ನೇ ತರಗತಿ|language=ಕನ್ನಡ|parents=ಸಿ. ನಂಜಪ್ಪ, ಯಲ್ಲಮ್ಮ|notablework=ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಭಯಂಕರ ಬೈರಾಗಿ, ಕೊಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ,ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮದುವೆ , ಅರಮನೆ ಯ ಚೋರ , ಸಾವಿನ ಸೋಲು , ಕೊಲೆಯಾದ ವನ ಸಾಕ್ಷಿ|yearsactive=1951 - 1984}} '''ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ'''ನವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ [[ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] ಗಳ ಜನಕನೆನ್ನಬಹುದು. 'ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾಹಸ'ವೆಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಶರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ== '[[ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] ನವರು', [[೧೯೨೫]] [[ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮]] ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, [[ಸಿ.ನಂಜಪ್ಪನವರು]], ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಶುಕವಿ. ತಂದೆಯವರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು [[೧೯೩೬]] ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. [[೧೯೩೮]] ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಫೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[೧೯೪೨]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರು [[೧೯೪೪]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದರು. [[೧೯೪೭]]ರಲ್ಲಿ '''ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ'''ನವರ ಜೊತೆ ಇವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. [[೧೯೪೮]]ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಾಚನಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ]], [[ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುರುರಾಜಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುಂಡಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದರು. 'ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ [[ಎಮ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ]] ಯೆಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಿಗರ್ವಿ ವಿನಯಶೀಲರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡು, ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ== [[೧೯೫೨]]ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ''' ಬರೆದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಟಿ. ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು '''ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ''' ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐವತ್ತು/ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== [[File:N NARASIMHAIAH.jpg|thumb|Detective novelist N. Narasimhaiah speaks at the 'Maneyangaladalli Mathukathe', organised by Directorate of Kannada and Culture]] 'ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು', 'ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂಬ 'ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಡಿ.ಎ.]] ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬದಲಿ ಸೈಟೂ ಇಲ್ಲ ಪರಿಹರವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ 'ಬಿಡಿಯೆ ಕಮೀಶನರ್', [[ಶ್ರೀ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ]] ನವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಡಿಎ ನೌಕರ ಸಂಘ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್]], ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಘನ-ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ 'ಮಾಸಾಶನ'ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೦-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ೫೦-೧೦೦ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ== * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೬೧ ನೆಯ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ * [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು]]. [[File:N.Narasimahiah Rajyotsava Award.jpg|thumb|N.Narasimahaiah receives the Rajyotsava Award in 1997]] * [[೧೯೯೭]] ನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯೂ ಲಭಿಸಿತು. ==ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು== * [http://202.41.82.144/cgi-bin/metainfo.cgi?&title1=Pradiipana%20Paraabhava&author1=&subject1=GENERALITIES&year=1953%20&language1=kannada&pages=162&barcode=2030020028417&author2=&identifier1=&publisher1=Raajakamal%20Prakaashana&contributor1=&vendor1=til&scanningcentre1=rmsc,%20iiith%20&slocation1=OSU&sourcelib1=NONE&scannerno1=&digitalrepublisher1=Digital%20Library%20Of%20India&digitalpublicationdate1=&numberedpages1=&unnumberedpages1=&rights1=OUT_OF_COPYRIGHT&copyrightowner1=&copyrightexpirydate1=&format1=Tagged%20Image%20File%20Format%20&url=/data7/upload/0198/396 ಪ್ರದೀಪನ ಪರಾಭವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದೆ ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/n-narasimhaiah-passes-away/article2748505.ece N. Narasimhaiah passes away] *https://vijaykarnataka.com/lavalavk/weekly-magazine/literary/-/articleshow/11510629.cms *https://kanaja.karnataka.gov.in/?tribe_events=%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%B9%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF, ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ಞಾನಕೋಶ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] tf5j4xt0a47815u3fjswoslo3iko0ac 1428135 1428134 2026-09-13T15:28:20Z ~2026-49490-94 101728 Death date 1428135 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ |image =n.narasimhaiah.jpg |image caption=N.Narasimhaiah in 2008 |birth_date = {{birth date|df=yes|1925|09|18}} |birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ |nationality = [[ಭಾರತ]] |genre = ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ |spouse = {{marriage|ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ|1949|2011}} |awards = ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1997 , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2006 |education=4 ನೇ ತರಗತಿ|language=ಕನ್ನಡ|parents=ಸಿ. ನಂಜಪ್ಪ, ಯಲ್ಲಮ್ಮ|notablework=ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಭಯಂಕರ ಬೈರಾಗಿ, ಕೊಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ,ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮದುವೆ , ಅರಮನೆ ಯ ಚೋರ , ಸಾವಿನ ಸೋಲು , ಕೊಲೆಯಾದ ವನ ಸಾಕ್ಷಿ|yearsactive=1951 - 1984}} '''ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ'''ನವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ [[ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] ಗಳ ಜನಕನೆನ್ನಬಹುದು. 'ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾಹಸ'ವೆಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಶರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ== '[[ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] ನವರು', [[೧೯೨೫]] [[ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮]] ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, [[ಸಿ.ನಂಜಪ್ಪನವರು]], ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಶುಕವಿ. ತಂದೆಯವರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು [[೧೯೩೬]] ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. [[೧೯೩೮]] ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಫೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[೧೯೪೨]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರು [[೧೯೪೪]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದರು. [[೧೯೪೭]]ರಲ್ಲಿ '''ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ'''ನವರ ಜೊತೆ ಇವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. [[೧೯೪೮]]ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಾಚನಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ]], [[ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುರುರಾಜಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುಂಡಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದರು. 'ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ [[ಎಮ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ]] ಯೆಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಿಗರ್ವಿ ವಿನಯಶೀಲರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡು, ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ== [[೧೯೫೨]]ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ''' ಬರೆದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಟಿ. ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು '''ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ''' ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐವತ್ತು/ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== [[File:N NARASIMHAIAH.jpg|thumb|Detective novelist N. Narasimhaiah speaks at the 'Maneyangaladalli Mathukathe', organised by Directorate of Kannada and Culture]] 'ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು', 'ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂಬ 'ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಡಿ.ಎ.]] ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬದಲಿ ಸೈಟೂ ಇಲ್ಲ ಪರಿಹರವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ 'ಬಿಡಿಯೆ ಕಮೀಶನರ್', [[ಶ್ರೀ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ]] ನವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಡಿಎ ನೌಕರ ಸಂಘ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್]], ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಘನ-ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ 'ಮಾಸಾಶನ'ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೦-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ೫೦-೧೦೦ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ== * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೬೧ ನೆಯ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ * [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು]]. [[File:N.Narasimahiah Rajyotsava Award.jpg|thumb|N.Narasimahaiah receives the Rajyotsava Award in 1997]] * [[೧೯೯೭]] ನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯೂ ಲಭಿಸಿತು. ==ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು== * [http://202.41.82.144/cgi-bin/metainfo.cgi?&title1=Pradiipana%20Paraabhava&author1=&subject1=GENERALITIES&year=1953%20&language1=kannada&pages=162&barcode=2030020028417&author2=&identifier1=&publisher1=Raajakamal%20Prakaashana&contributor1=&vendor1=til&scanningcentre1=rmsc,%20iiith%20&slocation1=OSU&sourcelib1=NONE&scannerno1=&digitalrepublisher1=Digital%20Library%20Of%20India&digitalpublicationdate1=&numberedpages1=&unnumberedpages1=&rights1=OUT_OF_COPYRIGHT&copyrightowner1=&copyrightexpirydate1=&format1=Tagged%20Image%20File%20Format%20&url=/data7/upload/0198/396 ಪ್ರದೀಪನ ಪರಾಭವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದೆ ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/n-narasimhaiah-passes-away/article2748505.ece N. Narasimhaiah passes away] *https://vijaykarnataka.com/lavalavk/weekly-magazine/literary/-/articleshow/11510629.cms *https://kanaja.karnataka.gov.in/?tribe_events=%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%B9%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF, ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ಞಾನಕೋಶ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] 46crovbjg9a5uw6zgutt4penim2dsf9 1428136 1428135 2026-09-13T15:33:15Z ~2026-49490-94 101728 Changed layout 1428136 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ |image =n.narasimhaiah.jpg |image caption=N.Narasimhaiah in 2008 |birth_date = {{birth date|df=yes|1925|09|18}} |birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |death_date = 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ |nationality = [[ಭಾರತ]] |genre = ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ |spouse = {{marriage|ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ|1949|2011}} |awards = ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1997 , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2006 |education=4 ನೇ ತರಗತಿ|language=ಕನ್ನಡ|parents=ಸಿ. ನಂಜಪ್ಪ, ಯಲ್ಲಮ್ಮ|notablework=ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಭಯಂಕರ ಬೈರಾಗಿ, ಕೊಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ,ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮದುವೆ , ಅರಮನೆ ಯ ಚೋರ , ಸಾವಿನ ಸೋಲು , ಕೊಲೆಯಾದ ವನ ಸಾಕ್ಷಿ|yearsactive=1951 - 1984}} '''ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ'''ನವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ [[ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] ಗಳ ಜನಕನೆನ್ನಬಹುದು. 'ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಸಾಹಸ'ವೆಂಬ ಮಾಲಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಶರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ== '[[ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] ನವರು', [[೧೯೨೫]] [[ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮]] ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, [[ಸಿ.ನಂಜಪ್ಪನವರು]], ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಶುಕವಿ. ತಂದೆಯವರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧನೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು [[೧೯೩೬]] ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಇವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರೂರಾದ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು. [[೧೯೩೮]] ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಫೀ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[೧೯೪೨]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವರು [[೧೯೪೪]]ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದರು. [[೧೯೪೭]]ರಲ್ಲಿ '''ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ'''ನವರ ಜೊತೆ ಇವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. [[೧೯೪೮]]ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಾಚನಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ]], [[ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುರುರಾಜಾಚಾರ್ಯ]], [[ಗುಂಡಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದರು. 'ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ [[ಎಮ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ]] ಯೆಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಿಗರ್ವಿ ವಿನಯಶೀಲರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡು, ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ== [[೧೯೫೨]]ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪತ್ತೇದಾರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ''' ಬರೆದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಟಿ. ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು '''ಮುನ್ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ''' ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐವತ್ತು/ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== [[File:N NARASIMHAIAH.jpg|thumb|Detective novelist N. Narasimhaiah speaks at the 'Maneyangaladalli Mathukathe', organised by Directorate of Kannada and Culture]] 'ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು', 'ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂಬ 'ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಡಿ.ಎ.]] ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬದಲಿ ಸೈಟೂ ಇಲ್ಲ ಪರಿಹರವೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ 'ಬಿಡಿಯೆ ಕಮೀಶನರ್', [[ಶ್ರೀ.ಸಿದ್ದಯ್ಯ]] ನವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಡಿಎ ನೌಕರ ಸಂಘ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿವೇಶನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್]], ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಘನ-ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ 'ಮಾಸಾಶನ'ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೦-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ೫೦-೧೦೦ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ== * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೬೧ ನೆಯ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ * [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು]]. [[File:N.Narasimahiah Rajyotsava Award.jpg|thumb|N.Narasimahaiah receives the Rajyotsava Award in 1997]] * [[೧೯೯೭]] ನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಯೂ ಲಭಿಸಿತು. ==ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು== * [http://202.41.82.144/cgi-bin/metainfo.cgi?&title1=Pradiipana%20Paraabhava&author1=&subject1=GENERALITIES&year=1953%20&language1=kannada&pages=162&barcode=2030020028417&author2=&identifier1=&publisher1=Raajakamal%20Prakaashana&contributor1=&vendor1=til&scanningcentre1=rmsc,%20iiith%20&slocation1=OSU&sourcelib1=NONE&scannerno1=&digitalrepublisher1=Digital%20Library%20Of%20India&digitalpublicationdate1=&numberedpages1=&unnumberedpages1=&rights1=OUT_OF_COPYRIGHT&copyrightowner1=&copyrightexpirydate1=&format1=Tagged%20Image%20File%20Format%20&url=/data7/upload/0198/396 ಪ್ರದೀಪನ ಪರಾಭವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದೆ ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/n-narasimhaiah-passes-away/article2748505.ece N. Narasimhaiah passes away] *https://vijaykarnataka.com/lavalavk/weekly-magazine/literary/-/articleshow/11510629.cms *[https://kanaja.karnataka.gov.in/?tribe_events=%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%B9%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ – ಕಣಜ https://share.google/ArtTpR0lNDsIRBrPy] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎನ್.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] eyhdy95ezyrvqiwgbnrhi1o8k8m2pp9 0 13226 1428178 1368830 2026-09-14T06:21:13Z ~2026-49577-30 101733 /* */ ನಗರಸಭೆ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ 1428178 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು | name = 𝗖𝗶𝘁𝘆 𝗺𝘂𝗻𝗶𝗰𝗶𝗽𝗮𝗹 𝗖𝗼𝘂𝗻𝗰𝗶𝗹 𝗛𝗮𝗿𝗮𝗽𝗮𝗻𝗮𝗵𝗮𝗹𝗹𝗶 | native_name = ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ನಗರಸಭೆ | native_name_lang = kn | other_name = | nickname = | settlement_type = city | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 14.8 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 75.98 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = State | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = District | subdivision_name2 = [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 633 | population_total = 41889 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹರಪನಹಳ್ಳಿ''', ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ನಗರಸಭೆ ಆಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.ನಗರಸಭೆ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ.. City municipal council (CMC)Harapanahalli ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ 2 ನಗರಸಭೆಗಳು 1.ಹೊಸಪೇಟೆ 2.ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ== ನಗರಸಭೆ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ (CMC) CITY MUNCIPAL COUNCIL ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯು 2025 ರಲ್ಲಿ ನಗರಸಭೆ ಎಂದೂ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಯು 14.8°N 75.98°E / 14.8; 75.98 ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ೬೩೩ ಮೀ (೨೦೭೬ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೧೮೮೯. (ಪು:೫೨% ಮ:೪೮%). ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೫೫%. ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 37 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಇವೆ. ದಾವಣಗೆರೆಯಿಂದ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತಾಲೂಕು ಮೊದಲು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿತು.. ಈಗ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಿಹರದಿಂದ ಕೂಡ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯು ಮೊದಲು [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ನಂತರ [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಆಮೇಲೆ [[ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈಗ [[ದಾವಣಗೆರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈಗ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ [[ಬೀಚಿ]], [[ಕುಸುಮಾಕರ ದೇಸಾಯಿ]], ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವ. ಕುಂ.ಬಾ.ಸದಾಶಿವಪ್ಪ. ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಸ್ಕ್ರುತಿಕ ದರ್ಶನ, 'ಕುತೂಹಲದ ಕರ್ನಾಟಕ' ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಗಳಿ, ನೀಲಗುಂದ. ಉಚ್ಚಂಗಿದುರ್ಗ(ಉಚ್ಚೆಂಗೆಮ್ಮ ದೇವಿ). ಕೂಲಹಳ್ಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಾಗಳಿ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕ್ಶೇತ್ರ ಗಳು. ಅರಸನಾಳು ಎ.ಬಿ.ಆರ್ ಕೊಟ್ರಗೌಡ,ಹೆಚ್.ಎಂ. ವೀರಭದ್ರಯ್ಯನವರು ಅಪ್ರತಿಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} iv9pvq9uc43khq5hyt0qrdrin6ajoha 0 13585 1428217 1364009 2026-09-14T08:44:06Z A826 72368 A826 [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ]] ಪುಟವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1364009 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:200px-World Heritage logo.png|thumb|200px|ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸಮಿತಿಯ ಲಾಂಛನ]] [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ( [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಗ) ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾಣಗಳನ್ನು '''ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ'''ವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತಾಣಗಳು [[ಅರಣ್ಯ]], [[ಪರ್ವತ]], [[ಸರೋವರ]], [[ಮರುಭೂಮಿ]], [[ಸ್ಮಾರಕ]], [[ಕಟ್ಟಡ]], [[ಸಂಕೀರ್ಣ]] ಅಥವಾ ಒಂದು [[ನಗರ]]ವಾಗಿರಬಹುದು. ೨೧ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಯುನೆಸ್ಕೋ [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಇಂತಹ ತಾಣಗಳ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಅಳೆದು ಸೂಕ್ತವಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯದಾಗಿದ್ದು ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಾಣಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ನಿಧಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು. ನವೆಂಬರ್ ೧೬, ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ೧೮೪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಒಟ್ಟು ೮೫೧ ತಾಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳೆಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ೬೬೦ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆಲೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ೧೬೬ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ೨೫ ಈ ಎರಡರ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ೮೫೧ ತಾಣಗಳು ವಿಶ್ವ ೧೪೨ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವು ಆಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. '''''(ಸೂಚನೆ : ಯುನೆಸ್ಕೋ ವು ವಿಶ್ವಪರಂಪರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬುದರ ಬದಲಾಗಿ State Party ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.)''''' == ಇತಿಹಾಸ == === ಮೊದಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು === [[೧೯೫೯]]ರಲ್ಲಿ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ದೇಶವು [[ನೈಲ್ ನದಿ]]ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಅಸ್ವಾನ್ ಉನ್ನತ ಆಣೆಕಟ್ಟು|ಅಸ್ವಾನ್ ಉನ್ನತ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು]] ಕಟ್ಟಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆ]]ಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದ [[ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್]] ನ ದೇಗುಲಗಳು ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವು ತಲೆದೋರಿತು. ಆಗ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು [[ಸುಡಾನ್]] ದೇಶಗಳ ಮನವಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್ ಮತ್ತು ಫಿಲೇ ಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಕಲ್ಲು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ನಂತರ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಅಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೮೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳಷ್ಟು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ೫೦ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದುವು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ [[ಇಟಲಿ]]ಯ [[ವೆನಿಸ್]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದ [[ಮೊಹೆಂಜೊ ದಾರೋ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ [[ಬೋರೋಬುಡೂರ್ ದೇವಾಲಯ]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಂತರ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಡಾವಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. === ನಡಾವಳಿಯ ಅಂಗೀಕಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ === [[ಯು.ಎಸ್.ಎ.]] ವಿಶ್ವದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಸವಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೬೫ರ ಯು.ಎಸ್.ಎ ದ ಆಂತರಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವೊಂದು ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಬುತ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ರಮ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ದತ್ತಿ ಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಕರೆನೀಡಿತು. [[೧೯೬೮]]ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘವು ಸಹ ಇಂತಹುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಕ್ಕಿ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ [[ಸ್ಟಾಕ್ ಹೋಮ್]] ನಲ್ಲಿ [[೧೯೭೨]]ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕುರಿತಾದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಮುಂದೆ ನವೆಂಬರ್ ೧೬, ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. === ನಾಮಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಒಂದು ತಾಣವು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿದೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ( ಟೆಂಟೆಟಿವ್) ಪಟ್ಟಿಯೆನ್ನುವರು. ಮುಂದೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯೊಳಗಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲು ನಾಮಕರಣ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯೊಳಗಿನ ತಾಣವೊಂದನ್ನು ಆ ದೇಶವು ನಾಮಕರಣ ಕಡತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು. ಈ ನಾಮಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮಕರಣ ಕಡತವು ತಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮಕರಣ ಕಡತವನ್ನು ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುವು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ - [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ತಾಣಗಳ ಸಮಿತಿ]] ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘ]]. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಈ ಸಮಿತಿಯು ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ತಾಣವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರಾ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೇ ಯಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ ತಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಯಾವುದೇ ತಾಣವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದರೆ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡುವುದು. == ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು == [[೨೦೦೪]]ರ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆರು ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[೨೦೦೫]]ರಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳ ಅರ್ಹತಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ತಾಣವು ಈ ಹತ್ತರ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದಾದರೂ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು "ವಿಶ್ವದ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿ" ಯಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು === * '''೧'''. ಮಾನವ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರಬೇಕು. * '''೨'''. [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ]] ಯಾ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಲೆ, [[ನಗರ ಯೋಜನೆ]] ಅಥವಾ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಸಿಂಗರಿಸುವ ಕಲಾವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿನಿಮಯವು ಒಂದು ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದುದರ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರಬೇಕು. * '''೩'''. ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅಥವಾ ಇಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲವೇ ನಶಿಸಿಹೋಗಿರುವ [[ನಾಗರಿಕತೆ]]ಯೊಂದರ ಅಪ್ರತಿಮ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರಬೇಕು. * '''೪'''. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಗಣನೀಯ ಹಂತವೊಂದನ್ನು(ಹಂತಗಳನ್ನು) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕಟ್ಟಡ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಭೂವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿರಬೇಕು. * '''೫'''. ಪರಂಪರಾಗತ ಮಾನವ ನೆಲೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಉಪಯೋಗ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಉಪಯೋಗದ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡು ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡಾಗಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಮಾನವನ ಒಡನಾಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರಬೇಕು. * '''೬'''. ಘಟನೆಗಳು, ಜೀವಂತವಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಮಾನವನ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳು ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ( ಸಮಿತಿಯು ಈ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳೊಡನೆ ಅಳವಡಿಸಿ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತದೆ.) === ಪ್ರಾಕೃತಿಕ (ನೈಸರ್ಗಿಕ) ಮಾನದಂಡಗಳು === * '''೭'''. ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. * '''೮'''. ಭೂರಚನನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯ ಸೂಚಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವಿಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು. * '''೯'''. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ, ಸಿಹಿನೀರಿನ, [[ಕಡಲತೀರ]]ದ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ [[ಜೀವವ್ಯವಸ್ಥೆ]], ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಗಣನೀಯ [[ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು. * '''೧೦'''. [[ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಸಂಕುಲ]]ವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೋಸುಗ ಇರುವ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. == ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು == {{main|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ೮೫೧ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ೫ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯಗಳೆಂದರೆ : [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ( ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳು]]), ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ( [[ಏಷ್ಯಾ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಓಷಿಯಾನಾ]]), [[ಯೂರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]] (ಯು.ಎಸ್.ಎ. ಮಾತು [[ಕೆನಡಾ]]) ಹಾಗೂ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್]]. ಯುನೆಸ್ಕೋ ದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಭಾಗೀಕರಣವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ - [[ಇಟಲಿ]] (೪೧), [[ಸ್ಪೆಯ್ನ್]] (೪೦), [[ಚೀನಾ]] (೩೫), [[ಜರ್ಮನಿ]] (೩೧), [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] (೩೧) ಮತ್ತು [[ಯು.ಕೆ.]] (೨೭). ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದ ೫ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂತಿದೆ. {| class = "wikitable" ! ವಲಯ||ನೈಸರ್ಗಿಕ||ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ||ಮಿಶ್ರ||ಒಟ್ಟು||ಶೇಕಡಾವಾರು |- |- |[[ಆಫ್ರಿಕಾ]] |33 |38 |3 |74 |9 |- |[[ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳು]] |3 |58 |1 |62 |7 |- |[[ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್]] |45 |126 |11 |182 |21 |- |[[ಯುರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ]] |51 |358 |7 |416 |49 |- |[[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ]] |34 |80 |3 |117 |14 |- |'''ಒಟ್ಟು''' |'''೧೬೬''' |'''೬೬೦''' |'''೨೫''' |'''೮೫೧''' |'''೧೦೦''' |- |} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://www.unesco.org/whc UNESCO World Heritage Sites]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Official site * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 UNESCO World Heritage Centre] - Official site * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?CID=31&l=EN List of UNESCO World Heritage Sites] - Official site * [http://www.vrheritage.org VRheritage.org] - documentation of World Heritage Sites * [http://worldheritage-forum.net Worldheritage-Forum] - Information and Weblog on World Heritage Issues <br /> {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] n2xywyhensvj78otiyeyvjl9ijd1zfc 0 16488 1428213 1339591 2026-09-14T08:43:22Z A826 72368 A826 [[ಏಕೀಶ್ವರವಾದ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1339591 wikitext text/x-wiki [[Image:Vishnuvishvarupa.jpg|thumb|upright|[[Krishna]] displays his ''[[Vishvarupa]]'' (universal form) to [[Arjuna]] on the battlefield of Kurukshetra.]] '''ಏಕದೇವತಾವಾದ''' ಜಗತ್ಕಾರಣನಾದ ಈಶ್ವರನೊಬ್ಬನೇ ದೇವನೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ತತ್ತ್ವ (ಮಾನೊಥೀಯಿಸಂ). ಮಾನವ ತನ್ನನ್ನು ಮೀರಿದ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಮೊದಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಅವನ್ನು ಆರಾಧಿಸತೊಡಗಿದಾಗ ಬಹುದೇವತಾತತ್ತ್ವ ರೂಪತಾಳಿ ಕ್ರಮೇಣ ದೇವತೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಡೆಯ ಒಬ್ಬನೇ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ== ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಮತಧರ್ಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಹುದೇವತಾತತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಏಕದೇವತಾತತ್ತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಮತಧರ್ಮದ ವಿಕಾಸದ ಮೊದಲನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಅನಾಗರಿಕ ಜನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಮೊದಲು ಮಾನವನಿಗೆ ಅರಿವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳು [[ಸೂರ್ಯ]], [[ಚಂದ್ರ]],[[ಅಗ್ನಿ]], ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ, [[ಮಳೆ]] ಸುರಿಸುವ [[ಆಕಾಶ]]-ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ ಈ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಪ್ರಕೃತಿಪೂಜೆ, ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೂಜೆ, ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಹಿರಿಯರ (ಪಿತೃ)ಪೂಜೆ ಇವು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು-ಸೋಲುಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ರೀಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಯರಲ್ಲಿ) ಇಂಥ ಬಹುದೇವತಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಏಕದೇವತಾವಾದದ ಉಗಮ== ಬಹುದೇವತಾತತ್ತ್ವ ಕ್ರಮೇಣ ಏಕದೇವತಾತತ್ತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನವ ನದಿ ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ವಿಕಾಸವಾಗಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕ ಗುಂಪಿನ ದೇವತೆಗಳು ಒಂದೇ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋದರು. ಅವರನ್ನು ತಾರತಮ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಂಡು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತಸ್ತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಬ್ಬನೇ ಒಡೆಯನನ್ನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉದಯವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ದೇವತೆಯ ಭಾವನೆಯೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರನ ಭಾವನೆಯ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಏಕದೇವತಾತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದವರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸೋತವರ ದೇವತೆಗಳು ಅಧೀನರಾದಂತೆ ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬ ದೇವತೆಗಿಂತ ದೇಶದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ದಂಪತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯಾಯಿತು. ಪತಿ ದೇವತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬಂತು. ಭೂಮಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಆಕಾಶ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ತಾರತಮ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬಂತು. ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಋತು ನಿಯಮ, ಕಾಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೊಬ್ಬನಿರಬೇಕೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಉದಯಿಸಿತು. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಒಡೆಯನಾದವ ಸೃಷ್ಟಿಪಾಲಕನೂ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನ ಪೂಜೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರಕಿತು. [[File:Shield-Trinity-Scutum-Fidei-English.svg|thumb|right|The [[Trinity]] is the belief in Christianity that [[God in Christianity|God]] is one God in essence but three persons: [[God the Father]], [[God the Son]] ([[Jesus]]), and [[God the Holy Spirit]]]] ಮಾನವನ ಜನನ ಮರಣಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಇಹ, ಪರಲೋಕಗಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಅವುಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಭಾವನೆ, ತಲೆದೋರಿತು. ಜ್ವರ, ರುಜಿನ, ಮರಣಾದಿ ನೋವುಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಬಗೆಯೇನು ಎಂದು ಮಾನವ ಚಿಂತಿಸತೊಡಗಿ ತನ್ನ ಮೊರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಸರ್ವೇಶ್ವರನೊಬ್ಬನಿರಲೇಬೇಕೆಂದು ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಈ ಪ್ರಕಾರ ಮತಧರ್ಮಗಳ ಉದಯವಾಯಿತು.[[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ| ಯೆಹೂದೀ]],[[ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ| ಮಹಮ್ಮದೀಯ]] ಮುಂತಾದ ಧರ್ಮಗಳು ರೂಪತಾಳಿದುವು. ಮಾನವರೆಲ್ಲರು ಭಗವಂತನ ಮಕ್ಕಳೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದುವು. ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ== ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಬಹು ದೇವತಾತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ [[ವೇದ]]ಗಳ ಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದು ಏಕದೇವತಾತತ್ತ್ವ ಹರಡಿದೆ. [[ಉಪನಿಷತ್ತು]]ಗಳು ಪರಬ್ರಹ್ಮನೊಬ್ಬನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿವೆ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಇಲ್ಲ. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಏಕತ್ವವಾದವನ್ನೂ [[ದ್ವೈತ]], [[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ]]ಗಳ ಏಕದೇವತಾ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಮತಾಚಾರ್ಯರು ಹೊರಗೆಡಹಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷ್ಣು ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವವನ್ನೂ ಶಿವ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವವನ್ನೂ ಸಾರುವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಜೀವಾತ್ಮರೆಲ್ಲರೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತರಾಗುವರೆಂದು ಹೇಳುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಹುದೇವತಾತತ್ತ್ವವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರನ ಅಂಶಗಳ ವ್ಯಕ್ತರೂಪಗಳೆಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪುಜಿಸಿದರೂ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಏಕದೇವತಾತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕೇಶ್ವರವಾದ == [[File:Allah1.png|thumb|upright|Arabic calligraphy reading "Allah, may his glory be glorified"]] [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ]] ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೇಶ್ವರವಾದವು ಒಂದು. ಅದನ್ನು ಏಕದೇವತ್ವ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಲಾ ಇಲಾಹ ಇಲ್ಲಲ್ಲಾಹ್, ಮುಹಮ್ಮದುರ್ ರಸೂಲುಲ್ಲಾಹ್' ಎನ್ನುವುದು ಈ ವಿಶ್ವಾಸದ ತಳಹದಿ. ಅಂದರೆ 'ಅಲ್ಲಾಹ್'ನಲ್ಲದೇ ಬೇರೊಬ್ಬ ದೇವನಿಲ್ಲ, ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಸ) ರವರು ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ವ ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನಿಗಲ್ಲದೇ ಮಾನವರ ಆರಾಧನೆ, ದಾಸ್ಯ, ಭಕ್ತಿಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ನದಿ, ಸಾಗರ, ಪೃಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಥವ ಪ್ರಾಣಿ, ಮನುಷ್ಯರಿಗಾಗಲಿ ಸಲ್ಲತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಮಾನವರ ಪಾಲಿನ ದೇವನೆಂದು ಅವನನ್ನಲ್ಲದೇ ಬೇರಾರನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು, ಬೇಡುವುದು ಮಹಾಪಾಪವಾಗಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://atheism.about.com/od/theismtheists/a/Monolatry-Monotheism-Gods.htm/ About.com "What is Monolatry?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130211205636/http://atheism.about.com/od/theismtheists/a/Monolatry-Monotheism-Gods.htm |date=2013-02-11 }} (Contains useful comparisons with henoteism etc.) * [http://plato.stanford.edu/entries/monotheism/ Stanford Encyclopedia of Philosophy] * [http://www.christianmonotheism.com/ Christian Monotheism (biblical unitarians)] * [http://www.deism.com/ Deism] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಏಕದೇವತಾವಾದ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 5wkucrnpeku456su5suwbcc9u0x13jc 0 17020 1428225 1350790 2026-09-14T10:40:21Z Paresh Kumar 1 101179 1428225 wikitext text/x-wiki {{Infobox temple | name = ದೇವಪ್ರಯಾಗ | image = Devprayag2008.JPG | image_alt = Raghunath temple is visible in the top centre | caption = | latd = 30.146315 | longd = 78.598251 | coordinates_region = IN | coordinates_display= title | other_names = | proper_name = | country = [[ಭಾರತ]] | state = [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]] | district = [[ಟಿಹ್ರಿ ಗಢ್‌ವಾಲ್|ತೇಹ್ರಿ ಗರ್ವಾಲ್]] | location = [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]], [[ಭಾರತ]] | elevation_m = | primary_deity_God = | primary_deity_Godess = | utsava_deity_God = | utsava_deity_Godess= | Direction_posture = | Pushakarani = | Vimanam = | Poets = | Prathyaksham = | important_festivals= | architecture = [[ನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ]] | number_of_temples = | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = | website = }} [[Image:Bhagirathi and Alaknanda Confluence.jpg|thumb|right|240px|ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿನ ಭಾಗೀರಥಿ ಮತ್ತು ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನ.]] '''ದೇವಪ್ರಯಾಗ''' [[ಭಾರತ]]ದ [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಟಿಹ್ರಿ ಗಢ್‌ವಾಲ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. [[ರಿಷಿಕೇಶ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಪ್ರಯಾಗವು [[ಭಾಗೀರಥಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಲಕನಂದಾ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮುಂದೆ ನದಿಯು [[ಗಂಗಾನದಿ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ದೇವಪ್ರಯಾಗವು [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಗಮಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯರು ಇದನ್ನು ಪಾವನಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಯಾಗಗಳೆಂದರೆ [[ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ]], [[ಕರ್ಣಪ್ರಯಾಗ]], [[ನಂದಪ್ರಯಾಗ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷ್ಣುಪ್ರಯಾಗ]]. == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸತೋಪಂಥ್ ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿ ಖರಕ್ ಹಿಮನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಗಢವಾಲ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ಖಟ್ಲಿಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೌಮುಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ಜಲರಾಶಿಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.manchalamushafir.com/devprayag-sangam-uttarakhand/ ದೇವಪ್ರಯಾಗ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗಂಗಾ ಸಂಗಮ]</ref> ಈ ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://210.212.78.56/50cities/devprayag/english/home.asp Devprayag, Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210172200/http://210.212.78.56/50cities/devprayag/english/home.asp |date=2007-12-10 }} * [http://sss.vn.ua/india/uttarakhand/devprayag/indexen.htm Devprayag photo gallery] * [http://wikimapia.org/country/India/Uttaranchal/Devaprayag/ Devprayag] on ''[[wikimapia]]'' {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] h48hd9hvzde9klak9azpm1i59gl2gk7 0 21470 1428169 1364697 2026-09-14T05:41:23Z A826 72368 Cleaned up using [[WP:AutoEd|AutoEd]] 1428169 wikitext text/x-wiki '''{{Infobox character|color=#FFC569|info-hdr=ಮಾಹಿತಿ|image=|caption=ಶಲ್ಯ ಕೌರವರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು.|weapon=[[ಈಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಗದೆ]]|children=ರುಕುಮಾಂಗದ, ರುಕುಮಾರತ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಂಜಯ.|relatives=[[ನಕುಲ]] ಮತ್ತು [[ಸಹದೇವ]] (ತಂಗಿಯ ಮಕ್ಕಳು), [[ಪಾಂಡು]] (ಭಾವ)|spouse=|family=(ಮಾದ್ರಿ - ತಂಗಿ)}}ಶಲ್ಯ'''ನು ಮದ್ರ ದೇಶದ ರಾಜ, [[ನಕುಲ]] [[ಸಹದೇವ]]ರ ತಾಯಿಯಾದ [[ಮಾದ್ರಿ|ಮಾದ್ರಿಯ]] ಅಣ್ಣ. ಇವನು ಋತಾನರಾಜನ ಮಗ. [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. [[ಕುಂತಿ|ಕುಂತಿಯ]] [[ಸ್ವಯಂವರ|ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ]] ಸೋತು [[ಪಾಂಡು|ಪಾಂಡುವಿಗೆ]] ಕುಂತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ. ಶಲ್ಯನು ಗದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಈತ ಯುದ್ಧ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ. [[ಮಲ್ಲ ಯುದ್ಧ|ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಈತನಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯೆಂದರೆ ಭೀಮ ಒಬ್ಬನೇ. ಈತ [[ದ್ರೌಪದಿ|ದ್ರೌಪದಿಯ]] ಸ್ವಯಂವರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ಸ್ಯಯಂತ್ರ ಭೇದಿಸಿದಾಗ ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಕಲಹಕ್ಕಿಳಿದ; ಭೀಮನಿಂದ ಪರಾಜಿತನಾದ. == ಪಾಂಡುರಾಜನು ಅಳಿಯಾನಾದ ರೀತಿ == ಒಂದು ದಿನ ಶಲ್ಯ ರಾಜ ತನ್ನ [[ಸೈನ್ಯ|ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ]] [[ಹಸ್ತಿನಾಪುರ|ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ]] ಹೋಗುವಾಗ, ಪಾಂಡು ರಾಜನು ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಲ್ಯ ರಾಜನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆಗೊಂಡ ಪಾಂಡು ರಾಜ ಶಲ್ಯನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳಸಿ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. [[ಭೀಷ್ಮ|ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ]] ಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಸುಂದರ ಸಹೋದರಿಯಾದ ಮಾದ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪಾಂಡುರಾಜನ ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಶಲ್ಯನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಶಲ್ಯನು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ ಕಾರಣ [[ಚಿನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ರತ್ನದ ಕಲ್ಲು|ರತ್ನಗಳನ್ನು]] ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Ganguly">{{cite web |last=Ganguly |first=Kisari |title=The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa |url=http://www.sacred-texts.com/hin/m08/index.htm}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Kunti |url=http://www.manushi-india.org/pdfs_issues/PDF%20143/05%20Panchkanya%2025-33%20%202-9.pdf |access-date=10 January 2013 |publisher=Manushi India Organization}}</ref><ref>Puranic Encyclopaedia by Vettam Mani</ref> == ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ == ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಮಾದ್ರಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ತಾನೇ ಕಾರಣವೆಂಬ ನೋವಿನಿಂದ ಸಹಗಮನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಆಗ ಶಲ್ಯರಾಜ, ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರನ್ನು ಕರೆದು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರ ೧೮ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಶಲ್ಯ ರಾಜ "ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ [[ಸಿಂಹಾಸನ|ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ]] ಕಾಯುವ ಬದಲಿಗೆ ಮದ್ರದ ರಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಶಲ್ಯ ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು ಕೂಡ, ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ದೇವತೆಯರ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರನ್ನು ಕುಂತಿ ಮಾತೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೂ ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಾಯ, [[ಭೀಮಸೇನ|ಭೀಮ]], [[ಅರ್ಜುನ|ಅರ್ಜುನರು]] ಸ್ವಂತ ತಮ್ಮಂದಿರಂತೆಯೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಲು ಒಪ್ಪದೆ, ಶಲ್ಯ ರಾಜನಿಗೆ "ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶಲ್ಯ ರಾಜ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದೇ ಇದ್ದಾಗ, ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು "ನಾವು ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಕೂಡ ಪಾಂಡವರ ಜೊತೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>Rajagopalachari, C. (. (1970). Mahabharata (10th ed.). Bombay : Bharatiya Vidya Bhavan</ref> == ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಲ್ಯನ ಪಾತ್ರ == ಶಲ್ಯ ರಾಜನು [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ|ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] [[ಪಾಂಡವರು|ಪಾಂಡವರಿಗೆ]] ನೆರವಾಗಲು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಸೈನ್ಯವು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಣಿವಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ [[ದುರ್ಯೋಧನ|ದುರ್ಯೋಧನನು]] ಶಲ್ಯನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಕಪಟದಿಂದ, ತಾನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿರಾಮದ ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಗೊಡದೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಧರ್ಮರಾಯನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನಿನ್ನ ಉಡುಗೊರೆ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಲ್ಯ ರಾಜ ಈ ರೀತಿಯ ಉಪಚಾರ ಮಾಡುವ ಭಾವನೆ ಇರುವುದು [[ಯುಧಿಷ್ಠಿರ|ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ]] ಮಾತ್ರ, ಅವನೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿರುವುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಇಂತಹ ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ಯಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾತುಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ದುರ್ಯೋಧನ ಶಲ್ಯನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ತಾನೇ ಈ ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮನನೊಂದ ಶಲ್ಯ, ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದೆ [[ಕೌರವರು|ಕೌರವರ]] ಕಡೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ಶಲ್ಯರಾಜನನ್ನು ನಿಂದಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸಿ, ಶಲ್ಯ ರಾಜನಿಗೆ "ನೀನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಕೌರವರ ಕಡೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರೆಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೂ ಶಲ್ಯನು [[ಉತ್ತರ (ಮಹಾಭಾರತ)|ಉತ್ತರಕುಮಾರನೂ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವೀರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಭಿಮನ್ಯು|ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು]] ಶಲ್ಯ ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ. ಅಭಿಮನ್ಯು ಅದನ್ನು ತಡೆದು ಶಲ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದಾಗ ಶಲ್ಯನ ಸಾರಥಿ ಸತ್ತ. ಭೀಮನಿಂದ ಶಲ್ಯ ಪರಾಜಿತನಾದರೂ ಪುನಃ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತು ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿದ್ದ 25 [[ಚೇದಿ ರಾಜ್ಯ|ಚೇದಿ]] ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ. == ಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಲ್ಯರಾಜನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು == * ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕೌರವನ ಕಡೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೀಷ್ಮ, [[ದ್ರೋಣ|ದ್ರೋಣರು]] ಸೈನ್ಯದ ಮುಖಂಡತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ ಅನಂತರ ಕರ್ಣನ ಸರದಿ ಬಂತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನಿಗೆ ಕುಶಲಿಯಾದ ಸಾರಥಿಯೊಬ್ಬನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಕೌರವ, ಶಲ್ಯನನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ಕರ್ಣನಿಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ. ಕರ್ಣನು ಸೂತಪುತ್ರನೆಂದು ಆತನಿಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗೆನೆಂದು ಮೊದಲು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೂ ಅನಂತರ ಶಲ್ಯ ಸಾರಥ್ಯವಹಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದ. [[ಘಟೋತ್ಕಚ|ಘಟೋತ್ಕಚನ]] ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಮಾಡುವಾಗ [[ಕರ್ಣ]] ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ವಾಸವಿ ಶಕ್ತಿ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಶಲ್ಯನು ಕರ್ಣನಿಗೆ, "ಬೇಡ ಕರ್ಣ. ವಾಸವಿ ಶಕ್ತಿ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಉಳಿಸಿಕೋ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೇಳದೆ [[ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ|ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು]] ಬಳಸಿ ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ ಕರ್ಣನ ಸಾರಥ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ. * ಅರ್ಜುನನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ನಾಗಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಶಲ್ಯ ರಾಜ, "ಕರ್ಣ. ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಜುನನ ಎದೆಗೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿ ಬಿಡು" ಎಂದಾಗ, "ಇಲ್ಲ. ಅವನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವನ ಸಂತೋಷವನ್ನ ನೋಡಬೇಕು" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶಲ್ಯ "ಬೇಡ ಕರ್ಣ, ನಿನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಸಂತೋಷದ ಸಲುವಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನ ಮಾಡಬೇಡ. ಬದಲಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಕೂಡ ಕೇಳದೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಶಲ್ಯನಿಗೆ, "ನೀನು ಸಾರಥಿ, ಸಾರಥಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡು, ಮಂತ್ರಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಾಗಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಜುನನ ತಲೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ [[ಕೃಷ್ಣ]] ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ [[ರಥ|ರಥವನ್ನು]] ತುಳಿದು ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಾಗಾಸ್ತ್ರ ಅರ್ಜುನನ [[ಕಿರೀಟ|ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ]] ಸೋಕಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://sacred-texts.com/hin/m08/m08090.htm</ref> * ಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತ ತನ್ನ ಸಾರಥಿಯಾದ ಶಲ್ಯನಿಗೆ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದು ಕೆಸರುಗೊಂಡ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಮುಖಾಂತರ ನಡೆಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಶಲ್ಯನು "ಬೇಡ ಕರ್ಣ. ನಾವು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೋಗೋಣ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ [[ರಕ್ತ]] ತುಂಬಿ ಭೂಮಿ ಕೆಸರಾಗಿದೆ. ನಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ಚಕ್ರವು ಕೆಸರಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ", ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಕೂಡ ಕರ್ಣ ಕೇಳದೆ ರಥವನ್ನು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಥವು ರಕ್ತ ಕೂಡಿದ [[ಯುದ್ಧರಂಗ|ರಣರಂಗಕ್ಕೆ]] ತಲುಪಿದಾಗ ಚಕ್ರವು [[ಕೆಸರು|ಕೆಸರಿಗೆ]] ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕರ್ಣನು ಸಿಲುಕಿದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. * ಕರ್ಣ ಮಡಿದಾಗ ಮುಂದೆ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೌರವ ಯೋಚನೆಗೀಡಾದಾಗ [[ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ|ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ]] ಮಾತಿನಂತೆ ಶಲ್ಯನಿಗೆ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದ. ಇತ್ತ ಪಾಂಡವರು ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಶಲ್ಯನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣರಿಗೆ ಶಲ್ಯ ಒಂದು ಕೈ ಮಿಗಿಲು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಶಲ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ ಯೋಗ್ಯನೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಧರ್ಮರಾಯ ತನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧ ಬಳಸಿ ಶಲ್ಯನನ್ನು ಕೊಂದ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}{{ಮಹಾಭಾರತ}}{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಶಲ್ಯ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] f3m0d8vif9mtjojkxloen5xbmmxgfnb 0 22036 1428148 1375212 2026-09-13T21:53:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428148 wikitext text/x-wiki {{merge|[[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು]]}} '''[[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು|ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ]]''' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''UFO''' ಅಥವಾ '''U.F.O.''' ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬುದು [[ಅಂತರಿಕ್ಷ|ಅಂತರಿಕ್ಷದ]] ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಮೂಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಥವಾ ತತ್‌ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವೀಕ್ಷಕರು ಗುರುತಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯು]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ UFOಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು. ವೀಕ್ಷಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ವಸ್ತು-ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು UFO ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಪರಿಣಿತ ಶೋಧಕರಿಂದ<ref>ವಾಯುಪಡೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ೨೦೦-೨ ಎಂಬ ಕಟ್ಟಳೆಯ [http://www.cufon.org/cufon/afr200-2.htm ಪಠ್ಯದ ಆವೃತ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100720204956/http://www.cufon.org/cufon/afr200-2.htm |date=2010-07-20 }} ಯ [http://www.nicap.org/directives/afr200-2_081254.pdf ದಸ್ತಾವೇಜಿನ pdf ಸ್ವರೂಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326135645/http://www.nicap.org/directives/afr200-2_081254.pdf |date=2009-03-26 }} ವು UFO ಒಂದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ: "ಯಾವ ವಾಯುಗಾಮಿ ವಸ್ತುವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿ, ಏರೋಡೈನಮಿಕ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸದ್ಯದ ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನು ಒಂದು ಸುಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು UFO ಎನ್ನಬಹುದು." ಇದಕ್ಕೆ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ, "ಇದುವರೆಗಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ವರದಿಯಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದು [http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910051437/http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |date=2012-09-10 }} ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು: "ಯಾವುದೇ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿದ್ಯಮಾನ, ವಾಯುಗಾಮಿ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ, ಏರೋಡೈನಮಿಕ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಾಧಾರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತಾದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳು" ಎಂದು ಹೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, "ಗುರುತು ಹಚ್ಚಲಾಗದ ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಾಯುಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕು" ಎಂದೂ ಅದು ತಿಳಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ವರದಿಯಾದವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೇ ದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದೆ. ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಈ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತು ಹಚ್ಚಲಾಗದವು ಎಂದೇ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ರೀತ್ಯಾ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ."</ref> ಕೂಲಂಕಷ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರವೂ ಗುರುತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿಯೇ ಯಾವುವು ಉಳಿಯುತ್ತವೆಯೋ ಅವೇ UFOಗಳು ಎಂಬುದು ವಾಯುಪಡೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿತ್ತು. ''UFO'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ಅನ್ಯಲೋಕದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ|ಅನ್ಯಲೋಕದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗೆ]] [[ಪರ್ಯಾಯ ಪದ|ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ]] ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಗಾಗ ಬಳಸುತ್ತದೆ. UFOಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಪಂಥ|ಪಂಥಗಳೂ]] ಸಹ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ.<ref name="Revelations">ವಲ್ಲೀ, ಜೆ. (೧೯೯೦). ''ಏಲಿಯನ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಬೈ ಹ್ಯೂಮನ್ ಡಿಸೆಪ್ಷನ್." '' ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಅನಾಮಲಿಸ್ಟ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌. '' ''ISBN ೧-೯೩೩೬೬೫-೩೦-೦''</ref> ''UFO'' <ref>ಅಸಹಜ ವಿದ್ಯಮಾನ ಅಥವಾ NARCAP ಕುರಿತಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ [http://www.narcap.org/newspage.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727111914/http://www.narcap.org/newspage.htm |date=2011-07-27 }}[http://www.narcap.org/newspage.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727111914/http://www.narcap.org/newspage.htm |date=2011-07-27 }}</ref> ಎಂಬ ಪದದ ಜೊತೆಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಗೊಂದಲ ಹಾಗೂ ಊಹಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಕೆಲವೊಂದು ಶೋಧಕರು '''ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿದ್ಯಮಾನ''' (ಅಥವಾ '''UAP''' ) ಎಂಬ ವಿಶಾಲಾರ್ಥದ ಪದವನ್ನು ಈಗ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ UFO ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಿಯೆಂದರೆ OVNI. ರೂಢಿಗತವಾಗಿರುವ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೇ UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಬಹುಪಾಲು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ದೃಢೀಕರಿಸಿವೆ. ಅಂದರೆ, ವಿಮಾನ, ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳಂಥ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳು, ಅಥವಾ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗ್ರಹಗಳಂಥ ಖಗೋಳೀಯ ಕಾಯಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೇ ಇದರ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ವೈಪರೀತ್ಯದ ಕಾಯಗಳಂತೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರೆ, UFOಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಅಥವಾ ಹೇಳಲಾದವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ UFOಗಳ ಪೈಕಿ ೨ %ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯವು "ಮಾನಸಿಕವಾದವು" ಅಥವಾ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳು ಎಂದು USAFನ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು; [[CUFOS]] ಕುರಿತಾದ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೆಂಡ್ರಿಯ ಅಧ್ಯಯನವು ೧ %ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.</ref> ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರದಿಯಾದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫ ರಿಂದ ೨೦%) ಅತಿ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ (ಕೆಲವೊಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ [[ಕೆಳಗೆ]] ನೋಡಿ) ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ UFO ದೃಶ್ಯಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ<ref name="Menzel">ಮೆನ್‌ಝೆಲ್‌, ಡಿ. ಎಚ್‌.; ತೇವ್ಸ್‌, ಇ. ಎಚ್‌. (೧೯೭೭). ''ದಿ UFO ಎನಿಗ್ಮ''. ಗಾರ್ಡನ್‌ ಸಿಟಿ (NY, USA): ಡಬಲ್‌ಡೇ</ref> ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಆಧಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೆಲವೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.<ref>{{cite book |title=UFOs: A Scientific Debate|author=Sagan, Carl and Page, Thornton|year=1995 |publisher=Barnes & Noble |isbn=978076070916 |pages=310}}</ref><ref name="McDonald">ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌. ಇ. (೧೯೬೮). ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ೧೯೬೮ರ ಜುಲೈ ೨೯ರಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸದನ ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು, ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ರೇಬರ್ನ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌., ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.D.</ref><ref name="COMETA">COMETA ವರದಿ: http://www.ufoevidence.org/topics/Cometa.htm</ref><ref name="McCarthy">ಪಾಲಿಟಿಕಿಂಗ್ ಅಂಡ್‌ ಪಾರಾಡೈಮ್‌ ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್: ಜೇಮ್ಸ್‌ ಇ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ UFO ಕೇಸ್‌ ಸ್ಟಡಿ http://www.project1947.com/shg/mccarthy/shgintro.html</ref><ref name = "Sturrock‌/Stanford">{{Cite web |url=http://news-service.stanford.edu/news/1998/july1/ufostudy71.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-21 |archive-date=2009-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411190007/http://news-service.stanford.edu/news/1998/july1/ufostudy71.html |url-status=dead }}</ref> ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು-ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, UFOಗಳ ಕುರಿತಾಗಿರುವ ರಂಜಕವಾದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಿತ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದ [[ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌]], ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಒಬ್ಬ ನೌಕರನಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂಬುಕ್‌|ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪಾಲ್ಗೊಂಡ. UFO ಕುರಿತಾದ ಕೆಲವೊಂದು ವರದಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ತಾನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ [[UFO ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೇಂದ್ರ|UFO ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೇಂದ್ರದ]] ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ CUFOಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ಆತ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು UFO ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಕ್ಲೋಸ್‌ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಥರ್ಡ್‌ ಕೈಂಡ್‌]] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಹೈನೆಕ್‌ನ್ನು ಜಾಳುಜಾಳಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದೆ. [[ಮ್ಯುಚುಯಲ್ UFO ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌]] ಎಂಬುದು UFOಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡವಾಗಿದೆ. MUFON ಎಂಬ ತಲಸ್ಪರ್ಶಿ ಆಧರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು UFO ಶೋಧಕರ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೊದಲು ಬಂದ ಕೈಪಿಡಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಕಾಣಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾದ UFO ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಈ ಕೈಪಿಡಿಯು ಆಳವಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. U.S. ವತಿಯಿಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾದ ದೃಶ್ಯಗಳ ನಂತರ, UFO ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌]] ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿಮಾಡಿದ್ದು, "[[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ]]" ಮತ್ತು "ಹಾರುವ ಬಿಲ್ಲೆ" ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದವು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ತಾವು UFOಗಳನ್ನು ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಇಲ್ಲವೇ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೦೮ರ U.S. ಮತ್ತು U.K. ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹಗಳು [http://www.reporternews.com/news/2008/jul/26/you-are-not-alone/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100113063901/http://www.reporternews.com/news/2008/jul/26/you-are-not-alone/ |date=2010-01-13 }} ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜನರ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ೮ %ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಾವು UFO ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಖಗೋಳೀಯ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಅಂದರೆ, [[ಧೂಮಕೇತು|ಧೂಮಕೇತುಗಳು]], ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ [[ಉಲ್ಕೆ|ಉಲ್ಕೆಗಳು]], ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಐದು ಗ್ರಹಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಹಗಳು, ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಯೋಗಗಳು, ಅಥವಾ [[ಹುಸಿಸೂರ್ಯ]] (ಸೂರ್ಯಾಭಾಸ) ಮತ್ತು [[ಎರಡೂ ಕಡೆ ಉಬ್ಬಿದ ಮೋಡ|ಎರಡೂ ಕಡೆ ಉಬ್ಬಿದ ಮೋಡಗಳಂತಹ]], ವಾತಾವರಣದ [[ಬೆಳಕಿನ ವಿದ್ಯಮಾನ|ಬೆಳಕಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ [[ಹ್ಯಾಲಿಯ ಧೂಮಕೇತು]]. ೨೪೦ B.Cಯಲ್ಲಿ ಚೈನಾದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ೪೬೭ B.Cಯಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇದು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ್ಟಿತು. ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವರದಿಗಳು ರಂಜನೀಯವಾಗಿಲ್ಲದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತೆ ತೋರಿದರೂ, ಇಂತಹ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅವುಗಳ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಾರಣಗಳೇನೇ ಇರಲಿ, ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಇಂಥ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ಅತಿಮಾನುಷ]] ಕೌತುಕಗಳಂತೆ, [[ದೇವದೂತ|ದೇವದೂತರಂತೆ]], ಅಥವಾ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ [[ಶಕುನ|ಶಕುನಗಳಂತೆ]] ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ UFO ವರದಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.<ref>[https://web.archive.org/web/20120819213933/http://www.americanchronicle.com/articles/view/16589 ಗಿಯಾರ್ಡೇನೋ, ಡೇನಿಯೆಲಾ, "ಡು UFOಸ್‌ ಎಕ್ಸಿಸ್ಟ್ ಇನ್‌ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌"] ೨೦೦೬-೧೧-೧೩ರಂದು ''[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌]]'' ನಿಂದ ಪಡೆದದ್ದು; ೨೦೦೭-೦೭-೨೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು</ref> ಆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳೆಂದು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮತ್ತು ನವೋದಯ ಯುಗದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.skeptic.com/the_magazine/archives/vol11n01.html |title=The Art of Imagining UFOs |first=Shaba |last=Cuoghi |work= in ''Skeptic Magazine'' Vol.11, No.1, 2004 |accessdate= }}</ref> [[ಷೆನ್ ಕುವೋ]] (೧೦೩೧–೧೦೯೫), ಎಂಬ ಒಬ್ಬ [[ಚೀನೀ ಕವಿ]], ಸರ್ಕಾರಿ [[ಪಾರಂಗತ-ಅಧಿಕಾರಿ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣ ಬಹುಶ್ರುತ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ, ತನ್ನ ''[[ಡ್ರೀಮ್‌ ಪೋಲ್‌ ಎಸ್ಸೇಸ್‌]]'' (೧೦೮೮) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯೊಂದರ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿಶದವಾದ ಉದ್ಧೃತಭಾಗವನ್ನು ಬರೆದ. [[ಅನ್‌ಹುಯಿ]] ಮತ್ತು [[ಜಿಯಾಂಗ್‌ಸು]] (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಯಾಂಗ್‌ಝೌ]] ನಗರದಲ್ಲಿ) ಎಂಬ, ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಆತ ದಾಖಲಿಸಿದ. ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುವೊಂದು ತನ್ನ ಒಳಭಾಗದಿಂದ (ಮುತ್ತಿನಾಕಾರದ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ) ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಾರುತ್ತಾ, ಹತ್ತು [[ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು]] ತ್ರಿಜ್ಯದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಂದ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಚಂಡ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಡೋಂಗ್‌, ಪಾಲ್‌. (೨೦೦೦). ''ಚೈನಾಸ್‌ ಮೇಜರ್‌ ಮಿಸ್ಟರೀಸ್‌: ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್ ಫಿನಾಮಿನ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಅನ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೇನ್ಡ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್''. ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ: ಚೈನಾ ಬುಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಪೀರಿಯಾಡಿಕಲ್ಸ್‌, Inc. ISBN ೦-೮೩೫೧-೨೬೭೬-೫. ಪುಟಗಳು ೬೯–೭೧.</ref> * ೧೮೭೮ರ ಜನವರಿ ೨೫ರಂದು, ''[[ಡೆನಿಸನ್‌]] ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ಕುರಿತು ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಕಪ್ಪಗಿನ, ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಹೋಲುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುವೊಂದು "ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವೇಗದಲ್ಲಿ" ಹಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಜಾನ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತನೊಬ್ಬ ಕಂಡುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದು ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದೂ ಸಹ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು, UFOದೊಂದಿಗೆ "ತಟ್ಟೆ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತಳುಕು ಹಾಕಲು ಮೊದಲ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಅಥವಾ UFOದೊಂದಿಗೆ "ತಟ್ಟೆ" ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅದೇ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಎನ್ನಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.americanchronicle.com/articles/17732 |title=ಬಿಫೋರ್ ದಿ ರೈಟ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌… ದೇರ್ ವರ್ UFOಸ್‌ |access-date=2012-07-20 |archive-date=2012-07-20 |archive-url=https://archive.is/20120720070137/www.americanchronicle.com/articles/17732 |url-status=dead }}</ref> * ೧೯೦೪ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೮ರಂದು, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ|ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ]] ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೩೦೦ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ''[[USS ಸಪ್ಲೈ]]'' ಮೇಲೆ ಈ ಥರದ ದೃಶ್ಯವೊಂದು ಕಾಣಿಸಿತೆಂದು ತನ್ನ ತಂಡದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ [[ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್‌]] ತಿಳಿಸಿದ. ಇವನೇ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ [[ಯುದ್ಧ ತಂಡ|ಯುದ್ಧ ತಂಡದ]] [[ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕ|ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ]]. ದಟ್ಟ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಮೊಟ್ಟೆಯಾಕಾರದ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳು [[ಮೆಟ್ಟಿಲುಸಾಲಿನ ವ್ಯೂಹ|ಮೆಟ್ಟಿಲುಸಾಲಿನ ವ್ಯೂಹದ]] ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದುದರ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್‌, ಮೋಡದ ಸಾಲುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅವು ತೆರಳಿ, ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ "ನೆಗೆದು", ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಟಹೋದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಸ್ತುವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಸುಮಾರು ಆರು ಸೂರ್ಯರಷ್ಟು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ.<ref>[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&amp;res=9E07EEDC1230EE32A2575AC0A9659C946597D6CF&amp;oref=slogin NAVY OFFICER SEES METEORS.; ದೆ ವರ್ ರೆಡ್‌ ಒನ್ಸ್‌, ದಿ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಎಬೌಟ್‌ ಸಿಕ್ಸ್‌ ಸನ್ಸ್ ಬಿಗ್‌. ][http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&amp;res=9E07EEDC1230EE32A2575AC0A9659C946597D6CF&amp;oref=slogin ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಮಾರ್ಚ್‌ 9, 1904]; [http://brumac.8k.com/RemarkableMeteors/Remarkable.html ದೃಶ್ಯಗಳ ಮೂಲ ದೈನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಜೊತೆಗಿನ [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀ|ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀಯವರ]] ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717112142/http://brumac.8k.com/RemarkableMeteors/Remarkable.html |date=2011-07-17 }}; ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]; ; [http://www.nicap.org/arnoldmac.htm ದೈನಿಕ ನಮೂದುಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ಮಕಾಬೀಯವರ ದೃಶ್ಯಸಾರಾಂಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122101602/http://www.nicap.org/arnoldmac.htm |date=2009-01-22 }}</ref> * ೧೯೧೬ ಮತ್ತು ೧೯೨೬: [http://www.narcap.org/ NARCAP] ಯಿಂದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ೧೩೦೫ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಕಂಡ ಮೂರು ಹಳೆಯ UFO ದೃಶ್ಯಗಳು. ೧೯೧೬ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು [[ರಾಕ್‌ಫೋರ್ಡ್‌|ರಾಕ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಗೆ]] ಸಮೀಪದ ಓರ್ವ UK ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ದೀಪಗಳ ಸಾಲೊಂದನ್ನು ತಾನು ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ವರದಿಮಾಡಿದ. ರೈಲ್ವೆ ಗಾಡಿಯೊಂದರ ಮೇಲಿನ ಕಿಟಕಿಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅದು ಮೇಲೇರಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ಆತ ತಿಳಿಸಿದ್ದ. ೧೯೨೬ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಕೊಲೊರೆಡೋನ ಕೊಲೊರೆಡೋ ಚಿಲುಮೆ]] ಮತ್ತು [[ಕಾನ್ಸಾಸ್‌ನ ವಿಚಿಟಾ|ಕಾನ್ಸಾಸ್‌ನ ವಿಚಿಟಾದ]] ನಡುವೆ ಆರು "ಹಾರುವ ಆಳುಗುಂಡಿ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು" ಕಂಡುದಾಗಿ ಓರ್ವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ವರದಿ ಮಾಡಿದ. ೧೯೨೬ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ನೆವಡಾ|ನೆವಡಾದ]] ಮೇಲೆ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಾಯು-ಟಪಾಲಿನ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನೊಬ್ಬ ರೆಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ, ದಿಂಡಿನಾಕಾರದ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವೊಂದರಿಂದಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೂಸ್ಪರ್ಶಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.<ref>[http://www.ufoevidence.org/newsite/files/WeinsteinPilotCatalog.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100706043749/http://www.ufoevidence.org/newsite/files/WeinsteinPilotCatalog.pdf |date=2010-07-06 }} NARCAP, 'ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಏರಿಯಲ್ ಫಿನಾಮಿನ: ೮೦ ಇಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಪೈಲಟ್‌ ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌', "ಕೆಟಲಾಗ್‌ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ, ಏರ್‌ಲೈನರ್, ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪೈಲಟ್ಸ್’ ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಫ್ರಂ ೧೯೧೬ ಟು ೨೦೦೦", ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಎಫ್. ವೀನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌, ೨೦೦೩,</ref> * ೧೯೨೬ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೫ರಂದು, [[ಟಿಬೆಟ್‌|ಟಿಬೆಟ್‌ನ]] [[ಕೊಕೊನಾರ್]] ವಲಯದ [[ಹಂಬೋಲ್ಟ್‌ ಪರ್ವತಗಳ]] ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಷಯವನ್ನು [[ನಿಕೋಲಸ್‌ ರೋರಿಕ್‌]] ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: "ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವಂತಿದ್ದ ವಸ್ತುವೊಂದು ಬೃಹತ್ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಚಂಡ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಶಿಬಿರವನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ ಆ ವಸ್ತು ತನ್ನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬದಲಿಸಿತು. ಗಾಢವಾದ ನೀಲಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು. ನಮ್ಮ ಬಯಲು-ದುರ್ಬೀನುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನಮಗೆ ಸಮಯವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಹೊಳೆಯುವ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಂಡಾಕಾರದ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಅತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಾವು ನೋಡಿದೆವು. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು." <ref>ನಿಕೋಲಸ್‌ ರೋರಿಕ್‌, 'ಆಲ್ಟಾಯ್‌-ಹಿಮಾಲಯ: ಎ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಡೈರಿ', ಕೆಂಪ್ಟನ್‌, IL: ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್‌ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, ೨೦೦೧ (೧೯೨೯), ಪುಟಗಳು ೩೬೧–೨</ref> ರೋರಿಕ್‌ ನೀಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವರಣೆಯೆಂದರೆ, "...ಅದು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಹೊಳೆಯುವ ಕಾಯ. ಬಯಲು ದುರ್ಬೀನುಗಳು ಕೈನಲ್ಲಿವೆ. ಅದೊಂದು ಬೃಹತ್‌ ಕಾಯ. ಒಂದು ಭಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರ ಅದುಹೇಗೋ ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅದು ತಿರುಗಿಕೊಂಡು, ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ." <ref>ನಿಕೋಲಸ್‌ ರೋರಿಕ್‌, 'ಶಾಂಭಾಲಾ: ಇನ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಎರಾ', ರೋಚೆಸ್ಟರ್‌, VE: ಇನ್ನರ್ ಟ್ರೆಡಿಷನ್ಸ್‌, ೧೯೯೦ (೧೯೩೦), ಪುಟಗಳು ೬–೭, ೨೪೪., [http://roerich.org/nr.html?mid=wrtgs ಆನ್‌ಲೈನ್‌]</ref> * [[IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ|IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ರಂಗಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, "[[ಫೂ-ಫೈಟರ್‌ಗಳು]]" (ವಿಮಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಲೋಹದ ಗೋಳಗಳು, ಬೆಳಕಿನ ಚೆಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕಾರಗಳು) ಕಂಡುಬಂದವಲ್ಲದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಇದರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದರು. ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವೊಂದು ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸಂತ ಎಲ್ಮೋನ ಬೆಂಕಿ]], ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾದ ಮಿಥ್ಯಾದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಜರ್ಮನಿಯ ರಹಸ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಊಹೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,775433,00.html |title=ಫೂ-ಫೈಟರ್ – TIME |access-date=2009-12-21 |archive-date=2009-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525070409/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,775433,00.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://books.google.co.uk/books?id=tKJYbJped8kC&amp;pg=PA69&amp;lpg=PA69&amp;dq=foo+fighters+pacific+ufo&amp;source=web&amp;ots=6KS2_NS-K-&amp;sig=B5rDIK6XFggO6IVO14iv6sQqSGk&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA70,M1 ] ''ಹಿಟ್ಲರ್ಸ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್ಸ್‌:'' ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್‌</ref> * ೧೯೪೨ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೫ರಂದು, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ವಲಯದ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌]] ಮೇಲೆ, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ವಿಮಾನಗಳು ಹಾರಿದ್ದನ್ನು ದೃಶ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ರೆಡಾರ್‌ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿದ್ದರ ಕುರಿತು U.S. ಸೇನಾ ವೀಕ್ಷಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಇವನ್ನು ಜಪಾನಿಯರ ವಿಮಾನಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವುಗಳೆಡೆಗೆ ವಿಮಾನನಾಶಕ ಫಿರಂಗಿಯಿಂದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಜಪಾನಿಯರ ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ಆ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಕೆಲವೊಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಥ ವಿಮಾನಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅವರು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರೂ, ಸುಲಭ-ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆಯು ಅವರಿಂದ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ನಿಜವಾದ ವಿಮಾನಗಳೇ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದವೆಂದು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಜನರಲ್ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸಿ. ಮಾರ್ಷಲ್‌]] ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟಿಮ್ಸನ್‌]] ಇಬ್ಬರೂ ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಘಟನೆಯೇ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಸಮರ]], ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ವಾಯುದಾಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. * ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತು ೨೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರದಿಗಳು ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವರದಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಪೋರ್ಚುಗಲ್, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಂದ ವರದಿಗಳೂ ಸೇರಿ, ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು "ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ "[[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]]" ಎಂದೂ ಕರೆದವು. ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಜರ್ಮನ್‌ [[V1]] ಅಥವಾ [[V2]] [[ಕ್ಷಿಪಣಿ|ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು]] ರಷ್ಯಾ ದೇಶವು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ಬಳಸಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವೇ ಈ ನಿಗೂಢ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಬಹುತೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಕೆಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ರೆಡಾರ್ ಮೇಲೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇವನ್ನು "ನಿಜವಾದ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು" ಎಂದು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು ಭಾವಿಸಿತು. ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಿರಬೇಕು ಎಂದು ತನ್ನ ಒಂದಷ್ಟು ತನಿಖಾಗಾರರು ನಂಬಿರುವುದಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನ USAFಗೆ ಹೇಳಿತು. ಈ ಅಂಶ ೧೯೪೮ರ ಒಂದು [[ಮಹಾ ರಹಸ್ಯ|ಮಹಾ ರಹಸ್ಯದ]] ದಾಖಲೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. (ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ವಿಕಿಯ [[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]] ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ) === ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ದೃಶ್ಯಗಳು === {{Main|Kenneth Arnold#June 24, 1947 UFO sighting}} [[ಚಿತ್ರ:Arnold AAF document.jpg|thumb|right|ತಾನು ಕಂಡ UFO ದೃಶ್ಯದ ಕುರಿತು ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌ 1947ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ UFO ಹಂತವು, ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌]] ಕಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೪೭ರ ಜೂನ್ ೨೪ರಂದು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ]] [[ರೈನಿಯರ್ ಪರ್ವತ|ರೈನಿಯರ್ ಪರ್ವತದ]] ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಆತ ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ದೃಶ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಉಜ್ಜ್ವಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂಬತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು ರೈನಿಯರ್‌ನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಾರಿಹೋದುದನ್ನು ತಾನು ಕಂಡುದಾಗಿ ಆತ ವರದಿಮಾಡಿದ. [[ಚಿತ್ರ:Arnold crescent 1947.jpg|thumb|left|1947ರಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಂಡ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ UFOನ ಒಂದು ರೇಖಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಕೆನ್ನೆತ್‌ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇದೇ ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ೧೯೪೭ರ ಇತರ U.S. ದೃಶ್ಯಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೂ ಸೆರೆಹಿಡಿದವು. ತಾನು ಕಂಡ ವಸ್ತುವು "ಕಾವಲಿಯೊಂದರಂತೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌, "ಅವು ತಟ್ಟೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಷ್ಟು ತೆಳುವಾಗಿದ್ದವು. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ-ಚಂದ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಭಾಗವು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವು (ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಬರೆದಿರುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ), 'ತಟ್ಟೆಯೊಂದನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹೇಗೆ ಹಾರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ' ಹಾರಿದವು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ. (ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ವಸ್ತುವು ಅರ್ಧ-ಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಆತ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದನ್ನು ಎಡಭಾಗದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ನ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಚಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ '''ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ''' ಮತ್ತು '''ಹಾರುವ ಬಿಲ್ಲೆ''' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.<ref>ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ (೧೯೯೮), ೬೧</ref> ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ನ ದೃಶ್ಯ ವಿವರಣೆಯು ಹೊರಬಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ನಂತರ, U.S.ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ದೃಶ್ಯಗಳು ಗೋಚರಿಸಿದ ಕುರಿತಾಗಿ ನೂರಾರು ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದವು. ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳ ವಿವರಣೆಯು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ ನಂತರ, ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರತೊಡಗಿದವು. [[ಇದಾಹೊ]] ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೪ರ ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಬಿಲ್ಲೆಯಂತಹ ಒಂಬತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು ಹಾರಿದ ನಿದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ]] ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಬ್ಬ ವರದಿ ಮಾಡಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ದೃಶ್ಯದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌ನ ವಿವರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌ನ ವರದಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>http://www.project1947.com/fig/ual105.htm, http://www.ufoevidence.org/cases/case723.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616060528/http://ufoevidence.org/cases/case723.htm |date=2010-06-16 }}, http://www.nicap.org/470704e.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117142042/http://www.nicap.org/470704e.htm |date=2010-01-17 }}</ref> ಅಮೆರಿಕದ UFO ಸಂಶೋಧಕ ಟೆಡ್‌ ಬ್ಲೋಚರ್, ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ (ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ವಿವರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ) ವರದಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜುಲೈ ೪ರಂದು ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಜುಲೈ ೬-೮ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೇಲೇರಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹುತೇಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ "ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು" ಅಥವಾ "ಹಾರುವ ಬಿಲ್ಲೆಗಳ" ಕುರಿತಾದ ಮುಖಪುಟ ಲೇಖನಗಳೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಬ್ಲೋಚರ್ ಗಮನಿಸಿದ. [[ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ UFO ಘಟನೆ|ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ UFO ಘಟನೆಯ]] ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಜುಲೈ ೮ರ ನಂತರ<ref>[http://nicap.org/waves/Wave47Rpt/Report1947Images/Chart_Daily.jpg ಟೆಡ್‌ ಬ್ಲೋಚರ್ಸ್‌ ಬಾರ್‌ ಚಾರ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಜೂನ್‌/ಜುಲೈ 1947 UFO ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌]</ref> ಇಂಥ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಮುಖವಾಗತೊಡಗಿತು. ಜಾನುವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದರ ಪಕ್ಕದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅವಶೇಷಗಳು ಹವಾಮಾನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲು ಬಳಸುವ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು ಸದರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>೧೯೪೭ರ ಜುಲೈ ೯ರಂದು, ರೋಸ್‌ವೆಲ್ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಲೇಖನಗಳು ಈ ರೀತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟವು: "ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ರನೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ವರದಿಗಳು ಇಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿವೆ. ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಭೂಸೇನೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಒಂದು ಗಾಢವಾದ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ." [http://roswellproof.com/UP_Standard_July9.html UP ಲೇಖನ]</ref> ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಬ್ಲೋಚರ್‌ (ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಇ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌]] ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ) ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳ ೮೫೩ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C, ಮತ್ತು ಮೊಂಟಾನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ U.S.ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ೧೪೦ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ ನೆರವನ್ನು ಆತ ಪಡೆದುಕೊಂಡ.<ref>[http://nicap.org/waves/Wave47Rpt/ReportUFOWave1947_Cover.htm ಟೆಡ್ ಬ್ಲೋಚರ್ &amp; ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌, ''ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆನ್ ದಿ UFO ವೇವ್ ಆಫ್ 1947'', 1967]</ref> == ತನಿಖೆಗಳು == ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ UFOಗಳು ತನಿಖೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದು, ಈ ತನಿಖೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ, ಜಪಾನ್, ಪೆರು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಸ್ವೀಡನ್, ಬ್ರೆಝಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಉರುಗ್ವೆ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಸ್ಪೇನ್, ಮತ್ತು ಸೋವಿಯಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಲವಾರು ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ UFO ವರದಿಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂದಿನವು ಸೇರಿವೆ: ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು (೧೯೪೬–೧೯೪೭) ಕೈಗೊಂಡ [[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]] ತನಿಖೆ; [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯು]] ೧೯೪೭ರಿಂದ ೧೯೬೯ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಿದ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಗ್ರಜ್‌]]; [[ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌]] ಕುರಿತಾಗಿ U.S. ಸೇನೆ/ವಾಯುಪಡೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಟ್ವಿಂಕಲ್ ರಹಸ್ಯ ತನಿಖೆ‌, [[ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌]] ವತಿಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ರಹಸ್ಯ USAF ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿ #೧೪,<ref>{{Cite web |url=http://www.projectbluebook.org/pdfs/150DPI/BBA-PBSR14-150.pdf |title=ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿ #14 |access-date=2009-12-21 |archive-date=2013-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731062909/http://www.projectbluebook.org/pdfs/150DPI/BBA-PBSR14-150.pdf |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಬ್ರೆಝಿಲಿಯನ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಆಪರೇಷನ್‌ ಸಾಸರ್‌ (೧೯೭೭). ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶವು ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[CNES|CNESನ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ (GEPAN/SEPRA/[[GEIPAN]]) ೧೯೭೭ರಿಂದಲೂ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ; ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉರುಗ್ವೆ ದೇಶವೂ ೧೯೮೯ರಿಂದಲೂ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. USAFನ [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿ|ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿಯಿಂದ]] ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ತಳೆದು, UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ US ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಆದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ: [[1976ರ ಟೆಹ್ರಾನ್ UFO ಘಟನೆ|1976ರ ಟೆಹ್ರಾನ್ UFO ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ]], ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಕ್ಷಣಾ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ವರದಿಯು ಒಂದು ವರ್ಗೀಕರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಶ್ವೇತಭವನ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (NSA), ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ (CIA) ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. CIA, NSA, DIA, ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಗ್ರಹರೂಪದ ವರದಿಯ, UFO ಸಂಬಂಧಿತ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ಪುಟಗಳು ಕೂಡಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.[http://community.theblackvault.com/articles/entry/All-UFO-Documents-From- ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602185537/http://community.theblackvault.com/articles/entry/All-UFO-Documents-From- |date=2009-06-02 }}</ref> [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌|ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌ನಂಥ]] ಸರ್ಕಾರದ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬಹುತೇಕ UFO ಸಂಶೋಧನೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ UFO ಸಂಶೋಧಕ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಧಿಕೃತ ವಿಜ್ಞಾನವು UFO ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತರೀತಿಯ ಗಮನ ಕೊಡದಿರುವ ಕಾರಣ ಉಂಟಾಗಿರುವ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಶೈಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಾಗ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವಲ್ಲೀ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನೂರಾರು ವೃತ್ತಿಪ್ರವೀಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ UFO ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು "ಅಗೋಚರ ಕಾಲೇಜು" ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು ಎಂದೂ ಆತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನೇನಾದರೂ ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಅಂಥ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲಸವೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಆತ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Revelations"/> UFOಗಳ ಕುರಿತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ನಡೆದಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಂಭೀರ ಗಮನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. UFOಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಕಾಂಡಾನ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, U.S.ನಲ್ಲಿನ ಈ ಕುರಿತಾದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ೧೯೬೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡವು.<ref name="COMETA"/> ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಈ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕೆಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌ ಕೂಟವು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆದರೂ, [[AIAA|AIAAನ]] UFO ಉಪಸಮಿತಿಯು ಕೈಗೊಂಡ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅವಲೋಕನವು ಕಾಂಡಾನ್‌ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ವರದಿಯಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಕಡೇಪಕ್ಷ ೩೦%ನಷ್ಟು ಭಾಗ ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಈ ಉಪಸಮಿತಿಯು ಸೂಚಿಸಿತು. ಎಲ್ಲಾ UFO ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ದಂತಕಥೆಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವೆಯಾದ್ದರಿಂದ<ref name="Demon Haunted">''[[ದಿ ಡೆಮನ್-ಹಾಂಟೆಡ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌: ಸೈನ್ಸ್‌ ಆಸ್‌ ಎ ಕ್ಯಾಂಡ್ಲ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಡಾರ್ಕ್‌]]''</ref> ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರಂಜಕವಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಂಬಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಜನಪ್ರಿಯ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಮುದಾಯವು ಸೀಮಿತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದೂ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Revelations"/><ref name="FSS">ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌, ಎಸ್‌. (೨೦೦೮). ''ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌: ಎ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಗೇಟ್ಸ್ ದಿ ಮಿಸ್ಟರೀಸ್‌ ಆಫ್ UFOಸ್‌''. ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಲೇಕ್ಸ್‌, NJ: ನ್ಯೂ ಪೇಜ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌ ISBN ೯೭೮-೧-೬೦೧೬೩-೦೧೧-೭</ref> ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ವಿವಾದಗಳು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. "ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾದ [[AIAA]] ಕೂಟದಲ್ಲಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಈ ವರದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸದರಿ ಕೂಟದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು UFOಗಳ ಕುರಿತು ಹದವರಿತ, ಆದರೆ ನಿರಂತರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="COMETA"/>. [[AAAS]] ಕೂಟವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಇ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌]], ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಮರ್ಪಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಭಾವನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಡಾನ್ ವರದಿ ಹಾಗೂ US ವಾಯುಪಡೆಯು ಕೈಗೊಂಡ ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ. ಕಾಂಡಾನ್‌ ತಳೆದ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ<ref name="default">{{cite conference|first=James E.|last=McDonald|title=Science in Default|conference=American Association for the Advancement of Science, 134th Meeting|booktitle=UFO's, A Scientific Debate|editor=[[Carl Sagan]], Thornton Page|url=http://dewoody.net/ufo/Science_in_Default.html|year=೧೯೭೨|publisher=Cornell University Press|location=[[Ithaca, New York]]|id=ISBN ೯೭೮-೦-೩೯೩-೦೦೭೩೯-೮|access-date=2009-12-21|archive-date=2011-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716064152/http://dewoody.net/ufo/Science_in_Default.html|url-status=dead}}</ref> ಏನು ಆಧಾರವಿದೆ ಎಂದೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಆತ, UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಾಚೆಗೆ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾಗಿವೆ" ವಾದಿಸಿದ.<ref name="McDonald"/> ೧೯೪೮ರಿಂದಲೂ USAFನ ಸಮಾಲೋಚಕನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜೆ. ಅಲನ್‌ ಹೈನೆಕ್‌ ಎಂಬ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಈ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈತ ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅತಾಂತ್ರಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾಗಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ UFO ವರದಿಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದವು. UFOಗಳು ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ ನಿಜವಾದ, ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲೀ, ಅಥವಾ ಅವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕಳವಳಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲೀ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖೆಯು ಎಂದೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅತಿ ರಹಸ್ಯದ ವಿಷಯಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. UKಯ [[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಕೂಟ|ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಕೂಟವಾದ]], [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಕಂಡೈನ್‌]]; ೧೯೪೮ ರಿಂದ ೧೯೫೧ರವರೆಗೆ [[ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌|ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌ಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಯೋಜಿತವಾದ US ಸೇನಾ ತನಿಖಾಪಡೆಯಾದ US CIA-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿ]], ಮತ್ತು USAFಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತವಾದ, ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೫ರವರೆಗಿನ [[ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌|ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ]] ಅಧ್ಯಯನ (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿ #೧೪) ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿಯ ನಂತರ ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿಯಾದ ಹಾಗೂ UFOಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದ [http://en.wikisource.org/wiki/Air_Force_Regulation_200-2 USAF ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ 200-2] ಎಂಬ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿರುವ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಗ್ಗುಲುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದರೂ, ಸದರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮೂಲಗಳ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ UFOಗಳು ವಿದೇಶಿ ಅಥವಾ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇಂಥ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.) ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾದ, ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿನ USAFನ ಮೊದಲೆರಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಸಹ ನಿಜವಾದ ಭೌತಿಕ ವಿಮಾನದ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವಾದರೂ, ಅದರ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. (ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ತನಿಖೆಗಳ ಕುರಿತು ಗಮನಿಸಿ) ಈ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ೧೯೪೭ರ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ USAFನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅರೆ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವಾದ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌|ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌ನ]] ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌ ಒಂದು ಅತಿ ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬರೆದು ([[ಸನ್ನಿವೇಶದ ಅಂದಾಜನ್ನು]] ನೋಡಿ), ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಖಾಸಗಿಯಾದ ಆದರೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಫ್ರೆಂಚ್ [[COMETA]] ಅಧ್ಯಯನದಂತೆಯೇ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ UFO ವರದಿಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಂದು ಭೂಮ್ಯತೀತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ USAFಗೆ ಒಂದು ಅತಿ ರಹಸ್ಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು, ತನ್ನ ಒಂದಷ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನಂಬಿರುವಂತೆ ೧೯೪೬ರ [[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]] ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂದ [[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು]] ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. (ಇದರ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]] ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ). ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಹರ್ಮನ್‌ ಓಬರ್ತ್‌]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ. ಅವನ ನೇತೃತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ತನಿಖೆಯು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತಾದರೂ, ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ೧೯೫೨ ಮತ್ತು ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕೆನಡಾದ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್‌]] ನೀಡಿದ ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕ, ಆಂತರಿಕ ವರದಿಗಳು ಕೂಡಾ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದವು. ಪ್ರಾಜೆಟ್‌ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್‌ ಆಗಲೀ ಅಥವಾ ನಂತರ ಬಂದ ಕೆನಡಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಾಗಲೀ ಈ ರೀತಿಯದೊಂದು ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ CIAನ ಕಚೇರಿಯ (OS/I) ವತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಹಸ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು U.S. ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯದ್ದೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ]] (NSC) ನಿರ್ದೇಶನ ಬಂದ ನಂತರ ೧೯೫೨ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ನಡೆಯಿತು. UFOಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ನಿಜವಾದ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ OS/Iನಿಂದ CIA ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ (DCI) ಬಂದ ಒಂದು ಜ್ಞಾಪಕಪತ್ರದ (ಮೆಮೊ) ಸಾರ ಹೀಗಿತ್ತು: "... ಅಲ್ಲೇನೋ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಘಟನೆಗಳ ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ... U.S.ನ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ನೆಲೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವಸ್ತುಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ಈ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಾಹನಗಳೆಂದಾಗಲೀ ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ." ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಷ್ಟೊಂದು ತುರ್ತಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತೆಂದರೆ, NSCಗೆ ಕಳಿಸಲು DCIನಿಂದ ಜ್ಞಾಪಕಪತ್ರದ ಕರಡೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ OS/I, UFOಗಳ ಕುರಿತು NSCಯು ಒಂದು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ, ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮುದಾಯದಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನೊಂದು ಆದ್ಯತಾ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. UFOಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು, ಅಂದರೆ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿ]] ಎಂದು ಈಗ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಸಹ ಅದು DCIಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ೧೯೫೩ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಬಂದ ನಂತರ OS/I ತನಿಖೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/97unclass/ufo.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001174318/https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/97unclass/ufo.html |date=2019-10-01 }} UFOಗಳೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ CIA ಇತಿಹಾಸ</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರ್ಕಾರಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. [[ತಮ್ಮ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ತ್ರಿಕೋನಗಳ]] ಕುರಿತಾಗಿ ೧೯೮೯–೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್‌ ಸೇನಾ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉರುಗ್ವೆ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ತೀರ್ಮಾನ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಿರಂತರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದವು. ೧೯೯೮ರ ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿ|ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿಯ]] [[AIAA]] ಅವಲೋಕನಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. === ಅಮೆರಿಕಾದ ತನಿಖೆಗಳು === ೧೯೪೭ರ ಜೂನ್‌ ಮತ್ತು ಜುಲೈನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ U.S.ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ೧೯೪೭ರ ಜುಲೈ ೯ರಂದು [[ಸೇನಾ ವಾಯುಪಡೆ|ಸೇನಾ ವಾಯುಪಡೆಯ]] (AAF) ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗವು [[FBI|FBIನ]] ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಯ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅದು ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌‌]] ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ನೋಡಿದರೆನ್ನಲಾದ ದೃಶ್ಯಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. "ಇಂಥದೊಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಲು" ಸಾಧ್ಯವೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು "ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು" AAF ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. "ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು ದಿವ್ಯಾಕಾಶದ ಅಥವಾ ದೇವಲೋಕದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರಬಹುದು" ಅಥವಾ "ಅವು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಕಾಯವಾಗಿರಬಹುದು" ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಇ.ಜಿ. ಫಿಚ್‌ನಿಂದ ಡಿ.ಎಂ. ಲ್ಯಾಡ್‌ಗೆ ಬಂದಿರುವ [http://www.gutenberg.org/files/25706/25706.txt FBIನ ಆಂತರಿಕ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರ]. UFO ವರದಿಗಳ ಕುರಿತು ತಾವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ತನಿಖೆಗೆ ನೆರವು ಕೋರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗುಪ್ತಚರದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ USAAF ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ ಕಚೇರಿಯ ಜನರಲ್ ಶ್ಲುಜೆನ್‌ರಿಂದ FBIಗೆ ಬಂದ ಪತ್ರವಿದು.</ref> ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ತನಿಖೆಯು ಈ ರೀತಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು: "ಈ 'ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ'ಯ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂಥಾದ್ದಲ್ಲ. ಏನೋ ಒಂದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದೆ."<ref>[http://www.nicap.org/loedding/LoeddingBook.pdf ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ಲೋಡ್ಡಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್‌ ವೇವ್‌ ಆಫ್ 1947], ಸಾರಾ ಕೊನ್ನರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮೈಕೇಲ್ ಹಾಲ್, ವೈಟ್‌ ರೋಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್‌, ೧೯೯೮. ''ಚಾಪ್ಟರ್ ೪: ದಿ ಆನ್‌ಸ್ಲಾಟ್‌''. ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಕರ್ನಲ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಿ. ಗ್ಯಾರೆಟ್‌ರ ಮಧ್ಯಂತರ ವರದಿಯನ್ನು ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.</ref> [[ರೈಟ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌‌|ರೈಟ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಏರ್ ಮಟೀರಿಯಲ್ ಕಮಾಂಡ್‌|ಏರ್ ಮಟೀರಿಯಲ್ ಕಮಾಂಡ್‌ನ]] ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು ನಡೆಸಿದ ಮುಂದುವರಿದ ಅವಲೋಕನವು ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅದೆಂದರೆ, ಒಂದು ಬಿಲ್ಲೆಯ ಆಕಾರ, ಲೋಹದ ಹೊಳಪುಳ್ಳ ನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸದರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿರ್ಮಿತ ವಿಮಾನದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ "ವಿದ್ಯಮಾನವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯಲ್ಲ". "ಹತ್ತುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬೇಕೆಂದರೆ ಹಾಗೆ ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಅತೀವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ" ಅವು ಹೊಂದಿದ್ದವು. "ಸ್ನೇಹಪರ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ರೆಡಾರ್‌ನ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ" ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ, ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ, ಮತ್ತು "ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು" ಹೋಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರುವ ವಾಹನ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖಾ ಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು ಎಂದು ೧೯೪೭ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>USAFನ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ [[ನಾಥನ್‌ ಟ್ವೈನಿಂಗ್‌|ನಾಥನ್‌ ಟ್ವೈನಿಂಗ್‌ರಿಂದ]] ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ, [http://www.majesticdocuments.com/pdf/twiningopinionamc_23sept47.pdf 1947ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರ ಟ್ವೈನಿಂಗ್ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರ] ವು ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಸೇರಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಆ ಅಂಗಗಳೆಂದರೆ: ಭೂಸೇನೆ, ನೌಕಾಪಡೆ, [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗ]], ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ, ವಾಯುಪಡೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್‌]] (NACA), ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ [[RAND]], ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಎನರ್ಜಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್‌ ಆಫ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌]] (NEPA) ಯೋಜನೆ.</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ೧೯೪೭ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ವಾಯುಪಡೆಯ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌|ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌ನ]] ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಯಿತು. ಇದು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ ತಳೆಯುವಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೪೮ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈನ್‌ ತನಿಖೆಗಾರರು ಆ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವಕ್ಕೆ [[ಮಹಾ-ರಹಸ್ಯದ ಗುಪ್ತಚರ ಅಂದಾಜು]] ಒಂದರ ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದರು. [[ವಾಯುಪಡೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] [[ಹಾಯ್ಟ್‌ ವ್ಯಾಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಇದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದ್ದ ಈ ವರದಿಯ ಇರುವಿಕೆಯು, ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದ ಆ ತಂಡದೊಳಗಿನ ಹಲವು ಮಂದಿಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು. [[ಜೆ. ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌]] ಎಂಬ ಓರ್ವ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ USAFನ ಸಮಾಲೋಚಕ ಮತ್ತು USAFನ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌|ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌ನ]] ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಜೆ. ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌]] ಇವರೇ ಆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌, ಅಧ್ಯಾಯ. ೩</ref> ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ೧೯೪೮ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಗ್ರಜ್‌]] ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಗ್ರಜ್‌ ಕೈಗೊಂಡ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತನಿಖೆಗಳಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ವಾಯುಪಡೆಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ೧೯೫೧ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದನ್ನು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುಸಂಘಟಿಸಿ, ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ಗೆ ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರಿಸಿದರು. ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ, ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ಯೋಜನೆಯು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ UFO ಕುರಿತಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡಂತಾದವು. ಆದರೂ, ೧೯೭೦ ನಂತರವೂ UFO ಕುರಿತ U.S. ಸರ್ಕಾರದ ರಹಸ್ಯ ತನಿಖೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವೆಂದು ಬೋಲೆಂಡರ್ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ೧೯೬೯ರ ಒಂದು USAF ದಾಖಲೆಪತ್ರ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದವು. "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳು... ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಗಳಲ್ಲ" ಎಂದು ಮೊದಲು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ ಬೋಲೆಂಡರ್ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವು, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌ ತನಿಖೆಯ ಆಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರಸ್ವರೂಪದ UFO ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅದು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ UFOಗಳ ಕುರಿತ ವರದಿಗಳನ್ನು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. <ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ USAFನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು [http://www.theblackvault.com/documents/ufos/AFI10-206.pdf ವಾಯುಪಡೆಯ ಸೂಚನೆ (AFI)10-206] ಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದರ ೫.೭.೩ನೇ ವಿಭಾಗವು (ಪುಟ ೬೪) "ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು" ಮತ್ತು "ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಮಾನ"ದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿರುವ ಆದರೆ ರೂಢಿಗತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ವಿಮಾನ, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈ ಹಡಗುಗಳು ಅಥವಾ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ "ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು" ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ನಿಯಮ ೫E (ಪುಟ ೩೫)ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, U.S. ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಕೆಡೆಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ರಮದಲ್ಲಿ UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಾಗ, ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ ವಾಯುಪಡೆಯು ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಹಳತಾದುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>http://www.cufon.org/cufon/afu.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530172640/http://www.cufon.org/cufon/afu.htm |date=2013-05-30 }} ವಾಯುಪಡೆ ಅಕೆಡೆಮಿ UFO ಸಾಮಗ್ರಿ</ref> ''ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ'' ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದದ ಬದಲಿಗೆ ''UFO'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಸಲಹೆಯನ್ನು ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನೀಡಿದ. ಅವುಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭಿನ್ನತೆಗೆ ''[[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ]]'' ಎಂಬ ಪದ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ''UFO'' ವನ್ನು ''ಯು-ಫೊ'' (you-foe) ಎಂಬ ಪದದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ನ ಸಲಹೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಂದರೆ, ''U.F.O.'' ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ವಾಯುಪಡೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಆ ಪದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ೧೯೫೪ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗೆ "UFOB" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ತಾನು ಬರೆದ ''ದಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆನ್ ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಯನಾ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ ವಿವರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nicap.dabsol.co.uk/Rufo.htm |title=The Report on Unidentified Flying Objects |first=Francis L. |last=Ridge |work=National Investigations Committee on Aerial Phenomena |accessdate=2006-08-19 |archive-date=2005-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050920102857/http://www.nicap.dabsol.co.uk/Rufo.htm |url-status=dead }}</ref> ೧೯೫೩ ಮತ್ತು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ<ref>{{Cite web |url=http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-21 |archive-date=2012-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120910051437/http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |url-status=dead }}</ref> [http://en.wikisource.org/wiki/Air_Force_Regulation_200-2 ವಾಯುಪಡೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡು 200-2] ಎಂಬ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯೊಂದನ್ನು ("UFOB") ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ: "ಯಾವ ವಾಯುಗಾಮಿ ವಸ್ತುವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿ, ಏರೊಡೈನಮಿಕ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸದ್ಯದ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ವಿಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನು ಒಂದು ಸುಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ ಎನ್ನಬಹುದು". ಸದರಿ ಕಟ್ಟಳೆಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, "ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಗಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯವಾಗಿ" UFOBಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಮತ್ತು "ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು" ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು. ಜನರಿಗೆ ಏನೆಂದು ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ, "ಸದರಿ ವಾಯುಗಾಮಿ ವಸ್ತುವು ಒಂದು ಸುಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ UFOB ಕುರಿತ ಸುದ್ದಿಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸಬಹುದು", ಆದರೆ "ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂಥ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ATICಯು [ಏರ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್] ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಹೇಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು." <ref>{{cite web |url=http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |title=Official US Air Force document in pdf format |accessdate=2007-11-12 |archive-date=2012-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120910051437/http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://en.wikisource.org/wiki/Transwiki:Air_Force_Regulation_200-2 |title=Wikisource article about Air Force Regulation 200-2 |accessdate=2007-11-12 |archive-date=2008-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505013115/http://en.wikisource.org/wiki/Transwiki:Air_Force_Regulation_200-2 |url-status=dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಸುಪರಿಚಿತ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: * ಮೊದಲು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೈನ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಂತರ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ೧೯೪೭ ರಿಂದ ೧೯೬೯ರವರೆಗೆ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ]] ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಗ್ರಜ್‌]]. * [[ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌]] (೧೯೪೮–೧೯೫೧) ಕುರಿತಾಗಿ U.S. ಸೇನೆ/ವಾಯುಪಡೆಯು ನಡೆಸಿದ ರಹಸ್ಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಟ್ವಿಂಕಲ್ ತನಿಖೆ. * ಸ್ವೀಡಿಷ್‌, U.K., U.S., ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಸೇನೆಗಳು ಕೈಗೊಂಡ [[ಪ್ರೇತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು]] ತನಿಖೆಗಳು (೧೯೪೬–೧೯೪೭). * ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ (OS/I) ನಡೆಸಲಾದ ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ (೧೯೫೨–೫೩). * ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕ CIA [[ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿ]] (೧೯೫೩) * [[ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌|ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಿಂದ]] ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ USAFನ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಸಂ. 14]] (೧೯೫೧–೧೯೫೪) ರಹಸ್ಯ ತನಿಖೆ. * [[NASA|NASAದಿಂದ]] ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ವರದಿ]] (೧೯೬೦). * ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿ]] (೧೯೬೬–೧೯೬೮). * [[RAND]] ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆ (೧೯೬೮).<ref>[http://www.theblackvault.com/documents/ufoswhattodo.pdf ಜಾರ್ಜ್‌ ಕೋಚರ್‌, ''UFOಸ್‌: ವಾಟ್‌ ಟು ಡು", RAND ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌, 1968'' ]; UFO ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಲೋಕನ, ಪ್ರಕರಣದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯ ಅವಲೋಕನ, ಶಿಫಾರಸುಗಳು</ref> * ಖಾಸಗಿಯಾದ [[ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌ ಸಮಿತಿ]] (೧೯೯೮). ೧೯೪೦ರ ದಶಕದ ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ U.S. ಸೇನೆಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ [[ಇಂಟರ್‌ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಫಿನಾಮಿನನ್ ಯುನಿಟ್‌]] (IPU) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಕುರಿತು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. IPUನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪ್ರತಿ-ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಸೇನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ UFO ಸಂಶೋಧಕ [[ತಿಮೋಥಿ ಗುಡ್]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿತ್ತು: "..ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತಸ್ಥಿತಿಗೆ ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಂಗವುಂಟಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಈ ತುಕಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ BLUEBOOK ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ U.S.ನ [[ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ತನಿಖೆಗಳ ಕಚೇರಿ|ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ತನಿಖೆಗಳ ಕಚೇರಿಯ]] ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ." IPU ದಾಖಲೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ಗುಡ್‌ (೧೯೮೮), ೪೮೪</ref> [[FOIA|FOIAಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಾವಿರಾರು ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳೂ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, U.S.ನ ಅನೇಕ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ (ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿವೆ). ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ]] (DIA), [[FBI]], [[CIA]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]] (NSA)ಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ವಾಯುಪಡೆ, ಭೂಸೇನೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸೇನಾ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.<ref>ಈ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಈಗ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [https://web.archive.org/web/20040810064721/http://foia.fbi.gov/foiaindex/ufo.htm FBI FOIA site] ನಂತಹ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ FOIA ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, "The Black Vault"ನಂತಹ ಖಾಸಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಇವು ಲಭ್ಯವಿವೆ. USAF, ಭೂಸೇನೆ, CIA, DIA, DOD, ಮತ್ತು NSAಯಿಂದ ಪಡೆದ U.S. ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ UFO-ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳ ಒಂದು [http://www.theblackvault.com/modules.php?name=core&amp;showPage=true&amp;pageID=25 ಪತ್ರಾಗಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091209103717/http://www.theblackvault.com/modules.php?name=core&showPage=true&pageID=25 |date=2009-12-09 }} ವನ್ನು ಈ ಖಾಸಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಹೊಂದಿದೆ.</ref> UFOಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತನಿಖೆಯು ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು ಅವರು U.Sನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ಸ್‌ ಕಮಿಟಿ ಆನ್ ಏರಿಯಲ್ ಫಿನಾಮಿನ]] (NICAP, ೧೯೫೬ರಿಂದ ೧೯೮೦ರವರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು), [[ಏರಿಯಲ್ ಫಿನಾಮಿನ ರೀಸರ್ಚ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌]] (APRO, ೧೯೫೨–೧೯೮೮), [[ಮ್ಯುಚುಯಲ್ UFO ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌]] (MUFON, ೧೯೬೯–), ಮತ್ತು [[ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ UFO ಸ್ಟಡೀಸ್‌]] (CUFOS, ೧೯೭೩–). == ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣಗಳು == ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯೊಂದನ್ನು ಜಪಾನಿಯರ [[ವಾಯುದಾಳಿ|ವಾಯುದಾಳಿಯ]] ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿನ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಸಮರ]]. ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು US ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು [[ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ ಘಟನೆ|ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ ಘಟನೆಯು]] ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. UFO ಅಪ್ಪಳಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ US ಮಿಲಿಟರಿಯು ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತೆಂದು ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ ವಸ್ತುವೊಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದುದನ್ನು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕಂಡರೆಂದು ಹೇಳಲಾದ [[ಕೆಕ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಘಟನೆ]]. ಈ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ಬೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ನೆ ಹಿಲ್‌ ಅಪಹರಣ|ಬೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ನೆ ಹಿಲ್‌ ಅಪಹರಣವು]] ವರದಿಯಾದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಅಪಹರಣ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. === ಕೆನಡಾದ ತನಿಖೆ === ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು]] ಕೆನಡಾದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬಂದ UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳು, ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ತನಿಖೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯವಹರಿಸಿದೆ. [[ಆಲ್ಬರ್ಟಾದಲ್ಲಿನ ಡುಹಾಮೆಲ್‌|ಆಲ್ಬರ್ಟಾದಲ್ಲಿನ ಡುಹಾಮೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬಂದ [[ಬೆಳೆಯ ವರ್ತುಲಗಳ]] ಕುರಿತಾಗಿ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮನಿಟೋಬಾ|ಮನಿಟೋಬಾದಲ್ಲಿನ]] [[ಫಾಲ್ಕನ್ ಸರೋವರದ ಘಟನೆ]] ಮತ್ತು [[ನೋವಾ ಸ್ಕಾಟಿಯಾ|ನೋವಾ ಸ್ಕಾಟಿಯಾದಲ್ಲಿನ]] [[ಷಾಗ್ ಬಂದರು ಘಟನೆ|ಷಾಗ್ ಬಂದರು ಘಟನೆಗಳನ್ನು]] ಅದು ಈಗಲೂ "ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗದ" ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.collectionscanada.gc.ca/ufo/ ಕೆನಡಾದ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು: ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೋಧ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160116131034/http://www.collectionscanada.gc.ca/ufo/ |date=2016-01-16 }}, ಕೆನಡಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಃ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ</ref> ಕೆನಡಾದ ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್‌]] (೧೯೫೦–೧೯೫೪) ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಸ್ಟೋರಿ]] (೧೯೫೨–೧೯೫೪) ಸೇರಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ|ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ]] ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕೆನಡಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಇಲಾಖೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [[ವಿಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಬಿ. ಸ್ಮಿತ್‌]] ವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇವರು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳ ಕುರಿತು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. == ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣಗಳು == [[ಷಾಗ್‌ ಬಂದರು ಘಟನೆ|ಷಾಗ್‌ ಬಂದರು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ]], UFO ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವೊಂದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ರಾಯಲ್‌ ಕೆನಡಿಯನ್ ಮೌಂಟೆಡ್‌ ಪೊಲೀಸ್‌]] ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಏನನ್ನೂ ಸಹ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು USನ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳು UFO-ಸಂಬಂಧಿತ ಮತ್ತೊಂದು ತಲಾಶೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವು. [[ನೋವಾ ಸ್ಕಾಟಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಷೆಲ್‌ಬೋರ್ನ್‌]] ಎಂಬ ಈ ಪ್ರದೇಶ, ಷಾಗ್‌ ಬಂದರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿತ್ತು. === ಫ್ರೆಂಚ್‌ ತನಿಖೆ === {{Wikinews2|French Space Agency CNES releases UFO files|Pilots spot 'UFOs' near the Channel Islands}}೨೦೦೭ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚರ [[ಸೆಂಟರ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿ'ಇಟ್ಯೂಡ್ಸ್ ಸ್ಪೇಷಿಯೇಲ್ಸ್‌]] (CNES) ಸಂಸ್ಥೆಯು UFO ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕುರಿತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''ಪ್ರಕಟಿಸಿತು''.<ref>[http://www.cnes-geipan.fr ಸೈಟ್‌ ಡು GEIPAN]</ref> ಫ್ರೆಂಚರ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾದ [[CNES|CNESನ]] GEPAN/SEPRA/[[GEIPAN]] (೧೯೭೭–) ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ತನಿಖೆಯಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೧೪% ಭಾಗವು ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. GEPAN/SEPRA/[[GEIPAN|GEIPANನ]] ಅಧಿಕೃತ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ತಟಸ್ಥ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸದರಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. UFOಗಳು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಆಚೆಯಿದ್ದ ನಿಜವಾದ ಹಾರುವ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು, ಅಥವಾ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿವರಣೆಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಭೂಮ್ಯತೀತ ವಸ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿರುವ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.ufoevidence.org/documents/doc2008.htm GEIPAN ನಿರ್ದೇಶಕ ವೆಸ್‌ ಸಿಲ್ಲಾರ್ಡ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ]; [http://www.ufoevidence.org/documents/doc1627.htm SEPRA ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೀನ್-ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವೆಲಾಸ್ಕೊರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳು]; [http://www.ufoevidence.org/documents/doc1626.htm ನಿರ್ದೇಶಕ ಕ್ಲಾಡ್‌ ಪೋಹರ್‌ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ 1978ರ GEPAN ವರದಿ ].</ref> ಫ್ರೆಂಚರ [[COMETA]] ಸಮಿತಿಯು (೧೯೯೬–೧೯೯೯) ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದವರು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಂತಿಮ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ CNES ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸೇನಾ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ, ವಿವರಿಸಲು ಅತಿ ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಊಹಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿವರಣೆಯನ್ನು COMETA ಸಮಿತಿಯು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು.<ref>[http://www.ufoevidence.org/newsite/files/COMETA_part1.pdf COMETA ವರದಿ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್), ಭಾಗ1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100706035943/http://www.ufoevidence.org/newsite/files/COMETA_part1.pdf |date=2010-07-06 }}; [http://www.ufoevidence.org/newsite/files/COMETA_part2.pdf COMETA ವರದಿ, ಭಾಗ2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090716113351/http://www.ufoevidence.org/newsite/files/COMETA_part2.pdf |date=2009-07-16 }}; [http://www.cufos.org/cometa.html ಗಿಲ್ಡಾಸ್‌ ಬೌರ್ಡಾಯ್ಸ್‌ ನೀಡಿರುವ COMETA ವರದಿ ಸಾರಾಂಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102101945/http://www.cufos.org/cometa.html |date=2010-01-02 }}; [http://www.cufos.org/cometa.pdf CUFOSನ ನಿದೇರ್ಶಕ ಮಾರ್ಕ್‌ ರೋಡ್‌ಘಿಯರ್ ನೀಡಿರುವ ಸಾರಾಂಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100108063006/http://www.cufos.org/cometa.pdf |date=2010-01-08 }}</ref> === ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ತನಿಖೆ === UFO ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಗಳ ಕುರಿತು UKಯು ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪದ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಇಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ತನಿಖೆಗಳ ತಿರುಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅವಗಾಹನೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. UFO ದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ, ೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯೮೭ರವರೆಗಿನ, ಎಂಟು ಕಡತಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ|ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ]] ವತಿಯಿಂದ UKಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಾಗಾರಕ್ಕೆ ೨೦೦೮ರ ಮೇ ೧೪ರಂದು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ufos UK ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಾಗಾರಗಳು]</ref> ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಾರದೆ ಇದರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಇದರ ಬಹುತೇಕ ಕಡತಗಳು ಅಂಥ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಹಾರಹಸ್ಯವೆಂಬಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ೨೦೧೨ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೨೦೦ ಕಡತಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಥ್ಯಾಚರ್‌|ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಥ್ಯಾಚರ್‌ರಂತಹ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಈ ಕಡತಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ಮನವಿಗಳು ಬಂದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾಯಿದೆ|ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾಯಿದೆಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7398108.stm UFO ದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ news.bbc.co.uk ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಕಡತಗಳು]</ref> ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ವಾಟರ್‌ಲೂ ಸೇತುವೆ|ವಾಟರ್‌ಲೂ ಸೇತುವೆಯ]] ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಯಾದರೂ ಅವು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>[https://web.archive.org/web/20080530014056/http://afp.google.com/article/ALeqM5j0OnawpQKsmDXbJAce-OI5EiUgHQ AFP ಲೇಖನ: ಬ್ರಿಟನ್ಸ್‌ 'ಸ್ಪಾಟೆಡ್' UFOಸ್‌, ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಸೇ]</ref> ೨೦೦೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ರಂದು UFO ಕುರಿತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವು ವಿವರವನ್ನು ಹೊರಗೆಡವುತ್ತಾ, ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ [[ಆಲಿಟೇಲಿಯಾ]] ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನವೊಂದು [[ಹೀಥ್ರೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಹೀಥ್ರೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು]] ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದು "[[ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ]]"ಯು ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಬಂದಿದ್ದನ್ನು ತಾವು ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಇನ್ನೇನು ಘರ್ಷಣೆ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. UFO ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಗೆದುರಾದ ಅತಿ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಎಂದು UFO ಪರಿಣಿತ ಡೇವಿಡ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7679145.stm UFO ಒಂದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿಯೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ BBC ನ್ಯೂಸ್‌ ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮಾನ]</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ UKಯ [[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಕೂಟ|ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಕೂಟವು]] ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಇದರ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯು ೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ರಹಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ UFO ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ತಪ್ಪಾದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳಂತೆ, ದೃಷ್ಟಿಭ್ರಮೆಗಳಂತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಭ್ರಾಂತಿಗಳಂತೆ ಅಥವಾ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರ ಎಂಬಂತೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಕೂಟವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. 'ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಕೃತ ಪುರಾವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ, ಈಗಾಗಲೇ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಅಂತರಿಕ್ಷದ ನಿಗೂಢ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು ಈ ಮೂಲಕ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ಸದರಿ ವರದಿಯು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೯೬ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ದ ನಡುವೆ UKಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ (MoD) UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಏರಿಯಲ್ ಫಿನಾಮಿನ ಇನ್‌ ದಿ UK ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ರೀಜನ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ವರದಿಗೆ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಕಂಡೈನ್‌]] ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯೇ UFO ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ವರದಿಯು ಹಿಂದಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ವರದಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸರಣಿ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು: "[[UAP|UAPಯ]] ಸಾವಿರಾರು ವರದಿಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವೂ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ UK ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ [[SIGINT]], [[ELINT]] ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣಾ ಮಾಪನಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯೋಜನದ ವಿಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರ [[IMINT]] ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ವರದಿಯು ಸೂಚಿಸಿತು. ವರದಿಯು ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, "UKADRನಲ್ಲಿ [UKಯ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಯಾವುದೇ UAPಯು, ಯಾವುದೇ ಚುರುಕುಬುದ್ಧಿಯ (ಭೂಮ್ಯತೀತ ಅಥವಾ ಪರದೇಶಿ) ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದ ಹಠಾತ್‌ ದಾಳಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಹಗೆತನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ೧೯೯೧ರಿಂದ ೧೯೯೪ರವರೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ UFO ವಿಭಾಗದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ [[ನಿಕ್‌ ಪೋಪ್‌]] ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ತಾನು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೮೦ %ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಗೊತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಮಾನದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ (ಸುಮಾರು ೧೫ %ನಷ್ಟು ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ), ಸುಮಾರು ೫ %ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು "ಯಾವುದೇ ರೂಢಿಗತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿದ್ದವು." ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅತೀವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಅಂದರೆ, ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಅಥವಾ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ರೆಡಾರ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಮರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೊ/ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಂಥ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮೂಲವೊಂದನ್ನೂ ಮೀರಿದ ವೇಗಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಶಲ ಚಾಲನೆಯನ್ನುಳ್ಳ, ಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಯ ವಾಹನವನ್ನು ಇವು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nickpope.net/faq.htm |title=ನಿಕ್‌ ಪೋಪ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100514064744/http://www.nickpope.net/faq.htm |url-status=dead }}</ref> ಭೂಮ್ಯತೀತ ವಿವರಣೆಯೊಂದರ ಕೊರತೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ (ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕದಿದ್ದರೂ), UFO ವಿದ್ಯಮಾನವು ಒಂದು ಅಪ್ಪಟ ನಿಜವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ನಂಬುವ ಪೋಪ್‌, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ, ಮತ್ತು ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರವಾದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಕಾಡಿನ ಘಟನೆ|ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಕಾಡಿನ ಘಟನೆಯಂತಹ]] ಕಂಗೆಡಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಮತ್ತು UFOಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ರಾಜಕೀಯಗಳನ್ನು ''ಓಪನ್ ಸ್ಕೈಸ್‌, ಕ್ಲೋಸ್ಡ್‌ ಮೈಂಡ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪೋಪ್‌ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪ್ರಕರಣಗಳು == ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಬಳಿಯಿರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ [[ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಕಾಡಿನ ಘಟನೆ]] ಮತ್ತು ಬೆಂಟ್‌ವಾಟರ್ಸ್‌ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ UFOಗಳನ್ನು ತಾವು ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ US ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೆರಡೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ೧೯೮೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, US ಮತ್ತು RAFಗಳೆರಡರ ಸೇನಾ ನೆಲೆಯ ಬಳಿ ಹಲವಾರು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ಅದು ಸಂಭವಿಸಿತು. === ಉರುಗ್ವೆಯ ತನಿಖೆ === ಉರುಗ್ವೆಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ೧೯೮೯ರಿಂದಲೂ UFO ಕುರಿತಾದ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೂ ೨೧೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ೪೦ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ (ಸುಮಾರು ೨%ನಷ್ಟು) ಮಾತ್ರವೇ ಯಾವುದೇ ರೂಢಿಗತ ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡತಗಳನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ರಹಸ್ಯಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಚೆಯಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿವರಣೆ ನೀಡದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಜೆಟ್‌ ಅಡೆತಡೆಗಳು, ಅಪಹರಣಗಳು, ಪಶು ಊನಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇಳಿದಾಣದ ಜಾಡಿನ ಭೌತಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ತನಿಖೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿರುವ ಕರ್ನಲ್ ಏರಿಯಲ್ ಸ್ಯಾಂಚೆಝ್‌ ತಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: "ಇಳಿದಾಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಆಗಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಮಾನವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಾತಾವರಣದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ, ವಿದೇಶಿ ವಾಯುಪಡೆಯೊಂದರಿಂದ ಬಂದ ವಿಮಾನದಿಂದ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತದವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರಬಹುದು. ದೂರದ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾವು ಅನ್ವೇಷಕಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಇದೂ ಸಹ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಅನ್ವೇಷಕವಾಗಿರಬಹುದು. UFO ವಿದ್ಯಮಾನವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವೊಂದನ್ನು ವಾಯುಪಡೆಯು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."<ref>[http://ovnipress.com/not/2009/06/OP20090607-ElPais-Hay40CasosOvniSinExplicacionEnUruguay.pdf 'ಎಲ್ ಪೇಸ್‌', ಮಾಂಟೆವಿಡಿಯೊ,ಉರುಗ್ವೆ, ಜೂನ್ 6, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821114436/http://ovnipress.com/not/2009/06/OP20090607-ElPais-Hay40CasosOvniSinExplicacionEnUruguay.pdf |date=2010-08-21 }}; [http://www.inexplicata.blogspot.com ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಕೊರ್ರೇಲ್ಸ್‌ರಿಂದ]</ref> === ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವರದಿಗಳು === ಎಲ್ಲಾ ಅಜ್ಞಾತ ವರದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೧ %ನಷ್ಟು<ref>{{Cite web |url=http://www.cufos.org/BB_Unknowns.html |title=ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ಅಜ್ಞಾತ ಸಂಗತಿಗಳ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2013-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130630035534/http://www.cufos.org/BB_Unknowns.html |url-status=dead }}</ref> ಭಾಗವು ಹವ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ (ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅನ್ವೇಷಕಗಳು ಅಥವಾ ಸಮೀಕ್ಷಕಗಳಂತಹುದು) ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ವಾಯುಪಡೆಯ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಕಡತಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ, ಆಗ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್‌ಗೆ ಓರ್ವ ಸಮಾಲೋಚಕನಾಗಿದ್ದ [[ಜೆ. ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌]] ಎಂಬ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ೪೫ ಒಡನಾಡಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಐವರು (ಸುಮಾರು ೧೧%ನಷ್ಟು) UFO ದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ನೀಡಿದರು. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಪೀಟರ್ ಎ. ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌]] ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಖಗೋಳ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಸ್ಟ್ರನಾಟಿಕ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಸ್ಟ್ರನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಸ್ಟ್ರನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ]] ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿದವರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೫%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಾವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರ ಕುರಿತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಮೂರು [[ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು UFO ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ [[ಕ್ಲೈಡ್‌ ಟಾಮ್‌ಬಾಗ್‌]] ಎಂಬ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, UFOಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (ETH) ಬೆಂಬಲಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ, ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದೆಯೇ ಇದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು "ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ"ರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತನಗನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದ. [[ಲಿಂಕನ್ ಲೆಪಾಝ್‌]] ಎಂಬ ಮತ್ತೋರ್ವ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿನ ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು UFOನ ಇತರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ವಾಯುಪಡೆಯ ತನಿಖೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಎರಡು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಲೆಪಾಝ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಗ್ರೀನ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಒಂದು ಬಿಲ್ಲೆಯ-ಥರದ ಆಕೃತಿಯ ಅಸಹಜ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. (ಟಾಮ್‌ಬಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಪಾಝ್‌ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ ೧೯೫೨ರ ಹೈನೆಕ್‌ನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.) ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ವಿಮಾನದ ಕಿಟಕಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಹೈನೆಕ್‌ ಸ್ವತಃ ಎರಡು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಆತನಿದ್ದ ಸದರಿ ವಿಮಾನದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಬರುವಂತಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲೆಯಂತಹ ವಸ್ತುವೊಂದರದ್ದಾಗಿದ್ದವು.<ref>ಹೈನೆಕ್‌ನ ''ದಿ UFO ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹೈನೆಕ್‌ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ೧೯೭೨, ಪುಟ ೫೨</ref> UFOನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವವನಾದ [[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಮೆಂಝೆಲ್‌]] ಸಹ ನಂತರ [[1949ರಲ್ಲಿ ಒಂದು UFO ವರದಿ|1949ರಲ್ಲಿ ಒಂದು UFO ವರದಿಯನ್ನು]] ದಾಖಲಿಸಿದ. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ, [[ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ UFO ಸ್ಟಡೀಸ್‌|ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ UFO ಸ್ಟಡೀಸ್‌ಗಾಗಿ]] (CUFOS) ಗೆರ್ಟ್‌ ಹೆಲ್ಬ್‌ ಮತ್ತು ಹೈನೆಕ್‌ರಿಂದ ವಿವಿಧ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಘಗಳ ೧೮೦೦ ಸದಸ್ಯರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. "ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಅತಿವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುವೊಂದು ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಒಡ್ಡಿರುವುದನ್ನು ನೀವೆಂದಾದರೂ ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇವರ ಪೈಕಿ ೨೪ %ನಷ್ಟು ಮಂದಿ "ಹೌದು" ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ UFO ರಿಪೋರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ([[CUFOS]]) ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಹರ್ಬ್‌/ಹೈನೆಕ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಮೇ ೨೦೦೬, ಪುಟಗಳು ೧೪–೧೬</ref> === UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ದಾಖಲೆಗಳು === ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಂದ ವಿವರ್ಗೀಕೃತ ಹಾಗೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ೪,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಟಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು ಎಂದು [[ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಲ್ಟ್‌]] ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ದಾಖಲೆಯು [[2009|2009ರ]] [[ಆಗಸ್ಟ್‌|ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://community.theblackvault.com/articles/entry/United-Kingdom-UFO-Documents |title='ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ವಾಲ್ಟ್‌', ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009 |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100228200756/http://community.theblackvault.com/articles/entry/United-Kingdom-UFO-Documents |url-status=dead }}</ref> [[ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಅರಣ್ಯ ಘಟನೆ]], [[ಬೆಳೆಯ ವರ್ತುಲಗಳು]], ಸಮಾಧಿಯೊಂದರ ಮೇಲಿನ ಒಂದು UFO ದಾಳಿ ಮತ್ತು [[ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಯ ಅಪಹರಣ]] ಸಮರ್ಥನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>[http://documents.theblackvault.com/documents/ufos/UK/aug-2009-highlights-guide.pdf 'ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ವಾಲ್ಟ್‌', ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009]</ref> == UFOಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ == {{Main|Identification studies of UFOs}} [[ಚಿತ್ರ:Fata Morgana as UFO.jpg|200px|thumb|ಖಗೋಳೀಯ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಫ್ಯಾಟಾ ಮೋರ್ಗಾನಾ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧದ ಮರೀಚಿಕೆಯು ಕೆಲವೊಂದು UFO ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳ ಚಹರೆಯನ್ನು ಫ್ಯಾಟಾ ಮೋರ್ಗಾನಾವು ವರ್ಧಿಸಬಲ್ಲದು ಅಥವಾ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು.<ref name="Offical UFO ತನಿಖೆs in France: the GEPAN/SEPRA Project"> Electromagnetic-Wave Ducting BY V. R. ESHLEMAN</ref>]] ಜಾಗರೂಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ, ಬಹುಪಾಲು UFOಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ ([[UFOಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು]] ನೋಡಿ). ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡ, UFO ವರದಿಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾದ ಮೂಲಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ: * ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ತಾರೆಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, [[ಉಲ್ಕೆ|ಉಲ್ಕೆಗಳು]], ಪುನರ್-ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ [[ಗಗನನೌಕೆ]], [[ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರ]]) * ವಿಮಾನ ([[ಅಂತರಿಕ್ಷ ಜಾಹೀರಾತು]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ವಿಮಾನ]], [[ಕ್ಷಿಪಣಿ]] [[ಉಡಾವಣೆಗಳು]]) * ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳು ([[ಹವಾಮಾನದ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳು]], ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ [[ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿ|ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳು]], ಬೃಹತ್ [[ಸಂಶೋಧನಾ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿ|ಸಂಶೋಧನಾ ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳು]]) UFO ವರದಿಗಳ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: * ವಾತಾವರಣದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಮಾನ ([[ಹಕ್ಕಿ|ಹಕ್ಕಿಗಳು]], ಅಸಹಜ [[ಮೋಡ|ಮೋಡಗಳು]], [[ಗಾಳಿಪಟ|ಗಾಳಿಪಟಗಳು]], [[ವಿಕಿರಣ ಸ್ಫೋಟಗಳು]]) * ದೀಪದ ವಿದ್ಯಮಾನ ([[ಮರೀಚಿಕೆ|ಮರೀಚಿಕೆಗಳು]], [[ಫೇಟಾ ಮೊರ್ಗಾನಾ]], [[ಮೂನ್‌ ಡಾಗ್‌|ಮೂನ್‌ ಡಾಗ್‌ಗಳು]], [[ಶೋಧಕದೀಪ|ಶೋಧಕದೀಪಗಳು]] ಮತ್ತು ಇತರ ನೆಲದೀಪಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.) * ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳು US ವಾಯುಪಡೆಗಾಗಿ [[ಬ್ಯಾಟೆಲ್ಲೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ವತಿಯಿಂದ ೧೯೫೨–೧೯೫೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ [[ಅಧ್ಯಯನ|ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು]] ಈ ವರ್ಗಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದು "ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ" ವರ್ಗವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾವು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ೩೨೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ೨೧.೫ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕರಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವುಗಳ ಪೈಕಿ ೩೩ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ರಂಜಕವಲ್ಲದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟಿತ್ತು. ([[UFOಗಳ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ|UFOಗಳ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿನ]] ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಕುಸಿತವನ್ನು ನೋಡಿ). ಗುರುತಿಸಲಾದ ೬೯ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ೩೮ %ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಉಳಿದ ೩೧ %ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು "ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ತೀರ್ಮಾನವೊಂದನ್ನು ತಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೯ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ CNES ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ನಡುವಣ ನಡೆದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ UFO ತನಿಖೆಯು (GEPAN/SEPRA/GEIPAN) ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿತು. ಅದರ ಪೈಕಿ ೧೩.೫ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಯಾವುದೇ ತರ್ಕಬದ್ದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೆ, ೪೬ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲಂಥದು ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಿಸಿದವು, ೪೧ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. [[CUFOS]] ಸಂಶೋಧಕ [[ಅಲನ್ ಹೆಂಡ್ರಿ]] ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನೇ ತಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂದರೆ, ಆತ ತನಿಖೆಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಶೇಕಡಾವಾರು ಭಾಗವು (<1 %) ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಮೋಸಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಬಹುತೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಂಜಕವಲ್ಲದ ವಿದ್ಯಮಾನದ ತಪ್ಪಾದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಅನನುಭವ ಅಥವಾ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಹೆಂಡ್ರಿ ಸೇರಿಸಿದ.<ref>[[ಅಲನ್‌ ಹೆಂಡ್ರಿ]], ''ದಿ UFO ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌: ಎ ಗೈಡ್‌ ಟು ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಗೇಟಿಂಗ್‌, ಇವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಟಿಂಗ್, ಅಂಡ್‌ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ UFO ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌'', ೧೯೭೯, ಡಬಲ್‌ಡೇ &amp; ಕಂ., ISBN ೦-೩೮೫-೧೪೩೪೮-೬</ref> ಆದರೂ, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಂಡ್ರಿಯು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಅಥವಾ [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿ|ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿಯಂತಹ]] UFO ಕುರಿತಾದ ಇತರ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ೬ %ನಿಂದ ೩೦ %ವರೆಗಿನ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದವು. ತಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ೮೮.೬ %ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ನಿಚ್ಚಳವಾದ, ರಂಜಕವಲ್ಲದ ವಿವರಣೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಹೆಂಡ್ರಿ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಅಥವಾ ಸಾಕಾಗದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದ ೨.೮ %ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ. ೭.೧ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಕೇವಲ ೧.೫ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣ ಮಾತ್ರ ಸಮಂಜಸವೆಂದು ತೋರುವ ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಅಂದುಕೊಂಡ. ಆದರೂ ಸಹ, ವರದಿಗಳ ಉಳಿದ ೮.೬ %ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಆತನಿಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. === UFO ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ === {{Listdisp}} ''ಬಗೆಹರಿಯದ'' UFO ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಲು ಹಲವಾರು ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. * [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಯು. ಕಾಂಡಾನ್‌]], ೧೯೬೮ರ ತನ್ನ [[ಕಾಂಡಾನ್ ವರದಿ|ಕಾಂಡಾನ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ]] [[ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು]] (ETH) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ. "ಕೆಲವೊಂದು UFOಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ನಾಗರಿಕತೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಥವಾ ಅತಿ ದೂರದ ತಾರೆಯೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಹವೊಂದರ ಮೇಲಿನ ಗಗನನೌಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು" ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೀಹೋ|ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೀಹೋನ]] ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದರೂ, ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕೀಹೋಗಿಂತ ಮುಂಚಿನದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ ([[ತೀರ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಿಭಾಗವನ್ನು]] ನೋಡಿ). ಗುರುತು ಸಿಗದ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಜ್ಞರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ (ETH) ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಳೆದಿವೆ, ಅಥವಾ ತಾವು ಸೇರಿದ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅಧಿಕೃತ ತೀರ್ಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>ಗುಡ್‌ (೧೯೮೮), ೨೩</ref><ref>ತಿಮೋಥಿ ಗುಡ್‌ನಲ್ಲಿ (೨೦೦೭) ನಮೂದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರ, ೧೦೬–೧೦೭, ೧೧೫; USAFE ವಿಷಯ ೧೪, TT ೧೫೨೪, (ಮಹಾ ರಹಸ್ಯ), ೧೯೪೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ವಿವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಾಗಾರಗಳು, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C.</ref><ref>[http://www.mufon.com/znews_oberth.html ಶುಸ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಎಲ್., "ಹಾರುವ ತಟ್ಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವಿಯ ಕುರಿತಾದ ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರೊ. ಹರ್ಮನ್ ಓಬರ್ತ್‌ರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು" 2002; ಅಮೆರಿಕದ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿನ ಓಬರ್ತ್‌ರ ಲೇಖನವು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಭಾನುವಾರದ ಪುರವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ''[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಸ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100103112533/http://mufon.com/znews_oberth.html |date=2010-01-03 }}, ಪುಟ AW೪</ref><ref>[http://www.rense.com/general30/inter.htm FBI FOIA ದಾಖಲೆ ಪತ್ರದ ನಕಲು]; [http://brumac.8k.com/1952YEAROFUFO/1952YEAROFUFO.html ಸುಮಾರು 1952ರ ಅವಧಿಯ ಸೇನಾ/CIA ETH ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀಯವರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿನ ಪಠ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305111034/http://brumac.8k.com/1952YEAROFUFO/1952YEAROFUFO.html |date=2010-03-05 }}</ref><ref>ಡೋಲನ್, ೧೮೯; ಗುಡ್‌, ೨೮೭, ೩೩೭; ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌, ಅಧ್ಯಾಯ. ೧೬</ref><ref>ಗುಡ್, ೩೪೭</ref><ref>ಡೇವಿಡ್‌ ಸೌಂಡರ್ಸ್‌, ''UFOಸ್‌?'' ''ಯೆಸ್‌''</ref><ref>[http://www.ufoevidence.org/documents/doc1627.htm ವೆಲಾಸ್ಕೋ ಕೋಟೆಡ್‌ ಇನ್‌ ''ಲಾ ಡಿಪೆಕ್‌ ಡು ಮಿಡಿ'', ಟೌಲೌಸ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 18, 2004]</ref> * UFOಗಳು ಇತರ ಆಯಾಮಗಳಿಂದ ಅಥವಾ [[ಸಮಾನಾಂತರ ವಿಶ್ವ|ಸಮಾನಾಂತರ ವಿಶ್ವದಿಂದ]] ಹಾಯ್ದು ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ [[ಅಂತರ ಆಯಾಮದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಅಂತರ ಆಯಾಮದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವು]] [[ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀ|ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀಯಿಂದ]]<ref name="valleedimensions">ಡೈಮೆನ್ಷನ್ಸ್‌: ಎ ಕೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆಫ್ ಏಲಿಯನ್‌ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌, [[ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀ]], [[ಬ್ಯಾಲಂಟೈನ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌]], ೧೯೮೯. ISBN ೦-೩೪೫-೩೬೦೦೨-೮</ref> ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಅವನಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿತ್ತು. * UFO ವರದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುವ [[ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ]] ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ಅಂತರ ಆಯಾಮದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರವಾಗಿರುವ [[ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ/ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ/ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ]] ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. * ಮಾನಸಿಕ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಜನರು ತಮಗೆ UFO ಕುರಿತಾದ ಅನುಭವಗಳಾದವು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ [[ಮನಸ್ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]. * [[ದುಂಡು ಮಿಂಚು]] ಅಥವಾ [[ಅತಿಮಾನುಷ ಜೀವಿ|ಅತಿಮಾನುಷ ಜೀವಿಗಳಂತಹ]], ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು UFOಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ.<ref>ವಾತಾವರಣದ ಸುಳಿಯೊಂದರೊಳಗೆ ಇಂಧನವೊಂದರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ) ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ದಹನದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು UFOಗಳ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಕಂಡುಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪೀಟರ್ ಎಫ್. ಕೋಲ್‌ಮನ್‌ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವನ್ನು ನೋಡಿ: ''ವೆದರ್‌'', ಪುಟ ೩೧, ೧೯೯೩; ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೊರೇಷನ್'', ೨೦೦೬, ಸಂಪುಟ ೨೦, ಪುಟಗಳು ೨೧೫–೨೩೮, ಮತ್ತು ಅವನ ಪುಸ್ತಕ ''ಗ್ರೇಟ್‌ ಬಾಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಫೈರ್‌- ಎ ಯೂನಿಪೈಡ್‌ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಬಾಲ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್, UFOಸ್, ಟಂಗಸ್ಕ ಅಂಡ್‌ ಅದರ್ ಅನಾಮಲಸ್‌ ಲೈಟ್ಸ್‌'', ಫೈರ್‌ಶೈನ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌</ref> * ಭೂಕಂಪದ ನ್ಯೂನತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪದ ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿನ ಎಳೆತಗಳಿಂದಾಗಿ UFOಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಣಿಸಿರುವಂತೆ ಮಿಥ್ಯಾದರ್ಶನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ [[ಭೂಕಂಪ ಜ್ವಾಲೆಗಳ]]/[[ರಾಚನಿಕ ಎಳೆತದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]. * UFOಗಳು [[ಸೇನೆಯ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು]]; ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಮಹಾ-ರಹಸ್ಯದ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ವಿಮಾನಗಳು ಎಂಬ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ.<ref>{{cite video |people=[[Nick Cook|Cook, Nick]] (Narrator and Writer) |title=[[An Alien History of Planet Earth]] |year2=೨೦೦೬ |publisher=[[History Channel]]}}</ref> == ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ == ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ದೃಶ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಪರೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ವರದಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸೇನೆಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ ([[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]], [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ಸಮಿತಿ]], ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರ್ಕಾರದ [[GEPAN/SEPRA]], ಮತ್ತು ಉರುಗ್ವೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ವಾಯುಪಡೆ ಅಧ್ಯಯನ ಇವಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ). ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ವಿವಿಧ ಖಾಸಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಿಂದಲೂ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[CUFOS|CUFOSನಲ್ಲಿ]] [[ಜೆ. ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌|ಜೆ. ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌ರ]] ಓರ್ವ ಆಶ್ರಿತನಾಗಿರುವ ಟೆಡ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧಕ UFO ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ೩೨೦೦ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗಳ ಅಥವಾ ಸನಿಹದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿವೆ. ಇಂಥ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮರ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಗಾದ ಹಾನಿ, ವಾಹನದ ಹಾನಿ, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು, ವಿಕಿರಣ, ಹಲವು ವಿಧದ ಶಿಲ್ಕುಗಳು, ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳು, ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಕುಸಿತ, ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕಸ್ಥಿತಿಯಂಥ ವಿಷಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ufophysical.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1&Itemid=26 |title=ಜಾಡಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ಟೆಡ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ನ ಸಾರಾಂಶ & ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು. |access-date=2024-10-03 |archive-date=2019-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108205651/http://www.ufophysical.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1&Itemid=26 |url-status=dead }}</ref> ಇಂಥ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ [[ಮೂಲ|ಮೂಲವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ೧೯೬೪ರ [[ಲೊನ್ನೀ ಝಮೊರಾ]] ಸೊಕೊರ್ರೊ, N.M. ಪ್ರಕರಣ, ೧೯೬೭ರ ಕೆನಡಾದ [[ಫಾಲ್ಕನ್ ಸರೋವರದ ಪ್ರಕರಣ]], ಮತ್ತು ೧೯೮೧ರ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರ್ಕಾರದ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌-ಎನ್-ಪ್ರಾವೆನ್ಸ್‌ ಪ್ರಕರಣ]] ಇವು ಅಂತಹ ಒಂದಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://www.ufoevidence.org/documents/doc201.htm ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ]</ref> ೧೯೯೮ರ ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌ UFO ಸಮಿತಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ವರ್ಗಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.ufoevidence.org/documents/doc535.htm ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ &amp; ಸಾರಾಂಶ]; [http://www.scientificexploration.org/journal/jse_12_2_sturrock.pdf ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಟರ್ರಾಕ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107163656/http://www.scientificexploration.org/journal/jse_12_2_sturrock.pdf |date=2010-01-07 }}; [http://www.ufoevidence.org/topics/sturrockpanel.htm ಸ್ಟರ್ರಾಕ್‌ ಸಮಿತಿಗೆ ಇತರ ಕೊಂಡಿಗಳು]</ref> * [[ರೇಡಾರ್]] ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ: ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಗೋಪುರದ ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಏಕಕಾಲಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಅಂತಃಛೇದಗಳನ್ನು ಇವು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ೧೯೮೯ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದ, ಬೃಹತ್ತಾದ, ಸದ್ದುಮಾಡದ, ಕೆಳ-ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ [[ಕಪ್ಪು ತ್ರಿಕೋನ|ಕಪ್ಪು ತ್ರಿಕೋನಗಳ]] (ಬ್ಲಾಕ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ಸ್) ಸಮೂಹ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. [[NATO|NATOದ]] ಅನೇಕ ರೇಡಾರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಜೆಟ್‌ ಅಂತಃಛೇದಕಗಳು ಇವುಗಳ ಜಾಡನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದವು, ಹಾಗೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಸೇನೆಯು ಇದರ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತ್ತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ರೂಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು).<ref>[http://www.caelestia.be/article05b.html ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು]</ref> ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದ [[JAL]] ೧೬೨೮ ಪ್ರಕರಣವು, ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಕುರಿತು [[FAA]] ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿತು.<ref>[http://www.ufoevidence.org/topics/JALalaska.htm JAL 1628 ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡಿಗಳು]</ref> * ಸ್ಥಿರ ಚಿತ್ರಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಹಾಗೂ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ರೂಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.<ref>{{Cite web |url=http://ufos.about.com/od/visualproofphotosvideo/ig/UFO-Photographs-2006/colombia042206.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-21 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324000152/http://ufos.about.com/od/visualproofphotosvideo/ig/UFO-Photographs-2006/colombia042206.htm |url-status=dead }}</ref> * UFOಗಳ ಇಳಿದಾಣದ ಅಥವಾ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯ ಭೌತಿಕ ಜಾಡಿನ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು: ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಗುರುತುಗಳು, ಸುಟ್ಟಿರುವ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಶುಷ್ಕಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಣ್ಣು, ಸುಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹರಿದುಹೋದ ಎಲೆಗಳು, ಕಾಂತೀಯ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು{{Specify|date=February 2009}}, ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ವಿಕಿರಣ ಮಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಲೋಹಗಳ ಕುರುಹುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. (ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ: USAF [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಪ್ರಕರಣಗಳ [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಹೈಟ್‌ 611 UFO ಘಟನೆ]] ಅಥವಾ ೧೯೬೪ರ [[ಲೋನ್ನೀ ಝಮೋರಾ|ಲೋನ್ನೀ ಝಮೋರಾದ]] [[ಸೊಕೊರ್ರೊ]]). ೧೯೮೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ [[USAF]] [[ರೆಂಡೆಲ್‌ಶಾಮ್‌ ಅರಣ್ಯ ಘಟನೆ]]. ಇದಾದ ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ೧೯೮೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌-ಎನ್-ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಅಂದಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ UFO-ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[GEPAN]] ಇದರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿತು. ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಬೇರುಗಳ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ೧೯೫೨ರ CE೨ ಎಂಬ ಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಜೆ. ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌]] ವಿವರಿಸಿದ.<ref>http://www.nicap.org/rufo/rufo-೧೩.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ruppelt‌, ''ದಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆನ್ ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್'', ಅಧ್ಯಾಯ ೧೩</ref> * ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಬೊಬ್ಬೆಗಳು ಹಾಗೂ ದದ್ದುಗುಳ್ಳೆಗಳು, [[ಕಾರ್ನಿಯಾ|ಕಾರ್ನಿಯಾದ]] (ಶುಕ್ಲಪಟಲದ) ಬೊಬ್ಬೆಗಳು, ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಯಾಶ್-ಲ್ಯಾಂಡ್ರಮ್ ಘಟನೆ|ಕ್ಯಾಶ್-ಲ್ಯಾಂಡ್ರಮ್ ಘಟನೆಯಂತಹ]] [[ವಿಕಿರಣ ವಿಷಕಾರಿತ್ವ|ವಿಕಿರಣ ವಿಷಕಾರಿತ್ವವನ್ನು]] ತೋರಿಕೆಗೆ ಹೋಲುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ವೆನಿಝುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಘಟನೆಯು [[ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nuforc.org/GNSciAm.html |title=NUFORC ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ 1886ರ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖನ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100927144059/http://nuforc.org/GNSciAm.html |url-status=dead }}</ref> * ಪ್ರಾಣಿ/[[ದನದ ಊನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ|ದನದ ಊನಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ]] ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಸಹ UFO ವಿದ್ಯಮಾನದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>http://www.rense.com/general66/lumb.htm</ref> * ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಜೈವಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ವರ್ಧನೆ ಅಥವಾ ಕುಸಿತ, ಬೀಜಗಳ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಗೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಭಾರೀ ಊತ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಭೌತಿಕ ಜಾಡಿನ ಪ್ರಕರಣ ಅಥವಾ [[ಬೆಳೆ ವರ್ತುಲ|ಬೆಳೆ ವರ್ತುಲಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ).<ref>{{Cite web |url=http://www.controversial-science.com/current/cc-hypothesis-comparison.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-21 |archive-date=2009-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916033000/http://www.controversial-science.com/current/cc-hypothesis-comparison.htm |url-status=dead }}</ref> * [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯತಿಕರಣ|ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯತಿಕರಣದ]] (EM) ಪರಿಣಾಮಗಳು: [[CIA]] ಮತ್ತು [[DIA|DIAಗಳ]] ವರ್ಗೀಕೃತ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿರುವ, [[ಟೆಹ್ರಾನ್‌]] ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[1976ರ ಸೇನಾ ಪ್ರಕರಣ|1976ರ ಸೇನಾ ಪ್ರಕರಣವೊಂದು]] ಒಂದಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. [[F-4 ಫ್ಯಾಂಟಮ್ II]] ಜೆಟ್‌ ಅಂತಃಛೇದಕವೊಂದು UFOಗಳಲ್ಲೊಂದರ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಹಾರಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಬಹುವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪರ್ಕದ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ರೇಡಾರ್/ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಪ್ರಕರಣವೂ ಆಗಿತ್ತು.<ref>ಫಾಸೆಟ್‌ &amp; ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್‌, ೮೧–೮೯; ಗುಡ್, ೩೧೮–೩೨೨, ೪೯೭–೫೦೨</ref> * ದೂರ ವಿಕಿರಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ: ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಅಲಾಮೊಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ]] ಮತ್ತು [[ಓಕ್‌ ರಿಜ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ|ಓಕ್‌ ರಿಜ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು [[FBI]] ಮತ್ತು [[CIA]] ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಡ್‌ ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ ಕೂಡ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ವರದಿಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://ufologie.net/books/ruppeltbook15.htm ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌, ಅಧ್ಯಾಯ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115034112/http://ufologie.net/books/ruppeltbook15.htm |date=2010-01-15 }}[http://ufologie.net/books/ruppeltbook15.htm 15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115034112/http://ufologie.net/books/ruppeltbook15.htm |date=2010-01-15 }}</ref> * ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತು [[ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿ|ಕಾಂಡಾನ್‌ ವರದಿಯಲ್ಲಿ]] ಹಾಗೂ ಇತರರಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ನ [[ಉಬಟುಬಾ|ಉಬಟುಬಾದಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬಂದ [[ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ]] ತುಣುಕುಗಳಂಥ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳು. ೧೯೬೪ರ ಸೊಕೊರ್ರೊ/[[ಲೊನ್ನೀ ಝಮೊರಾ]] ಘಟನೆಯೂ ಸಹ ಲೋಹದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ನಾಸಾ]] ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ.<ref>ಗುಡ್ (೧೯೮೮), ೩೭೧–೩೭೩; ರೇ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, ''ಸೊಕೊರ್ರೊ 'ಸಾಸರ್' ಇನ ಎ ಪೆಂಟಗನ್ ಪ್ಯಾಂಟ್ರಿ'', ೧೯೭೬, ೧೧೨–೧೫೪</ref> ಬಾಬ್‌ ವೈಟ್‌ನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ, "ದಿ ಬಾಬ್‌ ವೈಟ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌" ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ, ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವೊಂದು ಇದಕ್ಕಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, UFO ಹಂಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ TV ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=KL8lRBryGco</ref> * [[ಊದುವ ಜೇಡ|ಊದುವ ಜೇಡಗಳಿಂದ]] ಬಂದ ಗೂಡುಗಳು ಅಥವಾ [[ಹೊಟ್ಟು]] ಎಂಬಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ವಿವರಿಸಲಾಗಿರುವ [[ಏಂಜಲ್ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಏಂಜಲ್ ಹುಲ್ಲು]].<ref>http://english.pravda.ru/science/mysteries/30-05-2007/92473-angel_hair-0</ref> === ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲತತ್ವದ ಆವಿಷ್ಕಾರ === UFOಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಾಹನಗಳು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಾಕ್ಷಿಗಳ ವರದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೆರಡರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ UFOಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ [[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ]] [[ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು]] ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. [[NASA|NASAದಲ್ಲಿ]] ಈ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪರಮಾಣು ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ ಎಂಬಾತ ''ಯುಫಾಲಜಿ'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ,<ref>[http://www.nicap.org/rufo/contents.htm ಆನ್‌ಲೈನ್‌]</ref> [[NACA]]/[[ನಾಸಾ]] ಎಂಜಿನಿಯರ್ [[ಪಾಲ್‌ ಆರ್. ಹಿಲ್]] ಎಂಬಾತ ''ಅನ್‌ಕನ್ವೆನ್ಷನಲ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪಥನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಹರ್ಮನ್‌ ಓಬರ್ತ್‌]]<ref>{{Cite web |url=http://www.mufon.com/znews_oberth.html |title=UFOಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಓಬರ್ತ್‌ರ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103112533/http://mufon.com/znews_oberth.html |url-status=dead }}</ref> ಇವರೇ ಮೊದಲಾದವರು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಶಬ್ದಸ್ಫೋಟ|ಶಬ್ದಸ್ಫೋಟವೊಂದನ್ನು]] ಸೃಷ್ಟಿಸದೆಯೇ UFOಗಳು [[ಶಬ್ದಾತೀತ]] ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌, ಹಿಲ್‌, ಮತ್ತು ಓಬರ್ತ್‌ರವರು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. [[ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಂಗದ ಅಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲ|ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಂಗದ ಅಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲವು]] (ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ) ಸದರಿ ನೌಕೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಓಬರ್ತ್‌ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು, ಮುನ್ನೂಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ವಾಸಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಇನ್ನೂ ಅಜ್ಞಾತವಾಗೇ ಇರುವ [[ಗುರುತ್ವ-ವಿರೋಧಿ]] ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು UFOಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ಇಬ್ಬರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೀಹೋ]] ೧೯೫೫ರ ತನ್ನ ''ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್ ಕನ್‌ಸ್ಪಿರಸಿ'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ, ಮುನ್ನೂಕುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣದ ವಾಯು ಹರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಓಬರ್ತ್‌ ಮಂಡಿಸಿದ ಗುರುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ''ibid''.</ref> == UFOಗಳ ಅಧ್ಯಯನ == {{Main|Ufology}} [[ಯೂಫಾಲಜಿ]] ಅಥವಾ UFOಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬುದು UFO ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರ ಸಾಂಘಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು [[ನವೀನ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಅಥವಾ ಹೊಸಶಬ್ದ. === UFO ಸಂಶೋಧಕರು === {{Main|List of Ufologists}} === UFO ಸಂಘಟನೆಗಳು === {{Main|UFO organizations}} === UFO ವರ್ಗೀಕರಣ === {{Unreferenced section|date=March 2009}} ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಯೂಫೋತಜ್ಞರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: * [[ತಟ್ಟೆ]], ಆಟದ-ಬುಗುರಿ, ಅಥವಾ ಬಿಲ್ಲೆಯ-ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ "ನೌಕೆ". ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣಗೋಚರ ಮುನ್ನೂಕುವಿಕೆಯು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. (ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ) * [[ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಬೃಹತ್ "ನೌಕೆ" ಅಥವಾ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿ]]: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. * ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚುಟ್ಟದ-ಆಕಾರದ "ನೌಕೆ"; (ಉಲ್ಕೆಯ ಬೆಂಕಿಯುಂಡೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಆದರೆ ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ). * ಇತರ ವರ್ಗಗಳು: ಬಾಣದ ತುದಿಯ ಆಕಾರದವುಗಳು, (ಸಮಬಾಹು) ತ್ರಿಕೋನಗಳು, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರ, ಬೂಮರಾಂಗುಗಳು, ಗೋಳಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿರುವವು), ಗುಮ್ಮಟಗಳು, ವಜ್ರಕಾರಗಳು, ಆಕಾರರಹಿತ ಕಪ್ಪು ಪುಂಜಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆಗಳು, ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ದಿಂಡುಗಳು, ಶಿಷ್ಟ "ದೀಪಗಳು". UFOನ ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: [[ಜೆ. ಅಲನ್ ಹೈನೆಕ್‌]] ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಹೈನೆಕ್ ಪದ್ಧತಿ]], ಮತ್ತು [[ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀ]] ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ವಲ್ಲೀ ಪದ್ಧತಿ]]. ವೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಅದರ ಬಾಹ್ಯರೂಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೈನೆಕ್ ಪದ್ಧತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, "ಕ್ಲೋಸ್‌ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್‌" (ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪಿಲ್‌ಬರ್ಗ್‌]] "ಕ್ಲೋಸ್‌ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಥರ್ಡ್‌ ಕೈಂಡ್‌" ಎಂಬ ತಮ್ಮ UFO ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಪದದಿಂದಲೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು) ವಿಧವಾಗಿ ಅದು ಮರುವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀಯ ಪದ್ಧತಿಯು UFOಗಳನ್ನು ಐದು ವಿಸ್ತೃತ ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಧವೂ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಉಪ-ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಆಯಾ ವಿಧದ ಅನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. == ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳು == {{Main|UFO conspiracy theory}} UFOಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುದೀರ್ಘವಾದ [[ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳ]] ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಬಂಧಿತ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನ್ಯಲೋಕದ ಜೀವಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುತ್ತಿವೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗೆ ಹಲವಾರು ಮುಖ ಅಥವಾ ರೂಪಾಂತರಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಂದು ಏಕನಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಇತರ ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ಇಂಥ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು U.S. ಸರ್ಕಾರವು ತಡೆಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು ಎಂದು ೮೦ %ನಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು U.S.ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಒಂದು ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>bNet (CBS ಇಂಟರಾಕ್ಟೀವ್ Inc.), "UFOಗಳು &amp; ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದೆಯೇ?; ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆ ರೀತಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೊಸ ರೋಪರ್ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತದೆ," [https://web.archive.org/web/20151106101614/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_2002_Oct_15/ai_92843602] ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು.</ref><ref name="cnn97">[http://www.cnn.com/US/9706/15/ufo.poll/index.html ಸಮೀಕ್ಷೆ‌: ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅರಿವನ್ನು U.S. ಸರ್ಕಾರ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದೆ], [[CNN]]/[[TIME]], ೧೯೯೭ರ ಜೂನ್‌ ೧೫.</ref> ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ಇಂಥ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಥಾ ಕೆಲವರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳಾದ [[ಗೋರ್ಡಾನ್ ಕೂಪರ್]] ಮತ್ತು [[ಎಡ್ಗರ್ ಮಿಚೆಲ್‌]], ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ [[ಬ್ಯಾರಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್]], ವೈಸ್‌ ಅಡ್ಮಿರಲ್ [[ರೋಸ್ಕೋ ಎಚ್. ಹಿಲ್ಲೆನ್‌ಕೊಟ್ಟರ್‌]] ([[CIA|CIAನ]] ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕ), [[ಲಾರ್ಡ್‌ ಹಿಲ್‌-ನಾರ್ಟನ್]] (ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು [[NATO]] ಮುಖ್ಯಸ್ಥ), ಹಲವಾರು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಣಿತರು, ಮತ್ತು [[ವೆಸ್‌ ಸಿಲ್ಲಾರ್ಡ್‌]](ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[CNES|CNESನ]] ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ UFO ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[GEIPAN|GEIPANನ]] ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶಕ)ರಿಂದ ರೂಪಿತಗೊಂಡ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ [[COMETA ವರದಿ]].<ref>[http://www.cnes-geipan.fr/ Groupe d'Etudes et d'Informations sur les Phénomènes Aérospatiaux Non identifiés]</ref> ಮಾನವನ ಎಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಬಹುತೇಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೇಲೆಯೇ ಆಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಒಂದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಲೇಖಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು]] ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ನೋಡಿ. === ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದ ಆಪಾದನೆಗಳು === UFO ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆಯ ಆಪಾದನೆಗಳು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿರಬಹುದು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಿರಬಹುದು/ಮರೆಮಾಚಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪಿತೂರಿಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಗಳೂ ಸಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ([[ಮೆನ್ ಇನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್]], [[ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ವರದಿ|ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ವರದಿಗಳನ್ನೂ]] ನೋಡಿ.) == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳು == * [[ಮೌರಿ ದ್ವೀಪದ ಘಟನೆ]] * ಭೂಮ್ಯತೀತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ವಿಸ್ತೃತ ಪತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಘಟನೆ. [[ಉಮ್ಮೊ]] ಪ್ರಸಂಗ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಘಟನೆ ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡೇಪಕ್ಷ ೧೦೦೦ ಪುಟಗಳಷ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತೆಗೆ ಸಿಗದ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವೇ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦ ಪುಟಗಳಷ್ಟಿರಬಹುದು. ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಜೋಸ್‌ ಲೂಯಿಸ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಪೆನಾ ಎಂಬಾತ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವುದಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿಗೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.paranoiamagazine.com/ufocults.html |title=PARANOIA – ಪೀಪಲ್ ಆರ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್: ಅನ್‌ಯೂಷುಯಲ್ UFO ಕಲ್ಟ್ಸ್‌ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2007-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070331185846/http://www.paranoiamagazine.com/ufocults.html |url-status=dead }}</ref> ಸವಾಲೆಸೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಹುತೇಕ ಜನ{{Who|date=December 2008}} ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಆಡಮ್ಸ್‌ಕಿ]] ಎಂಬಾತ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಸನಿಹದ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ದೂರಸಂವೇದನದ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಾನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ ಆಕಾಶನೌಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಚಂದ್ರನ ದೂರದ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಖೋಟಾ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೆ, ಚಂದ್ರನ ದೂರದ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಮೇಲೆ ನಗರಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತಗಳಿದ್ದವು ಎಂದೂ ಸಹ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ನಕಲು ಮಾಡುವವರ ಪೈಕಿ [[ಸೆಡ್ರಿಕ್ ಅಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ತೋರಿಕೆಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿದ್ದ. * ೧೯೮೭/೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ [[ಫ್ಲೋರಿಡಾ|ಫ್ಲೋರಿಡಾದ]] [[ಗಲ್ಫ್ ಬ್ರೀಝ್‌]] ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಎಡ್‌ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌]] ಎಂಬುವವ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಎಸಗಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸಮೀಪ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ UFO ಹಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುದಾಗಿ ಮೊದಲು ವಾದಿಸಿದ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌, ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ UFO ಮತ್ತು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿ, ತನ್ನ ನಾಯಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ ಮನೆಯ ಹಿಂಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದವು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ. ಸದರಿ ನೌಕೆಯ ಹಲವಾರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದರ ಜೊತೆಯಿದ್ದ ಜೀವಿಯ ಒಂದೂ ಚಿತ್ರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌ ಕುಟುಂಬವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಡಗಿಸಿಡಲಾಗಿದ್ದ UFO ಒಂದರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದ ನೌಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾದ ಮಾದರಿಯ ಕುರಿತು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಪೆನ್ಸಕೋಲ]] ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೆಳೆಯುವವರು ಅಥವಾ ಸಂದೇಹಿಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದರು. ಕೆಲವೊಂದು ತನಿಖೆಗಾರರು{{Who|date=December 2008}} ಇಂಥ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಈಗ ಒಂದು ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆರು ಕಂತುಗಳ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಕಿರುಸರಣಿ ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕದ ವ್ಯವಹಾರವು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ವಾಲ್ಟರ್‌ ಮೇಲೆರಗಿದವು. * [[ವಾರನ್ ವಿಲಿಯಂ (ಬಿಲ್ಲಿ) ಸ್ಮಿತ್]], ಓರ್ವ ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web |title=Warren Smith: UFO Investigator" |url=http://www.middlecoastpublishing.com/ufo/warrenbillysmith.htm |accessdate=2008-06-15 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618051532/http://www.middlecoastpublishing.com/ufo/warrenbillysmith.htm |url-status=dead }}</ref> ಎಡ್‌ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌ ತೆಗೆದಿರುವ ಗಲ್ಫ್‌ ಬ್ರೀಝ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಕೀಟಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀ|ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀಎಂಬ]] ಯೂಫೋತಜ್ಞನು, ಓರ್ವ ನೌಕಾ ದ್ಯುತಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಹಲವಾರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ.<ref>http://www.ufologie.net/htm/picgbr.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100423062012/http://www.ufologie.net/htm/picgbr.htm |date=2010-04-23 }} ಎಡ್‌ ವಾಲ್ಟರ್‌ನ ಕೆಲವೊಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು</ref> ಗಲ್ಫ್‌ ಬ್ರೀಝ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕೆಲವೊಂದು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸ್ವತಃ ತಾನೂ ಇರುವುದಾಗಿ ಮಕಾಬೀ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>http://brumac.8k.com/GulfBreeze/Bubba/GBBUBBA.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615030652/http://brumac.8k.com/GulfBreeze/Bubba/GBBUBBA.html |date=2013-06-15 }} "ಬಬ್ಬಾ" ಉಷ್ಣ ಮಂದಮಾರುತದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಕ್ಕಾಬೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ UFOಗಳು == {{Main|UFOs in Fiction}} ಕಳೆದ ೬೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ UFOಗಳು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. [[ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ|ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹಗಳು]] ವ್ಯಾಪಕ ಮಾನ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ UFOಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡಾ ೯೫ರಷ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಾವು UFOಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಳ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ, [[US ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಜೆರಾಲ್ಡ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌]] [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ಶ್ವೇತ ಭವನದಿಂದ]] ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕುರಿತು ಕೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ ೯೨ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. UFOಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ [[ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರವು]] ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ ೭೧ರಷ್ಟು ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು ಎಂದು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು [[ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ|ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು]] (ಬುಲ್ಲರ್ಡ್‌, ೧೪೧) ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. [[ಸೈ ಫೈ ಚಾನೆಲ್‌|ಸೈ ಫೈ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ]] ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ [[ರೋಪರ್ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ|ರೋಪರ್ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು]] ಇದೇ ಥರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡರೂ, UFOಗಳು ಭೂಮ್ಯತೀತ ನೌಕೆಯೆಂದೇ ನಂಬಿರುವುದಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೫೬ರಷ್ಟು ಮಂದಿ UFOಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ನೌಕೆಗಳೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರೆ, ಶೇಕಡ ೪೮ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದವು ಎಂದೇ ನಂಬಿದ್ದರು. UFOಗಳ ಅಥವಾ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವಿಯ ಕುರಿತು ತನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರವು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೭೦ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.scifi.com/ufo/roper/ |title=The Roper Poll |work=Ufology Resource Center |publisher=[[SciFi.com]] |month=September |year=೨೦೦೨ |accessdate=೨೦೦೬-೦೮-೧೯ |archive-date=2009-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090524145857/http://www.scifi.com/ufo/roper/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.freedomofinfo.org/national_poll.html |title=CFI – ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಪುಟ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100731074330/http://www.freedomofinfo.org/national_poll.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mufon.com/fastfacts.htm |title=ಮ್ಯುಚುಯಲ್ UFO ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ |access-date=2009-12-21 |archive-date=2008-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430100715/http://www.mufon.com/fastfacts.htm |url-status=dead }}</ref> ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ, ಮಣ್ಣಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ ನೌಕೆಯು, UFO ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆ ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಭಾವವಾಗಿದೆ. ''[[ಫರ್ಬಿಡನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಸ್ಟ್ರಾಟ್‌ಶಿಪ್ C-57D]] ಎಂಬ ಮಣ್ಣಿನ ಗಗನನೌಕೆ, ''[[ಲಾಸ್ಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಪೇಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಜುಪಿಟರ್ ಟು]], ಮತ್ತು ''[[ಸ್ಟಾರ್‌ ಟ್ರೆಕ್‌]]'' ನಲ್ಲಿನ [[USS ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್‌|USS ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್‌ನ]] ಸಾಸರ್ ವಿಭಾಗ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು UFOಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಅದ್ಭುತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆರ್ಮಾಂಡೋ ಸೈಮನ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಹೇನ್ಸ್‌ನ ಪುಸ್ತಕವಾದ ''UFO ಫಿನಾಮಿನ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಆತ ನೀಡಿರುವ ಬರಹವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬಹುದು. === ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆ === * [[ಪ್ರಮುಖ UFO ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪ್ರಮುಖ UFO ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು]] ನೋಡಿ ==ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ== *[https://timesofindia.indiatimes.com/world/us/wow-what-is-that-us-navy-pilots-report-unexplained-flying-objects/articleshow/69524844.cms ‘Wow, what is that?’ US Navy pilots report..\ May 27, 2019]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == {| |- | * [[ಅಪಹರಣ ವಿದ್ಯಮಾನ]] * [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು]] * [[ಏರಿಯಾ 51]] * [[ಕಪ್ಪು ತ್ರಿಕೋನ (UFO)]] * [[ಬಾಬ್‌ ಲೇಜರ್‌]] * [[ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ವರದಿ]] * [[2006ರ ಚಿಕಾಗೋ ಒ'ಹೇರ್ UFO ದೃಶ್ಯ]] * [[ಕೋಸ್ಟ್ ಟು ಕೋಸ್ಟ್ AM]] | * [[ಕಾಂಡಾನ್ ವರದಿ]] * [[ಸಂಪರ್ಕಶಾಲಿಗಳು]] * [[ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಯೋಜನೆ]] * [[ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವನ]] * [[ಫೂ ಫೈಟರ್‌]] * [[ಗ್ರೇಸ್‌]] * [[ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ವಲ್ಲೀ]] * [[ಜಾನ್‌ ಕೀಲ್]] | * [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್‌]] * [[ಕೋಡಿಯಾಕ್ ದ್ವೀಪ UFO, 2007]] * [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] * [[ಮೆನ್ ಇನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್]] * [[ಮ್ಯುಚುಯಲ್ UFO ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌]] * [[ರಾಲ್ಫ್‌ ಹಾರ್ಟನ್‌ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಅಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆ]] * [[ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ ಸಮಿತಿ]] * [[ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಯ ದಂಡ (ಗುಪ್ತಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)]] | * [[ರೋಸ್‌ವೆಲ್ UFO ಘಟನೆ]] * [[ಸ್ಟಾಂಟನ್ ಟಿ. ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌]] * [[ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ UFOಗಳು]] * [[UFO ಧರ್ಮ]] * [[ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರು]] * [[ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ವಸ್ತು]] * [[ವ್ಯಾಲೆಂಟಿಕ್ ಕಾಣೆಯಾಗುವಿಕೆ]] * [[ವೆಸ್ಟ್‌ಹಾಲ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ UFO]] * [[ವಿಶ್ವ UFO ದಿನ]] |} == ಆಕರಗಳು == === ಸಾಮಾನ್ಯ === {{refbegin}} * [[ಥಾಮಸ್ ಇ. ಬುಲ್ಲಾರ್ಡ್‌]], "UFOಸ್, ದಿ ಮಿಲಿಟರಿ, ಅಂಡ್‌ ದಿ ಅರ್ಲಿ ಕೋಲ್ಡ್‌ ವಾರ್ ಎರಾ"ದಲ್ಲಿನ "UFOಸ್: ಲಾಸ್ಟ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಥ್ಸ್‌", ಪುಟಗಳು ೧೪೧–೧೯೧, "UFOಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಬ್‌ಡಕ್ಷನ್ಸ್‌: ಛಾಲೆಂಜಿಂಗ್ ದಿ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್‌ ಆಫ್ ನಾಲೆಜ್‌"ನಲ್ಲಿನ ಪುಟಗಳು ೮೨–೧೨೧ ಡೇವಿಡ್ ಎಂ. ಜಾಕೋಬ್ಸ್‌, ಸಂಪಾದಕ; ೨೦೦೦, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್‌ ಕಾನ್‌ಸಾಸ್‌, ISBN ೦-೭೦೦೬-೧೦೩೨-೪ * [[ಜೆರೋಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌]], ''ದಿ UFO ಬುಕ್‌: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ದಿ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್'', ೧೯೯೮, ವಿಸಿಬಲ್ ಇಂಕ್ ಪ್ರೆಸ್, ISBN ೧-೫೭೮೫೯-೦೨೯-೯. ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು UFO ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅತಿ ವಿವರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉತ್ತಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. * {{cite journal |author=J. Deardorff, B. Haisch, B. Maccabee, [[Harold E. Puthoff]] |title=Inflation-Theory Implications for Extraterrestrial Visitation |journal=[[Journal of the British Interplanetary Society]] |year=೨೦೦೫ |volume=೫೮ |pages=೪೩–೫೦ |url=http://www.ufoskeptic.org/JBIS.pdf |access-date=2009-12-21 |archive-date=2006-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510020812/http://www.ufoskeptic.org/ |url-status=dead }} * ಕ್ಯುರ್ರನ್, ಡೊಗ್ಲಸ್. ''ಇನ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್: ಫೋಕ್‌ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಔಟರ್ ಸ್ಪೇಸ್''. (ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ), ಅಬ್ಬೆವಿಲ್ಲೆ ಪ್ರೆಸ್‌, ೨೦೦೧. ISBN ೦-೭೮೯೨-೦೭೦೮-೭. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಮಕಾಲೀನ UFO ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಂವೇದನಾರಹಿತವಾದ ಆದರೆ ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಾದ ಉಪಚಾರ. ಇದರಲ್ಲಿ "ಸಂಪರ್ಕಶಾಲಿ ಪಂಥಗಳು" ಎಂಬ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. ತನ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಟೇಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಲೇಖಕ, ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಹಾಲ್‌, ರಿಚರ್ಡ್‌ ಎಚ್‌., ಸಂಪಾದಕ. ''ದಿ UFO ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌: ಸಂಪುಟ ೧''. ೧೯೬೪, [[NICAP]], ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಟಣೆ ೧೯೯೭, ಬಾರ್ನ್ಸ್‌ & ನೋಬಲ್ ಬುಕ್ಸ್‌, ISBN ೦-೭೬೦೭-೦೬೨೭-೧. ಒಟ್ಟು ೫೦೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕದ ೭೪೬ NICAP ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸುಸಂಘಟಿತ, ಸಮಗ್ರ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ— ಒಂದು ಮೇರುಕೃತಿ. * ಹಾಲ್, ರಿಚರ್ಡ್‌ ಎಚ್‌. ''ದಿ UFO ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌: ಎ ಥರ್ಟಿ-ಇಯರ್ ರಿಪೋರ್ಟ್‌''. ಸ್ಕೇರ್‌ಕ್ರೊ ಪ್ರೆಸ್‌, ೨೦೦೧. ISBN ೦-೮೧೦೮-೩೮೮೧-೮. ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಕರಣದ ಅಧ್ಯಯನ, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ UFO ವರದಿಗಳು. * ಹೆಂಡ್ರಿ, ಅಲನ್. ''ದಿ UFO ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌: ಎ ಗೈಡ್‌ ಟು ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಗೇಟಿಂಗ್, ಇವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಟಿಂಗ್, ಅಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ UFO ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಡಬಲ್‌ಡೇ & ಕಂ., ೧೯೭೯. ISBN ೦-೩೮೫-೧೪೩೪೮-೬ ೧೩೦೦ [[CUFOS]] UFO ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಶಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಆದರೆ ಸಮತೋಲಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. * [[ಹೈನೆಕ್, ಜೆ. ಅಲ್ಲೆನ್‌]]. ''ದಿ UFO ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್‌: ಎ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ''. ಹೆನ್ರಿ ರೆಗ್ನೆರಿ ಕಂ., ೧೯೭೨. * ಹೈನೆಕ್, ಜೆ. ಅಲ್ಲೆನ್‌. ''ದಿ ಹೈನೆಕ್ UFO ರಿಪೋರ್ಟ್‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಬಾರ್ನ್ಸ್‌ & ನೋಬಲ್ ಬುಕ್ಸ್, ೧೯೯೭. ISBN ೦-೭೬೦೭-೦೪೨೯-೫. ೧೯೬೯ರಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬಂದ ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ UFO ದಂತಕಥೆ ಹೈನೆಕ್‌ ಕೈಗೊಂಡ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. * ರೋಸ್‌, ಬಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಬಟ್ಲರ್, ಟೋನಿ. ''ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ (ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್)''. ಲೀಸೆಸ್ಟರ್, UK: ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ೨೦೦೬. ISBN ೧-೮೫೭೮೦-೨೩೩-೦. * [[ಸಾಗಾನ್, ಕಾರ್ಲ್‌]] & ಪೇಜ್. ಥಾರ್ನ್‌ಟನ್‌, ಸಂಪಾದಕರು. ''UFOಸ್‌: ಎ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಡಿಬೇಟ್‌''. \ಕಾರ್ನೆಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೬. ISBN ೦-೭೬೦೭-೦೧೯೨-೨. ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸಂಶಯ ಮನೋವೃತ್ತಿಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬರೆದಿರುವ ಸಾಧಕ ಮತ್ತು ಬಾಧಕ ಲೇಖನಗಳು. * [[ಶೀಫರ್, ರಾಬರ್ಟ್‌]] ''ದಿ UFO ವರ್ಡಿಕ್ಟ್‌: ಎಗ್ಸಾಮಿನಿಂಗ್ ದಿ ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌'', ೧೯೮೬, [[ಪ್ರಮೀಥಿಯಸ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌]] ISBN ೦-೮೭೯೭೫-೩೩೮-೨ * [[ಶೀಫರ್, ರಾಬರ್ಟ್]] ''UFO ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌: ದಿ ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌'', ೧೯೯೮, ಪ್ರಮೀಥಿಯಸ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌, ISBN ೧-೫೭೩೯೨-೨೧೩-೭ (''ದಿ UFO ವರ್ಡಿಕ್ಟ್‌'' ನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ) * [[ಸ್ಟರ್ರಾಕ್, ಪೀಟರ್ ಎ.]] (೧೯೯೯). ''ದಿ UFO ಎನಿಗ್ಮ: ಎ ನ್ಯೂ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಸಿಕಲ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ವಾರ್ನರ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌. ISBN ೦-೪೪೬-೫೨೫೬೫-೦ * [http://www.collectionscanada.gc.ca/ufo/ ಕೆನಡಾಸ್ ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌: ದಿ ಸರ್ಚ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಅನ್‌ನೋನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160116131034/http://www.collectionscanada.gc.ca/ufo/ |date=2016-01-16 }}, ಕೆನಡಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರದರ್ಶನ {{refend}} === ಸಂದೇಹವಾದ === {{refbegin}} * [[ಫಿಲಿಪ್ ಪ್ಲೈಟ್‌]] (೨೦೦೨). ''ಬ್ಯಾಡ್‌ ಅಸ್ಟ್ರಾನಮಿ: ಮಿಸ್‌ಕಾನ್ಸೆಪ್ಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿಸ್‌ಯೂಸಸ್‌ ರಿವೀಲ್ಡ್‌, ಫ್ರಮ್ ಅಸ್ಟ್ರಾಲಜಿ ಟು ದಿ ಮೂನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ "ಹೋಕ್ಸ್‌"''. [[ಜಾನ್‌ ವಿಲೆ &amp; ಸನ್ಸ್‌]], ISBN ೦-೪೭೧-೪೦೯೭೬-೬. (ಅಧ್ಯಾಯ ೨೦: ''ಮಿಸ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌: UFOs ಅಂಡ್‌ ಇಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಮೈಂಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಐ.)'' * [[ಇಯಾನ್ ರಿಡ್‌ಪಾತ್‌]] "ಅಸ್ಟ್ರಾನಮಿಕಲ್ ಕಾಸಸ್‌ ಆಫ್‌ UFOಸ್‌"[http://www.ianridpath.com/ufo/astroufo1.htm ] * [[ಮೈಕೇಲ್ ಎ. ಸೀಡ್ಸ್‌]]. (೧೯೯೫) ''ಹೊರೈಜನ್ಸ್‌: ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರಿಂಗ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸ್‌'', [[ವ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌]], ISBN ೦-೫೩೪-೨೪೮೮೯-೬ ಮತ್ತು ISBN ೦-೫೩೪-೨೪೮೯೦-X. (ಅನುಬಂಧ A) {{refend}} === ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ === {{refbegin}} * [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಜಿ. ಜಂಗ್‌]], "ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಾಸರ್ಸ್‌: ಎ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಥಿಂಗ್ಸ್‌ ಸೀನ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಸ್ಕೈಸ್‌" (ಭಾಷಾಂತರಕಾರರು: ಆರ್‌.ಎಫ್‌.ಸಿ. ಹಲ್‌); ೧೯೭೯, ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ISBN ೦-೬೯೧-೦೧೮೨೨-೭ * [[ಆರ್ಮಾಂಡೋ ಸೈಮನ್‌]], ಎ ನಾನ್‌ ರಿಯಾಕ್ಟಿವ್, ಕ್ವಾಂಟಿಟೇಟಿವ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಮಾಸ್‌ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ವಿತ್‌ ಎಂಫಸಿಸ್‌ ಆನ್ ದಿ ಸಿನೆಮಾ ಆಸ್‌ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಕೆಟಲಿಸ್ಟ್‌" ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಗಳು, ೧೯೮೧, ೪೮, ೭೭೫–೭೮೫. * [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಹೇನ್ಸ್‌]]"UFO ಫಿನಾಮಿನ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌." ಮೆಟುಚೆನ್‌: ಸ್ಕೇರ್‌ಕ್ರೊ ಪ್ರೆಸ್‌, ೧೯೭೯. * [[ಆರ್ಮಾಂಡೋ ಸೈಮನ್]] "UFOಸ್‌: ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಎಗ್ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಷಿಪ್‌." ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ೧೯೭೬, ೧೩, ೩–೫. * [[ಆರ್ಮಾಂಡೋ ಸೈಮನ್]] "ಸೈಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ದಿ UFOಸ್‌." ದಿ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌. ೧೯೮೪, ೮, ೩೫೫–೩೬೭. {{refend}} === ಇತಿಹಾಸಗಳು === {{refbegin}} * [[ಡಾ. ಡೇವಿಡ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌]], ''ದಿ UFO ಫೈಲ್ಸ್‌. '' ''ದಿ ಇನ್‌ಸೈಡ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ರಿಯಲ್-ಲೈಫ್‌ ಸೈಟಿಂಗ್ಸ್‌'', ೨೦೦೯, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪತ್ರಾಗಾರ, ಕ್ಯೂ. ISBN ೯೭೮-೧-೯೦೫೬೧೫-೫೦-೬. UK ಸರ್ಕಾರದ ಕಡತಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ವರದಿಗಳು * [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಎಂ. ಡೋಲನ್‌]], ''UFOಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸ್ಟೇಟ್‌: ಆನ್‌ ಅನ್‌ಕ್ಲಾಸಿಫೈಡ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಸಂಪುಟ ಒಂದು: ೧೯೪೧–೧೯೭೩'', ೨೦೦೦, ಕೀಹೋಲ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ISBN ೦-೯೬೬೬೮೮೫-೦-೩. ಡೋಲನ್ ಓರ್ವ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞ. * ಡೌನ್ಸ್‌, ಜೋನಾಥನ್ ''ರೈಸಿಂಗ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಮೂನ್‌''. ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಬ್ಯಾಂಗರ್‌: ಕ್ಸೈಫೋಸ್, ೨೦೦೫. * ಲಾರೆನ್ಸ್ ಫಾಸೆಟ್‌ & ಬ್ಯಾರ್ರಿ ಜೆ. ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್‌, ''ದಿ UFO ಕವರ್‌-ಅಪ್‌'' (ಮೂಲತಃ ''ಕ್ಲಿಯರ್ ಇಂಟೆಂಟ್‌'' ), ೧೯೯೨, ಫೈರ್‌ಸೈಡ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌ (ಸೈಮನ್ & ಶುಸ್ಟರ್), ISBN ೦-೬೭೧-೭೬೫೫೫-೮. UFOಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳು. * [[ತಿಮೋಥಿ ಗುಡ್‌]], ''ಎಬೌ ಟಾಪ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್‌'', ೧೯೮೮, ವಿಲಿಯಂ ಮಾರೋ & ಕಂ., ISBN ೦-೬೮೮-೦೯೨೦೨-೦. UFOಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳು. * [[ತಿಮೋಥಿ ಗುಡ್]], ''ನೀಡ್‌ ಟು ನೋ: UFOಸ್‌, ದಿ ಮಿಲಿಟರಿ, ಅಂಡ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌'', ೨೦೦೭, ಪೆಗಾಸಸ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌, ISBN ೯೭೮-೧-೯೩೩೬೪೮-೩೮-೫. ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ''ಎಬೌ ದಿ ಟಾಪ್‌'' ಕೃತಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣ. * [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಮಕಾಬೀ]], ''UFO FBI ಕನೆಕ್ಷನ್'', ೨೦೦೦, ಲೆವೆಲ್ಲಿನ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌, ISBN ೧-೫೬೭೧೮-೪೯೩-೬ * [[ಕೆವಿನ್ ರಾಂಡ್ಲ್‌]], ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸ್ಡ್‌'', ೧೯೯೭, ಮಾರ್ಲೋ & ಕಂಪನಿ, ISBN ೧-೫೬೯೨೪-೭೪೬-೩ * [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಜೆ. ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌]], ''ದಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆನ್‌ ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌'', ೧೯೫೬, ಡಬಲ್‌ಡೇ & ಕಂ. [http://www.nicap.org/rufo/contents.htm ಆನ್‌ಲೈನ್‌]. USAF [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಬ್ಲೂ ಬುಕ್]] ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಪ್ಪೆಲ್ಟ್‌ ಬರೆದಿರುವ UFO ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಮೇರುಕೃತಿ. * [[ಲೀರಾಯ್‌ ಎಫ್. ಪೀ]], ''ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಇನ್‌ವಾಲ್ವ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಇನ್‌ ದಿ UFO ಕವರ್‌ಅಪ್‌, ಆರ್ ಅರ್ಲಿಯರ್ ಟೈಟ್ಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ UFO ಕ್ರಾಶ್‌/ರಿಟ್ರೈವಲ್ಸ್‌", ೧೯೮೮, PEA RESEARCH.<ref>http://pea-research.50megs.com/articles/UFO %20COVERUP.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </ref>'' {{refend}} === ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ === {{refbegin}} * [[ಪಾಲ್‌ ಆರ್. ಹಿಲ್‌]], ''ಅನ್‌ಕನ್ವೆನ್ಷನಲ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌: ಎ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌'', ೧೯೯೫, ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ ರೋಡ್ಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂ., ISBN ೧-೫೭೧೭೪-೦೨೭-೯. [[NACA]]/[[NASA|NASAಗೆ]] ಸೇರಿದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ UFO ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. * ಜೇಮ್ಸ್‌ ಎಂ. ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌, ''ಯೂಫಾಲಜಿ: ಎ ಮೇಜರ್ ಬ್ರೇಕ್‌ಥ್ರೂ ಇನ್‌ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫ್ ಅನ್‌ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್‌ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌'', ೧೯೭೩, ೧೯೭೬, ಸೆಲೆಸ್ಟಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌, ISBN ೦-೮೯೦೮೭-೧೪೪-೨ [http://www.nicap.org/ufology/ufology.htm ಸಂಪೂರ್ಣ-ಪಠ್ಯ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ]. ಹಿಂದಿನ NASA ಮತ್ತು ಅಣುವಿಜ್ಞಾನದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. * ಜೇಮ್ಸ್‌ ಎಂ. ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌, ''ಫಿಸಿಕಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್ UFOಸ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಪೀಪಲ್‌'', ೧೯೮೬, [http://www.nidsci.org/pdf/mccampbell.pdf ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326135628/http://www.nidsci.org/pdf/mccampbell.pdf |date=2009-03-26 }}. * ಆಂಟೋನಿಯೋ ಎಫ್. ರುಲ್ಲನ್‌, ''ಓಡರ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್ UFOಸ್‌: ಡೆಡ್ಯೂಸಿಂಗ್‌ ಓಡರಂಟ್‌ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಕಾಸೇಷನ್‌ ಫ್ರಂ ಅವೈಲಬಲ್‌ ಡೇಟಾ'', ೨೦೦೦, [http://www.nidsci.org/pdf/rullan.pdf ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326135628/http://www.nidsci.org/pdf/rullan.pdf |date=2009-03-26 }}. * ಜಾಕ್‌ ಸರ್ಫಾಟ್ಟಿ, "ಸೂಪರ್ ಕಾಸ್ಮೋಸ್‌", ೨೦೦೫ (ಆಥರ್‌ಹೌಸ್‌) * {{cite journal |author=S. Krasnikov |title=The quantum inequalities do not forbid spacetime shortcuts |journal=Physical Review D |year=2003 |volume=67 |pages=104013 |doi=10.1103/PhysRevD.67.104013 }}ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ{{cite web |title=eprint version |work=arXiv |url=http://www.arxiv.org/abs/gr-qc/0207057 }} * {{cite journal |author=L. H. Ford and T. A. Roman |title=Quantum field theory constrains traversable wormhole geometries |journal=Physical Review D |year=1996 |pages=5496 |volume=53 |doi=10.1103/PhysRevD.53.5496 }}ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ{{cite web |title=eprint |work=arXiv |url=http://www.arxiv.org/abs/gr-qc/9510071 }} {{refend}} === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikinewshas|related<br />[[wikinews:Portal:UFO|UFO news]]}} {{Sisterlinks|UFO}} * ''UCB ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌ ಗೌಪಬ್ಸ್‌'' ನಿಂದ ಪಡೆದ [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/ufos.htm UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ವರದಿಗಳು]. * [https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/97unclass/ufo.html UFOಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ CIAನ ಪಾತ್ರ, 1947-90] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001174318/https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/97unclass/ufo.html |date=2019-10-01 }} * [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ]] [http://www.mod.uk/DefenceInternet/FreedomOfInformation/PublicationScheme/SearchPublicationScheme/UfoReportsInTheUk.htUFO 1997 – 2007ರ ಅವಧಿಯ UKಯಲ್ಲಿನ ವರದಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090801134342/http://www.mod.uk/DefenceInternet/FreedomOfInformation/PublicationScheme/SearchPublicationScheme/UfoReportsInTheUk.htUFO |date=2009-08-01 }} {{UFOs}} {{DEFAULTSORT:Unidentified Flying Object}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಣಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ UFOಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫೋರ್ಟಿಯಾನಾ]] [[ವರ್ಗ:ನಿಗೂಢತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:UFOಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ]] [[ವರ್ಗ:ನಿಗೂಢ]] 5cht1zrlc2wbfrqrt5c4bqhcvqpmixv 0 22171 1428171 1372413 2026-09-14T05:43:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428171 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Indian_politician | name = ಕರುಣಾನಿಧಿ | name at the time of birth = ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ | image = Karunanidhi.jpg | imagesize = 300 px | caption = | birth_date ={{birth date and age|1924|6|3|mf=y}} | died_on={{died on|2018|8|7|mf=y}} | birth_place = [[ತಿರುಕ್ಕುವಲೈ]], [[ತಮಿಳು ನಾಡು]] | death_date = {{death date and age|2018|8|7|1924|6|3|df=y}} | death_place = [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಭಾರತ]] | residence = [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಭಾರತ]] | religion = ನಾಸ್ತಿಕ | office = [[ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | constituency = [[ಚೇಪಾಕ್]] | party = ದ್ರಾವಿಡ ಮುನ್ನೇತ್ರ ಕಳಗಂ(ಡಿ ಎಂ ಕೆ. | spouse = {{unbulleted list|ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ (''ಮೃತ'')|ದಯಾಳು ಅಮ್ಮಾಳ್|ರಾಜಥಿ ಅಮ್ಮಾಳ್}} | children = {{unbulleted list|ಎಂ. ಕೆ. ಮುತ್ತು|[[ಎಂ. ಕೆ. ಅಳಗಿರಿ]]|[[ಎಂ. ಕೆ. ಸ್ಟಾಲಿನ್]]|ಎಂ. ಕೆ. ತಮಿಳರಸು|ಎಂ. ಕೆ. ಸೆಲ್ವಿ|[[ಎಂ. ಕೆ. ಕನಿಮೋಳಿ]]}} |date= | year = | }} "ಕಲೈಗ್ನಾರ್" ಕರುಣಾನಿಧಿ ({{lang-ta|கலைஞர் மு. கருணாநிதி}}) (1924 ಜೂನ್ 3 - 2018 ಆಗಸ್ಟ್ 7) ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ '''ಎಂ. ಕರುಣಾನಿಧಿ''' [[ಭಾರತ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಅವರು [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ದ್ರಾವಿಡ ಮುನ್ನೇತ್ರ ಕಳಗಮ್‌ನ ಮುಖಂಡರು,<ref>{{Cite web |url=http://www.dmk.in/ |title=DMK ಅಫೀಶಿಯಲ್ ಹೋಮ್‌ಪೇಜ್-ಚೆನ್ನೈ-ತಮಿಳುನಾಡು-ಇಂಡಿಯಾ 800x600 ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154756/http://www.dmk.in/ |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಕವಿ. ದ್ರಾವಿಡ ಮುನ್ನೇತ್ರ ಕಳಗಂ(ಡಿ ಎಂ ಕೆ)ಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಸಿ.ಎನ್.ಅಣ್ಣಾದೊರೈ 1969ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋದ ನಂತರ ಇವರು ಅದರ ಮುಖಂಡತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web | url = http://www.dmk.in/bio/beng.htm | title = Biography in official party website | access-date = 2010-01-04 | archive-date = 2013-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131015225545/http://www.dmk.in/bio/beng.htm | url-status = dead }}</ref> ಅವರು ಐದು ಬಾರಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ (1969-71, 1971-76, 1989-91, 1996-2001 ಮತ್ತು 2006-ಇಂದಿನವರೆಗೆ). 60 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://sify.com/news/fullstory.php?id=14202776 ಕರುಣಾನಿಧಿ ವಿನ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ 11 ಟೈಮ್ - Sify.com]</ref> 2004ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು [[ಪುದುಚೇರಿ]] ಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ 40 ಲೋಕ ಸಭೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ-ನೇತೃತ್ವದ ಡಿ.ಪಿ.ಎ(ಯು.ಪಿ.ಎ ಮತ್ತು ಎಡ ಪಕ್ಷಗಳು) ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರದ 2009ರ ಲೋಕ ಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 16ರಿಂದ 18ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾದರು ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಯು.ಪಿ.ಎಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು,ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಕೂಟವಾಗಿದ್ದರೂ 28 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು. == ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ == ತಿರು ಮುತುವೇಳರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮತಿ ಅಂಜುಗಮ್ ಅಮ್ಮೈಯಾರ್ ದಂಪತಿ ಮಗನಾಗಿ 1924ರ ಜೂನ್ 3ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ''ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ''. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಆಗಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆ (ಈಗ ತಿರುವರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುಕ್ಕುವಲೈ ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಇವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಇಸೈ ವೆಳ್ಳಲಾರ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=November 2009}} == ರಾಜಕೀಯ == *ಕರುಣಾನಿಧಿ ಅವರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಕೂಟವು 2006ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|J. ಜಯಲಲಿತಾ]]ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ [[2006]]ರ ಮೇ 13ರಲ್ಲಿ ಕರುಣಾನಿಧಿ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="autogenerated1">[http://specials.rediff.com/election/2006/apr/25sld01.htm rediff.com: asdadadaadav fsafsdfs fasfsf: ದ ಸಚಿನ್ ಆಫ್ TN ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್]</ref> ಅವರು ೨೦೦೬ರವರೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ [[ಚೆನ್ನೈ]]ಯ ಚೇಪಾಕ್ ಚುನಾವಣಾಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ 11 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಈಗ ರದ್ದುಗೊಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://www.ndtv.com/template/template.asp?id=12428&amp;template=tamilnadu&amp;callid=1 NDTV.com: ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ನ್ಯೂಸ್, ಇ-ಬುಲೆಟಿನ್ಸ್, ಸ್ಟಾಕ್ಸ್, ಬಾಲಿವುಡ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್, ವಿಡಿಯೊ, ಬ್ಲಾಗ್ಸ್, RSS ಫ್ರಮ್ ಇಂಡಿಯಾ]</ref> *ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಥಾಲೇಖಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>[http://www.tamilnation.org/hundryryuryurrhedtamils/karunanidhi.htm ಎರರ್]</ref> ಚತುರೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಭಾಷಣ ಕಲೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಗುಣಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದವು. ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ (ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ) ಕಥೆಗಳ ಬರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಅವರು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. *ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಜಸ್ಟಿಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಅಳಗಿರಿಸ್ವಾಮಿಯವರ ಭಾಷಣ ಕೇಳಿ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ 14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು ಹಾಗೂ 1932ರಲ್ಲಿ ಅಳಗಿರಿಸ್ವಾಮಿಯವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಹಿಂದಿ-ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಭಾಗವಹಿ ಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುವಜನರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕೈಬರಹದ ಪತ್ರಿಕೆ 'ಮಾನವರ್ ನೇಸನ್'ಅನ್ನು ಹಂಚಿದರು. ನಂತರ 'ತಮಿಳುನಾಡು ತಮಿಳು ಮಾನವರ್ ಮನ್ರಮ್' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿಯ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತಂಡ. ಕರುಣಾನಿಧಿ ಸ್ವತಃ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಜತೆ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಮೀಪದ ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದ ಎಲ್ಲ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಈ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಅದು ಮುಂದೆ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಮುರಸೊಳಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. === ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೆಡೆಗೆ === ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ 1957ರಲ್ಲಿ ತಿರುಚಿರಾಪಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಳಿತಲೈ ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲು ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ದಾಲ್ಮಿಯಪುರಮ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, [[ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ|ತಿರುಚಿರಾಪಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ]]ರಿಸಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=July 2007}} ಅವರು 1961ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು ಹಾಗೂ 1962ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕರಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂತ್ರಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1969ರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾದೊರೈ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ಕರುಣಾನಿಧಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. {{start box}} {{succession box | before = [[ಸಿ. ಎನ್. ಅಣ್ಣಾದುರೈ]]| title = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ<br />ಮೊದಲನೇ ಅವಧಿ|years=1969-1976| after = [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] }} {{succession box | before = [[ಜಾನಕಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] | title = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ<br />ಎರಡನೇ ಅವಧಿ|years=1989-1991| after = [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ]]}} {{succession box | before = [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ]] | title = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ<br />ಮೂರನೇ ಅವಧಿ|years=1996-2001| after = [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ]]}} {{succession box | before = [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ]] | title = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ<br />ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿ|years=2006-2011| after = [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ]]}} ====ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ(ಶಾಸನಸಭೆ)ಯ ಸದಸ್ಯ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ವರ್ಷ ! ಚುನಾಯಿತ/ಮರುಚುನಾಯಿತ ! ಸ್ಥಳ |- | [[1957]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ಕುಳಿತಲೈ]] |- | [[1962]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ತಂಜಾವೂರು]] |- | [[1967]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ಸೈದಾಪೇಟ್]] |- | [[1971]] | ಮರುಚುನಾಯಿತ | [[ಸೈದಾಪೇಟ್]] |- | [[1977]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ಅಣ್ಣಾನಗರ್]] |- | [[1980]] | ಮರುಚುನಾಯಿತ | [[ಅಣ್ಣಾನಗರ್]] |- | [[1989]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ಹಾರ್ಬರ್]] |- | [[1991]] | ಮರುಚುನಾಯಿತ | [[ಹಾರ್ಬರ್]] |- | [[1996]] | ಚುನಾಯಿತ | [[ಚೇಪಾಕ್]] |- | [[2001]] | ಮರುಚುನಾಯಿತ | [[ಚೇಪಾಕ್]] |- | [[2006]] | ಮರುಚುನಾಯಿತ | [[ಚೇಪಾಕ್]] |} ====ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳು==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ವರ್ಷದಿಂದ ! ವರ್ಷದವರೆಗೆ ! ಸ್ಥಾನ |- | '''1962''' | '''1967''' | '''ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕ''' |- | '''1967''' | '''1969''' | '''ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆ ಮಂತ್ರಿ ''' |- | '''1977''' | '''1980''' | '''ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ''' |- | '''1980''' | '''1983''' | ''' ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ''' |- | '''1984''' | ಮುಂದಕ್ಕೆ | '''ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್''' ‌ಗೆ ಚುನಾಯಿತ |} ====ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ==== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ವರ್ಷದಿಂದ ! ವರ್ಷದವರೆಗೆ ! ಚುನಾವಣೆಗಳು |- | '''1969''' | '''1971''' | [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1967]] |- | '''1971''' | '''1976''' | [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1971]] |- | '''1989''' | '''1991''' | [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1989]] |- | '''1996''' | '''2001''' | [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1996]] |- | '''2006''' | '''2011''' | [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 2006]] |} == ಸಾಹಿತ್ಯ/ಕಲೆ == *ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಕವನಗಳು, ಪತ್ರಗಳು, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ರಂಗಕೃತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಗೀತೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಪಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಿರುಕುರಲ್‌ಗೆ ''ಕುರಲೋವಿಯಮ್'', ತೋಲ್ಕಾಪ್ಪಿಯ ಪೂಂಗ, ಪೂಂಬುಕಾರ್ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕೌಶಲದಿಂದ ರಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರಚನೆಯ ಮ‌ೂಲಕ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ ಕುರಿತು ಕುರಲೋವಿಯಮ್‌ ಬರೆದುದಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ [[ವಳ್ಳುವರ್ ಕೊಟ್ಟಮ್]] ನಿರ್ಮಾಣದ ಮ‌ೂಲಕ [[ತಿರುವಳ್ಳುವರ್]] ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿ 133 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ತಿರುವಳ್ಳುವರ್ ‌ಮ‌ೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. === ಪುಸ್ತಕಗಳು === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ |- | ''[[ರೋಮಪುರಿ ಪಾಂಡಿಯನ್]]'' |- | ''[[ತೆನ್‌ಪಾಂಡಿ ಸಿಂಗಮ್]]'' |- | ''[[ವೆಳ್ಳಿಕಿಳಮೈ]]'' |- | ''[[ನೆಂಜುಕು ನೀಧಿ]]'' |- | ''[[ಇನಿಯವೈ ಇರುಬದು]]'' |- | ''[[ಸಂಗ ತಮಿಳ್]]'' |- | ''[[ಕುರಲೋವಿಯಮ್]]'' |- | ''[[ಪೊನ್ನಾರ್ ಸಂಕರ್]]'' |- | ''[[ತಿರುಕುರಲ್ ಉರೈ]]'' |} ಹಾಗೂ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಕವನಗಳಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳು. === ರಂಗಕೃತಿಗಳು === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ |- | ''[[ಮಣಿಮಗುದಮ್]]'' |- | ''[[ಒರ್ ರತ್ತಮ್]]'' |- | ''[[ಪಳನಿಯಪ್ಪನ್]]'' |- | ''[[ತೂಕು ಮೇಡೈ]]'' |- | ''[[ಕಾಗಿದಪೂ]]'' |- | ''[[ನಾನೆ ಅರಿವಾಲಿ]]'' |- | ''[[ವೆಲ್ಲಿಕಿಳಮೈ]]'' |- | ''[[ಉಧಯಸೂರಿಯನ್]]'' |- | ''[[ಸಿಲಪತಿಕಾರಮ್]]'' |} ಇತ್ಯಾದಿ. === ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳು === 20ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು [[ಜುಪಿಟರ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಕಥಾಲೇಖಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ ''[[ರಾಜಕುಮಾರಿ]]'' ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಕಥಾಲೇಖಕರಾಗಿ ಅವರ ಕೌಶಲಗಳು ಗೋಚರವಾದವು. ಅವರು 70ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ: {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ | |- |''[[ರಾಜಕುಮಾರಿ]]'' |''[[ಅಭಿಮನ್ಯು]]'' |- |''[[ಮಂದಿರಿ ಕುಮಾರಿ]]'' |''[[ಮರುದ ನಾಟು ಇಳವರಸಿ]]'' |- |''[[ಮಾನಮಗನ್]]'' |''[[ದೇವಕಿ]]'' |- |''[[ಪರಾಸಕ್ತಿ]]'' |''[[ಪಣಮ್]]'' |- |''[[ತಿರುಂಬಿಪಾರ್]]'' |''[[ನಾಮ್]]'' |- |''[[ಮನೋಹರ]]'' |''[[ಅಮ್ಮೈಯಪ್ಪನ್]]'' |- |''[[ಮಲೈ ಕಲ್ಲನ್]]'' |''[[ರಂಗೂನ್ ರಾಧ]]'' |- |''[[ರಾಜ ರಾಣಿ]]'' |''[[ಪುದೈಯಲ್]]'' |- |''[[ಪುದುಮೈ ಪಿತನ್]]'' |''[[ಎಲ್ಲೋರುಮ್ ಇನ್ನಾಟು ಮನ್ನಾರ್]]'' |- |''[[ಕುರವಂಜಿ]]'' |''[[ತಾಯಿಲ್ಲಪಿಳ್ಳೈ]]'' |- |''[[ಕಾಂಜಿ ತಲೈಯವನ್]]'' |''[[ಪೂಮ್‌ಪುಹಾರ್]]'' |- |''[[ಪೂಮಾಲೈ]]'' |''[[ಮಣಿ ಮಕುದಮ್]]'' |- |''[[ಮರಕ ಮುಡಿಯುಮಾ?]]'' |''[[ಅವನ್ ಪಿತನ?]]'' |- |''[[ಪೂಕಾರಿ]]'' |''[[ನೀಧಿಕ್ಕು ದಂಡನೈ]]'' |- |''[[ಪಾಲೈವನ ರೋಜಕ್ಕಲ್]]'' |''[[ಪಾಸ ಪರವೈಕಲ್]]'' |- |''[[ಪಾಡಾಧ ತೆನೀಕ್ಕಲ್]]'' |''[[ನಿಯಾಯ ತರಾಸು]]'' |- |''[[ಪಾಸಕಿಳಿಗಲ್]]'' |''[[ಕಣ್ಣಮ್ಮ]]'' |- |''[[ಉಲಿಯಿನ್ ಒಸೈ]]'' |- |''[[ಮುಲೈ ಪಾಲ್]]'' |} === ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರು === ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು 10.8.1942ರಲ್ಲಿ [http://www.murasoli.in ಮುರಸೊಳಿ] ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ "ಮುರಸೊಲಿ"ಗೆ ಸ್ಥಾಪಕ-ಸಂಪಾದಕ,ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ಈಗ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಅದು ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ತರಲು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅವರ ಹೆಸರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪತ್ರ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು "ಕುಡಿಯರಸು" ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಹಾಗೂ 'ಮುತಾರಮ್' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹೊಸಜೀವ ತುಂಬಿದರು. ಸ್ಟೇಟ್ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ರೀಲ್, ಅರಸು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾದ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜರ್ನಲ್ "ತಮಿಳ್ ಅರಸು" ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಇವರು. === ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಅಧಿವೇಶನ === ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1970ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 3ನೇ ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಅಧಿವೇಶನದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗೂ 1987ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಲ ಲಂಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ (ಮಲೇಷಿಯಾ) ನಡೆದ 6ನೇ ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಅಧಿವೇಶನದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವರು ವಿಶೇಷ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. == ವಿವಾದಗಳು == *[[ವೀರನಮ್]] ಯೋಜನೆ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಟೆಂಡರುಗಳ ಮಂಜೂರಾತಿಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಎಸಗಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಸರ್ಕಾರಿಯ ಆಯೋಗದಿಂದ ದೋಷಾರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/2001/06/10/stories/0410223a.htm |title=ದ ಹಿಂದು : ವಾಟ್ ದ ಸರ್ಕಾರಿಯ ಕಮಿಶನ್ ಸೆಡ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2010-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101205052213/http://www.hinduonnet.com/2001/06/10/stories/0410223a.htm |url-status=dead }}</ref> *ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕರುಣಾನಿಧಿ ಸರಕಾರವನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>[http://blogs.expressindia.com/showblogdetails.php?contentid=229744 ರಾಮ ಸೇತು &amp; ಕರುಣಾನಿಧಿ]</ref> ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲುಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಎಸಗಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಕರುಣಾನಿಧಿ, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ K.A. ನಂಬಿಯಾರ್ ಹಾಗೂ ಇತರರನ್ನು ಶನಿವಾರ ನಸುಕಿನಲ್ಲೇ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. *ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ IPCಯ ಪರಿಚ್ಛೇದ 120(b) (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಒಳಸಂಚು), 167 (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ತಪ್ಪು ದಾಖಲೆ ರಚನೆ), 420 (ವಂಚನೆ) ಮತ್ತು IPCಯ 409 (ವಿಶ್ವಾಸ ದ್ರೋಹದ ಅಪರಾಧ) ಹಾಗೂ ಪರಿಚ್ಛೇದ 13 (2)ರಲ್ಲಿರುವ 13 (1)(d)ಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.blonnet.com/businessline/2001/07/01/stories/14015501.htm |title=ಕರುಣಾನಿಧಿ ಹೆಲ್ಡ್ ಇನ್ ಪ್ರಿ-ಡಾವ್ನ್ ಸ್ವೂಪ್ -- ಜೈಲ್ಡ್ ಆನ್ ಕರಪ್ಶನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2006-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060601062532/http://www.blonnet.com/businessline/2001/07/01/stories/14015501.htm |url-status=dead }}</ref> === ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಟೀಕೆಗಳು === *ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಕುರಿತ ಅವರ ಕೆಳಗಿನ ಟೀಕೆಗಳು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದವು. *:"ರಾಮಾಯಣದ ಕರ್ತೃ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಿಂತ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾನೇನು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಮೀಕಿಯೇ ರಾಮನನ್ನು ಕುಡುಕ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಯೇ?" :*“17 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಹೆಸರು ರಾಮನಂತೆ ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು (ರಾಮರ್ ಸೇತು) ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಬಾರದಂತೆ. ಈ ರಾಮ ಯಾರು? ಅವನು ಯಾವ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ? ಇದಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆಯೇ? ” :*ಸ್ವಲ್ಪ ತಗ್ಗಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ - ``ನನ್ನ ದೇವರೂ [[ರಾಮಸ್ವಾಮಿ]]" ಈ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವು "ಅಧಾರ್ಮಿಕ", "ಸಂಸ್ಕಾರಹೀನ" ಮತ್ತು "ಅಪಾಯಕಾರಿ" ಎಂದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದವು. === ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ ಜತೆ ಸಂಪರ್ಕ === * [[ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ]] ಹತ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮ‌ೂರ್ತಿ ಜೈನ್ ಆಯೋಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ವರದಿಯು ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ ಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರ ಮೇಲೆ ದೋಷಾರೋಪ ಹೊರಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ ಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.india-today.com/itoday/17111997/cov.html |title=ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ಕವರ್ ಸ್ಟೋರಿ &#91;ಜೈನ್ ಕಮಿಶನ್ ರೆವಿಲೇಶನ್ಸ್: ಡ್ಯಾಮಿಂಗ್ ದ DMK&#93; |access-date=2010-01-04 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034354/http://www.india-today.com/itoday/17111997/cov.html |url-status=dead }}</ref> * ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂ.ಕರುಣಾನಿಧಿ ಮತ್ತು ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಪಕ್ಷವು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆಕೋರರಿಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ವರದಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಅಂತಿಮ ವರದಿಯು ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.[http://www.hindu.com/2004/02/14/stories/2004021405140100.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040228033749/http://www.hindu.com/2004/02/14/stories/2004021405140100.htm |date=2004-02-28 }}. * ಕರುಣಾನಿಧಿ 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು "...ಪ್ರಭಾಕರನ್ ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ...". ನಂತರ "ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈದುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ ಯನ್ನು ಭಾರತ ಕ್ಷಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/karunanidhi-flip-flops-says-cant-forgive-ltte/90663-37.html |title=ಕರುಣಾನಿಧಿ ಫ್ಲಿಪ್ ಫ್ಲಾಪ್ಸ್, ಸೇಸ್ ಕಾನ್ಟ್ ಫೊರ್ಗೀವ್ ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2009-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090421163353/http://ibnlive.in.com/news/karunanidhi-flip-flops-says-cant-forgive-ltte/90663-37.html |url-status=dead }}</ref> === ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳು === * ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಾಗೂ ನೆಹರು-ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಂಶಾಡಳಿತ ಆರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರು ದೂಷಿಸಿದರು. * ಹೀಗೆ ಖಂಡಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ವೈಕೊ ಧ್ವನಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವೈಕೊ ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಲಾಯಿತು ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. * ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರ ಸೋದರಳಿಯ ದಿವಂಗತ ಮುರಸೊಳಿ ಮಾರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ 1969ರಲ್ಲಿ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಹುಹಿಂದೆಯೇ ಅವರು ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು 1965ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ-ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದರು. * 1967ರ ದಕ್ಷಿಣ ಮದ್ರಾಸ್ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ ಮಾರನ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ರಾಜಾಜಿ, ಅಣ್ಣಾದೊರೈ ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ (ಕ್ವೈದ್-ಇ-ಮಿಲ್ಲೆತ್) ಮೊದಲಾದವರು ನಾಮಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದರು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರಿಂದಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.indiainfo.com/2003/11/23/23maran1.html |title=ಮಾರನ್ – ದ ಐಸ್ ಆಂಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಇನ್ ದೆಹಲಿ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2011-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617023328/http://news.indiainfo.com/2003/11/23/23maran1.html |url-status=dead }}</ref> *ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಕೆ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರು ಬೇಸರದಿಂದ ಟೀಕಿಸಿದರು. * ಆದರೆ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವರು ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಅವರು 1975ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು,ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ MISA ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಅವರನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಥಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಸಹವರ್ತಿ ಕೈದಿಯೊಬ್ಬ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://www.india-today.com/itoday/19991101/stalin.html |title=ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಸ್ಪೆಶಲ್ ಸೀರಿಸ್; M K ಸ್ಟಾಲಿನ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034411/http://www.india-today.com/itoday/19991101/stalin.html |url-status=dead }}</ref> * ಸ್ಟಾಲಿನ್ ತಂದೆ ಕರುಣಾನಿಧಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1989 ಮತ್ತು 1996ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಚೆನ್ನೈನ 44ನೇ ಮೇಯರ್ ಆದರು, ಆದರೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದದ್ದು 1996ರಲ್ಲಿ. ಅವರು 4ನೇ ಅವಧಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರುಣಾನಿಧಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು,ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. * ಮುರಸೊಳಿ ಮಾರನ್‌ ಪುತ್ರ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲ ಸನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ $1.9 ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ 20 ಮಂದಿ ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್‌ಗೆ ಕರುಣಾ ನಿಧಿಯವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.[http://www.forbes.com/lists/2006/77/biz_06india_Kalanithi-Maran_DWSG.html ]. ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಸ್ವಂತ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು ಏನೇನೂ ಅಲ್ಲ, ಇದೇ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಪಕ್ಷದ (ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ) ಮುಖವಾಣಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎ.ಐ.ಡಿ.ಎಂ.ಕೆಯ ಜಯಾ ಟಿ.ವಿಗೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. *ಮಾರನ್‌ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಐ.ಟಿ ಖಾತೆಯ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು, ಇದು ಟಿ.ವಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಚಿವಾಲಯವಲ್ಲ. ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಐ.ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಿತ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.(ಅವರು ಐ.ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಖಾತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು). * ಏಕೆಂದರೆ ದಿನಕರನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯು (ಮಾರನ್ ಸಹೋದರರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು) ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ದಿನಕರನ್ ಕಚೇರಿಯ ಮಧುರೈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ನೆತ್ತರುಹರಿದು(ಎಂ.ಕೆ.ಅಳಗಿರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ) ಮ‌ೂರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಇದು ಕರುಣಾನಿಧಿ ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ವಂಶಾಡಳಿತ ವಿವಾದದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದು ಪುನಃ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. * ಕರುಣಾನಿಧಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ತಪ್ಪುಮಾಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದುಮುಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕರುಣಾನಿಧಿ ಯವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಎಂ.ಕೆ.ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂ.ಕೆ.ಅಳಗಿರಿಯವರು ತಪ್ಪುಎಸಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.tehelka.com/story_main18.asp?filename=Ne051306up_close.asp |title=ತೆಹೆಲ್ಕಾ - ದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪೇಪರ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2012-09-11 |archive-url=https://archive.is/20120911130612/http://www.tehelka.com/story_main18.asp?filename=Ne051306up_close.asp |url-status=dead }}</ref> ಅವರನ್ನು ಕರುಣಾನಿಧಿ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿದರು. ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್ ಅವರನ್ನೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದರು.(ಕಾರಣವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ). ಆದರೆ, ಎಂ.ಕೆ.ಅಳಗಿರಿ ಬೆಂಬಲಿಗರು ದಿನಕರನ್ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ 3 ಮಂದಿ ಬಲಿಯಾದ ನಂತರ(ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ) ಅಳಗಿರಿ ವಿರುದ್ಧ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈ ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕರುಣಾನಿಧಿ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು. * ಮಾಜಿ ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಸಚಿವ ಕಿರುಟ್ಟಿನನ್‌ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಕೆ.ಅಳಗಿರಿ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ. ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಪಕ್ಷದ ವತಿಯಿಂದ ಡಿಎಂಕೆ ಸದಸ್ಯನಲ್ಲದ ಪುತ್ರ ಅಳಗಿರಿಯವರನ್ನು ಮಧುರೈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದು ಪಕ್ಷದ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕರುಣಾನಿಧಿ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು.ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರನ್ನು ಪಕ್ಷವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಡಿಎಂಕೆಯಿಂದ ಏಕೆ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಬಾರದೆಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/2003/08/19/stories/2003081902600400.htm |title=ದ ಹಿಂದು : ಚಾರ್ಜ್ ಶೀಟ್ ಫೈಲ್ಡ್ ಎಗೆನೆಸ್ಟ್ ಅಳಗಿರಿ ಇನ್ ಕಿರುಟ್ಟಿನನ್ ಕೇಸ್ |access-date=2010-01-04 |archive-date=2003-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031122081430/http://www.hindu.com/thehindu/2003/08/19/stories/2003081902600400.htm |url-status=dead }}</ref> ದಿನಕರನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸಿ.ಬಿ.ಐಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಟೀಕಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಕಿಂಚಿತ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರೂ,ಕರುಣಾನಿಧಿ ಪುತ್ರಿ ಕಿನ್ನಿಮೊಳಿ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ ಸ್ಥಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾದರು. * ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡುವಂತೆ ಈಗ ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತ ನೀಡಲು ಅವರನ್ನು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮ‌ೂಲಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈಗ ಕುಟುಂಬ ಆಧರಿತ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳು ಹಳೆಯ ಜಮೀನ್ದಾರಿ/ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ,ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎ.ಐ.ಡಿ.ಎಂ.ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದು ನಿಜ. ==ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== * ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ಮ‌ೂಲತಃ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ, ಆದರೆ ಈಗ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.chennaionline.com/colnews/newsitem.asp?NEWSID=%7B4EBFC7EE-7455-4DA3-8E4A-3599896D9098%7D&CATEGORYNAME=CHENNAI |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2008-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080506192204/http://www.chennaionline.com/colnews/newsitem.asp?NEWSID=%7B4EBFC7EE-7455-4DA3-8E4A-3599896D9098%7D&CATEGORYNAME=CHENNAI |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/10/01/stories/2005100107980100.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-04 |archive-date=2012-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121013032635/http://www.hindu.com/2005/10/01/stories/2005100107980100.htm |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಮ‌ೂರು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೆಂದರೆ - ಶ್ರೀಮತಿ ಪದ್ಮಾವತಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ದಯಾಲು ಅಮ್ಮಾಳ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜದಿಯಮ್ಮಾಳ್.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-1513322,prtpage-1.cms ಇನ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಮೋರ್ ದ ಮೆರಿಯರ್] - [[ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] 2 ಮೇ, 2006</ref><ref>[http://www.rediff.com/news/1998/nov/02tn.htm ರಾಮ, ರಾವಣ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಎಗೇನ್ ಇನ್ TN] - [[ರೆಡಿಫ್]]</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-1513322,prtpage-1.cms ]</ref> * ಅವರಿಗೆ ಎಂ.ಕೆ.ಮುತ್ತು, ಎಂ.ಕೆ.ಅಳಗಿರಿ, ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್, ಎಂ.ಕೆ.ತಮಿಳರಸು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಸೆಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಕನಿಮೊಳಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಾದ ಸೆಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಕನಿಮೊಳಿ, ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕನಿಮೊಳಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣವಪ್ಪಿದ್ದು, ಹಿರಿಯ ಮಗ ಎಂ.ಕೆ.ಮುತ್ತುಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಳಗಿರಿ, ಸ್ಟಾಲಿನ್, ಸೆಲ್ವಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳರಸು ದಯಾಲುವಮ್ಮಲ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಕನಿಮೊಳಿ ಮ‌ೂರನೇ ಹೆಂಡತಿ ರಾಜದಿಯಮ್ಮಲ್‌ ಅವರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿರುದುಗಳು == # ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ''ಕಲೈಗ್ನಾರ್'', ''ಮುತಮಿಳ್ ಕಾವಿಗ್ನಾರ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. # [[ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ಅವರಿಗೆ 1971ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. #[[ತಂಜಾವೂರು|ತಂಜಾವೂರಿನ]] ತಮಿಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅವರ ಪುಸ್ತಕ "ತೇನ್‌ಪಾಂಡಿ ಸಿಂಗಮ್"‌ಗಾಗಿ "ರಾಜ ರಾಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. # ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಘನತೆವೆತ್ತ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಮತ್ತು ಮಧುರೈ ಕಾಮರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ತಿರು ಸುರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಬರ್ನಾಲರು 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15ರಲ್ಲಿ, 40ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಘಟಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಆದರಿಸಿದರು.<ref>http://www.tn.gov.in/pressrelease/pr151206/pr151206d.htm</ref> # 2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ,<ref name="FriendYaaraanNewkerala">{{cite web |url= http://www.newkerala.com/news5.php?action=fullnews&id=35258 |title= TMMK to confer Karunanidhi with 'Friend of the Community' title |author= [[United News of India]] |work= newkerala.com |date= [[3 June]] [[2007]] |quote= [[Chennai]], June 3: Tamil Nadu Chief Minister and DMK President M Karunanidhi, who turned 84 today, will be conferred with the 'Friend of the Muslim Community' title by the Tamil Nadu Muslim Makkal Katchi. }}</ref><ref name="FriendYaaraanOneindia">{{cite web |url= http://news.oneindia.in/2007/06-1/03/tmmk-to-confer-karunanidhi-with-friend-of-the-community-title-1180859680.html |title= MK awarded 'Friend of the Community' title |author= [[United News of India]] |work= oneindia.in |date= [[3 June]] [[2007]] |quote= }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="FriendYaaraanWebindia">{{cite web |url= http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20070604/677337.html |title= Karunanidhi turns 84 |author= [[United News of India]] |work= news.webindia123.com |date= [[4 June]] [[2007]] |quote= The Tamil Nadu Muslim Makkal Katchi has decided to confer 'Yaaraan-E-Millath (meaning friend of the Muslim community) title on Mr Karunanidhi to mark the occasion. |access-date= 2010-01-04 |archive-date= 2018-12-25 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181225014956/http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20070604/677337.html%20 |url-status= dead }}</ref> M. ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಕಚ್ಚಿಯು 'ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ನೇಹಿತ' ('ಯಾರನ್-ಇ-ಮಿಲ್ಲತ್') ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ==ನಿಧನ== ಕರುಣಾನಿಧಿಯವರು ೦೭ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾವೇರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೯೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>[https://www.prajavani.net/stories/national/dmk-chief-m-karunanidhi-passes-563724.html ಡಿ ಎಂ ಕೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕರುಣಾನಿಧಿ ನಿಧನ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ, ೦೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮</ref> ==ಪೂರಕ ಓದಿಗೆ== *[https://www.prajavani.net/stories/national/life-sketch-karunanidhi-563735.html ಕರುಣಾನಿಧಿ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿ; (ಶಿವಕುಮಾರ ಜಿ.ಎನ್. 07 ಆಗಸ್ಟ್ 2018,)] *[https://www.prajavani.net/stories/national/unknown-fact-about-karunanidhi-563793.html ಕಲೈಂಗರ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಗಳು;;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ;; 07 ಆಗಸ್ಟ್ 2018] *[https://www.prajavani.net/stories/national/m-karunanidhi-dmk-chief-and-563852.html ದ್ರಾವಿಡಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಂಗತ] *[https://www.prajavani.net/stories/national/tn-dmk-succession-battle-564026.html ಕರಣಾನಿಧಿ ಕುಟುಂಬ- ವಂಶವೃಕ್ಷ] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.tamilnation.org/hundredtamils/karunanidhi.htm ಮುತುವೇಲ್ ಕರುಣಾನಿಧಿ: ಒನ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ತಮಿಳ್ಸ್ ಆಫ್ 20 ಸೆಂಚುರಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೨೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೨೦೧೮ ನಿಧನ]] npes1evmt870aszbavf1wf7p8jnvcwb 0 22628 1428140 1425567 2026-09-13T20:00:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428140 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|54|00|N|77|2|39|W|type: landmark_region: US|display=title}} {{Infobox Central bank |bank_name=[[ಚಿತ್ರ: International Monetary Fund logo. svg|105px]] |bank_name_in_local=International Monetary Fund |image_1 = IMF nations. svg |image_title_1=IMF member states in green<ref>[http: //www. imf. org/external/np/sec/memdir/members. htm IMF Members' Quotas and Voting Power, and IMF Board of Governors]</ref><! --this http: //www. imf. org/external/country/index. htm is _not_ the list: see Talk: International_Monetary_Fund#Venezuela_is_not_a_member_of_the_IMF--> |headquarters={{flagicon|USA}} [[Washington, D. C. ]], USA |president=[[Dominique Strauss-Kahn]] |leader_title=[[Managing Director]] |bank_of = |currency = [[Special Drawing Rights]] |currency_iso = XDR |borrowing_rate=3. 49% for [[Special Drawing Rights|SDRs]]<ref>[http: //www. imf. org/external/np/fin/data/param_rms_mth. aspx Exchange Rate Archives by Month<! --Bot-generated title-->]</ref> |deposit_rate = |website = [http: //www. imf. org www. imf. org] |footnotes = |succeeded = }} [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ '''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ''' ಯು (IMF ) [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ಬೃಹದಾರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು]], ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವಿನಿಮಯ ದರ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಬಾಕಿಇರುವ ಹಣಸಂದಾಯ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ [[ಜಾಗತಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{cite book|last=Sullivan|first=Arthur|authorlink=Arthur O' Sullivan|coauthors=Steven M. Sheffrin|title=Economics: Principles in action|publisher=Prentice Hall|date=2003|location=Upper Saddle River, New Jersey 07458|pages=488|url=https: //www. savvas. com/index. cfm? locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061|isbn=0-13-063085-3|access-date=2021-02-24|archive-date=2016-12-20|archive-url=https: //web. archive. org/web/20161220014709/https: //www. savvas. com/index. cfm? locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061|url-status=dead}}</ref> ಹಲವು [[ಬಡ ರಾಷ್ಟಗಳಿಗೆ]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ [[ಹತೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಅಗತ್ಯ ಇರುವಷ್ಟು [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ. ಸಿ. ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. == ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ: IMF HQ. jpg|thumb|right|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D. Cಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]] ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಧ್ಯೇಯೋದ್ಧೇಶ ಹೊಂದಿದ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು 1944ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 45 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref name="ataglance">{{cite web|url= http: //www. imf. org/external/np/exr/facts/glance. htm|title=Factsheet - The IMF at a Glance|year=2009|month=June|publisher=IMF| accessdate=2009-07-19}}</ref> ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಸಮತೋಲಿತ(ಕಾಂಡನ್, 2007) ಹಣಸಂದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ IMFಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ IMF ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>ಎಸ್ಕೊಬಾರ್, ಆರ್ಟುರೊ. 1988. ಪವರ್ ಅಂಡ್ ವಿಸಿಬಲಿಟಿ: ಡೆವಲಪ್‌‌ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇನ್‌‌ವೆನ್‌‌ಷನ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್. ಕಲ್ಚರಲ್ ಆಂಥ್ರೊಪಾಲಜಿ 3 (4): 428-443. </ref> "186 ದೇಶಗಳನ್ನು (2009ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 29ರಂತೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, <ref name="imfkos">{{cite web|title=Republic of Kosovo is now officially a member of the IMF and the World Bank|work=The Kosovo Times|date=2009-06-29|url=http: //www. kosovotimes. net/flash-news/676-republic-of-kosovo-is-now-officially-a-member-of-the-imf-and-the-world-bank. html|accessdate=2009-06-29|quote=Kosovo signed the Articles of Agreement of the International Monetary Fund (IMF) and the International Bank for Reconstruction and Development (the World Bank) on behalf of Kosovo at the State Department in Washington. |archive-date=2009-07-02|archive-url=https: //web. archive. org/web/20090702140822/http: //www. kosovotimes. net/flash-news/676-republic-of-kosovo-is-now-officially-a-member-of-the-imf-and-the-world-bank. html|url-status=dead}}</ref><ref name="imfkospr">{{cite press release|title=Kosovo Becomes the International Monetary Fund’s 186th Member|publisher=International Monetary Fund|date=2009-06-29|url=http: //www. imf. org/external/np/sec/pr/2009/pr09240. htm|accessdate=2009-06-29}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಬಲತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು IMF ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೈವಾನ್]] (1980ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು), <ref name="wsj">{{cite web|last=Andrews|first=Nick|coauthors=Bob Davis|title=Kosovo Wins Acceptance to IMF|work=The Wall Street Journal|date=2009-05-07|url=https://online./|accessdate=2009-05-07|quote=Taiwan was booted out of the IMF in 1980 when China was admitted, and it hasn't applied to return since.|archive-date=2013-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130805183713/http://online/|url-status=dead}}</ref> [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]], [[ಕ್ಯೂಬಾ]] (1964ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದವು) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, <ref name="cuba">{{cite web|title=Brazil calls for Cuba to be allowed into IMF|work=Caribbean Net News|date=2009-04-27|url=http: //www. caribbeannetnews. com/cuba/cuba. php? news_id=15996&start=0&category_id=5|accessdate=2009-05-07|quote=Cuba was a member of the IMF until 1964, when it left under revolutionary leader Fidel Castro following his confrontation with the United States. }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಆಂಡೊರಾ]], [[ಮೊನಾಕೊ]], [[ಲೈಚೆನ್ಸ್‌ಟೈನ್]], [[ತುವಾಲು|ಟುವಾಲು]] ಹಾಗೂ [[ನೌರು]], ಈ ಎಲ್ಲಾ [[UN ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] IMFನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. 24-ಸದಸ್ಯರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಐದು ಸದಸ್ಯರು ಐದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನುಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ), ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ IMFನ ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅದ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. <ref>''IMF ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್'', ಕಲಮು XII [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/aa/aa12. htm#2 ವಿಧಿ 2(a)] ಹಾಗೂ [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/aa/aa12. htm#3 ವಿಧಿ 3(b)]. </ref> === ಇತಿಹಾಸ == = 1944ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ವಿತ್ತೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನ [[ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ [[ಮೌಂಟ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಹೊಟೇಲಿ]]ನಲ್ಲಿ 45 ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. <ref>ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರವನ್ನು [https: //www. youtube. com/watch? v=GVytOtfPZe8 YouTube. com] ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ</ref> ಮೊದಲು 1945ನೇ ಇಸವಿಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ 29 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದಾಗ IMF ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. 1943ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ IMFನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ (''ನೋಡಿರಿ [[#ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]]. '' ) === ಇಂದು == = ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು IMF ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಆಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. IMF ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಆಗ ಇದ್ದ 44 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ [[ಪತನವಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೊತೆ IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ, ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಈಡೇರಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 2008ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ವರಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು IMFನ ಮೀಸಲು ಚಿನ್ನದ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತು. 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 7ರಂದು ಮಂಡಳಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 27ರಲ್ಲಿ, IMF ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆದಾಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಂದಾಜು $400 ದಶಕೋಟಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ $100 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ 2011ನೇ ಇಸವಿಯ ತನಕ 380 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದೆ. <ref>[http: //www. imf. org/external/np/sec/pr/2008/pr0874. htm IMF. org]</ref> [[2009ರ G-20 ಲಂಡನ್‌ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ [[ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು IMFಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, [[G-20]] ನಾಯಕರು IMFನ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತದ ನಗದನ್ನು ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಅಂದರೆ $500 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ $250 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. <ref>[http: //news. bbc. co. uk/1/hi/business/7979483. stm NEWS. BBC. co. uk]</ref><ref>[https: //www. theguardian. com/world/2009/apr/03/g20-gordon-brown-global-economy G20: ಗಾರ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್ ಬ್ರೋಕರ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸೀವ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಏಯ್ಡ್ ಡೀಲ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕಾನಮಿ]</ref> == ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ: IMF DDS. svg|thumb|right|400px|IMF ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರು: [22] [23] [24] [25] [26] [27]]] 1995ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, IMFನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು. ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಅಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಕಮಿಟಿಯು (IMFC) ಪ್ರಸರಣ ಮಾನಕಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಶ್ರೇಣಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (GDDS) ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಮಾನಕ (SDDS). ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು SDDS ಹಾಗೂ GDDSಗಳಿಗೆ 1996ನೇ ಇಸವಿ ಹಾಗೂ 1997ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿ “ಗೈಡ್ ಟು ಜನರಲ್ ಡಾಟಾ ಡಿಸೆಮಿನೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಶತಮಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. IMF ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಥಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ಹಣಕಾಸಿನ]] ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಮಾನಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ [http: //dsbb. imf. org/Applications/web/gdds/gddshome/ ಸಾಮಾನ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] (GDDS) ಹಾಗೂ ಇದರ [[ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ]]ವಾದ [http: //dsbb. imf. org/Applications/web/sddshome/ ವಿಶೇಷ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] (SDDS) ಎಂಬುವೇ ಆ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ IMF ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ GDDSನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅಪರದತ್ತವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸಕಾಲಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹ್ಯತೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ GDDSಅನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೂ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ SDDSಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. IMF ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಸಹ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ: * {{flagcountry|Palestinian Authority}} – GDDS * {{flagcountry|Hong Kong}} – SDDS * {{flagcountry|EU}} ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ** [[ಯೂರೊವಲಯ]]ದ [[ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] – SDDS ** ಸಂಪೂರ್ಣ EUಗೆ [[ಯೂರೋಸ್ಟಾಟ್]] – SDDS, ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ದತ್ತವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ {{flagcountry|Cyprus}} (ತಾನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಯಾವುದೇ DDSವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ) ಹಾಗೂ {{flagcountry|Malta}} (ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೇವಲ GDDSಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವುದು) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಹಂಗೇರಿ ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್. == ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು == ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೊದಲು IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಪರಿಗಣನೆ ಆದ ನಂತರ ಅದರ ವರದಿಯನ್ನು "ಸದಸ್ಯತ್ವ ನಿರ್ಣಯ"ಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ IMFನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ IMF ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಬಹುದಾದ [[ನಿಯತಾಂಶ]]ಗಳು, ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/aa/aa03. htm#1 ಚಂದಾಹಣ] ಸಂದಾಯದ ರೀತಿ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಂಡಳಿಯು "ಸದಸ್ಯತ್ವ ನಿರ್ಣಯ"ವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ IMFನ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಹಿಹಾಕಲು ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ನಿಧಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಫೆಲ್ ಕರ್ರೇಯಾ]]ರವರು, ರಾಷ್ಟ್ರವು [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಹ್ಯೂಗೊ ಚವೇಜ್]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMF ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಚವೇಜ್ ಈ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು “ಉತ್ತರ ದೇಶದವರ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಸಾಧನಗಳು” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |url=http: //www. brettonwoodsproject. org/art-554206 |title=BrettonWoodsProject. org |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20100613225206/http: //brettonwoodsproject. org/art-554206 |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗಿದ್ದರೂ 2009ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮೇಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅದರಿಂದ ಹೊರನಡೆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾಳಾಗಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆನಿಜುವೆಲಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. IMFನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವು, ಅದರ ಚಂದಾದಾರತ್ವ, ಮತಗಳ ಗಣನೆ, IMFನಿಂದ ಸಾಲಪಡೆಯಬಲ್ಲ ಅವಕಾಶ, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳ ([[SDRಗಳು]]) ಮಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾತ್ರದಂತಹ ಕೆಲವು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅತಿ ಸಣ್ಣ G7 ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ([[ಕೆನಡಾ]]) ಇರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2001ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, [[ಚೀನಾ]]ವನ್ನು ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು. <ref name="Barnett_Finnemore">{{citation|last1=Barnett|first1=Michael|author1-link=Michael Barnett|last2=Finnemore|first2=Martha|author2-link=Martha Finnemore|title=Rules for the World: International Organisations in Global Politics|location=Ithaca|publisher=[[Cornell University Press]]|year=2004|isbn=9780801488238}}. </ref> 2005ನೇ ಇಸವಿಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, IMFನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದೇಶಗಳು, ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಮತಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಮೇಲೆ IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರೊಳಗೆ ಮತ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಸದಸ್ಯರ' ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಳಿ == ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 85%ನಷ್ಟು [[ಅಧಿಕ ಬಹುಮತ]] ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. <ref>''[[ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್]]'', 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌, [http: //www. counterpunch. org/ambrose09022009. html ಮಲ್ಟಿಲ್ಯಾಟರಲ್ ಮನಿ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100328170911/http: //www. counterpunch. org/ambrose09022009. html |date=2010-03-28 }}</ref> ಅಧಿಕ ಬಹುಮತ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ಗೆ ಮಾತ್ರ. <ref>ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 710, 786 (32. 07%). </ref> ಮತಚಲಾವಣೆಯ ಹಕ್ಕಿನ (ಒಟ್ಟಾರೆ 2, 216, 193 ಮತಗಳು) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ 20 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ: <ref name="votes">{{cite news|title=Members|publisher=IMF|url=http: //www. imf. org/external/np/sec/memdir/members. htm#3 |accessdate=2007-09-24}}</ref> {| class="wikitable sortable sortable"! IMF ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ! ಪ್ರಮಾಣ: [[SDRಗಳು]] ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ! ಪ್ರಮಾಣ: ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ! ಅಧ್ಯಕ್ಷ! ಬದಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ! ಮತಗಳು: ಸಂಖ್ಯೆ! ಮತಗಳು: ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣ |- | {{flagicon|USA}} [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] | 37149. 3 | 17. 09 | [[ಟಿಮೊಥಿ F. ಗೆಥ್ನರ್]] | [[ಬೆನ್ ಬೆರ್ನಂಕ್]] | 371743 | 16. 77 |- | {{flagicon|Japan}} [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] | 13312. 8 | 6. 12 | [[ನಾವೊಟೊ ಕನ್]] | [[ಮಸಾಕಿ ಶಿರಕಾವ]] | 133378 | 6. 02 |- | {{flagicon|Germany}} [[ಜರ್ಮನಿ]] | 13008. 2 | 5. 98 | [[ಏಕ್ಸೆಲ್‌‌ A. ವೆಬರ್]] | [[ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಕೌಬಲ್/ಷಾಬಲ್‌]] | 130332 | 5. 88 |- | {{flagicon|France}} [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]] | 10738. 5 | 4. 94 | [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಲಾಗರ್ಡ್]] | [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನೊಯೆರ್]] | 107635 | 4. 85 |- | {{flagicon|UK}} [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]‌ | 10738. 5 | 4. 94 | [[ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್]] | [[ಮರ್ವಿನ್ ಕಿಂಗ್]] | 107635 | 4. 85 |- | {{flagicon|China}} [[ಚೀನಾ]] | 8090. 1 | 3. 72 | [[ಜೊವು ಕ್ಸಿಯಾವೊಚೌನ್]] | [[ಹು ಕ್ಸಿಯಾವೊಲಿಯನ್]] | 81151 | 3. 66 |- | {{flagicon|Italy}} [[ಇಟಲಿ]] | 7055. 5 | 3. 25 | [[ಗಿಯೊಲಿಯೊ ಟ್ರೆಮಂಥಿ]] | [[ಮಾರಿಯೊ ದ್ರಾಘಿ]] | 70805 | 3. 2 |- | {{flagicon|Saudi Arabia}}[[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] | 6985. 5 | 3. 21 | [[ಇಬ್ರಾಹಿಂ A. ಅಲ್-ಅಸ್ಸಾಫ್]] | ಹಮಾದ್ ಅಲ್-ಸಯಾರಿ | 70105 | 3. 17 |- | {{flagicon|Canada}} [[ಕೆನಡಾ]] | 6369. 2 | 2. 93 | [[ಜಿಮ್ ಫ್ಲಹೆರ್ಥಿ]] | [[ಮಾರ್ಕ್ ಕಾರ್ನಿ]] | 63942 | 2. 89 |- | {{flagicon|Russia}} [[ರಷ್ಯಾ]] | 5945. 4 | 2. 74 | [[ಅಲೆಕ್ಸಿಯೆ ಕುದ್ರಿನ್]] | ಸೆರ್ಗೆ ಐಗ್ನಟೀವ್ | 59704 | 2. 7 |- | {{flagicon|Netherlands}} [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್]] | 5162. 4 | 2. 38 | [[ನೌಟ್ ವೆಲ್ಲಿಂಕ್]] | L. B. J. ವಾನ್ ಗೀಸ್ಟ್ | 51874 | 2. 34 |- | {{flagicon|Belgium}} [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] | 4605. 2 | 2. 12 | [[ಗೈ ಕ್ವಾದೆನ್]] | ಜೀನ್-ಪಿಯೆರ್ರೆ ಅರ್ನಾಲ್ಡಿ | 46302 | 2. 09 |- | {{flagicon|India}} [[ಭಾರತ]] | 4158. 2 | 1. 91 | [[ಪ್ರಣಬ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[ದುವ್ವುರಿ ಸುಬ್ಬರಾವ್]] | 41832 | 1. 89 |- | {{flagicon|Switzerland}} ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌ | 3458. 5 | 1. 59 | [[ಜೀನ್-ಪಿಯೆರ್ರೆ ರೊಥ್]] | ಹಾನ್ಸ್-ರುಡಾಲ್ಫ್ ಮೆರ್ಜ್ | 34835 | 1. 57 |- | {{flagicon|Australia}} [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | 3236. 4 | 1. 49 | [[ವೇಯ್ನ್ ಸ್ವಾನ್]] | [[ಕೆನ್ ಹೆನ್ರಿ]] | 32614 | 1. 47 |- | {{flagicon|Mexico}} [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] | 3152. 8 | 1. 45 | [[ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಕಾರ್ಸ್ಟನ್ಸ್]] | ಗ್ವಿಲ್ಲೆರ್ಮೊ ಆರ್ಟಿಜ್ | 31778 | 1. 43 |- | {{flagicon|Spain}} [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]] | 3048. 9 | 1. 40 | [[ಎಲೆನಾ ಸಾಲ್ಗಾಡೊ]] | ಮಿಗುಯೋಲ್ ಫರ್ನಾಂಡೆಜ್‌ ಆರ್ಡೊನೆಜ್ | 30739 | 1. 39 |- | {{flagicon|Brazil}} [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] | 3036. 1 | 1. 40 | [[ಗುಯಿಡೊ ಮಾಂಟೆಗಾ]] | ಹೆನ್ರಿಕ್ವಿ ಮೈರೆಲ್ಲೆಸ್ | 30611 | 1. 38 |- | {{flagicon|South Korea}}[[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] | 2927. 3 | 1. 35 | [[ಒಕ್ಯು ಕ್ವೊನ್]] | ಸಿಯೊಂಗ್ ಟಾಯೆ ಲೀ | 29523 | 1. 33 |- | {{flagicon|Venezuela}} [[ವೆನಿಜುವೆಲಾ]] | 2659. 1 | 1. 22 | [[ಗಸ್ಟೊನ್ ಪ್ಯಾರ್ರ ಲುಜಾರ್ಡೊ]] | ರೋಡಿಗ್ರೊ ಕ್ಯಾಬೆಜಾ ಮೊರಲೆಸ್ | 26841 | 1. 21 |- | ''ಉಳಿದ 166 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು'' | 60081. 4 | 29. 14 | ''ಅನುಕ್ರಮ'' | ''ಅನುಕ್ರಮ'' | 637067 | 28. 78 |} == ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು == {{Main|Washington consensus|Structural adjustment program}} ತೀವ್ರತರದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ IMF ತನ್ನ 186 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು IMFನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಉಳಿಕೆ ಸಂದಾಯಗಳನ್ನು]] ನೀಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಅವು ಗಳಿಸುವ ಹಾಗೂ/ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನು ಮತ್ತು ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಗುಲುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ವಿಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, "[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕನ್ಸೆನ್ಸಸ್‌]]"ಗಳೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೆಲವು [[ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು]] ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರ]]ಗಳು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿತ್ತ, ಹಣಕಾಸು, ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಗಳಿಂದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರದ ಕೊರತೆ, ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಕಂಡುಬಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹಾಗೂ ಹಣದ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಸಂದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, IMF ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿಧಿಯ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕ್ರಮ]]ಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. == ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವಗಳಿಗೆ IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲಗಳು == IMF ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರು, ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಐರೋಪ್ಯ [[ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿರುವ [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]]ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ದ ನಂತರ [[ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ]] ಪಾತ್ರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ, [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು]], ಹಾಗೂ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು]] IMF ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಉದಾಸೀನತೆ]] ಅಥವಾ ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವಾದವು [[ಜಾಗತೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿ]]ಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಎನ್ನುವುದು ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು IMFನ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ ನಂತರ ಕುಸಿದಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. <ref name="cadtm">{{cite news|title=World Bank - IMF support to dictatorships|publisher=|url=http: //www. cadtm. org/spip. php? article809|work=[[cadtm]]|accessdate=2007-09-21|archive-date=2007-10-12|archive-url=https: //web. archive. org/web/20071012105817/http: //www. cadtm. org/spip. php? article809|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ-ಚುನಾಯಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳಿದ್ದಾಗ ಸಾಲನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ IMF ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, 1960ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ [[ಕಾಸ್ಟೆಲ್ಲೊ ಬ್ರಾಂಕೊ]]ರವರು ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಂದ ನಂತರ ಹತ್ತು ಹಲವು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>[http: //www. time. com/time/printout/0, 8816, 842333, 00. html BRAZIL ಟುವರ್ಡ್ಸ್ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ] {{Webarchive|url=https: //archive. today/20120912103838/http: //www. time. com/time/printout/0, 8816, 842333, 00. html |date=2012-09-12 }}, ''[[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]]'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1965. </ref> [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಥವಾ ಈಗಲೂ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ (ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು $[[ಶತಕೋಟಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: <ref name="JUB">{{cite news|title=Dictators and debt|publisher=|url=http: //www. jubileeresearch. org/analysis/reports/dictatorsreport. htm|work=[[Jubilee 2000]]|accessdate=2007-09-21|archive-date=2009-01-07|archive-url=https: //web. archive. org/web/20090107043827/http: //www. jubileeresearch. org/analysis/reports/dictatorsreport. htm|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable sortable"! IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರ! [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]]! ಚಾಲನೆಗೆ ಬಂದ ವರ್ಷ! ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ವರ್ಷ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಸಾಲದ %{{Clarify|date=September 2009}} ಪ್ರಮಾಣ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಲದ % ಪ್ರಮಾಣ! 1996ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಲ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ $ ಶತಕೋಟಿ! ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸಾಲದ % |- | {{flagicon|Argentina}} [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1976 | 1983 | 9. 3 | 48. 9 | 93. 8 | 39. 6 | 42% |- | {{flagicon|Bolivia}} [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1962 | 1980 | 0 | 2. 7 | (5. 2%) | 2. 7 | 52% |- | {{flagicon|Brazil}} [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]‌ | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1964 | 1985 | 1-5 | 105. 1 | 179 | 100 | 56% |- | {{flagicon|Chile}} [[ಚಿಲಿ]] | [[Auಆಗಸ್ಟೊ ಪಿಂನೊಚೆ/ಷೆಟ್]] | 1973 | 1989 | (5. 2%) | 18 | 27. 4 | 12. 8 | 47% |- | {{flagicon|El Salvador}}[[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1979 | (1994). | 0. 9 | 2-2 | 2-2 | 1-3 | 59% |- | {{flagicon|Ethiopia}} ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ | [[ಮೆಂಗಿಸ್ತು ಹೈಲೆ ಮಾರಿಅಮ್]] | 1977 | 1991 | 0. 5 | 4. 2 | 10 | 3. 7 | 37% |- | {{flagicon|Haiti}}[[ಹೈತಿ|ಹೈಟಿ]] | [[ಜೀನ್-ಕ್ಲಾಡ್ ದುವಾಲಿಯರ್]] | 1971 | 1986 | 0 | 0. 7 | 0. 9 | 0. 7 | 78% |- | {{flagicon|Indonesia}} [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]] | [[ಸುಹಾರ್ತೊ]] | 1967 | 1998 | ೩ | 129 | 129 | 126 | 98% |- | {{flagicon|Kenya}}[[ಕೀನ್ಯಾ]] | [[ಮೋಯಿ]] | 1979 | 2002 | 2. 7 | 6. 9 | 6. 9 | 4. 2 | 61% |- | {{flagicon|Liberia}}[[ಲೈಬೀರಿಯಾ]] | [[ಡೊಯೆ]] | 1979 | 1990 | 0. 6 | 1. 9 | 2. 1% | 1-3 | 62% |- | {{flagicon|Malawi}}[[ಮಾಳವಿ]] | [[ಬಾಂದಾ]] | 1964 | (1994). | 1. 0% | 2 | 2. 3 | 1. 9 | 83% |- | {{flagicon|Nigeria}}[[ನೈಜೀರಿಯಾ]] | [[ಬುಹಾರಿ]]/[[ಬಬಂಗಿದಾ]]/[[ಅಬಚಾ]] | 1984 | 1998 | 17. 8 | 31. 4 | 31. 4 | 13. 6 | 43% |- | {{flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | [[ಜಿಯಾ-ಉಲ್ ಹಕ್]] | 1977 | 1988 | 7. 6 | 17 | | | | |- | {{flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | [[ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಷರ್ರಫ್]] | 1999 | 2008 | | |- | {{flagicon|Paraguay}} [[ಪೆರುಗ್ವೆ/ಪರಾಗುವಾ]] | [[ಸ್ಟ್ರೋಎಸ್ನರ್]] | 1954 | 1989 | 0. 1 | 2. 4 | 2. 1% | 2. 3 | 96% |- | {{flagicon|Philippines}} [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌]] | [[ಮಾರ್ಕೋಸ್]] | 1965 | 1986 | 1. 5 | 28. 3 | 41. 2 | 26. 8 | 65% |- | {{flagicon|Somalia}}[[ಸೊಮಾಲಿಯ]] | [[ಸೈಯದ್ ಬರ್ರೆ]] | 1969 | 1991 | 0 | 2. 4 | 2. 6 | 2. 4 | 92% |- | {{flagicon|South Africa}} [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] | [[ವಣ೯ಭೇದ ನೀತಿ]] | 1948 | 1992 | | 18. 7 | 23. 6 | 18. 7 | 79% |- | {{flagicon|Sudan}}[[ಸೂಡಾನ್]] | [[ನಿಮೈರಿ]]/[[ಅಲ್-ಮಹ್‌ದಿ]] | 1969 | ಇಂದಿನವರೆಗೆ | 0. 3 | 17 | 17 | 16. 7 | 98% |- | {{flagicon|Syria}}[[ಸಿರಿಯಾ]] | [[ಅಸ್ಸಾದ್]] | 1970 | ಇಂದಿನವರೆಗೆ | 0. 2 | 21. 4 | 21. 4 | 21. 2 | 99% |- | {{flagicon|Thailand}} [[ಥೈಲೆಂಡ್‌]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1950 | 1983 | 0 | 13. 9 | 90. 8 | 13. 9 | 15 |- | {{flagicon|Zaire}}[[ಜೈರೆ]]/[[ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಕಾಂಗೊ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಮೊಬುಟು]] | 1965 | 1997 | 0. 3 | 12. 8 | 12. 8 | 12. 5 | 98% |} ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು: ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡವರು; 1970ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ (ಅಥವಾ 1996ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಡೆದ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ದತ್ತಾಂಶ). == ಟೀಕೆಗಳು == {{quote|"The interests of the IMF represent the big international interests that seem to be established and concentrated in [[Wall Street]]. "| [[Che Guevara]], [[Marxist]] revolutionary, 1959<ref>An interview with Che Guevara for Radio Rivadavia of Argentina on November 3, 1959. </ref>}} [[ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ಗಳೂ (SAP) ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರು ಮಾಡುವ ಧನಸಹಾಯ "[[ನಿಯಮಾಧೀನತೆಗಳು]]" ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ನಿಯಮಾಧೀನತೆಗಳು (ಸಾಲಪಡೆಯಲು IMFನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲತೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು IMFನ ಘೋಷಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇತ್ತ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಲ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Hertz">ಹೆರ್ಟ್ಜ್, ನೊರೀನಾ. ''ದಿ ಡೆಬ್ಟ್ ತ್ರೆಟ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕೊಲಿನ್ಸ್ ಪ್ರಕಾಶಕರು]], 2004. </ref> SAPನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ನಿಯಮವು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುವುದಾಗಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=October 2009}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಸಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು [[ತೆರಿಗೆ]]ಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಹಾಗೂ [[ಆಯವ್ಯಯದ ಕೊರತೆ]]ಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸಲು IMF ಕೆಲವುಬಾರಿ "ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು" ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ E. ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್]], ತಮ್ಮ ''[[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌]]'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Stiglitz">ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್, ಜೋಸೆಫ್. ''ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: WW ನಾರ್ಟನ್ &amp; ಕಂಪನಿ, 2002. </ref> [[ಆರ್ಥಿಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿಧಿಯನ್ನು [[ಕೆನ್ಸೀಯನ್]] ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಧನೆಗೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ IMF "ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮುದಾಯದ ಪರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>[http: //www. nybooks. com/articles/15630 ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್: ಸ್ಟಿಲಿಟ್ಜ್ ಕೇಸ್]</ref> ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ IMFನಿಂದ ಮಾದರಿ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]]ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ 2001ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಕುಸಿಯಿತು, <ref>''ಮೆಮೋರಿಯಾ ಡೆಲ್ ಸ್ಕಿವೊ'', ಫರ್ನಾಂಡೊ ಎಜಿಕ್ವೆಲ್ ಸೊಲಾನಸ್, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, 2003 (ಭಾಷೆ: ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್; ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು: ಆಂಗ್ಲ) [https: //www. youtube. com/watch? v=rH6_i8zuffs&amp; feature=PlayList&amp; p=8B60CF40AEF6BBDA&amp; index=0&amp; playnext=1 YouTube. com]</ref> IMF- ಅದರ ಆಯವ್ಯಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು [[ಖಾಸಗೀಕರಣ]]ಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //www. twnside. org. sg/title/twr137b. htm |title=ಎಕನಾಮಿಕ್ ಡೆಬಾಕಲ್ ಇನ್ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ: ದಿ IMF ಸ್ಟ್ರೈಕ್ಸ್ ಅಗೈನ್ |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-03-03 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20100303033200/http: //www. twnside. org. sg/title/twr137b. htm |url-status=dead }}</ref> ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸದೇ ಇರುವುದು ಈ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಇತರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. <ref>ಸ್ಟೀಫನ್ ವೆಬ್, "ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ: ಹಾರ್ಡನಿಂಗ್ ದಿ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಿಯಲ್ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಕನ್‌‌ಸ್ಟ್ರೇಂಟ್, " ಇನ್ ರೊಡೆನ್, ಎಸ್ಕ್‌ಲೆಂಡ್, ಅಂಡ್ ಲಿಟ್‌ವ್ಯಾಕ್ (eds. ), ''ಫಿಸಿಕಲ್ ಡೀಸೆಂಟ್ರಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡಾಲೆಂಜ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಡ್ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಕಂಸ್ಟ್ರೇಂಟ್ಸ್'' (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಾಸ್. : [[MIT ಪ್ರೆಸ್]], 2003). </ref> ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸತೊಡಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕಟ್ಟಿಗೆ IMF ಅನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾಯಿತು. <ref>[http: //www. serendipity. li/hr/imf_and_dollar_system. htm ಹೌ ದಿ IMF ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಅಪ್ ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟ್ ಡಾಲರ್ ಸಿಸ್ಟಂ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20050305013811/http: //www. serendipity. li/hr/imf_and_dollar_system. htm |date=2005-03-05 }}, ವಿಲಿಯಂ ಎಂಗ್ದಾಹ್ಲ್‌ರಿಂದ, US/ಜರ್ಮನಿ</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ — ಅಂದರೆ 2006ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ— ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಡ ಪಂಥೀಯರತ್ತ ವಾಲಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಿದರು. IMFನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಂತಹುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. IMF ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಕೀನ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿತ್ತು. IMF ಕೀನ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕು ಹಣದ ಸುಲಭ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬದಲಾವಣೆ [[ಕಮಲೇಶ್ ಮನುಸುಕ್‌ಲಾಲ್ ದಂಜಿ ಪತ್ನಿ]]ಯವರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಯಿತೇ ಹೊರತು ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು [[ಕೀನ್ಯಾದ ಷಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ಗಳನ್ನು]] ಬರಿದುಮಾಡಿದ್ದು ಅದನ್ನು [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಳಂಕ]]ವೆಂದೇ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು IMF ಸುಧಾರಣೆ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ದೂಡಿತು. {{Citation needed|date=June 2008}} ರೊಮೇನಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ [[ಟರಿಸೀನೊ]] ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, "2005ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ, IMF ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ " ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. <ref name="int">{{Cite web |url=http: //www. mediafax. ro/economic/tariceanu-fmi-a-facut-constant-greseli-de-apreciere-a-economiei-romanesti. html? 1686; 2645329 |title=Tăriceanu: FMI a făcut constant greşeli de apreciere a economiei româneşti - ಮೀಡಿಯಾಫ್ಯಾಕ್ಸ್ |access-date=2010-02-23 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20081228224458/http: //www. mediafax. ro/economic/tariceanu-fmi-a-facut-constant-greseli-de-apreciere-a-economiei-romanesti. html? 1686; 2645329 |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ "ಸುಭದ್ರ ಮೂಲನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮಧ್ಯಂತರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐರಿಷ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು" ಎಂದು IMF ತಿಳಿಸಿತ್ತು. <ref>[http: //www. imf. org/external/np/sec/pn/2007/pn07117. htm IMF. org]</ref> ಇದಾದ ಹದಿನೇಳು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪದವಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಪೌಲ್ ಕ್ರೂಗ್‌ಮನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //www. irishtimes. com/newspaper/finance/2009/0421/1224245070922. html |title=IrishTimes. com |access-date=2010-02-23 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20110927042027/http: //www. irishtimes. com/newspaper/finance/2009/0421/1224245070922. html |url-status=dead }}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ IMF ಪಡೆದ ಯಶಸ್ಸು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. {{Citation needed|date=June 2008}} ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ, 1980ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಈಚೆಗೆ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ (ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು) ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡರಿಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ GDPಯು ಶೇಕಡಾ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. {{Citation needed|date=June 2008}} ಯಾವುದೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ IMF ತಡವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಂತರ ಬಹಳಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ (ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಕೂಡಾ)<ref name="Budhoo">ಬುಧೂ, ಡೇವಿಡ್ಸನ್. ''ಎನಫ್ ಈಸ್ ಎನಫ್: ಡಿಯರ್ Mr. ಕಮ್ಡೆಸಸ್. .. '' ''ಓಪನ್ ಲೆಟರ್ ಟು ದಿ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ನ್ಯೂ ಹೊರೈಜನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 1990. </ref> ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 2006ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ IMFನ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದವು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಬಲವಾಗಲು ಹಾಗೂ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ IMF ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವುದೂ ಸೇರಿದೆ. 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 15ರಂದು, IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿ 2007ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, IMF ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ IMF ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ 30-ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದವು. === ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ == = ಹಲವಾರು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು <ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫಮ್, [https: //www. oxfam. org. uk/resources/policy/debt_aid/downloads/bp29_death. pdf ಸಮ್ಮೇಳನದ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾವು ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20120107192935/https: //www. oxfam. org. uk/resources/policy/debt_aid/downloads/bp29_death. pdf |date=2012-01-07 }}, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2002. </ref> ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನರ' ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವುದರಿಂದ IMFನ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ [[ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ]]ದಂದು, ಅಂದಿನ US ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ಹಾಗೂ IMF ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು: {{Quotation|We need the World Bank, the IMF, all the big foundations, and all the governments to admit that, for 30 years, we all blew it, including me when I was President. We were wrong to believe that food was like some other product in international trade, and we all have to go back to a more responsible and sustainable form of agriculture. |Former US President [[Bill Clinton]]|Speech at [[United Nations]] [[World Food Day]], October 16, 2008 <ref>Bill Clinton, [http: //www. clintonfoundation. org/news/news-media/speech-united-nations-world-food-day "Speech: United Nations World Food Day"] {{Webarchive|url=https: //archive. is/20110605130326/http: //www. clintonfoundation. org/news/news-media/speech-united-nations-world-food-day |date=2011-06-05 }}, October 13, 2008</ref>}} === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ == = ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು 2008ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ IMF ತಾನು ನೀಡುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಲಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಪೂರ್ವ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಹಾಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]]ದಿಂದ ಬಳಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಮುಕ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ 21 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ಕೆ ಮರಣಹೊಂದಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 16. 6 %ನಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. <ref>[http: //medicine. plosjournals. org/perlserv/? request=get-document&amp; doi=10. 1371/journal. pmed. 0050143&amp; ct=1 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20080920071410/http: //medicine. plosjournals. org/perlserv/? request=get-document&doi=10. 1371%2Fjournal. pmed. 0050143&ct=1 |date=2008-09-20 }} [[PLoS ಮೆಡಿಸಿನ್]]. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. 2007-7-21 ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> === ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರವಾದಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗಳು == = ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ IMF ಹಾಗೂ ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು [[ವಿತ್ತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು]] ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲಿಗರು IMFನೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಣದ [[ಅವಮೂಲ್ಯನ|ಅಪಮೌಲ್ಯ]]ವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ IMFನ ವಾದಕ್ಕೆ, ಅದು [[ಹಣದುಬ್ಬರ]]ವನ್ನು ಏರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬೆಂಬಲಿಗರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ [[ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ]] "[[ಕಠಿಣ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ" ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ IMF ಹಣದ ಅಪಮೌಲ್ಯ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. IMFನ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಳಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೀಸಲು ಚಿನ್ನ]]ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದಾವೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಲಾಗಿದೆ. 1945ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ IMF ಪ್ರತಿ [[ಟ್ರಾಯ್ ಔನ್ಸ್]] ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ [[US$]]35 ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. 1973ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಕ್ಸನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಸಂಪತ್ತಾದ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹೊರಗೆ ''[[ಪೆಟ್ರೊಡಾಲರ್‌]]ಗಳ'' ಬೆಲೆಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಫೋರ್ಟ್ ನಾಕ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು. {{Citation needed|date=December 2009}} ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಹಣದ ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳು ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳು ಮತ್ತೆ [[ಚಲ ದರ]]ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ವಿನಿಮಯಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವು. ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿರ ದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯವು ಸೀಮಿತ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ IMF ನಿಯಮಗಳು, ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಣಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=October 2008}} === ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ == = ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 60ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು IMF ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು [[ಪ್ಯೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]] ತಂಡವು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೇ ಬೀರಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 2005ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ IMF, ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. 2006ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಉಪ-ಸಹಾರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದ 23 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ IMF ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು{{Citation needed|date=December 2009}}. == ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ IMFನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಯುರೋಪಿನವರಾಗಿದ್ದು [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನವರು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪದ್ಧತಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾನಕಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದು ತನ್ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಈ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರನ್ನು, ತಾವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. IMFನ ಮೊದಲ ನಿಯೋಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸೆಕೆಂಡ್ ಇನ್ ಕಮ್ಯಾಂಡ್, ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ (ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ) ಅಮೇರಿಕಾದವರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. IMFನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು]] ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವು ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಮಂಡಳಿಯು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಷೇರುದಾರರಾದ US ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ದೂರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳು ತಮ್ಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಕಾಫ್ಕಾ]], ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸತತ 32 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (21ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಯ ಡೀನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಲಿಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ [[ಮೊಹಮದ್ ಫಿನಾಯಿಷ್‌]]ರವರು, ಸಾಕಷ್ಟು ಅರಬ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು, {{Citation needed|date=June 2007}} 1992ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವ ತನಕ IMFನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2004ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 7ರಂದು [[ರೋಡ್ರಿಗೊ ರಾಟೊ]]ರವರು IMFನ ಒಂಬತ್ತನೇ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪದವಿಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] IMFನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಗೆ EU ಮಂತ್ರಿಗಳು 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈ 10ರಂದು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [http: //www. consilium. europa. eu/cms3_applications/applications/newsroom/loadDocument. ASP? cmsID=221&amp; LANG=en&amp; directory=en/ecofin/&amp; fileName=95233. pdf ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090624121617/http: //www. consilium. europa. eu/cms3_applications/applications/newsroom/loadDocument. ASP? cmsID=221&LANG=en&directory=en%2Fecofin%2F&fileName=95233. pdf |date=2009-06-24 }} ನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ 27-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ 24 [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರು 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು, Mr. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರನ್ನು ಹೊಸ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರು, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ [[ರೋಡಿಗ್ರೊ ಡಿ ರೊಟೊ]]ರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. <ref>[https: //news. yahoo. com/s/ap/20070928/ap_on_bi_ge/imf; _ylt=AredlGGZqGlcjs05iRTE1EGs0NUE Yahoo. com, IMF ಟು ಚ್ಯೂಸ್ ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಟರ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸೂಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ ಟೊಸೋವ್‌ಸ್ಕಿ]]ಯವರೇ ಏಕೈಕ ಇತರೆ ಸೂಚಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರು‌: "''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ IMFಅನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುತ್ತೇನೆ'' " ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http: //news. bbc. co. uk/2/hi/business/7018756. stm BBC NEWS, ಫ್ರೆಂಚ್‌ಮೆನ್ ಈಸ್‌‌ ನೇಮಡ್ ನ್ಯೂ IMF ಚೀಫ್]</ref> {| class="wikitable sortable " |-! ದಿನಾಂಕ! ಹೆಸರು! ರಾಷ್ಟ್ರ |- | ಮೇ 6, 1946 – ಮೇ 5, 1951 | [[ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಗಟ್]] | [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] |- | ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 3, 1951 – ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 3, 1956 | [[ಐವರ್ ರೂಥ್]] | [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] |- | ನವೆಂಬರ್‌‌ 21, 1956 – ಮೇ 5, 1963 | [[ಪೆರ್ ಜೇಕಬ್‌ಸನ್]] | [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] |- | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 1, 1963 – ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 31, 1973 | [[ಪಿಯೆರಿ ಪೌಲ್ ಷ್ವೆಟ್ಜರ್‌]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 1, 1973 – ಜೂನ್‌‌ 16, 1978 | [[ಜೊಹಾನ್ನಸ್ ವಿಟ್ಟೆವೀನ್]] | [[ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] |- | ಜೂನ್‌‌ 17, 1978 – ಜನವರಿ 15, 1987 | [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ಲರೊಸಿಯೆರೆ]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಜನವರಿ 16, 1987 – ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2000 | [[ಮೈಕೆಲ್ ಕಮಡೆಸ್ಸಸ್]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಮೇ 1, 2000 – ಮಾರ್ಚ್‌ 4, 2004 | [[ಹಾರ್ಸ್ಟ್ ಕೋಲ್ಹರ್]] | [[ಜರ್ಮನಿ]] |- | ಜೂನ್‌‌ 7, 2004 – ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 31, 2007 | [[ರೋಡ್ರಿಗೊ ರಾಟೊ]] | [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]] |- | ನವೆಂಬರ್‌‌ 1, 2007 – ಪ್ರಸ್ತುತ | [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |} == ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ IMFನ ಚಿತ್ರಣ == [[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾ]] ಹಾಗೂ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ IMF ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ''[[ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆಬ್ಟ್]]'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 1978ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಜಮೈಕಾ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ, ತೆರೆದ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾದ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ US ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇ ಇತ್ತು; 1995ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜಮೈಕಾ ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಜಮೈಕಾದ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ US ಡಾಲರ್‌ನ 2 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಾಯಕರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. [[ದ ಡೆಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡಿಕ್ಟೇಟರ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ<ref>[http: //www. newsreel. org/nav/title. asp? tc=CN0193 NewsReel. org]</ref> IMF ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಅತಿಕ್ರೂರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿಷದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. (''ನೋಡಿರಿ: [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವಗಳಿಗೆ IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲಗಳು]]'' ) [[ರೇಡಿಯೊಹೆಡ್]] ತಂಡ 1997ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ [[OK ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ "ಎಲೆಕ್ಷನೀರಿಂಗ್" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಾಲುಗಳು, "ಇಟ್ಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್/ಕ್ಯಾಟಲ್ ಪ್ರೊಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ IMF/ಐ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಐ ಕೆನ್ ರಿಲೆ ಆನ್ ಯುವರ್ ವೋಟ್ " ಎನ್ನುತ್ತವೆ. [[ಬ್ರೂಸ್ ಕಾಕ್‌ಬರ್ನ್]] "ಕಾಲ್ ಇಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ "IMF ಡರ್ಟಿ MF/ಟೇಕ್ಸ್ ಅವೇ ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಇಟ್ ಕೆನ್ ಗೆಟ್/ಆಲ್ವೇಸ್ ಮೇಕಿಂಗ್ ಸರ್ಟನ್ ದಟ್ ದೆರ್ಸ್ ಒನ್ ಥಿಂಗ್ ಲೆಫ್ಟ್/ಕೀಪ್ ದೆಮ್ ಆನ್ ದಿ ಹುಕ್ ವಿತ್ ಇನ್‌ಸಪೋರ್ಟೆಬಲ್ ಡೆಬ್ಟ್" ಎಂದಿದೆ. [[ರೇಜ್ ಎಗೆನೆಸ್ಟ್ ದಿ ಮಷೀನ್]], "ವಿಂಡ್ ಬಿಲೊ"ನ ಈವಿಲ್ ಎಂಪೈರ್‌ನಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು "ಫ್ಲಿಪ್ ದಿಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್/ ದೆಮ್ ಬ್ಯುರಿ ಲೈಫ್ ವಿತ್ IMF ಶಿಫ್ಟ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಪಾಯ್ಸನ್ ಲಿಪ್ಸ್" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಥೀವರಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]]ರವರ [[ರೇಡಿಯೊ ರಿಟಾಲಿಯೇಷನ್]] ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ "ವ್ಯಾಂಪೈರ್ಸ್" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಆ ಗೀತೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ "ಲೈಸ್ ಅಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್/ ಗನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡೆಬ್ಟ್/ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್/ IMF". == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವದ ಸಾಲ]] * [[ಆರ್ಥಿಕತೆ]] * [[ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳು]] * [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಹಾಯಧನ]] * [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಸಂಘಟನೆ]] * [[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌]] * [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು]] * [[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್]] * [[ಬಾಂಕರ್]] * [[ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]] * [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[ಇಂಟರ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[ಬ್ರೆಟ್ಟನ್‌ ವುಡ್ಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ವಾಚ್]] ==ನೋಡಿ== *[[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] # [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ]] - # [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ]] - # [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ]] # [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ]] ===ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ== = *[https: //www. prajavani. net/stories/international/gita-gopinath-joins-imf-its-605616. html (08 ಜನವರಿ 2019)ಐಎಂಎಫ್‌ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಗೀತಾ ಗೋಪಿನಾಥ್‌ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ; ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಮಾಜಿ ಗವರ್ನರ್‌ ರಘುರಾಂ ರಾಜನ್‌ ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು. ] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * {{cite book|title=[http: //www. fondad. org/publications/helpingpoor/contents. htm Helping the Poor? The IMF and Low-Income Countries]|author=Jan Joost Teunissen and Age Akkerman (eds. )|year=2005 |publisher=FONDAD |isbn=90-74208-25-8}} * {{cite book |url=http: //econwpa. wustl. edu/eps/if/papers/0207/0207003. pdf |title=The Development and Implementation of IMF and World Bank Conditionality |author=Dreher, Axel |year=2002 |publisher=HWWA |id=ISSN 1616-4814 |access-date=2010-02-23 |archive-date=2005-05-16 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20050516014749/http: //econwpa. wustl. edu/eps/if/papers/0207/0207003. pdf |url-status=dead }} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2004 |title=A Public Choice Perspective of IMF and World Bank Lending and Conditionality |url=https: //archive. org/details/sim_public-choice_2004-06_119_3-4/page/445 |journal=Public Choice |volume=119 |issue=3–4 |pages=445–464 |doi=10. 1023/B: PUCH. 0000033326. 19804. 52}} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2004 |title=The Influence of IMF Programs on the Re-election of Debtor Governments |url=https: //archive. org/details/sim_economics-politics_2004-03_16_1/page/53 |journal=Economics & Politics |volume=16 |issue=1 |pages=53–75 |doi=10. 1111/j. 1468-0343. 2004. 00131. x}} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2003 |title=The Influence of Elections on IMF Programme Interruptions |url=https: //archive. org/details/sim_journal-of-development-studies_2003-08_39_6/page/101 |journal=The Journal of Development Studies |volume=39 |issue=6 |pages=101–120 |doi=10. 1080/00220380312331293597}} * [[ಗ್ರೆಗ್ ಪಾಲಾಸ್ಟ್]]ರ ''[[ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ಮನಿ ಕೆನ್ ಬೈ]]'' (2002) * [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/exrp/differ/differ. htm ದಿ IMF ಅಂಡ್ ದಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌: ಹೌ ಡು ದೆ ಡಿಫರ್? ] ಡೇವಿಡ್ D. ಡ್ರಿಸ್‌ಕೊಲ್‌ ವಿರಚಿತ * IMF ಹಾಗೂ [[IBRD]] ನಡುವಿನ ಶತ್ರುತ್ವ, "[http: //www. economist. com/finance/displaystory. cfm? story_id=8786132 ಸಿಸ್ಟರ್-ಟಾಕ್]", ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ (2007-03-01) * ಜಾರ್ಜ್, S. (1988). ಎ ಫೇಟ್ ವರ್ಸ್ ದ್ಯಾನ್ ಡೆಬ್ಟ್. ಲಂಡನ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. * ಹ್ಯಾನ್‌ಕಾಕ್, G. (1991). ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾವರ್ಟಿ: ದಿ ಫ್ರೀ-ವೀಲಿಂಗ್ ಲೈಫ್‌ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, ಪವರ್, ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್ ಅಂಡ್ ಕರಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಲ್ಟಿ-ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಏಯ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್. ಲಂಡನ್: ಮೆಂಡರಿನ್. * ಮಾರ್ಕ್‌ವೆಲ್, ಡೊನಾಲ್ಡ್ (2006), ''ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನಾರ್ಡ್ ಕೀನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಲೇಷನ್: ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಥ್ಸ್ ಟು ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್'', ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ & ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * ರಾಪ್‌ಕಿನ್‌, ಡೇವಿಡ್ P. ಹಾಗೂ ಜೋನಾಥನ್ R. ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ (2005) “ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ನೇಷನ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಗವರ್ನೆಂನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್, ” ವರ್ಲ್ಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ 33, 12: 1993–2011. * ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್, ಜೋನಾಥನ್ R ಹಾಗೂ ಡೇವಿಡ್ P. ರಾಪ್ಕಿನ್ (2005) “ವೋಟಿಂಗ್ ಪವರ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಡಬಲ್ ಮೆಜಾರಿಟಿ ವೋಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಇನ್ ದಿ IMF’s ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟೀವ್ ಬೋರ್ಡ್, ” ಇನ್ ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ದಿ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ IMF ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಏರಿಯಲ್ ಬ್ಯೂರ, ed, ಲಂಡನ್: ಆಂಥೆಮ್ ಪ್ರೆಸ್. * [[ವಿಲಿಯಂಸನ್, ಜಾನ್]]. ಆಗಸ್ಟ್ 13 ''ದಿ ಲೆಂಡಿಂಗ್ ಪಾಲಿಸೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್'', ಪಾಲಿಸಿ ಅನಾಲಿಸೀಸ್ ಇನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ 1, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D. C. , [[ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್]]. ISBN 0-88132-000-5 * {{cite interview |last=Chomsky |first=Noam |subjectlink= |interviewer=[[Amy Goodman]] |title=Noam Chomsky on the Global Economic Crisis, Healthcare, US Foreign Policy and Resistance to American Empire |city=New York |date=April 13, 2009 |program=[[Democracy Now! ]] |url=http: //www. democracynow. org/2009/4/13/noam_chomsky_on_the_global_economic}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{linkfarm|date=January 2010}} * [http: //www. house. gov/jec/imf/imfpage. htm IMF ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100206173219/http: //www. house. gov/jec/imf/imfpage. htm |date=2010-02-06 }} U. S. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರಸೆಂಟೇಟೀವ್ಸ್ * [http: //www. house. gov/jec/imf/roth. htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100309152535/http: //www. house. gov/jec/imf/roth. htm |date=2010-03-09 }}, ಜಂಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ * [http: //www. imf. org ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/fandd/index. htm ಫೈನಾನ್ಸ್ & ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ - IMF ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ] * [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/ar/ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು] * [http: //www. imf. org/external/pubs/ft/weo/weorepts. htm ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟದ ವರದಿಗಳು ] * [http: //www. imf. org/external/pubind. htm IMF ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು] * [http: //blog-pfm. imf. org/pfmblog/fad. html IMF ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (FAD)] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090124164652/http: //blog-pfm. imf. org/pfmblog/fad. html |date=2009-01-24 }} * [http: //www. augustreview. com/c/global_banking/ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ರಿವ್ಯೂ – ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: ದಿ IMF] * [http: //www. economist. com/opinion/displayStory. cfm? story_id=2941379 ಕೆನ್ನೆತ್ ರೊಗೊಫ್ - ದಿ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಟ್ 60] * [http: //www. serendipity. li/hr/imf_and_dollar_system. htm ಹೌ ಮಚ್ ದಿ IMF ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಅಪ್ ದಿ ಡಾಲರ್ ಸಿಸ್ಟಂ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20050305013811/http: //www. serendipity. li/hr/imf_and_dollar_system. htm |date=2005-03-05 }} * [http: //web. gc. cuny. edu/eusc/activities/paper/schwartz. htm ''IMF’ಸ್ ಆರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಸ್ ಎ ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್ ಫಾರ್ ಇಟ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್'', ಅನ್ನಾ J. ಷ್ವಾರ್ಟ್ಜ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಇಲಾಖೆ] * ಅಯೋವಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ [http: //www. uiowa. edu/ifdebook/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು & ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100915071336/http: //www. uiowa. edu/ifdebook/ |date=2010-09-15 }} * [http: //www. cepr. net/documents/publications/imf-2009-10. pdf IMF-ಸಪೋರ್ಟೆಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸೀಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಸೆಷನ್‌: ಎ ಲುಕ್ ಅಟ್ ಫಾರ್ಟಿ–ಒನ್ ಬಾರೋಯಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009, [[ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ವರದಿ * [http: //www. dollarsandsense. org/archives/1999/0799dollar. html ವಾಟ್ಸ್ ದಿ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ IMF ಅಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್? ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090123063045/http: //dollarsandsense. org/archives/1999/0799dollar. html |date=2009-01-23 }} [[ಡಾಲರ್ಸ್‌‌ &amp; ಸೆನ್ಸ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಆರ್ಥರ್ ಮೆಕ್‌ಈವನ್‌ರ ಲೇಖನ * 1981ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮನ್ ರಾನ್ ಪೌಲ್ ಬರೆದ [http: //www. knology. net/~bilrum/Paul_Prohibit_BanksA. rtf ''"ಮಾನಿಟರಿ ಫ್ರೀಡಂ ಆಕ್ಟ್"'' ] HR 391, * ''[[ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್]] '' ವುಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ವಾಯ್ಸಸ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅಂಡ್ IMF * [[ಯೂರೊಡ್ಯಾಡ್]] ವರದಿ: [http: //www. eurodad. org/whatsnew/reports. aspx? id=2206 ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕಂಡೀಷನ್ಸ್: ದಿ IMF ಮೆಂಟೇನ್ಸ್ ಇಟ್ಸ್ ಗ್ರಿಪ್ ಆನ್ ಲೋ ಇನ್‌ಕಮ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100815083733/http: //www. eurodad. org/whatsnew/reports. aspx? id=2206 |date=2010-08-15 }} * ಮೈಕೆಲ್‌‌ ಹಡ್ಸನ್‌ರವರ [http: //www. counterpunch. org/hudson04062009. html ದಿ IMF ರೂಲ್ಸ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100510010311/http: //www. counterpunch. org/hudson04062009. html |date=2010-05-10 }}, ''ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ 6, 2009 * [http: //www3. interscience. wiley. com/journal/117980440/issue ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ದಿ IMF: ಎ ಡಿಬೇಟ್ರಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್]]ನ 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಪ್ರಕಟಣೆ * ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನವರ [http: //www. sundaytimes. lk/090830/FinancialTimes/ft09. html ಫಾಲಸಿ ಅಂಡ್ ದಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಫ್ IMF ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಅರೇಂಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: 1945ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] [[ವರ್ಗ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ: ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ: ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ooyoy8t8bbvrq0lzvfh92tuhdmbtapo 0 22766 1428157 1379941 2026-09-14T03:04:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428157 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:IQ curve.svg|thumb|ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರ ಐಕ್ಯೂಗಳನ್ನು ಒಂದು Normal Distributionನ ಮೂಲಕ ಮಾದರಿ ಮಾಡಬಹುದು.]] '''ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕ್ವೋಶಿಯೆಂಟ್''', ಅಥವಾ '''IQ''', ಹಲವಾರು [[ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು]] ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಗಳಿಂದ ದೊರಕಿದ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿದೆ. [[ಜರ್ಮನ್]] ಭಾಷೆಯ ''Intelligenzquotient'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ "IQ"ವನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಸ್ಟರ್ನ್]] 1912<ref>{{Cite web |url=http://www.indiana.edu/~intell/stern.shtml |title=William Stern |dateformat=mdy |accessdate=July 15, 2009 |year=2007 |author=Indiana University |publisher=Indiana University |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130926231145/http://www.indiana.edu/~intell/stern.shtml |url-status=dead }}</ref> ರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ [[ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಥಿಯೊಡೋರ್ ಸೈಮನ್]]ರ ಆಧುನಿಕ ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>''i.e.'' as a [[quotient]] of "mental age" and "chronological age."</ref> "IQ" ಎಂಬ ಪದವು ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, [[Wechsler Adult Intelligence Scale (ಸರಾಸರಿ IQ) 100, ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಲ್ಲಟ|Wechsler Adult Intelligence Scale (ಸರಾಸರಿ IQ) 100, ಮತ್ತು ಒಂದು [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಲ್ಲಟ]]]]ವನ್ನು 15, ಎಂದೂ ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಲ್ಲಟವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. IQ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳು [[ಅನಾರೋಗ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಮರ್ತ್ಯತೆ]],<ref>{{Cite web |url=http://www.jnnp.com/cgi/content/abstract/75/8/1100 |title= Premorbid cognitive testing predicts the onset of dementia and Alzheimer's disease better than and independently of APOE genotype |dateformat=mdy |accessdate=August 6, 2006 |year=2004 |author=Cervilla et al. |publisher=Psychiatry 2004;75:1100-1106.}}</ref> ಪೋಷಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ,<ref>[http://www.gifted.uconn.edu/siegle/research/Correlation/Intelligence.pdf Intelligence: Knowns and Unknowns] (Report of a Task Force established by the Board of Scientific Affairs of the American Psychological Association - ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1995 - ಇದರ ಕೊಂಚ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅವತರಣಿಕೆಯು American Psychologist, ಫೆಬ್ರುವರಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಯಿತು. APAನ ಅಧಿಕೃತ ಜರ್ನಲ್)</ref> ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪೋಷಕರ ಐಕ್ಯೂ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಇದು ಅನುವಂಶೀಯವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಕಳೆದೊಂದು ಶತಮಾನದಿಂದ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಂಶ ಅನುವಂಶೀಯವೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳಿವೆ ಮತ್ತು [[ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಚರ್ಚೆಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ]].<ref name="Devlin97">{{cite journal |author=Devlin B, Daniels M, Roeder K |title=The heritability of IQ |journal=Nature |volume=388 |issue=6641 |pages=468–71 |year=1997 |pmid=9242404 |doi=10.1038/41319 |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1997-07-31_388_6641/page/468}}<br />ಇದೇ ಅಧ್ಯಯನವು ಐಕ್ಯೂನ [[ಅನುವಂಶೀಯ]] ಘಟಕವು ವಯಸ್ಸಿನ ಜತೆಗೇ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.</ref> ಐಕ್ಯೂ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆಗಳು ಅಥವಾ [[ವಿಶೇಷ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು]] ಊಹಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಐಕ್ಯೂ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ, ಮತ್ತು ವೃತ್ತೀಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು [[ಆದಾಯ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೂರಕವಾಗಿ. ಹಲವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಐಕ್ಯೂವು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಪ್ರತಿ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಮೂರು ಅಂಕಗಳಂತೆ ಐಕ್ಯೂ ರೇಂಜ್‌ನ ಕೆಳಗಿನರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮ]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಕೋರ್‌ನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನಕಾಲಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳಿವೆ. == ಇತಿಹಾಸ == '''ಮನೋಮಾಪನ''' ಡಾರ್ವಿನ್‌ವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದ ಆಂಗ್ಲ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್]] [[ಯುಜೆನಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ನಂತರ ಸೈಕೋಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೆಳವರ್ಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>ಗಿಲ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ(2001). Sir Francis Galton and the birth of eugenics. ''Annual Review of Genetics, 35'', 83-101.</ref>.ಗಾಲ್ಟನ್<ref>ಗಾಲ್ಟನ್, ಎಫ್. (1865). Hereditary talent and character. [http://psychclassics.yorku.ca/ ''Classics in the history of psychology'' ]. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.</ref> ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ಉಚ್ಚವರ್ಗದವರು ಇತರ ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಾಗಿರುವರೆಂದೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆಯ ಪಾತ್ರವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು. '''ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡಯಾಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್''' ಬಿನೆಟ್ <ref>ಬಿನೆಟ್, ಎ. (1905). New methods for the diagnosis of the intellectual level of subnormals. [http://psychclassics.yorku.ca/ ''Classics in the history of psychology'' ]. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.</ref> ಆರೈಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಕ್ಕಳ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ವಯೋಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಿನೆತ್-ಸೈಮನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.<ref>ವಾಲಿನ್, ಜೆ. ಇ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (1911). The new clinical psychology and the psycho-clinicist. ''Journal of Educational Psychology, 2'' (4), 191-210.</ref>. ಬಿನೆಟ್-ಸೈಮನ್ ಕಾರ್ಯಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಳತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿತ್ತು. '''ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ''' ಯುಜೆನಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮ್ಯಾನ್<ref>ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಸಿ. (1904). “General intelligence,” objectively determined and measured. ''American Journal of Psychology, 15'' (2), 201-293.</ref> ಬೇರೆಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳು ಇರುವುವೆಂಬುದನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಂಶವೊಂದನ್ನು (ಅವರು ಇದನ್ನು ಜನರಲ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದರು) ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಅನುರೂಪತೆಯ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಈ ಅಂಶವು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಬಿನೆಟ್ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Mayrhauser, R. T. V. 1992">ಮೇಯರ್‌ಹಾಸರ್, ಆರ್. ಟಿ. ವಿ. (1992). The mental testing community and validity: A prehistory. ''American Psychologist, 47'' (2), 244-253.</ref>. '''ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕ್ವೋಷೆಂಟ್‌(IQ)''' 1910ರಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್.ಎಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯೂಜೆನಿಕ್ಸ್ ಚಳುವಳಿಯು ಬಿನೆಟ್ ಸೈಮನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ ಗೊಡಾರ್ಡ್ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾನಸಿಕ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು<ref>ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್, ಟಿ. ಇ. (2003). Howard Andrew Knox and the origins of performance testing on Ellis Island, 1212-1216. ''History of Psychology, 6'' (2), 143-170.</ref>. ಟರ್ಮನ್ ಎಟ್ ಆಲ್.<ref>ಟೆರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಎಲ್. ಎಮ್, ಲೈಮನ್, ಜಿ., ಆರ್ಡಾಹ್ಲ್, ಜಿ., ಆರ್ಡಾಹ್ಲ್, ಎಲ್., ಗಾಲ್‌ಬ್ರೀದ್, ಎನ್., ಮತ್ತು ಟಾಲ್‌ಬರ್ಟ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (1915). The Stanford revision of the Binet-Simon scale and some results from its application to 1000 non-selected children. ''The Journal of Educational Psychology, 6'' (9), 551-562.</ref> ಬಿನೆಟ್-ಸೈಮನ್ ಅಳತೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಟರ್ನ್‌ನ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕ್ವೋಶಿಯೆಂಟ್(I.Q.) ಎಂಬ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ವಯಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್-ಬಿನೆಟ್ ಅಳತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸತೊಡಗಿದನು. '''ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ: ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು''' ಯುಗೆನಿಸಿಸ್ಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಯೆರ್ಕಿಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ತಂಡವೊಂದು<ref>ಕಾರ್‌ಮೈಕೆಲ್, ಎಲ್. (1957). ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆರ್ನ್ಸ್ ಯೆರ್ಕ್ಸ್. ''The Psychological Review, 64'' (1), 1-7.</ref> ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅವರು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ತಂಡಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು: ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗಾಗಿ ಆಲ್ಫಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗಾಗಿ ಬೀಟಾ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಅವ್ರು 1,726,000 ನಿಯಮಿತ ಯೋಧರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು<ref name="Yerkes, R. 1919">ಯೆರ್ಕ್ಸ್, ಆರ್. (1919). Report of the psychology committee of the national research council. ''The Psychological Review, 26'' (2), 83-149.</ref>. ಆದರೆ ಸಿಂಧುತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿದ್ದಿತು<ref>ಡ್ರಿಸ್ಕೆಲ್, ಜೆ. ಇ., ಮತ್ತು ಓಮ್‌ಸ್ಟೆಡ್, ಬಿ. (1989). Psychology and the military: Research applications and trends. ''American Psychologist, 44'' (1), 43-54.</ref> ಮತ್ತು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು<ref name="Kevles, D. J. 1968">ಕೆವ್‌ಲ್ಸ್, ಡಿ. ಜೆ. (1968). Testing the army’s intelligence: Psychologists and the military in World War I. ''The Journal of American History, 55'' (3), 565-581.</ref>. ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ <ref name="Kevles, D. J. 1968"/> ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವರೆನ್ನುವ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Keene, J. D. 1994">ಕೀನ್, ಜೆ. ಡಿ. (1994). Intelligence and morale in the army of a democracy: The genesis of military psychology during the First World War. ''Military Psychology, 6'' (4), 235-253.</ref>. ಕಡಿಮೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಗಳಿಂದಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಯ ತರಬೇತಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಾರದೆಂದೂ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನೂ ನ್ಯೂನತೆಯ ಸಮಿತಿಯೊಂದರಡಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿಯೂ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಕೆವ್‌ಲ್ಸ್, ಡಿ. ಜೆ. (1968). Testing the army’s intelligence: Psychologists and the military in World War I. The ''Journal of American History, 55'' (3), 565-581.</ref>. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಬರೇ 0.5%ರಷ್ಟು ನಿಯುಕ್ತವಾದವರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಯರ್ಕ್ಸ್ <ref name="Yerkes, R. 1919"/> ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3% ಜನರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದನು<ref name="Yerkes, R. 1919"/>. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಡಿಲ್‌ನ ನೇತೃತ್ವದ ಮನಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಇನ್ನೊಂದು ತಂಡವು ಬಿನೆಟ್‌ನಂತೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಸರದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು<ref name="Mayrhauser, R. T. V. 1992"/>. ಇದಾದ ಕೆಲಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಅಳತೆಗೋಲನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು<ref name="Keene, J. D. 1994"/> ಇದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಅವರ ತಳಪಾಯಮಟ್ಟದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸೈನ್ಯವು ಸ್ಕಾಟ್‌ರ ಈ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ಸಾಹ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಅವರು ಮಿಲಿಟರಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿಹೋಗಿದ್ದರು<ref name="Kevles, D. J. 1968"/> ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರೂವರೆ ಮಿಲಿಯನ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ 973,೮೫೮ ಜನರನ್ನು ನಿಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Yerkes, R. 1919"/>. '''ಯುದ್ಧನಂತರ 1929ರವರೆಗೆ''' ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಸೈನ್ಯವು ಯೆರ್ಕೆಸ್‌ನ ತಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೂ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇಬ್ಬರು ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Kevles, D. J. 1968"/>. ಆದರೆ ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಸೈನ್ಯದ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತು ಮನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಆದರದಿಂದ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು<ref>ಕೆನಡಿ, ಸಿ. ಎಚ್., ಮತ್ತು ಮೆಕ್‌ನೀಲ್ ಜೆ. ಎ. (2006). A history of military psychology. In C. H. Kennedy, E. A. Zillmer (Eds.), ''Military Psychology: Clinical and Operational Applications'' (pp.1-17). New York: Guilford Publications.</ref>. ಕ್ರಮೇಣ ಮನಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದುವು ಮತ್ತು ಯಥೇಚ್ಚವಾದ ಧನಸಹಾಯವೂ ಒದಗಿತು<ref>ಕ್ಯಾಟ್‌ಜೆಲ್, ಆರ್. ಎ., ಮತ್ತು ಆಸ್ಟಿನ್, ಜೆ. ಟಿ. (1992). From then to now: the development of industrial-organizational psychology in the United States. ''Journal of Applied Psychology. '' ''77'' (6), 803-835.</ref>. ತಂಡ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಆಗತೊಡಗಿತು<ref name="Kevles, D. J. 1968"/>. ಯೆರ್ಕ್ಸ್‌ನ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೊಡಾರ್ಡ್<ref>ಗೊಡಾರ್ಡ್, ಎಚ್. ಎಚ್. (1921). The sub-normal mind versus the abnormal. ''Journal of Abnormal Psychology, 16'' (1), 47-54.</ref> ತಾವು ದೋಷಪೂರಿತ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿಸಿದ 45%ರಷ್ಟು ಜನರ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸು ಹನ್ನೆರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಕೆಳಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಇದು ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಜತೆಗೇ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಏನನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕೆಂಬ ಬಗೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದ ಇರಲಿಲ್ಲ<ref name="Alper, T. G. 1944">ಆಲ್ಪರ್, ಟಿ. ಜಿ., ಮತ್ತು ಬೋರಿಂಗ್, ಇ. ಜಿ. (1944). Intelligence-test scores of northern and southern white and negro recruits in 1918.ಜ್ ''Journal of Abnormal & Social Psychology, 39'' (4), 471-474.</ref><ref>ಥರ್ಸ್ಟೋನ್, ಎಲ್. ಎಲ್. (1934). The vectors of mind. ''Psychological Review, 41'', 1-32.</ref><ref>ಟರ್ಮನ್, ಎಲ್. ಎಮ್. (1924). The mental test as a psychological method. ''The Psychological Review, 31'' (2), 93-117.</ref> ಹಾಗೂ ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ವರದಿಗಳು<ref>ಗ್ಯಾರೆಟ್, ಎಚ್. ಇ. (1945). A note on the intelligence scores of negroes and whites in 1918. ''Journal of Abnormal & Social Psychology, 40'' (3), 344-346.</ref> ಗಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref name="Alper, T. G. 1944"/><ref>ರೆಂಬಿಸ್, ಎಮ್. ಎ. (2004). “I ain’t been reading while on parole”: Experts, mental tests, and eugenic commitment law in Illinois, 1890-1940. ''History of Psychology, 7'' (3), 225-247.</ref>. ಆಧುನಿಕ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳಿಕೆಯು ಒಂದು ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಸೀ ಅಂಕಗಳ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಅಂಕಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಗಣಿತದ ಸ್ತಿತ್ಯಂತರವಾಗಿದೆ.<ref>See: [[quantile]], [[percentile]], [[percentile rank]].</ref> ಆಧುನಿಕ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಲಬಾರಿ "ಡೀವಿಯೇಶನ್ ಐಕ್ಯೂ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳನ್ನು "ರೇಶಿಯೋ ಐಕ್ಯೂ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳು ಬೆಲ್ ಕರ್ವ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹತ್ತಿರ ಬರುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರೆ ಹಳೆಯ ಅನುಪಾತದ ಐಕ್ಯೂಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ [[ಕೊಡುಗೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ - ಉದಾ.[[Guinness Book of World Records]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ [[ಮೇರಿಲಿನ್ ವಾನ್ ಸವಂಟ್]]ಳ ರೇಶಿಯೋ ಐಕ್ಯೂ 228. ಈ ಅಂಕಗಳು [[Binet's]] ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾನಸಿಕ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಮನಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು (ಆಗಲೂ ಒಂದು ಮಗುವಿಗಷ್ಟೇ), ಗಾಸ್ಸಿಯನ್ ಕರ್ವ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅದು 7.9 ಇದ್ದು ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡೀವಿಯೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಐಕ್ಯೂ ಹಂಚಿಕೆಯಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. (ನೋಡಿ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ]]). Iಇದರ ಜತೆಗೇ ವೆಖ್‌ಸ್ಲರನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಂತಹ ಐಕ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳು 145ರ ಐಕ್ಯೂಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನು ತೋರಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ [[ಸೀಲಿಂಗ್ ಎಫೆಕ್ಟ್]]ಗಳು ಕಾಳಜಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. Wechsler Adult Intelligence Scale (WAIS)ನ ಮುದ್ರಣವಾದಾಗಲಿಂದ, ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆಯ ಅಳತೆಗೋಲುಗಳು ಅಂಕಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ವಿಧಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ "ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ [[ಕ್ವೋಶಿಯೆಂಟ್]]" ಎಂಬ ಪದವು ಗಣಿತದ ಪ್ರಕಾರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದೆನ್ನುವಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ "I.Q." ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಲತೆಗೋಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಅನುವಂಶೀಯತೆ == {{Main|Inheritance of intelligence}} ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜೀನೋಟೈಪ್ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು (ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ) ಪ್ಲೋಮಿನ್ ''ಎಟ್ ಆಲ್.'' ನಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. (2001, 2003).<ref name="Plomin0103">Plomin ''et al.'' (2001, 2003)</ref>{{Failed verification|date=May 2009}} ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿನ ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 0.4 ಮತ್ತು 0.8ರ ನಡುವೆ ಇದೆ;<ref>{{cite journal | author = R. Plomin, N. L. Pedersen, P. Lichtenstein and G. E. McClearn | year = 1994 | month = May | title = Variability and stability in cognitive abilities are largely genetic later in life | journal = Behavior Genetics | volume = 24 | issue = 3 | url = http://www.springerlink.com/content/t0844nw244473143/ | accessdate = 2006-08-06 | pages = 207 | doi = 10.1007/BF01067188 | pmid = 7945151 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Neisser95">{{cite web|url=http://www.lrainc.com/swtaboo/taboos/apa_01.html|title=Intelligence: Knowns and Unknowns|dateformat=mdy|accessdate=August 6, 2006|date=August 7, 1995|author=Neisser ''et al.''|publisher=Board of Scientific Affairs of the [[American Psychological Association]]|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060809231348/http://www.lrainc.com/swtaboo/taboos/apa_01.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal |author=Bouchard TJ, Lykken DT, McGue M, Segal NL, Tellegen A |title=Sources of human psychological differences: the Minnesota Study of Twins Reared Apart |journal=Science |volume=250 |issue=4978 |pages=223–228 |year=1990 |pmid=2218526 |doi=10.1126/science.2218526 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=2218526}}</ref> ಎಂದರೆ, ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೇರಿರುವ ಐಕ್ಯೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ [[ಅನುವಂಶೀಯ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸತಕ್ಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಳತೆಮಾಡಲಾದ ಜನಸ್ತೋಮದ ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೆ ಜೀನ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನಲ್ಲ. ಇದರ ಜತೆಗೇ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಅನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಜೆರೆಮಿ ಫ್ರೀಸ್ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ - "ಲೆವೋಂಟಿನ್‌ನ ವಾದಗಳ ಸುಲಲಿತ ಹರಿವು ಕೂಡಾ ಜೀನ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ x% ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (1 – x)% ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈ ಅತಿ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಚಿತ್ರಣಗಳ ಎದುರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾಗಿಲ್ಲ." ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಜೀನ್‌ಗಳು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಸರವು ಜೀನ್‌ಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.<ref name="freese">"Commentary: The analysis of variance and the social complexities of genetic causation" by Jeremy Freese (2006) ''International Journal of Epidemiology'' '''35(3):''' 534-536 {{doi|10.1093/ije/dyl065}}</ref><ref name="rose">"Commentary: Heritability estimates—long past their sell-by date" by Steven P R Rose (2006) ''Int. J. Epidemiol.'' '''35:''' 525-527; {{doi|10.1093/ije/dyl064}}</ref><ref name="taylor">"Commentary: The analysis of variance is an analysis of causes (of a very circumscribed kind)" (2006) ''Int. J. Epidemiol.'' '''35: 527-531;''' {{doi|10.1093/ije/dyl063}}</ref><ref name="Vreeke">"Commentary: The attainability of causal knowledge of genetic effects in complex human traits" (2006) ''Int. J. Epidemiol.'' '''35:''' 531-534; {{doi|10.1093/ije/dyl066}}</ref><ref name="lewontin">"Commentary: Statistical analysis or biological analysis as tools for understanding biological causes" (2006) ''Int. J. Epidemiol.'' ''''35:''' ' 536-537; {{doi|10.1093/ije/dyl070}}</ref><ref name="lewontin 2">"The analysis of variance and the analysis of causes" (2006) ''Int. J. Epidemiol.'' '''35:''' 520-525; {{doi|10.1093/ije/dyl062}}</ref> 0.4 ರಿಂದ 0.8ರ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಐಕ್ಯೂವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅನುವಂಶೀಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂದರೆ ಒಂದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಯಾವುದೋ ಗಣನೀಯವಾದ ಭಾಗವು ಪಾರ್ಶಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಜೀನ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ಅರ್ಥ. ಐಕ್ಯೂ ಪರಿಧಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಮ್ಯಾಟ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಇವರು ಬರೆದ ಪ್ರಕಾರ, "ಪೋಷಕರ ಡಿಸಿನ್‌ಹಿಬಿಟರಿ ಸೈಕೋಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ SESನ ಪರಿಧಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧವು ಅಡಾಪ್ಟಿವ್- ಸಿಬ್ಲಿಂಗ್ ಅನುರೂಪತೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ.. ಐಕ್ಯೂ."<ref name="McGue"> {{cite journal |author=McGue, M. ''et al.'' |title=The Environments of Adopted and Non-adopted Youth: Evidence on Range Restriction From the Sibling Interaction and Behavior Study (SIBS) |url=https://archive.org/details/sim_behavior-genetics_2007-05_37_3/page/449 |doi=10.1007/s10519-007-9142-7 |year=2007 |journal=Behavior Genetics |volume=37 |pages=449}}</ref> ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ, ಎರಿಕ್ ಟರ್ಕ್‌ಹೀಮರ್, ಆಂಡ್ರಿಯಾನಾ ಹೇಲೀ, ಮೇರಿ ವಾಲ್ಡ್ರನ್, ಬ್ರಯಾನ್ ಡಿ’ಓನೋಫ್ರಿಯೋ, ಇರ್ವಿಂಗ್ ಐ. ಗಾಟೆಸ್ಮಾನ್ ಜೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐಕ್ಯೂ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅನುಪಾತಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಜತೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಅವರು, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ "7-ವರ್ಷದ ಅವಳಿ ಮಾದರಿ"ಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ 60ರಷ್ಟು ಐಕ್ಯೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆಯು ಸೊನ್ನೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref> {{cite journal |author=Turkheimer E, Haley A, Waldron M, D'Onofrio B, Gottesman II |title=Socioeconomic status modifies heritability of IQ in young children |journal=Psychol Sci |volume=14 |issue=6 |pages=623–628 |year=2003 |pmid=14629696 |doi= 10.1046/j.0956-7976.2003.psci_1475.x |url=http://www.doi.org/10.1046/j.0956-7976.2003.psci_1475.x}}</ref> ಐಕ್ಯೂನಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುವಂಶೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದೆಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಸಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ದು{{Request quotation|date=May 2009}}. ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಳತೆಗಳು 20%ರಷ್ಟು, ಮಧ್ಯಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ 40%ರಷ್ಟು, ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ 80%ನಷ್ಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Plomin0103"/>{{Failed verification|date=May 2009}} 1995ರಲ್ಲಿ ''American Psychological Association'' ನ "Intelligence: Knowns and Unknowns" ಬಗೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಪಡೆಯು ಬಿಳಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂನ ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು "ಸುಮಾರು.75." ಆಗಿದೆಯೆಂದು ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ''Minnesota Study of Twins Reared Apart'' ಎಂಬ 1979ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಬೇರೆಬೇರಾಗಿ ಬೆಳೆದ 100 ಜೋಡಿ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನವು, ಐಕ್ಯೂನ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅನುವಂಶೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅವಳಿಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅನುರೂಪತೆಗಳು ಜನನಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ ಮಾತೃತ್ವ ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಂಶವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬೆಳೆದ ಅವಳಿಮಕ್ಕಳ ಐಕ್ಯೂ ಅನುರೂಪತೆ ಏಕೆ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.<ref name="Devlin97"/> ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: * ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯೆಂದರೆ, ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದಾಗಲೀ, ಶಿಕ್ಷಣವು ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪದಕೋಶದ ಗಾತ್ರವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿದೆ(ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ) ಆದರೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪದಕೋಶದ ಎಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವಾಗ, ಅದರಲ್ಲೂ ಅವನ್ನು ಮುಂದುವರಿದು ಕಲಿಯುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯುಳ್ಳವರಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಪದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅವರ ಅನುವಂಶೀಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Neisser95"/> * ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅಂಶವು ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡುಬಿಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅನುವಂಶೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಲಿಕೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿಸಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವು ಕೂಡಾ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರಗಳ (ಅಥವಾ ಜೀನ್‌ಗಳ) ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅತಿ ಬಡತನದ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ವಾತಾವರಣವು ಒಂದು ಗುಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಬಹುದು, ಆಮೂಲಕ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾರ್ಥ್ಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಊಹೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು.<ref name="Neisser95"/> ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[Phenylketonuria]]. ಈ ಅನುವಂಶಿಕ ತೊಂದರೆಯಿದ್ದವರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆಹಾರವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. * ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ, ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೇ ಇರುವ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಕೂಡ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಸರವು ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ, ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ಗುಣದ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು (ಏಕೆಂದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ). ಇದು ದೈಹಿಕ ಎತ್ತರದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನಡೆದಿರುವುದು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಎತ್ತರದ ಅನುವಂಶೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರಗಳು ಕೂಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.<ref name="Neisser95"/> * ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಒಂದು ಗುಣದ ಹೆಚ್ಚು ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗುಂಪಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಈ ಗುಂಪು ಇತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದೇ ಇರಬಹುದು<ref name="Neisser95"/><ref> See: ''Ethnic Differences in Children's Intelligence Test Scores: Role of Economic Deprivation, Home Environment, and Maternal Characteristics''</ref> === ಪರಿಸರ === {{See also|Health and intelligence|environment and intelligence}} ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ [[ಆಹಾರಪೋಷಣೆ]] appears critical for [[ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ; [[ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯು]] ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲೂ ಬಹುದು..{{Citation needed|date=October 2009}}ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು [[ಸ್ತನಪಾನ]]ದ ಜತೆಗೇ [[FADS2]] ಜೀನ್ ಆ ತಳಿಯ ’ಸಿ’ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. FADS2 ಜೀನ್‌ನ "G" ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref> [http://www.physorg.com/news113505546.html Gene governs IQ boost from breastfeeding]</ref><ref name="pmid17984066">{{cite journal |author=Caspi A, Williams B, Kim-Cohen J, ''et al.'' |title=Moderation of breastfeeding effects on the IQ by genetic variation in fatty acid metabolism |journal= Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=104 |issue= 47|pages=18860 |year=2007 |pmid=17984066 |doi=10.1073/pnas.0704292104 |pmc=2141867}}</ref> ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ]]ದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದೂ ಕೂಡ ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref> ಶೆಲ್ಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್, ಇ. ಜಿ. (2004). "Music lessons enhance IQ." Psychol Sci 15(8): 511-4. </ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ [[ಸಕ್ರಿಯ ನೆನಪು]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಐಕ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ..<ref> (ಕ್ಲಿಂಗ್‌ಬರ್ಗ್ '' ಎಟ್ ಆಲ್.,'' 2002) </ref><ref>{{cite journal |author=Jaeggi SM, Buschkuehl M, Jonides J, Perrig WJ |title=Improving fluid intelligence with training on working memory |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=105 |issue=19 |pages=6829–6833 |year=2008 |pmid=18443283 |doi=10.1073/pnas.0801268105 |url=http://www.pnas.org/cgi/content/abstract/0801268105v1 |pmc=2383929 |access-date=2010-03-09 |archive-date=2008-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515123428/http://www.pnas.org/cgi/content/abstract/0801268105v1 |url-status=dead }}</ref> === ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಾತಾವರಣ === ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ [[Wiktionary:personality|ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]]ದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು("adoptive siblings") ಬೇರೆಬೇರೆ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.<ref name="Plomin0103"/>{{Failed verification|date=May 2009}}<ref> ಹ್ಯಾರಿಸ್ (1998)</ref> ಮಕ್ಕಳ ಐಕ್ಯೂ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇವು ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಅದರೆ ವಯಸ್ಕರಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ [[ಅನುರೂಪತೆ]] ಶೂನ್ಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Bouchard TJ |title=Genetic and environmental influences on adult intelligence and special mental abilities |journal=Hum. Biol. |volume=70 |issue=2 |pages=257–279 |year=1998 |pmid=9549239 |doi= |url=https://archive.org/details/sim_human-biology_1998-04_70_2/page/257}}</ref> ಐಕ್ಯೂ ಬಗೆಗಿನ ದತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹದಿಹರೆಯದ ನಂತರ ದತ್ತುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರು ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಪರಿಚಿತರಂತಿರುತ್ತಾರೆ (ಐಕ್ಯೂ ಅನುರೂಪತೆಯು ಸೊನ್ನೆಯ ಹತ್ತಿರ), ಆದರೆ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂ ಅನುರೂಪತೆಯು ಸುಮಾರು 0.6ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಮಾದರಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ: ಬೇರೆಬೇರೆಕಡೆ ಬೆಳೆಸಲಾದ [[ಮಾನೋಜೈಗಾಟಿಕ್ (ಸಮಾನರೂಪದ) ಅವಳಿಗಳು]] ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬಹಳ ಸಮಾನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ(0.86), ಇದು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬೆಳೆಸಲಾದ [[ಡೈಜೈಗಾಟಿಕ್ (ಸಹೋದರ) ಅವಳಿ]]ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (0.6) ಮತ್ತು ದತ್ತುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸಹೋದರಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳವೇ ಹೆಚ್ಚು (~0.0).<ref name="Plomin0103"/>{{Failed verification|date=May 2009}} ಆದರೆ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ದತ್ತುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. === ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಪೀಡಿತವೆ? === ಸ್ಟೂಲ್‌ಮಿಲ್ಲರ್ (1999)<ref name="Stoolmiller99">{{cite journal |author=Stoolmiller M |title=Implications of the restricted range of family environments for estimates of heritability and nonshared environment in behavior-genetic adoption studies |journal=Psychol Bull |volume=125 |issue=4 |pages=392–409 |year=1999 |pmid=10414224 |doi= 10.1037/0033-2909.125.4.392 |url=http://content.apa.org/journals/bul/125/4/392 }}</ref> ದತ್ತುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸರಗಳ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ದತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಪರಿಮಿತಿಯ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಐಕ್ಯೂನ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Stoolmiller99"/> ಆದರೆ, ದತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಐಕ್ಯೂನ ಪರಿಮಿತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮ್ಯಾಟ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಈ ರೀತಿ ಬರೆದರು:"restriction in range in parent disinhibitory psychopathology and family socio-economic status had no effect on adoptive-sibling correlations [in] IQ".<ref name="McGue"/> ಎರಿಕ್ ಟರ್ಕ್‌ಹೀಮರ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು (2003),<ref> ಎರಿಕ್ ಟರ್ಕ್‌ಹೀಮರ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು (2003)</ref> ದತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ, ಬಡ ಯು.ಎಸ್ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡರು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಜೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐಕ್ಯೂನ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಅನುಪಾತಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನ್-ಲೀನಿಯರ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. ಈ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿನ ಶೇಕಡಾ 60ರಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಸೊನ್ನೆ; ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಫಲಿತಾಂಶವು ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref> [http://www.doi.org/10.1046/j.0956-7976.2003.psci_1475.x Socioeconomic status modifies heritability of iq in young children] Eric Turkheimer, Andreana Haley, Mary Waldron, Brian D'Onofrio, Irving I. Gottesman. Psychological Science 14 (6), 623–628. 2003 </ref> ಇವು ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.connectforkids.org/node/516 New Thinking on Children, Poverty & IQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008033929/http://www.connectforkids.org/node/516 |date=2009-10-08 }} November 10, 2003 Connect for Kids</ref> === ಮಾತೃತ್ವದ (ಗರ್ಭದಲ್ಲಿನ) ಪರಿಸರ === ಡೆವ್‌ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ''[[Nature]]'' (1997),<ref name="Devlin97"/> ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ 212 ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಾದರಿಯು ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ’ಕುಟುಂಬ-ಪರಿಸರ’ ಮಾದರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಮತೆಯಿಂದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಮಾತೃತ್ವದ (ಗರ್ಭದ) ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಿಜವಾಗಿ ಅವಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹ-ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಶೇಕಡಾ 20ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕನಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎರಡು ಅಳತೆಗಳು ಶೇಕಡಾ 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು.ಬೂಶಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್‌ಗ್ಯೂ 2003ರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರಿಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಡೆವ್‌ಲಿನ್‌ನೀರ್ಮಾನಗಳು ಹಿಂದಿನ ವರದಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಜನ್ಮಪೂರ್ವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿನ ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Bouchard02">{{cite journal |title=Genetic and environmental influences on human psychological differences |author=Bouchard, T.J.; McGue, M. |doi=10.1002/neu.10160 |year=2003 |journal=Journal of Neurobiology |volume=54 |pages=4}} </ref> ಅವರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬರೆದರು: <blockquote>ಚಿಪ್ಯುರ್ ಎಟ್ ಆಲ್. ಮತ್ತು ಲೋಹ್ಲಿನ್ ಜನ್ಮನಂತರದ ಪರಿಸರವು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೆವ್ಲಿನ್ ಎಟ್ ಆಲ್.ರ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಗರ್ಭದ ವಾತಾವರಣವು ಅವಳಿಗಳ ಐಕ್ಯೂಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನವು ಗರ್ಭದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವೆನಿಸುತ್ತದೆ. Price (1950)ರವರು ಸುಮಾರು 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಅವಳಿ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ MZ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. 1950ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥವಿವರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೊನೆಗೆ 1978ರಲ್ಲಿ 260 ಆಕರಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರೈಸ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು Price reiterated his earlier conclusion. 1978ರ ವಿಮರ್ಶೆಯ ನಂತರದ ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರೈಸ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. </blockquote> === ಡಿಕೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿನ್ ಮಾದರಿ === ಡಿಕನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿನ್<ref name="DickensFlynn2001">ಡಿಕೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿನ್ (2001)</ref> ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಪರಿಸರದ ಅಳಿವಿನ ಬಗೆಗಿನ ವಾದಗಳು ಸಮಯದ ಮೂಲಕ ಬೇರಾದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರವು [[ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮ]]ದ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.. ಇಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜೆನೆಟಿಕ್ ಅನುವಂಶೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದಲೂ ವಿವರಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಹೋಗಿವೆ. [[ವಿರೋಧಾಭಾಸ]]ವನ್ನು "ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ"ದ ಅಳತೆಯು ಐಕ್ಯೂನ ಮೇಲೆ [[ಜೀನೋಟೈಪ್]]ನ ನೇರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಜೀನೋಟೈಪ್ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಐಕ್ಯೂ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು - ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಗಮನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿವರಣೆಗೆ ನಿಲುಕಬಹುದು. ಇದರರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಹೊಂದಿರುವವರು ಅದನ್ನು ಅನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರವಾದ ಪರಿಣಾಮವು ಮೊದಮೊದಲು ಬಹಳ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಲೂಪ್‌ಗಳು ಐಕ್ಕ್ಯೂನ ಮೇಲೆ, ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಅತಿ ಬೃಹತ್ ಪರಿಣಾಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಉತ್ತೇಜನವು ಮುಂದುವರಿಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಯದ ನಂತರ ಅಳಿಯಲು ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು (ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಉದಾ. ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಅಂಶಗಳಾದ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಆಹಾರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು. ಇವು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು). ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುವ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಲೋಸುಗ ಇರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಐಕ್ಯೂ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೊರಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಡುವ, ಆಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಐಕ್ಯೂ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನಂತರವೂ ಅದನ್ನು ಬಹಳಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೇಗೆ ರೆಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಲೇಖಕರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="DickensFlynn2001"> William T. Dickens and James R. Flynn, [http://www.apa.org/journals/features/rev1082346.pdf Heritability Estimates Versus Large Environmental Effects:The IQ Paradox Resolved], ''Psychological Review'' 2001. ಸಂಪುಟ 213, ಸಂಖ್ಯೆ 12. 346-369.</ref><ref>William T. Dickens and James R. Flynn, "[http://www.brookings.edu/views/papers/dickens/20020205.pdf The IQ Paradox: Still Resolved] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408143155/http://www.brookings.edu/views/papers/dickens/20020205.pdf |date=2016-04-08 }}," ''Psychological Review'' 109, no. 4 (2002).</ref> == ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಮೆದುಳು == {{Main|Neuroscience and intelligence}} 2004ರಲ್ಲಿ, [[University of California, Irvine]]ನ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ರಿಚರ್ಡ್ ಹಾಯರ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು [[University of New Mexico]]ಗಳು [[MRI]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 47 ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯಸ್ಥಿತಿಯ ವಯಸ್ಕರ ಮೆದುಳುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮೆದುಳಿನ [[ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಟರ್]] ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದೂ, ಮೆದುಳಿನ ಈ ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಟರ್‌ನ ಬರೆ ಶೇಕಡಾ ಆರು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಐಕ್ಯೂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದೆಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://today.uci.edu/news/release_detail.asp?key=1187 |title=Human Intelligence Determined by Volume and Location of Gray...dick Matter Tissue in Brain |dateformat=mdy |accessdate=August 6, 2006 |date=July 19, 2004 |author=Richard Haier |publisher=Brain Research Institute, UC Irvine College of Medicine |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220091948/http://today.uci.edu/news/release_detail.asp?key=1187 |url-status=dead }}</ref> ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಮೂಲದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಪಟಲಗಳು [[ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]]ಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. Patients with damage to the [[ಮುಂಭಾಗದ ಪಟಲ]]ವು ಘಾಸಿಗೊಂಡಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.(ಡಂಕನ್ ಎಟ್ ಆಲ್. 1995). ಮುಂಭಾಗದ ಗ್ರೇ (ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಎಟ್ ಆಲ್. 2001) ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಮ್ಯಾಟರ್ (ಶೂನ್ಮನ್ ಎಟ್ ಆಲ್. 2005)ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೇ, ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿವೆ. ಡಂಕನ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು(2000) [[Positron Emission Tomography]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಐಕ್ಯೂ ಜತೆಗೆ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಅನುರೂಪತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಲ್ಯಾಟೆರಲ್ [[ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್]]ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು (2003) ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ (fMRI) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಸಕ್ರಿಯ ನೆನಪಿನ ಕಾರ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಚಾಪಲ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ - ಇವೆರಡೂ ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಾಮರ್ಶೆಗಾಗಿ, ನೋಡಿ ಗ್ರೇ ಎಂಡ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ (2004).<ref>{{cite web |url=http://www.loni.ucla.edu/~thompson/PDF/nrn0604-GrayThompson.pdf |format=PDF |title=Neurobiology of Intelligence: Science and Ethics |accessdate=2006-08-06 |year=2004 |author=Jeremy R. Gray, Psychology Department, Yale University, and Paul M. Thompson, Laboratory of Nero Imaging, Department of Neurology, University of California, Los Angeles School of Medicine |publisher=Nature Publishing Group, Volume 5 |archive-date=2006-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060903204911/http://www.loni.ucla.edu/~thompson/PDF/nrn0604-GrayThompson.pdf |url-status=dead }}</ref> 307 ಮಕ್ಕಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ (ಆರರಿಂದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನವರು) ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ (MRI) ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೆದುಳಿನ ರಚನೆಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೌಖಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.(ಶಾ ಎಟ್ ಆಲ್. 2006). ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನ ರಚನೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು-ಇದರ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ ಉನ್ನತ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಗುಂಪಿನವರ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು, ಹರೆಯದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಪ್ಪವಾಗಿಬಿಡುವುದು.<ref>{{cite web |url=http://www.bri.ucla.edu/bri_weekly/news_060330.asp |title=Scans Show Different Growth for Intelligent Brains |accessdate=2006-08-06 |year=2006 |author=Nicholas Wade |publisher=Brain Research Institute, UCLA.. |archive-date=2006-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060826014033/http://www.bri.ucla.edu/bri_weekly/news_060330.asp |url-status=dead }}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಒಂದು ಡಚ್ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ [[CHRM2]] [[ಜೀನ್]] ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ನಡುವೆ "ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿದೆ". ಈ ಅಧ್ಯಯನವು [[chromosome 7]]ರ CHRM2 ಜೀನ್ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಐಕ್ಯೂನ ನಡುವೆ ವೆಖ್‌ಸ್ಲರ್ ಅಡಲ್ಟ್ ಇನ್ಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್-ರೆವೈಸ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯೋಜನೆ ಇದೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಡಚ್ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು 304 ಕುಂಟುಂಬಗಳಿಂದ 667 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite journal |author=Gosso MF, van Belzen M, de Geus EJ, ''et al.'' |title=Association between the CHRM2 gene and intelligence in a sample of 304 Dutch families |journal=[[Genes, Brain and Behavior]] |volume=5 |issue=8 |pages=577–584 |year=2006 |pmid=17081262 |doi=10.1111/j.1601-183X.2006.00211.x |url=}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ''Minnesota Twin and Family Study'' ಯಲ್ಲಿ (ಕಮಿಂಗ್ಸ್ ಎಟ್ ಆಲ್. 2003) ಹಾಗೂ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |author=Dick DM, Aliev F, Kramer J, ''et al.'' |title=Association of CHRM2 with IQ: converging evidence for a gene influencing intelligence |journal=Behav. Genet. |volume=37 |issue=2 |pages=265–272 |year=2007 |pmid=17160701 |doi=10.1007/s10519-006-9131-2 |url=https://archive.org/details/sim_behavior-genetics_2007-03_37_2/page/265}}</ref> ಮೆದುಳಿನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಗುವ ಗಾಯಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆದವುಗಳು, ಐಕ್ಯೂನ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರದೆ ಇರಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author = Bava S, Ballantyne AO, Trauner DA |title = Disparity of verbal and performance IQ following early bilateral brain damage |journal = Cogn Behav Neurol |volume = 18 |issue = 3 |pages = 163–170 |year = 2005 |pmid = 16175020 |doi = 10.1097/01.wnn.0000178228.61938.3e |url = http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?issn=1543-3633&volume=18&issue=3&spage=163 |access-date = 2010-03-09 |archive-date = 2011-11-17 |archive-url = https://web.archive.org/web/20111117214017/http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?issn=1543-3633&volume=18&issue=3&spage=163 |url-status = dead }}</ref> ಮೆದುಳಿನ ಗಾತ್ರವು ಐಕ್ಯೂನ ಜತೆಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂಬ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಂಘರ್ಷಪೂರ್ಣ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೆನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ರೀಡ್ ನಾನ್‌ಪ್ಯಾಥಾಲಾಜಿಕಲ್ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref> ರೀಡ್, ಟಿ.ಇ., ಮತ್ತು ಜೆನ್‌ಸೆನ್, ಎ.ಆರ್. 1993. Cranial capacity: new Caucasian data and comments on Rushton's claimed Mongoloid-Caucasoid brain-size differences. Intelligence, 17, 423-431 </ref> ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಒಂದು ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ್ದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ..<ref> ಮೆಕ್‌ಡೇನಿಯೆಲ್, ಎಮ್.ಎ. (2005) Big-brained people are smarter: A meta-analysis of the relationship between ''in vivo'' brain volume and intelligence. ''Intelligence, 33'', 337-346. [http://www.people.vcu.edu/~mamcdani/Big-Brained%20article.pdf (PDF).] </ref> ಪರ್ಯಾಯ ಅನುಸಂಧಾನವೊಂದು ನ್ಯೂರಲ್ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಸಿಟಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಜತೆಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ,<ref> {{cite journal |author=Garlick D |title=Understanding the nature of the general factor of intelligence: the role of individual differences in neural plasticity as an explanatory mechanism |journal=Psychol Rev |volume=109 |issue=1 |pages=116–136 |year=2002 |pmid=11863034 |doi= 10.1037/0033-295X.109.1.116 |url=http://content.apa.org/journals/rev/109/1/116 }}</ref> ಮತ್ತು ಈ ನೋಟಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿದೆ.<ref> {{cite journal |author=Shaw P, Greenstein D, Lerch J, ''et al.'' |title=Intellectual ability and cortical development in children and adolescents |journal=Nature |volume=440 |issue=7084 |pages=676–679 |year=2006 |pmid=16572172 |doi=10.1038/nature04513 |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-03-30_440_7084/page/676}}</ref> == ಐಕ್ಯೂನ ವಿವಿಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು == {{Main|Flynn effect}} ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಸಹ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳು ಪ್ರತಿ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಮೂರು ಅಂಕಗಳಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿವೆ.<ref> (Flynn, 1999)</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ''ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮ'' (ಅಥವಾ "ಲಿನ್-ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮ") ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇದನ್ನು [[ರಿಚರ್ಡ್ ಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಆರ್. ಫ್ಲಿನ್]]ರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ವಿವರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಆಹಾರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಸರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು [[ಹೆಟೆರೋಸಿಸ್]]. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಿದೆಯೆಂದೂ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳು ದೊರಕುತ್ತವಾದರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref> {{Cite journal |last=Mingroni |first=Michael A. |title=Resolving the IQ Paradox: Heterosis as a Cause of the Flynn Effect and Other Trends |year=2007 |pages=806–829 }}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅಂಕಗಳಿಕೆಯು 100 ಆಗಿರುವಂತೆ ಅದನ್ನು ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[WISC]]-R (1974), WISC-III (1991) ಮತ್ತು WISC-IV (2003). ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಮಯದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂಕಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿನ್ ಪರಿಣಾಮವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]<ref>[http://www.telegraph.co.uk/education/educationnews/4548943/British-teenagers-have-lower-IQs-than-their-counterparts-did-30-years-ago.html British teenagers have lower IQs than their counterparts did 30 years ago]. ದಿ ಟೆಲಿಗ್ಯ್ರಾಫ್‌ Feb 7, 2009.</ref>, 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್<ref> ಟೀಸ್‌ಡೇಲ್, ಥಾಮಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ., ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಆರ್. ಓವೆನ್. (2005). "A long-term rise and recent decline in intelligence test performance: The Flynn Effect in reverse." ''Personality and Individual Differences.'' 39(4):837-843. </ref> ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.missouri.edu/~aab2b3/LFE_GNXP/sdarticle.pdf |title=The end of the Flynn Effect. A study of secular trends in mean intelligence scores of Norwegian conscripts during half a century. |accessdate=2006-08-06 |date= |author= |publisher= |archive-date=2006-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060115211047/http://www.missouri.edu/~aab2b3/LFE_GNXP/sdarticle.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref> == ಮಾರ್ಪಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. == ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುವುದಾದರೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಮಾಹಿತಿ ವಿಂಗಡನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆಂದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಸಮಯದ ಜತೆಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮೆದುಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ [[ನ್ಯೂರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಸಂಕೇತ ನೀಡುತ್ತವೆ.(ಡೇಗುಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಬಾಚಿ ಬಳಸಲು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದು<ref name="Okanoya"> {{cite journal |author=Okanoya K, Tokimoto N, Kumazawa N, Hihara S, Iriki A |title=Tool-use training in a species of rodent: the emergence of an optimal motor strategy and functional understanding |journal=PLoS ONE |volume=3 |issue=3 |pages=e1860 |year=2008 |pmid=18365015 |pmc=2268009 |doi=10.1371/journal.pone.0001860 |url= }}</ref> ಮತ್ತು ಮಕಾಕ ಮಂಗಗಳ ಮೆದುಳಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಇರಿಕಿರವರ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು.) ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಚಿಗನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ತಂಡವೊಂದು ಯುವ ವಯಸ್ಕರ ಬಗೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ [[ಸಕ್ರಿಯ ನೆನಪಿನ ತರಬೇತಿ]]ಯಿಂದ ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು..<ref> {{cite journal |author=Jaeggi SM, Buschkuehl M, Jonides J, Perrig WJ |title=Improving fluid intelligence with training on working memory |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=105 |issue=19 |pages=6829–6833 |year=2008 |pmid=18443283 |doi=10.1073/pnas.0801268105 |url= |pmc=2383929 }}</ref> ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾದ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ:<ref> {{cite journal |author=R.J. Sternberg |title=Increasing fluid intelligence is possible after all (Commentary) |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=105 |issue=19 |pages=6791–6792 |year=2008 |doi=10.1073/pnas.0803396105 |pmid=18474863 |pmc=2383939 }}</ref> ಇತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಜತೆಗೇ, ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಬೇರೆ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೂ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಬಹುದೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಬಾಕಿಯಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಧ್ಯವೆನ್ನುವುದಾದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯ ನಂತರ ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತೀಯ ಸಾಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುವಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಬೆಲೆಯು ಬದಲಾಗುವುದೇ ಎಂದು ಕೂಡ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ತರಬೇತಿಯು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ಸಮಯವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.ದ್ರವ್ಯರೂಪದ ಮತ್ತು ಹರಳುರೂಪದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳೆರಡರ ಉತ್ತುಂಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 26 ವರುಷಗಳು. ಇದರ ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಅವನತಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮೆಕ್‌ಆರ್ಡ್‌ಲ್ ಜೆ ಜೆ, ಫೆರರ್-ಕಾಜಾ ಇ, ಹಾಮಾಗಾಮಿ ಎಫ್, ವುಡ್‌ಕಾಕ್ ಆರ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (2002). Comparative longitudinal structural analyses of the growth and decline of multiple intellectual abilities over the life span. Dev. Psychol. 38: 115–142. PMID 11806695 Based on a sample of 1200 US individuals aged 2–95 years representative of both genders of major ethnic groups and all education levels</ref> == ಗುಂಪಿನೊಳಗಿನ ಭೇದಗಳು == ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವು ವಿವಿಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವಣ ಐಕ್ಯೂನಂತಹ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆನ್ನುವುದು. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ''ಅಸ್ತಿತ್ವ'' ದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇದರ ''ಕಾರಣಗಳು'' ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಾದಗಳಿಗೀಡಾಗಿವೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === {{Main|Health and intelligence}} ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಕ [[ಅನಾರೋಗ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಮರ್ತ್ಯತೆ]]ಯ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. [[ಪೋಸ್ಟ್-ಟ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್]],<ref name="Breslau"> {{cite journal |author=Breslau N, Lucia VC, Alvarado GF |title=Intelligence and other predisposing factors in exposure to trauma and posttraumatic stress disorder: a follow-up study at age 17 years |journal=Arch. Gen. Psychiatry |volume=63 |issue=11 |pages=1238–1245 |year=2006 |pmid=17088504 |doi=10.1001/archpsyc.63.11.1238 |url= }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸ್ಕೀಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ]]<ref>{{cite journal |author=Zinkstok JR, de Wilde O, van Amelsvoort TA, Tanck MW, Baas F, Linszen DH |title=Association between the DTNBP1 gene and intelligence: a case-control study in young patients with schizophrenia and related disorders and unaffected siblings |journal=Behav Brain Funct |volume=3 |issue= |pages=19 |year=2007 |pmid=17445278 |pmc=1864987 |doi=10.1186/1744-9081-3-19 |url=http://www.behavioralandbrainfunctions.com/content/3/1/19 |access-date=2010-03-09 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125200704/http://behavioralandbrainfunctions.com/content/3/1/19 |url-status=dead }}</ref><ref> {{cite journal |author=Woodberry KA, Giuliano AJ, Seidman LJ |title=Premorbid IQ in schizophrenia: a meta-analytic review |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-psychiatry_2008-05_165_5/page/579 |journal=Am J Psychiatry |volume=165 |issue=5 |pages=579–587 |year=2008 |pmid=18413704 |doi=10.1176/appi.ajp.2008.07081242 }}</ref> ಗಳು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ [[ಖಿನ್ನತಾ ಘಟನೆ]]ಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಜನರು ಸಮಾನ ಮೌಖಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಐಕ್ಯೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref> {{cite journal |author=Sackeim HA, Freeman J, McElhiney M, Coleman E, Prudic J, Devanand DP |title=Effects of major depression on estimates of intelligence |journal=J Clin Exp Neuropsychol |volume=14 |issue=2 |pages=268–288 |year=1992 |pmid=1572949 |doi= 10.1080/01688639208402828 }}</ref><ref name="Mandelli"> {{cite journal |author=Mandelli L, Serretti A, Colombo C, ''et al.'' |title=Improvement of cognitive functioning in mood disorder patients with depressive symptomatic recovery during treatment: an exploratory analysis |journal=Psychiatry Clin. Neurosci. |volume=60 |issue=5 |pages=598–604 |year=2006 |pmid=16958944 |doi=10.1111/j.1440-1819.2006.01564.x |url=http://www.doi.org/10.1111/j.1440-1819.2006.01564.x }}</ref> 1950ರ ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]]ನ 7, 9 ಮತ್ತು 11 ವಯಸ್ಸಿನ 11,282 ಜನರು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಾದ ನಂತರ ಅನಾರೋಗ್ಯಗೊಂಡು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸೇರುವಿಕೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ "ವಿಲೋಮ ನೇರ ಸಂಬಂಧ"ವು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಮಗುವಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗಲು ಸಹ ಬಾಲ್ಯದ ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಡುವಿನ ವಿಲೋಮ ಸಂಬಂಧವು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.<ref> {{Cite web |url=http://www.ajph.org/cgi/content/abstract/AJPH.2005.080168v1 |title=Associations Between Childhood Intelligence and Hospital Admissions for Unintentional Injuries in Adulthood: The Aberdeen Children of the 1950s Cohort Study |dateformat=mdy |accessdate=January 10, 2007 |year=2006 |author= Debbie A. Lawlor, University of Bristol, Heather Clark, University of Aberdeen, David A. Leon, London School of Hygiene & Tropical Medicine |publisher=American Journal of Public Health, December 2006 }}</ref> ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ 15 ಅಂಕಗಳ ಇಳಿಕೆಯಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ 76ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಬದುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೆಂದೂ, ಈ ಇಳಿಕೆಯು 30 ಅಂಕಗಳಷ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಐಕ್ಯೂ ಹೊಂದಿದವರಿಗಿಂತ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಷ್ಟುಕಾಲ ಬದುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು 37%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref name="Whalley"> {{cite journal |author=Whalley LJ, Deary IJ |title=Longitudinal cohort study of childhood IQ and survival up to age 76 |journal=BMJ |volume=322 |issue=7290 |pages=819 |year=2001 |pmid=11290633 |pmc=30556 |doi= 10.1136/bmj.322.7290.819 |url=http://bmj.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=11290633 }}</ref> ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದಾದ [[ಆಲ್‌ಝೀಮರ್ಸ್ ಖಾಯಿಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಡಿಮೆನ್ಷಿಯಾ]]ನ ಇತರ ರೂಪಗಳ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. 2004ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅರಿವಿನ ಜ್ಞಾನದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಡಿಮೆನ್ಷಿಯಾ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಅದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{cite journal |author=Cervilla J, Prince M, Joels S, Lovestone S, Mann A |title=Premorbid cognitive testing predicts the onset of dementia and Alzheimer's disease better than and independently of APOE genotype |journal=J. Neurol. Neurosurg. Psychiatr. |volume=75 |issue=8 |pages=1100–1106 |year=2004 |pmid=15258208 |pmc=1739178 |doi=10.1136/jnnp.2003.028076 |url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1739178 |access-date=2010-03-09 |archive-date=2013-08-01 |archive-url=https://archive.today/20130801120013/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1739178 |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ, ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಂದರೆ 120 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಕ್ಯೂ ಇರುವವರನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ,<ref>{{cite web |url=http://laboratory-manager.advanceweb.com/common/editorial/editorial.aspx?CC=27318 |title=More Sensitive Test Norms Better Predict Who Might Develop Alzheimer's Disease |accessdate=2006-08-06 |date= |author=Dorene Rentz, Brigham and Women's Hospital's Department of Neurology and Harvard Medical School |publisher=Neuropsychology, published by the American Psychological Association |archive-date=2006-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061103230204/http://laboratory-manager.advanceweb.com/common/editorial/editorial.aspx?CC=27318 |url-status=dead }}</ref> ಇಂತಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗದು, ಇವರಿಗಾಗಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. 2000ರಲ್ಲಿ ವ್ಹ್ಯಾಲೀ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ''Neurology,'' ಎಂಬ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನವೊಂದು ಬಾಲ್ಯದ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಡಿಮೆನ್ಷಿಯಾ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಡಿಮೆನ್ಷಿಯಾ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="Whalley00"> {{cite journal |author=Whalley LJ, Starr JM, Athawes R, Hunter D, Pattie A, Deary IJ |title=Childhood mental ability and dementia |journal=Neurology |volume=55 |issue=10 |pages=1455–1459 |year=2000 |pmid=11094097 |doi= |url=http://www.neurology.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=11094097 }}</ref> ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಗಣನೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅರಿವಿನ ನ್ಯೂನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವು ಮೆದುಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಂತಗಳಾದ ಬಸಿರು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ-ಮೆದುಳಿನ ನಿರ್ಬಂಧ]]ವು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ನ್ಯೂನತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡುಬಿಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಇಲ್ಲವೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನ್ಯೂನತೆಯುಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅರಿವಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆನ್ನಲಾಗುವ ಹಲವಾರು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು [[ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ (ಉದಾ. ಲೆಡ್, ಪಾದರಸ ಮತ್ತು ಆರ್ಗ್ಯಾನೋಕ್ಲೋರೈಡ್‌ಗಳು) ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಇವೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಅರಿವಿನ ಜ್ಞಾನದ ನ್ಯೂನತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ನೀತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Olness"> {{cite journal |author=Olness K |title=Effects on brain development leading to cognitive impairment: a worldwide epidemic |journal=J Dev Behav Pediatr |volume=24 |issue=2 |pages=120–130 |year=2003 |pmid=12692458 |doi= |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?issn=0196-206X&volume=24&issue=2&spage=120 }}</ref> ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಹಾರದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೂ ವಯಸ್ಕರಾದ ಮೇಲೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗುವುದಕ್ಕು ಅನುರೂಪತೆಯಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |last=Gale |first=CR |title=IQ in childhood and vegetarianism in adulthood: 1970 British cohort study |journal=British Journal of Medicine |volume=334 |issue=7587 |pages=245 |year=2007 |pmid=17175567 |doi=10.1136/bmj.39030.675069.55 |url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1790759 |last2=Deary |first2=IJ |last3=Schoon |first3=I |last4=Batty |first4=GD |pmc=1790759 |last5=Batty |first5=G D. |access-date=2010-03-09 |archive-date=2013-08-01 |archive-url=https://archive.today/20130801115713/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1790759 |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗೂ ವಿಲೋಮ ಅನುರೂಪತೆಯಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref> {{cite journal |last=Taylor |first=MD |title=Childhood IQ and social factors on smoking behaviour, lung function and smoking-related outcomes in adulthood: linking the Scottish Mental Survey 1932 and the Midspan studies |journal=British Journal of Health Psychology |volume=10 |issue=3 |pages=399–401 |year=2005 |doi=10.1348/135910705X25075 |last2=Hart |first2=Carole L. |last3=Smith |first3=George Davey |last4=Starr |first4=John M. |last5=Hole |first5=David J. |last6=Whalley |first6=Lawrence J. |last7=Wilson |first7=Valerie |last8=Deary |first8=Ian J. }} </ref> === ಲಿಂಗ === {{Main|Sex and intelligence}} ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref> Douglas N. Jackson and J. Philippe Rushton, Males have greater g: Sex differences in general mental ability from 100,000 17- to 18-year-olds on the Scholastic Assessment Test, Intelligence, Volume 34, Issue 5, September-October 2006, Pages 479-486. </ref><ref> ಲಿನ್, ಆರ್., ಮತ್ತು ಇರ್ವಿಂಗ್, ಪಿ. (2004). Sex differences on the Progressive Matrices: A meta-analysis. Intelligence, 32, 481−498 </ref> ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೂಡಾ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪುರುಷರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಸಂಬಂದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ (ಎಂದರೆ ಗಳಿಸಿದ ಅಂಕಗಳ ಪರಿಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪುರುಷರ ಅಂಕಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ)<ref> ಡಿಯರಿ ಐ.ಜೆ., ಇರ್ವಿಂಗ್ ಪಿ., ಡರ್, ಜಿ., ಮತ್ತು ಬೇಟ್ಸ್, ಟಿ.ಸಿ. (2007). "Brother–sister differences in the g factor in intelligence: Analysis of full, opposite-sex siblings from the NLSY1979." Intelligence, '''35''' (5): 451-456. </ref>. ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಲೈಂಗಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲ, ಅದರೆ, ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಲಿಂಗವು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವರು ಈ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಉದಾಹರಣೆಗ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪುರುಷರ ಹೆಚ್ಚಿನಮಟ್ಟದ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರುಷರು ಗಳಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಐಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಅಂಕಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿರುವರೆಂದು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref> {{cite journal |author=Stumpf, H. and Jackson, D. N. |title=Gender-related differences in cognitive abilities: evidence from a medical school admissions program |url=https://archive.org/details/sim_personality-and-individual-differences_1994-09_17_3/page/335 |journal=Personality and Individual Differences |year=1994 |volume=17 |pages=335–344 |doi=10.1016/0191-8869(94)90281-X }}</ref> ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಪ್ರೌಢತೆಗಳ ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ’ತಿದ್ದುಪಡಿ’ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.rlynn.co.uk/pages/publications.asp |title=ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು |access-date=2010-03-09 |archive-date=2012-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121218071311/http://www.rlynn.co.uk/pages/publications.asp |url-status=dead }}</ref> === ಜನಾಂಗ === {{Main|Race and intelligence}} 1996ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಪಡೆಯ ತನಿಖೆಯು ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಐಕ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆಯೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="Neisser95"/> ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನೆಂದು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಒದಗಿಬರುವ ಆಡ್ಡಿಗಳು ಐಕ್ಯೂಗೆ ಒಡ್ಡಲಾಗುವ "ನೇಚರ್ ವರ್ಸಸ್ ನರ್ಚರ್"(ನೈಸರ್ಗಿಕ ವರ್ಸಸ್ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ)ನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕ [[ದತ್ತಾಂಶ]]ಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಬಲವಾದ ಅನುವಂಶೀಯ ತಳಹದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರೆಂದರೆ [[ಆರ್ಥರ್ ಜೆನ್ಸೆನ್]]. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ Culture and Cognition ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಸ್‌ಬೆಟ್]] ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ’ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ’ಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಪಾತೀ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದೆಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ "ಎಲ್ಲಾ ಮೆದುಳುಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಣ್ಣ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಡಾ.ನಿಸ್‌ಬೆಟ್‌ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಜನರ ನಡುವಣ ಐಕ್ಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅನುವಂಶೀಯವೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗಮನಿಸಿರುವಂತೆ ದಶಕಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಾವುವೂ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ತೇಟ್ಸ್]]ನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗವು ಆಂತರಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಾಂಗಕ್ಕಿಂತ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕೀಳು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಲ್ಲ. ಅವರು ಈರೀತಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ,: “ಬಿಳಿಯರು ಸುಭಾಷಿತಗಳ ಉತ್ತಮ ಅರಿವು, ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುರುತುಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣಿತಪ್ರಮಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು - ಆದರೆ ಇದು ನೀಡಲಾದ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಜನರಿಗಿಂತ ಬಿಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರಿವಿರಬಹುದಾದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲಾದಾಗ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. (ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ "yacht" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "boat" ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆ) ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳು ಬಿಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಗ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನಾಂಗದೊಳಗೂ ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನವು ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಒಂದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ.” ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ''[[Nature]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ<ref name="Lahn09">{{cite journal| author=Lahn BT, Ebenstein L| title=Let's celebrate human genetic diversity. | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2009-10-08_461_7265/page/726| journal=Nature | year= 2009 | volume= 461 | issue= 7265 | pages= 726–8 | pmid=19812654 | doi=10.1038/461726a }}</ref> ಬರಹಗಾರರು ಡಾ. ನಿಸ್‌ಬೆಟ್‌ರ ವಾದಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಆಧಾರಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರಾಗಿರುವ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಜೀನೋಮ್‌ನ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: "ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣಾವಾಗುವ ಮೂಲ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್ - ಜೀನೋಮ್‌ನ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಖರವಾದ ನೆಲೆಗಳು (ಅಥವಾ ಅಲೀಲ್ಸ್)". ಅವರು, ಈ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಎಂದರೆ ಹಲವಾರು ಅಳತೆಮಾಡಬಲ್ಲ ಮಾನವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು: "ಈ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್‌ಗಳು ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ, ಆಹಾರದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ರೋಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಗುಣ (ಇದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ), ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆ, ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ (ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದವು) ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು". "Let's celebrate human genetic diversity" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯುಳ್ಳ ಈ ಲೇಖನವು ವಿಷಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐಕ್ಯೂನಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಪರಿಸರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅನುವಂಶೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಂದು ಒಪ್ಪುವುದಾದಲ್ಲಿ, ಡಾ ನಿಸ್‌ಬೆಟ್‌ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಡುವುದು. ಈ ಲೇಖನವು ಮನುಷ್ಯರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾದಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವರೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ "ಜೈವಿಕ ಸಮಾನತೆ"(ಬಯಲಾಜಿಕಲ್ ಈಗಾಲಿಟೇರಿಯನಿಸಮ್) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲೇಖಕರು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕೀಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಡೆದಿರುವ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಸಣ್ಣವಿರಲಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಲಿ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವಗಳು ಮಾನವಕುಲದ ಪ್ರಚಲಿತ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. == Positive correlations with IQ == ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ’ಇದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನಿಲ್ಲ’ವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಾದರೂ, ಐಕ್ಯೂ ಮೇಲಿನ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅದರ [[ಸಮರ್ಥನೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ, ಐಕ್ಯೂನ ಅನುರೂಪತೆಯು ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಡನೆ ಎಷ್ಟುಮಟ್ಟಿನವರೆಗೆ ಇದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೃತ್ತೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು. ವಿವಿಧ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಬೇರಾಗಿದ್ದು ಅವು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಲ್ಲ ವಿಧಾನವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಓದುಗರು [[ದೃಢ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳ [[ಊಹೆ]]ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. === ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು === ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ''g'' ([[general intelligence factor]]) ಮತ್ತು [[SAT]] ಅಂಕಗಳ ನಡುವೆ.82ರಷ್ಟು ಅನುರೂಪತೆಯಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ;<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15147489 ]</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ''g'' ಮತ್ತು [[GCSE]] ಅಂಕಗಳ ನಡುವೆ.81ರಷ್ಟು ಅನುರೂಪತೆಯಿದೆಯೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/B6W4M-4JDN6DP-1/2/850d67264b9588a28059387bca359ff7 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-09 |archive-date=2010-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215213320/http://www.sciencedirect.com/science/article/B6W4M-4JDN6DP-1/2/850d67264b9588a28059387bca359ff7 |url-status=dead }}</ref> ಐಕ್ಯೂ ಅಂಕಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಕಗಳ ನಡುವಿನ ಅನುರೂಪತೆಯು.81ರಷ್ಟಿವೆಯೆಂದು ಡಿಯರಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ರೇಂಜ್ "ಗಣಿತದಲ್ಲಿ 58.6% ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ 48%ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ 18.1%ವರೆಗು" ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref> Ian J. Deary, Steve Strand, Pauline Smith and Cres Fernandes, Intelligence and educational achievement, Intelligence, Volume 35, Issue 1, January-February 2007, Pages 13-21. </ref> === ವೃತ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ === ಶ್ಮಿಟ್ ಮತ್ತು ಹಂಟರ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಊಹಿಸಬಲ್ಲ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ."<ref name="Schmidt98">ಶ್ಮಿಟ್, ಎಫ್. ಎಲ್. ಮತ್ತು ಹಂಟರ್, ಜೆ. ಇ. (1998). The validity and utility of selection methods in psychology: practical and theoretical implications of 85 years of research findings. ''Psychological Bulletin'', '''124''', 262–274.</ref> ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಧ್ಯನ ಮಾಡಲಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವೃತ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಊಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂನ ಬೆಲೆಯು ಸೊನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆಬೇರೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಲೆಯು 0.2ರಿಂದ 0.6ರ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="Hunter84">ಹಂಟರ್, ಜೆ. ಇ. ಮತ್ತು ಹಂಟರ್, ಆರ್. ಎಫ್. (1984 Validity and utility of alternative predictors of job performance. Psychological Bulletin, 96, 72–98.</ref> ಐಕ್ಯೂವು ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಜತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯ<ref> {{cite journal |author=Warner MH, Ernst J, Townes BD, Peel J, Preston M |title=Relationships between IQ and neuropsychological measures in neuropsychiatric populations: within-laboratory and cross-cultural replications using WAIS and WAIS-R |journal=J Clin Exp Neuropsychol |volume=9 |issue=5 |pages=545–562 |year=1987 |pmid=3667899 |doi= 10.1080/01688638708410768 |url= }}</ref> ದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನೂ ಊಹಿಸುತ್ತವೆ<ref name="Schmidt98"/>. ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂಶೋಧನೆ, ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್) ಕಡಿಮೆ ಐಕ್ಯೂ ಗಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಕುಶಲತೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆಗಳು (ದೇಹಬಲ, ವೇಗ, ತ್ರಾಣ, ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.<ref name="Schmidt98"/> ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಗೆ ಅನುಷಂಗಿಕ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವಾಟ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರರು ನಡೆಸಿದ ರೇಖಾಂಶ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಐಕ್ಯೂವು ಭವಿಷ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಷಂಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಾದರೂ ಕೂಡ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಐಕ್ಯೂ ಗಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಮಾರ್ಲೀ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ವಾಟ್ಕಿನ್ಸ್, ಪುಯ್-ವಾ ಲೀ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿ ಎಲ್. ಕ್ಯಾನಿವೆಜ್. (2007). Psychometric intelligence and achievement: A cross-lagged panel analysis, ''Intelligence'', '''35''', 59-68.</ref> ಟ್ರೀನಾ ಎಯ್‌ಲೀನ್ ರೋಹ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೀ ಆನ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂಕಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತವೆ, ನಿಶ್ಚಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂಕಗಳಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿರುವ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ SAT ಗಣಿತದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಊಹೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಶಿಯಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಟ್ರೀನಾ ಎಯ್‌ಲೀನ್ ರೋಹ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೀ ಆನ್ ಥಾಂಪ್‌ಸನ್. (2007). Predicting academic achievement with cognitive ability, ''Intelligence'', '''35''', 83-92.</ref> [[American Psychological Association]]ನ ವರದಿ ''Intelligence: Knowns and Unknowns'' <ref name="Neisser95"/> ನ ಪ್ರಕಾರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಗುಣಗಳಾದ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಂಶಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಸಮಾನ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸರಿಯಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಲ್ಲ<ref name="Neisser95"/>, ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇತರರು ವಾದ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಈಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವು ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ಅಳತೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ, ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಧನಾತ್ಮಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ, [[ವೃತ್ತಿಜೀವನದ]]ದ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನೇಮಕವನ್ನು ಅನುಭವ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪಕ್ಷಪಾತ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. === ಆದಾಯ === ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ "ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಐಕ್ಯೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಲ್ಪ ಮೌಲ್ಯವನ್ನುಳ್ಳ ಯಾವುದೋ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಾಕಷ್ಟಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಆದರೂ ಅದು ಬಹಳ ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಏನನ್ನೂ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು."<ref> ಡೆಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯೆಲ್, 1989. </ref><ref>{{cite web |url=http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/24538/page/4 |title=The Role of Intelligence in Modern Society |pages=4 (Nonlinearities in Intelligence) |dateformat=mdy |accessdate=August 6, 2006 |datemonth=July |dateyear=1995 |author=Earl Hunt |publisher=American Scientist |archive-date=ಮೇ 21, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060521185816/http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/24538/page/4 |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವೃತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಳು ಸಮಾನರೇಖಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಐಕ್ಯೂ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಐಕ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಳವು ಒಡನೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref> ಕವರ್ಡ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಮ್. ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಕೆಟ್, ಪಿ.ಆರ್. (1990). Linearity of ability-performance relationships: A reconfirmation. ''Journal of Applied Psychology,'' 75:297–300. </ref> ''[[ದ ಬೆಲ್ ಕರ್ವ್]],'' ನ ಸಹಲೇಖಕರಾದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮುರ್ರೇ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಐಕ್ಯೂವು ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.<ref>ಮುರ್ರೇ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (1998). Income Inequality and IQ, AEI Press [http://www.aei.org/docLib/20040302_book443.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513005602/http://www.aei.org/docLib/20040302_book443.pdf |date=2016-05-13 }}</ref> ಈ ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರೆ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೃತ್ತೀಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಾದರೂ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಕ್ಯೂಗಿಂತ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ತರದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುವುದು. ಜತೆಗೇ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂವು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಒಟ್ಟು ಲಾಭಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/science/article1701377.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-09 |archive-date=2008-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918015123/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/science/article1701377.ece |url-status=dead }}</ref> [[American Psychological Association]]ನ ವರದಿ''Intelligence: Knowns and Unknowns'' <ref name="Neisser95"/> ಐಕ್ಯೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಸಾಧ್ಯವತ್ಯಾಸದ ಆರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. Statistical controls for ಪೋಷಕರ SESಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಈ ಊಹೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಮ್ದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಬಲವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿಬಿಡುವುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಕೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಒಂದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದು.<ref name="Neisser95"/> ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಐಕ್ಯೂ ಆದಾಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಕೇವಲ ಆರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದೆಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಯುವ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವುದು (ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ). ''[[The g Factor]]'' ನ ಪುಟ 568ರಲ್ಲಿ, [[ಆರ್ಥರ್ ಜೆನ್ಸೆನ್]] ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ನಡುವಿನ ಸರಾಸರಿ ಅನುರೂಪತೆಯು 0.4ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ (ಆರನೇ ಒಂದು ಅಥವಾ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಶೇಕಡಾ 16ರಷ್ಟು), ಈ ಸಂಬಂಧವು ವಯಸ್ಸು ಜಾಸ್ತಿಯಾದಂತೆ ಏರುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಕಾಲವಾದ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ''[[A Question of Intelligence]]'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, [[ಡೇನಿಯೆಲ್ ಸೆಲಿಗ್‌ಮ್ಯಾನ್]] ಒಂದು ಐಕ್ಯೂ-ಆದಾಯ ಅನುರೂಪತೆಯು 0.5(25% ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸ)ದಷ್ಟಿರುವುದೆಂದು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2002ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು<ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/aea/jep/2002/00000016/00000003/art00001 The Inheritance of Inequality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106191407/http://www.ingentaconnect.com/content/aea/jep/2002/00000016/00000003/art00001 |date=2016-11-06 }} ಬೌಲ್ಸ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್; ಗಿಂಟಿಸ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್. The Journal of Economic Perspectives. ಸಂಪುತ 16, ಸಂಖ್ಯೆ 3, 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2002, pp. 3-30(28)</ref> ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಐಕ್ಯೂ-ಹೊರತಾದ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಅನಂತರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಠಳ, ವಂಶೀಯವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ, ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣಗಳು ಐಕ್ಯೂವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆದಾಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೆಲಸಗಾರರು ಏಷ್ಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ರ<ref>{{cite web |url=http://www.census.gov/prod/2005pubs/acs-01.pdf |title=Incomes, Earnings, and Poverty from the 2004 American Community Survey |publisher=[[United States Census Bureau]]|month=August | year=2005 |dateformat=mdy |accessdate=October 24, 2006 |format=PDF}}</ref> ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ [[ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಗುಂಪು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ [[ಮಧ್ಯಮ]] ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವಿನ ಗಣನೀಯವಾದ ಐಕ್ಯೂ ಅಂತರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಾತ್ರ [[ವ್ಹೈಟ್ ಕಾಲರ್]] ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು(ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು) ಹೊಂದುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. === ಐಕ್ಯೂ ಜತೆಗಿನ ಇತರ ಅನುರೂಪತೆಗಳು === ಇದರ ಜತೆಗೇ ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ, [[ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ]]ಗಳು, [[ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ]], ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಫಲತೆಯ ಜತೆಗಿನ ಅನುರೂಪತೆಗಳು 2006ರ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ''Intelligence'' ನ ಲೇಖನವೊಂದರ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಯು.ಎಸ್. ರಾಜ್ಯಗಳ ಐಕ್ಯೂಗಳ ಸರಾಸರಿಗಳನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ [[National Assessment of Educational Progress]] ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಓದುವಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.people.vcu.edu/~mamcdani/Publications/McDaniel%20(2006)%20Estimating%20state%20IQ.pdf |format=PDF|title=Estimating state IQ: Measurement challenges and preliminary correlates |accessyear= |date=accepted for publication August 2006 |author= Michael A. McDaniel, Virginia Commonwealth University |publisher=Intelligence }}</ref> ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಡೇನಿಶ್ ಮಾದರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಪರಾಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುರೂಪತೆಯು -0.19 ಇದ್ದಿತು; ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ತರದ ಅಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಾಗ ಈ ಅನುರೂಪತೆಯು -0.17ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ "ಋಣಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶ"ಗಳ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 0.20ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅರ್ಥವು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 4ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಕೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಕೊಂಡಿಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಶಾಲಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಭಾವ ಮೂಡಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಗಳಿಸುವ ಮಗುವಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಾಲಾಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ.<ref name="Neisser95"/> [[ಕೆಲವು ಖಾಯಿಲೆ]]ಗಳ ಜತೆಗೂ ಕೂಡ ಐಕ್ಯೂ ಋಣಾತ್ಮಕ ಅನುರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಟ್ಯಾಂಬ್ಸ್ ''ಎಟ್ ಆಲ್.'' <ref> ಟ್ಯಾಂಬ್ಸ್ ಕೆ, ಸನ್‌ಡೆಟ್ ಜೆ ಎಮ್, ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಪಿ, ಬರ್ಗ್ ಕೆ."Genetic and environmental contributions to the covariance between occupational status, educational attainment, and IQ: a study of twins." Behav Genet. 1989 Mar;19(2):209–22. PMID 995240</ref> ಕಂಡುಹಿಡಿದಂತೆ ವೃತ್ತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ, ಮತ್ತು ಐಕ್ಯೂಗಳು ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು " ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು...ವೃತ್ತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಸರಿಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಐಕ್ಯೂನ ಅನುವಂಶೀಯ ಸಾಧ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಭಾಗದಷ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ". ಯು.ಎಸ್.ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ರೋವ್ ''ಎಟ್ ಆಲ್.'' <ref> ರೋವ್, ಡಿ. ಸಿ., ಡಬ್ಲ್ಯು. ಜೆ. ವೆಸ್ಟರ್‌ಡಾಲ್, ಮತ್ತು ಜೆ. ಎಲ್. ರಾಡ್ಜರ್ಸ್, "The Bell Curve Revisited: How Genes and Shared Environment Mediate IQ-SES Associations," University of Arizona, 1997 </ref> ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಜತೆಗೇ ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳೂ ಕೂಡ ಉಪಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದುವೆಂದಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗಳು == {{globalize/USA}} {{Main|Intelligence and public policy}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]ನ ಕೆಲವು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ]] ಮತ್ತು [[ಕಾನೂನು]]ಗಳು, ಉದಾ. ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ,<ref> {{cite web |url=http://www.rand.org/pubs/technical_reports/2005/RAND_TR193.pdf |format=PDF|title=RAND_TR193.pdf }}</ref><ref> {{cite web |url=http://www.rand.org/pubs/monograph_reports/MR818/MR818.ch2.pdf |format=PDF|title=MR818.ch2.pdf }}</ref> ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ,<ref> {{cite web |url=http://www.ssa.gov/disability/professionals/bluebook/12.00-MentalDisorders-Adult.htm |title=Social Security Administration |date= |author= |publisher= }}</ref> ಅಪರಾಧ,<ref> {{cite web |url=http://www.isteve.com/2002_IQ_Supreme_Court_Death_Penalty.htm |title=IQ Defenders Feel Vindicated by Supreme Court |accessdate=2006-08-06 |date=Steve Sailer |author=June 24, 2002 |publisher=UPI }}</ref> ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ವಿಭಾಗಗಳು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಐಕ್ಯೂ ಅಥವಾ ಅದರದೇ ರೀತಿಯ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, 1971ರ [[Griggs v. Duke Power Co.]]ರ ಕೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯು.ಎಸ್.ನ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವಾಗ ಐಕ್ಯೂ ಮಾಪನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತು<ref>ನಿಕೋಲಸ್ ಲೆಮಾನ್. The IQ Meritocracy. Time 100 [http://www.time.com/time/time100/scientist/other/iq.html ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513142040/http://www.time.com/time/time100/scientist/other/iq.html |date=2009-05-13 }}</ref>. ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ [[ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಂತಹ ಕೆಲವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. == ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು == === ಬಿನೆಟ್ === ಫ್ರೆಂಚ್ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್]] ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಯೋಗ್ಯ ಸಾಧನಗಳು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು "ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕ್ವೋಶಿಯೆಂಟ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲೂ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಖ್ಯಾ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ.{{Citation needed|date=July 2009}} ಅವರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು:{{quote|The scale, properly speaking, does not permit the measure of intelligence, because intellectual qualities are not superposable, and therefore cannot be measured as linear surfaces are measured.|Binet, ''1905''}}ಬಿನೆಟ್‌ರವರು ಶಾಲಾ ಪಾಠ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಿನೆಟ್-ಸೈಮನ್ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಸರಿಯಾದ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ, ಯಾವುದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಒಂದು ಅಳೆಯಬಲ್ಲ, ನಿಖರವಾದ ಅಂಶವೆಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಬಿನೆಟ್ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು: {{quote|Some recent thinkers seem to have given their moral support to these deplorable verdicts by affirming that an individual's intelligence is a fixed quantity, a quantity that cannot be increased. We must protest and react against this brutal pessimism; we must try to demonstrate that it is founded on nothing.<ref> Rawat, R. [http://www.rso.cornell.edu/scitech/archive/95sum/bell.html The Return of Determinism?]</ref>}} === ದ ಮಿಸ್‌ಮೆಶರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ === ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಸೈಕೋಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್]] ಬಗೆಗೇ ಸಂಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ''[[ದ ಮಿಸ್‌ಮೆಶರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' ನಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಪೇಲಿಯೆಂಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಜೇ ಗೌಲ್ಡ್]]ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ದೋಷಪೂರಿತ ನಂಬುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಇವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯ ದ್ವೇಷ]]ಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: {{quote|…the abstraction of intelligence as a single entity, its location within the brain, its quantification as one number for each individual, and the use of these numbers to rank people in a single series of worthiness, invariably to find that oppressed and disadvantaged groups—races, classes, or sexes—are innately inferior and deserve their status.(pp. 24–25)}} ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯೂನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಅವರು, ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತೆನ್ನುವ ಬಗೆಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ''[[g]]'' ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಗಣಿತದ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶ ಏಕಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಬಗೆಗಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ''[[ದ ಬೆಲ್ ಕರ್ವ್]]ನ ಪರಾಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.'' === ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ === {{See also|Intelligence}} 0}ಶಿಪ್ಪೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಡಾ. ಸಿ.ಜಾರ್ಜ್ ಬೋರೀ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ (1)ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಎಂದರೆ ಕಲಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು), (2)ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು), ಮತ್ತು (3)ಅಮೂರ್ತ ತರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಅದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕವಾದುದಾಗಿದೆ. ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಹಲವು ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಡೇನಿಯೆಲ್ ಶ್ಯಾಕ್ಟರ್]], [[ಡೇನಿಯೆಲ್ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್]], ಮತ್ತಿತರರು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯೂಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref> ''[http://select.nytimes.com/2007/09/14/opinion/14brooks.html The Waning of I.Q.]'' by [[ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್]], [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] </ref> === ಪರೀಕ್ಷಾ ಪಕ್ಷಪಾತ === {{See also|Stereotype threat}} [[American Psychological Association]]ನ ವರದಿ ''Intelligence: Knowns and Unknowns'' <ref name="Neisser95" /> ನ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಶಾಲಾ ಸಾಧನೆಯಂತಹ ಭವಿಷ್ಯಕಾಲದ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ ಜನರ ಭವಿಷ್ಯಕಾಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Neisser95" /> ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ತೋರಿಸಲೂ ಬಹುದು. 2005ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು "ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಮರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದು WAIS-R ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು WAIS-R ಅನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ,"<ref>[http://asm.sagepub.com/cgi/content/abstract/12/3/303 Culture-Fair Cognitive Ability Assessment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061017213558/http://asm.sagepub.com/cgi/content/abstract/12/3/303 |date=2006-10-17 }} ಸ್ಟೀವನ್ ಪಿ. ವರ್ನೀ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್, ಸಂಪುಟ. 12, ಸಂಖ್ಯೆ. 3, 303-319 (2005)</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಬಿಳಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೌಥ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಸಮಂಜಸತೆ ಎಂತಹದ್ದಾಗಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತವೆ.<ref> {{cite journal |author=Shuttleworth-Edwards AB, Kemp RD, Rust AL, Muirhead JG, Hartman NP, Radloff SE |title=Cross-cultural effects on IQ test performance: a review and preliminary normative indications on WAIS-III test performance |journal=J Clin Exp Neuropsychol |volume=26 |issue=7 |pages=903–920 |year=2004 |pmid=15742541 |doi= 10.1080/13803390490510824 |url=}}</ref><ref> [http://www.doi.org/10.1111/j.1468-2389.2006.00346.x Case for Non-Biased Intelligence Testing Against Black Africans Has Not Been Made: A Comment on Rushton, Skuy, and Bons (2004)] 1*, ಲಿಯಾಹ್ ಕೆ. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್1, ಬೆಟ್ಟಿ ಆರ್. ಒನ್ಯುರಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೂ ಎಸ್. ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ದ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಪುಟ 14 ಸಂಚಿಕೆ 3 ಪುಟ 278 - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006</ref> ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್-ಬಿನೆಟ್‌ನಂತಹ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 0}ಆಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಥವಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿಣತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಕ್ಕಳು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನುಳ್ಳವರೆಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುವಂತಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Edelson, MG |year=2006 |title=Are the majority of children with autism mentally retarded? a systematic evaluation of the data |journal=Focus Autism Other Dev Disabl |volume=21 |issue=2 |pages=66–83 |url=http://www.willamette.edu/dept/comm/reprint/edelson/ |accessdate=2007-04-15 |doi=10.1177/10883576060210020301 |archive-date=2007-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070704201502/http://www.willamette.edu/dept/comm/reprint/edelson/ |url-status=dead }}</ref> === ಹಳತಾಗಿಹೋದ ವಿಧಾನ === 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗಣನೀಯವಾದ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ "ಇನ್ನೂ 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ಸೈಕೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿದೆ" ಎಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://users.fmg.uva.nl/dborsboom/papers.htm The attack of the psychometricians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904001559/http://users.fmg.uva.nl/dborsboom/papers.htm |date=2009-09-04 }}. ಡೆನ್ನೀ ಬೋರ್ಸ್‌ಬೂಮ್. Psychometrika Vol. 71, No. 3, 425–440. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006</ref> ಈ ಲೇಖನವು ಇದರ ಜತೆಗೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಹಳತಾಗಿಹೋಗಿರುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಗುಂಪು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರ ವಾದದ{{Who|date=August 2009}} ಪ್ರಕಾರ ಐಕ್ಯೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಬೂಬುಗಳಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು [[ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ]]ಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ(ನೋಡಿ [[ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]]). ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು "ಉನ್ನತ-ಐಕ್ಯೂ ಹೊಂದಿರುವ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು" ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅನೈತಿಕವಾದುದು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.isteve.com/How_to_Help_the_Left_Half_of_the_Bell_Curve.htm |title=How to Help the Left Half of the Bell Curve |accessdate=2006-08-06 |year=2000 |author=Steve Sailer |publisher=VDARE.com }}</ref> === ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ವಿಚಾರಗಳು === ''[[ದ ಬೆಲ್ ಕರ್ವ್]]'' ಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]]ನ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್ 1995ರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳವರೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದಂತಹ ಸಹಮತದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಯೊಂದನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು. ಈ ವರದಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯರೂಪವು ಈಗ ಹಲವಾರು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref name="Neisser95"/><ref>[http://www.gifted.uconn.edu/siegle/research/Correlation/Intelligence.pdf ] </ref> ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಸೊಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಐಕ್ಯೂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಂಬ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತರ್ಕಬದ್ಧತೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು." ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯು ಐಕ್ಯೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಶಾಲಾ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಧಾರಸಹಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಭವಿಷ್ಯನುಡಿಯಬಲ್ಲವು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಾಧ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಾಗಲೂ ಕೂಡ ವಯಸ್ಕ ವೃತ್ತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಐಕ್ಯೂನ ಭವಿಷ್ಯವು ನಿಖರವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಅವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನುವಂಶೀಯತೆಯು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೆಂದೂ, ಜೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಜಂಟಿತನವು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅತಿಯಾದ ಅಲ್ಪಾಹಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಹಾರವು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಕ್ಶ್ಯಾಧಾರಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಯು ಬಿಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗಗಳವರ ನಡುವಿನ ಸರಾಸರಿ ಐಕ್ಯೂ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯೆಂದೂ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾಗದೆಂದೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಿವರಣೆಗಳು ಸಾಧ್ಯವೆಂದೂ, ಹಲವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸರಾಸರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಸಿವೆ ಎಂದೂ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುವಂಶೀಯ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಇರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ APA ಜರ್ನಲ್ ''[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಸ್ಟ್]],'' ನಂತರ ಜನವರಿ 1997ರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಪರಾಮರ್ಶಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕತಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಈ ವರದಿಯು ಅರೆ-ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತೆಂದು ಎಂದು ವಾದ ಹೂಡಿದವಾಗಿದ್ದವು. == ಉನ್ನತ ಐಕ್ಯೂ ಹೊಂದಿದ ಸಮಾಜಗಳು == {{Main| High IQ society}} ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೆಲವು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದವು, ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಐಕ್ಯೂ ಬೆಲ್ ಕರ್ವ್‌ನ ಶೇಕಡಾ 98ರಷ್ಟು ಇಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಫಲಿತಾಂಶ ಗಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿಡುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Mensa International]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ಹೆಸರು). ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ 98ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಣಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ). == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಳಕೆ == ಹಲವಾರು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಐಕ್ಯೂ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ, [[ಲೈಂಗಿಕ‍ಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.plannedparenthood.org/health-topics/sex-101/your-sex-iq-4328.htm |title=Planned Parenthood Sex IQ |accessdate=2008-08-10 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725134748/http://www.plannedparenthood.org/health-topics/sex-101/your-sex-iq-4328.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಪೋಕರ್]],<ref> {{cite web |url=http://www.testyourpoker.com |title=NL Holdem Poker IQ Test |accessdate=2008-08-10 }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]],<ref> {{Cite web |url=http://www.footballiqtest.com |title=American Football IQ |accessdate=2008-08-10 }}</ref> ಈ ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಾಗಿವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ [[ಗುಣಮಟ್ಟ]]ವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವು [[ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ]]ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಬರುವುದಿಲ್ಲ. [[ವೆಖ್‌ಸ್ಲರ್ ಅಡಲ್ಟ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್]], [[ವೆಖ್‌ಸ್ಲರ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್]], [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್-ಬಿನೆಟ್]], [[ವುಡ್‌ಕಾಕ್-ಜಾನ್ಸನ್ III ಟೆಸ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಎಬಿಲಿಟೀಸ್]], ಅಥವಾ [[ಕಾಫ್ಮನ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್-II]], ಮುಂತಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಸಾವಿರಾರು ’ಐಕ್ಯೂ’ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಂತೆ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವು [[ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಹಿಂದೆ ಬರೆ ಅಪ್ಪಟ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆನ್ನಲಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು (ಉದಾ, [[ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟಲೈಸ್ಡ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್]], ಸಕ್ರಿಯ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೂಡ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗಲೆ ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷತೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿಬಿಡುವುದು. == ಪರಾಮರ್ಶೆ ಪಟ್ಟಿಗಳು == {{Main|IQ reference chart}} ಐಕ್ಯೂ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{col-begin}} {{col-break}} * [[ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯಾ]] * [[ಆಟೋಡೈಡ್ಯಾಕ್ಟಿಸಿಸಮ್]] * [[ಅದ್ಭುತ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಬಾಲಕ]] * [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲ್ಯಾಂಗನ್]] * [[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೇಧಾವಿತನ]] * [[ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ ಕೋಶಿಯೆಂಟ್]] * [[CHC ಸಿದ್ಧಾಂತ]] * [[ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆ]] * [[ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ]] * [[EQ SQ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] * [[ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆತ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರ.]] &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; * [[ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಶನ್]] &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; * [[ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಳುವಳಿ]] {{col-break}} * ''[[ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಅಸಮಾನತೆ]] '' * ''[[ಐಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಪನ್ನತೆ]] '' * [[ಐಕ್ಯೂ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಸೂಚಿ]] * [[ಪರಿಸರದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಐಕ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆ]] * [[ತಡವಾಗಿ ಅರಳುವವ]] * [[ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.]] * [[ಮೇರಿಲಿನ್ ವೋಸ್ ಸವಾಂತ್]] * [[ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] * [[ಕುಂಠಿತವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] * [[ಮೆನ್‌ಸಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್]] * [[ನೇಚರ್ ವರಸಸ್ ನರ್ಚರ್]] * [[ನರಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಮನೋವೈದ್ಯ]] * [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] {{col-break}} * ''[[ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು]]'' * [[ಸವಾಂಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್]] * [[SAT]] * [[ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನ]] * [[ಸೆನ್‌ಸಿಯೆನ್ಸ್ ಕೋಶಿಯೆಂಟ್]] * [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಐಕ್ಯೂ]] * [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೇಧಾವಿತನ]] * [[ಬಹುವಿಧ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] * [[ಟ್ರಯಾರ್ಕಿಕ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್]] * [[ವೆಖ್‌ಸ್ಲರ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಟೆಸ್ಟ್]] (WIAS) * [[ವುಡ್‌ಲಾಕ್-ಜಾನ್‌ಸನ್‌ರ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ]] {{col-end}} == ಆಕರಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|2}} === ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ === {{Refbegin}} * {{cite book |author=Carroll, J.B. |title=Human cognitive abilities: A survey of factor-analytical studies |url=https://archive.org/details/humancognitiveab0000carr |location=New York |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=0-521-38275-0 |year=1993 |page= }} * {{cite journal |author=Lahn, B.T.; Ebenstein, L. |title=Let's celebrate human genetic diversity |journal=[[nature (journal)]] |volume=461 |issue= |year=2009 |pages=726–728 |doi=10.1038/461726a }} * {{cite journal |author=Coward, W.M.; Sacket, P.R. |title=Linearity of ability-performance relationships: A reconfirmation. |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-psychology_1990-06_75_3/page/297 |journal=[[Journal of Applied Psychology]] |volume=75 |issue= |year=1990 |pages=297–300 |doi=10.1037/0021-9010.75.3.297 }} * {{cite journal |author=Duncan, J. ''et al.'' |title=A neural basis for general intelligence |url=https://archive.org/details/sim_science_2000-07-21_289_5478/page/457 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=289 |issue=5478 |pages=457–60 |year=2000 |pmid=10903207 |doi=10.1126/science.289.5478.457 }} * {{cite journal |author=Duncan, J.; Burgess, P.; Emslie, H. |title=Fluid intelligence after frontal lobe lesions |url=https://archive.org/details/sim_neuropsychologia_1995-03_33_3/page/261 |journal=[[Neuropsychologia]] |volume=33 |issue=3 |pages=261–8 |year=1995 |pmid=7791994 |doi=10.1016/0028-3932(94)00124-8 }} * {{cite journal |author=Flynn, J.R. |title=Searching for Justice: The discovery of IQ gains over time. |journal=[[American Psychologist]] |volume=54 |issue= |pages=5–20 |year=1999 |url=http://www.stat.columbia.edu/~gelman/stuff_for_blog/flynn.pdf |format=PDF |doi=10.1037/0003-066X.54.1.5 }} * {{cite journal |author=Frey, M.C.; Detterman, D.K. |title=Scholastic assessment or ''g''? The relationship between the scholastic assessment test and general cognitive ability. |journal=[[Psychological Science]] |volume=15 |issue=6 |pages=373–378 |year=2003 |url= |pmid=15147489 |doi=10.1111/j.0956-7976.2004.00687.x }} * {{cite journal |author=Gale, C.R.; Deary, I.J.; Schoon, I.; Batty, G.D. |title=IQ in childhood and vegetarianism in adulthood: 1970 British Cohort Study |journal=[[British Medical Journal]] |volume=334 |issue=7587 |pages=245 |year=2007 |pmid=17175567 |doi=10.1136/bmj.39030.675069.55 |pmc=1790759 }} * {{cite journal |author=Gottfredson, L.S. |title=Why g matters: The complexity of everyday life. |journal=[[Intelligence (journal)|Intelligence]] |volume=24 |issue=1 |pages=79–132 |year=1997 |url=http://www.udel.edu/educ/gottfredson/reprints/1997whygmatters.pdf |format=PDF |doi=10.1016/S0160-2896(97)90014-3 }} * {{cite journal |author=Gottfredson, L.S. |title=The general intelligence factor. |journal=[[Scientific American Presents]] |volume=9 |issue=4 |pages=24–29 |year=1998 |url=http://www.udel.edu/educ/gottfredson/reprints/1998generalintelligencefactor.pdf |format=PDF }} * {{cite book |author=Gottfredson, L.S. |chapter=Suppressing intelligence research: Hurting those we intend to help. |title=Destructive trends in mental health: The well-intentioned path to harm |editor=Wright, R.H. and Cummings, N.A (Eds.) |location=New York |publisher=[[Taylor and Francis]] |year=2005 |pages=155–186 |url=http://www.udel.edu/educ/gottfredson/reprints/2005suppressingintelligence.pdf |format=PDF |isbn=0-415-95086-4 }} * {{cite book |author=Gottfredson, L.S. |chapter=Social consequences of group differences in cognitive ability (Consequencias sociais das diferencas de grupo em habilidade cognitiva) |title=Introdução à psicologia das diferenças individuais |editor=Flores-Mendoza, C.E. and Colom, R. (Eds.) |location=Porto Alegre, Brazil |publisher=[[ArtMed Publishers]] |year=2006 |pages=155–186 |url=http://www.udel.edu/educ/gottfredson/reprints/2004socialconsequences.pdf |format=PDF |isbn=8-536-30621-1 }} * {{cite book |author=[[Stephen Jay Gould|Gould, S.J.]] |title=The Mismeasure of Man: Revised and Expanded Edition |url=https://archive.org/details/mismeasureofman0000goul |editor=W. W. Norton & Co. |location=New-York |year=1996 |isbn=0140258248 |publisher=Penguin }} * {{cite journal |author=Gray, J.R.; Chabris, C.F.; Brave,r T.S. |title=Neural mechanisms of general fluid intelligence |journal=[[Nat. Neurosci.]] |volume=6 |issue=3 |pages=316–22 |year=2003 |pmid=12592404 |doi=10.1038/nn1014 }} * {{cite journal |author=Gray JR, Thompson PM |title=Neurobiology of intelligence: science and ethics |journal=[[Nat. Rev. Neurosci.]] |volume=5 |issue=6 |pages=471–82 |year=2004 |pmid=15152197 |doi=10.1038/nrn1405 }} * {{cite journal |author=Haier, R.J.; Jung, R.E.; Yeo, R.A.; Head, K.; Alkire, M.T. |title=The neuroanatomy of general intelligence: Sex matters |journal=[[NeuroImage]] |volume=25 |issue=1 |pages=320–327 |year=2005 |pmid=15734366 |doi=10.1016/j.neuroimage.2004.11.019 }} * {{cite book |author=Harris, J.R. |title=The nurture assumption : why children turn out the way they do |url=https://archive.org/details/nurtureassumptio00harr_0 |location=New York (NY) |publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]] |isbn=0-684-84409-5 |year=1998 |page= }} * {{cite journal |author=Hunt, E |title=Multiple views of multiple intelligence. [Review of Intelligence Reframed: Multiple Intelligences for the 21st Century.] |url=https://archive.org/details/sim_contemporary-psychology_2001-02_46_1/page/5 |journal=[[Contemporary Psychology]] |volume=46 |issue= |pages=5–7 |year=2001 }} * {{cite book |author=Jensen, A.R. |title=Bias in mental testing |url=https://archive.org/details/biasinmentaltest0000unse |location=New York (NY) |publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]] |isbn=0-029-16430-3 |year=1979 |page= }} * {{cite book |author=Jensen, A.R. |title=The g Factor: The Science of Mental Ability |url=https://archive.org/details/gfactorscienc00jens |location=Wesport (CT) |publisher=[[Praeger Publishers]] |isbn=0-275-96103-6 |year=1979 |page= }} * {{cite book |author=Jensen, A.R. |title=Clocking the Mind: Mental Chronometry and Individual Differences. |url=https://archive.org/details/clockingmindment0000jens |location= |publisher=[[Elsevier]] |isbn=0-080-44939-5 |year=2006 |page= }} * {{cite journal |author=Klingberg, T.; Forssberg, H.; Westerberg, H. |title=Training of working memory in children with ADHD |journal=[[J Clin Exp Neuropsychol]] |volume=24 |issue=6 |pages=781–91 |year=2002 |pmid=12424652 |doi=10.1076/jcen.24.6.781.8395 }} * {{cite journal |author=McClearn, G.E. ''et al.'' |title=Substantial genetic influence on cognitive abilities in twins 80 or more years old |url=https://archive.org/details/sim_science_1997-06-06_276_5318/page/1560 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=276 |issue=5318 |pages=1560–1563 |year=1997 |pmid=9171059 |doi=10.1126/science.276.5318.1560 }} * {{cite journal |author=Mingroni, M.A. |title=The secular rise in IQ: Giving heterosis a closer look |url=https://archive.org/details/sim_intelligence_2004_32_1/page/65 |journal=[[Intelligence (journal)|Intelligence]] |volume=32 |issue= |pages=65–83 |year=2004 |doi=10.1016/S0160-2896(03)00058-8 }} * {{cite book |author=Murray, C. |title=Income Inequality and IQ |location=Washington (DC) |publisher=[[AEI Press]] |isbn=0-8447-7094-9 |year=1998 |page= |url=http://www.aei.org/docLib/20040302_book443.pdf |format=PDF |access-date=2010-03-09 |archive-date=2016-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513005602/http://www.aei.org/docLib/20040302_book443.pdf |url-status=dead }} * {{cite journal |author=Noguera, P.A |title=Racial politics and the elusive quest for excellence and equity in education. |journal=Motion Magazine |volume= |issue= |year=2001 |page= |id=Article # ER010930002 |url=http://www.inmotionmagazine.com/er/pnrp1.html }} * {{cite book |author=Plomin, R.; DeFries, J.C.; Craig, I.W.; McGuffin, P |title=Behavioral genetics in the postgenomic era |location=Washington (DC) |publisher=[[American Psychological Association]] |isbn=1-557-98926-5 |year=2003 |page= }} * {{cite book |author=Plomin, R.; DeFries, J.C.; McClearn, G.E.; McGuffin, P |title=Behavioral genetics |url=https://archive.org/details/behavioralgeneti0000unse_q6m8 |edition=4th |location=New York (NY) |publisher=[[Worth Publishers]] |isbn=0-716-75159-3 |year=2000 |page= }} * {{Cite journal |author=Rowe, D.C.; Vesterdal, W.J.; Rodgers, J.L. |title=The Bell Curve Revisited: How Genes and Shared Environment Mediate IQ-SES Associations |year=1997 }} * {{cite journal |author=Schoenemann, P.T.; Sheehan, M.J.; Glotzer, L.D. |title=Prefrontal white matter volume is disproportionately larger in humans than in other primates |journal=[[Nat. Neurosci.]] |volume=8 |issue=2 |pages=242–252 |year=2005 |pmid=15665874 |doi=10.1038/nn1394 }} * {{cite journal |author=Shaw, P. ''et al.'' |title=Intellectual ability and cortical development in children and adolescents |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-03-30_440_7084/page/676 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=440 |issue=7084 |pages=676–679 |year=2006 |pmid=16572172 |doi=10.1038/nature04513 }} * {{cite journal |author=Tambs, K.; Sundet, J.M.; Magnus, P.; Berg, K. |title=Genetic and environmental contributions to the covariance between occupational status, educational attainment, and IQ: a study of twins |url=https://archive.org/details/sim_behavior-genetics_1989-03_19_2/page/209 |journal=[[Behav. Genet.]] |volume=19 |issue=2 |pages=209–22 |year=1989 |pmid=2719624| doi=10.1007/BF01065905 }} * {{cite journal |author=Thompson, P.M. ''et al.'' |title=Genetic influences on brain structure |journal=[[Nat. Neurosci.]] |volume=4 |issue=12 |pages=1253–1258 |year=2001 |pmid=11694885 |doi=10.1038/nn758 }} * {{cite book |author=Wechsler, D. |title=Wechsler Adult Intelligence Scale |edition=3rd |location=San Antonia (TX) |publisher=The Psychological Corporation |isbn= |year=1997 |page= }} * {{cite book |author=Wechsler, D. |title=Wechsler Intelligence Scale for Children |edition=4th |location=San Antonia (TX) |publisher=The Psychological Corporation |isbn= |year=2003 |page= }} * {{cite journal |author=Weiss, V. |title=National IQ means transformed from Programme for International Student Assessment (PISA) Scores |journal=[[Journal of Social, Political, and Economic Studies|The Journal of Social, Political and Economic Studies]] |volume=31 |issue=1 |pages=71–94 |year=2009 |url=http://mpra.ub.uni-muenchen.de/14600/ }} {{Refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiversity}} * [http://www.psychpage.com/learning/library/intell/mainstream.html Mainstream Science on Intelligence] * [http://www.udel.edu/educ/gottfredson/reprints/1997mainstream.pdf PDF Reprint - Mainstream science on intelligence: An editorial with 52 signatories, history, and bibliography.] * [http://www.psych.utoronto.ca/~reingold/courses/intelligence/cache/1198yam.html Scientific American: Intelligence Considered] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070809034731/http://www.psych.utoronto.ca/~reingold/courses/intelligence/cache/1198yam.html |date=2007-08-09 }} * [http://www.qi-inteligencia.com/index.php?option=com_content&view=category&id=35&Itemid=59 Articles in English at "Intelligence and IQ Tests"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190425080603/http://www.qi-inteligencia.com/index.php?option=com_content&view=category&id=35&Itemid=59 |date=2019-04-25 }} {{Human group differences}} {{DEFAULTSORT:Intelligence Quotient}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋಮಾಪನ]] [[ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತಚರ್ಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಬಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] srx396hophpb2q2y5f1wn4y4sdgmede 0 22842 1428139 1427437 2026-09-13T19:40:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428139 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ: Santa Gertrudis. jpg|thumb|300px|GPS RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಪಶುಗಳ ದಿನಚರಿ ನಿಗಾ-ನಿರ್ವಹಣೆ. ಸ್ಯಾಂಟಾ ಜರ್ಟ್ರೂಡಿಸ್‌ ದನ: ಕರುವಿನ ಕಿವಿಗೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂವೇದಕ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂವೇದಕ ಟ್ಯಾಗ್‌. ]] ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ 'RFID ಟ್ಯಾಗ್‌' ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ರೇಡಿಯೊ-ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಜಾಡನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು (RFID) ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹಲವು ಮೀಟರ್‌ಗಳ ದೂರದಿಂದ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವವರ ದೃಷ್ಟಿಯಾಚೆಗಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಹಲವು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಂದು ಭಾಗವು ಮಾಹಿತಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇದು (RF) [[ರೇಡಿಯೊ-ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ]] ಸಂಕೇತದ [[ಮಾಡುಲೇಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡಿಮಾಡುಲೇಟ್‌]](ಶಬ್ದಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ) ಮಾಡುವುದು; ಅಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕೇತಗಳ ಗ್ರಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಷಿಸಲು(ಬೇರೆಡೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಇರುವ) [[ಆಂಟೆನಾ]](ಸ್ಪರ್ಶ ತಂತು) ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ತರಹದ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿವೆ: ಸಕ್ರಿಯ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು [[ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]]ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಂಕೇತಗಳ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶರಹಿತ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ, ಜಡ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು; ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಷಿಸಲು (ವರ್ಗಾಯಿಸಲು) ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ನೆರವಿನಿಂದ ಜಡ (BAP) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನೀಡುವ ಉನ್ನತ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಲಿಂಕ್‌ ನ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿದೆ. RFID ಹಲವು ದೈನಂದಿನ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಾಸ್ತಾನು ಗುರುತಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಕ್ಷಮತೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು, ಉದ್ದಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಸರಬರಾಜು ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ == {{Main|History of radar}} [[ಚಿತ್ರ: FasTrak transponder. jpg|right|frame|ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಟೋಲ್‌ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌. ]] ಸುಮಾರು 1945ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರವಣದ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಮರು-ರವಾನಿಸುವ [[ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ಉಪಕರಣ]]ವನ್ನು [[ಲೆಯಾನ್‌ ಥೆರೆಮಿನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಸೊವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳು [[ಕಂಪನಫಲಕ]](ಪೊರೆ)ವನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವವು. ಇದು [[ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ]]ಯ ರೂಪವನ್ನು ಅಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲನದ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಮಾಡುಲೇಟ್‌ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಗುರುತಿಸುವ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ [[ಕದ್ದಾಲಿಕೆಯ ಉಪಕರಣ]]ವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪೂರ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{cite book |author= |title=Hacking Exposed Linux: Linux Security Secrets & Solutions |url=https: //archive. org/details/hackingexposedli00hatc_0|publisher=McGraw-Hill Osborne Media |edition=third |year=2008 |pages=[https: //archive. org/details/hackingexposedli00hatc_0/page/299 298] |isbn=978-0-07-226257-5}}</ref> ಇಂತಹದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮೂಲದ, 1915ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ [[IFF]] [[ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕ ಉಪಕರಣ]]ದ(ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧನ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಂವಾಹಕ ಕೆಲಸದ)_ ಮೂಲಕ, [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದ]]ದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಮಿತ್ರರದೋ ಶತ್ರುಗಳದ್ದೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದೂ ಸಹ ಹಲವು ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 1948ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಟಾಕ್ಮನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ "ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್‌ ಬೈ ಮೀನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟೆಡ್‌ ಪಾವರ್‌" ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಮಂಡನೆಯು, RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಆರಂಭಿಕ ಯತ್ನದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿತ್ತು (ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ IRE, ಪಿಪಿ 1196-1204, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1948). ". .. ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಶಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ಕುರಿತು ಉಳಿದ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ, ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಅಳವಡಿಕೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಗಂಭೀರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದು ಸ್ಟಾಕ್ಮನ್‌ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು. ಮ್ಯಾರಿಯೊ ಕಾರ್ಡುಲೋ{{US Patent|3, 713, 148}} 1973ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು(ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ) ಜಡ ರೇಡಿಯೊ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ 'RFIDಯ ಜನಕ' ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಉಪಕರಣವು ಜಡವಾಗಿತ್ತು. ಬರುವ ಸಂಕೇತವು ಇದನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 1971ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಈ ಉಪಕರಣ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು 16-ಬಿಟ್‌ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಟೋಲ್‌ (ಸುಂಕ)ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ) ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಡುಲೋ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವು RF, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ರವಾನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮ ರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ 1969ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಮೂಲ ವ್ಯವಹಾರದ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಸಾರಿಗೆ (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟೋಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಾಹನ ಸಂಖ್ಯಾಫಲಕ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸರಕು-ಸಾಮಾನು/ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪಟ್ಟಿ, ವಾಹನ ಮಾರ್ಗನಿರ್ದೇಶನ, ವಾಹನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ), ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಚೆಕ್‌ಬುಕ್‌, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌), ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದ್ವಾರಗಳು, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ) ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ರೋಗಿಯ ಇತಿಹಾಸ) ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. {{Citation needed|date=November 2009}} '''ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಶಕ್ತಿ''' (ಮಾಡ್ಯುಲೇಟೆಡ್‌ ರೇಡಿಯೇಶನ್ ಸಂವಾಹಕದ ಮಾಧ್ಯಮ ) ಹೊಂದಿರುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ (ಜಡ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಜಡ) ಇನ್ನೊಂದು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಟೀವೆನ್‌ ಡೆಪ್‌, ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್‌ ಕೊಯೆಲ್‌ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ ಫ್ರೇಯ್ಮನ್‌ 1973ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್‌ ಅಲಾಮೊಸ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. <ref name="shrouds">{{cite web| author=Landt, Jerry| year=2001| title=Shrouds of Time: The history of RFID| format=PDF| work=AIM, Inc. | url=http: //www. transcore. com/pdf/AIM%20shrouds_of_time. pdf| accessdate=2006-05-31| archive-date=2009-03-27| archive-url=https: //web. archive. org/web/20090327005501/http: //www. transcore. com/pdf/AIM%20shrouds_of_time. pdf| url-status=dead}}</ref> ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಈ ಉಪಕರಣವು 915&nbsp; MHz ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ 12-ಬಿಟ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ UHFID ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೊವೇವ್‌ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. RFID ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷೇಪಣದೊಂದಿಗಿನ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ (ಪೇಟೆಂಟ್‌)ನ್ನು 1983ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ವಾಲ್ಟನ್‌ರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. {{US Patent|4, 384, 288}} ಸಕ್ರಿಯ RFIDಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಳವಡಿಕೆಯು US ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ 'ಸಾವಿ' <ref>http: //www. savi. com</ref> ಯಲ್ಲಿನ ಸಕ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ (CONUS) ಹೊರ ಹೋಗುವ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನ್ನ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಕಂಟೇನರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಕ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಡ RFID ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ (DLA)ಯ 72 ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ODIN <ref>http: //www. odintechnologies. com</ref> ಸಂಸ್ಥೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಏರ್ಬಸ್‌<ref>[http: //www. industrial-embedded. com/news/db/? 6892 ಏರ್ಬಸ್‌ನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ RFID ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ODIN ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಆಯ್ಕೆ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20091002072336/http: //www. industrial-embedded. com/news/db/? 6892 |date=2009-10-02 }}</ref> ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ 13 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ODIN ನಿಭಾಹಿಸಿತು. == ಪ್ರಮಾಣ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು == RFID ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭ, ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಷ್ಟು ಕಿರಿಯ ಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2009ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದ ಸಂಶೋಧಕರು [[ಇರುವೆ]]ಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು RFID ಮೈಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. <ref>[http: //news. bbc. co. uk/1/hi/england/bristol/8011998. stm ಇರುವೆಗಳು ಸೂರು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿದ ಬೆಳಕು ]</ref> ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ RFID ಯ ಗಾತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಿರಿದಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ, ದೂರದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು [[ಇನ್ವರ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಲಾ]] ದಿಂದ ಮಿತಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಕಿರಿದಾದ RFID ಚಿಪ್‌ ತಯಾರಿಸುವ ದಾಖಲೆಯು ಹಿಟಾಚಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಳತೆ 0. 05mm x 0. 05mm. ಮ್ಯು(ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ 12ನೆಯ್ ಅಕ್ಷರ) ಚಿಪ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಹೊಸ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗಿಂತ 64 ಪಟ್ಟು ಕಿರಿಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿವೆ. <ref>http: //www. engadget. com/2007/02/14/hitachis-rfid-powder-freaks-us-the-heck-out</ref> ಉತ್ಪಾದಕನು [[ಸಿಲಿಕಾನ್‌-ಆನ್‌-ಇನ್ಸುಲೇಟರ್‌]] (SOI) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ 'ಧೂಳಿನ ಕಣ ಗಾತ್ರದ' ಚಿಪ್‌ಗಳು 128-ಬಿಟ್‌ [[ರೀಡ್‌ ಒನ್ಲಿ ಮೆಮೊರಿ (ಓದಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸ್ಮೃತಿಪಟಲ)]] (ROM) ಬಳಸಿ 38-ಅಂಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇವು ಶೇಖರಿಸಬಲ್ಲವು. <ref>{{cite web | author=TFOT | year=2007 | title=Hitachi Develops World's Smallest RFID Chip | work= | url=http: //thefutureofthings. com/news/1032/hitachi-develops-worlds-smallest-rfid-chip. html | accessdate=2009-03-27 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಂಟೆನಾಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಓದುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕೇವಲ ಮಿಲಿಮೀಟರುಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ (0. 125–0. 1342, 0. 140–0. 1485, 13. 56, ಮತ್ತು 840–960&nbsp; MHz) ಬಳಸಲಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಗಳು [[ದೃಷ್ಟಿಯ RFID]] (OPID)ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ (ತರಂಗಾಂತರಗಳು: 333 [[THz]] (900&nbsp; nm), 380 THz (788&nbsp; nm), 750 THz (400&nbsp; nm)). <ref>{{cite web | author=Imagineering | year=2007 | title= Optically Powered RFID Tags and Optical Tag Readers | url= http: //www. imagineeringezine. com/e-zine/OPID. html | accessdate=2009-03-27}}</ref> RFIDಯ 'ಎಡವಟ್ಟಾದ' ಆಂಟೆನಾಗಳ ಬದಲಿಗೆ [[IC]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಫೊಟೊವೊಲ್ಟಾಯಿಕ್‌]] ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು [[IR]]-[[LED]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಚಲಿತ ಉಪಯೋಗಗಳು == RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಬೆಲೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಾನು [[ಏಲಿಯೆನ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌]]ನಿಂದ 500 ದಶಲಕ್ಷ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದಾಗಿ [[ಜಿಲೆಟ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗೂ '10 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ' ನೀಡಿತು ಎಂದು ಅಂದಿನ ಜಿಲೆಟ್‌ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಇಂದಿನ ಸಿಸ್ಕೊ ಉದ್ಯೋಗಿ ಡಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಂಟ್ವೆಲ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನಿನ [[HIBIKI]] ಸಂಸ್ಥೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 5 [[ಯೆನ್‌]] (4 ಯುರೋಸೆಂಟ್‌)ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಲಿದೆ. ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಎನ್ವೆಗೊ 5. 9 ಸೆಂಟ್‌ ಬೆಲೆಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. {{Citation needed|date=July 2009}} === ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿ == = ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಹಣಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವು ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಲೆಸ್‌ ಪಾವತಿ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಈ (ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌) ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ಯಮಗಳು ಇಂದು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇದರ ದಪ್ಪ 3ಮಿಮೀಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ, ಈ ಉಪ-ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ, ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವೆಯು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪರಿಸರ-ಹವಾಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //www. veritasdesign. co. uk/Veritas%20Design%20%26%20Innovation%202009%20-%20MasterCard%20carrier. html |title=RFID ಪೇಮೆಂಟ್‌ ಕ್ಯಾರಿಯರ್‌ |access-date=2026-02-27 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20160304205322/http: //www. veritasdesign. co. uk/Veritas%20Design%20%26%20Innovation%202009%20-%20MasterCard%20carrier. html |url-status=dead }}</ref> ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮೈಕ್ರೊSD ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ಎರಡು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ) ಡಿವೈಸ್‌ಫಿಡೆಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ 2009ರ ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿಯಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿವೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ನೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದಾಗ, ಮೈಕ್ರೊSD ಕಾರ್ಡ್‌ ಜಡ (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ) ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹಾಗೂ RFID ಗುರುತಿಸುವ ಉಪಕರಣದಂತೆ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡಬಹುದು. <ref>http: //www. rfidjournal. com/article/view/7224 {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100327204749/http: //www. rfidjournal. com/article/view/7224 |date=2010-03-27 }} RFID ಜರ್ನಲ್‌</ref> ಮೈಕ್ರೊSD ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಳಕೆದಾರರ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲ ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, [[ಡೇಯ್ರಿ ಕ್ವೀನ್‌]] ಕಂಪನಿಯು [[ವೀವೊಟೆಕ್‌]]ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗೆ RFIDಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳ ಆಶ್ರಯದಾತ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರವಾಣಿಯು, ವೀವೊಟೆಕ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟ NFC ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಓದಬಹುದಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಪನ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಹೊಸ ಟಚ್‌-ಫ್ರೀ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು [[7-ಇಲೆವೆನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಮಾಸ್ಟರ್‌ಕಾರ್ಡ್‌]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾದ ನೊಕಿಯಾ 3220 ಮೊಬೈಲ್‌ನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 7-ಇಲೆವೆನ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು RFID-ಯುಕ್ತ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. <ref>http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2800/ {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100507193342/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2800 |date=2010-05-07 }} RFID ಜರ್ನಲ್‌</ref> 2008 ಮಾದರಿಯ [[ನೊಕಿಯಾ]] ದೂರವಾಣಿಯು RFID ಕ್ಷಮತೆ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಶೇಖರಿಸಬಹುದು; ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳತ್ತ ನೇರ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೂರವಾಣಿಯನ್ನ ಮೊಬೈಲ್‌ ಪಾವತಿಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಹಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಹಣ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅಥವಾ PINನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಬೇಕಾವುದು. ಹೀಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref>http: //www. rfid-world. com/products/207200945 {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100323004954/http: //www. rfid-world. com/products/207200945 |date=2010-03-23 }} RFID ವರ್ಲ್ಡ್‌</ref> === ಸಾರಿಗೆ ಸಂದಾಯಗಳು == = ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು RFID ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮೋಟಾರು ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿವಿಧ RFID ಗುರುತಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಯತ್ನವನ್ನು ಗೌಪ್ಯತೆಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ==== ಕಾರ್‌-ಮಾಲಿಕತ್ವಕ್ಕೆ ಮಿತವ್ಯಯಿ ಪರ್ಯಾಯ: ಕಾರ್‌-ಹಂಚಿಕೆ (ಕಾರ್‌-ಶೇರಿಂಗ್) == == [[ಝಿಪ್‌ಕಾರ್‌]] ಎಂಬ ಕಾರ್‌-ವಿತರಣಾ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಲಾಕ್‌ ಮತ್ತು ಅನ್‌ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ RFID ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ==== ಸೀಸನ್‌ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು (ಋತುಮಾನದ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಚೀಟಿಗಳು) == == ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ, ಸಿಂಗಪುರದ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (HDB) ಕಾಗದರೂಪದ ಸೀಸನ್‌ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಟಿಕೆಟ್‌ (SPT) ಬದಲಿಗೆ RFID ಅಳವಡಿಕೆಯ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಟೆಂಡರ್‌ ಕರೆ ನೀಡಿತು. ಯಶಸ್ವಿ ಟೆಂಡರ್‌ದಾರರು ಮಾರ್ಚ್‌ 2007ರಿಂದಲೂ SPTದಾರರಿಗೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{cite web|first=Lay | last=Tay | url=http: //www. rfid-asia. info/2007/11/hdb-introduce-rfid-season-parking. htm |title= HDB Introduces RFID Season Parking Ticket |publisher=[[RFID Asia]] |date=2007-11-01 |accessdate=2009-10-17}}</ref> ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಟೆಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟಿಕೆಟ್‌ ತಪಾಸಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಗುತ್ತಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ==== ಟೋಲ್‌ ರಸ್ತೆಗಳು (ಸುಂಕ ವಸೂಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು) == == * ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಟೋಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ RFIDಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, NADRA ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಗುತ್ತಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. * [[ಟರ್ಕಿ|ತುರ್ಕಿ]] ದೇಶದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ RFIDಯನ್ನು [ನವೆಂಬರ್‌ 2008]ರಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ {{Citation needed|date=November 2008}}; ಇದಲ್ಲದೆ [[ಇಸ್ತಾನ್ಬುಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಬಸ್‌ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ RFID ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. * ಮಲೇಷ್ಯಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಹಣ ಸಂದಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ RFID ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ 'ಟಚ್‌ ಎನ್‌ ಗೊ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು RFID ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[ನಾರ್ವೇ]]ಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಟೋಲ್‌ ರಸ್ತೆಗಳು [[ಆಟೋಪಾಸ್‌]] ಎಂಬ RFID ಹಣ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ. * ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಝಡ್‌-ಲಿಂಕ್‌]] ಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಎನ್ನಲಾದ ಜಡ RFID ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. [[ಕ್ಯಾಷ್‌ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳು ಎನ್ನಲಾದ ಮೌಲ್ಯಶೇಖರಿತ(ಕ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್ ) ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಸಕ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್‌ ಸೌಕರ್ಯ ಬಳಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಟೋಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನನಿಬಿಡ ನಗರ, ಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಓಂಟಾರಿಯೊ ರಾಜ್ಯದ ಟೊರಂಟೊ ನಗರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, [[ಹೆದ್ದಾರಿ 407]]ರಲ್ಲಿ ಟೋಲ್‌ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರಸ್ತೆ ದರ]]ಗಳ ವಿಧಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಟೋಲ್‌ ಬೂತ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಟೋಲ್‌ ಸಂಗ್ರಹ]]ಕ್ಕಾಗಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಜಾರ್ಜಿಯ|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದ ಕ್ರುಯಿಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಫಾಸ್ಟ್ರಾಕ್‌]], [[ಕೊಲೊರೆಡೊ]]ದ [[E-470]], [[ಇಲಿನೊಯ್ಸಿ]]ನ [[ಐ-ಪಾಸ್‌]], [[ಒಕ್ಲಾಹೊಮಾ]]ದ [[ಪೈಕ್‌ಪಾಸ್‌]], ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಇ-ಝಡ್‌ಪಾಸ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ [[ಪಾಸ್ಟ್‌ ಲೇನ್‌]], ಡಿಲಾವೇರ್‌, [[ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್ಷೈರ್‌ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌]], ಮೇರಿಲೆಂಡ್‌, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸೀ [[ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌]], ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ [[ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌]], ವೆಸ್ಟ್‌ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಥ್ರೂವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವರ್ಜಿನಿಯಾ, [[ಮೇಯ್ನ್‌ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌]] ಮತ್ತು ರೋಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನ [[ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]] ಸೇರಿ). ತನ್ನ ಇ-ಪಾಸ್‌ ಪದ್ದತಿ ಮೂಲಕ, ಮಧ್ಯ ಫ್ಲಾರಿಡಾ ಸಹ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇ-ಪಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಸನ್‌ಪಾಸ್‌ ವಿಧಾನಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಫ್ಲಾರಿಡಾದ [[ಸನ್‌ಪಾಸ್‌]], D/FWದ NTTA [[ಟೋಲ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಆಸ್ಟಿನ್‌ ಮೆಟ್ರೊ [[TxTag]] ಮತ್ತು ಹಸ್ಟನ್‌ HCTRA [[ಇಝಡ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌]] (2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುಗೊಳಿಸಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಟೋಲ್‌ ರಸ್ತೆಗೂ ಸಿಂದುವಾಗಿದೆ), [[ಕನ್ಸಸ್‌]]ನ [[ಕೆ-ಟ್ಯಾಗ್‌]], ದಿ "ಕ್ರಾಸ್‌-[[ಇಸ್ರೇಲ್‌]] ಹೈವೇ" (ಹೆದ್ದಾರಿ 6), [[ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌]] [[ಸೌತ್‌ ಲುಜಾನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]] ಇ-ಪಾಸ್‌, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌]]ನ [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಮೋಟಾರ್‌ವೇಸ್‌]] ಗೋವಯಾ ಟ್ಯಾಗ್‌ (ಹಿಂದೆ ಇ-ಟೋಲ್‌) ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಟೊಪಿಸ್ಟಾ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ (ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಹೈವೇ), ಆಟೊಪಿಸ್ಟಾ ಲಾಸ್‌ ಲಿಬರ್ಟಾಡೊರ್ಸ್‌, ಕಾಸ್ಟಾನೆರಾ ನೋರ್ಟ್‌, ವೆಸ್ಪುಷಿಯೊ ನೋರ್ಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಪುಷಿಯೊ ಸುರ್‌ ನಗರವಲಯದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಹಾಗೂ, ("[[ಫ್ರೀ ಫ್ಲೊ]]" ಮೊಡಾಲಿಟಿ) [[ಚಿಲಿ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಮುಂಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರವಲಯದ ಹೆದ್ದಾರಿ, [[ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಟೋಲ್‌ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳು ([[ಆಟೊಟೋಲ್‌]]) ಮತ್ತು [[ಪೊರ್ಚುಗಲ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ([[ವಯಾ ವೆರ್ಡ್‌]] (ಟೋಲ್‌ಗಳ ಇಡೀ ಜಾಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಟೋಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ), [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]] (ಲಿಬರ್‌-ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ), [[ಇಟಲಿ]] ([[ಟೆಲೆಪಾಸ್‌]]), [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]] ([[ವಯಾ-ಟಿ]]), [[ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]] ([[ಸೆಮ್‌ ಪರಾರ್‌ - ವಯಾ ಫ್ಯಾಸಿಲ್‌]]). ವಾಹನಗಳು ಬೂತ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪೂರ್ವ-ಪಾವತಿ]] [[ಖಾತೆ]]ಯಿಂದ ಟೋಲ್‌ ಮೊತ್ತ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. RFID ವಾಹನ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಟೋಲ್‌ ಬೂತ್‌ಗಳ ಮಾರ್ಗದ ಸಂಚಾರದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಗ್ರೇಟರ್‌ ಟೊರಂಟೊ ವಲಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಬೂತ್‌ ಮತ್ತು ಸರದಿರಹಿತ [[407 ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಟೋಲ್‌ ರೂಟ್‌]] ಎಲ್ಲಾ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕ (ಸಕ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌) ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಾಹನವನ್ನು ಅದರ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=April 2008}} ==== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ (ಬಸ್‌, ರೈಲು, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ) == == * [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನಾದ್ಯಂತ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ([[RATP]] 1995ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ), ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದ ಲಯನ್‌, ಬಾರ್ಡೋ, ಗ್ರೆನೊಬಲ್‌, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೇಯ್ಲ್ಸ್‌, ಪೊರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಇಡೀ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್‌ ನಿಲುಗಡೆಗಳು, ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಮಿಲಾನ್‌, ಟುರಿನ್‌, ನ್ಯಾಪ್ಲ್‌ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ನ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್‌ - ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಲಿಪ್ಸೊ]] ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುಕೊಳ್ಳುವ RFID ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಾಲ್‌, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಇಸ್ರೇಲ್‌, ಕೊಲೊಂಬಿಯಾ ದೇಶದ ಬೊಗೊಟೆ ಮತ್ತು ಪೆರೇರಾ ನಗರಗಳು, ನಾರ್ವೇಯ ಸ್ಟಾವಾಂಜರ್‌, ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್‌ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೋರಿಯಾದ ಸೋಲ್‌]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು [[ಟಿ-ಮನಿ]] ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೋರಿಯಾದ ಇನ್ನು ಇತರೆ ಕೆಲವು ನಗರಗಳು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದನ್ನು ನಗದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[MIFARE]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ [[ಯುಪಾಸ್‌]] ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಟಿ-ಮನೀ ಬಳಸಲಾಯಿತು. * [[ಆಕ್ಟೊಪಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]] ಎನ್ನಲಾದ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ, [[ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1997ರಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆಂದೇ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಬೆಳೆದು ಕ್ಯಾಷ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ತರಹವೇ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರ]]ಗಳು, [[ಲಘು ಉಪಾಹಾರ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನಾ ಯಂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ನಗದೊಂದಿಗೆ ರಿಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಬಹುದು, ಹಾಗೂ ಸಂವೇದಕದಿಂದ ಹಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಭಾರತ]]ದ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚುರುಕಿನ ವೇಗದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ [[ದಿಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊ]]ಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. * [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ]]ವೆನಿಸಿದ [[ಮಾಸ್ಕೊ ಮೆಟ್ರೊ]] ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1998ರಲ್ಲಿ RFID ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. {{Citation needed|date=December 2008}} * 1999ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಟ್ರಿಪ್‌]] ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಡಿ. ಸಿ. ]] [[ಮೆಟ್ರೊರೈಲ್‌]] RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವ ಮೊದಲ U. S. ನಗರ ವಲಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. * ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಜೆಆರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌]] ನವೆಂಬರ್‌ 2001ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಗಾಗಿ [[SUICa]] (ಸೂಪರ್‌ ಅರ್ಬನ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌) ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಸೋನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[FeliCa]] (ಫೆಲಿಸಿಟಿ ಕಾರ್ಡ್‌) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿತ್ತು. ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ನ [[ಆಕ್ಟೊಪಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]] ಮತ್ತು ಸಿಂಗಪುರದ [[ಇಝಡ್‌-ಲಿಂಕ್‌]] ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸೋನಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಯಿತು. * 2002ರಿಂದಲೂ, ಟೈವಾನ್‌ನ [[ಟೈಪೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು RFID ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹದ ವಿಧಾನ ಅಳವಡಿಸಿದೆ. [[ಈಜಿ ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೆಟ್ರೊ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಿಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮೆಟ್ರೊ, ಬಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಇಡೀ ಟೈವಾನ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶಿಕಾಗೊ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಟ್‌ ಅಥಾರಿಟಿ]]ಯು ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ರೈಲ್‌ ಸಾರಿಗೆ ಪಾವತಿಗಾಗಿ 2002ರಿಂದ ಹಾಗೂ ಬಸ್‌ ಸಾರಿಗೆ ಪಾವತಿಗಾಗಿ 2005ರಿಂದ [[ಶಿಕಾಗೊ ಕಾರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಶಿಕಾಗೊ ಕಾರ್ಡ್‌ ಪ್ಲಸ್‌]] ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಟೋಕನ್‌-ಆಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ, [[ಬೊಸ್ಟನ್‌]]ನ ಸಬ್ವೇ, ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕಾರ್‌ ಮತ್ತು ಬಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ RFID-ಯುಕ್ತ [[ಚಾರ್ಲೀಕಾರ್ಡ್‌]]ನ್ನು [[MBTA]] ಪರಿಚಯಿಸಿತು. * [[ಮಾಸ್ಟರ್‌ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ [[ಪೇಪಾಸ್‌]] ಬಳಸಿದ RFID ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ವು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[IRT ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ಲೈನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು; ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ಲೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಜನನಿಬಿಡ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 31 ಮೇ 2009ರಂದ ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೂ, ಪೇಪಾಸ್‌ ಬಳಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಸಬ್ವೇ ಮತ್ತು ಬಸ್‌ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿಗೆ [[ಮೆಟ್ರೊಕಾರ್ಡ್‌]]ನ ಬದಲಿಗೆ [[PATH]] ಪರಿಚಯಿಸಿ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಲಿಂಕ್‌]]ನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು MTA ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. * [[UK]]ದಲ್ಲಿ, RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಅಮಿತ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಪೂರ್ವ-ಪಾವತಿಗಾಗಿ(ಪ್ರಿಪೇಡ್ ) ಚಾಲನಾ ಪದ್ದತಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್‌-ಕಾರ್ಡ್‌ವಿನ್ಯಾಸನಂತಿರುವ ಪಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪಾಸ್‌ನ ಸಿಂಧುತ್ವ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪಾಸ್‌ ಬಳಕೆಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತದೆ. [[ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌]] ನಗರದ [[NCT]] ಕಂಪನಿ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಬೀಪ್‌ ಕಾರ್ಡ್ಸ್‌' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ [[ಆಯ್ಸ್ಟರ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳು ಪೇ-ಆಸ್‌-ಯು-ಗೊ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಕಾಲಾವಧಿ ವರೆಗೂ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುವಾಗಿರುವ ಪಾಸ್‌ಗಳು ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. (ಆಯ್ಸ್ಟರ್‌ ಅಥವಾ ಒಯಸ್ಟರ್ ಇದು ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗದ ಸ್ನಾಯು ಭಾಗ) * [[ನಾರ್ವೇ]] ದೇಶದ [[ಓಸ್ಲೊ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಮುಂಬರುವ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ RFID-ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. 2007ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ 'ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರ್ತ್‌' ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವು ತನ್ನ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ರೈಡರ್‌]] ಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆನ್‌, ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆಫ್‌ ಆಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಯಾವ ವಿಧದ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಶುಲ್ಕ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಅಟ್ಲ್ಯಾಂಟಾ]]ದಲ್ಲಿ [[MARTA]] (ಮಹಾನಗರ ಅಟ್ಲ್ಯಾಂಟಾ ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ತನ್ನ ಬಸ್‌ ಮತ್ತು ರೈಲ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಾಣ್ಯದ ಟೋಕನ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊಸ [[ಬ್ರೀಜ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]] ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಬಿಸಾಡಬಹುದಾದ ಕಾಗದದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಇದು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಪದೇಪದೇ ಅಥವಾ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬಳಸುವವರಿಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾಶ್ವತ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. * [[ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೇರೊ]] ನಗರದ ಬಸ್‌, ದೋಣಿ, ರೈಲ್ಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಬ್ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು 'ರಿಯೊಕಾರ್ಡ್‌' ಪಾಸ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಎರಡು ರೀತಿಗಳ ಪಾಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಒಂದನ್ನು ನೀವು ರಿಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಡ್‌ - ನೀವು ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದನ್ನು ಕೊಂಡು, ಕೇವಲ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ರಿಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಚಿಲಿ ದೇಶದ [[ಸಾಂಟಿಯಾಗೊ]] ನಗರದ ಸಬ್ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೆಟ್ರೊ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ [[ಟ್ರಾನ್ಸಾಂಟಿಯಾಗೊ]] 'ಬಿಪ್‌' ಅಥವಾ 'ಮಲ್ಟಿವಿಯಾ' ಎಂಬ RFID ಕಾರ್ಡನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ಕೊಲೊಂಬಿಯಾ ದೇಶದ [[ಮೆಡೆಲ್ಲಿನ್‌]] ನಗರದ ಮೆಟ್ರೊಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಿವಿಕಾ ಎಂಬ RFID ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ದುಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಷೇಖ್‌ ಜಯದ್‌ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಹೌದ್‌ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಚಾಲಕರು, [[ಸಲಿಕ್‌ (ಎಂಬ ರಸ್ತೆಯ ಶುಲ್ಕನ್ನು) RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಟೋಲ್‌ ಪಾವತಿಸುವರು. ]] ಜೊತೆಗೆ, (Nol) [http: //www. nol. ae ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20180219045104/http: //www. nol. ae/ |date=2018-02-19 }} ('ದರ'ದ ಅರಬಿಕ್‌ ಅರ್ಥ) ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ದುಬೈ 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. [[ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೊ]] ಸಹ ಇದೇ ದಿನ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಮೆಟ್ರೊ, ಬಸ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್‌ಬಸ್‌ ಸಾರಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. Nol * [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಡೀಗೊ]]ದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್‌ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ (MTS), ನಾರ್ತ್‌ ಕೌಂಟಿ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಟ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ (NCTD) ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್‌ ಡೀಗೊ ಅಸೊಷಿಯೆಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ (SANDAG) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪುನಃ ಬರೆಯಬಹುದಾದ RFID ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ [[ಕಾಂಪಾಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೈನಿಕ, ವಾರದ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳ ಪಾಸ್‌ಗಳ ಅಥವಾ ನಗದು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ಬಸ್‌ ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]] ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟರ್‌ [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]] ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ RFID ಪ್ರಯಾಣ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಇಡೀ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದು 2001ರ ಇಸವಿಯಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಂಚಾರಗಳನ್ನು (ಬಸ್‌, ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲು, ಮೆಟ್ರೊ ಮತ್ತು ದೋಣಿ ಬಂದರುಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಟ್ಯಾಂಪಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ RFID ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಡ್‌ ಪದ್ದತಿಯು 1995ರಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{cite web| url=http: //www. tampere. fi/tkl/virstanpylvaat. html | title=Tampereen Kaupunkiliikenne Liikelaitoksen historiaa | accessdate = 2009-12-10}}</ref> * ಕೊಲೊಂಬಿಯಾದ ಕ್ಯಾಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ, [[ಮಾಸಿವೊ ಇಂಟೆಗ್ರೆಡೊ ಡಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌]](MIO)ಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು RFID ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಡಬ್ಲಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ LUAS ಹಗುರ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾರ್ಚ್‌ 2005ರಿಂದಲೂ RFID-ಸಕ್ರಿಯವಾದ 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌' ವಿಧಾನ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. * [[ಸಿಯೆಟ್ಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಬಸ್‌, ದೋಣಿ, ಕ್ಷಿಪ್ರ ರೈಲು, ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳಿಗಾಗಿ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಕಾ ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಟ್ಯಾಕೊಮಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಟ್ಯಾಕೊಮಾ ನ್ಯಾರೊಸ್‌ ಸೇತುವೆ]]ಯ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ಸ್ಟಿಕರ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * 2008ರಿಂದಲೂ [[ಒಸಿಜೆಕ್‌]]ನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (ಬಸ್‌, ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳು) RFID ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. === ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ == = [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಂಪ್ಯುಟಿಂಗ್‌]] ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ RFID, ಯು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ಗುರುತಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ, TN (ಟೆನ್ನಸೀ) ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರೇಗ್‌ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್‌ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಗ್ರ RFID ರೀಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವು ಇಂದು ಯಾವುದೇ ಕಾಗದದ ಮೇಲಣ ಕೆಲಸವನ್ನು (ಲೇಖನಿ-ಕೆಲಸ) ಅನಗತ್ಯಗೊಳಿಸಿ, ಗುರುತಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿ ವಿವರ-ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಯತ್ನವು ಶ್ರಮಿಕ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಅನಗತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರಜಾಲ-ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಡೆಸಬಹುದು, ಇದರಂತೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದಾದರೂ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂತರಜಾಲ-ಆಧಾರಮೂಲ ಬಳಸಿ ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದವರು (ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು) ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಪಾಸಣಾ ಹಿನ್ನಲೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು) ಆನ್ಲೈನ್‌ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನಿಖರ, ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು. ಚರಾಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಅವು ಎಲ್ಲಿವೆ, ಅವುಗಳ ತಾಜಾ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಜಾಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ವಸ್ತು-ಮಟ್ಟದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ RFIDಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಲಾಭದ ವಿಚಾರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ವಿಧಾನ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಸ್ತು ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ (EAS) ಸೇವಾ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತು-ಮಟ್ಟದ RFID ಚಿಲ್ಲರೆ (ಕಿರುಕಳ)ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಈ ವಿಧಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ USAದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಫ್ರೀಡಮ್‌ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಇಂಕ್‌. ]] ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. === ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಗಾ == = ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಗಾ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ಬಳಕೆಯು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ [[ಮಾರಾಟ-ನಂತರದ ವಿನ್ಯಾಸ ನಿರ್ವಹಣಾ]] ನೀತಿಗಳ ವರೆಗೂ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ==== IT ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ನಿಗಾ (ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ) == == 2008ರಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೋಹದ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ, ಜಡ UHF RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಡಜನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. VA (ವರ್ಜಿನಿಯಾ) ರಾಜ್ಯದ ರೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ODIN ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. ಇದು ಲೋಹದ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ನೈಜಕಾಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ 25 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ದೂರದ ಅಂತರದಿಂದ ಓದಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಏಲಿಯೆನ್‌, ಇಂಪಿಂಜ್‌ ಮತ್ತು NXP (ಮುಂಚೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌) ಹೊಸ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು (ICಗಳು) ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ಇವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ IT ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ನಿಗಾ ಮೂಲಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಸ್ ಫ್ಯಾರ್ಗೊ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಲಾ ಡಜನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 100, 000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. <ref>{{Cite web |url=http: //www. banktech. com/architecture-infrastructure |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2010-04-04 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20100404134410/http: //banktech. com/architecture-infrastructure/ |url-status=dead }}</ref> * [[ಅಧಿಕಾವರ್ತನ (ಹೈ-ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ) RFID]] ಅಥವಾ [[HFID]]/[[ಹೈFID]] ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು [[ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದ ಉಸ್ತುವಾರಿ, ಆಭರಣದ ಮೇಲೆ, [[ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌]] ನಿಗಾ, ಕಟ್ಟಡಗಳ [[ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ]], ವಿಮಾನಯಾನ ಸರಕುಗಳ ನಿಗಾ ಮತ್ತು [[ಉಡುಗೆ|ಉಡುಪು]] ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಚಿನ [[ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟೆ]] ಗಳ ಮೂಲದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಈಗ ಅಧಿಕಾವರ್ತನ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ್ನು ಗುರುತಿನ (ಪರಿಚಯದ) [[ಬಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಬಿಲ್ಲೆ ಧರಿಸಿರುವವರ ಗುರುತು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದೂರದಿಂದಲೇ ನಿಗದಿತ ಉಪಕರಣದ ಮೂಲಕ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌ಪ್ರೆಸ್]] ನ ಬ್ಲೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ ಇಂದು [[HighFID]] ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಏರ್ಲೈನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ ಮತ್ತು ದುಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾನಗಳಲ್ಲಿ RFID ಸರಕಿನ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. <ref>{{cite web |date=2008-02-13 |author=Webster |url=http: //jetvine. blogspot. com/2008/02/baa-and-emirates-test-new-baggage. html |title=BAA and Emirates test new baggage tagging technology |publisher=Jetvine |accessdate=2008-02-13 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * BGN ಪೂರ್ಣ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎರಡು [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌]]ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ದಾಸ್ತಾನು ಮಳಿಗೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ವರೆಗೂ ಇರುವಂತಹ ಸಮಗ್ರ ಪೂರಕ ಸರಣಿ ಸಾಗಿಸಲು, ಈ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳು ವಸ್ತು-ಮಟ್ಟದ RFID ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು [[SOA]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. * [[UHF]], [[ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈFID]] ಅಥವಾ [[UHFID]] ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಸ್‌, ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಷಿಪಿಂಗ್‌ ಕಂಟೇನರ್‌, ಹಾಗೂ ಹಡಗಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ [[ಲಾರಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರೇಲರ್‌-ಲಾರಿಗಳ ತೀವ್ರನಿಗಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಬೆಯರ್‌ ರಿವರ್‌ ಸಪ್ಲೈ]] ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು [[ಇಂಟೆಲ್‌ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]]ನ ಅತ್ಯಧಿಕಾವರ್ತನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ([[UHFID]]) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{cite web |date=2007-10-18 |author=Beth Bacheldor |url=http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3690/1/1/ |title=Agricultural Company Tracks Equipment Loaned to Farmers |publisher=RFID Journal |accessdate=2008-01-03 |archive-date=2007-12-23 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20071223092606/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3690/1/1/ |url-status=dead }}</ref> * [[ಕೊಲೊಂಬಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, "ಫೆಡೆರೇಷನ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿ ಕೆಫೆಟೆರೊಸ್‌" ಕಾಫಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು RFID ಅನ್ವಯಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * [[ಪರ್ಡ್ಯೂ ಫಾರ್ಮಾ]] [[ಆಕ್ಸಿಕಾಂಟಿನ್‌]] ನೋವು ನಿವಾರಕದ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ RFID ಬಳಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web |date=2007-02-13 |author=Mary Catherine O'Connor |url=http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3043/1/1/ |title=Purdue Moving OxyContin RFID Pilot to Full Production |publisher=RFID Journal |6=accessdate-2008-12-13 |access-date=2010-03-22 |archive-date=2010-11-23 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20101123212400/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3043/1/1/ |url-status=dead }}</ref> * [[ಜರ್ಮೆನಿ]]ಯ [[ಬರ್ಲಿನ್‌]] ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಲಿನರ್‌ ವಾಸರ್ಬೆಟ್ರೀಬ್‌ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ 60, 000 ಆಸ್ಟಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು [[ಪ್ಸಿಯಾನ್‌ ಟೆಕ್ಲಾಜಿಕ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ಸಿಸ್ಟಮ್‌-ಅಂಡ್‌-ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್-ಜಿಎಂಬಿಹೆಚ್‌ (ESG)ನ RFID ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web |author=Rhea Wessel |url=http: //www. rfidjournal. com/article/view/3110/2 |title=Berliner Wasserbetriebe Gets RFID Tagging Project Flowing |publisher=RFID Journal |5=accessdate-2009-02-09 |access-date=2010-03-22 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20120322030922/http: //www. rfidjournal. com/article/view/3110/2 |url-status=dead }}</ref> === ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನುಸರಂಜಾಮುಗಳ ಸಾಗಾಟ == = * RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲು ಸರಕುಸಾಗಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರಾಂಗಣ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಗಾಣಿಕೆ, ಸರಕು ರವಾನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು RFID ನಿಗಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರಣ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. * ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ [[ರೈಲುಮಾರ್ಗ]] ಕ್ಷೇತ್ರವು RFID ಆಧಾರಿತ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಉಪಕರಣ ಗುರುತಿಸುವ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಲಿನ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳಿ-ಬಂಡಿಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಜಡ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಉಪಕರಣದ ಒಂದರ ಬದಿಗೆ ಒಂದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಕೋಡ್‌ ಆಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು ಉಪಕರಣದ ಮಾಲೀಕ, ಕಾರಿನ ಸಂಖ್ಯೆ, ಉಪಕರಣದ ರೀತಿ, ಗಾಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಘಟಕ]]ದ ಕಾರ್‌ ತಪಸೀಲು, ಹಾಗೂ, [[ಸರಕು ಭರ್ತಿ]], ಸರಕಿನ ಮೂಲಸ್ಥಳ, ಗಮ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ್ದೇ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಉಪಕರಣ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಕಾರಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಪಕರಣದ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. <ref>{{cite web | url=http: //www. aeitag. com/aeirfidtec. html | title=AEI technology | publisher=Softrail | accessdate=2008-10-12 | archive-date=2008-04-06 | archive-url=https: //web. archive. org/web/20080406031000/http: //www. aeitag. com/aeirfidtec. html | url-status=dead }}</ref> * RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸುವ ಏರೊಸ್ಪೇಸ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಜಾಲ-ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪೂರಕ]] ವಿನ್ಯಾಸದೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಶದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಯದಕ್ಷ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ [[ಸರಕು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸರಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ "HKIA" RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಮಾನುಗಳು ಕಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಪಶುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು == = [[ಚಿತ್ರ: Sheep's face, Malta. jpg|thumb|left|ಕಿವಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುರಿ. ]] ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮೂಲತಃ ವಿಶಾಲ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, [[ಹಸುಗಳ ಮೆದುಳಿನ ಊತ]] ರೋಗ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ ಪಶುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. {{Main|Microchip implant (animal)}} ಪಶುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ [[ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಕ್ಷಕ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳು 'ಜಡ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ', ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ [[ಪಶುಗಳ]]ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸುವ 'ಚಿಪ್ಸ್‌' ಎಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. <ref>*[http: //www. thenation. com/doc/20071231/pentland_gumpert ಅನಿಮಲ್‌ ID ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್‌ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ USDAದಿಂದ ಖಾತರಿ]</ref> ==== ಮಾಂಸಸಂಸ್ಕರಣೆದಾರರಿಗೆ RFID ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಜಾಡು == == [http: //www. canadaid. com/ ಕೆನಡಿಯನ್‌ ದನಕರು ಹಾಗು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವ ನಿಯೋಗ] ವು ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ ಗಳ ಬದಲಿಗೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಗೋವಿನ ಹಿಂಡನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಾಂಸದ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಯು ದನದ ಮೃತದೇಹ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ CCIA ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು [[ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ US ರೈತರಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[USDA]] ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. === ತಪಸೀಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು(ಸ್ಟಾಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) == = [[ಚಿತ್ರ: Ws rfrp. jpg|thumb|ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಕನ್ಸುಮರ್‌ ರೀಟೈಲ್‌ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌. ]] ರೇಡಿಯೊ-ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (RFID) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧರಿಸಿದ [[ಆಟೋ-ID ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌]]ನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ತಪಸೀಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮೌಲ್ಯಾದ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸದ್ಯದ ತಪಸೀಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, <ref>[http: //www. rfidradio. com/? p=11 ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ RFIDನ ಔಟ್‌-ಆಫ್‌-ಸ್ಟಾಕ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಸರಳೀಕರಣ], RFID ರೇಡಿಯೊ</ref> ಯಾವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು 0. 1ರಿಂದ 15 ಏಕಮಾನಗಳ ಹೊಂದಿವೆಯೋ ಅವುಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 30%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. RFID ಬಳಕೆಯ ಇತರೆ ಅನುಕೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿತ, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸರಳೀಕರಣ ಹಾಗೂ ತಪಸೀಲು ಏರುಪೇರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಸೇರಿವೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಬೋಯಿಂಗ್‌ ತನ್ನ [[Boeing 787 ಡ್ರೀಮ್‌ಲೈನರ್‌]] ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮತ್ತು ತಪಸೀಲಿನ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಮಾನದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಬೆಲೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಪೂರ್ವ ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬೋಯಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಪಸೀಲಿನ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೆರವಾಯಿತು. ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶ್ರಮಿಕ ವಲಯದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿಯೇ $29, 000 ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲು ಬೋಯಿಂಗ್‌ ಗೆ ಶಕ್ಯವಾಯಿತು. <ref>[http: //www. businessweek. com/technology/content/aug2005/tc2005089_4131_tc_215. htm RFIDನ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ವೇವ್‌], ಬುಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್‌</ref> ==== RFID ಕರಾರುಗಳು == == [[ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಕೆಲ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದವು. ಇದರಂತೆ, ಅವರ ಮಾರಾಟಗಾರು [[ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆ]]ಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೂ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇವೆರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗಾತ್ರದ ಫಲವಾಗಿ ಅವರ RFID ಕರಾರುಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರು RFID ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾರಣ ಗಡುವನ್ನು ಬಹಳ ಸಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿವೆ. ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ ವಸ್ತು]]ಗಳಿಂದ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳ [[ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ]]ಯುಂಟಾಗುವ ಕಾರಣ, ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ದರವು ಕೇವಲ 80%ರಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಹೊರಹೋಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಮುದ್ರ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವರೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ===== ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಕರಾರು(ಆದೇಶ ಆಜ್ಞೆ) == === [[ಚಿತ್ರ: EPC-RFID-TAG. svg|left|frame|ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್‌ ಬಳಸಿದ EPC RFID ಟ್ಯಾಗ್‌. ]] ತನ್ನ 100 ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಾವು ಪೂರೈಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕೆಂದು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಜನವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಕರಾರು ಹಾಕಿತು. ಈ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಪೂರೈಸಲು, ಪೂರೈಕೆದಾರರು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ಗಾಗಿ [[EPC]] ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಬಲ್‌ ಕೇಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ RFID ಮುದ್ರಕ/ಎಂಕೋಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲೇಬೆಲ್‌]] ವಸ್ತುಗಳೊಳಗೇ RFID ಜೋಡಣೆಗಳ ಕೂಡಿಸಿ, ನಂತರ ಲೇಬಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದೃಶ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಗೊಳಿಸಿ ಈ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005ರಂದು, ಅರ್ಕನ್ಸಾಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು 'ಔಟ್‌-ಆಫ್‌-ಸ್ಟಾಕ್‌ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ RFID ಪಾತ್ರ'ದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರಂತೆ, RFIDಯು ಔಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 16%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ 'ಜಡಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದ ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ನ ರೇಡಿಯೊ-ನಿಗಾ ತಪಸೀಲು' ಎಂಬ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಿದ RFID ಯೋಜನೆಯು ನಿಂತುಹೋಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಚಯಿಸಲು ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿಧಾನಗತಿ, ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ನೀಡದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ RFID ಅನ್ವಯಿಕೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. * 1) ಸ್ಯಾಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಳು * 2) ಉತ್ತೇಜಕ ಜಾಹೀರಾತು ಹಾಗೂ ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು * 3) ಆಯ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ RFIDಯ ಪ್ರಭಾವ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು. [[ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌]] ಎಂಬ ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗವು ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆ DCಯೊಳಗಿರುವಂತಹ ಅಂಗಡಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ 31 ಜನವರಿ 2008ರಷ್ಟರೊಳಗೆ EPC ಜೆನ್‌ 2 RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿರತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ 7 ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕರಾರು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವಾಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದು. <ref>{{cite news |first=Beth |last=Bacheldor |title=Sam's Club Tells Suppliers to Tag or Pay |url=http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3845/1/1/ |date=2008-01-11 |accessdate=2008-01-17 |archive-date=2008-01-22 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20080122015618/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3845/1/1/ |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌, ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗೆ ದಂಡದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು $2ರಿಂದ ಕೇವಲ 12 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ, ಸ್ಯಾಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ತಾನೇ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗೆ 12 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ವೆಚ್ಚ ಆಗಬಹುದು. 2010ರವೇಳೆಗೆ ತನ್ನ ಇಡೀ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌-ಮಟ್ಟದ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವ ಬಗೆಗಿನ ಗಡುವು 'ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ' ಎಂದೂ ಘೋಷಿಸಿತು. ವ್ಯಾಪಾರೀ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ RFID ಯೋಜನೆಯ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ತಾನು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲ್‌ ಉದ್ದಿಮೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಮಳಿಗೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ಒಳ-ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. <ref>{{cite news |first=Supply Chain Digest Editorial Staff |title="Looking Back at the Wal-Mart RFID Time Line |url=http: //www. scdigest. com/assets/On_Target/09-02-23-1. php? cid=2275 |date=2009-03-24 |accessdate=2009-12-3}}</ref> ===== ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಕರಾರು == === ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ DoD (ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ) ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಫೆಡೆರಲ್‌ ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌ ಸಪ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್‌ (DFARS) ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ [http: //www. acq. osd. mil/dpap/dars/dfars/html/current/252211. htm 252. 211-7006] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100213082133/http: //www. acq. osd. mil/dpap/dars/dfars/html/current/252211. htm |date=2010-02-13 }}. [[MIL STD 129]]ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಲಗತ್ತಿಸಿ; 1 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007ರಂತೆ EPC ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು [http: //www. epcglobalinc. org/standards/ EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಕ್ಲಾಸ್‌ 1 ಜನರೇಷನ್‌ 2 ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100227113408/http: //www. epcglobalinc. org/standards |date=2010-02-27 }} ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. <ref>DFARS 252. 211-7006 ಕ್ಲಾಸ್‌ (a) (2). </ref> ==== ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾ == == ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುವವರು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಇಂತಹ ರಿಯಾಯತಿ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ದರಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಮಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ''ಮುಂಗಡ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಮಧ್ಯವರ್ತಿ]]ಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ - ರಿಯಾಯತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡ ಸರಕನ್ನು ಇತರೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ '''ಬೇರೆಡೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹರಿವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು '' ' ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು, ತಯಾರಕರು ತಾವು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸರಕುಗಳಿಗೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಯಾವ ಉತ್ಪನ್ನವು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. <ref>{{cite web|title=Keeping Track of Promotion Progress: How Marketing Will Become the Greatest Advocate of RFID|coauthers=James P. Farrell and Ralf Saykiewicz|publisher=''Consumer Goods Technology''|url=http: //www. consumergoods. com/ME2/dirmod. asp? sid=&nm=&type=Publishing&mod=Publications%3A%3AArticle&mid=8F3A7027421841978F18BE895F87F791&tier=4&id=07CA1C544D3E4FD1916C7A6D2638913E|accessdate=2008-04-10|archive-date=2008-04-11|archive-url=https: //web. archive. org/web/20080411211453/http: //www. consumergoods. com/ME2/dirmod. asp? sid=&nm=&type=Publishing&mod=Publications%3A%3AArticle&mid=8F3A7027421841978F18BE895F87F791&tier=4&id=07CA1C544D3E4FD1916C7A6D2638913E|url-status=dead}}</ref> === ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು == = [[ಚಿತ್ರ: Tags. jpg|thumb|ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು: ಚೌಕಾಕಾರದ ಪುಸ್ತಕದ ಟ್ಯಾಗ್‌, ದುಂಡನೆಯ CD/DVD ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹಾಗೂ ಆಯತಾಕಾರದ VHS ಟ್ಯಾಗ್‌. ]] RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಲವು ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಪೈಕಿ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪುಸ್ತಕಗಳು, [[CD]]ಗಳು, [[DVD]]ಗಳು ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು RFID ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹ]] ಅದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಗ್ರಂಥದ ಶಿರೋನಾಮೆ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ವಿಧ ಗುರುತಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಹೊಂದಬಹುದು (ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇಂತಹದ್ದು ಅಪರೂಪ). RFID ಓದುವ ಸಾಧನ ಬಳಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಗ್ರಹಿಸಹುದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ಓದುವ ಸಾಧನ]]ದ ಬದಲಾಗಿ RFID ಹೊಂದಿರುವ ಸಲಕರಣೆ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 50 ಎಂಎಂ X 50 ಎಂಎಂ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 50 ಎಂಎಂ X 75 ಎಂಎಂ ಅಳತೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು [[ಬಾರ್ಕೋಡ್‌]]ನ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಸಹ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ತಪಸೀಲು(ಸ್ಟಾಕ್ ) ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಎರವಲು ಪಡೆಯುವವರಿಂದ ಅವರಿಗಾಗಿ [[ಸ್ವಸಹಾಯ ಪದ್ಧತಿ]]ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಭದ್ರತಾ]] ಸಾಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿಯೂ <ref name="butters">ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಯ. ಅಲ್ಯಾನ್‌ ಬಟರ್ಸ್‌. ''ಆಸ್ಟ್ರಲೇಷಿಯನ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌'' v19. n4(2006) pp. 2164–174. </ref> ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಹ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಅಳವಡಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ RFID ಬಳಕೆಯು ಎಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳಿದ್ದರೂ, 1990ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸುಗಮಕೆ ಸಾಧನವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ RFID ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮಖ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಪುರ]] ಸಹ ಒಂದು. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]]ನ [[ರಾಕ್ಫೆಲರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. [[ಮಿಷಿಗನ್‌]]ನ [http: //www. farmlib. org/ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸಮುದಾಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ] RFID ಬಳಸುವ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಯಿತು. ಇವೆರಡೂ 1999ರಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಿದವು. [[ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]]ನ [[ಹುಗೆಜಂಡ್‌-ಸ್ಯಾಪೆಮೀರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು 2001ರಲ್ಲಿ RFID ಸೇವೆ ಅಳವಡಿಸಿ, [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರವಲುದಾರರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ವಯೋವೃದ್ಧರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, 70%ರಷ್ಟು ಎರವಲುದಾರರು RFIDಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದೆಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ RFIDಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. (300 ದಶಲಕ್ಷ ನಿವಾಸಿಗರು). ನಂತರ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ, 30 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಇಂದು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ರೋಮ್‌]] ನಗರದ [[ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. <ref name="singh">"ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ RFID ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌. " ಜಯ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು. ''ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೈಬ್ರೆರೀಸ್‌'' ನಂ. 1(ಮಾರ್ಚ್‌. 2006) ಪಿಪಿ. 24–32. </ref> RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪ್ರಸರಣದ ವಿಭಾಗದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವಾಗಬಲ್ಲದು. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಓದಬಹುದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಲು ಪುಸ್ತಕದ ರಕ್ಷಾಪುಟ ಅಥವಾ DVDಯ ಕವಚ ತೆರೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ [[ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಧಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಯ]]ನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಗಳುಂಟು. ಎರವಲುದಾರರು ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಬದಲಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಇಡೀ ಸಮೂಹವನ್ನೇ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಬಹುದು. ವಸ್ತುವೊಂದು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೂ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, [[ಕನ್ವೇಯರ್‌ ಬೆಲ್ಟ್‌]] ಮೇಲೆ ಒಳಬರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು RFID ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ತರಹವೇ, ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಎರವಲುದಾರರೇ ಮಾಡಬಹುದು. ಅರ್ಥಾತ್‌, ಅವರಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಉಂಟು (ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಲಭ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎರವಲುದಾರರಿಗೂ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ). ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಸ್ತುಗಳ ಇಡೀ ದಾಸ್ತಾನಿನ ತಪಸೀಲು(ಸ್ಟಾಕ್ ವೇರಿಫಿಕೇಶನ್ ) ನಡೆಸಬಹುದು (ಒಂದೇ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಸಹ ಗೂಡಿನಿಂದ ಎತ್ತುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ). <ref>"ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಷನ್‌. " ರಾಚೆಲ್‌ ವ್ಯಾಡ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌. "ಲೈಬ್ರೆರಿ ಮೊಸಾಯಿಕ್ಸ್‌" ಸಂಪುಟ14 ಸಂಖ್ಯೆ. 5 (S/O 2003) ಪುಟ. 22. </ref> [[ಸ್ವೀಡೆನ್‌]]ನ [[ಉಮಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷದವರು ಆಡಿಯೊ ಪುಸ್ತಕ ಎರವಲು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ RFID ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. <ref>[http: //www. umea. se/omkommunen/languages/inenglish/culturalactivitieslibraries/libraryservices/projects/library2007/audioindexthetalkinglibrary. 4. 64e618c10982eb6c427fff10897. html ಆಡಿಯೊಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ - ದಿ ಟಾಕಿಂಗ್‌ ಲೈಬ್ರೆರಿ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100117100756/http: //www. umea. se/omkommunen/languages/inenglish/culturalactivitieslibraries/libraryservices/projects/library2007/audioindexthetalkinglibrary. 4. 64e618c10982eb6c427fff10897. html |date=2010-01-17 }}, 2007-07-25ರಂದು ಪುನಸೇರ್ಪಡೆಯಾದದ್ದು. </ref> ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಸೈಬರ್‌ಜಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು(ಕಪಾಟು ಖಾನೆ) ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಷೆಲ್ವ್ಸ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. <ref>{{cite web|first=Rohisyam | last=Rahman | url=http: //www. rfid-asia. info/2007/07/case-study-malaysian-smart-shelf. htm |title= Case Study: Malaysian Smart Shelf |publisher=[[RFID Asia]] |date=2007-07-23 |accessdate=2007-08-03}}</ref> ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಡಚ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ('Vereniging van Openbare Bibliotheken') ‘ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ’ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ, ಎರವಲುದಾರರು ಒಂದು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌/ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ತಮಗೆ ಬೇಕಾಧ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವಿಭಾಗದ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಮುನ್ನೋಟವನ್ನು [[GPS]] ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರಣೆಗಳು ಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಟ್ಯಾಗ್‌ನಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದಲೋ, ಶ್ರಾವ್ಯಮೂಲಕ ಕೇಳಬಹುದು (ರೀಡ್‌-ಔಟ್‌). ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎರವಲುದಾರರ ಇಚ್ಚೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ-ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಎರವಲುದಾರರು ಬಹುಶಃ ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಗದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು. ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಅದರ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲು ಎರವಲುದಾರರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. [http: //www. mijnstempel. nl/003_hoofdscherm/main. asp? groep=1316 mijnstempel. nl] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20070623182821/http: //www. mijnstempel. nl/003_hoofdscherm/main. asp? groep=1316 |date=2007-06-23 }} ವಸ್ತುತಃ ಸದ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಇದನ್ನು ಆಗಲೇ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ವಾಪಸಾತಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಎರವಲುದಾರರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೂ, 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆ-ಪರಿವರ್ತನಾ ಕಾಲವು 11 ತಿಂಗಳು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಡಚ್‌ ದೇಶದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ 100, 000 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಎರವಲು ನೀಡುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು €50, 000 ಮೊತ್ತದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ (ಎರವಲು ಮತ್ತು ವಾಪಸಾತಿ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು: ತಲಾ 12, 500, ತಪಾಸಣೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಜಾಗೆಗಳು ತಲಾ 10, 000; ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ತಲಾ 0. 36) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ RFID ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಅರ್ಥ ಕಡಿಮೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, RFID ಅಳವಡಿಸಿದ ಕಾರಣವೊಡ್ಡಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ನಿದರ್ಶನವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತಂತ್ರ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, RFID ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿರುವದಿಲ್ಲ. ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಬಲ್ಲರೆಂದು ಪುಸ್ತಕ ಎರವಲುದಾರರು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ RFID ಕುರಿತು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಚಾರವೇನೆಂದರೆ ಗೌಪ್ಯತೆ. RFID ಪ್ರೇಷಕ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವಲಂಬಿಸಿ, RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 350 ಅಡಿ ಅಥವಾ 100 ಮೀಟರುಗಳ ತನಕ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಲೇಬೆಲ್‌ RFIDಗಳು). ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಮಾದರಿ ಆಧರಿಸಿ RFID ವಿವಿಧ [[ತರಂಗಾಂತರ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾರಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೇಡದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕುರಿತು ತಳಮಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಎರವಲುದಾರರ ಮಾಹಿತಿ-ವಿವರ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, <ref>"RFID ಪೊಸೆಸ್‌ ನೋ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌ ಫಾರ್‌ ಪ್ಯಾಟ್ರನ್‌ ಪ್ರೈವೆಸಿ. " "ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಲೈಬ್ರೆರೀಸ್‌" ಸಂಪುಟ34 ಸಂಖ್ಯೆ11 (D 2003) ಪು. 86. </ref> ಇದಲ್ಲದೇ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೇವಲ 10 ಅಡಿಗಳ ದೂರದಿಂದಷ್ಟೇ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. <ref name="butters"/> ಜೊತೆಗೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಯಾರು ಏನನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಹಾಗಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸತೇನಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಎರವಲು ಸಾಮಾನು ವಾಪಸಾದ ಕೂಡಲೇ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಓದುಗರ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು RFID ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಥವಾ ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯೇತರ ನಿಯೋಗವು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತವೊಂದನ್ನು ರವಾನಿಸಲು ಪುಸ್ತಕ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಸರಳ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೇನೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ವಾಪಸ್‌ ಮಾಡಿದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವುದು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಓದುಗರು ಜಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ವತ್ರವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕಳವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಹೊರಗೂ ಸಹ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಅತೀ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕರು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪುಟದೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊರ ತೆಗೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ. RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: # ತ್ವರಿತ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಶನ್ # ಸಮರ್ಥ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ # ಸರಳ ಸ್ವ-ಚೆಕ್ಕಿಂಗ್ಸ್ # ತ್ವರಿತ ಸರಂಜಾಮು ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ. <ref>[http: //ir. inflibnet. ac. in/dxml/handle/1944/575? show=full Suman Sumi & Jatinder Kumar]</ref> === ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು == = 1990ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಕಂಡ ಯಶಸ್ಸು, ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಕುರಿತು RFID ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ==== ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು (ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರಗಳು) == == {{Main|Biometric passport}} "[[E-ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌]]" ಎಂಬ ಮೊದಲ RFID ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನ ದೃಶ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಇ-ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಪ್ರವಾಸದ ವಿವರ (ಸಮಯ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ) ದೇಶದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ RFID ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇ (2005), <ref>[http: //www. digi. no/php/art. php? id=275753 ಡಾಟಾಡಿಲ್ಸೈನೆಟ್‌ ಮಿಸ್ಫೊರ್ನಾಯ್ಡ್‌ ಮೆಡ್‌ ನೈ ಪಾಸ್‌ - ಡಿಜಿ. ಸಂಖ್ಯೆ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20080405212252/http: //www. digi. no/php/art. php? id=275753 |date=2008-04-05 }} [[ಬಯೊಮೀಟ್ರಿಕ್‌ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌#ನಾರ್ವೇ]] ಇದರಲ್ಲೂ ಸಹ</ref> ಜಪಾನ್‌ (1 ಮಾರ್ಚ್‌ 2006), ಬಹುಪಾಲು [[EU]] ದೇಶಗಳು (2006 ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ) [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]], ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು [[UK]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (2007), ಸರ್ಬಿಯಾ (ಜುಲೈ 2008), ಕೊರಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಆಗಸ್ಟ್‌ 2008), ಟೈವಾನ್‌ (ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008), ಅಲ್ಬಾನಿಯಾ (ಜನವರಿ 2009), ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ (ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009) ಸೇರಿವೆ. RFID ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ([[ICAO]]) ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿವೆ: ICAO ದಾಖಲೆ 9303, ಭಾಗ 1, ಸಂಪುಟಗಳು 1 ಮತ್ತು 2 (6ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, 2006). ಇ-ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ISO/IEC 14443]] RFID ಚಿಪ್‌ಗಳ 'ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳು' ಎಂದು ICAO ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ರಕ್ಷಾಪುಟದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಇ-ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ ಲಾಂಛನದ ಮೂಲಕ ಇ-ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದೆಂದು ICAO ಮಾನದಂಡಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸ US ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ US 10 ದಶಲಕ್ಷ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ 13 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅಂದಾಜಿದೆ. [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ರಾಕ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿಪ್ಸ್‌ ಇನ್ಲೇಸ್‌ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ದಾರರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web | url = http: //www. contactlessnews. com/2006/11/30/contactless-inlays-from-smartrac-ordered-for-us-epassport-project | title = Contactless inlays from SMARTRAC ordered for US ePassport project | accessdate=2009-03-25}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ 10 ಸೆಮೀ (4 ಅಂಗುಲ) ದೂರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಓದಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು [[US ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್‌]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಸಿ 10 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು (33 ಅಡಿ) ದೂರದಿಂದಲೂ ಸಹ ಚಿಪ್‌ನ್ನು ಓದಬಹುದು, ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗಳು ಬಂದ ನಂತರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಲೋಹದ ತೆಳು ಪದರ ಲೇಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಅನಧಿಕೃತ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯು [[ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಬೇಸಿಕ್‌ ಆಕ್ಸೆಸ್‌ ಕಂಟ್ರೊಲ್‌)]] (BAC)ಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ (PIN)ಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಓದುವ ಮುನ್ನ ಈ PINನ್ನು RFID ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನೊಳಗೆ ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಚಿಪ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರೊಗೆಟರ್‌ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನವನ್ನು ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು BAC ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web|url=http: //rfidjournal. com/article/articleview/1951/1/132/|title=United States sets date for E-passports|access-date=2010-03-22|archive-date=2006-04-09|archive-url=https: //web. archive. org/web/20060409081514/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/1951/1/132/|url-status=dead}}</ref> ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞ [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಷ್ನೀಯರ್‌]] ಕೆಲವು ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಭವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು: ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿಯಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಸುಲಿಗೆಕೋರ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಬಹುದು; ಅಥವಾ, (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದಿಂದ ಆಗಮಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಶರೀರಕ್ಕ ಸನಿಹ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ (ಹೆಚ್ಚು ದ್ರವ ಮತ್ತು ಲವಣಾಂಶವುಳ್ಳ) ಅಥವಾ ಪದರ-ಲೇಪಿತ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ)) ಒಬ್ಬ ಆತಂಕವಾದಿಯು [[ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಉಪಕರಣ (ಇಂಪ್ರೊವೈಸ್ಡ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋಸಿವ್‌ ಡಿವೈಸ್‌)]] ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದಿಂದ ಆಗಮಿಸುವವರು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಸ್ಫೋಟಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಯುರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ದೇಶಗಳು ಬೆರಳಚ್ಚು ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಜೀವಿಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನಾಗಲೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //www. bmeia. gv. at/en/embassy/ottawa/practical-advice/austrians-in-canada/passport. html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2011-08-13 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20110813013556/http: //www. bmeia. gv. at/en/embassy/ottawa/practical-advice/austrians-in-canada/passport. html |url-status=dead }}</ref> ==== ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು == == ಜಪಾನ್‌ನ ಒಸಾಕಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಉಡುಪು, ಶಾಲಾಚೀಲಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ IDಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref name="LAN">http: //networks. silicon. com/lans/0, 39024663, 39122042, 00. htm {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20120427003216/http: //networks. silicon. com/lans/0, 39024663, 39122042, 00. htm |date=2012-04-27 }} ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ RFID-ಅಳವಡಿಕೆ</ref> [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಡಾಂಕ್ಯಾಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಚಿಪ್‌ಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಅವರ ಚಲನವನದ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref>[http: //www. theregister. co. uk/2007/10/22/kid_chipping_doncaster_go/ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗ 'ಯಶಸ್ಸು']</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸೇಂಟ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಸಿಕ್ಸ್ತ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಗಮನ-ನಿರ್ಗಮನಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜಾಡು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು RFID ಕಾರ್ಡ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಜರಿಯ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಕ್ಲೆಕ್‌ಹೀಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಹಿಟ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ ಮೌಂಟ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಶಾಲೆಗೆ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮನದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು RFID ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಎರವಲಿಗೆ IDಗಳಲ್ಲಿ RFIDಗಳನ್ನು ಆಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ RFID ID ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವು ಕ್ವೆಜಾನ್‌ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಾರೆಟ್‌‌ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೆಜಿಯೊ ಡಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜ್ಯುಯಾನ್‌ ಡಿ ಲೆಟ್ರಾನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು. ==== ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು == == ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೊರೆಟೊರಿಯಮ್‌]] ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ 'ಎಕ್ಸ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌‌' ಎಂಬ ಗ್ರಾಹಕ-ಇಚ್ಛಾ-ಮೇರೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸವಾದ ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭೇಟಿಗಾರರು ಒಂದು RF ಟ್ಯಾಗ್‌ ಪಡೆಯುವವರು; ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬಹುದು. ಪ್ರದರ್ಶಿತ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಹಾಗು ಉಡುಗೊರೆಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಎಕ್ಸ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ, ತಾವು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ದಿನಾಂಕ, ಪ್ರದರ್ಶಿತ ವಸ್ತುಗಳು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಹಾಗು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂತರ್ಜಾಲಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. <ref>ಎಸ್‌. ಹ್ಸಿ ಎನ್‌ ಎಚ್‌. ಫೈಟ್‌, "ಭೇಟಿನೀಡುವವರಿಗೆ ಪರಿಶೋಧನಾ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಅನುಭವವನ್ನು RFID ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ, " ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್‌ ದಿ ACM 48, 9 (2005): 60</ref> ==== ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ಕಿರುಕಳಮಾರಾಟ == == ಗ್ರಾಹಕರು ಡ್ರೆಸಿಂಗ್‌ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, 'ಪರಸ್ಪರ-ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ' ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾಮರು ಧರಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಧರಿಸಿರುವ ಉಡುಪಿನ ಚಿತ್ರ ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆ ಮಳಿಗೆಯ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ಮಳಿಗೆಯಾಚೆಗಿನ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಡ್ರೆಸಿಂಗ್‌ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು RFID ಇಂಟರೊಗೇಟರ್‌ ಆಂಟೆನಾ, ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿರುವ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಕೇತ (ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ ಕೋಡ್‌)]] RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. <ref>[http: //www. rfidradio. com/? p=20 ಪೂರ್ಣ ಸುಸಜ್ಜಿತ RFID ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಷಾಪಿಂಗ್‌], RFID ರೇಡಿಯೊ</ref> ==== ರೇಸ್ ಟೈಮಿಂಗ್‌ (ಓಟದ ಕಾಲಯೋಜನೆ) == == {{Main|Transponder timing}} [[ಚಿತ್ರ: Marathon_Zeitnahme. JPG|thumb|left|ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂವೇದಕದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಚಿಪ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾಂಡರ್‌. ತನ್ನ ಷೂನಲ್ಲಿ ಚಿಪ್‌ ಧರಿಸಿರುವ ಒಬ್ಬ ಅಥ್ಲೀಟ್‌. 1992ರಿಂದಲೂ, TIRIS ತಯಾರಿಸಿದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಇನ್ಸ್‌ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್‌ TMS370 ಮೈಕ್ರೊಕಂಟ್ರೊಲರ್‌ನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿರುವ ಡಚ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ]] [[ಚಿತ್ರ: 2008 Nike+ Human Race in Taipei the ChampionChip. jpg|thumb|100px|ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಚಿಪ್‌. ]] 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಮಯಗಳ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು RFID ರೇಸ್‌ ಟೈಮಿಂಗ್‌ನ ಹಲವು ವಿಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಾರಿವಾಳಗಳ 'ರೇಸಿಂಗ್‌'ನೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಜರ್ಮೆನಿಯ ಬರ್ಸಿಂಗ್‌ಹಾಸೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡೇಯ್ಸ್ಟರ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಜಿಎಂಬಿಹೆಚ್‌ ([[ಡೇಯ್ಸ್ಟರ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]]‌) ಉದ್ದಿಮೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌-ತರಹದ ಓಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಓಟದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯ ಸಮಯಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ದಿಯ ಟೈಮಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದು. ಪಾದದ ಓಟಗಳಲ್ಲಿ, ಓಟಗಾರರು ಜಡ (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ)ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಧರಿಸುವರು. ಇವನ್ನು ಓಟದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಾಸಿದ ಮ್ಯಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವ ಆಂಟೆನಾಗಳಿರುವ UHF-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಹಿಂದಿನ ಮಾದರಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. 'ರಷ್‌ ಎರರ್‌', ಸುತ್ತುಗಳ ಎಣಿಕೆಯ ದೋಷ (ಲ್ಯಾಪ್‌ ಕೌಂಟ್‌ ಎರರ್‌) ಮತ್ತು ಆರಂಭಕಾಲಿಕ ಅವಘಡಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರು ಪಂಗಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವಾಗಾದರೂ ಆರಂಭಿಸಿ ಯಾವಾಗಾದರೂ ಸಹ ಓಟ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ===== ಲ್ಯಾಪ್‌ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್‌ == === ಜಡ (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ)ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ RFID ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆ-ಅಥವಾ ಇತರ ಪಂದ್ಯಗಳಾದ [[ಒರಿಯೆಂಟಿಯರಿಂಗ್‌]], [[ಎಂಡ್ಯೂರೊ]] ಮತ್ತು [[ಹೇರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೌಂಡ್ಸ್‌]] (ಮೊಲ ಮತ್ತು ಬೇಟೆನಾಯಿ) ಓಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸವಾರರು ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸುತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಸವಾರರು ರಿಸೀವರ್‌ನ್ನು ಸ್ವೈಪ್‌ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಿಸೀವರ್‌ ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದ್ದು, ಓಟಗಾರರ ಲ್ಯಾಪ್‌ ಸಮಯ ಸಹ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು [[ಕ್ಯಾಸಿಮೊ ಗ್ರೂಪ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌]] ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನ [http: //www. sportident. se ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌‌ಐಡೆಂಟ್‌] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. PET (ದೈಹಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ) ನಡೆಸುವ ಹಲವು ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು(ರೆಕ್ರೂಯ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು) RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೇಲ್ವೆ ನೇಮಕಾತಿ ಮಂಡಳಿ, ಪೊಲೀಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ಛಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ) ಅರ್ಜಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರವು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ UHF ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ 30, 000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು. == == ಸ್ಕೀ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು (ಹಿಮಬಂಡೆಜಾರಾಟದ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ) ==== ಹಲವು [[ಸ್ಕೀ ರೆಸಾರ್ಟ್‌]]ಗಳು, (ಹಿಮಾವೃತ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ರೀಡೆ) ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]], [[ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಆಲ್ಪ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪೈರೆನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವವು ಮಾತ್ರ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಕೀದಾರರು [[ಸ್ಕೀ ಲಿಫ್ಟ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸ್ಕೀದಾರರು ಅವರ ಜೇಬುಗಳಿಂದ ಅವರ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. == == ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿನ ಅಳವಡಿಕೆ (ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ) ==== [[ಚಿತ್ರ: RFID hand 1. jpg|thumb|RFID ಚಿಪ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಳವಡಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಹಸ್ತ. ]] [[ಚಿತ್ರ: RFID hand 2. jpg|thumb|RFID ಟ್ಯಾಗ್ ಅಳವಡಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ. ಗಮನಿಸಿ: ಚಿಪ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮುಂಚೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಘಟಕದಿಂದ ತಂದಿರುವ ಹಳದಿ. ]] {{Main|Microchip implant (human)}} ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾದ ಅಂತರ್ನಿವೇಶಿಸಬಲ್ಲ RFID ಚಿಪ್‌ಗಳು ಇಂದು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಕೆವಿನ್‌ ವಾರ್ವಿಕ್‌]] ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ [[ಸೈಬರ್ನೆಟಿಕ್ಸ್‌]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು 1998ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೈಯೊಳಗೇ ಚಿಪ್‌ನ್ನು ಅಂತರ್ನಿವೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, RFID ಅಂತರ್ನಿವೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾನ್ರಾಡ್‌ ಚೇಸ್‌]] [[ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ]]<ref>[http: //news. bbc. co. uk/2/hi/technology/3697940. stm ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ ಕ್ಲಬ್‌-ಹೋಕರಲ್ಲಿ ಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆ]. BBC ನ್ಯೂಸ್‌, 29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2004</ref> ಮತ್ತು [[ರಾಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌]] ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ VIP ಗ್ರಾಹಕರ ಗುರುತಿಸಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಂತರ್ನಿವೇಶಿತ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಈ ಗ್ರಾಹಕರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ತಮ್ಮ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2004ರಲ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದಲ್ಲಿ 18 ಜನರಿಗೆ [[ವೆರಿಚಿಪ್‌]] ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಭದ್ರತೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಸಂಗ್ರಹ ಕೊಠಡಿಯ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |url=http: //www. spychips. com/press-releases/mexican-implant-correction. html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2011-02-18 |archive-url=https: //www. webcitation. org/5wa3VneDo? url=http: //www. spychips. com/press-releases/mexican-implant-correction. html |url-status=dead }}</ref> [[ಗುರುತಿನ ಕಳ್ಳತನ]]ದ ಅಪಾಯದ ಕಾರಣ, ಜನರನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು RFID ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸುವವನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಕದಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ([[ಮ್ಯಾನ್‌-ಇನ್‌-ದಿ-ಮಿಡ್ಲ್‌-ಅಟ್ಯಾಕ್]]‌). RFIDಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಹಲ್ಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಸ್ತುತಃ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಜಟಿಲವಾದ ದೂರ-ಬಂಧಕವಾಗಿರುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //blogs. reuters. com/blog/2006/07/22/high-tech-cloning |title=ಹೈಟೆಕ್‌ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್‌ |access-date=2010-03-22 |archive-date=2010-04-28 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20100428021323/http: //blogs. reuters. com/blog/2006/07/22/high-tech-cloning/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http: //www. spychips. com/press-releases/verichip-hacked. html ವೆರಿಚಿಪ್‌ನೊಳಗೆ ಅಕ್ರಮಪ್ರವೇಶ - ಸುದ್ದಿ ಬಿಡುಗಡೆ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20101211000741/http: //www. spychips. com/press-releases/verichip-hacked. html |date=2010-12-11 }}, ಸ್ಪೈಚಿಪ್ಸ್‌</ref><ref>{{cite web |url=https://cq./ |title=Demo: Cloning a Verichip |accessdate=2007-02-03 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721065037/http://www.cq/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title=VeriChips Implanted at CityWatcher. com | url=http: //www. complianceandprivacy. com/News-VeriChip-concern. asp |publisher=Compliance and Privacy | accessdate=2007-02-03 | quote=No one I spoke with at Six Sigma Security or at CityWatcher knew that the VeriChip had been hacked. They were also surprised to hear of VeriChip's downsides as a medical device. It was clear they weren't aware of some of the controversy surrounding the implant. (Liz McIntyre)}}</ref> ಅಂತರ್ನಿವೇಶಿಸಬಹುದಾದ RFID ಚಿಪ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಸಮರ್ಥಕರು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇದರ ಸಂಭಾವ್ಯ ದುರುಪಯೋಗದ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿ, ಇಂತಹ RFID ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು '[[ಸ್ಪೈಚಿಪ್‌ಗಳು]]' ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು RFID ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಉಪಕರಣ''' ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಮೈಕ್ರೊಚಿಪ್‌ನ ಬಳಕೆಯು ದುರುಪಯೋಗದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಿತ್ತು. [[COINTELPRO]] ಎಂಬ CIA ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಮತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಸಹ ಚಿಪ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಉಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಸಮರ್ಥಕರು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಚಿಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದಿಯಬಹುದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಏನೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಕಳ್ಳತನದ ಅಪಾಯವಿರಬಹುದು. FDA ಪ್ರಕಾರ, RFID ಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆಯು (ಅಂತರ್ನಿವೇಶನವು), ಸಂಭಾವ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ (FDA) 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2004ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ, ವೆರಿಚಿಪ್‌ ID ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ ಉಪಕರಣದೊಂದಿಗಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು: ವಿದ್ಯುತ್‌ ತರಂಗಗಳ ಅಪಾಯಗಳು, MRI ಅಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಅಂಗಾಂಶ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ನಿವೇಶಿತ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕದ ವಲಸೆ. <ref>http: //www. spychips. com/devices/verichip-fda-report. html {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20120323031257/http: //www. spychips. com/devices/verichip-fda-report. html |date=2012-03-23 }} CASPIAN ವಿಶೇಷ ವರದಿ, 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2004: ವೆರಿಚಿಪ್‌ ಸುರಕ್ಷೆ, ಮಾಹಿತಿ ಭದ್ರತೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೆತ್ತಿದ FDA ಪತ್ರ</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. === ಬಹುಮುಖ ವಿಚಾರಗಳು == = * [[NEXUS]] ಮತ್ತು [[SENTRI]] ಸತತ ಪ್ರವಾಸ ಯೋಜನೆಗಳು U. S. ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಭೂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು RFID ಬಳಸುತ್ತವೆ. <ref>[http: //www. cbp. gov/xp/cgov/travel/frequent_traveler/nexus_prog/nexus. xml US ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಾರ್ಡರ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ NEXUSನ ಜಾಲತಾಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http: //www. cbp. gov/xp/cgov/travel/frequent_traveler/sentri/sentri. xml US ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಾರ್ಡರ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ SENTRIಯ ಜಾಲತಾಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[NADRA]] ಸಂಸ್ಥೆಯು RFID-ಆಧಾರಿತ 0}ಚಾಲನಾ ಆದೇಶದ ಪರವಾನಿಗೆ ಪತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು-ಆಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿರುವವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಟಿಕೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಕಿಯುಳಿದಿರುವ ದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಭೀರ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಾದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರೀತ್ಯಾ ವಾಹನ ಚಾಲನಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಪರವಾನಿಗೆ (ಲೈಸನ್ಸ್ )ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>[http: //www. nadra. gov. pk/site/395/default. aspx NADRA ಚಾಲನಾ ಅನೂಜ್ಞಾ ಪತ್ರ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090205184519/http: //nadra. gov. pk/site/395/default. aspx |date=2009-02-05 }}[http: //www. nadra. gov. pk/site/395/default. aspx NADRA ಚಾಲನಾ ಅನೂಜ್ಞಾ ಪತ್ರ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090205184519/http: //nadra. gov. pk/site/395/default. aspx |date=2009-02-05 }}</ref> * RFID ಪ್ರೇಷಕ-ಗ್ರಾಹಕ ಬಳಸಿ [[ಭೂಕಂಪದ]] ತರಂಗಾಂತರಂಗದ [[ಸಂವೇದಕ]]ಗಳನ್ನು ಓದುವುದರ ಮೂಲಕ, [[ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸರಳಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಮೈಕ್ರೊಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ಅಂತರವಿರುವ ಛಾಯಾಸಂವೇದಕ ಸೇರಿಸಿ, RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ RF-ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ವರೆಗೂ ನಿಖರ ಸ್ಥಳ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು [http: //doi. acm. org/10. 1145/1198555. 1198717 ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಜಿಯೊಮೀಟ್ರಿ (RFIG)] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. * [[ಅಲ್ಯಾನ್ಕೋ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿನ್ಯಾಸ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಗಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು, [[ಒಹಾಯೊ]] ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ರಿಹ್ಯಾಬಿಲಿಟೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕರೆಕ್ಷನ್‌ (ODRC) $415, 000 ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು. ಇದರಂತೆ, ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೈಗಡಿಯಾರ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರೇಷಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವರು. ಇದನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ, [[ಕಾರಾಗೃಹ]]ದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ. US ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಚಿಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದು ಇದು ಮೊದಲನೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. [[ಮಿಷಿಗನ್‌]], ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಲಿಯಾಯ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. * [[ಮ್ಯಾಟೆಲ್‌]] ರಚಿಸಿದ '[[ಹೈಪರ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌]]' ಎಂಬ ವೀಡಿಯೊ ಆಟದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. * [[ವೀಟಾ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ [[RFIQಇನ್‌]] ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ವಿವಿಧ-ಗಾತ್ರದ ಹರಿವಾಣಗಳು, [[ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ]] [[ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಹೀಟರ್‌]] ಮತ್ತು ರೆಸಿಪಿ ಕಾರ್ಡ್‌ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 16 ಬಾರಿ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೈಹಿಡಿಯಲ್ಲಿ MI ಟ್ಯಾಗ್‌, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು [[ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಹೀಟರ್‌]]ಗೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. * ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪೋಕರ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಇಸ್ಫೀಟೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹಂಚಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಎಂತಹ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರರಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. * ಸೈನಿಕನ ಬಯೊಮೀಟ್ರಿಕ್‌ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ RFID ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಇರಾಕ್‌ ಭೂಸೇನೆಯು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಕಳ್ಳರುಜು ತಡೆಯಲು, ಚಿಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. <ref>[http: //www. rfidradio. com/? p=9 ಜನಪ್ರಿಯ ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆಕರ್ಷಕ ಕೆಲವು RFID ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು], RFID ರೇಡಿಯೊ</ref> * ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಆಲ್ಟನ್‌ ಟವರ್ಸ್‌]]ನಂತಹ [[ಥೀಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು]] ತಮ್ಮೊಳಗೆ RFID ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಸವಾರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರು ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯದ ಒಂದು DVD ರೂಪಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದವರು ಇದನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು. ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಒಂದು ಮಣಿಪಟ್ಟಿ (ರಿಸ್ಟ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌) ಧರಿಸುವರು. * [[ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವೈಪ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ RFID ನೊ-ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. * ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಉಪಸ್ಥಿತರ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾದವರ ಬಗೆಗಿನ ನಿಗಾ ವಹಿಸಬಹುದು. ದಿನದಲ್ಲಿ ಜನರು ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref>"ನ್ಯೂಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್‌", ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ಸಂಪುಟ. 86 ಸಂಖ್ಯೆ. 31, 04 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2008, ಪುಟ 56</ref> ಲಭ್ಯ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ಒಳಾಂಶ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪದೆಯಲು[[ಲೀಡ್ ರಿಟ್ರೀವಲ್‌]]ನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು RFIDಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಗಾಲ್ಫ್‌ ಆಟದ ಚೆಂಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ RFID ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಚೆಂಡುಗಳು ಹೋಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. 'ಹೋಮಿಂಗ್‌ ಡಿವೈಸ್‌' ಬಳಸಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಚೆಂಡನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು; ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ [[ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದ ಚೆಂಡಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಹೊಡೆತದ ದೂರ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. * 2007ರಲ್ಲಿ, ಕಲಾವಿದ ಜೋಡಿ ಆರ್ಟ್‌ಕೂನ್‌ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ '[http: //www. artcoon. com/v4_home_kansa. php ಕನ್ಸಾ]' ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. (ಕನ್ಸಾ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆ ಅಥವಾ ಕಲೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಹೋದ ಜನಸಮೂದಾಯ) ಸಿರ್ಪಾ ಮಸಾಲಿನ್‌ರ ಮಾನವನಂತಿರುವ ಮರದ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ RFID ಹೊಂದಿವೆ. ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌-ಉಲ್ರಿಕ್‌ ಗೊಲ್ಲರ್‌-ಮಸಾಲಿನ್‌ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ಆರ್ಟ್‌ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ಸಾದ ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದ ನಗರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಮಾಲಿಕರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಟ್‌ಕೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ RFIDಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಯನ್ನು ನೈಜ ಕೃತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಬಲ್ಲರು. * ಕೆಲವು ಮೋಜುಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ (ಕ್ಯಾಸಿನೊಗಳು) ತಮ್ಮ ಚಿಪ್‌ಗಳೊಳಗೆ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೋಜುಮಂದಿರದ ನೆಲದಮೇಲೆ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ, ನಕಲೀ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕಳ್ಳತನ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮೋಜುಮಂದಿರದವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟುವ ಆಟಗಾರರ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮೋಜುಮಂದಿರಗಳ RFID ವಿಧಾನ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರಕುಗಳು ಸ್ವೀಕೃತಿಯಾದಾಗ RFID ಸ್ಟಿಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ವಿವರಗಳು ಉಂಟು. * 2006ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, [[ಬ್ಲೂ ವೆಕ್ಟರ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಕನ್ವೆಯರ್‌ ಟನೆಲ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದಿಮೆ]]ಯು [[UHF]] ಮತ್ತು [[HF]] ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. [[ಮೆಕೆಸನ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]]ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದಿಗೆ [[ರೈಟ್‌ ಏಯ್ಡ್‌]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಯಿತು. <ref>[http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2821/ ಏಕಮಾನ-ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಯೋಜನೆ ನಡೆಸಹೊರಟ ರೈಟ್‌ ಏಯ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100117111218/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2821/ |date=2010-01-17 }}, RFID ಜರ್ನಲ್‌</ref> * ಇಂದು ಡಿಪೋಲ್‌ RFID ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌ [[ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ]] ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿರುವ ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಟೆಟ್ರಾ ಪ್ಯಾಕ್‌]] ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ನ 99. 8%ರಷ್ಟನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾದರು. ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಇಂಪಿನ್ಜ್‌ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |url=http: //www. dipole. es/index_ing. html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2009-03-07 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20090307212731/http: //dipole. es/index_ing. html |url-status=dead }}</ref> * ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಡಿಯೊಬುಕ್‌ಗಳು. * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡೆಮೊ ಫಾಲ್‌ 2008 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಆಲ್ಕಾಟೆಲ್‌-ಲ್ಯೂಸೆಂಟ್‌]] ಮೊದಲ ಬಳಕೆದಾರ [[RFID]] ಸೇವೆ [[ಟಚ್‌ಎಟ್ಯಾಗ್‌]]ನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ಇದು USB ಮೂಲಕ PC (ವಿಂಡೊಸ್‌ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಕ್‌)ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, RFID-ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ (ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ) ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಅಳವಡಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಅಕಾರ್‌]] ಸರ್ವೀಸಸ್‌ಗಾಗಿ 0}ಪಿಂಗ್‌ಪಿಂಗ್‌ - ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ‌) <ref>http: //www. touchatag. com {{Webarchive|url=http: //webarchive. loc. gov/all/20090226121222/http: //www. touchatag. com/ |date=2009-02-26 }}</ref> * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ [[IFA]]ದಲ್ಲಿ ವಯೊಲೆಟ್‌ ಗ್ರಾಹಕ [[USB]] [[RFID]] ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. [[Mir: ror]] USB ಮೂಲಕ PC (ವಿಂಡೋಸ್‌ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಕ್‌)ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪಡಿಸಿ, RFID-ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೊಡನೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. * ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ ತಿಳಿಯಲು [[ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ಟಿ ನಿಗಾ]] ವಹಿಸಲು ಕೆಲವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. <ref>[http: //www. rfidradio. com/? p=12 ರಿಯಲ್‌ ಟೈಮ್‌ ಲೊಕೇಷನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (RTLS)ನ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಔಚಿತ್ಯ], RFID ರೇಡಿಯೊ</ref> * ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ [[ಥಿಂಗ್‌ಮ್ಯಾಜಿಜ್‌]] [[ಡಿವಾಲ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫೊರ್ಡ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ, RFID ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ಟಿ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ, 2009 ಫೊರ್ಡ್‌ F-150, F-ಸೀರಿಸ್‌ ಸೂಪರ್‌ ಡ್ಯೂಟಿ ಪಿಕ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು E-ಸೀರಿಸ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಸಜ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಈ RFID ಉಪಕರಣವನ್ನು ಥಿಂಗ್‌ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ5ಇ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. * ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಪೇನ್‌ನ [[ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ]]ದ ಡಿಪೋಲ್‌ RFID ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌ [[ವಾಹನ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳ]] ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಒಂದರ 100% ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ವಿಶೇಷ ಟ್ಯಾಗ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಆಂಟೆನಾ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |url=http: //www. dipole. es/RFID/RFID_Empresa/ing/Dipole_Presentation_ing. html |title=ಸ್ಯಾನ್ಟಿಯಾಗೊ ಡಿಪೇರೆಸ್‌ |access-date=2010-03-22 |archive-date=2009-09-06 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20090906085827/http: //www. dipole. es/RFID/RFID_Empresa/ing/Dipole_Presentation_ing. html |url-status=dead }}</ref> * ವಿಭಿನ್ನ RFID ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತಹ [[ಓಪನ್‌ ಸೋರ್ಸ್‌]] ತಂತ್ರಾಂಶ ಭಂಡಾರಗಳು ಇವೆರಡು: [http: //www. librfid. org librfid] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20060429145539/http: //librfid. org/ |date=2006-04-29 }} ಮತ್ತು [http: //www. libnfc. org libnfc]. == ಸಂಭಾವ್ಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು == RFID ಹಲವು ವಿವಿಧ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ಬಳಸಬಹುದು: <ref>ಮಾರ್ಟೇನ್‌ ಮೆಯಿನ್ಟ್ಸ್‌ (2007), D3. 7 ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ(RFID)ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಯೋಗದ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಗ್ರಹ, FIDIS ಡೆಲಿವರಬಲ್‌ 3(7), ಜೂನ್‌ 2007. [http: //www. fidis. net/resources/deliverables/hightechid/#c1869 ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20161007222349/http: //www. fidis. net/resources/deliverables/hightechid/#c1869 |date=2016-10-07 }}</ref><ref>{{cite web|author=[[Paolo Magrassi]]|year=2001|url=http: //www. gartner. com|title=A World Of Smart Objects: The Role Of Auto Identification Technologies|accessdate=2007-06-24}}</ref> * ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ * ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾ ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ RFID * ಮನುಷ್ಯರು ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದು * ಟೋಲ್‌ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೇ ಹಣ ಪಾವತಿ * [[ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸದ ಪತ್ರಗಳು]] * ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಡಸ್ಟ್‌ (ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತ [[ಸಂವೇದಕ]] ಜಾಲಗಳಿಗಾಗಿ) * [[ಸ್ಥಳ-ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು]] * ದೃಢೀಕರಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ * ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸರಕು ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ತಂತ್ರ<ref>{{cite web|author=[[Pete Harrison]]|year=2009|url=http: //www. reuters. com/article/rbssIndustryMaterialsUtilitiesNews/idUSLS63631320090728|title=EU considers overhauling rules for lost air luggage|accessdate=2009-09-09}}</ref> === ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾನ ಪಲ್ಲಟ == = RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು [[UPC]] ಅಥವಾ [[EAN]] ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬದಲಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಹಳೆಯ ಬಾರ್ಕೊಡ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬದಿರಲೂಬಹುದು, ಭಾಗಶಃ ಅವುಗಳ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಅಲ್ಲದೇ, ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಲವು ಮೂಲಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಪೂರಕ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ [[EPC]] ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಟುಕುವ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ ಶೇಖರಣೆಗೆ ಹಲವು (ಮಾಹಿತಿ ಘಟಕಗಳು) [[ಟೆರಾಬೈಟ್‌]]ಗಳ ಇರುವ ಜಾಗವೇ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, RFID ವಿವರ ಶೋಧಿಸಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ ಮೂಲಕ ಸರಕುಗಳ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳಿಂದ, ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ ಕೋಡ್‌ ([[UPC]]) ಅಥವಾ [[EAN]]ನೊಂದಿಗೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಗಣಕದ ಯೋಜನೆಯ ವಿಶೇಷ ಆಯ್ಕೆಯಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅಪೂರ್ವ ಗುರುತು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ದತ್ತಾಂಶ ಕ್ಷಮತೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಕೇತ ಹೊಂದಿರುವಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸದ್ಯದ ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿವೆ. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಅಪೂರ್ವತೆಯ ಅರ್ಥ, ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡುಗ್ರಾಹಕರ ಕೈಸೇರುವವರೆಗೂ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕೈಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಇತರೆ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಹಾನಿ ತಡೆಯಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಸಂಕೇತ ಹೊಂದಿರುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತುವಿನ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಲೂ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದೋಷಪೂರಿತ ಉತ್ಪನ್ನದ ವಾಪಸಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾರಾಟದ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳ ಜಾಡು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[POS]] ಮಳಿಗೆಗಳ ಹಣಸಂದಾಯದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೀಗ ನಗದು ಗುಮಾಸ್ತೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ಅಗತ್ಯವಿರದ RFID-ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಮೊದಲು ಸದ್ಯದ POS ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಬಳಕೆ ವಿರಳ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಒಹಾಯೊದಲ್ಲಿರುವ 'ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌' ಎಂಬ ಉಡುಪು-ವಿನ್ಯಾಸ ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಾ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಮಳಿಗೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತ್ವರಿತ ವಹಿವಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ POS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ [http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3688/1/1/ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100615054539/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3688/1/1/ |date=2010-06-15 }}. ಸದ್ಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಯಾವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು/ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಸೂಕ್ತವೆಂಬುದನ್ನು FDA-ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಬಾರ್ಕೋಡಿಂಗ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ತೋರಿತು. ಸುಲಭ ಲಭ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸದ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬಹುದೆಂದು ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿತು. (ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ [http: //www. bin95. com/RFID-FDA-Regulations. htm RFID-FDA-ನಿಯಮಾವಳಿ] ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ) === ಅಂತರಸ್ಥಾಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ವಿಜ್ಞಾನ (ಟೆಲಿಮಿಟ್ರಿ) == = ಸಕ್ರಿಯ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ದೂರಸಂವೇದಕಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸಬಲ್ಲವು. ಇದು [[ಅಂತರಮಾಪನ]]ವನ್ನು ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ರವಾನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಅಳವಡಿಸಿದ ಬೀಕನ್‌ಗಳು(ಸಂಜ್ಞೆಗಳು), ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಸ್ತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಸಂವೇದನಗಳು ಟ್ಯಾಗೊಮಿಟ್ರಿ {{Citation needed|date=August 2007}} ಮಾಹಿತಿಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಜಡ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಸಹ ಸಂವೇದಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ನಿಸ್ತಂತುವಿನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾ ಭಾಗವು]] ಒಂದು ಜಡ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಉಷ್ಣಾಂಶ, ವೇಗವರ್ಧನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಯೋಗಿ ಜೆನ್‌2 RFID ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಷಮತೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಕ್ರಿಯ ಅಥವಾ ಅರೆ-ಜಡ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು, ಸಂಬಂಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿವೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಹಕ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತ ರವಾನಿಸಬಹುದು. === ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ == = ಜುಲೈ 2004ರಲ್ಲಿ USನ [[ಅಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ]]ವಿಭಾಗದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಗುರುತು ಹಾಗೂ, [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ]]ಗಳತ್ತ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನೀಡಲು RFID ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಬಹುದೇ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ, U. S. ನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಅಳವಡಿಸಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕಾರ್ಯಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ತಪಸೀಲು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ RFID ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. <ref>ಫಿಷರ್‌, ಜಿಲ್‌ ಎ. 2006. ಒಳಾಂಗಣ ಆವರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಇನ್‌ ಟಿ. ಮೊನಹನ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು), ''ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ದೈನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ'' (ಪಿಪಿ. 77–88). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ರುಟ್ಲೆಡ್ಜ್‌. [http: //www. jillfisher. net/papers/rfid. pdf ]</ref> ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಿದರ ಫಲವಾಗಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಶುಶ್ರೂಷಕಿಯರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ, ಅಥವಾ ಕ್ರಮ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. <ref>ಫಿಷರ್‌, ಜಿಲ್‌ ಎ. ಮತ್ತು ಮೊನಹನ್‌, ಟೊರಿನ್‌. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಅರಸುವುದು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಇನ್ಫರ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ 77 (3): 176-183. [http: //torinmonahan. com/papers/Fisher_Monahan_RFID_IJMI. pdf ]</ref> [[IVF]] (ವಿಟ್ರೊ ಫರ್ಟಿಲೈಜೇಶನ್ )ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ [[ವೀರ್ಯಾಣು]] ಮತ್ತು [[ಅಂಡಾಣು]]ಗಳ ಕಲಬೆರಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು RFID ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ [http: //www. newscientist. com/article. ns? id=dn7209 ]. USAದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ RFID ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು FDA ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು. RFID ಚಿಪ್‌ ತಯಾರಿಸುವ ವೆರಿಚಿಪ್ ಕಾರ್ಪ್‌ ಉದ್ದಿಮೆ ಪ್ರಕಾರ, ಈ 134&nbsp; kHz (ಕಿಲೊಹರ್ಟ್ಜ್‌) RFID ಚಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಮಯ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ವಿಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫೆರನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದಾಗ FDA ಮಂಜೂರಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸಮ್ಮತಿಯ ಮರುಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ RFID-ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾದ [[ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ ಆಲ್ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲಿಝ್‌ ಮೆಕಿಂಟೈರ್‌]], [http: //www. spychips. com/devices/verichip-fda-report. html ವೆರಿಚಿಪ್‌ನಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಾಗುವ ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಗಳ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20120323031257/http: //www. spychips. com/devices/verichip-fda-report. html |date=2012-03-23 }} ನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ FDA ದಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. FDA ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅಪಾಯಗಳೆಂದರೆ 'ಅಂಗಾಂಶದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ', 'ಅಳವಡಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕದ ವರ್ಗಾವಣೆ', 'ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕದ ವೈಫಲ್ಯ', 'ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಪಾಯಗಳು' ಮತ್ತು 'ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನ ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆ [MRI] ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು' ಎನ್ನಬಹುದು. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಲೇರ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ RFID ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕೋಡ್‌-ಆಧಾರಿತ ರೋಗಿಯ ಹಾಸಿಗೆಬದಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಔಷಧೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷಗಳ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಇದು ರೋಗಿಗಳ ಸುರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಶ್ರೂಷೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ RFID ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಸುಸಜ್ಜಿತ PDA(ಅಂಕಿಅಂಶಗಳುಳ್ಳ ದಿನಚರಿಯ ಕೈಪಿಡಿ) ಬಳಸಿ, ರೋಗಿಯ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಔಷಧ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. IV ಪಂಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡುವ ಔಷಧಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಯಾವುದನ್ನೇ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಈ ವಿವರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>ಬ್ಯಾಚೆಲ್ಡರ್‌, ಬೆತ್‌. "ಶುಶ್ರೂಷಕಿಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಗೆ RFID-ಸಕ್ರಿಯ ಹಸ್ತ-ಉಪಕರಣದ ನೆರವು. " RFID ಜರ್ನಲ್‌. ಜುಲೈ 2007. [http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3470/ ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20120322031030/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/3470/ |date=2012-03-22 }}</ref> ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು, 'ಔಷಧೀಯ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮತ್ತು ನೆರವು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು' ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಪರಾಮರ್ಶೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮಾರ್ಚ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ 'ಎಲೀಟ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸಪ್ಲೈ' ಎಂಬ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯದ ಬಾಳಿಕೆಖಾತ್ರಿ ಉಪಕರಣ ಸರಬರಾಜುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಔಷಧ ವಲಯದ ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಅವರು CYBRAದ ಎಡ್ಜ್‌ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ RFID ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕೋಡ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. [http: //www. cybra. com/press/202-em-article2. html ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090605152836/http: //www. cybra. com/press/202-em-article2. html |date=2009-06-05 }} == ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ == RFIDಗೆ ಬಳಸಲಾದ (ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳು) ಅವರ್ತನಗಳ ಕುರಿತು ನೀತಿ-ನಿಯಮಾವಳಿ ವಿಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ತತ್ವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. RFIDಗಾಗಿ ತರಂಗಾಂತರಣ ವಿತರಣೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: * USA: FCC ([[ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಸಂವಹನ ಆಯೋಗ]]) * ಕೆನಡಾ: CRTC ([[ಕೆನಡಿಯನ್‌ ಆಕಾಶವಾಣಿ-ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೂರಸಂವಹನ ಆಯೋಗ]]) * ಯುರೋಪ್‌: ERO, [[CEPT]], [[ETSI]] ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು (ಗಮನಿಸಿ; ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ತರಂಗಾಂತರಣದ ಬಳಕೆಯ ಮುಂಚೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು ಆ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕು) * ಮಲೇಷ್ಯಾ: ಮಲೇಷ್ಯನ್‌ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಆಯೋಗ (MCMC) * ಜಪಾನ್‌: MIC (ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಾ ಸಚಿವಾಲಯ ) * ಚೀನಾ: ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ಯಮ ಮಂತ್ರಾಲಯ * ಟೈವಾನ್‌: NCC (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಹನಾ ಆಯೋಗ) * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ: [http: //www. icasa. org. za ICASA] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20191010081434/https: //www. icasa. org. za/ |date=2019-10-10 }} * ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ: [[ವಾಣಿಜ್ಯ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ]] * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]. * ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌: [[ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ]] * ಸಿಂಗಪುರ: [[ಸಿಂಗಪುರ ಇನ್ಫೊಕಾಮ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] * ಬ್ರೆಜಿಲ್‌: ಆನಾಟೆಲ್‌ ([[ಏಜೆನ್ಷಿಯಾ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೆಕೋಸ್‌]]) ಕಡಿಮೆ ತರಂಗಾಂತರಣ (LF: 125–134. 2&nbsp; kHz ಮತ್ತು 140–148. 5&nbsp; kHz) (ಲೋFID) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಂಗಾಂತರಣ (HF: 13. 56&nbsp; MHz) (ಹೈFID) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೇ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಏಕರೂಪದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾಪನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅತಿಹೆಚ್ಚು ತರಂಗಾಂತರಣ (UHF: 868–928&nbsp; MHz) (ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈFID ಅಥವಾ UHFID) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗದು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, 902–928&amp; MHzಗಾಗಿ (915&nbsp; MHz ಮಧ್ಯದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ತರಂಗಗಳ ±13&nbsp; MHz) UHFನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಪ್ರಸರಣಾ ಶಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ RFID ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಡಿಮೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೇಡಿಯೊ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು: [[ETSI]] ಶಿಫಾರಸುಗಳಾದ [[EN 300 220]], [[EN 302 208]] ಹಾಗೂ [[ERO]] ಶಿಫಾರಸು 70 03 - ಇವುಗಳಡಿ ನಿಯಮಾಧೀನವಾಗಿವೆ. ಇದರಂತೆ, 865–868 MHzರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ RFID ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವುಂಟು. ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಚಾನೆಲ್‌ ಒಂದನ್ನು ಪ್ರಸಾರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ('ಲಿಸೆನ್ ಬಿಫೋರ್‌ ಟಾಕ್'‌) ಈ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರವು ಸದ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ UHF ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕಾರವಾಗುವದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಇವು ಅಡಚಣೆಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಅನುಮಾನವಿದೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, UHF ಬಳಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನೀತಿ-ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ UHFಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಜಿಗೂ ಒಂದು ಸೈಟ್‌‌ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲೂಬಹುದು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 918–926&nbsp; MHz ಪುನರಾವರ್ತಿತ ತರಂಗಗಳು ಪರವಾನಿಗೆ ರಹಿತವಾದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ರವಾನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳುಂಟು. ಈ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ತರಂಗಗಳ [[ISM ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] (ಕೈಗಾರಿಕಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು) ಎನ್ನಲಾಗಿವೆ. ಟ್ಯಾಗ್‌ನ 'ಪ್ರತಿ' ಸಂಕೇತವು ಇತರೆ ರೇಡಿಯೊ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ [[ಅಡೆತಡೆ|ಅಡಚಣೆ]]ಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲವು. RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕುರಿತು ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು (ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳು)[[ಪ್ರಮಾಣಕ]]ಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * [[ISO 14223/1]] – ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಆಧುನಿಕ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳು - ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ. * [[ISO/IEC 14443]]: ICAO 9303ಯಡಿ RFID-ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಹೈFIDಗಳಿಗೆ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ HF (13. 56&nbsp; MHz) ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿದೆ. * [[ISO 15693]]: ಸ್ಪರ್ಶರಹಿತ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಪೇಮೆಂಟ್‌]] ಹಾಗೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಹೈFIDಗಳಿಗೆ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ HF (13. 56&nbsp; MHz) ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿದೆ. * [[ISO/IEC 18000]]: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ - ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ** ಭಾಗ 1: ಉಲ್ಲೇಖನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸಬೇಕಿದೆ. ** ಭಾಗ 2: 135 kHzಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ ಸಂವಹನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾನದಂಡಗಳು ** ಭಾಗ 3: 13. 56&amp; MHz ತರಂಗಾಂತರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳು MODE 1 ಮತ್ತು [[MODE 2]]. ** ಭಾಗ 4: 2. 45&nbsp; GHz ತರಂಗಾಂತರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳು. ** ಭಾಗ 6: 860-960&nbsp; MHz ತರಂಗಾಂತರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡ. ** ಭಾಗ 7: 433&nbsp; MHz ತರಂಗಾಂತರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಗಾಳಿಯ ಅಂತರಮುಖ ಸಂವಹನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾನದಂಡಗಳು. * [[ISO 18185]]: 433&nbsp; MHz ಮತ್ತು 2. 4&nbsp; GHz ತರಂಗಾಂತರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರಕಿನ ಕಂಟೇನರ್‌ಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸೀಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಇ-ಸೀಲ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಕರಣ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. * [[EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌]] - ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ದೃಢ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳಂತೆ, (ಸುಂಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಂತೆ ನಿಯಮಿತ ಧ್ಯೇಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ) ಇದು ಬಹುಶಃ ISO ನಿಯಮಗಳಡಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೀ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ-ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು EPCಗಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವದ ಇತರೆಡೆ ಇದರ ಅನುಮೋದನೆ ಇನ್ನೂ ಆಗಬೇಕಿದೆ. * [[ASTM]] D7434: ಇದು ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌-ಮಾಡಲಾದ, ಅಥವಾ ಏಕಮಾನ ಮಾಡಲಾದ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಡ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿನ (RFID) ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಮಾಣಕವಾದ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. * [[ASTM]] D7435: ಇದು ಸರಕುಗಳ ಕಂಟೇನರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಜಡ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿನ (RFID) ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಮಾಣಕವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. * [[ASTM]] D7580: ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ ಅಥವಾ ಏಕಮಾನ ಮಾಡಿದ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಡ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿನ (RFID) ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ರೊಟರಿ ಸ್ಟ್ರೆಚ್‌ ರಾಪರ್‌ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮಾಣಕ ಪ್ರಯೋಗದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. === EPC ಜೆನ್‌2 == = EPC ಜೆನ್‌2 ಎಂಬುದು ''EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ UHF ಕ್ಲಾಸ್‌ 1 ಜನರೇಷನ್‌ 2'' ರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಗುರುತಿಸಲು [[EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌]] ([[GS1]] ಮತ್ತು [[GS1 US]] ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಹಯೋಗ ಉದ್ಯಮ), ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಡ RFID ಮತ್ತು [[EPC]]ಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ RFID ಗೊಂದಲಮಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ನ ಧ್ಯೇಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. 2003ಗೆ ಮುಂಚೆ EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌, ಎರಡು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಏರ್‌ ಅಂತರಮುಖಗಳಿಗೆ (ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದ ನಿಯಮಾವಳಿ) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿತು (ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ 0 ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸ್‌ 1 ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು 2002-2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕ್ಲಾಸ್‌ 0 ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸ್‌ 1 ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು, 2004ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ 'ಕ್ಲಾಸ್‌ 1 ಜನರೇಷನ್‌ 2 ಅಂತರಮುಖ' ಎಂಬ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿ ರಚಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ EPC ಜೆನ್‌2 ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜಡ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದರ್ಜೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣಕವು ತಮ್ಮ RFID-ಸಂಬಂಧಿತ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು [[ಇಂಟರ್ಮೆಕ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಾದಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮಾಣಕವು [[ಇಂಟರ್ಮೆಕ್‌]]ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಟ್ಯಾಗ್‌‌ನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, [[ಇಂಟರ್ಮೆಕ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರಾಯಧನ ನೀಡಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದೂ ಸಹ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ, 2006ರಲ್ಲಿ EPC ಜೆನ್‌2 ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ISO 18000-6C ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೆನ್‌2 EPCಯ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೆ $0. 05 ನಂತೆ, 100 ದಶಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite news |first=Mark |last=Roberti |url=http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2295/1/128/ |title=A 5-Cent Breakthrough |publisher=[[RFID Journal]] |date=2006-05-06 |accessdate=2007-01-26 |archive-date=2006-08-19 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20060819212628/http: //www. rfidjournal. com/article/articleview/2295/1/128/ |url-status=dead }}</ref> ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಥವಾ ಕೋಶನಿಕ್ಷೇಪನದ ಸಂಸ್ಕರಣ/ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಅಥವಾ DCಗೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿದಂತೆ) ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿಕ್ಷೇಪನೆಗಳನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತ RFID ಅಂಶಗಳಾಗಿಸುವುದು. ಸದ್ಯದ ಜೆನ್‌2 ನಿಯಮಾವಳಿ ಪ್ರಮಾಣಕದ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ (ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, RFID ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿಯ ವಸ್ತು-ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಲಕ್ಷಣ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ) ಅಲ್ಲಿನ ಅಂತಿಮ-ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ UHF ಜೆನ್‌2 ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ [http: //ecosensa. com/rfidblog/2009/02/05/regulatory-status-rfid-uhf-spectrum/ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20100221200008/http: //ecosensa. com/rfidblog/2009/02/05/regulatory-status-rfid-uhf-spectrum/ |date=2010-02-21 }} ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ (ವಾಣಿಜ್ಯದ ಸೂತ್ರಗಳು) == ಹೈFID (13. 56&nbsp; MHz) ವಾಣಿಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳು == === ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಮಾಣ) == = USAದಲ್ಲಿ RFIDಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ತರಂಗಾಂತರಣಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್‌ ಅಥವಾ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ತರಂಗಾಂತರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, [[ಬಾರ್ಕೋಡ್‌]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಕವು ಇನ್ನೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. <ref>{{cite news | date = 7 June 2007 | title = Radio Silence | url = http: //economist. com/printedition/displaystory. cfm? story_id=9249278 | publisher = [[The Economist]] }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (ಬಾರ್ಕೋಡ್‌; ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಡ್ಡ-ಉದ್ದ ಅಸಮ ಗೆರೆಗಳು) === ಭದ್ರತಾ ವಿಚಾರಗಳು == = ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಕೂಡಾ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ RFID ಯ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಗುರುತಿಸಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಥಳದ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆಯ/ಸೇನಾ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಸಹ ಅಪಾಯವನ್ನೊಡ್ಡಬಹುದು. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಸರಣಿ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವೆಡೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. <ref>{{cite web | work = Radio Frequency Identification (RFID) | title = What's New | date = 4 April 2007 | url = http: //www. acq. osd. mil/log/rfid/index. htm | access-date = 22 ಮಾರ್ಚ್ 2010 | archive-date = 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006 | archive-url = https: //web. archive. org/web/20060228101133/http: //www. acq. osd. mil/log/rfid/index. htm | url-status = dead }}</ref> ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ (EPC) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಕೇತ) RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಸೇರಿಸುವ ಯತ್ನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತಾ-ಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಳಮಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ ಸಹ [[DoS ಅತಿಕ್ರಮಣದ (ದಾಳಿ)]]ಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. EPC ದತ್ತಾಂಶ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವದರಲ್ಲಿ [[DNS]]ನೊಂದಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದರೆ ONS ರೂಟ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು DoS ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತವೆ. EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ (ಕಾರ್ಯ ಜಾಲ) ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು, EPCಗ್ಲೋಬಲ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು DNSನಂತೆಯೇ ಭದ್ರತಾ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. <ref>{{cite web|first=Adi | last=Tedjasaputra | url=http: //www. rfid-asia. info/2007/02/putting-rfid-network-security-in. htm | title=Putting RFID Network Security in Perspective | publisher=[[RFID Asia]] | date=2006-12-11 | accessdate=2007-08-03}}</ref> ಟ್ಯಾಗ್‌ ನಕಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಎರಡನೆಯ ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು '[[ರೊಲಿಂಗ್‌ ಕೋಡ್‌]]'ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ನಂತರ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಗುರುತಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು [[ಚಾಲೆಂಜ್‌-ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್‌ ಆತೆಂಟಿಕೇಷನ್‌]] ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ರಹಸ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಇದರ ಅಕ್ರಮ ಓದುಗನ ನಡುವಿನ ಅಭದ್ರ ಸಂವಹನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಗ್‌ ವಿವರವನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಓದುವವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಟ್ಯಾಗ್‌ನತ್ತ ಸವಾಲೆಸೆಯುವರು ಎನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತ. ರಹಸ್ಯ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಿದ ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯ ಸುತ್ತುಗಳ ಬಳಸಿ ಗಣಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು [[ಸಮಸೂತ್ರತೆ]] ಅಥವಾ [[ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಕೀ ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯ-ಸುಸಜ್ಜಿತ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಅಗತ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ, ಈ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಅಳವಡಿಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ/ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮಿತಿಗಳ ಕಾರಣ, ಕೆಲವು ಉತ್ಪಾದಕರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ, ಸ್ವಂತಸ್ವಾಮ್ಯದ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳ ಬಳಸಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಕ್ರಮಪ್ರವೇಶದ ಅನಧಿಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲಾರವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಕ್ಸನ್‌-ಮೊಬಿಲ್‌ [[ಸ್ಪೀಡ್‌ಪಾಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು, [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಇಂಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್‌]] ತಯಾರಿಸಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸಿಗ್ನೇಚರ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾಂಡರ್‌]] (DST) ಎಂಬ ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇದು ಚಾಲೆಂಜ್‌-ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್‌ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಚಾಲನೆಗೆ, ಇದು ದುರ್ಬಲ, ಸ್ವಂತಸ್ವಾಮ್ಯದ [[ಗೂಢಲಿಪಿ]] ಯ ಸೂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಅನಧಿಕೃತ (ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ )ಪಠ್ಯಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಟ್ಯಾಗ್‌ನೊಳಗಿನ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ದೊರೆವ ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣಕ ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ, ಹಲವು ಅಗ್ಗ ಬೆಲೆಯ RFID ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಲಭ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕರ ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. [[RSA ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ]] ಯು ಮೂಲರೂಪದ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾದರಿಯ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕರಣವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಘರ್ಷ-ನಿವಾರಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿ (ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಕೊಲಿಷನ್‌ ಅವಾಯ್ಡನ್ಸ್‌ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌) ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, RFID ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಇಚ್ಛಿಸಿದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. <ref>{{cite web | url = http: //www. rsasecurity. com/rsalabs/node. asp? id=2115 | title = RFID Privacy and Security | publisher = RSA Laboratories | access-date = 2010-03-22 | archive-date = 2006-12-18 | archive-url = https: //web. archive. org/web/20061218210709/http: //www. rsasecurity. com/rsalabs/node. asp? id=2115 | url-status = dead }}</ref> ವಿವಿಧ ನೀತಿಸೂತ್ರದ -ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, RFID-ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯಮ-ಪ್ರಮಾಣಿತ ಲೇಬೆಲ್‌ ಹಚ್ಚುವುದು. ಅಂದರೆ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತರುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ RFID ಯ ಭದ್ರತಾ ವಲಯವು ಬಹಳ ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತಂತೆ 2002ರಿಂದಲೂ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಂಡನೆ ಹಾಗು ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕರಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಪಟ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ: [http: //www. avoine. net/rfid/ RFID ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತಾ ಉಲ್ಲೇಖ(RFID ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಲೌಂಜ್‌)]. === ಶೋಷಣೆ == = '[[ಬಫರ್‌ ಒವರ್‌ಫ್ಲೊ]]' ಎಂಬ ತಂತ್ರಾಂಶ ದೋಷವು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಸರಕಿನ RFID ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಸಹ ಅಕ್ರಮಿಸಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ದಾರರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ''[[ಆರ್ಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಾ]]'' ಮಾರ್ಚ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. (2/) === ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು(ಪ್ರವಾಸಾಧಿಕಾರದ ಪತ್ರಗಳು) == = ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲು, ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ RFID ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೇ, UK ಚಿಪ್‌ಗಳ ಗುಪ್ತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{cite web|url=http: //blog. wired. com/sterling/2006/11/arphid_watch_fi. html|title=RFID Passports cracked. Easily, cheaply, and quickly|accessdate=2007-03-21|publisher=[[Wired (magazine)|wired]]}}</ref> ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ರವಾನಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾಹಿತಿಯ ನಕಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮುಂದುವರೆದ ಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿವೆ. ಅಪರಾಧಿಯೊಬ್ಬ ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆದು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ವಾಪಸ್‌ ಮುಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಅಭದ್ರತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web|url=http: //www. theregister. com/2007/03/06/daily_mail_passport_clone/|title=RFID Passports cracked through the mail|accessdate=2007-03-21|publisher=[[the register]]}}</ref> === ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ == = RFID-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ವಾಹಕಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಗಳ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ID ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು(ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ) ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿರುವ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯದ ನಿರ್ಬಂಧನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದೆ. <ref>{{cite web | title = FIPS-201, Personal Identity Verification (PIV) of Federal Employees and Contractors | publisher = NIST | url = http: //csrc. nist. gov/publications/fips/fips201-1/FIPS-201-1-chng1. pdf | format = PDF }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> RFID ಚಿಪ್‌ನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ ಲೋಹವು ಸೂಕ್ತವೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಅಗತ್ಯವಾಗಿ(ಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವುದು) [[ಫ್ಯಾರಡೆ ಪಂಜರ]]ವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ನ ಕವಚವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web | title = Can Aluminum Shield RFID Chips? | publisher = RFID Shield | url = http: //www. rfid-shield. com/info_doesitwork. php | access-date = 2010-03-22 | archive-date = 2014-03-30 | archive-url = https: //web. archive. org/web/20140330050519/http: //www. rfid-shield. com/info_doesitwork. php | url-status = dead }}</ref> RFID ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಡುವುದರಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯ ರವಾನೆಯ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{cite web | title = Aluminum Foil Does Not Stop RFID | publisher = Omniscience is Bliss | url = http: //www. omniscienceisbliss. org/rfid. html}}</ref> ರಕ್ಷಣೆಯೆಂಬುದು ಬಳಸಿದ ತರಾಂಗಾಂತರದ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ [[ಕಡಿಮೆ ತರಂಗಾಂತರದ]] ಲೋFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ದಪ್ಪ ಲೋಹದ ಹಾಳೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಪಠನಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. [[ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರಣ]]ದ ಹೈFID tags (13. 56&nbsp; MHz — ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳು) ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂವೇದನೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಲೋಹ ಪದರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಕೆಲವೇ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು. ಲೋಹದ ಪದರ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿಟ್ಟಲ್ಲಿ [[UHF]] (ಅಲ್ಟ್ತ್ರಾಹೈ ಫ್ರೆಕ್ವೆನ್ಸಿ) ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟನ್‌ಗಳು) ಪಠಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಲೋಹ ಪದರದಿಂದ 2-4 ಸೆಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹಿಡಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ [[ಆಪಾತ ತರಂಗ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಿತ ತರಂಗದ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ(ಓದಿನ) ಪಠನ ಶ್ರೇಣಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. ಆಂಟಿ-ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್‌ (ದುಷ್ಪರಿಣಾಮರಹಿತ) [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲ]]ದಲ್ಲಿರಿಸುವುದರಿಂದ UHFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಖಾಸಗಿತನ ಕದಿಯುವರಿಂದಾ ಅಥವಾ ಇತರರ ಪಠನಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. {{Dubious|date=December 2008}} == ವಿವಾದಗಳು == [[ಚಿತ್ರ: Stoprfid-logo. svg|thumb|ಜರ್ಮನ್‌ ಗೌಪ್ಯತಾ ಸಮುದಾಯ FoeBuDನ RFID-ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಯಾನದ ಲೊಗೊ. ]] === ಖಾಸಗಿತನ == = {{pquote|How would you like it if, for instance, one day you realized your underwear was reporting on your whereabouts? |[[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]] [[California State Senate|State Senator]] [[Debra Bowen]], at a 2003 hearing<ref>{{cite news | title = Privacy advocates call for RFID regulation | publisher = [[News. com]] | author = Gilbert, Alorie | date = 18 August 2003 | url = https://news./ | access-date = 4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 | archive-date = 11 ಜುಲೈ 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130711221836/http://news/ | url-status = dead }}</ref>}} RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಿಂದಾಗಿ ಈ ಉತ್ಪನ್ನ [[ಬಹಿಷ್ಕಾರ]]ಗಳಿಗೂ ಈಡಾಗಿದೆ. CASPIAN (ಕಂಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಎಗೇಯ್ನ್ಸ್ಟ್‌ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಇನ್ವೇಜನ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಂಬರಿಂಗ್‌) ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ [[ಕ್ಯಾಥೆರೀನ್‌ ಆಲ್ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲಿಜ್‌ ಮೆಕಿಂಟೈರ್‌]] ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಕುರಿತಂತೆ ಇಬ್ಬರು ಕಟು ಟೀಕಾಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಈ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು '[[ಗೂಢಚರ್ಯೆಯ ಚಿಪ್‌ಗಳು (ಸ್ಪೈಚಿಪ್‌ಗಳು)]]' ಎಂದು ಜರೆದಿದ್ದಾರೆ. RFID ಸಂಬಂಧಿತ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ [[ಗುಟ್ಟಾಗಿಡುವಿಕೆ|ರಹಸ್ಯ]]ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಳವಳಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: * ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರದೇ, ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದೇ ದೂರದಿಂದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾದ ಕಾರಣ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. * ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಅಥವಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ [[ನಿಯಮಬದ್ದ ಕಾರ್ಡ್‌]] ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಿದಲ್ಲಿ, RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಅಪೂರ್ವವಾದ IDಯನ್ನು ಓದಿ, ಖರೀದಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಗಮನಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್‌ ಹಾಗೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ. ಟ್ಯಾಗ್‌ ವಿಷಯ ವಾಚಕ ಉಪಕರಣದೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ನೀವು ಎಲ್ಲಿರುವಿರಿ ಎಂವುದನ್ನೂ ಬಲ್ಲರು. ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ನಂತರವೂ ಸಹ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುಳಿಯುತ್ತವೆ; [[ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ]] ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪೂರೈಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವುಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ತಳಮಳಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. <ref>ಮಾರ್ಕಸ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್‌, ಸೆಬಸ್ಟೀನ್‌ ಮೀಸ್ನರ್‌: [https: //tepin. aiki. de/blog/uploads/2007-hansen-meissner-tracking-epc-rfid-ifip. pdf RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಮೇಲಿರುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಕೇತ ಬಳಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090327005506/https: //tepin. aiki. de/blog/uploads/2007-hansen-meissner-tracking-epc-rfid-ifip. pdf |date=2009-03-27 }}, IFIP ಸಮ್ಮರ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, ಕಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌, 2007, [https: //tepin. aiki. de/blog/uploads/20070807-ifip-hansen-meissner-tracking-rfid-epc. pdf ಚಿತ್ರಪಟಗಳು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090327005501/https: //tepin. aiki. de/blog/uploads/20070807-ifip-hansen-meissner-tracking-rfid-epc. pdf |date=2009-03-27 }}. </ref> [[ಕ್ಲಿಪ್‌ಡ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌]]ಗಳ ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು. ಕ್ಲಿಪ್ಡ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾಸಗಿತನ ಅಥವಾ ಗೌಪ್ಯತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸವಾದ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆಗಿದೆ. [[IBM]] ಸಂಶೋಧಕರಾದ [[ಪಾಲ್‌ ಮೊಸ್ಕೊವಿಟ್ಜ್‌]] ಮತ್ತು ಗ್ವೆಂಟರ್‌ ಕರ್ಜೊತ್‌ ಈ ಕ್ಲಿಪ್ಡ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮಾರಾಟದ ನಂತರವೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಲಂಬ ಶ್ರೇಣಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಆಗಿ ಕಿರಿದುಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶವುಂಟು. ತುಂಡರಿಸಿದ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಸಹ ಓದಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ - ಕೆಲವೇ ಅಂಗುಲ ಅಥವಾ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರದ ಮೂಲಕ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ವಾಪಸಾತಿ, ಮರುಕಳಿಕೆ, ಜ್ಞಾಪಿಸು ಅಥವಾ ಮರುಬಳಕೆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ಪಠಿಸಬಹುದಾದ ಶ್ರೇಣಿಯು ಪಠಿಸುವವರ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಓದುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಅಥವಾ ಪಠನಾ ಶ್ರೇಣಿಯು ಓದುವ ಸಾಧನದಿಂದ ಇರುವ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಈ ಅಂತರದ ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಓದುವ ಸಾಧನದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದು ತನ್ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಸಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಓದಬಹುದಾದ ಸಾಧನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮೂಲತಃ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಓದಬಹುದಾದ ಅಂತರದ ಮಿತಿಯು, ಟ್ಯಾಗ್‌ನಿಂದ ಇತರ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಸಂಕೇತದ 'ಸಿಗ್ನಲ್‌-ಟು-ನಾಯ್ಸ್‌' ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. US ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಹೈFID ತರಹದ್ದಲ್ಲದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಹೈ FID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ವರೆಗೂ ಓದಬಹುದು; ಸೂಕ್ತ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಸಿ ಇಂಥಹದನ್ನು 50ರಿಂದ 69 ಅಡಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ವರೆಗೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು ಭದ್ರತಾ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{cite web|url=http: //blogs. pcworld. com/staffblog/archives/000798. html|title=Today at PC World|access-date=2010-03-22|archive-date=2011-09-28|archive-url=https: //web. archive. org/web/20110928040106/http: //blogs. pcworld. com/staffblog/archives/000798. html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http: //blog. makezine. com/archive/2005/07/_defcon_rfid_wo. html|title=@DEFCON RFID World Record Attempt. .. |access-date=2010-03-22|archive-date=2009-02-07|archive-url=https: //web. archive. org/web/20090207081350/http: //blog. makezine. com/archive/2005/07/_defcon_rfid_wo. html|url-status=dead}}</ref> [[File: 051118-WSIS. 2005-Richard. Stallman - RFID. png|thumb|RFID ಗೌಪ್ಯತಾ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ, WSIS 2005ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ ಫಾಯಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಟ್ಟ ತಮ್ಮ RFID ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್‌. ]] ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ, [[CASPIAN]](ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ರಶಿಯಾ ಮಧ್ಯದ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ವಿಶಾಲ ಸರೋವರದ ಹೆಸರು) ಮತ್ತು ಜರ್ಮೆನಿಯ ಗೌಪ್ಯತಾ (ಖಾಸಗಿತನ) ಕಾಪಾಡುವವರ ಪರ ಗುಂಪು FoeBuDಗೆ [[ಜರ್ಮೆನಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ [[METRO ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌]]ಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ RFID ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. METRO "ಪೇಬ್ಯಾಕ್‌" ಗ್ರಾಹಕ [[ನಿಯಮಬದ್ದ ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ID ಸಹಿತ RFID ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳಿದ್ದದ್ದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂತು. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕಾರ್ಡ್‌ ಪಡೆಯುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಲೀ, ಗೌಪ್ಯತಾ ಸಮರ್ಥಕರಿಗಾಗಲೀ ಬಹಿರಂಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾನು ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕರ ಗುರುತಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಡು ಭೇದಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ RFID ಬಳಕೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು METRO ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಹ RFID ಯ ಅಂಶಗಳ ಅಪಹರಣದೊಂದಿಗೆ ಬಹಿರಂಗ ಹೀಗಾಗಿತ್ತು. <ref>{{cite web | title = The METRO "Future Store" Special Report | publisher = Spychips | author = Katherine Albrecht, Liz McIntyre | url = http: //www. spychips. com/metro/overview. html | access-date = 2010-03-22 | archive-date = 2005-05-08 | archive-url = https: //web. archive. org/web/20050508083244/http: //www. spychips. com/metro/overview. html | url-status = dead }}</ref> ಕಳೆದ 2005ರ 16ರಿಂದ 18 ನವೆಂಬರ್‌ಲ್ಲಿ ನಡೆದ UN [[ಮಾಹಿತಿ (ವಿಜ್ಞಾನದ) ಸಮಾಜ ಕುರಿತ ವಿಶ್ವ ಶೃಂಗ ಸಭೆ]] ಯಲ್ಲಿ (WSIS), [[ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿಯಾನ]]ದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್‌]] RFID ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ RFID ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಬಳಸುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಭರವಸೆ ಈಡೇರದೇ ಹೋದದ್ದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಭದ್ರತಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವೆನೆಂದರು. ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಕೆಲವರು ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದವರನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನಾ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಭಾಷಣ ನೀಡಬೇಕಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. <ref>{{cite web | title = The WSIS in Tunis | author = Richard M Stallman | url = http: //www. fsf. org/blogs/rms/entry-20060125. html}}</ref><ref>{{cite web | title = Free Software Advocate Attracts U. N. Security After Blocking RFID Tags | author = K. C. Jones | publisher = Infowars | url = http: //www. infowars. com/articles/bb/rfid_stallman_blocks_rfid_tag_at_un_summit. htm | access-date = 2010-03-22 | archive-date = 2009-09-07 | archive-url = https: //web. archive. org/web/20090907191709/http: //www. infowars. com/articles/bb/rfid_stallman_blocks_rfid_tag_at_un_summit. htm | url-status = dead }}</ref> ಸುಮಾರು 2004-2005 ರಲ್ಲಿ [[ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಶನ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಯೋಗ (ಸ್ಟೇಟ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಕಮಿಷನ್‌)]] ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಂದು ವಿಚಾರಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು RFID ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಕದಿಯುವ ಆತಂಕಗಳ ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ವರದಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. <ref>FTC "ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಾರ್ಥಗಳು" (March 2005) http: //www. ftc. gov/os/2005/03/050308rfidrpt. pdf 2008-01-29ರಂದು ಹಿಂಪಡೆದದ್ದು. </ref> 2006ರಲ್ಲಿ [[ಬರ್ಲಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಾವೊಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]] ಆಯೋಜಿಸಿದ [[ಕಾವೊಸ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ RFID ಸಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯ ಪತ್ರಿಕಾವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮೈಫೇರ್‌ ಗುಪ್ತಭಾಷೆ (ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ) ಮತ್ತು 2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದವು. 2006 FIFA ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ RFID ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮೊನೊಕ್ರೊಮ್‌]] ಎಂಬ ಸಮೂಹವು 'ಹ್ಯಾಕ್‌ RFID' ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಹಾಡಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ-ಜಾಗೃತಿ ನೀಡಿತು. <ref>{{cite web | url = http: //www. monochrom. at/rfid/ | title = R F I D | author = monochrom}}</ref> ಮುಂದೊಂದು ದಿನ, ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಳಿತ ಗುರುತಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು RFID ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು [[ಝೀಟ್‌ಗೀಸ್ಟ್‌ ದಿ ಮೂವೀ]] ತನ್ನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದಂತೆ RFIDಯನ್ನು ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ RFID ಅಳವಡಿಕೆ == = USನಲ್ಲಿ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ವು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ RFID ಚಿಪ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ. <ref>{{cite web | author=Greene, Thomas C. | year=2004| title=Feds approve human RFID implants | url=http: //www. theregister. co. uk/2004/10/14/human_rfid_implants/ | accessdate=2007-03-01}}</ref> [[ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ]]ದ ಬಾಜಾ ಬೀಚ್‌ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್‌ನಂತಹ ವಹಿವಾಟಿನ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಸೇವಾಶುಲ್ಕ ಸಂದಾಯಕ್ಕೆ RFID-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. <ref>{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=Barcelona clubbers get chipped | date=2004-09-29 | publisher=BBC News | url=https://news./ | work=news. bbc. co. uk | pages= | accessdate=2008-10-12 | language= | archive-date=2013-07-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130711221836/http://news/ | url-status=dead }}</ref> ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾಸಗಿ ರಹಸ್ಯಗಳ ಬಹಿರಂಗದ ಕುರಿತು ತಳಮಳಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಪೂರ್ವ ಗುರುತಿನ ಸಂಕೇತದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ತಳಮಳಗಳಿವೆ. <ref>ಮೊನಹನ್‌, ಟೊರಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೈಲರ್‌ ವಾಲ್‌. 2007. ಸೊಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಸರ್ವೇಲೆಂಸ್‌: ಕಾರ್ಪೊರಿಯಲ್‌ ಕಂಟ್ರೊಲ್‌ ತ್ರೂ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್‌. ಸರ್ವೇಲೆಂಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೊಸೈಟಿ 4 (3): 154-173. [http: //www. surveillance-and-society. org/articles4(3)/somatic. pdf ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20160615201126/http: //www. surveillance-and-society. org/articles4(3)/somatic. pdf |date=2016-06-15 }}</ref> ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ RFID ಚಿಪ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬರುವ RFID ಸಂಕೇತದ ತದ್ರೂಪ ಅಥವಾ ನಕಲನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಈ ಚಿಪ್‌ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಷ್ಟು(ಹ್ಯಾಕ್ ಪ್ರೂಫ್ )ಗೆ ಸುಭದ್ರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನೆವಿಟ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಹ್ಯೂಸ್‌ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆಂದು 22 ಜುಲೈ 2006ರಂದು ರಾಯ್ಟರ್ಸ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite web |url=http: //blogs. reuters. com/2006/07/22/high-tech-cloning/ |title=ರಾಯ್ಟರ್ಸ್‌ |access-date=2010-03-22 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20080516084201/http: //blogs. reuters. com/2006/07/22/high-tech-cloning/ |url-status=dead }}</ref> ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಸಹ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. RFID ಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. 'ಯೂಸಿಂಗ್‌ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀಕ್ವೆಂಸಿ ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಷನ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಟೋಟಲ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌' [http: //74. 125. 155. 132/scholar? q=cache: aO1IdzD4K0cJ: scholar. google. com/+%22david+b. +smith%22+rfid&amp; hl=en ] ಎಂಬ ಲೇಖನದ ಕರ್ತೃ ಡೇವಿಡ್‌ ಬಿ. ಸ್ಮಿತ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯದ ಗಂಡಾಂತರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮಿತ್‌ ನೀಡುತ್ತಾರೆ - 'ಅಳವಡಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕದಿಂದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪ್ರತಿಕೂಲಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಮಾಹಿತಿ ಭದ್ರತೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಿ, ಅಳವಡಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇಷಕದ ವೈಫಲ್ಯ, ಅಳವಡಿಕೆಯ ವೈಫಲ್ಯ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನ ವೈಫಲ್ಯ, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಡಚಣೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಪಾಯಗಳು, ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣದ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸೂಜಿಯ ನಾಟುವಿಕೆ. (38)' ಈ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯಗಳು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. === ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ == = ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉದವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, RFID ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚ್ಯುತಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. GPS-ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ RFID ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವೆರಿಚಿಪ್‌ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //www. drugresearcher. com/Tools-and-techniques/FDA-clears-RFID-chip-for-humans |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2008-09-20 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20080920104442/http: //www. drugresearcher. com/Tools-and-techniques/FDA-clears-RFID-chip-for-humans |url-status=dead }}</ref> ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿತು; ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅದರ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಪರಾರಿಯಾಗಿರುವ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, RFID ಚಿಪ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರಿವು ಅಥವಾ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದುವೇ ಈಗ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ $250 ಮೌಲ್ಯದ ಉಪಕರಣ ಬಳಸಿ RFID ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ನಗರದ ಕ್ರಿಸ್‌ ಪ್ಯಾಜೆಟ್‌ ಎಂಬುವವರು 2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಬಳಸಿ ನಕಲೀ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವುದು ತೀರಾ ಸುಲಭ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref>[http: //www. v3. co. uk/vnunet/news/2235666/hackers-clones-passports-drive ]</ref> ZDNet ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನವಲನ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿ, ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ದಾಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಟೀಕಾಕಾರರು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನವಲನ-ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನೂ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |url=http: //news. zdnet. com/2100-9584_22-138001. html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-22 |archive-date=2010-03-24 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20100324122642/http: //news. zdnet. com/2100-9584_22-138001. html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ ಆಲ್ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌ರ 'ಸ್ಪೈಚಿಪ್ಸ್‌: ಹೌ ಮೇಜರ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ ಟು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಯುವರ್‌ ಎವರಿ ಮೂವ್‌ ವಿತ್‌ RFID' ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ರಹಸ್ಯರಹಿತ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖರೀದಿಯನ್ನೂ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ, ಒಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವತ್ತನ್ನೂ ಈ ಮೂಲಕ ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಖರೀದಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಬಹಳ ದೂರದ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಜಾಡು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಿಗಾ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. '. <ref>[https: //books. google. com/books? hl=en&amp; lr=&amp; id=YDxDuMYVJdcC&amp; oi=fnd&amp; pg=PR9&amp; dq=RFID+Government&amp; ots=bnMUlTNKNy&amp; sig=EN-XmWBRttnJ5FbZxKOVS4PCieQ#v=onepage&amp; q=&amp; f=false ]</ref> ಇನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು RFID ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{top}} * [[AS5678]] * [[ಬಯೊಮಿಟ್ರಿಕ್ಸ್‌]] * [[ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌]] * [[ಬಿನ್‌ ಹಗ್‌]] * [[DASH7]] * [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಕೇತ (ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ ಕೋಡ್‌)]] * [[ಇ-ಝಡ್‌ಪಾಸ್‌]] * [[ಗುರುತು - ಮಿತ್ರನೋ ಶತ್ರುವೋ]] * [[ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಲೋಕಲ್‌ ಪೊಸಿಷನಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌)]] * [[ಹೈ ಕೆಪೆಸಿಟಿ ಕಲರ್‌ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌]] * [[ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ]] * [[ಮೈಕ್ರೊಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆ (ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ)]] * [[ಮೈಕ್ರೊಚಿಪ್‌ ಅಳವಡಿಕೆ (ಮಾನವ)]] * [[ಮೊಬೈಲ್‌ RFID]] {{middle}} * [[ಸಮೀಪ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂವಹನ]] * [[ಆಮ್ನಿ-ID]] * [[ಫಾರ್ಮೆಸಿ ಇನ್ಫರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್‌]] * [[ಪಾಲಿಮರ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್‌]] * [[ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಿಟಿ ಕಾರ್ಡ್‌]] * [[ರಿಯಲ್‌-ಟೈಮ್‌ ಲೊಕೇಟಿಂಗ್‌]] * [[ರಿಸೊನಂಟ್‌ ಇನರ್ಜಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌]] * [[RFID ರೇಸ್‌ ಟೈಮಿಂಗ್‌]] * [[RFID ಝಾಪರ್‌]] * [[RuBee]] ಟ್ಯಾಗ್ಸ್‌ * [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್]] * [[ಸುಪ್ರಾನೆಟ್‌]] * [[ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]] * [[U-ಕೀ]] {{bottom}} == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|RFID}} * [http: //www. RFIDRadio. com/ RFID ರೇಡಿಯೊ - ಶೈಕ್ಷಣಿಕ RFID ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು] * {{HSW|rfid|How RFID Works}} * {{dmoz|Society/Issues/Science_and_Technology/RFID/|RFID}} * [http: //www. niso. org/publications/rp/RP-6-2008. pdf NISO ಶಿಫಾರಸುಗಳು] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090327005457/http: //www. niso. org/publications/rp/RP-6-2008. pdf |date=2009-03-27 }} ''US ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ RFID'' * [http: //www. rfidinregion. com/how-rfid-works RFID ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090925154025/http: //www. rfidinregion. com/how-rfid-works |date=2009-09-25 }} [http: //www. rfidinregion. com/ RFID IN REGION] {{Webarchive|url=https: //web. archive. org/web/20090826062444/http: //www. rfidinregion. com/ |date=2009-08-26 }} ''ನಲ್ಲಿ'' {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಸರ್ವತ್ರ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌]] [[ವರ್ಗ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಗ್ರಹಣ]] [[ವರ್ಗ: ರೇಡಿಯೊ-ಪ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಗುರುತು]] [[ವರ್ಗ: ಗೌಪ್ಯತೆ]] [[ವರ್ಗ: ನಿಸ್ತಂತು]] 4q02aoxnoc1gd5734yrg0aw1i4nwhpk 0 27039 1428154 1381636 2026-09-14T02:28:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428154 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_suffix = | image = Ashaji.jpg | image_size = | alt = | caption = ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಆಶಲತಾ ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ | birth_date = {{Birth date|1933|09|08|df=y}} | birth_place = ಗೋರ್, ಸಾಂಗ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಭಾರತ | death_date = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08|df=y}} | death_place = [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] | occupation = {{flatlist| * [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ]] * ಉದ್ಯಮಿ * ನಟಿ * ದೂರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದೆ }} | years_active = ೧೯೪೩–೨೦೨೬ | mother = | father = ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ | spouse = ಗಣಪತ್ ರಾವ್ ಭೋಸ್ಲೆ<br>(ವಿವಾಹ-೧೯೪೯; ಮೃತ ೧೯೬೬)<br>ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್<br>(ವಿವಾಹ-೧೯೮೦; ಮೃತ-೧೯೯೦)<br> | children = ೩ | family = | relatives = | works = | awards = | honours = [[ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪುರಸ್ಕಾರ]] (೨೦೦೦)<br/> [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೮)<br/> [[ಬಂಗ ಭೂಷಣ]] (೨೦೧೮)<ref>{{cite web|url=https://www.jagonews24.com/international/news/428839|title='বঙ্গবিভূষণ' পুরস্কার পেলেন আশা ভোঁসলে, সমরেশ, প্রসেনজিৎ|date=22 May 2018|access-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202143434/https://www.jagonews24.com/international/news/428839|archive-date=2 February 2024|website=jagonews24.com|language=bn|trans-title=Banga Bibhushan for Asha Bhosle, Samaresh, Prasenjit and others}}</ref><br/> ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಭೂಷಣ (೨೦೧೧) | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| * [[ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕಿ]] * [[ಖವ್ವಾಲಿ]]<ref name="auto"/> * [[ಘಝಲ್]]s<ref>{{Cite web|url=https://gaana.com/album/the-golden-collection-memorable-ghazals-and-geets-asha-bhosle|title=Asha Bhosle Songs: The Golden Collection – Memorable Ghazals And Geets – Asha Bhosle MP3 Urdu Songs by Asha Bhosle|access-date=9 February 2022|website=Gaana}}</ref> * [[ಜಾನಪದ]] * [[ಭಜನೆ]]s<ref>{{Cite web|url=https://www.saregama.com/artist/asha-bhosle_816/bhajan_33722/songs|title=Asha Bhosle Bhajan songs – Download Bhajan MP3 Song of Asha Bhosle|website=Saregama.com|access-date=9 February 2022}}</ref> * [[ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ]]<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/happy-birthday-asha-bhosle-some-lesser-known-facts-about-the-queen-of-indie-pop/articleshow/77986495.cms|title=Happy Birthday Asha Bhosle: Some lesser-known facts about the Queen of Indie Pop – Mumbai Mirror|website=Mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=9 February 2022|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130080605/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/happy-birthday-asha-bhosle-some-lesser-known-facts-about-the-queen-of-indie-pop/amp_articleshow/77986495.cms|url-status=dead}}</ref> * [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/special/85-unforgettable-asha-bhosle-songs/20180907.htm|title = 85 UNFORGETTABLE Asha Bhosle songs|website=Rediff.com}}</ref> * [[ಗುರ್ಬನಿ]]<ref>"Gurbani Shabad By Asha Bhonsale Music Playlist: Best Gurbani Shabad By Asha Bhonsale MP3 Songs on Gaana.com" https://gaana.com/playlist/amp/dr-joginder-singh-chhabra-gurbani-shabad-by-asha-bhonsale.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240703212720/https://gaana.com/playlist/amp/dr-joginder-singh-chhabra-gurbani-shabad-by-asha-bhonsale.html |date=2024-07-03 }}</ref> * [[ನಝ್ರುಲ್ ಗೀತಿ]]<ref>"Nazrul Geeti Songs Download: Nazrul Geeti MP3 Bengali Songs Online Free on Gaana.com" https://gaana.com/album/amp/nazrul-geeti-vol2.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241007094009/https://gaana.com/album/amp/nazrul-geeti-vol2.html |date=2024-10-07 }}</ref> * [[ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ]]<ref>{{Cite web|url=https://gaana.com/playlist/anupam-28-asha-bhosle-rabindra-sangeet|title=Playlist ASHA BHOSLE RABINDRA SANGEET on Gaana.com|website=Gaana|access-date=9 February 2022}}</ref> }} }} }} '''ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೆ''' <ref>ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಆಶಾ, ಆಶಾ ಬೋಸ್ಲೆ, ಆಶಾ ಭೋನ್ಸಲೆ, ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೆ, ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೇ (ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರ [http://www.imdb.com/name/nm0080427/ ಐಎಂಡಿಬಿ ಎಂಟ್ರಿ] ನೋಡಿ). ಆವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಶಾಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ — [[ಹಿಂದಿ]]ಯಲ್ಲಿ ''ಜಿ'' ಸೇರಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೌರವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.</ref> (೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೩ - ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಿಂದಿ [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ]] ಒಬ್ಬರು, ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="britannica">{{cite book|author=Gulzar; Nihalani, Govind; Chatterji, Saibal|title=Encyclopaedia of Hindi Cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofh0000unse_p6q3|year=2003|publisher=Popular Prakashan|isbn=8179910660|pages=532–533}}</ref><ref name="monopolity">{{cite web|title=Only the best preferred|url=http://www.hindu.com/2001/05/18/stories/09180701.htm|date=18 May 2001|author=Gangadhar, v.|publisher=''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]''|accessdate=2009-07-22|archive-date=2003-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20030823024402/http://www.hindu.com/2001/05/18/stories/09180701.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=The Garland Encyclopedia of World Music|year=2000|author=Arnold, Alison|publisher=Taylor & Francis|isbn=0824049462|pages=420–421}}</ref> ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆರು ದಶಕಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref> {{cite web | url=http://www.imdb.com/name/nm0080427/ | title=IMDB entry | publisher=IMDB | accessdate=2009-03-28 }}</ref><ref>{{cite web|title=An evergreen voice|date=September 26, 2003|publisher=''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]''|accessdate=2010-08-12|url=http://www.hindu.com/fr/2003/09/26/stories/2003092602000700.htm|archive-date=2003-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20031002012621/http://www.hindu.com/fr/2003/09/26/stories/2003092602000700.htm|url-status=dead}}</ref> ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್|ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್‌‌]]ರ ಸಹೋದರಿ. ಅವರ ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅವರ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು,<ref name="britannica" /><ref>{{cite web|title=Chords & Notes|url=http://www.hindu.com/mp/2008/06/07/stories/2008060752910500.htm|author=V.L|publisher=''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]''|date=June 7, 2008|accessdate=2010-08-11|archive-date=2012-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107231200/http://www.hindu.com/mp/2008/06/07/stories/2008060752910500.htm|url-status=dead}}</ref><ref>ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ: ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಕೆರೆಬಿಯನ್, ಇಂಡಿಯಾ, ಏಷಿಯಾ ಅಂಡ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್; ಸಿಮನ್ ಬ್ರಾಟನ್, ಮಾರ್ಕ್ ಎಲಿಂಗ್ಟನ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಟ್ರಿಲೋ ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದು; ರಫ್ ಗೈಡ್ಸ್, ೨೦೦೦</ref> ಭೋಂಸ್ಲೆರ ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಪಾಪ್, ಘಝಲ್‌ಗಳು, [[ಭಜನೆ|ಭಜನ]]ಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕವ್ವಾಲಿಗಳು, ರಬೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತಗಳು ಮತ್ತು ನಝ್ರುಲ್ ಗೀತೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅಸ್ಸಾಮೀ, [[ಹಿಂದಿ]], [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಬಂಗಾಳಿ|ಬೆಂಗಾಲಿ]], ಗುಜರಾತಿ, [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ತಮಿಳು]], [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್]], ಛೆಕ್, ನೇಪಾಳಿ, ಮಲೈ ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಸೇರಿ ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೮ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="who'swho">ದಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವ್ಹೂಸ್ ವ್ಹು. ೨೦೦೪. ಯೂರೋಪಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್. ರೌಟ್‌ಲೆಜ್.</ref> ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ತಾವು ಸುಮಾರು ೧೨,೦೦೦ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು,<ref>({{cite web | author=Jyothi Venkatesh | url=http://www.vashi2panvel.com/Navi-Mumbai-News/item/196/catid/26 | title=Asha Bhosle: Sa Re Ga Ma… | publisher=Vashi2Panvel.com | accessdate=2006-05-03 | quote=I would like to state humbly that I am the only singer who has sung the maximum number of songs — 12,000. If you sing one song a day, you can humanly sing 365 songs a year and 3650 songs in ten years. In around 60 years of my career I could sing 12,000 songs because there were times I had sung even four songs a day. | archive-date=2012-08-01 | archive-url=https://www.webcitation.org/69avilP1h?url=http://www.vashi2panvel.com/Navi-Mumbai-News/index.php?arr=item%2F196%2Fcatid%2F26 | url-status=dead }}</ref> ಅನೇಕ ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಸಹ ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದವು.<ref name="who'swho" /><ref>{{cite web |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/23sld7.htm |title=How fair were they to Mohammed Rafi?: Page 7 |author=Raju Bharatan |publisher=[[Rediff.com]] |date=2006-08-23 |accessdate=2007-04-28 |quote = Asha Bhosle it is, in fact, who occupies pride of place --- she is all set to complete 13,000 songs. And that must rate as the highest in Indian cinema -- Guinness or no Guinness. }}</ref> ಪ್ರಪಂಚದ ಉನ್ನತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ "ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಕಲಾವಿದೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.worldrecordsacademy.org/entertainment/most_recorded_artist-world_record_set_by_Asha_Bhonsle_90336.htm | title = Most Recorded Artist-world record set by Asha Bhonsle | accessdate = 4 January 2010 | date = 3 September 2009 | archive-date = 15 ಮೇ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120515235133/http://www.worldrecordsacademy.org/entertainment/most_recorded_artist-world_record_set_by_Asha_Bhonsle_90336.htm | url-status = dead }}</ref> ==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ== ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (ಈಗಿನ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದಲ್ಲಿದೆ), ಸಾಂಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಗೋರ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾಸ್ಟರ್ ದೀನಾನಾಥ್ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯವರು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಪುಣೆ|ಪೂನಾ]] ದಿಂದ [[ಕೊಲ್ಲಾಪುರ|ಕೊಲ್ಹಾಪೂರ್‌]]ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ [[ಮುಂಬಯಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿತು. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಮಝಾ ಬಲ್'' (೧೯೪೩) ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ''ಚಲಾ ಚಲಾ ನವ್ ಬಲಾ'' ವನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಯನ್ನು ದತ್ತ ದವ್ಜೇಕರ್‌ರವರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹಂಸ್ರಾಜ್ ಬೆಲ್ಹ್‌ರ ''ಚುನಾರಿಯಾ'' (೧೯೪೮) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ''ಸಾವನ್ ಆಯಾ'' ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref name="rediff_70">{{cite web |url=http://ia.rediff.com/movies/2003/sep/05ms1.htm |title=Asha, 70 years, 70 landmarks |date=2003-09-08 |accessdate=2006-11-11 }}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಸೋಲೋ ಹಾಡನ್ನು ''ರಾತ್ ಕಿ ರಾಣಿ'' (೧೯೪೯) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ೧೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ೩೧-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಗಣಪತ್‌ರಾವ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಜೊತೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದರು. ಗಣಪತ್‌ರಾವ್, ಸಹೋದರಿ ಲತಾರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗಿತ್ತು. ಮದುವೆಯಾದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಭೋಂಸ್ಲೆರವರು (ಸುಮಾರು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ) ಸಂಶಯ ಸ್ವಭಾವದ ಗಣಪತ್‌ರಾವ್‌ರವರಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು<ref>{{cite web|url=http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=950|title=Only Asha: Asha Bhosle|access-date=2011-01-10|archive-date=2010-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215113312/http://harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=950|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ಮೂರನೆಯ ಮಗು, ಆನಂದ್‌‌ನನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತವರುಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಹಣ ಸಂಪಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ದತ್, ಶಂಷಾದ್ ಬೇಗಮ್ ಮತ್ತು [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] (ಅವರ ಸಹೋದರಿ)ರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು "ನಾಯಕಿನಟಿ" ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಆಗ ಅವರು ತಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಬಿಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು: ಅವರು ಬ್ಯಾಡ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಪ್ಸ್‌‍ಗಳಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು (ಲತಾರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳದ ಬಿ ಅಥವಾ ಸಿ-ದರ್ಜೆಯ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಯನ್ನು ಎ ಆರ್ ಖುರೇಶಿ, ಸಜ್ಜದ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಮಹಮದ್‌ರವರಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು.<ref name="rediff_70" /> ಸಜದ್ ಹುಸ್ಸೇನ್ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ, ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್-ಅಭಿನಯಿಸಿದ ''ಸಂಗದಿಲ್'' (೧೯೫೨) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವದರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮನ್ನಣೆಯು ದೊರೆಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಿಮಲ್ ರಾಯ್ ಭೋಂಸ್ಲೆರವರಿಗೆ ''ಪರಿಣೀತ'' (೧೯೫೩) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಬೂಟ್ ಪಾಲಿಷ್'' (೧೯೫೪) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಹಮದ್ ರಫಿರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ''ನನ್ನೆ ಮುನ್ನೆ ಬಚ್ಚೆ'' ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಾಧರಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. [[ಓಂಕಾರ ಪ್ರಸಾದ್‌ ನಯ್ಯರ್‌|ಒ. ಪಿ. ನಾಯರ್]] ಸಿ.ಐ.ಡಿ. (೧೯೫೬) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು ಬಿ. ಆರ್. ಚೋಪ್ರರವರ, ತಾವೇ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಯಾ ದೌರ್ (೧೯೫೭) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಫಿ ರವರ ಜೊತೆಗಿನ, [[ಸಾಹಿರ್ ಲುಧಿಯಾನ್ವಿ|ಸಹಿರ್ ಲುಧಿಯಾನ್ವಿ]]ರವರಿಂದ ಬರೆಯಲಾದ, ''ಮಾಂಗ್ ಕೆ ಸಾತ್ ತುಮ್ಹಾರ'', ''ಸಾತಿ ಹಾತ್ ಬಡಾನಾ'' ಮತ್ತು ''ಉಡೆನ್ ಜಬ್ ಜಬ್ ಝುಲ್ಫೇನ್ ತೆರಿ'' ಗಳಂತಹ ಜೋಡಿ ಹಾಡುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವು. ಅವರು ಖ್ಯಾತ ನಟರಿಗೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಯಾ ದೌರ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಿ ಆರ್ ಚೋಪ್ರ, ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''ವಕ್ತ್'' ಮತ್ತು ''ಗುಮ್ರಾಹ್'', ಹಮ್ರಾಝ್, ''ಆದ್ಮಿ ಔರ್ ಇನ್ಸಾನ್'', ''ಡೂಂಡ್'' ಮುಂತಾದವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭೋಂಸ್ಲೆ ಜೊತೆಗಿನ ನಯ್ಯರ್‌ರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಸಹ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸಚಿನ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ರವಿ ಯಂತಹ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸಹ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಭೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಯ್ಯರ್ ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ದೂರವಾದರು. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಚಿತ್ರ, ''ತೀಸ್ರಿ ಮಂಝಿಲ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ಆಶಾರ ಸಾಧನೆಯು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಆಶಾ ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ''ಆಜಾ ಆಜಾ'' ಹಾಡಿನ ರಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನೃತ್ಯದ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಡಲು ತಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು. ೧೦ ದಿನಗಳ ಸತತ ಅಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ, ಅವರು ಹಾಡನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಾಡಿದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಅವರು ೧೦೦-ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೋಟನ್ನು ನೀಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ''ಆಜಾ ಆಜಾ'' ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಇತರ ಹಾಡುಗಳು, ''ಓ ಹಸೀನಾ ಝುಲ್ಫೋನ್‌ವಾಲಿ'' ಮತ್ತು ''ಓ ಮೇರ ಸೋನಾ ರೆ'' (ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ, ರಫಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಜೋಡಿ ಹಾಡುಗಳು), ಆ ದಿನದ ಅಬ್ಬರದ ಹಾಡಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ಶಮ್ಮಿ ಕಪೂರ್, ಒಂದು ಸಲ ಹೇಳಿದ್ದರು - "ಒಂದು ವೇಳೆ ನನಗಾಗಿ ಹಾಡಲು ಮಹಮದ್ ರಫಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ". ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗಿನ ಆಶಾರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂದೆ ಮದುವೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೯೬೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಇವರು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರ್ತಕಿ, ಹೆಲೆನ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಲೆನ್ ಹಾಜರಾದರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹಾಡನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=Asha Unplugged over the years|url=http://movies.indiatimes.com/articleshow/msid-3457219,prtpage-1.cms|date=September 8, 2008|author=Malani, Gaurav|publisher=[[Indiatimes]]|accessdate=2009-07-22|archive-date=2008-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080912143433/http://movies.indiatimes.com/articleshow/msid-3457219,prtpage-1.cms|url-status=dead}}</ref> ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ-ಹೆಲೆನ್‌ರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳು ''ಪಿಯಾ ತೂ ಅಬ್ ತೊ ಆಜಾ'' (''ಕಾರವಾನ್'' ), '' ಓ ಹಸೀನಾ ಝುಲ್ಫೋನ್ ವಾಲಿ'' (''ತೀಸ್ರಿ ಮಂಝಿಲ್'' ), ಮತ್ತು ''ಏ ಮೇರಾ ದಿಲ್'' (''ಡಾನ್'' ). ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ "ಕ್ಯಾಬರೆ ಗಾಯಕಿ" ಮತ್ತು "ಪಾಪ್ ಕ್ರೂನರ್" ಎಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ರೇಖಾ-ನಟಿಸಿದ ''ಉಮ್ರಾವೊ ಜಾನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ''ದಿಲ್ ಚೀಝ್ ಕ್ಯಾ ಹೈ'', ''ಇನ್ ಆಂಕೋ ಕಿ ಮಸ್ತಿ ಕೆ'', ''ಎ ಕ್ಯಾ ಜಗಾ ಹೈ ದೋಸ್ತೊ'' ಮತ್ತು ''ಜುಸ್ತ್‌ಜು ಜಿಸ್ಕಿ ಥಿ'' ಗಳಂತಹ ಘಝಲ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತನ್ನ ಬಹುಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಖಯ್ಯಾಮ್, ಆಶಾರ ಹಾಡುವ ಫಿಚ್‌ನ್ನು ಅರ್ಧ ನೋಟ್ (ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆ)ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾ ತಾನು ಅಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಾಡಬೆಲ್ಲೆನಾ ಎಂದು ತಾನೇ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಳಾದಳು. ಘಝಲ್‌‌‌ಗಳು ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ''ಇಜಾಝತ್'' (೧೯೮೭) ಚಿತ್ರದ ''ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸಮಾನ್'' ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ, ೬೨-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ''ರಂಗೀಲಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ನಟಿ [[ಊರ್ಮಿಳಾ ಮಾತೋಂಡ್ಕರ್]] ಅವರಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವಳಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ''ತನ್ಹಾ ತನ್ಹಾ'' ಮತ್ತು ''ರಂಗೀಲಾ ರೇ'' ಗಳಂತಹ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ವಿಶೇಷಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ, ಸಂಗೀತ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಎ. ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್‌ರವರಿಂದ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಡವಾಗಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ೭೨-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರ ''ಚಂದ್ರಮುಖಿ'' ಗಾಗಿ ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌|ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್]]-ಅಭಿನಯಿಸಿದ ''[[Lucky: No Time for Love|ಲಕ್ಕಿ]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡಿದ ಪಾಪ್ ಗಾಯನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಂಡ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಭೋಂಸ್ಲೆರವರಿಂದ ಹಾಡಾಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ''ಓಹ್! '' ''ಬಟರ್‌ಪ್ಲೈ'', ''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಾಧಮ್'' ಮತ್ತು ''ವೆನ್ನಿಲಾ ವೆನ್ನಿಲಾ''. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ೧೯೬೬-೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆಲ್ಬಂಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೋಂಸ್ಲೆರವರಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಕಲನ ಆಲ್ಬಂ ''ದಿ ವೆರೀ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ, ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ಬಾಲಿವುಡ್‌'' ನ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗಿನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ== ;ಒ.ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ರವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಓಂಕಾರ ಪ್ರಸಾದ್‌ ನಯ್ಯರ್‌|ಒ. ಪಿ. ನಯ್ಯರ್]]ರ ಒಡನಾಟವು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದು ಆಶಾ ರವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಜನರು ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಊಹಾಪೋಹಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು. ನಯ್ಯರ್ ಆಶಾರನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿನ, ''ಚಮ್ ಚಮಾ ಚಮ್'' ಹಾಡಿನ ಸಂಗೀತ ಮುದ್ರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.<ref name="ref_O_P_Nayyar">{{cite web | url=http://music.indya.com/features/index.html | title=Asha Bhosle was the best person I ever met, An interview with O.P. Nayyar | publisher=Indya.com | accessdate=2005-11-11 | archive-date=2005-03-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050305192530/http://music.indya.com/features/index.html | url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ''ಮಾಂಗು'' (೧೯೫೪) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಸಿಐಡಿ'' (೧೯೫೬) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸಾ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ''ನಯಾ ದೌರ್'' (೧೯೫೭) ಚಿತ್ರದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ೧೯೫೯ರ ನಂತರ, ಅವರು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನಯ್ಯರ್‌ಜೊತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒ.ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರ ಜೋಡಿಯು ತಂಗಾಳಿಯಂತಹ ಹಾಗೂ ಮಧುರವಾದ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಎಂದರೆ ''ಆಯಿಯೇ ಮೆಹರಬಾನ್'' ಇದರಲ್ಲಿ [[ಮಧುಬಾಲಾ]] ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ (''ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್'', ೧೯೫೮) ಹಾಗೂ ಮಮ್ತಾಝ್ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ''ಯೇ ಹೈ ರೇಷ್ಮಿ ಝುಲ್ಫೋಂ ಕಾ ಅಂಧೇರಾ'' (''ಮೇರೆ ಸನಂ'',೧೯೬೫). ''ನಯಾ ದೌರ್'' (೧೯೫೭), ''ತುಮ್ಸಾ ನಹೀ ದೇಖಾ'' (೧೯೫೭), ''ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್'' (೧೯೫೮), ''ಏಕ್ ಮುಸಾಫಿರ್ ಏಕ್ ಹಸೀನಾ'' (೧೯೬೨), ''ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ'' (೧೯೬೪), ಮುಂತಾದವುಗಳಂತಹ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ''ಆವೋ ಹುಝೂರ್ ತುಮ್ಕೊ'' (''ಕಿಸ್ಮತ್'' ), ''ಜಾಯಿಯೇ ಆಪ್ ಕಹಾ'' (''ಮೇರೇ ಸನಮ್'' ) ಮುಂತಾದವು. ಒ.ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಜೋಡಿಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿಯವರಿಂದ ಹಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ ''ಉಡೇ ಜಬ್ ಜಬ್ ಝುಲ್ಫೇ ತೇರಿ'' (''ನಯಾ ದೌರ್'' ). ''ಮೈ ಪ್ಯಾರ್ ಕಾ ರಹೀ ಹ್ಞೂ'' (''ಎಕ್ ಮುಸಾಫಿರ್ ಎಕ್ ಹಸೀನಾ'' ), ''ದೀವಾನಾ ಹುವಾ ಬಾದಲ್'', ''ಇಶಾರೋ ಹಿ ಇಶಾರೋ ಮೆ'' (''ಕಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ'' ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಆಶಾ ''ಪ್ರಾಣ್ ಜಾಯೇ ಪರ್ ವಚನ್ ನಾ ಜಾಯೆ'' (೧೯೭೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒ.ಪಿ.ನಯ್ಯರ್‌ರವರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಿನ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹಾಡಿದ್ದ ''ಚೈನ್ ಸೆ'' ಹಾಡು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ. ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೫, ೧೯೭೨ರಂದು ಬೇರೆಯಾದರು. ಅವರು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾದರು ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಒ ಪಿ ನಯ್ಯರ್ ಒಂದು ಸಲ ಹೇಳಿದ್ದು, "ನನಗೆ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ನಾನು ಒಂದು ದಿನ ಅವಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟನೆ ಸಹ ನಡೆಯಿತು, ಅದು ನನ್ನನ್ನು ನೋಯಿಸಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವಳಿಂದ ದೂರವಾದೆ."<ref name="ref_O_P_Nayyar" /> ಅದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಸಹ ಹೇಳಿದ್ದರು "...ಈಗ ನನಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು, ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅದು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಬಲ್ಲೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯವರಿಗೂ ಬೇಟಿಯಾದವರಲ್ಲಿ ಅವಳೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿ." ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಒ.ಪಿ.ನಯ್ಯರ್‌ರ ಅಗಲಿಕೆಯು ಕಹಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವರು ನಯ್ಯರ್‌ರ ಬಾಕಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿದಿರಬಹುದು. [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]ದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಒ.ಪಿ.ನಯ್ಯರ್‌ರನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಅವರು ಒಂದು ಸಲ ಹೇಳಿದ್ದು - "ಯಾವುದೇ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರು ನನಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿ ಅವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ನನಗೆ ಅವರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಯಾವ ''ಒಬ್ಬ'' ಸಂಗೀತಗಾರನೂ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿಲ್ಲ."<ref name="Times_Life_Jul_2005">{{cite news | author = Jitesh Pillaai | title = Notes to Myself (An interview with Asha Bhosle) | url = http://epaperdaily.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=VE9JTS8yMDA1LzA3LzMxI0FyMDQzMDA=&Mode=HTML&Locale=english-skin-custom | work = Times Life, [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]], [[ಮುಂಬೈ]] | publisher = The Times Group | page = 43 | date = 2005-07-31 | accessdate = 2007-09-08 | archive-date = 2008-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080216231736/http://epaperdaily.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=VE9JTS8yMDA1LzA3LzMxI0FyMDQzMDA%3D&Mode=HTML&Locale=english-skin-custom | url-status = dead }}</ref> ಅವರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ''ನಯಾ ದೌರ್'' ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಬಿ. ಆರ್. ಚೋಪ್ರಾಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ;ಖಯ್ಯಮ್ ಭೋಂಸ್ಲೆರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಖಯ್ಯಮ್‌ರವರು. ಅವರು ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ''ಬಿವಿ'' (೧೯೪೮) ಯಿಂದಲೇ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಯ್ಯಮ್ ಅವಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''ದರ್ದ್'' ಮತ್ತು ''ಫಿರ್ ಸುಬಹ ಹೋಗಿ'' ಸೇರಿವೆ. ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ''ಉಮ್ರಾವೊ ಜಾನ್'' ಹಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ನೆನೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ;ರವಿ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕ ರವಿ ಆಶಾರನ್ನು ತನ್ನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಆಶಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ''ವಚನ್'' (೧೯೫೫)ಗಾಗಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ''ಚಂದಮಾಮ ದೂರ್ ಕೆ'' ಚಿತ್ರದ, ಮಧುರವಾದ ಲುಲಬಾಯ್, ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಯೌವ್ವನ ತಾಯಂದಿರ ಅತೀಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಹಾಡಾಯಿತು. ಅವಳಿಗೆ ''ಘರಾನ'', ''ಗ್ರೀಹಸ್ತಿ'', ''ಕಾಜಲ್'' ಮತ್ತು ''ಫೂಲ್ ಔರ್ ಪತ್ತರ್'' ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ [[ಭಜನೆ]]ಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ರವಿ ನೀಡಿದ್ದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರು ತಾವು ವ್ಯಾಂಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಹ ನಟಿಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬಿ-ದರ್ಜೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರವಿ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಡುಗಳ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಜೋಡಿಹಾಡು - ''ಸಿ ಎ ಟಿ...'' ''ಕ್ಯಾಟ ಮಾನೆ ಬಿಲ್ಲಿ'' (''ದಿಲ್ಲಿ ಕಾ ಥಗ್'' ) ಸೇರಿದೆ. ''ತೊರಾ ಮನ್ ದರ್ಪನ್'' (''ಕಾಜಲ್'' ) [[ಭಜನೆ]]ಯನ್ನು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಆಶಾ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅವೆಂದರೆ ''ವಖ್ತ್'', ''ಚೌದವೀ ಕಾ ಚಾಂದ್'', ''ಗುಮ್ರಾಹ್'', ''ಬಹು ಬೇಟಿ'', ''ಚೈನಾ ಟೌನ್'', ''ಆದ್ಮೀ ಔರ್ ಇನ್ಸಾನ್'', ''ಡೂಂಡ್'', ''ಹಮ್ರಾಝ್'', ಹಾಗೂ ''ಕಾಜಲ್''. ''ಚೌದವೀ ಕಾ ಚಾಂದ್‌'' ಗಾಗಿ ರವಿಯವರು ಗೀತಾ ದತ್ ([[ಗುರುದತ್ ಪಡುಕೋಣೆ|ಗುರು ದತ್‌]]ರ ಪತ್ನಿ ) ಅವರನ್ನು ಹಾಡಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ಹಾಡದಿದ್ದಾಗ, ಗುರುದತ್ ಅವರು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರಿಂದ ಹಾಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.<ref name="rediff_70" /> ;ಸಚಿನ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಕಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ, ಸಚಿನ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಗಾಯಕಿ, [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಅವರ ಜೊತೆ ೧೯೫೭ ರಿಂದ ೧೯೬೨ರ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮನಸ್ತಾಪ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.<ref name="encyclopaedia_of_hindi_cinema">{{cite book | last = Khubchandani | first = Lata | editor = [[Gulzar (lyricist)|Gulzar]], [[Govind Nihalani]], Saibal Chatterjee | title = Encyclopaedia of Hindi Cinema | url = https://archive.org/details/encyclopaediaofh0000unse_p6q3 | year = 2003 | publisher = Popular Prakashan | isbn = 8179910660 | pages = 486–487 }}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರಿಂದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಅವರ ಜೋಡಿಯು ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿತು ಅವೆಂದರೆ ''ಕಾಲಾ ಪಾನಿ'', ''ಕಾಲಾ ಬಝಾರ್'', ''ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉಠಾ'', ''ಲಾಜವಂತಿ'', ''ಸುಜಾತಾ'' ಹಾಗೂ ''ತೀನ್ ದೇವಿಯಾ'' (೧೯೬೫). ಅವರು ೧೯೬೨ರ ನಂತರವೂ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜೋಡಿಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಮಲ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಬಂದಿನಿ(೧೯೬೩) ಚಿತ್ರದ ಹಾಡು ''ಅಬ್ ಕೆ ಬರಸ್'' ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ತನುಜಾ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಜಿವೆಲ್ ಥೀಫ್ (೧೯೬೭) ಚಿತ್ರದ ಹಾಡು ''ರಾತ್ ಅಕೇಲಿ ಹೈ'' ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ;ರಾಹುಲ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್ (ಪಂಚಮ್) ಆಶಾ ಮೊದಲು ರಾಹುಲ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್ (ಎ.ಕೆ.ಎ. "ಪಂಚಮ್") ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದದ್ದು ಆಕೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಗೂ ಆತ ೧೦ನೆಯ ತರಗತಿ ಓದುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂಗೀತದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದಾಗ. ಅವರ ಜೋಡಿಯು ಮೊದಲು ''ತೀಸ್ರಿ ಮಂಝಿಲ್'' (೧೯೬೬)ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವರ ಜೋಡಿಯು ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿತು - ಕ್ಯಾಬರೆಗಳು, ರಾಕ್, ಡಿಸ್ಕೊ, ಘಝಲ್‌ಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು. ೧೯೭೦ರ, ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಪಂಚಮ್ ಅವರ ಯುವ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹಾಡುಗಳು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಲೆ ಮೂಡಿಸಿದವು - ಒರಟಾದ ಕ್ಯಾಬರೆ ''ಪಿಯಾ ತೂ ಅಬ್ ತೊ ಆಜಾ'' (ಹೆಲೆನ್ ಅಭಿನಯದ ''ಕಾರವಾನ್'', ೧೯೭೧), ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ''ದಮ್ ಮಾರೊ ದಮ್'' ('' ಹರೆ ರಾಮಾ ಹರೆ ಕೃಷ್ಣಾ'', ೧೯೭೧), ಶೃಂಗಾರಮಯ ''ದುನಿಯಾ ಮೇ'' (''ಅಪ್ನಾ ದೇಶ್'', ೧೯೭೨), ಪ್ರಣಯ ಪೂರಿತ ''ಚುರಾ ಲಿಯಾ ಹೈ ತುಮ್ನೇ'' (''ಯಾದೋಂ ಕಿ ಬಾರಾತ್'', ೧೯೭೩). ಪಂಚಮ್ ಅವರು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಜೋಡಿಯ ಹಲವಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು - ''ಜಾನೆ ಜಾನ್, ಡೂಂಡ್ತಾ ಫಿರ್ ರಹಾ'' (''ಜವಾನಿ ದಿವಾನಿ'' ), ''ಭಲಿ ಭಲಿ ಸಿ ಎಕ್ ಸೂರತ್'' (''ಬುಡ್ಡಾ ಮಿಲ್ ಗಯಾ'' ) ಮುಂತಾದವುಗಳು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಪಂಚಮ್ ಹಾಗೂ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಕೆಲ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದರು ಅವೆಂದರೆ ''ಇಜಾಝತ್'' (೧೯೮೭)- ''ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸಾಮಾನ್'', ''ಖಾಲಿ ಹಾತ್ ಶಾಮ್ ಆಯಿ ಹೈ'', ''ಕತ್ರಾ ಕತ್ರಾ''. ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ಜೋಡಿ ಗೀತೆ ''ಓ ಮರಿಯಾ'' (''ಸಾಗರ್'' ) ಕೂಡಾ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು. ಆರ್.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ ಗುಲ್ಜಾರ್ ಅವರ ''ಇಜಾಝತ್'' ಚಿತ್ರದ ಹಾಡು ''ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸಾಮಾನ್'' ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆಶಾ ಅವರು ಆರ್.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್ ಅವರನ್ನು "ಬಬ್ಸ್" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಬರ್ಮನ್ ಅವರ ನಿಧನದವರೆಗೆ ಅವರ ಜೋಡಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಅವರು ಆಶಾ ಅವರನ್ನು ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಬಂಗಾಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು, ಅವೆಂದರೆ ''ಮೊಹುಯೇ ಜೊಮೆಛೆ ಆಜ್ ಮೌ ಗೊ'',''ಚೋಕೆ ಚೋಕೆ ಕೊತಾ ಬೋಲೊ'' ''ಚೊಕೆ ನಾಮೆ ಬ್ರಿಶ್ತಿ'' (''ಜಾನೆ ಕ್ಯಾ ಬಾತ್ ಹೈ'' ನ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷಾಂತರ), ''ಬಾಂಶಿ ಸುನೆ ಕಿ ಗೋರೆ ಥಕಾ ಜಾಯೆ'',''ಸೊಂಧ್ಯಾ ಬೆಲೇ ತುಮಿ ಆಮಿ'',''ಆಜ್ ಗುನ್‌ಗುನ್ ಗುನ್ ಗುಂಜೆ ಅಮರ್'' (''ಪ್ಯಾರ್ ದೀವಾನಾ ಹೋತಾ ಹೈ'' ನ ಬೆಂಗಾಳಿ ಭಾಷಾಂತರ), ಮುಂತಾದವುಗಳು. ;ಇಳಯರಾಜ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಧೀಮಂತ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಇಳಯರಾಜಾ|ಇಳಯರಾಜ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ''ಮೂಂಡ್ರು ಪಿರೈ'' ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು (೧೯೮೨) (ಅಥವಾ ''ಸದ್ಮಾ'', ಇದರ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ಚಿತ್ರ ೧೯೮೩). ಅವರ ಜೋಡಿಯು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಸಮಯದ ಗಮನೀಯ ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ''ಶೆನ್ಬಾಗಮೇ'' (''ಎಂಗ ಊರು ಪಾಟುಕ್ಕಾರನ್'', ೧೯೮೭, ತಮಿಳು). ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಅವರು ಇಳಯರಾಜರ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಅಭಿನಯದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ ''ಹೇ ರಾಂ'' ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ''ಜನ್ಮೋಂ ಕಿ ಜ್ವಾಲಾ'' (ಅಥವಾ ಅಪರ್ಣಾದ ವಿಷಯ)ದಲ್ಲಿ ''ಗಝಲ್'' ಹಾಡುಗಾರ ಹರಿಹರನ್ರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದರು. ;ಎ. ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್‌ ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್ ಅವರು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರಿಗೆ ಪುನಃ ಹಾಡುವಂತೆ ''ರಂಗೀಲಾ'' (೧೯೯೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳಾದ ''ತನ್ಹಾ ತನ್ಹಾ'' ಹಾಗೂ ''ರಂಗೀಲಾ ರೆ'' ಹಾಡುಗಳು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವು. ಆಕೆ ಹಾಗೂ ರೆಹಮಾನರ ಜೋಡಿಯು ಹಲವು ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅವೆಂದರೆ ''ಮುಝೆ ರಂಗ್ ದೇ'' (''ತಕ್ಷಕ್'' ), ''ರಾಧಾ ಕೈಸೆ ನ ಜಲೆ'' (''ಲಗಾನ್'', ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಜೊತೆ ಹಾಡಿರುವುದು), ''ಕಹೀ ಆಗ್ ಲಗೇ'' (''ತಾಲ್'' ), ''O ಭವರೆ'' (''ದೌಡ್'', duet with [[ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್|ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್]]), ''ವೆನಿಲ್ಲಾ ವೆನಿಲ್ಲಾ'' (''ಇರುವರ್'',೧೯೯೯), ''ದುವಾನ್ ದುವಾನ್'' (''ಮೀನಾಕ್ಷಿ'',೨೦೦೪).<ref name="rediff_70" /> ;ಜಯದೇವ್ ಎಸ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಸಹಾಯಕ ಜಯದೇವ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಆಶಾರವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರು ''ಹಮ್ ದೋನೊ'' (೧೯೬೧), ''ಮುಜೆ ಜೀನೆ ದೊ'' (೧೯೬೩), ''ದೊ ಬೂಂದ್ ಪಾನಿ'' (೧೯೭೧) ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ, ಈ ಜೋಡಿಯು ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳಲ್ಲದ ಭಕ್ತಿಹಾಡುಗಳ ಎಲ್‌ಪಿ ಮತ್ತು ''ಯನ್ ಅನ್‌ಫರ್ಗೆಟೇಬಲ್ ಟ್ರೀಟ್'' ಹೆಸರಿನ ಘಝಲ್‌‌ಗಳನ್ನು ಬಿದುಗಡೆಮಾಡಿದೆ. ಆಶಾ ಜಯದೇವ್‌ರನ್ನು ತಾನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತನಗೆ ನೆರವಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ್ ಮರಣಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಜಯದೇವ್ ತನಗಾಗಿ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳದ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಕಲನ ಆಲ್ಬಂನ್ನು ಅವರು ''ಸುರಾಂಜಲಿ'' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ್ದರು. ;ಶಂಕರ್ ಜೈಕಿಶನ್ ಶಂಕರ್ ಜೈಕಿಶನ್ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಮಾತ್ರ ಆಶಾ ಜೊತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಜೋಡಿಯು ''ಪರ್ದೆ ಮೆ ರೆಹ್ನೆ ದೊ'' (''ಶಿಕಾರ್'', ೧೯೬೮) ಸೇರಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಈ ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಆಶಾ ಅವಳ ಎರಡನೆಯ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಆಶಾ ಶಂಕರ್ ಜೈಕಿಶನ್‌ಗಾಗಿ ''ಝಿಂದಗಿ ಏಕ್ ಸಪಾರ್ ಹೈ ಸುಹಾನ'' (''ಅಂದಝ್'' ) ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಸಹ ಹಾಡಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಧ್ವನಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್‌ರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಶಂಕರ್-ಜೈಕಿಶನ್‌ರವರಿಂದ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾದ ಮೆರಾ ನಾಮ್ ಜೋಕರ್ (೧೯೭೦) ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಆಶಾಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ;ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕ ಅನು ಮಲಿಕ್ ಆಶಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಚಿತ್ರ ''ಸೋನಿ ಮಹಿವಾಲ್'' (೧೯೮೪)ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ''ಪಿಲ್‌ಹಾಲ್'' (''ಪಿಲ್‌ಹಾಲ್'' ), ''ಕಿತಾಬೆ ಬಹುತ್ ಸಿ'' (''ಬಾಝಿಗರ್'' ) ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿವೆ. ಆಶಾರಿಂದ ಹಾಡಲಾದ್ ಅನು ಮಲಿಕ್‌ರ ''ಜಬ್ ದಿಲ್ ಮಿಲೆ'' (''ಯಾದ್‌ಇನ್'' ) ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳು ಸುಖ್‌ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಸುನಿಧಿ ಚೌಹಾನ್‌ರ ದ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಆಶಾ ೧೯೫೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಿಕ್‌ರ ತಂದೆ ಸರ್ದಾರ್ ಮಲಿಕ್‌‌ರ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಹಾಡಿದ್ದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ''ಸರಂಗ'' (೧೯೬೦) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡಿದ್ದು. ;ಇತರೆ ಸಂಗೀತಕಾರರು ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಆಶಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದಗೀತೆಯಾದ ''ಮೆರ ಸಾಯ'' (೧೯೬೬)ದ ''ಝುಂಕಾ ಗಿರಾ ರೆ'' ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ''ಚೋಟಿ ಸಿ ಬಾತ್‌'' (೧೯೭೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ''ಜಾನೆಮನ್ ಜಾನೆಮನ್'' ಹಾಡನ್ನು ಆಶಾ [[ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್|ಎ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಿಲ್ ಚೌದರಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಸಲಿಲ್‌ರ ೧೯೫೬ರ ಚಿತ್ರ ''ಜಾಗ್ತೆ ರಹೊ'' ಸಹ ಆಶಾರಿಂದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲಾದ ಹಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದೇ ''ಥಂಡಿ ಥಂಡಿ ಸಾವನ್ ಕಿ ಫುಹಾರ್''. ಆಶಾರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಯುವ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕ ಸಂದೀಪ್ ಚೌತ, ಇವರು ಅವಳಿಗೆ ''ಕಂಬಕ್ತ್ ಇಷ್ಕ್'' (ಸೋನು ನಿಗಮ್‌ಜೊತೆಗಿನ ಜೋಡಿಹಾಡು) (''ಪ್ಯಾರ್ ತುನೆ ಕ್ಯಾ ಕಿಯಾ'', ೨೦೦೧) ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಹಾಡು ಭಾರತೀಯ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆಶಾರವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್, ನೌಷದ್, ರವೀಂದ್ರ ಜೈನ್, ಎನ್ ದತ್ತ, ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್‌ಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಲತಾ-ಪ್ರೋತ್ಸಾಕರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸಲ ಆಶಾ ಮತ್ತು ಲತಾರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ನೌಷದ್‌ರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, "ಲತಾರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಶಾರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಲತಾರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಬಹುಶಃ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಶಾರ ಗಾಯನವನ್ನು ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದೆ" ಎಂದು ನಂತರ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Girija">{{cite web | url=http://www.musicalnirvana.com/ghazal/asha_articles.html | title=Articles on Asha Bhosle &mdash; A voice for all seasons: Taken from Girija Rajendran's article for the Hindu | accessdate=2006-05-03 | archive-date=2006-11-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061116131006/http://www.musicalnirvana.com/ghazal/asha_articles.html | url-status=dead }}</ref> ನೌಷದ್, ನಂತರ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಸಹ ತಾನು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಗೆ ಪಕ್ಷಪಾತ ತೋರಿಸಿದ್ದೆ ಎಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಜತಿನ್ ಲಲಿತ್, ಬಪ್ಪಿ ಲಹಿರಿ, ಕಲ್ಯಾಣ್‌ಜಿ ಆನಂದ್‌ಜಿ, ಉಷಾ ಖನ್ನ, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ್, ಮತ್ತು ರೋಷನ್‌ರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಆಶಾ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು. ==ಬಾಲಿವುಡ್‌ಯೇತರ ಸಂಗೀತ== ===ಖಾಸಗಿ ಆಲ್ಬಂಗಳು=== ಗೀತಕಾರ, ಗುಲ್ಝಾರ್, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಆರ್.ಡಿ. ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ, ಮೂರುಜನ ಸೇರಿ, ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ''ದಿಲ್ ಪಡೋಸಿ ಹೈ'' ಹೆಸರಿನ ಜೋಡಿ ಆಲ್ಬಂನ ರಚನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮, ೧೯೮೭, ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uwTBsElMeuw ''ದಿಲ್ ಪಡೋಸಿ ಹೈ'', ಬಿಡುಗಡೆ]</ref> ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಮೈಹರ್ ''ಘರಾನ'' (ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಯ ಶಾಲೆ) ಒಳಗೇ ಇದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಕಲಿಯಲು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]ದ ಹೆಸರಾಂತ ಗಾಯಕ [[ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್|ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್‌]]ರವರೊಂದಿಗೆ ''ಗಥ ಬಂಧನ'' (ದಾರ-ಕಟ್ಟುವ) ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ತಂದೆ [[ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್|ಅಲ್ಲಾವುದ್ದಿನ್ ಖಾನ್]] ([[ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್|ರವಿ ಶಂಕರ್‌]]ರ ಗುರುಗಳು) ಇವರಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಆಶಾ ಮತ್ತು ಉಸ್ತದ್ ಅಲಿ ಆಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಇಬ್ಬರು ಸೇರಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ''ಲೆಗಸಿ'' ಹೆಸರಿನ ಖಾಸಗಿ ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಿರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ (ಅಥವಾ ''ಬಂದಿಷ್‌'' ಗಳ) ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ನಂತರ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಶಾರವರು ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಮರುಮಿಶ್ರಿತ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹಳೇ ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಮಾಡಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆಶಾ ಅನೇಕರಿಂದ ನಿಂದನೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಖಯ್ಯಮ್ ಸಹ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅದಾಗ್ಯೂ, ''ರಾಹುಲ್ ಆಂಡ್ ಐ'' ಗಳಂತಹ ಆಲ್ಬಂಗಳು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದವು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ''ಜಾನಮ್ ಸಂಜಾ ಕರೋ'' ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಹಿಂದಿ ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಂನ್ನು ಲೆಸ್ಲೀ ಲೆವೀಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೯೭ರ ಎಮ್‌ಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಸಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಬಿ ಅರ್ ಇಶಾರರವರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆರನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸವಿನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಆಪ್ ಕಿ ಆಶಾ'' ಆಲ್ಬಂದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಬದಲಾದರು, ಇದು ಒಂದು ಎಂಟು-ಹಾಡುಗಳ ಸ್ವರಮಿಲನ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಮಜ್ರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರಿ (ಇದು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಆಶಾರವರೇ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಆಲ್ಬಂನ್ನು ಮೇ ೨೧, ೨೦೦೧ರಂದು ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಲಾವಿಶ್ ಔತಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್|ಸಚಿನ್ ಟೆಂಡುಲ್ಕರ್‌]]ರವರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಲ್ಬಂ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಶಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗಾಯಕ ಅದ್ನನ್ ಸಮಿ ೧೦ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಅದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]], ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದವರೇ ಆಶಾ. ಅದ್ನನ್ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ವೃತ್ತಪರ ಸಂಗೀತಗಾರನಾದಾಗ, ಅವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ಆಲ್ಬಂ ''ಕಭೀ ತೊ ನಝರ್ ಮಿಲಾವೊ'' ಗಾಗಿ ಆಶಾ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಜೋಡಿ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ''ಬರ್ಸೆ ಬದಲ್'' ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಸಹ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಆಲ್ಬಂ, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಆಧಾರದ ಎಂಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ವೊಮದ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಬುಕ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಫೋರ್'' ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ''ಯನ್ ನಾ ತಿ'' ಹಾಡಿನ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು: ಇದು ವೊಮದ್ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ''ಏಷಿಯಾ ೧ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು''. ಆಶಾ ''ಮೆರಜ್-ಇ-ಘಝಲ್'', ''ಆಬ್‌ಶರ್-ಇ-ಘಝಲ್'' ಮತ್ತು ''ಕಾಶಿಷ್‌'' ಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಅಲ್ಬಂಗಳಿಗೆ ಘಝಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರಿನ ಆಲ್ಬಂನ (''ಆಶಾ'' ) ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಇದು ನಾಲ್ಕು ಹೆಸರಾಂತ ಘಝಲ್‌ ಹಾಡುಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಸ್ಲಾಘನೆಯಾಗಿತ್ತು - ಮೆಹದಿ ಹಸನ್, ಘುಲಮ್ ಅಲಿ, ಪರಿದಾ ಖನುಮ್ ಮತ್ತು ಜಗ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಪರಿದಾ ಕುಮಾರ್‌ರ ''ಆಜ್ ಜಾನೆ ಕಿ ಝಿದ್ ನಾ ಕರೊ'', ಘುಲಮ್ ಅಲಿರ ''ಚುಪ್ಕೆ ಚುಪ್ಕೆ'', ''ಆವಾರ್ಗಿ'' ಮತ್ತು ''ದಿಲ್ ಮೆ ಏಕ್ ಲಹರ್'', ಜಗ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ರ ''ಆಹಿಸ್ತ ಆಹಿಸ್ತ'' ಮತ್ತು ಮೆಹದಿ ಹಸನ್‌ರ ''ರಂಜಿಶ್ ಹಿ ಸಹಿ'' ''ರಫ್ತ ರಫ್ತ'' ಮತ್ತು ''ಮುಜೆ ತುಮ್ ನಝರ್ ಸೆ'' ಗಳಂತಹ ಅವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಎಂಟು ಘಝಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಗೀತಗಾರ ಪಂಡಿತ್ ಸೋಮೇಶ್ ಮಾಥುರ್ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಝಲ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮರುರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಲ್ಬಂನ್ನು, ಆಶಾರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಬಲ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗಿ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ "ದೂರವಾಗಿದ್ದ" ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಶಾರ ಹಾಡುಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಕಲನಗಳು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ೬೦ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸ್ಮಾರಕೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ, ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಇಎಮ್‌ಐ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂರು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತ್ತು: ''ಬಲಾ ಮೆ ಬೈರಾಗನ್ ಹೂಂಗಿ'' (ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು), ''ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್: ಮೆಮೋರೇಬಲ್ ಘಝಲ್ಸ್'' (ಘುಲಾಮ್ ಅಲಿ, ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ನಾಝರ್ ಹುಸ್ಸೇನ್‌ಗಳಂತಹ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಕರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರೇತರ ಘಝಲ್‌ಗಳು), ಮತ್ತು ''ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್: ದಿ ಎವೆರ್ ವರ್ಸಾಟೈಲ್ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ'' (೪೪ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು). ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಆಶಾ ಆಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್'' ಹೆಸರಿನ ಆಲ್ಬಂನ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು, ಅವರೆಂದರೆ ಸಂಜಯ್ ದತ್ ಮತ್ತು [[ಊರ್ಮಿಳಾ ಮಾತೋಂಡ್ಕರ್]] ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಬ್ರೆಟ್‌ ಲೀ|ಬ್ರೆತ್ ಲೀ]] ಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಯು ಆರ್ ದಿ ಒನ್ ಫರ್ ಮಿ (''ಹಾನ್ ಮೆ ತುಮ್ಹಾರಾ ಹೂ'' )ಹಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದವರು ಶಮೀರ್ ತಂಡೊನ್ ಮತ್ತು ಇದರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಬದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎಸ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ===ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗಿನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು=== ೧೯೮೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ವಿಶ್ವ-ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡ]], ದುಬೈ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುಕೆ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯು.ಎಸ್.]] ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ನ ೧೩ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದಾದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಅನುಸೂಚಿತ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೆಡನ್‌]]ನ, ಸ್ಟೋಖೋಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒತ್ತಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ, ಆಶಾ [[ಜ್ವರ]], [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು ಸುಸ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಟೋಖೋಲ್ಮ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ-ಪೂರ್ವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಆಶಾರ ಮಗ (ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ) ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಪ್ರವರ್ತಕರು ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ವಾದ್ಯವೃಂದ ಅನೇಕ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು, ಸುರೇಶ್ ವಾದ್ಕರ್‌ರಂತಹ ಸಂಗಡಿಗ ಗಾಯಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವರು, ಮತ್ತು ಆಶಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುಕೊಳ್ಳುವರು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಶಾ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸರಿ ಇಲ್ಲದ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಆರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಡುಗಳ ಮೊದಲ ಸೆಟ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಇದು ಬಹುಶಃ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ]] ಒಲಸಿಗರನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ಸೆಟ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಅಭಿಮಾನಿ ಅವರನ್ನು ಒಂದು [[ಮರಾಠಿ]] ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದರು. ಆಶಾ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿ ''ನಾಚ್-ನಾಚುನಿ ಆತಿ ಮಿ ದಮಾಲೆ'' ("ಈ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ನೃತ್ಯದಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ಬಳಲಿದ್ದೇನೆ") ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಹಾಡು ಮುಗಿದಾಗ, ಸಭಾಂಗಣ ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಕೋರುವ ಉದ್ಗಾರಗಳು ಪ್ರಾಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯ ನಂತರ, ಈ ಅತಿಯಾದ ದಣಿವಿನಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಶಾ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, "ಹೆಲ್ಪ್ ದಿ ಏಜ್ಡ್ (ವೃದ್ದರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡಿ)" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವೃದ್ದರಿಗಾಗಿ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸುದೇಶ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ದಿ ಇನ್‌ಕ್ರೆಡಿಬಲ್" ಹೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌ಎ, ಕೆನಡ, ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಳ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಗಾಯಕರಾದ ಸೋನು ನಿಗಮ್, ಕುನಲ್ ಗಂಜಾವಾಲ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಶ್ ಖೆರ್ ಸಹ ಅವರಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮೂಲತಃ ೧೨ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರವಾಸ ೨೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಬೋಯ್ ಜಾರ್ಜ್ (''ಬೊವ್ ಡೌನ್ ಮಿಸ್ಟೆರ್'' ) ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಲಾಸ್‌ಕೊಂಬೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡಿದ್ದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ೬೪ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರೀತಿ ಹಾಡನ್ನು ಬೋಯ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೋಡ್ ರೆಡ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಮಿಶೆಲ್ ಸ್ಟಿಪ್ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ''ದಿ ವೇ ಯು ಡ್ರೀಮ್'' (ಒನ್ ಜಯಂಟ್ ಲೀಪ್, [http://www.1giantleap.tv/ ]) ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ''ಬುಲ್ಲೆಟ್‌ಫ್ರೂಪ್ ಮಾಂಕ್'' ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಹ ಸ್ವಹೆಸರಿನ ಆಲ್ಬಂ ೨೦೦೨ನ ೧ ಜಯಂಟ್ ಲೀಪ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಬ್ರಿಟೀಷ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ಶಾಪ್ ತಮ್ಮ ''ಬ್ರಿಂಫುಲ್ ಆಫ್ ಆಶಾ'' ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಆಶಾರವರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿತ್ತು, ಇದು ಒಂದು ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಫ್ಯಾಟ್‌ಬಾಯ್ ಸ್ಲಿಮ್‌ನಿಂದ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಲಿ ಪರ್ಟಾಡೊ‌ರ "ಐ ಯಾಮ್ ಲೈಕ್ ಎ ಬರ್ಡ್" ಸಿಡಿಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಟ್‌ಅಪ್ ಲಾಂಜ್‌ ನಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ "ನೆಲ್ಲಿ ವಿಎಸ್. ಆಶಾ ರೀಮಿಕ್ಸ್"ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಒಪೆರಾ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕಿ ಸಾರಾ ಬ್ರೈಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅವರ ಆಲ್ಬಂ ''ಹಾರೆಮ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅವರ "ದಿಲ್ ಚೀಝ್ ಕ್ಯಾ ಹೈ" ಗಾಯನವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಅವರ "ಯು ಟೇಕ್ ಮೈ ಬ್ರೀತ್ ಅವೇ" ಹಾಡಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಕ್ರೋನೋಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್, ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಕಲನಗಳ ಮರು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ''ಚುರಾ ಲಿಯಾ'', ''ಪಿಯಾ ತು'', ''ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸಾಮಾನ್'' ಇತ್ಯಾದಿ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಆಶಾರವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ವಯಸ್ಸನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ (ಅವರು ೭೦ನ್ನು ದಾಟಿದ್ದರು), ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೨೦೦೫ರಂದು, ''ಯು ಹ್ಯಾವ್ ಸ್ಟೋಲೆನ್ ಮೈ ಹಾರ್ಟ್ - ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಆರ್ ಡಿ ಬರ್ಮನ್’ಸ್ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್‌]]'' ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು, ಈ ಆಲ್ಬಂ "ಉತ್ತಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಪಂಚ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಂ"ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ರ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮುಂಚೆ, ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಕ್ರೋನೋಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್‌ನ ಡೇವಿಡ್ ಹರಿಂಗ್‌ಟನ್‌ರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ ''ಆಜ್ ಕಿ ರಾತ್'' ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. ಹರಿಂಗ್‌ಟನ್ ತನ್ನ ಗಾಯನದಿಂದ ವಶೀಕರಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಹಾಡನ್ನು ''ಕ್ರೋನೋಸ್ ಕರಾವನ್'' ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಐಡ್ ಫೀಸ್ ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯ "ಡೋಂಟ್ ಪಂಕ್ ವಿತ್ ಮೈ ಹಾರ್ಟ್"ನಲ್ಲಿ ಅವರ "ಏ ನೌಜವಾನ್ ಸಬ್ ಕುಚ್ ಯಹಾ" (''ಅಪರಾದ್'', ೧೯೭೨) ಮತ್ತು "ಹೇ ಮೇರಾ ದಿಲ್ ಪ್ಯಾರ್ ಕಾ ದಿವಾನ" (''ಡಾನ್'', ೧೯೭೮) ಹಾಡುಗಳ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟಾರ್, [[ಬ್ರೆಟ್‌ ಲೀ|ಬ್ರೆತ್ ಲೀ]]ರ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಯು ಆರ್ ದಿ ಫರ್ ಮಿ ಚಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಎತ್ತರದ ೨ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಆಶಾ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ]] ಚಿತ್ರ ''ಮೆ ಏಕ್ ದಿನ್ ಲೌಟ್ ಕೇ ಆವೂಂಗಾ'' ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕ ಜಾವೆದ್ ಅಹಮದ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ''ದಿಲ್ ಕೆ ತಾರ್ ಬಜೆ'' ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಟಾಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ==ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು== ಆಶಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು ''"ಯಾಕೋ ಏನೋ ಸೆರಗು.."'' ಎಂಬ, 1967ರ ''[[ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ]]'' ಚಿತ್ರದ್ದು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಬರ್ಲೇಕರ್ ಅವರು ಇದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲತಾ, ಉಷಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಹಾಡಿಸಿದ್ದರು. [[ವೈಜಯಂತಿಮಾಲಾ]] ಅವರ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದ ''"ಆಶಾ ನಿರಾಶಾ"'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಆಶಾ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗೆಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ<ref>{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/for-the-record/articleshow/21929922.cms|title=ಆಶಾ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳು|publisher=Bangalore Mirror.com}}</ref> ಇದಾದ ಬಳಿಕ ''[[ದೂರದ ಬೆಟ್ಟ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್]] ಅವರ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ''"ಸವಾಲು ಹಾಕಿ ಸೋಲಿಸಿ ಎಲ್ಲರ.."'' ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಆಶಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಡಿದ್ದು 2010ರ ''ಮತ್ತೆ ಮುಂಗಾರು'' ಚಿತ್ರದ ''"ಹೇಳದೆ ಕಾರಣ ಹೋದೆಯಾ"'' ಎಂಬ, ದುಃಖ ತುಂಬಿದ ಹಾಡು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಆಶಾರ ಮನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪೆದ್ದರ್ ರಸ್ತೆರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭುಕುಂಜ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಅವರು ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐದು ಜನ ಮಮ್ಮೊಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೇಮಂತ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ(ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ), ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭದ ಬಹುತೇಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನಾಗಿಯೇ ಕಳಿದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದರು. ಹೇಮಂತ್‌ಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕವಳಾದ ಆಶಾರ ಮಗಳು ವರ್ಷ, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಅಬ್‌ಸೆರ್ವೆರ್'' ಮತ್ತು ''ರೆಡಿಫ್‌'' ಗಾಗಿ ಲೆಖಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಿರಿಯ ಮಗ ಆನಂದ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ, ಅವರು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಶಾರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ, ಚೈತನ್ಯ (ಚಿಂಟು) ಭೋಂಸ್ಲೆ (ಹೇಮಂತ್ ಅವರ ಮಗ) ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಯಶಸ್ವೀ ಬಾಯ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, "ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಬಾಯ್ಸ್"ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವರ ಸಹೋದರಿಯರಾದ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್|ಲತಾ]] ಹಾಗೂ ಉಶಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ ಮೀನಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರ ಹೃದಯನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಂಡನಿಗಾಗಿ ತಾವೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖರು ಸದಾ ಆಕೆಯ ಬಳಿ ''ಕಡಾಯಿ ಘೋಸ್ಟ್'' ಹಾಗೂ ''ಬಿರಿಯಾನಿ'' ಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇಳಿದವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರಾಶೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ತಯಾರಿಸುವ ''ಪಾಯಾ ಕರಿ'', ''[[ಗೋವ|ಗೋವಾ]]ದ ಫಿಶ್ ಕರಿ'' ಹಾಗೂ ''[[ತೊವ್ವೆ|ದಾಲ್‌]]'' ಗಳು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಕಪೂರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ಬಾರಿ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ಏನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕೆ ಆಕೆಯ ಉತ್ತರ " ನಾನು ಅಡುಗೆಯವಳಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಶಾ ಅವರು ಯಶಸ್ವೀ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಆಶಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹೋಟೆಲುಗಳನ್ನು ದುಬೈ ಹಾಗೂ [[ಕುವೈತ್|ಕುವೈತ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆಶಾಸ್ ಹೋಟೆಲ್ ದುಬೈನ ವಫಿ ಸಿಟಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಹಾಗೂ [[ಕುವೈತ್|ಕುವೈತ್‌]]ನ ಮೂರು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ದಿ ಅವೆನ್ಯೂಸ್ ಮಾಲ್, ಮರೀನಾ ಮಾಲ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಪೂನ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಹೋಟೆಲ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಇತರೆ ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳು [[ಅಬು ಧಾಬಿ]]ಯ ಖಾಲ್ದಿಯಾ ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ದೋಹಾದ ವಿಲೇಜಿಯೊ ಹಾಗೂ ಬೆಹ್ರೇನ್‌ನ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದುಬೈನ ಮಾಲ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಕೈರೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೆಯವರು ಈ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ೨೦% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾ ಅವರು ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ವಫಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅವರೇ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಛೆಫ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೪ರ ಮೆನು ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{cite web | url=http://www.menumagazine.co.uk/archive/dec04/asha_bhosle.html | title=Yet Another 'First' National Chain Planned | publisher=Menu magazine | accessdate=2005-11-11 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20051023164800/http://www.menumagazine.co.uk/archive/dec04/asha_bhosle.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2005-10-23}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ರಾಮ್ಸ್‌ದೆನ್‌ನ (ಮೀನು ಹಾಗೂ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳ ಶ್ರೇಣಿ)ಯ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಷೆಲ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಅವರು ಮುಂಬರುವ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಶಾಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ೪೦ ಹೋಟೆಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾಸ್‌ನ ಶ್ರೇಣಿಯ, ಆಶಾತಾಯಿ ಯುಕೆಯ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ಲನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆಶಾ ಅವರು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಫ್ಯಾಷನ್ ಎಂದರೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಸೂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಳಿ ಸೀರೆ, ಮುತ್ತು ಹಾಗೂ [[ವಜ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುತ್ತಿಗೆ ಆಭರಣಗಳು. ಕ್ರೋನೊಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್‌ನ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು "ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾನು ಆಶಾ''ಜಿ'' ಯವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರು ಸುಂದರವಾದ [[ಸೀರೆ]]ಯನ್ನು ಉಟ್ಟು ವಜ್ರಾಭರಣ ದರಿಸಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೇ ನಾನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು! ನಾನು ಈ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವೆನೆಂದು ಕೊಂಡೆ." ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು ಆಶಾ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಣಕು ಕಲಾವಿದರು ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨, ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ದುಬೈನ ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಕಭಿ ತೊ ನಝರ್ ಮಿಲಾವೊ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೂರ್ ಜಹಾನ್, ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹಾಗೂ ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿಯವರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಣಕ ಮಾಡಿ ಹಾಡಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಆಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ===ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ=== ಆಶಾರ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಹೋದರಿ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಅವರು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲಾ ಬರೀ ಕಥೆಗಳು ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Times_Life_Jul_2005" /> ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಹಾಗೇ ಅವರು ಬಹಳ ಆತ್ಮೀಯರು. ಲತಾ ಅವರು ಆಶಾ ಅವರನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹಾಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಲತಾ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆಶಾರನ್ನು ಜೊತೆಗೇ ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಶಿಕ್ಷಕಿಯು ಒಂದೇ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಶಾಲೆಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಲತಾ ಅವರು ಆಶಾರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಲೆಗೆ ಬರಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಓದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.<ref name="ref_Kavita_Chhibber"> {{cite web | author=Chhibber, Kavita | url=http://www.kavitachhibber.com/asha_bhosle.html | title=Kavita Chhibber's interview with Asha Bhosle | accessdate=2006-05-03 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20051227124536/http://www.kavitachhibber.com/asha_bhosle.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2005-12-27}}</ref> ಆಶಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮಿಯ ಜೊತೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸಂಸಾರದ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸಿ ತಾವೊಬ್ಬರೇ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದುದನ್ನು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವರ್ತನೆ ಎಂದು ಆಶಾ ಅಂದು ಕೊಂಡರು. ಇದು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡಿತು. ಆಶಾ ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ<ref name="ref_Kavita_Chhibber" /> — "ನನ್ನದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಲತಾ ''ದೀದಿ'' (ಅಕ್ಕ) ಬಹಳಷ್ಟು ದಿನ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ." ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಕನಿಗೆ ತಡೆಯಾಗುವಂತೆ ಆಶಾ ಅವರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಆಶಾ ಹಾಗೂ [[ಓಂಕಾರ ಪ್ರಸಾದ್‌ ನಯ್ಯರ್‌|ಒ. ಪಿ. ನಯ್ಯರ್]] ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಿಯಾಳಿಸಿ ಆಶಾ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒ ಪಿ ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಲತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಒ.ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ — "ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಮುಂಬಯಿನ ಪೆಡ್ಡರ್ ರಸ್ತೆಯ ಎದುರು ಬದುರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಳೇ ಮನೆಕೆಲಸದವಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆ ಕೆಲಸದಾಕೆಯು ಅಕ್ಕ ಲತಾ ಅವರು ಏನೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಶಾ ಅವರ ಬಳಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲತಾ ಭಯವು ತಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆಕೆಯ ಸ್ವತಃ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಬೇಕಾದವು."<ref name="Girija" /> ಆಶಾ ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಲತಾಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು, ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಲು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ತನ್ನದೇ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ref_Kavita_Chhibber" /> ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಅವರು ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದು ''ದಾಮನ್'' (೧೯೫೧) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref name="Girija" /> ಇಬ್ಬರೂ ಹಾಡಿರುವ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ''ಮಾನ್ ಭಾವನ್ ಕೆ ಘರ್ ಆಯೆ'' (''ಚೋರಿ ಚೋರಿ'', ೧೯೫೬), ''ಸಖಿ ರಿ ಸನ್ ಬೋಲೆ ಪಪಿಹಾ ಉಸ್ ಪಾರ್'' (''ಮಿಸ್ ಮೇರಿ'', ೧೯೫೭), ''ಓ ಚಾಂದ್ ಜಹಾನ್ ವೋ ಜಾಯೆ'' (''ಶಾರದಾ'', ೧೯೫೭), ''ಮೇರೆ ಮೆಹಬೂಬ್ ಮೈ ಕ್ಯಾ ನಹಿ'' (''ಮೇರೆ ಮೆಹಬೂಬ್'', ೧೯೬೩), ''ಐ ಕಾಶ್ ಕಿಸಿ ದೀವಾನೆ ಕೊ'' (''ಆಯೆ ದಿನ್ ಬಾಹರ್ ಕೆ'', ೧೯೬೬), ''ಮೈ ಚಲೀ ಮೈ ಚಲೀ'' (''ಪಡೋಸನ್'', ೧೯೬೮), ''ಛಾಪ್ ತಿಲಕ್ ಸಬ್'' (''ಮೈ ತುಲ್ಸೀ ತೆರೆ ಆಂಗನ್ ಮೆ'', ೧೯೭೮), ಹಾಗೂ ''ಮಾ ಕ್ಯೂಂ ಬೆಹಕಾ'' (''ಉತ್ಸವ್'', ೧೯೮೪). ಹಾಡುವಾಗ ಆಶಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಲತಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರರ್ಥ ಲತಾ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಶಾ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡದೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ದೂರವೇ ಇರುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="ref_Kavita_Chhibber" /> ''ಸಾಝ್'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮತ್ತು ಆಶಾರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಅರ್ಚನಾ ಮಸಿಹ್. [http://im.rediff.com/entertai/may/15saaz.htm ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಸ್]</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಶಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ — "ಎರಡು ಹೆಂಗಸರ ಉದ್ದ ಜಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ೩ ಘಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಸಮಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ."<ref name="ref_Kavita_Chhibber" /> ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ - "ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಲವರು ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ದೂರ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ದೀದಿ (ಅಕ್ಕ) ಮತ್ತು ನಾನು ಆ ವಿಷಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದೆವು!" ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ;ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ೧೮ ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Awards to Asha">[http://www.asha-bhonsle.com/awards/ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160106123803/http://www.asha-bhonsle.com/awards |date=2016-01-06 }}. Asha-Bhosle.com. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ೧೯೬೭ ಹಾಗೂ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು, ಆಗಿನ್ನೂ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (೧೯೬೯ರ ನಂತರ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು). ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಬಾರದೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್ ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ''ರಂಗೀಲಾ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ''ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಲಭಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: *೧೯೬೮: "ಗರೀಬೋಂ ಕಿ ಸುನೋ" (''ದಸ್ ಲಾಕ್'', ೧೯೬೬) *೧೯೬೯: "ಪರ್ದೇ ಮೇ ರೆಹನೆ ದೋ" (''ಶಿಕಾರ್'', ೧೯೬೮) *೧೯೭೨: "ಪಿಯಾ ತೂ ಅಬ್ ತೊ ಆಜಾ" (''ಕಾರವಾನ್'', ೧೯೭೧) *೧೯೭೩: "ದಮ್ ಮಾರೊ ದಮ್" (''ಹರೇ ರಾಮ ಹರೇ ಕೃಷ್ಣಾ'', ೧೯೭೨) *೧೯೭೪: "ಹೋನೆ ಲಗೀ ಹೈ ರಾತ್" (''ನೈನಾ'', ೧೯೭೩) *೧೯೭೫: "ಚೈನ್ ಸೆ ಹಮ್ಕೋ ಕಭೀ" (''ಪ್ರಾಣ್ ಜಾಯೇ ಪರ್ ವಚನ್ ನಾ ಜಾಯೆ'', ೧೯೭೪) *೧೯೭೯: "ಯೇ ಮೇರಾ ದಿಲ್" (''ಡಾನ್'', ೧೯೭೮) ಇತರೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು *೧೯೯೬ - ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ರಂಗೀಲಾ'', ೧೯೯೫) *೨೦೦೮ - ಫಿಲಂಫೇರ್ ಲೈಫ್‌ಟೈಮ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಆಶಾ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ: *೧೯೮೧: ''ದಿಲ್ ಚೀಝ್ ಕ್ಯಾ ಹೈ'' (''ಉಮ್ರಾವೊ ಜಾನ್'' ) *೧೯೮೬: ''ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸಮಾನ್'' (''ಇಜಾಝತ್'' ) ;ಇತರೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಆಶಾ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ: *೧೯೮೭: ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಆಫ್ ಏಷಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ([[ಭಾರತ|ಇಂಡೋ]]–[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕ್]] ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುಕೆ]]) ಅವರಿಂದ.<ref name="Awards to Asha" /> *೧೯೮೯: ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ([[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] ಸರ್ಕಾರ).<ref name="Awards to Asha" /> *೧೯೯೭: ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವೀಡಿಯೋಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ಜಾನಂ ಸಮ್ಜಾ ಕರೋ'' ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ).<ref name="Awards to Asha" /> *೧೯೯೭: ಎಂಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ಜಾನಂ ಸಮ್ಜಾ ಕರೊ'' ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ).<ref name="Awards to Asha" /> *೧೯೯೭: ಚಾನಲ್ ವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ಜಾನಂ ಸಮ್ಜಾ ಕರೋ'' ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ).<ref name="Awards to Asha" /> *೧೯೯೮: ದಯಾವತಿ ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>[http://portal.unesco.org/ci/photos/showphoto.php/photo/3770 ಅಬ್ದುಲ್ ವಹೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರು ದಯಾವತಿ ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು]. portal.unesco.org. ನವೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೦೬. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> *೧೯೯೯: ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ([[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಸರ್ಕಾರ) *೨೦೦೦: ಸಿಂಗರ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಿಲೆನಿಯಂ (ದುಬೈ). *೨೦೦೦: ಝೀ ಗೋಲ್ಡ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ (''ತಕ್ಷಕ್'' ಚಿತ್ರದ''ಮುಝೆ ರಂಗ್ ದೆ'' ಹಾಡಿಗಾಗಿ). *೨೦೦೧: ಎಂಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ( ''ಕಂಬಕ್ತ್ ಇಷ್ಕ್'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ). *೨೦೦೨: ಬಿಬಿಸಿ ಲೈಫ್ ಟೈಮ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಯುಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು). *೨೦೦೨: ಝೀ ಸಿನೆ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ಸಿಂಗರ್ - ಗಾಯಕಿ (''ಲಗಾನ್'' ಚಿತ್ರದ ''ರಾಧಾ ಕೈಸೆ ನ ಜಲೆ'' ಹಾಡಿಗಾಗಿ). *೨೦೦೨: ಝೀ ಸಿನಿ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್. *೨೦೦೨: ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವೀಡಿಯೋಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ಲಗಾನ್'' ಚಿತ್ರದ ''ರಾಧಾ ಕೈಸೇ ನ ಜಲೆ'' ಹಾಡಿಗಾಗಿ). *೨೦೦೨: ಸ್ಯಾನ್ಸೂಯಿ ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (''ಲಗಾನ್'' ಚಿತ್ರದ ''ರಾಧಾ ಕೈಸೆ ನ ಜಲೆ'' ಹಾಡಿಗಾಗಿ). *೨೦೦೩: ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಸ್ವರಾಲಯ ಯೇಸುದಾಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref name="Awards to Asha" /> *೨೦೦೪:ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಿಂದ ''ಲಿವಿಂಗ್ ಲಿಜೆಂಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''.<ref>ಭಯಾನಿ, ವಿರಾಲ್. [http://www.redhotcurry.com/entertainment/bollywood/march_2004/living_legends.htm ಬಚ್ಚನ್, ಹೇಮಾ ಅವರನ್ನು ಬದುಕಿರುವ ದಂತಕಥೆಗಳೆಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928192435/http://www.redhotcurry.com/entertainment/bollywood/march_2004/living_legends.htm |date=2011-09-28 }}. redhotcurry.com. ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೬, ೨೦೦೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> *೨೦೦೫: ಎಂಟಿವಿ ಇಮ್ಮೀಸ್, ''ಆಜ್ ಜಾನೆ ಕಿ ಜಿದ್ ನಾ ಕರೋ'' ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕಿ.<ref>[http://www.mtvindia.com/immies/05/index.html 2005 ವಿಜೇತರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905233629/http://www.mtvindia.com/immies/05/index.html |date=2007-09-05 }}. ಎಂಟಿವಿ ಇಂಡಿಯಾ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> *೨೦೦೫: ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಸೊಗಸುಗಾರ ಜನರು.<ref>[http://www.mtvindia.com/styleawards2006/stylehistory.php ಇತಿಹಾಸ: ಮೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಪೀಪಲ್ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216132909/http://www.mtvindia.com/styleawards2006/stylehistory.php |date=2008-02-16 }}. ಎಂಟಿವಿ ಇಂಡಿಯಾ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ;ಗೌರವಗಳು ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆಗಳು * ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಜೊತೆ ''ಲಿಗೆಸಿ'' ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆಶಾ ಅವರು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು, ಈ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಭಾರತ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಗಾಯಕರಾದರು. * ಅವರು ಹದಿನೇಳನೆಯ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. * ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Awards to Asha" /> * ಅಮರಾವತಿ ಹಾಗೂ ಜಲಗಾಂವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. * ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವರು ''ದಿ ಫ್ರಿಡೀ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. * ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು. * ಅವರು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.[http://www.hindustantimes.com/storypage/storypage.aspx?id=2ceefc34-8f58-47ab-b358-ee7a5630f4a7&amp;MatchID1=4628&amp;TeamID1=1&amp;TeamID2=6&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1165&amp;MatchID2=4621&amp;TeamID3=3&amp;TeamID4=4&amp;MatchType2=2&amp;SeriesID2=1164&amp;PrimaryID=4628&amp;Headline=Tendulkar%2c+Tata%2c+Mittal+get+top+civilian+honour ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221222707/http://www.hindustantimes.com/storypage/storypage.aspx?id=2ceefc34-8f58-47ab-b358-ee7a5630f4a7&MatchID1=4628&TeamID1=1&TeamID2=6&MatchType1=1&SeriesID1=1165&MatchID2=4621&TeamID3=3&TeamID4=4&MatchType2=2&SeriesID2=1164&PrimaryID=4628&Headline=Tendulkar%2C+Tata%2C+Mittal+get+top+civilian+honour |date=2008-12-21 }} * ಕಳೆದ ೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಎನ್‌ಎನ್‌ನ ೨೦ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [http://www.indianexpress.com/news/asha-bhosle-on-top-20-music-icons-list/657007/ ][http://www.indianexpress.com/news/asha-bhosle-on-top-20-music-icons-list/657007/ ] [http://www.hindustantimes.com/Asha-Bhosle-among-top-20-music-icons/H1-Article1-583088.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514005535/http://www.hindustantimes.com/Asha-Bhosle-among-top-20-music-icons/H1-Article1-583088.aspx |date=2011-05-14 }} ==ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|1}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== * {{cite book | last = Cakrabarti | first = Atanu | title = Āśā Bhom̐śale, jībana o gāna | publisher = Madela Publishing House | location = [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]] | year = 1999 | oclc = 42764343 | isbn = 978-8176160407 | language = Bengali }} * {{cite book | last = Ciṭakārā | first = Mukeśa | title = Āśā Bhoṃsale : gāne, kôrḍsa, aura svaralipi | publisher = Music Books | location = [[Delhi]] | year = 2006 | oclc = 71351425 | isbn = 978-8189511005 | language = Hindi }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{imdb name | id=0080427}} * [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=124110521 ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ: ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅಂಡ್ ಮೋರ್] - ''ಎನ್‌ಪಿಆರ್‌'' ನ ಧ್ವನಿ ವರದಿ {{ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು}} {{Authority control}} {{Persondata |NAME = Bhosle, Asha |ALTERNATIVE NAMES = Asha Bhonsle; Asha Bhonsale; Asha Bhosale |SHORT DESCRIPTION = Indian singer |DATE OF BIRTH = September 8, 1933 |PLACE OF BIRTH = [[Satara]], [[Bombay Presidency]], [[British India]] |DATE OF DEATH = |PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Bhosle, Asha}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೩೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಾಳಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಲಿವುಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷಿಯನ್-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೬ ನಿಧನ]] gt95opbdfysx6mv0cc9qvvl6cc84pxj 1 28796 1428215 202308 2026-09-14T08:43:23Z A826 72368 A826 [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಏಕೀಶ್ವರವಾದ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 202308 wikitext text/x-wiki == ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ == ಏಕ + ಈಶ್ವರ = ಏಕೇಶ್ವರ (ಗುಣ ಸಂಧಿ) ಆಗಬೇಕು. ಏಕೀಶ್ವರ ಹೇಗೆ ಸರಿ? ~ [[User:M G Harish|ಹರೀಶ]] ^{/ [[User talk:M G Harish|ಚರ್ಚೆ]] / [[Special:Contributions/M_G_Harish|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೧೬:೧೪, ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧ (UTC) 0hbx8xtqywtgsqswojdg00ssr58ur0x 0 29867 1428224 1375309 2026-09-14T10:01:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428224 wikitext text/x-wiki [[File:Rafaela Montanaro1.jpg|thumb|right|200px|ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ ರಫೇಲಾ ಮಾಂಟನಾರೊರ ಪ್ರದರ್ಶನ]] [[File:Chinese Pole Dance.jpg|thumb|right|200px|ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬ.]] '''ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ(ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್)''' ವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಸರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಂಬ ಕಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಬವನ್ನು (ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳು) ಪಾನಗೃಹ/ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳು ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಲ, ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಕಸರತ್ತಿನಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯೆಮಧ್ಯೆ ನರ್ತಕರು ನಗ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಗೊ-ಗೊ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನರ್ತಕರು ಕಂಬವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ಏರುವುದು, ಸುತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಕುಶಲತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯನ್ನು ಯುಕ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, http://www.wbur.org/2010/04/02/pole-dance</ref> ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಅಂಗಸಾಧನೆಯ<ref>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ: ನಗ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, http://abcnews.go.com/Travel/pole-dancing-strippers-anymore/story?id=10168196</ref> ಒಂದು ಅಂಗೀಕೃತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಏರೋಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಆನ್ಏರೋಬಿಕ್ ಎರಡೂ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.<ref>ಅಂಗಸಾಧನೆಗೆ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ, http://www.kpsplocal2.com/Content/Special-Feature/story/Pole-Dancing-for-Exercise/iao4iYWMV0qNfw1OP6b3Sw.cspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918035836/http://www.kpsplocal2.com/Content/Special-Feature/story/Pole-Dancing-for-Exercise/iao4iYWMV0qNfw1OP6b3Sw.cspx |date=2010-09-18 }}</ref> ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಒಟ್ಟು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕೃತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸೊಸೈಟಿಯು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, https://web.archive.org/web/20100417022251/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jNVin7NeCHRArbeJRkTPdttX8QzQ</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Asian girl dancing - stripping in a white G-String-Bikini.jpg|thumb|left|100px|ಏಷ್ಯನ್ ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ]] [[File:Stripperpole.jpg|thumb|ರಂಗ-ಕಂಬದ ಮನೆಯ ರೂಪಾಂತರ]] [[File:Streetpoleplaca.jpg|thumb|ರಸ್ತೆ ಕಂಬವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ]] ಬಹುಶಃ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು 1920ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ-ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್‌ನ ಕಂಬವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=August 2010}} ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇದರ ಸಂಬಂಧವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಚೈನೀಸ್ ತಂಡಗಳು 1914ರಿಂದ ಬಾರ್ನಮ್ ಆಂಡ್ ಬೈಲಿಸ್ ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವರು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|author=[ Displaying Abstract ] |url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9F02E3DE163BE633A25754C0A9629C946796D6CF |title=Barnum Bailey Circus opens in Madison Square Garden 1914 |publisher=New York Times |date=2010-09-05 |accessdate=2010-09-27}}</ref> 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್(ಉಡಿಗೆ-ತೊಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಕುಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡುವ ವಿನೋದಾವಳಿ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಾರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=August 2010}} ==ಕಂಬ== ===ಪ್ರಮಾಣಕ ಕಂಬ=== ಪ್ರಮಾಣಕ '''ನೃತ್ಯದ ಕಂಬ''' ವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟೊಳ್ಳಾದ ಉಕ್ಕು ಅಥವಾ [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಕಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನೆಲದಿಂದ ಚಾವಣಿಯವರೆಗೆ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (2 ಇಂಚುಗಳು), ಇದು ಕಂಬವನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣದಾಗಿ 4.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬವೆಂದರೆ ಸುತ್ತುವ ಕಂಬ; ಇದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ ನೃತ್ಯ-ಕಂಬವಾಗಿದ್ದು ಚೆಂಡು ಬೇರಿಂಗ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಲು ಉತ್ತಮ ಆವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು. ಇದರ ಮನೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ, ಇವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಏರೋಬಿಕ್ ಅಂಗಸಾಧನೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕಂಬಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ತುಕ್ಕುಹಿಡಿಯದ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಸೇರಿಸಿದ ಉಕ್ಕು, ಕ್ರೋಮ್ಡ್ ಉಕ್ಕು, [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]], ಹುಡಿ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಟೈಟೇನಿಯಮ್|ಟೈಟಾನಿಯಮ್]] ಹೊದಿಕೆ. ಕಂಬಗಳನ್ನು [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್|ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ಗಾಜಿನಿಂದಲೂ]] ತಯಾರಿಸಬಹುದು, ಇದು LED ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ 'ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕಂಬ'ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಉಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಜಾರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ, ಇದು ವೇಗವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾದ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ; ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ತೊಡೆಗಳಿಂದ ಸುಲುಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ನಿಧಾನವಾದ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಮಾಣವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರದ ಮತ್ತು ಬಿಗಿತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಇವೆ. ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ, ತಿರುಗುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ. ===ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಬ=== ಈಗ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಗ್-ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವು ನೀರು, ಗ್ಲಿಟರ್ ಮತ್ತು ಭ್ರಮಣದರ್ಶಕ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಂಬಗಳು ಅವುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕುಶಲಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ನರ್ತಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಜಾರಿದರೆ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ==ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ== [[File:Summerflipfront.JPG|thumb|right|180px|ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಮಡಿಚಿರುವುದು.]] ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/26/48hours/main530884.shtml ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131101255/http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/26/48hours/main530884.shtml |date=2011-01-31 }}, CBS ನ್ಯೂಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್, 8/20/2007 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಗಸಾಧನೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹುರುಪು ಕೊಡುವಾಗ ದೇಹವನ್ನೇ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈಹಿಕ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/cambridge-university-society-offers-pole-dancing-tuition/story-e6frfku0-1225853143529 | work=AFP | title=Cambridge University society offers pole dancing tuition | date=2010-04-13 | access-date=2011-05-19 | archive-date=2010-04-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100417012207/http://www.news.com.au/breaking-news/cambridge-university-society-offers-pole-dancing-tuition/story-e6frfku0-1225853143529 | url-status=dead }}</ref> ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಮಲ್ಲಖಂಬ್‌ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪುರುಷರು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |last=Wong |first=Amanda |url=http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_482709.html |title=Pole dancing for men? |publisher=Straitstimes.com |date=2010-01-27 |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130080914/http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_482709.html |url-status=dead }}</ref><ref>ಪುರುಷರ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಸುಮ್ಮನೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, http://sydney-central.whereilive.com.au/news/story/mens-pole-dancing-better-than-just-hanging-around/</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, UK ಮತ್ತು US ನಲ್ಲಿ, ನೃತ್ಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತರಬೇತಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, 2007ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪುರುಷನೊಬ್ಬನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು. 23 ವರ್ಷದ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಜಾಂಗ್ ಪೆಂಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಮಾನದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Showbiz/Story/A1Story20081201-104787.html |title=Watch out, men on poles |publisher=Asiaone.com |date= |accessdate=2010-09-27}}</ref> ==ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು== ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈಗಲೂ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯವೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು UK ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವೈಭವದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನಗೊಳ್ಳದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪವಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು [http://www.worldpoledance.com/2009.html ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718114256/http://www.worldpoledance.com/2009.html |date=2011-07-18 }} 2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜಪಾನಿನ ರೈಕೊ [http://www.worldpoledance.com/judges.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110529084821/http://www.worldpoledance.com/judges.html |date=2011-05-29 }} ಸ್ಯುಮುನೆ ಈ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನಿರ್ವಾಹಕನ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮರ್ಥಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು 2012ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಘಟನೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, http://www.nydailynews.com/lifestyle/2010/02/23/2010-02-23_pole_dancing_could_be_recognized_as_a_sport_and_headed_to_the_olympics_.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100226102215/http://www.nydailynews.com/lifestyle/2010/02/23/2010-02-23_pole_dancing_could_be_recognized_as_a_sport_and_headed_to_the_olympics_.html |date=2010-02-26 }}</ref><ref>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೊಸ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, http://www.bhsjacket.com/node/420</ref> ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದುನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಲುತ್ತದೆ.<ref>ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೇ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಕಂಬ-ನರ್ತಕರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, https://sports.yahoo.com/olympics/news?slug=ap-goldenpoles {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211204032215/http://sports.yahoo.com/olympics/news/?slug=ap-goldenpoles |date=2021-12-04 }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ" 2005ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಇತ್ತೀಚಿನ 2010ರ (ಬರುವ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ 2011 ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.misspoledanceaustralia.com.au/index.php?c=mpd&m=about |title=Miss Pole Dance Australia |publisher=Miss Pole Dance Australia |date= |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706110217/http://www.misspoledanceaustralia.com.au/index.php?c=mpd&m=about |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ [http://uspoledance.com/index.php US ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಫೆಡರೇಶನ್ (USPDF) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್] ಅನ್ನು 2009ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೆನಿನ್ ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>https://www.youtube.com/v/8_NJiwIVu6k?fs=1&amp;hl=en_US</ref> ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಲೈ 2010ರ "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕೆನಡಾ"ವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು, ಈಕೆ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.misspoledancecanada.com/ |title=Miss Pole Dance Canada |access-date=2011-05-19 |archive-date=2018-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805061704/http://misspoledancecanada.com/ |url-status=dead }}</ref> ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2009 ಅನ್ನು ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.worldpoledance.com/2009.html |title=World Pole Dance Championships Jamaica 2009 - World Pole Sport Fitness |publisher=Worldpoledance.com |date=2009-04-25 |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2013-01-05 |archive-url=https://archive.is/20130105121243/http://www.worldpoledance.com/2009.html |url-status=dead }}</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಂಡ 2010ರ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.worldpoledance.com/2010.html |title=World Pole Fitness Championships 2010 - World Pole Sport Fitness |publisher=Worldpoledance.com |date= |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2013-01-05 |archive-url=https://archive.is/20130105091300/http://www.worldpoledance.com/2010.html |url-status=dead }}</ref> ==ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ== ಇತರ ಶೈಲಿಗಳಂತೆ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಶೈಲಾ ಕೆಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಆಕೆ ಸ್ವಂತ ಕಂಬ-ಆಧಾರಿತ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಬ್ಲೂ ಇಗ್ವಾನ'' ದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವಾಗ ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.<ref>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ: ಇದು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?, http://www.ellecanada.com/living/health/pole-dancing-do-you-have-what-it-takes/a/24943 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728051015/http://www.ellecanada.com/living/health/pole-dancing-do-you-have-what-it-takes/a/24943 |date=2011-07-28 }}</ref> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ನಿಜಸಂಗತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮಿಸ್ USA 2010ರಲ್ಲಿ ರಿಮಾ ಫಾಕಿಹ್‌ರ ಗೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. <ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631825.shtml |title=Miss USA 2010 Winner a Pole Dancer - Rachel Uchitel Poses for Playboy |work=National Ledger |date=May 17, 2010 |accessdate=May 19, 2010 |archive-date=ಮೇ 20, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100520001909/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631825.shtml |url-status=dead }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== * ಗೊ-ಗೊ ನೃತ್ಯ * ಮಲ್ಲಖಂಬ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== {{Commons category|Pole dancing}} * [http://www.life.com/image/first/in-gallery/51131/miss-pole-dance-australia-finals ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: ಫೈನಲ್ಸ್!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101020133758/http://www.life.com/image/first/in-gallery/51131/miss-pole-dance-australia-finals |date=2010-10-20 }} - ''ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್'' ‌ನ ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೊ {{DEFAULTSORT:Pole Dance}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನೃತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಸಾಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಉಪಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 3hdnuvq0gvzyxkq488uody1add6j26u 0 59987 1428192 1343583 2026-09-14T08:05:01Z A826 72368 1428192 wikitext text/x-wiki ==ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು== [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ಎರಡು ವಿಬಾಗಗಳಾಗಿದೆ.ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಈ ಗ್ರಾಮ ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ.ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ. ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು [[ಋಷಿ]]ಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ [[ಬಾವಿ]]ಗಳು, [[ದನ]]ದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ,ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಇದು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರದೆಶವನ್ನು ವೀಕ್ಶಿಸಬಹುದು. ಈ ರಮಣೀಯ ಸೊಬಗನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] 6o4shdksy1hutj6vamh79ib528g83ob 1428193 1428192 2026-09-14T08:05:21Z A826 72368 A826 moved page [[ಕೊಣಾಜೆ]] to [[ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು]] without leaving a redirect 1428192 wikitext text/x-wiki ==ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು== [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ಎರಡು ವಿಬಾಗಗಳಾಗಿದೆ.ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಈ ಗ್ರಾಮ ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ.ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ. ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು [[ಋಷಿ]]ಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ [[ಬಾವಿ]]ಗಳು, [[ದನ]]ದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ,ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಇದು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರದೆಶವನ್ನು ವೀಕ್ಶಿಸಬಹುದು. ಈ ರಮಣೀಯ ಸೊಬಗನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] 6o4shdksy1hutj6vamh79ib528g83ob 1428194 1428193 2026-09-14T08:08:52Z A826 72368 1428194 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು | other_name = Konaje Kallu | photo = | photo_caption = | elevation_m = 344 | elevation_ref = <ref name="daijiworld"/> | prominence_m = | prominence_ref = | listing = | location = [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | range = | map = Karnataka | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | map_size = 250 | label_position = right | coordinates = {{coord|12.95|N|74.98|E|type:mountain_region:IN|display=inline,title}} | coordinates_ref = | topo = | type = [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಏಕಶಿಲೆ | age = | last_eruption = | first_ascent = | easiest_route = ಚಾರಣ }} '''ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು''' (Konaje Kallu) ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld">{{cite web |title=Awe Inspiring 'Konaje Kallu' Beckons Adventure Seekers |url=https://daijiworld.com/chan/exclusiveDisplay?articlesID=1772 |publisher=Daijiworld |access-date=2026-09-14}}</ref> ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಕತ್ತೆಯ ಕಿವಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="macrotrekking">{{cite web |title=Konaje Kallu |url=https://macrotrekkingteam.weebly.com/konaje-kallu.html |publisher=Macro Trekking Team |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 344 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 7 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ನರವಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಸುಮಾರು 32 ರಿಂದ 36 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="vushii">{{cite web |title=Konaje Kallu, Dakshina Kannada, Karnataka |url=https://vushii.com/place.php?name=Konaje+Kallu |publisher=Vushii.com |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಬಂಡೆಯು ಸುಮಾರು 119.28 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.<ref name="nias">{{cite book |last=Menon |first=Srikumar |title=Surviving dolmens at Konaje Kallu |year=2019 |publisher=NIAS |url=http://eprints.nias.res.in/1857/1/2019-Srikumar-Menon-Bkchapter.pdf |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಭೈರವ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯಿ ದೇವಿಯ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.<ref name="promallu">{{cite web |title=Shri Konajekallu Temple - Padukonaje |url=https://promallu.com/toprated/india/shri-konajekallu-temple-jxq0m/ |publisher=ProMallu |access-date=2026-09-14}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು "ಕರ್ಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಪವಾಡಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="daijiworld"/> ಈ ಸ್ಥಳದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ "ಬೂದಿಕೆರೆ" ಎಂಬ ಕೊಳವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ 108 ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇಲ್ಲಿ ಶರದ್ದಾಸ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮಂದಿರವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> [[ಕೇರಳ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="asianet">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಸಿದ್ದಾಶ್ರಮ ಮಠ |url=https://kannada.asianetnews.com/travel/travel-tips-rj3z0n |publisher=Asianet News Kannada |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಐತಿಹ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ ಬಾವಿಗಳು, ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="knwiki">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆ |url=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%A3%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%86 |publisher=Kannada Wikipedia |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವೇ ಆಗಿದೆ.<ref name="knwiki"/> == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಾಹಸಮಯ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಈ ಬಂಡೆಯು ಏಕಶಿಲಾ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಿನ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಇದು ಚಾರಣವನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಖರದಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref name="daijiworld"/> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಚಾರಣಿಗರು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು.<ref name="etv">{{cite web |title=ಕೋಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ್ಹೋಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ |url=https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/state/dakshina-kannada/students-stuck-in-forest-saved-by-the-help-of-villagers/ka20200907201440781 |publisher=ETV Bharat |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://visitmangalore.in/destination/31 Konaje Kallu - Visit Mangalore] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ್ವತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] 94tez1gp3809c4s6tyekx36pet1zocv 1428195 1428194 2026-09-14T08:09:05Z A826 72368 removed [[Category:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]]; added [[Category:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1428195 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು | other_name = Konaje Kallu | photo = | photo_caption = | elevation_m = 344 | elevation_ref = <ref name="daijiworld"/> | prominence_m = | prominence_ref = | listing = | location = [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | range = | map = Karnataka | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | map_size = 250 | label_position = right | coordinates = {{coord|12.95|N|74.98|E|type:mountain_region:IN|display=inline,title}} | coordinates_ref = | topo = | type = [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಏಕಶಿಲೆ | age = | last_eruption = | first_ascent = | easiest_route = ಚಾರಣ }} '''ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು''' (Konaje Kallu) ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld">{{cite web |title=Awe Inspiring 'Konaje Kallu' Beckons Adventure Seekers |url=https://daijiworld.com/chan/exclusiveDisplay?articlesID=1772 |publisher=Daijiworld |access-date=2026-09-14}}</ref> ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಕತ್ತೆಯ ಕಿವಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="macrotrekking">{{cite web |title=Konaje Kallu |url=https://macrotrekkingteam.weebly.com/konaje-kallu.html |publisher=Macro Trekking Team |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 344 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 7 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ನರವಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಸುಮಾರು 32 ರಿಂದ 36 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="vushii">{{cite web |title=Konaje Kallu, Dakshina Kannada, Karnataka |url=https://vushii.com/place.php?name=Konaje+Kallu |publisher=Vushii.com |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಬಂಡೆಯು ಸುಮಾರು 119.28 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.<ref name="nias">{{cite book |last=Menon |first=Srikumar |title=Surviving dolmens at Konaje Kallu |year=2019 |publisher=NIAS |url=http://eprints.nias.res.in/1857/1/2019-Srikumar-Menon-Bkchapter.pdf |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಭೈರವ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯಿ ದೇವಿಯ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.<ref name="promallu">{{cite web |title=Shri Konajekallu Temple - Padukonaje |url=https://promallu.com/toprated/india/shri-konajekallu-temple-jxq0m/ |publisher=ProMallu |access-date=2026-09-14}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು "ಕರ್ಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಪವಾಡಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="daijiworld"/> ಈ ಸ್ಥಳದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ "ಬೂದಿಕೆರೆ" ಎಂಬ ಕೊಳವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ 108 ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇಲ್ಲಿ ಶರದ್ದಾಸ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮಂದಿರವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> [[ಕೇರಳ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="asianet">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಸಿದ್ದಾಶ್ರಮ ಮಠ |url=https://kannada.asianetnews.com/travel/travel-tips-rj3z0n |publisher=Asianet News Kannada |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಐತಿಹ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ ಬಾವಿಗಳು, ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="knwiki">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆ |url=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%A3%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%86 |publisher=Kannada Wikipedia |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವೇ ಆಗಿದೆ.<ref name="knwiki"/> == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಾಹಸಮಯ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಈ ಬಂಡೆಯು ಏಕಶಿಲಾ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಿನ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಇದು ಚಾರಣವನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಖರದಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref name="daijiworld"/> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಚಾರಣಿಗರು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು.<ref name="etv">{{cite web |title=ಕೋಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ್ಹೋಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ |url=https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/state/dakshina-kannada/students-stuck-in-forest-saved-by-the-help-of-villagers/ka20200907201440781 |publisher=ETV Bharat |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://visitmangalore.in/destination/31 Konaje Kallu - Visit Mangalore] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ್ವತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] 9x1qexnfq072i1h6hyt564211eu8nmg 1428196 1428195 2026-09-14T08:09:47Z A826 72368 removed [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ್ವತಗಳು]]; added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1428196 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು | other_name = Konaje Kallu | photo = | photo_caption = | elevation_m = 344 | elevation_ref = <ref name="daijiworld"/> | prominence_m = | prominence_ref = | listing = | location = [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | range = | map = Karnataka | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | map_size = 250 | label_position = right | coordinates = {{coord|12.95|N|74.98|E|type:mountain_region:IN|display=inline,title}} | coordinates_ref = | topo = | type = [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಏಕಶಿಲೆ | age = | last_eruption = | first_ascent = | easiest_route = ಚಾರಣ }} '''ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು''' (Konaje Kallu) ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಗ್ರಾನೈಟ್]] ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld">{{cite web |title=Awe Inspiring 'Konaje Kallu' Beckons Adventure Seekers |url=https://daijiworld.com/chan/exclusiveDisplay?articlesID=1772 |publisher=Daijiworld |access-date=2026-09-14}}</ref> ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಕತ್ತೆಯ ಕಿವಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="macrotrekking">{{cite web |title=Konaje Kallu |url=https://macrotrekkingteam.weebly.com/konaje-kallu.html |publisher=Macro Trekking Team |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 344 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 7 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ನರವಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಸುಮಾರು 32 ರಿಂದ 36 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="vushii">{{cite web |title=Konaje Kallu, Dakshina Kannada, Karnataka |url=https://vushii.com/place.php?name=Konaje+Kallu |publisher=Vushii.com |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಬಂಡೆಯು ಸುಮಾರು 119.28 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.<ref name="nias">{{cite book |last=Menon |first=Srikumar |title=Surviving dolmens at Konaje Kallu |year=2019 |publisher=NIAS |url=http://eprints.nias.res.in/1857/1/2019-Srikumar-Menon-Bkchapter.pdf |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಭೈರವ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯಿ ದೇವಿಯ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.<ref name="promallu">{{cite web |title=Shri Konajekallu Temple - Padukonaje |url=https://promallu.com/toprated/india/shri-konajekallu-temple-jxq0m/ |publisher=ProMallu |access-date=2026-09-14}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು "ಕರ್ಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಪವಾಡಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="daijiworld"/> ಈ ಸ್ಥಳದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ "ಬೂದಿಕೆರೆ" ಎಂಬ ಕೊಳವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ 108 ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇಲ್ಲಿ ಶರದ್ದಾಸ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮಂದಿರವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="daijiworld"/> [[ಕೇರಳ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="asianet">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಸಿದ್ದಾಶ್ರಮ ಮಠ |url=https://kannada.asianetnews.com/travel/travel-tips-rj3z0n |publisher=Asianet News Kannada |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಐತಿಹ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ ಬಾವಿಗಳು, ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="knwiki">{{cite web |title=ಕೊಣಾಜೆ |url=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%A3%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%86 |publisher=Kannada Wikipedia |access-date=2026-09-14}}</ref> ಈ ಗ್ರಾಮವು ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವೇ ಆಗಿದೆ.<ref name="knwiki"/> == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ == ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು ಸಾಹಸಮಯ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref name="daijiworld"/> ಇದು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಈ ಬಂಡೆಯು ಏಕಶಿಲಾ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಿನ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಇದು ಚಾರಣವನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="macrotrekking"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಖರದಿಂದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref name="daijiworld"/> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಚಾರಣಿಗರು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು.<ref name="etv">{{cite web |title=ಕೋಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ್ಹೋಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ |url=https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/state/dakshina-kannada/students-stuck-in-forest-saved-by-the-help-of-villagers/ka20200907201440781 |publisher=ETV Bharat |access-date=2026-09-14}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://visitmangalore.in/destination/31 Konaje Kallu - Visit Mangalore] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] 40pmlll33skcs4w67f6p2ottg8fa3u6 828 60739 1428129 1221298 2026-09-13T14:33:08Z ~2026-49706-37 101724 1428129 Scribunto text/plain -- This module implements the {{lua}} template. local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mMessageBox = require('Module:Message box') local p = {} function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('^%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end function p._main(args) local modules = mTableTools.compressSparseArray(args) local box = p.renderBox(modules) local trackingCategories = p.renderTrackingCategories(args, modules) return box .. trackingCategories end function p.renderBox(modules) local boxArgs = {} if #modules < 1 then boxArgs.text = '<strong class="error">Error: no modules specified</strong>' else local moduleLinks = {} for i, module in ipairs(modules) do moduleLinks[i] = string.format('[[:%s]]', module) local maybeSandbox = mw.title.new(module .. '/sandbox') if maybeSandbox and maybeSandbox.exists then moduleLinks[i] = moduleLinks[i] .. string.format(' ([[:%s|sandbox]])', maybeSandbox.fullText) end end local moduleList = mList.makeList('bulleted', moduleLinks) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title.subpageText == "doc" then title = title.basePageTitle end if title.contentModel == "Scribunto" then boxArgs.text = 'ಈ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಇತರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ:' .. moduleList else boxArgs.text = 'ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ [[Wikipedia:Lua|ಲುವಾ]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ:\n' .. moduleList end end boxArgs.type = 'notice' boxArgs.small = true boxArgs.image = '[[File:Lua-Logo.svg|30px|alt=|link=]]' return mMessageBox.main('mbox', boxArgs) end function p.renderTrackingCategories(args, modules, titleObj) if yesno(args.nocat) then return '' end local cats = {} -- Error category if #modules < 1 then cats[#cats + 1] = 'Lua templates with errors' end -- Lua templates category titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() local subpageBlacklist = { doc = true, sandbox = true, sandbox2 = true, testcases = true } if not subpageBlacklist[titleObj.subpageText] then local protCatName if titleObj.namespace == 10 then local category = args.category if not category then local categories = { ['Module:String'] = 'Templates based on the String Lua module', ['Module:Math'] = 'Templates based on the Math Lua module', ['Module:BaseConvert'] = 'Templates based on the BaseConvert Lua module', ['Module:Citation/CS1'] = 'Templates based on the Citation/CS1 Lua module' } category = modules[1] and categories[modules[1]] category = category or 'Lua-based templates' end cats[#cats + 1] = category protCatName = "Templates using under-protected Lua modules" elseif titleObj.namespace == 828 then protCatName = "Modules depending on under-protected modules" end if not args.noprotcat and protCatName then local protLevels = { autoconfirmed = 1, extendedconfirmed = 2, templateeditor = 3, sysop = 4 } local currentProt if titleObj.id ~= 0 then -- id is 0 (page does not exist) if am previewing before creating a template. currentProt = titleObj.protectionLevels["edit"][1] end if currentProt == nil then currentProt = 0 else currentProt = protLevels[currentProt] end for i, module in ipairs(modules) do if module ~= "WP:libraryUtil" then local moduleTitle = mw.title.new(module) local moduleProt = moduleTitle and moduleTitle.protectionLevels["edit"][1] if moduleProt == nil then moduleProt = 0 else moduleProt = protLevels[moduleProt] end if moduleProt < currentProt then cats[#cats + 1] = protCatName break end end end end end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end return p 0sq7qcin2eyizfw9oax4rbf9kxnouua 0 65565 1428156 1337572 2026-09-14T03:02:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428156 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ (ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫ್ಯೂಷನ್) | size = <!-- default 200px --> | alt = <!-- alt text; see [[WP:ALT]] --> | caption = ISBT logo | map = | msize = <!-- map size, optional, default 250px --> | malt = <!-- map alt text --> | formation = ೧೯೩೫ | founder = <!-- or | founders = --> | extinction = <!-- {{End date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | merged = | type = <!-- [[Governmental organization|GO]], [[Non-governmental organization|NGO]], [[Intergovernmental organization|IGO]], [[International nongovernmental organization|INGO]], etc --> | status = <!-- ad hoc, treaty, foundation, etc --> | purpose = <!-- focus as e.g. humanitarian, peacekeeping, etc --> | headquarters = | location = ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ | coords = <!-- Coordinates of location using {{Coord}} --> | region_served = | membership = ಸರಿಸುಮಾರು ೧೫೦೦ | language = | general = <!-- Secretary General --> | leader_title = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name = ಪಿಯರೆ ಟಿಬರ್ಗಿಯನ್ (ಪ್ರಸ್ತುತ) | leader_title2 = ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾಯಿತ | leader_name2 = ಲಿನ್ ಫಂಗ್ | leader_title3 = ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | leader_name3 = ಮೈಕೆಲ್ ಬುಶ್ (೨೦೨೨-೨೦೨೪) | leader_title4 = ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ | leader_name4 = ಜೆನ್ನಿ ವೈಟ್ | main_organ = <!-- gral. assembly, board of directors, etc --> | parent_organization = <!-- if one --> | affiliations = | budget = | num_staff = | num_volunteers = | website = {{URL|https://www.isbtweb.org/}} | remarks = }} '''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫ್ಯೂಷನ್''' (ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ) ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[:en: blood transfusion|ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯ]] ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಔಷಧ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Annual Report 2021-2022 |url=https://www.isbtweb.org/resource/ar2021.html |website=ISBT |access-date=24 January 2023}}</ref> ಸೊಸೈಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ [[:en: Amsterdam|ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿದೆ]] ಮತ್ತು ೧೦೩ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೯೦೦ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಜೂನ್ ೨೦೨೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪಿಯರೆ ಟಿಬರ್ಗಿಯೆನ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |title=Board members ISBT Executive Committee |url=https://www.isbtweb.org/about/board-of-directors-and-executive-committee/board-members.html |website=ISBT |access-date=24 January 2023}}</ref> ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ [[:en:WHO|ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್ಒ]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ೧೬ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ೧೬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವು [[ವಿಜ್ಞಾನ]], [[ಸಂಶೋಧನೆ]] ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪರಿಣತಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸದಸ್ಯರ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=ISBT |title=ISBT Working Parties |url=https://www.isbtweb.org/isbt-working-parties.html |access-date=2023-01-24 |website=www.isbtweb.org}}</ref> ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ [[:en: standardisation|ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ]] ಮತ್ತು [[:en:harmonisation|ಸಮನ್ವಯವನ್ನು]] ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Welcome to the ISBT 128 Website - ICCBBA |url=https://www.iccbba.org/ |access-date=2023-01-24 |website=www.iccbba.org}}</ref> ರಕ್ತಪೂರಣ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ, ವಿವಿಧ [[ :en:human blood group systems|ಮಾನವ ರಕ್ತದ ಗುಂಪು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು]] ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು. ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಸಮನ್ವಯವು ಅಪರೂಪದ [[:en: antigens|ಪ್ರತಿಜನಕಗಳೊಂದಿಗೆ]] ದಾನಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Red Cell Immunogenetics and Blood Group Terminology |url=https://www.isbtweb.org/isbt-working-parties/rcibgt.html |website=ISBT |access-date=24 January 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Blood Group Allele Tables |url=https://www.isbtweb.org/isbt-working-parties/rcibgt/blood-group-allele-tables.html |website=ISBT |access-date=24 January 2023 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಡುಕಾಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಭಾಷೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. [[ :en:World Health Assembly|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ]] ನಿರ್ಣಯ ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಚ್‌ಎ ೨೮.೭೨ ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Utilization and supply of human blood and blood products (WHA28.72) |url=https://www.who.int/publications-detail-redirect/WHA28.72 |access-date=2023-01-24 |website=www.who.int |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ISBT |title=ISBT Code of Ethics |url=https://www.isbtweb.org/resources/isbt-code-of-ethics.html |access-date=2023-01-24 |website=www.isbtweb.org}}</ref> ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ತ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸಂಭಾವನೆ ರಹಿತ [[ರಕ್ತ ದಾನ|ರಕ್ತದಾನಗಳು]] (ವಿಎನ್ಆರ್‌ಬಿಡಿ), ರಕ್ತದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ [[:en: non-state actor|ರಾಜ್ಯೇತರ ನಟನಾಗಿ]] ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. "ರಕ್ತದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಬಳಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು" ತಯಾರಿಸಲು ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Educational modules on clinical use of blood |url=https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240033733 |access-date=2023-01-24 |website=www.who.int |language=en}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ೨೦೧೫ ರ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಹೀಯರ್ ಸಮಾಜದ ರಚನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ್ದಾರೆ:<ref>{{cite journal |author=Heier |first=H. E. |date=20 April 2015 |title=A review of the history of the ISBT |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/voxs.12171 |journal=ISBT Science Series |volume=10 |pages=2–10 |doi=10.1111/voxs.12171 |s2cid=71788697 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222105534/https://www.isbtweb.org/fileadmin/user_upload/HISTORY_AND_FUTURE_OF_THE_ISBT_v6_accepted.pdf |archive-date=22 December 2021}}</ref> * ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೧೯೩೫-೧೯೮೫) * [[:en: crisis|ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ]] ವರ್ಷಗಳು (೧೯೮೫-೨೦೦೦) * ಸುಧಾರಣೆ (೨೦೦೦ - ೨೦೧೦) * ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆ (೨೦೧೦ - ಪ್ರಸ್ತುತ) ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫ್ಯೂಷನ್ ಅಥವಾ ಸೊಸೈಟೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫ್ಯೂಷನ್ ಸ್ಯಾಂಗೈನ್ ರಚನೆಯನ್ನು [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ೨೦ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[:en: International Red Cross|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿನ]] ಬೊಗ್ಡಾನೊವ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಒಂದು ಹೊಸ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಕ್ತಪೂರಣದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ರಕ್ತಪೂರಣ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ರಕ್ತಪೂರಣ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು (ಸಿಒ) [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[:en: Arnault Tzanck|ಅರ್ನಾಲ್ಟ್ ಝಾಂಕ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ, [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] (ಡಬ್ಲ್ಯುಡಬ್ಲ್ಯುಐಐ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸಿಒನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಸುತ್ತಲಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[:en: immunohaematology |ಇಮ್ಯುನೊಹೆಮಟಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. [[:en:Blood banks|ರಕ್ತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು]] ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ [[ರಕ್ತ ದಾನ|ರಕ್ತದಾನಗಳು]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದವು. [[ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]]-ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಘಾತ-ವಿರೋಧಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಯಿತು. ಆರ್‌ಎಚ್ ಮತ್ತು [[:en: Kell|ಕೆಲ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[:en: albumin|ಅಲ್ಬುಮಿನ್]] ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ [[:en: blood plasma fractionation|ರಕ್ತ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಅನ್ನು [[:en: Turin, Italy|ಇಟಲಿಯ ಟುರಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ, ಸೊಸೈಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು: * ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸದಿರುವುದು. * ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭ. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[:en:Red Cross Society|ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ]] ಧ್ವಜದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗದ ಹೊರತು, ಪ್ರತಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ತಪೂರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ. ಟುರಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ೧೯೮೫ ರವರೆಗೆ ಸಮಾಜವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, [[:en:HIV/AIDS|ಎಚ್ಐವಿ / ಏಡ್ಸ್]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ರಕ್ತಪೂರಣ ಔಷಧವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸಿಒ ಇನ್ನೂ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸೆಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫ್ಯೂಷನ್ ಸ್ಯಾಂಗ್ವಿನ್ (ಸಿಎನ್‌ಟಿಎಸ್) ([[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫ್ಯೂಷನ್) ನ ಭಾಗವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೈಕೆಲ್ ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟಾರವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಎನ್‌ಟಿಎಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ, ಎಚ್ಐವಿ / ಏಡ್ಸ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ರಕ್ತಪೂರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದುರಂತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಸಿಎನ್‌ಇಎಸ್‌ನ ಮರುಸಂಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಿಎನ್‌ಟಿಎಸ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಗನ್ಸನ್, ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಎರಡನೇ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸಿಎನ್‌ಟಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕ್ಲಾಡಿನ್ ಹೊಸ್ಸೆನ್ಲೋಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ]] ಯುಕೆಯ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗೆ]] ಸಿಒ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಿಒ ಅನ್ನು ಲ್ಯಾಂಕಾಸ್ಟರ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿಒ ಅನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ಗನ್ಸನ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಅಂತ್ಯವೆಂದರೆ ಸಿಒಗೆ ಹೊಸ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸಿಒಗೆ ಹೊಸ ಸ್ಥಳವು ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಘಟಕ (ಪಿಸಿಒ) ಯುರೋಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸ್ಯಾನ್ಕ್ವಿನ್ ಬ್ಲಡ್ ಸಪ್ಲೈನ ವೈದ್ಯ ಪಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೆಂಗರ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ೨೦೦೨-೨೦೦೬ ಅವಧಿಗೆ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು ರಚಿಸಿತು. ಇದು ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ಛತ್ರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು. ಸದಸ್ಯತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಒ ಅನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸೊಸೈಟಿಯು ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಸ್ಟ್ರೆಂಗರ್ಸ್ ಆ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಯುರೋಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸಿಒ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಯೂರೋಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸಹಾಯವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಸಿಒ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಐಎಸ್ಬಿಟಿ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಹ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಚ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಸಿಒಗೆ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳ ನೆರವೇರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ, ಪಾವತಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (ಸಿಇಒ) ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಯುರೋಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಳವು ವಿಸ್ತೃತ [[ಕಚೇರಿ]] ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಕಾರಣ ಸಿಒ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸಿಇಒ ಜುಡಿತ್ ಚಾಪ್ಮನ್ (೨೦೧೦ - ಇಂದು) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಿಒನಲ್ಲಿ ಐದು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಳನ್ನು ಎಂಸಿಐ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯೂರೋಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಓಲ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ (ಸಂಭಾವನೆ ರಹಿತ) ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಲ್ಲೆನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಸ್ಕೂಟ್ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಜಾನ್ ಸೆಂಪಲ್ ೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨೦೨೧ ರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಸ್ಕೂಟ್ ಅವರ [[ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ|ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು]]. ೨೦೨೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜೇಸನ್ ಅಕರ್ಸ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ೨೦೨೫ ರವರೆಗೆ ಇದ್ದಾರೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:ISBT 128|ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ೧೨೮]] * [[:en:World Blood Donor Day|ವಿಶ್ವ ರಕ್ತದಾನಿಗಳ ದಿನ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * [https://onlinelibrary.wiley.com/journal/10.1111/(ISSN)1423-0410 Vox Sanguinis] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 83r87k2d6xv88h7k2pek8k2u0abzz5h 8 69606 1428152 1310569 2026-09-13T22:34:07Z A826 72368 1428152 wikitext text/x-wiki == ವೀಕ್ಷಣೆ == * Navigation_popups [ResourceLoader |dependencies=mediawiki.api, mediawiki.user, mediawiki.util, user.options, mediawiki.jqueryMsg |type=general] |popups.js |navpop.css * ReferenceTooltips[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|type=general]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css * MapFrame|MapFrame.js * ImageAnnotator|ImageAnnotator.js * XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js * switcher[default]|switcher.js == ಸಂಪಾದನೆ == * HotCat[rights=autoconfirmed]|HotCat.js * Twinkle [ResourceLoader |dependencies=ext.gadget.morebits, ext.gadget.select2, mediawiki.api, mediawiki.language |rights=autoconfirmed |type=general |peers=Twinkle-pagestyles] |Twinkle.js |Twinkle.css |twinklearv.js |twinklewarn.js |twinkleblock.js |twinklewelcome.js |twinkleshared.js |twinkletalkback.js |twinklespeedy.js |twinkleprod.js |twinklexfd.js |twinkleimage.js |twinkleprotect.js |twinkletag.js |twinklediff.js |twinkleunlink.js |twinklerollback.js |twinkledeprod.js |twinklebatchdelete.js |twinklebatchprotect.js |twinklebatchundelete.js |twinkleconfig.js * morebits [ResourceLoader |dependencies=mediawiki.user, mediawiki.util, mediawiki.Title, jquery.ui |hidden] |morebits.js |morebits.css * Twinkle-pagestyles [hidden |skins=vector, vector-2022] |Twinkle-pagestyles.css * Link Edit[default]|link-edit.js * ProveIt[default]|ProveIt.js * refToolbar[default|dependencies=user.options]|refToolbar.js * refToolbarBase[hidden]|refToolbarBase.js * citations [ResourceLoader |dependencies=mediawiki.util] |citations.js ==ಮಾಡ್ಯೂಲ್== * libSensitiveIPs [dependencies=ext.gadget.libLua|hidden]|libSensitiveIPs.js * libLua [dependencies=mediawiki.api|hidden]|libLua.js ivvtnec6a1ay9t7nf2x0y50fm2wfqjt 1428153 1428152 2026-09-13T22:34:56Z A826 72368 1428153 wikitext text/x-wiki == ವೀಕ್ಷಣೆ == * Navigation_popups [dependencies=mediawiki.api, mediawiki.user, mediawiki.util, user.options, mediawiki.jqueryMsg |type=general] |popups.js |navpop.css * ReferenceTooltips[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|type=general]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css * MapFrame|MapFrame.js * ImageAnnotator|ImageAnnotator.js * XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js * switcher[default]|switcher.js == ಸಂಪಾದನೆ == * HotCat[rights=autoconfirmed]|HotCat.js * Twinkle [dependencies=ext.gadget.morebits, ext.gadget.select2, mediawiki.api, mediawiki.language |rights=autoconfirmed |type=general |peers=Twinkle-pagestyles] |Twinkle.js |Twinkle.css |twinklearv.js |twinklewarn.js |twinkleblock.js |twinklewelcome.js |twinkleshared.js |twinkletalkback.js |twinklespeedy.js |twinkleprod.js |twinklexfd.js |twinkleimage.js |twinkleprotect.js |twinkletag.js |twinklediff.js |twinkleunlink.js |twinklerollback.js |twinkledeprod.js |twinklebatchdelete.js |twinklebatchprotect.js |twinklebatchundelete.js |twinkleconfig.js * morebits [dependencies=mediawiki.user, mediawiki.util, mediawiki.Title, jquery.ui |hidden] |morebits.js |morebits.css * Twinkle-pagestyles [hidden |skins=vector, vector-2022] |Twinkle-pagestyles.css * Link Edit[default]|link-edit.js * ProveIt[default]|ProveIt.js * refToolbar[default|dependencies=user.options]|refToolbar.js * refToolbarBase[hidden]|refToolbarBase.js * citations [dependencies=mediawiki.util] |citations.js ==ಮಾಡ್ಯೂಲ್== * libSensitiveIPs [dependencies=ext.gadget.libLua|hidden]|libSensitiveIPs.js * libLua [dependencies=mediawiki.api|hidden]|libLua.js lh1jsm3xk8txymtvihz4mkd83cmjo93 0 72144 1428188 1376245 2026-09-14T07:48:16Z A826 72368 [[ಎತಿಹಾದ್ ಏರ್ವೇಸ್]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428188 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಎತಿಹಾದ್_ಏರ್ವೇಸ್]] '''ಏತಿಹದ್ ಏರ್‌ವೇಸ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: الاتحاد ಅಲ್ ಇತ್ತಿಹಾದ್) ಧ್ವಜ ಹೊತ್ತ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ನಾ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ, ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಅಬುಧಾಬಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ (- ಇಕ್ಯಾಂಗ್ ಒಮಾ) ಬಳಿ ಖಲೀಫಾ ನಗರ ಅಬುಧಾಬಿ, ಆಗಿದೆ. ಜುಲೈ 2003 ರಲ್ಲಿ ಅಬುಧಾಬಿಯ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಎತಿಹಾಡ್. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಸರು "ಒಕ್ಕೂಟ" (إتحاد ಇತ್ತಿಹಾದ್) ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಪದದ ರೋಮನ್ಕರಣ 2003 ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅರೇಬಿಕ್ ಏರ್ಲೈನ್ ಹೆಸರು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು, ال ಅಲ್ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಯಾನ, 119 ಏರ್ಬಸ್ ಮತ್ತು ಬೋಯಿಂಗ್ ವಿಮಾನ, ಆಗಸ್ಟ್ 2015ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, [[ಏಷ್ಯಾ]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ 120 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು 1,000 ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಎತಿಹಾಡ್ 10.3 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 23% ಹೆಚ್ಚಳ ನಡೆಸಿತು, ಅಮೇರಿಕಾದ ಆದಾಯ ನೀಡುವ $ 4.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಉಸ್ $ 42 ದಶಲಕ್ಷ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ. ನಗರಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಮತ್ತು ಅದು ದುಬೈ ಮೂಲದ ವಿಮಾನಯಾನ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ನಂತರ, ಯುಎಇ ಏರ್ಲೈನ್ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಸ್ ಅಬುಧಾಬಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜೊತೆಗೆ, ಎತಿಹಾಡ್, ಎತಿಹಾಡ್ ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಎತಿಹಾಡ್ ಕಾರ್ಗೋ ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎತಿಹಾಡ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪಾಲುದಾರಾರನು 2015 ಮಾಡಿತು, ಪಾಲುದಾರ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜೆಟ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಐರ್‌ಬೇರ್ಲಿನ್, ನಿಕಿ, ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ, ಏರ್ ಸೇಶೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎತಿಹಾಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಎತಿಹಾಡ್ ಒಡೆತನದ ವಿಮಾನಯಾನಡಾ ಗಣನೀಯ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಒಂದು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಕಿ ನಗರಗಳಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಗರಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿ ಇರುವಂತಹ ಲಿಂಗಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ವಿಮಾನಯಾನ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013 ರ ಹಾಗೆ, ಎತಿಹಾಡ್ ಅಬುಧಾಬಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ 96 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="FFSQ32013">{{cite web|title=Etihad Airways Fast Facts and Figures - Q3 2013|publisher=Etihad Airways|url=http://www.etihad.com/Documents/PDFs/Corporate%20profile/Fast%20facts/Q3-2013-en.pdf|access-date=2015-09-21|archive-date=2013-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224090247/http://www.etihad.com/Documents/PDFs/Corporate%20profile/Fast%20facts/Q3-2013-en.pdf|url-status=dead}}</ref> ನಗರಗಳಿಂದ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಜೊತೆಗೆ, ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್, ಕ್ವಾಂಟಾಸ್, ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಸಿಂಗಪುರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಏರ್ವೇಸ್ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಖಂಡಗಳಿಂದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕೆಲವೇ ವಾಹಕಗಳು ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.emirates247.com/business/corporate/etihad-launches-flights-to-brazil-2013-06-02-1.508871|title=Etihad launches flights to Brazil|author=Staff|work=Emirates 24-7|access-date=2015-09-21|archive-date=2015-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150922084417/http://www.emirates247.com/business/corporate/etihad-launches-flights-to-brazil-2013-06-02-1.508871|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/etihad-airways-airlines.html|title=Etihad Airways Services|publisher=cleartrip.com|access-date=2015-09-21|archive-date=2015-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150825043726/http://www.cleartrip.com/flight-booking/etihad-airways-airlines.html|url-status=dead}}</ref> ==ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು== ಏತಿಹದ್ ಏರ್‌ವೇಸ್ ಈ ಮುಂದಿನ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಜೊತೆಗೂ ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೊಂದಿದೆ:(2015 ಜನವರಿ ಮಾಹಿತಿ) <ref name="FFSQ32013"/> * ಏಜಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ <ref>{{cite web|url=http://en.aegeanair.com/all-about-us/press-office/press-releases/press-release/?prid=470|title=Aegean Airlines - Etihad Airways marks five years in Greece as partnership with Aegean Airlines takes off|publisher=}}</ref> * ಲಿಂಗಸ್ <ref>{{cite news|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/finance/2012/0730/1224321085849.html|title=Aer Lingus and Etihad Airways agree partnership|work=The Irish Times|date=2012-07-30|access-date=2015-09-21|archive-date=2013-07-02|archive-url=https://www.webcitation.org/6HoeW3qlc?url=http://www.irishtimes.com/business/sectors/transport-and-tourism/aer-lingus-and-etihad-airways-agree-partnership-1.544889|url-status=dead}}</ref> * ಅಎರೋಲ್íನೀಸ್ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾಸ್ * ಏರ್ ಆಸ್ತಾನಾ * ಏರ್ ಬರ್ಲಿನ್ * ಏರ್ ಕೆನಡಾ * ಏರ್ ಯುರೋಪಾ * ಏರ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ * ಏರ್ ಮಾಲ್ಟಾ * ಏರ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ * ಏರ್ ಸೇಶೆಲ್ಸ್ * ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯ <ref>{{cite web|url=https://www.airbaltic.com/etihad-airbaltic-announce-riga-abudhabi-service|title=Etihad Airways and airBaltic Announce New Riga-Abu Dhabi Service|publisher=|access-date=2015-09-21|archive-date=2015-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910032319/https://www.airbaltic.com/etihad-airbaltic-announce-riga-abudhabi-service|url-status=dead}}</ref> * ಏರ್ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ * ವಿಮಾನ * ಆಲ್ ನಿಪ್ಪೋನ್ ಏರ್ವೇಸ್ * ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ನಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ * ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಏರ್ವೇಸ್ * ಬೆಳವಿಯ * ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಚೀನಾ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಫಿಜಿ ಏರ್ವೇಸ್ * ಫ್ಲೈಬೆ * ಗರುಡ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ * ಹೇನನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು * ಜೆಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ * ಜೆಟ್ಬ್ಲೂ ಏರ್ವೇಸ್ * ಕೀನ್ಯಾ ಏರ್ವೇಸ್ * ಕ್ಲ್ಮ್ * ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ * ಮಲೇಷ್ಯಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ * ನಿಕಿ * ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಫಿಲಿಪೈನ್ ವೈಮಾನಿಕ * ರಾಯಲ್ ಏರ್ ಮಾರೊಕ್ * ಸ್7 ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ * ಸೌದಿಯ * ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಏರ್ವೇಸ್ * ನಲ್ಲಿಯನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ * ಟರ್ಕಿಶ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ * ವರ್ಜಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] gh4jo4funyvhmsx68cps9wbdeorx1dr 0 77227 1428189 1342601 2026-09-14T07:51:39Z A826 72368 [[ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428189 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್]] '''ಕುದಿಪ್ಪು''' [[ಬಂಗುಡೆ]] ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎಲುಬು [[ಮೀನು]] (ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್).ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''ಫಾಲ್ಸ್ ಟ್ರವೆಲ್ಲಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. {{taxobox | name= ಕುದಿಪ್ಪು ಮೀನು | fossil_range = {{Fossil range|Eocene|recent}} | image =File:Lactarius lactarius 02.jpg | image_caption =False trevallies | status = NE | status_system = iucn3.1 | status_ref = | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Perciformes]] | familia = '''Lactariidae''' | familia_authority = [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1904 | genus = '''''Lactarius''''' | genus_authority = [[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1833 | species = '''''L. lactarius''''' | binomial = ''Lactarius lactarius'' | binomial_authority = ([[Marcus Elieser Bloch|Bloch]] & [[Johann Gottlob Schneider|J. G. Schneider]], 1801) | synonyms = Genus: * ''Platylepes'' <small>Swainson, 1839</small> Species: * ''Scomber lactarius'' <small>Bloch & J. G. Schneider, 1801</small> * ''Lactarius delicatulus'' <small>Valenciennes, 1833</small> * ''Lactarius burmanicus'' <small>Lloyd, 1907</small> }} ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು== ಇದು ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದ್ಯದ ಏಕೈಕ ಸದಸ್ಯ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ== [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ]] ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವಾಸ. [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದ ಬಂಡೆ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಮುದ್ರತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಕುದಿಪ್ಪು ಮೀನನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿಯೋ ಉಪ್ಪುಹಾಕಿ ಒಣಗಿಸಿಯೋ ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೀನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಪ್ಪೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಅಷ್ಟು ರುಚಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಲಬಾರಿನ ಕ್ವಿಲಾನ್ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಮೀನುಗಳು ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಅತಿ ವಿರಳ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಮೀನಿನ ಶರೀರ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀಳ ಚಪ್ಪಟೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 10", ತಲೆಯ ಉದ್ದ 1/4", ಬಾಲ 1/4". ಶರೀರದ ಎತ್ತರ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ 2/7 ಭಾಗದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಮೀನಿನ ರೂಪರೇಖೆ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲಿರುವ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ತನಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಬ್ಬಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಓರೆ. ಮೇಲುದವಡೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮಧ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗದ ತನಕ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೀನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ಅದರ ಕೆಳದವಡೆಯ ತುದಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಶಿಖೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳದವಡೆಯ ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪಙÂ್ತಯ ಬಾಗಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ನಾಲಗೆ, ಪಾಲಟೈನ್ ಮತ್ತು ವೋಮರ್ (ಬಾಯಂಗಳ) ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಲ ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಈ ಮೀನಿಗೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಪಾರದರ್ಶಕ. ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲಿರುವ ಮೊದಲನೆಯ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಮುಳ್ಳು ಬಲಹೀನವಾಗಿದೆ; ಮೂರನೆಯದು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಪೊರೆ ಕಚ್ಚುಕಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವೂ ಮೊದಲನೆಯ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗೆ ಸಮವೂ ಆಗಿದೆ; ಇದರ ಎತ್ತರ ಇಡೀ ಶರೀರದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ. ಗುದದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಮೀನಿನ ಶರೀರದ ಹೊರಗಡೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸೈಕ್ಲಾಯಿಡ್ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಹೊದಿಕೆ ಎಲ್ಲ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಈ ಮೀನಿನಲ್ಲಿಯೂ ತ್ವರಿತ ಚಲನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಶರೀರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ರ್ವಿಕ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೂ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೂ ಇವೆ. ಇವು ಪೋಣಿಸಿದ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೬ ಇಂಚಿನ ವರೆಗೆ ಇರುವುದಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೨ ಇಂಚು ಇರುತ್ತದೆ. ==ಆಹಾರ== ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಈ ಮೀನುಗಳ ಆಹಾರ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:FalseTrevally.jpg|False trevallies in Visakhapatnam Landing Center, Andhra Pradesh, India File:FalseTrevally 2.jpg|False trevallies in Visakhapatnam Landing Center, Andhra Pradesh, India Lactarius delicatulus Ford 53.jpg|False trevallies illustration </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕುದಿಪ್ಪು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] bd7jwnhywlf6gewsnqpirrk3oexw7gw 0 83255 1428180 1339074 2026-09-14T06:44:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428180 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} [[ಚಿತ್ರ:MeenaKaari2.jpg|thumb|ಇರಾನ್‍ನ ಮೀನಾಕಾರಿ ಕಲೆ]] '''ಎನಾಮೆಲ್''' ಎಂದರೆ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೈಮೇಲೆ ನುಣುಪು ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಒಪ್ಪಕೊಡುವ ಲೇಪನ. ಇದಕ್ಕೆ ಗಾಜುಲೇಪನವೆಂದೂ ಕರೆಯುವುದಿದೆ. == ಎನಾಮೆಲ್‍ನ ವರ್ಗಗಳು == ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿವೆ. # [[ಲೋಹ]] ಮತ್ತು [[ಮಣ್ಣು|ಮಣ್ಣಿನಿಂದ]] ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಕರಗಿಸಿ ಘನವಸ್ತುಗಳಿಂದಾದ [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿನಂತಿರುವ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವ ವಿಟ್ರಿಯಸ್ ಅಥವಾ ಪೋರ್ಸಿಲೇನ್ ಎನಾಮೆಲುಗಳು. # ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು, ವಾರ್ನಿಷುಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ಲೇಪಿಸಿದಾಗ ಒಣಗಿ, ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಹೊಳಪು ಕೊಡುವ ದ್ರವಮಿಶ್ರಣಗಳು.<ref>http://www.vea.org.uk/what-is-enamel/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪೋರ್ಸಿಲೇನ್ ಎನಾಮೆಲುಗಳು == ಪೋರ್ಸಿಲೇನ್ ಎನಾಮೆಲುಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ [[ಕಬ್ಬಿಣ]]ದ<ref>Pew, Steve, "The Who, What, Why, Where, and When of Cast Iron Enameling," Advances in Porcelain Enamel Technology, 177-186, (2010).</ref> ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಲು ಬಳಸುವರು. ಅಂಥ ಲೇಪನ ಪ್ರಬಲ [[ಕ್ಷಾರ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಹೈಡ್ರೊಫ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ದ ಹೊರತು ಇತರ ಎಲ್ಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ [[ಔಷಧ]], [[ಆಹಾರ]], [[ಪಾನೀಯ]] ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೋರ್ಸಿಲೇನ್ ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವರು. ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡಿದ [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿನಿಂದ]]<ref>Sullivan, J.D. and Nelson, F.W., "Stainless Steel Requires Special Enameling Procedures", Proceedings of the Porcelain Enamel Institute Technical Forum," 150-155 (1970).</ref> ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಲೆಗಳು, ಶೈತ್ಯಕಾರಕ ಯಂತ್ರಗಳು, ಮೇಜಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳು, ವಣಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸಗೃಹಗಳ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹೊರಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಎನಾಮೆಲ್‍ಗೊಳಿಸಿದ ಬೀಡುಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು. '''ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವ ಬಗೆ''': ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಲೋಹಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಿಡ್ಡು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಪದರಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಎನಾಮೆಲ್ಲಿನ ಫ್ರಿಟ್ (ಗಾಜಿನಂತಿರುವ ಮಿಶ್ರಣ) ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಧವಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಕು. ರಾಸಾಯನಿಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವ ಗುಣವುಳ್ಳ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] ಸ್ವಭಾವದ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೆಲ್‍ಸ್ಟಾರ್ [[ಖನಿಜ]]ಗಳು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] ಸ್ವಭಾವದ [[ಬಿಳಿಗಾರ]], ಫ್ಲೋರ್‌ಸ್ಟಾರ್, ಕ್ರಯೊಲೈಟ್, ಸೋಡಾಬೂದಿ, [[ಸೋಡಿಯಮ್|ಸೋಡಿಯಂ]] ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಲಿಥಾರ್ಜ್ ([[ಸೀಸ]]ದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್) ಮುಂತಾದ ಸ್ರಾವಕಗಳು (ಫ್ಲಕ್ಸಸ್). ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕರಗಿಸಿದರೆ ಫ್ರಿಟ್ ದೊರೆಯುವುದು. '''ತೇವವಿಧಾನ''': ತೇವವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದ್ರವಿತ ಫ್ರಿಟ್ಟನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಸುರಿಯುವರು. ಆಗ ಅದು ಹುಡಿಯಾಗುವುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ನೀರು]], [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು]] ಮತ್ತು ಅಪಾರದರ್ಶಕಕಾರಿಗಳಾದ (ಒಪೇಸಿಫೈಯರ್ಸ್) [[ತವರ]], [[ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್|ಜಿರ್ಕೊನಿಯಂ]] ಅಥವಾ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆಯುವರು. ನೀರನ್ನುಳಿದು ಈ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂಶ ಫ್ರಿಟ್ಟಿನ ತೂಕದ 15%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಲಾರದು. ಈ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಲಿಪ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಲೋಹದ ಮೈಮೇಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳಲು ಸೋಡಾಬೂದಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗಾರಗಳು ನೆರವಾಗುವುವು. ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಲಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಸ್ಲಿಪ್ಪನ್ನೇ ಲೋಹದ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು. ಒಣಗಿದ ಅನಂತರ ಲೇಪಿತ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಎನಾಮೆಲ್ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಸುಡಲಾಗುವುದು. ಈ ರೀತಿ 1-3 ಲೇಪನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಆಧಾರ ಪದರ [[ಕೋಬಾಲ್ಟ್]] ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಲೇಪನ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು. '''ಶುಷ್ಕವಿಧಾನ''': ಶುಷ್ಕವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಟ್ಟನ್ನು ಅಪಾರದರ್ಶಕಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆಯಲಾಗುವುದು. ಆಗ ನಯವಾದ ಪುಡಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮುಂಚೆಯೇ ತೇವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಆಧಾರ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಈ ಪುಡಿಯನ್ನು ಉದುರಿಸುವರು. ಅನಂತರ ಎನಾಮೆಲ್ [[ಕುಲುಮೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟರೆ ಲೇಪನ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುವುದು. ಆಮ್ಲನಿರೋಧಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಎನಾಮೆಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕ ಮತ್ತು ಫೆಲ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಸ್ರಾವಕಗಳ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಟೈಟೇನಿಯಮ್|ಟೈಟೇನಿಯಂ]] ಡೈಆಕ್ಸೈಡಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಎನಾಮೆಲ್ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸುಡುವ ಕಾಲಾವಧಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೇವವಿಧಾನದಿಂದ ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡಿದ ಬೀಡು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು 625⁰-760⁰ ಸೆಂ. ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣಾತಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 10-15 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಸುಡುವುದು ರೂಢಿ. ಕೆಲವು ಎನಾಮೆಲುಗಳನ್ನು 700⁰-870⁰ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡಿನಲ್ಲಿ 1-5 ಮಿನಿಟುಗಳವರೆಗೆ ಸುಟ್ಟರೆ ಸಾಕು. ಎನಾಮೆಲ್ ಪದರಕ್ಕೆ ಘಾಸಿಯಾಗದಂತೆ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. == ದ್ರವಮಿಶ್ರಣಗಳು == ವಾರ್ನಿಷ್ ಬಳಿದ ವಸ್ತು ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಸಿಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಆಗ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಬ್ರಷಿಂಗ್ ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವರು. ಲೋಹಕ್ಕೆ ಇದರ ಲೇಪನವಾಗಿದ್ದು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಉನ್ನತ ಉಷ್ಣಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಆಗ ಅದು ಬೇಯಿಸಿದ ಎನಾಮೆಲ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ನಿರವಯವ ವಸ್ತುಗಳಿರುವ ಪೋರ್ಸಿಲೇನು ಎನಾಮೆಲ್ಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುವು. '''ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲ್''': ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕರ್ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ. ಲೀನಕಾರಿ (ಸಾಲ್ವೆಂಟ್) ಆವಿಯಾದ ಕೂಡಲೇ ಮೇಲ್ಮೈ ಪೊರೆಯ ರಚನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸುಭದ್ರ ಪೊರೆಯ ರಚನೆಯಾಗಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ನಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದು ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅವೆರಡರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮೂಲ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಸುಲಭ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಆದಷ್ಟು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಪೊರೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲಿನ ಉದ್ದೇಶ. [[ಆಟಿಕೆ]]ಗಳು (ಟಾಯ್ಸ್) ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲ್ಪ ಬಾಳಿಕೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಎನಾಮೆಲುಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಗುಟುಗುಣವುಳ್ಳ [[ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್]] ಎಸ್ಟರುಗಳ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು ಅಗ್ಗದ ಲೀನಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಒರಟು ಬಣ್ಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಮೊದಲು ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತರ ಲ್ಯಾಕರನೊಂದಿಗೂ ಅರೆಯುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಬಾಲ್ ಗಿರಣಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೀವ್ರ ವೇಗದ ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಿರಣಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ವಸ್ತುವಿಗೆ ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲ್ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೂ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಬಣ್ಣ ಬೆರೆತಿರುವುದರಿಂದ ಮೂಲ ಲ್ಯಾಕರಿಗಿಂತ ಅದರ ಎನಾಮೆಲ್ಲಿನ ಅಂಟುಗುಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಲೇಪನದ ಪೊರೆಯ ಭಿದುರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಂಟುಗುಣ ಪದಾರ್ಥದ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಲೇಪನವುಂಟಾಗಲು ಒಂದೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಎನಾಮೆಲ್ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ. [[ಮರ]], [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದರ್ಜೆಯ [[ಉಕ್ಕು]]ಗಳನ್ನು ಎನಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಮತ್ತು [[ತವರ]]ಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಲೇಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಒಪ್ಪಲೇಪನಗಳು (ಫಿನಿಷಿಂಗ್ ಕೋಟ್ಸ್) ಅಗತ್ಯ. ಬಣ್ಣದ ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲ್ ಬಳಿದ ಮೇಲೆ ಬರೀ ಲ್ಯಾಕರಿನ ಅಂತಿಮ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದರೆ ಗಾಜಿನಂತಿರುವ ಒಪ್ಪಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಇದರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಲೇಪನ ಸಾಕಾಗುವುದರಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಲ್ಯಾಕರ್ ಎನಾಮೆಲುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ದಾರ್ಢ್ಯ ಮತ್ತು ಮೃದುತ್ವ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಗುಣಗಳು. ಲೇಪನ ಪಡೆದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವಿದ್ದರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸೈಸರುಗಳನ್ನು (ಬಾಷ್ಪಗುಣ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಲೀನಕಾರಿಗಳು) ಸೇರಿಸದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬಣ್ಣಬಂಧಿತ ಎನಾಮೆಲ್ ಪೊರೆ ಭಿದುರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಅಗತ್ಯ ಇನ್ನೂ ಬಹಳ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸೈಸರುಗಳ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದಷ್ಟೂ ಒಣಗುವ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಮೃದುವಾದ ಪೊರೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧನ ಮತ್ತು ದಾರ್ಢ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಾಣಿ ಎನಾಮೆಲುಗಳನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಬಲ್ಲ ಸಾವಯವ ಎನಾಮೆಲುಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಯತ್ನ ಸಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಪಿಂಗಾಣಿ ಎನಾಮೆಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಕೋಮಲವಾದ ಪದರ ಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆದಿದೆ. ಗೃಹೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎನಾಮೆಲುಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಒಲೆ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗೋಚರಿಸದಷ್ಟು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಹೊರತು ಅವೆರಡರ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಕ್ಷಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾರ. == ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು: == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.langantiques.com/university/index.php/Enamels_on_jewelry#Email_brun Enamels on jewelry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604082136/http://www.langantiques.com/university/index.php/Enamels_on_jewelry#Email_brun |date=2012-06-04 }} – historical * [http://www.ganoksin.com/borisat/directory/library/subject/7 Enameling Articles and Tutorials at The Ganoksin Project] * [http://www.porcelainenamel.com/pei502.htm Mechanical and Physical Properties of Vitreous Enamel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520202827/http://www.porcelainenamel.com/pei502.htm |date=2012-05-20 }} * [http://www.glass-on-metal.com/ Glass on Metal Magazine Online (US)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006175207/http://www.glass-on-metal.com/ |date=2011-10-06 }} * [http://www.cidae.com/ CIDAE Center of Information and Difusion of the Art of Enamelling (ES)] * [http://www.european-enamel-authority.org/en/home EEA European Enamel Authority (EU)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909062942/http://www.european-enamel-authority.org/en/home |date=2018-09-09 }} * [http://www.enamellers.nl/index.php?l=uk Society of Dutch Enamellers (NL)] * [http://www.enamelistsociety.org/ The Enamelist Society (US)] * [http://www.guildofenamellers.org/ Guild of Enamellers, UK] * [http://www.iei-world.org/ International Enamellers Institute] * [http://www.vea.org.uk/ Vitreous Enamel Association (UK)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230173104/http://www.vea.org.uk/ |date=2010-12-30 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಪನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] huompwm2m3kr032leuxq1yfo30wq5ou 0 84610 1428183 1380323 2026-09-14T07:13:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428183 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic |name = ಎರಿಕ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ |image = Erik Erikson.jpg |image_size = |birth_name = ಎರಿಕ್ ಸಾಲೋಮನ್ಸೆನ್ |birth_date = {{Birth date|1902|6|15|df=y}} |birth_place = [[:en:Frankfurt|ಫ್ರಾಂಕ್ ಫರ್ಟ್]], [[:en:Grand Duchy of Hesse|ಹೆಸ್ಸೆ]], [[:en:German Empire|ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]<ref name="NYTObit">{{cite news |date=13 March 1994 |title=Erik Erikson, 91, Psychoanalyst Who Reshaped Views of Human Growth, Dies |url=https://www.nytimes.com/1994/05/13/obituaries/erik-erikson-91-psychoanalyst-who-reshaped-views-of-human-growth-dies.html |newspaper=The New York Times |access-date=19 October 2017}}</ref> |death_date = {{death date and age|1994|5|12|1902|6|15|df=y}} |death_place = [[:en:Harwich, Massachusetts|ಹಾರ್ವಿಚ್]], [[:en:Massachusetts|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]], [[ಯು.ಎಸ್.|ಯು.ಎಸ್]].<ref name="NYTObit" /> |residence = |citizenship = {{hlist | American | German}} |discipline = ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ |sub_discipline = {{hlist | [[:en:Developmental psychology|ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] | [[:en:psychoanalysis|ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]}} |workplaces = {{unbulleted list | [[:en:Yale University|ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | [[:en:University of California, Berkeley|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬರ್ಕ್ಲಿ]] | [[:en:University of Pittsburgh|ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | [[:en:Harvard University|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]}} |alma_mater = |doctoral_advisor = |doctoral_students = |notable_students = [[:en:Richard Sennett|ರಿಚರ್ಡ್ ಸೆನೆಟ್]] |notable_works = {{unbulleted list | ''[[:en:Childhood and Society|ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ]]'' (೧೯೪೦) | ''[[:en:Young Man Luther|ಯಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್ ಲೂಥರ್]]'' (೧೯೫೮) | ''[[:en:Gandhi's Truth|ಗಾಂಧಿಯ ಸತ್ಯ]]'' (೧೯೬೯) | ''ಜೀವನ ಚಕ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ'' (೧೯೮೭)}} |notable_ideas = [[:en:Erikson's stages of psychosocial development|ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] |influences = {{hlist | [[:en:Ruth Benedict|ರುತ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್]]{{sfn|Burston|2007|p=93}} | [[:en:Anna Freud]]{{sfn|Stevens|2008|p=109}} | [[:en:Sigmund Freud|ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್]]<ref>{{cite web |last=McLeod |first=Saul |year=2017 |orig-date=2008 |title=Erik Erikson |url=https://www.simplypsychology.org/Erik-Erikson.html |work=Simply Psychology |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[:en:Margaret Mead|ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮೀಡ್]]{{sfn|Burston|2007|p=93}}}} |influenced = {{hlist | [[:en:Eric Berne|ಎರಿಕ್ ಬರ್ನ್]]{{sfn|Heathcoate|2010|p=257}} | [[:en:Robert Coles (psychiatrist)|ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಲ್ಸ್]]{{sfn|Eckenfels|2008|p=vii}} | [[:en:James W. Fowler|ಜೇಮ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಫೌಲರ್]]{{sfn|Osmer|Bridgers|2018}} | [[:en:Howard Gardner|ಹೊವಾರ್ಡ್ ಗಾರ್ಡ್ನರ್]]<ref>{{cite web |last=Ireland |first=Corydon |date=17 October 2013 |title=Howard Gardner: 'A Blessing of Influences' |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2013/10/the-mentors-of-howard-gardner/ |work=Harvard Gazette |location=Cambridge, Massachusetts |publisher=Harvard University |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[:en:James Marcia|ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಸಿಯಾ]]}} |awards = {{unbulleted list | [[:en:Pulitzer Prize|ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೧೯೭೦) | [[:en:National Book Award|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೧೯೭೦)}} |footnotes = |signature = |spouse = {{marriage|[[:en:Joan Erikson|ಜೋನ್ ಸೆರ್ಸನ್]]|1930}} |children = ೪,ಇದರಲ್ಲಿ [[:en:Kai T. Erikson|ಕೈ ಟಿ. ಎರಿಕ್ಸನ್]] }} '''ಎರಿಕ್ ಹೊಂಬರ್ಗರ್ ಎರಿಕ್ಸನ್''' (ಜನನ ೧೫ ಜೂನ್ ೧೯೦೨ - ೧೨ ಮೇ ೧೯೯೪) ಒಬ್ಬ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿನ]] ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜನರಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ೧೨ ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಿತು.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|website=Encyclopedia}}</ref> ==ಆರ೦ಭಿಕ ಜೀವನ== ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಾರ್ಲಾ ಅಬ್ರಹಾಂಸೆನ್ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ]] ಒ೦ದು [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಕುಟು೦ಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆ. ಆವರು ವಾಲ್ಡೆಮೊರ್ ಇಸಿಡಾರ್ ಸಾಲೊಮೊನ್ಸೆನ್ ಎ೦ಬ [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಒಬ್ಬನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಎರಿಕ್ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ೦ದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರು ಪತಿಯಿ೦ದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಗೊ೦ಡು ಹಲವು ತಿ೦ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎರಿಕ್‌ನ ನಿಜವಾದ ತ೦ದೆ ಡಾನಿಶ್ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಿಣಿಯೆ೦ದು ತಿಳಿದ ನ೦ತರ ಅವರು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಫ್ರಾ೦ಕ್ಫರ್ಟಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋದರು. ಎರಿಕ್ ೧೫ ಜೂನ್ ೧೯೦೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಾಲೋಮನ್ಸೆನ್ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Friedman|2000|p=29}} ಮದುವೆಯಿಂದ ಎರಿಕ್ ನನ್ನು ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ಓಡಿಹೋದರು ಮತ್ತು ಎರಿಕ್‌ನ ಜನ್ಮ ತಂದೆಯ ಗುರುತನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name=":0" /> ಎರಿಕ್ ಜನನದ ನಂತರ ಕಾರ್ಲಾ ನರ್ಸ್ ಆಗಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಕಾರ್ಲ್ಸ್ರುಹೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಶಿಶುವೈದ್ಯ ಥಿಯೋಡರ್ ಹೊಂಬರ್ಗರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಸಾಲೋಮನ್ಸೆನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಎರಿಕ್ ಹೊಂಬರ್ಗರ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅವರ ಮಲತಂದೆ ದತ್ತು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |title=Erik H. Erikson |url=http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm |location=Sweet Briar, Virginia |publisher=Sweet Briar College |access-date=30 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515084527/http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm |archive-date=15 May 2013 }}</ref> ಕಾರ್ಲಾ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡರ್ ಎರಿಕ್ ಗೆ ಥಿಯೋಡರ್ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ತಂದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಬಾಲ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮೋಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಹಿಯಾಗಿದ್ದನು.<ref name=":0" /> ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಜೀವನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕೆಲಸದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.{{sfn|Erikson Bloland|2005|pp=62, 64}} ಅವರು ಯೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಎರಿಕ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ನಾಗರಿಕರಾದಾಗ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref name=":0" /> ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0" /> ಎರಿಕ್ [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]] ಬೆಳೆದ ಎತ್ತರದ ಹೊಂಬಣ್ಣದ, ನೀಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದನು. ಈ ಮಿಶ್ರ ಅಸ್ಮಿತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವನು [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಮತ್ತು ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಧರ್ಮಾಂಧತೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ದೇವಾಲಯದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ಅವನನ್ನು ನಾರ್ಡಿಕ್ ಎಂದು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಯಹೂದಿ ಎಂದು ಗೇಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Hoare|2002|p=8}} ಅವರಿಗೆ ದಾಸ್ ಹುಮಾನಿಶ್ಟಿಶ್ ಜಿಮ್ನ್ಯಾಶಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಲೆ, [[ಇತಿಹಾಸ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಒಲವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಅ೦ಕಗಳಿಸದೆ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.{{sfn|Stevens|1983|loc=ch. 1}} ಪದವಿಯ ನಂತರ ಅವರ ಮಲತಂದೆ ಬಯಸಿದಂತೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಬದಲು ಅವರು ಮ್ಯೂನಿಚ್ನಲ್ಲಿನ ಕಲಾ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು ಇದು ಅವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.{{sfn|Stevens|1983|loc=ch. 1}} ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತನಾಗಿದ್ದ ಎರಿಕ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ನೇಹಿತ ಪೀಟರ್ ಬ್ಲೋಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]] ಮತ್ತು [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ]] ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಿರುಗಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಗಾಗ ತನ್ನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಾನು ಭೇಟಿಯಾದ ಜನರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎರಿಕ್ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಕಲಾವಿದನಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ಸ್ರುಹೆಗೆ ಮರಳಿದರು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು.<ref name=":0" /> ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ನಡೆದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು|ಜನಾಂಗೀಯ]], ಧಾರ್ಮಿಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.{{sfn|Hoare|2002|pp=8–9}} ==ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ== ಎರಿಕ್ಸನ್ ೨೫ ವರ್ಷವಿರುವಾಗ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಪೀಟರ್ ಬ್ಲೋಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿಯನ್ನಾಗೆ ಸ್ಮಾಲ್ ಬರ್ಲಿ೦ಗ್ ಹಾಮ್-ರೋಸೆನ್ಫ್ಲೆಡ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲೆಯ<ref name=":0" /> ಭೋದಕನಾಗಿ ಬರಬೇಕೆ೦ದು ಅಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾ ಫ್ರೆಡ್ ಎ೦ಬುವವರು ಆ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಕರಿಗೆ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]] ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Hoare|2002|p=9}} ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅನ್ನಾ ಗಮನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು]] ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾದ ಆಗಸ್ಟ್ ಐಚ್ಹಾರ್ನ್, ಹೈಂಜ್ ಹಾರ್ಟ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಫೆಡೆರ್ನ್ ಇವರುಗಳು ಅವರ ಥಿಯರಿಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅನ್ನಾ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಹೆಲೆನ್ ಡಾಯ್ಚ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬಿಬ್ರಿಂಗ್ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.{{sfn|Hoare|2002|p=9}} ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಹಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮಾಂಟೆಸ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [18] ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಯೆನ್ನಾ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದರು. ಇದು ಅವರ ಮಾಂಟೆಸ್ಸರಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ರುಜುವಾತುಗಳಾಗಿರಬೇಕು.<ref>{{cite web|url=http://www.erikson.edu/about/history/erik-erikson/|title=Erik H. Erikson|publisher=Erikson Institute|access-date=3 April 2016}}</ref> ==ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್== ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ ಜೋನ್ ಮೊವಾಟ್ ಸೆರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರನ್ನು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಡ್ರೆಸ್ ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು.<ref name="NYTObit"/>{{sfn|Stevens|2008|p=8}}<ref>{{cite web |editor-last=Schlein |editor-first=Stephen |url=http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou00167 |title=Stephen Schlein Erik Erikson Papers |location=Cambridge |publisher=Harvard University |orig-date=2005 |year=2009 |access-date=11 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001038/http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~hou00167 |archive-date=12 March 2014 }}</ref> ಅವರ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು/ಕ್ರೈಸ್ತರು|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು.<ref name="Thomas 1997">{{cite news |last=Thomas | first=Robert McG. Jr. |author-link=Robert McG. Thomas Jr. |url=https://www.nytimes.com/1997/08/08/us/joan-erikson-is-dead-at-95-shaped-thought-on-life-cycles.html |title=Joan Erikson Is Dead at 95; Shaped Thought on Life Cycles |newspaper=The New York Times |date=8 August 1997 |access-date=30 August 2013}}</ref>{{sfnm |1a1=Engler |1y=2008 |1p=151 |2a1=Fadiman |2a2=Frager |2y=2002 |2p=208}} ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟನು. [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ]] ವಿಪರೀತ ರೋಧನೆ ಕೊಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದನು. ಕುಟುಂಬವು ಬಡ ವಿಯೆನ್ನಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಯಿತು.<ref>{{Cite journal|last1=Olsen|first1=Rodney D.|last2=Friedman|first2=Lawrence J.|date=December 2000|title=Identity's Architect: A Biography of Erik H. Erikson|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-history_2000-12_87_3/page/1112|journal=The Journal of American History|volume=87|issue=3|page=1112|doi=10.2307/2675414|jstor=2675414|issn=0021-8723}}</ref> ನಿವಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬವು [[ಅಮೇರಿಕಾ|ಅಮೇರಿಕಾಗೆ]] ತೆರಳಿತು.{{sfn|Hoare|2002|p=10}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಎರಿಕ್ಸನ್ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದರು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ‌ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನ೦ತರ ಹಾರ್ವಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾದರು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾಲೆಗೆ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ನ೦ತರ ಅವರ ಕುಟು೦ಬದ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಹೋಮ್ಬರ್ಗರ್ ಇ೦ದ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಎ೦ದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|title=Erik Erikson {{!}} American psychoanalyst {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Erik-Erikson|access-date=2021-12-04|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ಎರಿಕ್ಸನ್ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು]] ಮೀರಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮೀಡ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಬೇಟ್ಸನ್ ಮತ್ತು ರುತ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಅವರಂತಹ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.{{sfn|Hoare|2002|p=11}} ಎರಿಕ್ಸನ್ ತನ್ನ ಚಿಂತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾದ ಸಿಯೋಕ್ಸ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅವರ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯೇಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರು ಯುರೋಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಸಿಯೋಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಉತ್ಸಾಹದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0615.html|title=On this Day|date=2010|website=New York Times}}</ref> ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯೇಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ಸನ್ ದಂಪತಿಗಳು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ]] ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ರೇಖಾಂಶ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ಎರಿಕ್ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಿವರಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಎರಿಕ್ಸನ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ತೊರೆದರು.<ref>{{cite web |last=Boeree |first=C. George |author-link=C. George Boeree |year=2006 |orig-date=1997 |title=Erik Erikson, 1902–1994 |url=http://www.ship.edu/~cgboeree/erikson.html |location=Shippensburg, Pennsylvania |publisher=Shippensburg University |access-date=30 August 2013}}</ref> ೧೯೫೧ ರಿಂದ ೧೯೬೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ]] ಸ್ಟಾಕ್ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ಆಸ್ಟೆನ್ ರಿಗ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. {{sfn|Friedman|2000|pp=253, 261–262}} ಅವರು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗೆ]] ಮರಳಿದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು.<ref>{{Cite web|title=Erik Erikson|url=https://psychology.fas.harvard.edu/people/erik-erikson|access-date=2021-12-04|website=psychology.fas.harvard.edu|language=en|archive-date=2025-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250525135203/https://psychology.fas.harvard.edu/people/erik-erikson|url-status=dead}}</ref> 1973ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಉಪನ್ಯಾಸರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸವು ಹೊಸ ಗುರುತಿನ ಆಯಾಮಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.{{sfn|Erikson|1974}}<ref>{{cite news |last=Stade |first=George |date=19 May 1976 |title=Byways of Our National Character |url=https://www.nytimes.com/books/99/08/22/specials/erikson-dimensions.html |newspaper=The New York Times |access-date=19 October 2017}}</ref> ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು== ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಅಹಂ ಮಾನಸಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಪೋಷಕ-ಮಗುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಹಂನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ.<ref>{{Cite book|title=Schaum's Outline of Psychiatric Nursing|url=https://archive.org/details/schaumsoutlineof0000bynu|last1=Bynum-Grant|first1=Daminga|last2=Travis-Dinkins|first2=Margaret|publisher=McGraw Hill Professional|year=2010|isbn=978-0-07-162364-3|location=New York|page=[https://archive.org/details/schaumsoutlineof0000bynu/page/10 8]}}</ref> ಎರಿಕ್ಸನ್‌‌ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳು ವಾಸಿಸುವ [[ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಪರಿಸರವು]] [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]], ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಗಾಂಧಿಯ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ (೧೯೬೯)<ref name=":2">{{Cite book|last=H.|first=Erikson, Erik|title=Gandhi's Truth: on the Origins of Militant Nonviolence|url=https://archive.org/details/lccn_39301049x|date=1969|publisher=Norton|oclc=868769096}}</ref> ಪುಲಿಟ್ಜರ್<ref>{{cite web |title=1970 Pulitzer Prizes |url=http://www.pulitzer.org/prize-winners-by-year/1970 |website=The Pulitzer Prizes |location=New York |publisher=Columbia University |access-date=20 October 2017}}</ref> ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು [[ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ<ref name=nba1970>{{cite web |title=National Book Awards – 1970 |url=https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1970 |location=New York |publisher=National Book Foundation |access-date=8 March 2012}}</ref> ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿರುವ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್‌ ಅವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಂತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Arnett|2000}} ಇದರಿಂದ ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಯುವವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಯಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|title=Erik Erikson|url=https://psychology.fas.harvard.edu/people/erik-erikson|access-date=2021-11-27|website=psychology.fas.harvard.edu|language=en|archive-date=2025-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250525135203/https://psychology.fas.harvard.edu/people/erik-erikson|url-status=dead}}</ref> ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವಿವಿಧ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘರ್ಷದ ಫಲಿತಾಂಶವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಜೀವನಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಪುನಃ ವಿಳಾಸಿಸಬಹುದು. ==ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತ== ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರ ಜೀವನ-ಹಂತಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಎಂಟು ಹಂತಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಈ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವ "ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು" (ಈ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದೆ). ===೧. <u>ಭರವಸೆ</u>, ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಅಪನಂಬಿಕೆ=== ಈ ಹಂತವು ಶಿಶುವಿನಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೦-೧ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ. ಇದು ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಹಂತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://study.com/academy/lesson/basic-trust-mistrust-erik-eriksons-theory.html|access-date=2021-07-06|website=study.com|title=Basic Trust & Mistrust: Erik Erikson's Theory - Video & Lesson Transcript }}</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಶಿಶುವಿನ ಮೂಲಭೂತವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಅವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪೋಷಣೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಇದು ಬಹುಮುಖವಾಗಿದೆ. ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Rotenberg|first=Ken J.|date=1995-12-01|title=The Socialisation of Trust: Parents' and Children's Interpersonal Trust|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-behavioral-development-ijbd_1995-12_18_4/page/713|journal=International Journal of Behavioral Development|language=en|volume=18|issue=4|pages=713–726|doi=10.1177/016502549501800408|s2cid=145704944|issn=0165-0254}}</ref> ತಾಯಿ ತನ್ನ ಒಳಗಿನ ನಂಬಿಕಾರ್ಹತೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅರ್ಥದ ಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಗು ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಹಂತದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಶಿಶುವಿನ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಷಕರಲ್ಲದ ಇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಇತರರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":1">{{Cite journal|url=https://www.simplypsychology.org/Erik-Erikson.html|title=Erik Erikson|last=McLeod|first=Saul|date=2017|website=Simply Psychology}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಮಗು ನಂಬಿಕೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಭಾವನೆಗೆ ಆಧಾರ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಭಯದ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತು ಅಸಂಗತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ===೨. <u>ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ</u>, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ವಿರುದ್ಧ ನಾಚಿಕೆ=== ಈ ಹಂತವು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧-೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ,ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು [[ತಾಯಿ ತಂದೆ|ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು]] ಮಗುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಾವು ತಾವೇ ಮಾಡುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು. ನಿರುತ್ಸಾಹವು ಮಗುವಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೌಚಾಲಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Wijoyo|first1=Eriyono Budi|last2=Mustikasari|first2=Mustikasari|date=2020-05-23|title=Psychosocial Aspects of Erickson Model on Toileting Behavior For Toddler Ages: Case Study|url=http://jurnal.umt.ac.id/index.php/jik/article/view/1485|journal=Jurnal Ilmiah Keperawatan Indonesia|language=en|volume=3|issue=1|pages=1–9|doi=10.31000/jiki.v3i1.1485|issn=2580-3077|doi-access=free|access-date=2024-07-24|archive-date=2024-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20240604173842/https://jurnal.umt.ac.id/index.php/jik/article/view/1485|url-status=dead}}</ref> ಇನ್ನು ಮಗು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮಗುವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲು ಮಹತ್ವದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎರಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಮಗುವನ್ನು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗದರಿಸುವುದು ಬೇಡ. ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನವು ಮಗುವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳಿಯಲು ಅಸಮರ್ಥತೆಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವಯಂ-ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name=":1" /> ===೩. <u>ಉದ್ದೇಶ</u>, ಉಪಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ=== ಈ ಹಂತವು ೩ ರಿಂದ ೫ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಗು ತಾನು ತಾನೇ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ? ಈ ಹಂತದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸಮವಯಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು,ತಮ್ಮದೇ ಆಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref>{{Citation|last1=Hurrell|first1=Kristen|title=Initiative Versus Guilt|date=2020|encyclopedia=Encyclopedia of Personality and Individual Differences|pages=2257–2259|editor-last=Zeigler-Hill|editor-first=Virgil|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|language=en|doi=10.1007/978-3-319-24612-3_597|isbn=978-3-319-24612-3|last2=Stack|first2=Margaret|s2cid=241069450|editor2-last=Shackelford|editor2-first=Todd K.}}</ref> ಈ ಹಂತದ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ತಮ್ಮದೇ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಮಗು ಇತರರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=[PDF] Erik Erikson {{!}} Psychosocial Stages - Simply Psychology - Free Download PDF|url=https://docuri.com/download/erik-erikson-psychosocial-stages-simply-psychology_59c1e23ff581710b286a64c6_pdf|access-date=2021-06-18|website=docuri.com|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200410/https://docuri.com/download/erik-erikson-psychosocial-stages-simply-psychology_59c1e23ff581710b286a64c6_pdf|url-status=dead}}</ref> ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆಯು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗೆ ಹೊರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಗು ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಗು ತಪ್ಪಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಉದ್ದೇಶದ ಗುಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಎರಡು ಅತಿಯ ಕಡೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮತೋಲನವಾಗಿದೆ.<ref name=":1" /> ===೪. <u>ಸಾಮರ್ಥ್ಯ,</u> ಉದ್ಯಮ ವಿರುದ್ಧ ಕೀಳರಿಮೆ=== ಈ ಹಂತವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ "ಸುದೀರ್ಘ" ಅವಧಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book |last=Erikson |first=Erik H. |title=The life cycle completed |url=https://archive.org/details/lifecyclecomplet0000erik_j3j4 |date=1997 |publisher=W.W. Norton |others=Joan M. Erikson |isbn=0-393-03934-X |edition=Extended version |location=New York |oclc=35198742}}</ref> ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. [[ಮಗು]] ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಇತರ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಭಾವನೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಗು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಿತವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಕ್ತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು [[ಸಾಮರ್ಥ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು/ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‌ಮೆಂಟ್)|ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]] ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಯ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧವು ಅನುಮಾನ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲಾರರು. ಈ ಹಂತದ ಗುಣವು ಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ಅತಿಯ ನಡುವೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":1" /> ===೫. <u>ನಿಷ್ಠೆ</u>, ಗುರುತು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ ಗೊಂದಲ=== ಈ ವಿಭಾಗವು [[ಹದಿಹರೆಯ|ಹದಿಹರೆಯದವರನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡುರಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರನ್ನು. ಇದು ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾವು ಯಾರು ಮತ್ತು ನಾವು ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಯಾರು, ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ? ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ? ಹದಿಹರೆಯದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಗುರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೀತಿ ನೀತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.<ref name=":1" /> ಎಂದು ಎರಿಕ್ಸನ್ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಪೋಷಕರು ಮಗುವಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಗುರುತನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪೋಷಕರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರೆ ಕಿಶೋರರಿಗೆ ಗುರುತು ಗೊಂದಲ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹದಿಹರೆಯ|ಹದಿಹರೆಯದವರು]] ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು [[ಉದ್ಯೋಗ]], ಸಂಬಂಧಗಳು, ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಏಕೆಂದರೆ ಹದಿಹರೆಯದವರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವಾಸವು ಇತರರಿಗೆ ಬದ್ಧತೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇತರರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref name=":1" /> ===೬. <u>ಪ್ರೀತಿ</u>, ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ=== ಈದು ವಯಸ್ಕರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೮ ರಿಂದ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಂತವು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇತರ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದು,ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ವಿವಾಹ]], ಕುಟುಂಬ, ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಗಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.<ref name=":1" /> [[ಹದಿಹರೆಯ|ಹದಿಹರೆಯದ]] ಮಧ್ಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಹಂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Beyers|first1=Wim|last2=Seiffge-Krenke|first2=Inge|date=2010-03-02|title=Does Identity Precede Intimacy? Testing Erikson's Theory on Romantic Development in Emerging Adults of the 21st Century|journal=Journal of Adolescent Research|volume=25|issue=3|pages=387–415|doi=10.1177/0743558410361370|hdl=1854/LU-941691|s2cid=44281123|issn=0743-5584|url=https://biblio.ugent.be/publication/941691 |hdl-access=free}}</ref> ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು [[ಪ್ರೀತಿ]] ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಲ್ಲರು..<ref name=":1" /> ಅವರು ಈ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ, ಆರೈಕೆ, ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|title=Dimensions of Human Behavior: The Changing Life Course|url=https://archive.org/details/dimensionsofhuma0000unse_j6l8|last=Hutchison|first=Elizabeth|publisher=SAGE Publications|year=2007|isbn=978-1-4129-4126-6|location=Thousand Oaks, CA|page=[https://archive.org/details/dimensionsofhuma0000unse_j6l8/page/290 290]}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂಗಿತ್ವದ ಸಂಕಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲರಾದರೆ. ===೭. <u>ಆರೈಕೆ</u>, ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಲತೆ=== ವಯಸ್ಕಾವಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತವು ೪೦ ಮತ್ತು ೬೫ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮಿಗೆ ಏನು ಮುಖ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ಉಳಿದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವದೇನೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name=":1" /> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಕೂಡಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯಬಹುದು. ತಾಯ್ತಂದೆಯಾದರೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Van De Water|first1=Donna A.|last2=McAdams|first2=Dan P.|date=1989|title=Generativity and Erikson's "belief in the species"|url=https://archive.org/details/journal-of-research-in-personality_1989-12_23_4/page/435|journal=Journal of Research in Personality|volume=23|issue=4|pages=435–449|doi=10.1016/0092-6566(89)90013-5|issn=0092-6566}}</ref> ಜನರಾಶಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ, ಬೋಧನೆ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite journal|last=Slater|first=Charles L.|year=2003|title=Generativity versus stagnation: An elaboration of Erikson's adult stage of human development|journal=Journal of Adult Development|volume=10|issue=1|pages=53–65|doi=10.1023/a:1020790820868|s2cid=140501567|issn=1068-0667}}</ref> ಜನರಾಶಿಯ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಜೀವನವು ಏನೆಂದರೆ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಶೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಥಕತೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite journal|last=Capps|first=Donald|date=2004-09-01|title=The Decades of Life: Relocating Erikson's Stages|url=https://archive.org/details/sim_pastoral-psychology_2004-09_53_1/page/3|journal=Pastoral Psychology|language=en|volume=53|issue=1|pages=3–32|doi=10.1023/B:PASP.0000039322.53775.2b|s2cid=144519449|issn=1573-6679}}</ref> ===೮. <u>ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ</u>, ಅಹಂ ಸಮಗ್ರತೆ ವಿರುದ್ಧ ಹತಾಶೆ=== ಈ ಹಂತವು ೬೫ ವರ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದವರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು,ನಿವೃತ್ತಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕಲಿಯಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂದುಮುಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಹಂ-ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಲುಗಳು, ಸಾಧಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸದವು. {{sfn|Erikson|Erikson|1997|p=61}}ಈ ಕೊನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಪ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಇದು ದುರಂತ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಯತ್ತ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ಗುಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಅನುಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name=":1" /> ===ಒಂಬತ್ತನೇ ಹಂತ=== ಪ್ರತಿ ಹಂತದ ಅನುಕೂಲಕರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಆವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಂತೆ "ಪಾಟೆನ್ಸಿಗಳು" ಎಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು "ಬಲಗಳು" ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೀಳಿಗೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವನ ಹಂತದ ಸವಾಲಿನ ಎರಡೂ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. 'ನಂಬಿಕೆ' ಮತ್ತು 'ಅವಿಶ್ವಾಸ' ಎರಡನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಆಗ ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವಿಕ 'ಆಸೆ' ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, 'ಒಗ್ಗಟ್ಟು' ಮತ್ತು 'ನಿರಾಶೆ' ಎರಡನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ 'ಜ್ಞಾನ' ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ==ಧರ್ಮದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ== ಮನ್ಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಲೆಯಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಘಟನೆಗಳು, [[ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಲನೆಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣತೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸವು ನಾನಾ ದ್ವಿತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಮಾನಸಶಾಸ್ತ್ರವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹೇಗೆ ಮಗುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಅವಿಶ್ವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಏಳು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹಂತಕ್ಕೂ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಗುಣವಿದೆ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವು 'ಶ್ರೇಣೀಬದ್ಧವಾಗಿ' ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನಡುವಣ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವೃತ್ತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ರೇಣೀಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಚಿಹ್ನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಸಕ್ರಿಯ ತೊಡಗುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಗತ್ಯಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಎರಿಕ್ಸನ್ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ ಜೋನ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ (ನೀ ಸಾರಾ ಲುಕ್ರೆಟಿಯಾ ಸೆರ್ಸನ್) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರು.<ref name="Thomas 1997"/> ಎರಿಕ್ಸನ್ ದಂಪತಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಕೈ ಟಿ. ಎರಿಕ್ಸನ್, ಜಾನ್ ಎರಿಕ್ಸನ್, ಸ್ಯೂ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಬ್ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಮತ್ತು ನೀಲ್ ಎರಿಕ್ಸನ್. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಕೈ ಟಿ. ಎರಿಕ್ಸನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಅವರ ಮಗಳು ಸ್ಯೂ ಸಮಗ್ರ ಮನೋವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕಿ<ref>{{cite magazine |last=Erikson Bloland |first=Sue |year=2015 |title=Show Me a Hero and I Will Write You a Tragedy |url=http://www.newphilosopher.com/articles/show-me-a-hero-and-i-will-write-you-a-tragedy/ |interviewer-last=Boag |interviewer-first=Zan |magazine=New Philosopher |issue=10 |issn=2201-7151 |access-date=20 October 2017 |archive-date=20 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171020135506/http://www.newphilosopher.com/articles/show-me-a-hero-and-i-will-write-you-a-tragedy/ }}</ref> ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ" ಪೀಡಿತನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |last=Leiter |first=Robert |date=29 November 1999 |title=The Corrosive Nature of Fame |url=http://www.jewishworldreview.com/on/media112999.asp |work=Jewish World Review |access-date=20 October 2017}}</ref> ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.{{sfn|Erikson Bloland|2005|pp=67}} ಎರಿಕ್ಸನ್ ೧೨ [[ಮೇ]] ೧೯೯೪ ರಂದು [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ನ]] ಹಾರ್ವಿಚ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>[https://books.google.com/books?id=o1UYAAAAIAAJ&q=erik+erikson+First+Congregational+Church ''Scribner's Encyclopedia of American Lives'']</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] tbl9n66uoarvjncjnphq190pyquv7fn 0 89958 1428182 1339164 2026-09-14T07:07:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428182 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Emilia Clarke | image =Emilia Clarke by Gage Skidmore 2 (cropped).jpg| caption = Clarke in 2013 | birth_name = ಎಮಿಲಿಯಾ ಇಸಾಬೆಲ್ಲೆ ಯೂಫೇಮಿಯಾ ರೋಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1986|10|23}} | birth_place = ಲಂಡನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ | residence = ಹ್ಯಾಂಪ್ಸ್ಟೆಡ್, ಲಂಡನ್ <br/> ವೆನಿಸ್ ಬೀಚ್, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ | alma_mater = [[:en:Drama Centre London|ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರ ಲಂಡನ್]] | occupation = Actress | years_active = 2009–present | height = {{convert|5|ft|2|in|cm}}<ref name="10 Short, Badass Actors Who Prove That Height is Only a Number">{{cite web|last1=Mayer |first1=Erin |title=10 Short, Badass Actors Who Prove That Height is Only a Number |url=https://www.bustle.com/articles/18685-10-short-badass-actors-who-prove-that-height-is-only-a-number |website=[[Bustle (magazine)|''Bustle'']] |publisher=BDG Media Inc. |accessdate=13 May 2017 |archiveurl=https://archive.is/20170513112841/https://www.bustle.com/articles/18685-10-short-badass-actors-who-prove-that-height-is-only-a-number |archivedate=13 May 2017 |deadurl=no |language=English |date=25 March 2014 |quote=At only 5'2", the Game of Thrones actress (and our one true Khaleesi) proves that you don't need to be tall to be fierce. Daenerys Targaryen is one shortie we'd definitely want on our side in any fight, with or without the dragons. |df= }}</ref> | awards = [[:en:List of awards and nominations received by Emilia Clarke|ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ]] }} '''ಎಮಿಲಿಯಾ ಇಸಾಬೆಲ್ಲೆ''' '''ಯೂಫೇಮಿಯಾ ರೋಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್''' (ಜನನ 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1986) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಟಿ. [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್ಷೈರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಸಂಗೀತ]] ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಬಾಲ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಧ್ವನಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು<ref>{{cite tweet|user=mebeforeyou|number=733769106869096448|title=@LANNISTERSPRIDE [my lucky number is] 23!! Ironically enough because it's my birthday.|first=Emilia|last=Clarke|publisher=''[[Me Before You (film)|Me Before You]]'' verified account|date=20 May 2016|accessdate=17 July 2016|archivedate=17 July 2016|archiveurl=https://www.webcitation.org/6j4TxUgxN|deadurl=no}} (For archive, scroll down to Clarke reply)</ref><ref>{{cite web|url=http://search.findmypast.co.uk/results/united-kingdom-records-in-birth-marriage-death-and-parish-records?firstname=emilia&firstname_variants=true&lastname=clarke&yearofbirth=1986&yearofbirth_offset=5|title=England & Wales births 1837-2006|publisher=FindMyPast.co.uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821042600/http://search.findmypast.co.uk/results/united-kingdom-records-in-birth-marriage-death-and-parish-records?firstname=emilia&firstname_variants=true&lastname=clarke&yearofbirth=1986&yearofbirth_offset=5|archivedate=21 August 2016|deadurl=no|accessdate=18 August 2016|quote=Clarke, Emelia Isabelle E R [born] 1986}}</ref><ref>{{cite web|url=https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/document-api-images-prod/docs/TdCbbngjsGS1OAP4pLgV3-KTibFIliUQKECXMOJPoW4/application-pdf?AWSAccessKeyId=ASIAJLT557GRYEF7ODNQ&Expires=1503356641&Signature=kcmJIRyNMwDt0RAH8cHgPNjWI5g%3D&x-amz-security-token=FQoDYXdzEMX%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEaDLkL4nbZjSHFhaulMiK3A7Q8BvMDY3dK4Y2uKgt7CPVxGVgQ3oE22wy%2B3taiQ8%2BY92oKypBgVKsaC5KijH3HLUccAci92MVDkEPRIPiWE%2Bt45h4FiyGBG28wVSpX2cpuoEY92XD9siI5B%2FtphvyZJQjCmXGXlyKParHV71O1XIETvLhhQVlAFXmzSL%2B0u4K1HYGgbk7xuacokOApSqfimV1J3%2F267ED36cZIL1t2qopKZ0mT2Lhq5XmNk%2BcMEZIwi9baTC5jGwCdNhboy960IPGpSfTMsIucG%2B5Nwr74fIh41WA%2FhCotXXXfw1d19KCIIz2lTNGQNpdp0TGWbqDwAJT%2Bpr6ma%2BY6N%2BSKZTRBhj7%2FxhQnRixfNoiKLNcMS3ywx3I4LFkdZ2itH%2BwyVFSkB9gljZaM9Yokw3DaclkbIKNqDHqm1G1kO9%2BLIxODDkNdLisVnd%2FK5%2FZhUowOvj%2BpE53ftR8igZub6QEe8VJXKoH3SXUpo06t0d7PYsX3Rkc%2BVLCj9G0a03t9pqfUtam%2FKyrow4DctjqOlxWlWfZViL2pLtgJ0rvaGAeKkqdFULgkq1iArLXnRqNWz25%2BnDZt2jsyQLG8CJwo0YDtzAU%3D|title=Certification of Incorporation of a Private Limited Company: Scenic Root Limited|publisher=The Registrar of Companies for England and Wales via Companies House|accessdate=21 August 2017|quote=Emilia Isabelle Euphemia Rose Clarke: Date of Birth 23/10/1986, Nationality British, Occupation Actor}}</ref><ref>Some sources give 1 May 1987, including * {{cite web|url=http://www.biography.com/people/emilia-clarke|title=Emilia Clarke Biography: Actress (1987–)|publisher=[[Biography.com]] ([[FYI (TV network)|FYI]] / [[A&E Networks]])|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151005234714/http://www.biography.com/people/emilia-clarke|archivedate=5 October 2015|deadurl=no|accessdate=17 July 2016}} * {{cite web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/emilia-clarke/bio/308947/|title=Emilia Clarke|publisher=[[TV Guide|TVGuide.com]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906055809/http://www.tvguide.com/celebrities/emilia-clarke/bio/308947/|archivedate=6 September 2015|accessdate=17 July 2016}}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಆಕೆ ಹೆಡಿಂಗ್ಟನ್ ರೈ ಸೇಂಟ್ ಆಂಟನಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ  [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ನ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಎರಡು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, 2009 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Emilia Isabelle Euphemia Rose CLARKE - Personal Appointments (free information from Companies House)">{{cite web|url=https://beta.companieshouse.gov.uk/officers/vikX_xajIsfza8MKioQoN3s4Jek/appointments|title=Emilia Isabelle Euphemia Rose CLARKE - Personal Appointments (free information from Companies House)|website=beta.companieshouse.gov.uk|language=en|accessdate=24 April 2017}}</ref> == ಅಭಿನಯ == ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರದ ಕೆಲವೊಂದು ಮುಂಚಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಕಂಪೆನಿ ಆಫ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್, ಸಮರಿಟನ್ಸ್ಗಾಗಿ ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶಗಳು, ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಿರುಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವಳ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಚೊಚ್ಚಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೋಪ್ ಒಪೆರಾ ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್ನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಸಿಫಿ ಚಿತ್ರ ಟ್ರಯಾಸಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ (2010) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೋ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="now">{{cite web|url=http://www.nowmagazine.co.uk/tv-news/game-of-thrones-star-emilia-clarke-i-feel-just-like-khaleesi-in-real-life-4889|title=Game of Thrones star Emilia Clarke: I feel just like Khaleesi in real life|work=[[Now (UK magazine)|Now]]|accessdate=10 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.toofab.com/2014/10/25/emilia-clarke-game-of-thrones-birthday-photos/|title=Emilia Clarke Celebrates 28th Birthday on 'Game of Thrones' Set – See Epic Cake!|work=tooFab|accessdate=10 July 2015|archive-date=7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407203549/https://toofab.com/2014/10/25/emilia-clarke-game-of-thrones-birthday-photos/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hbo.com/game-of-thrones/cast-and-crew/daenerys-targaryen/bio/emilia-clarke.html|title=Actor Bio: Emilia Clarke|work=Game of Thrones: Cast and Crew|publisher=HBO|accessdate=21 April 2011|archive-date=28 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728162730/http://www.hbo.com/game-of-thrones/cast-and-crew/daenerys-targaryen/bio/emilia-clarke.html|url-status=dead}}</ref>  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 2011 ರಲ್ಲಿ HBO ಸರಣಿ [[ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಥ್ರೋನ್ಸ್]] (2011-ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಡಾನೆರಿಸ್ ಟಾರ್ಗೇರಿಯನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಳು, ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="Vogue">{{cite news|url=http://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/2015/06/emilia-clarke-interview-may-2015-issue|title=In Vogue: Emilia Clarke|date=15 June 2015|work=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|accessdate=2 November 2015|archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151027053116/http://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/2015/06/emilia-clarke-interview-may-2015-issue|url-status=dead}}</ref> ನಾಟಕ ಸರಣಿ (2013, 2015-2016), ನಾಲ್ಕು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (2012, 2014-2016), ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಎರಡು ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರೈಮ್ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು . ನಾಟಕ ಸರಣಿಗಳು (2013, 2016), ಇತರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಂಸೆಗಳಿವೆ.<ref name="Dragon lady Emilia Clarke heats up a career with 'Thrones'">{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/dragon-lady-emilia-clarke-heats-career-thrones-article-1.2179602|title=Dragon lady Emilia Clarke heats up a career with 'Thrones'|last1=Kaplan|first1=Don|date=10 April 2015|website=NY Daily News|language=en|accessdate=24 April 2017}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ಫಾಸ್ಟ್ ಅಟ್ ಟಿಫಾನಿಸ್ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾಲಿ ಗೊಲಿಟ್ಲಿ ಆಗಿ ಮಾಡಿದಳು. 2015 ರಲ್ಲಿ, ಎಸ್ಕ್ವೈರ್ ಅವರ ಸೆಕ್ಸಿಯೆಸ್ಟ್ ವುಮನ್ ಅಲೈವ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Jennifer CLARKE - Personal Appointments (free information from Companies House)">{{cite web|url=https://beta.companieshouse.gov.uk/officers/-_d_xka1zEji8ueRF2G2MN25OuQ/appointments|title=Jennifer CLARKE - Personal Appointments (free information from Companies House)|website=beta.companieshouse.gov.uk|language=en|accessdate=24 April 2017}}</ref> ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಚಿತ್ರ ಟರ್ಮಿನೇಟರ್ ಜಿನಿಸಿಸ್ (2015) ನಲ್ಲಿ ಸಾರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿ ಬಿಫೋರ್ ಯೂ (2016) ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಳು. ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಸ್ಟಾರ್ ವಾರ್ಸ್ ಹಾನ್ ಸೊಲೊ ಸಂಕಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="The Guardian">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2013/oct/27/emilia-clarke-game-of-thrones-interview|title=Emilia Clarke Interview|date=27 October 2013|accessdate=30 December 2015}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category}} * {{IBDB name}} * {{IMDb name|3592338}} * [http://www.lianxio.com/2016/05/emilia-clarke-game-of-thrones-season-6.html Emilia Clarke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830093116/http://www.lianxio.com/2016/05/emilia-clarke-game-of-thrones-season-6.html |date=2017-08-30 }} – ''[[Game of Thrones]]'' Season 6 Premiere in Hollywood {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] ibphlxm73fr7msg9piklaipfvwftspw 0 92963 1428164 1427906 2026-09-14T04:31:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428164 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Covent Garden Market IMG 7875 crop.jpg|thumb|ವ್ಯವಹಾರ]] [[ಚಿತ್ರ:Krumovgrad-The town market.jpg|thumb|ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Leadenhall Market In London - Feb 2006 rotated.jpg|thumb|ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] '''ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು''' ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಅಥವಾ ಆಯ್ಕೆಗಳಂತಹ [[:en:financial instruments|ಹಣಕಾಸು ಸಾಧನಗಳಿಗೆ]] ಒಂದು [[:en:financial market|ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ]]. ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ [[ಆಸ್ತಿ|ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ]] ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, [[:en:exchange-traded derivatives|ವಿನಿಮಯ-ವ್ಯಾಪಾರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[:en:over-the-counter derivatives|ಓವರ್-ದಿ-ಕೌಂಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ]]. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ [[ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನಿನ]] ಸ್ವರೂಪವು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವು ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಅನೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು € ೬೬೦ [[ಟ್ರಿಲಿಯನ್]] ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-data-analysis-values-eu-derivatives-market-%E2%82%AC660-trillion-central-clearing|title=ESMA data analysis values EU derivatives market at €660 trillion with central clearing increasing significantly|website=esma.europa.eu|language=en|access-date=2018-10-19}}</ref> ==ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು== ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: <ref>{{cite book|author=Sasidharan|title=Options Trading Strategies For The Bear Mkts|url=https://books.google.com/books?id=6Za-j1jrHqEC&pg=PA4|date=1 December 2009|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-0-07-015272-4|pages=4}}</ref> * [[:en:Hedgers|ಹೆಡ್ಜರ್‌ಗಳು]] * [[:en:Speculators|ಊಹಾಪೋಹಗಾರರು]] * [[:en:Margin Traders|ಮಾರ್ಜಿನ್ ಟ್ರೇಡರ್ಸ್]] * [[:en:Arbitrageurs|ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರು]] ==ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಧಗಳು== * ಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಟ್ರೇಡ್‌ಗಳು * ಹರಡುವಿಕೆಗಳು * ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಸ್ಥಾನಗಳು * ಹೆಡ್ಜೆಡ್ ಟ್ರೇಡ್ಸ್ ==ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು== [[:en:Euronext.liffe|ಯೂರೋನೆಕ್ಸ್ಟ್.ಲಿಫ್]] ಮತ್ತು [[:en:Chicago Mercantile Exchange|ಚಿಕಾಗೋ ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್‌ನಂತಹ]] ಭವಿಷ್ಯದ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಉತ್ಪನ್ನ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿವೆ. ವಿನಿಮಯದ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಪಕ್ಷವು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹೋದಾಗ (ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ), ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ). ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ದೀರ್ಘ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೊತ್ತವು ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಂದು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶೂನ್ಯ ಮೊತ್ತದ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೦೪ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಒಟ್ಟು [[:en:notional amount|ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತವು]] $೫೩ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (ಮೂಲ: [[:en:Bank for International Settlements|ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್]] (ಬಿಐಎಸ್): <ref>http://www.bis.org/publ/regpubl.htm</ref> ). ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ $೮೧ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿತು (ಮೂಲ: ಬಿಐಎಸ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qa0806.pdf#page=108 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-09 |archive-date=2025-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118010055/https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qa0806.pdf#page=108 |url-status=dead }}</ref> ) ==ಓವರ್-ದಿ-ಕೌಂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು== ಭವಿಷ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸದ ಟೈಲರ್-ಮೇಡ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ''ಒಟಿಸಿ'' ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಓವರ್-ದಿ-ಕೌಂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[:en:investment banks|ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು]] ಮತ್ತು [[:en:hedge funds|ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು]], [[:en:commercial banks|ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]], [[:en:government-sponsored enterprises|ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಉದ್ಯಮಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಕೌಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು [[:en:swaps|ವಿನಿಮಯಗಳು]], [[:en:forward rate agreements|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ದರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]], [[:en:forward contracts|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]], [[:en: credit derivatives|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು]], [[:en:accumulators|ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು]] ಇತ್ಯಾದಿ. ಜೂನ್ ೨೦೦೪ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಒಟ್ಟು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತವು $೨೨೦ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (ಮೂಲ: ಬಿಐಎಸ್: <ref>http://www.bis.org/publ/regpubl.htm</ref> ). ೨೦೦೭ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶವು $೫೯೬ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಇದು $೬೧೫ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (ಮೂಲ: ಬಿಐಎಸ್: <ref>{{Cite web |url=http://www.bis.org/statistics/otcder/dt1920a.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-09 |archive-date=2018-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819182203/https://www.bis.org/statistics/otcder/dt1920a.pdf |url-status=dead }}</ref>) ''ಒಟಿಸಿ'' ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ''[[ಗ್ರಾಹಕ]] [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]'' ಮತ್ತು ''ಇಂಟರ್‌ಡೀಲರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ''. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ [[:en:Dealers|ವಿತರಕರ]] ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿತರಕರು ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ, ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ವಿತರಕರು ಇಂಟರ್ಡೀಲರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ-ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ವಿತರಕರು ತಮಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಟಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು (ಮೂಲ: ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ <ref>http://chicagofed.org/digital_assets/publications/understanding_derivatives/understanding_derivatives_chapter_3_over_the_counter_derivatives.pdf</ref>). ==ಸಂಪಾದನೆ== '''ಯುಎಸ್''': ಕೆಳಗಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ೨೦೦೮ <ref>http://www.occ.treas.gov/deriv/deriv.htm</ref> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226220104/http://www.occ.treas.gov/deriv/deriv.htm |date=2007-12-26 }} * ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತ): $೧೮೨.೨ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ, ೨೦೦೮) ** ಬಡ್ಡಿ ದರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: $ ೧೪೫.೦ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (೮೬%) ** ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: $ ೧೮.೨ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (೧೦%) ** ೨೦೦೮ ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು $೧.೬ ಬಿಲಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಆದಾಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. * ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ೯೭೫ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ತ್ರಿವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ಒಟಿಸಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳು ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತವು ಜೂನ್ ೨೦೦೭ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು $೫೧೬ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು ([[:en:Bank for International Settlements|ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್]] <ref>{{Cite web |url=http://www.occ.treas.gov/ftp/release/2008-115a.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-09 |archive-date=2021-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126064817/https://www.occ.treas.gov/ftp/release/2008-115a.pdf |url-status=dead }}</ref>). ಇದು ೨೦೦೪ ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೧೩೫% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (ಗ್ರಾಫ್ ೪). ಇದು ೩೪% ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಟಿಸಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಬಿಐಎಸ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಅಂದಾಜು ೨೫% ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹೆಚ್ಚಳದ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತಗಳು ಒಟಿಸಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಈ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಪಾಯದ ಅಳತೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಾರದು. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮುಕ್ತ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ೨೦೦೪ ರಿಂದ ೭೪% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೦೭ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ $ ೧೧ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿದೆ <ref>http://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt0712.pdf</ref> (ಪುಟ ೨೮). ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೊತ್ತವು $ ೬೩೨ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.bis.org/statistics/dt1920a.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-09 |archive-date=2023-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002191556/https://www.bis.org/statistics/dt1920a.pdf |url-status=dead }}</ref> ==೨೦೦೭-೨೦೦೮ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ== ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ೨೦೦೭-೨೦೦೮ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. [[:en:financial crisis of 2007–2008. Credit default swaps|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಸ್ವಾಪ್‌ಗಳು]] (ಸಿಡಿಎಸ್), ಓವರ್ ದ ಕೌಂಟರ್ ಡೆರಿವೇಟಿವ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಹಣಕಾಸು ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು [[:en:mortgage-backed securities|ಅಡಮಾನ-ಬೆಂಬಲಿತ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳು]] (ಎಂಬಿಎಸ್), ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೈಸ್ಡ್ ಡೆಬ್ಟ್ ಗಮನಾರ್ಹ ಎಂಬ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಲಾಭದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಪಾಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು "ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಮನವಿಯನ್ನು" ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕೊರತೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಇಂಟರ್ಡೀಲರ್ ಮೇಲಾಧಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಜಿ -೨೦ ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: * ಉನ್ನತ ಬಂಡವಾಳ ಮಾನದಂಡಗಳು. * ಬಲವಾದ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. * ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಣ್ಗಾವಲು. * ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಮಗಳು. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:Commodity market|ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] * [[:en:Securitization|ಸೆಕ್ಯುರಿಟೈಸೇಶನ್]] * [[:en:Financial engineering|ಹಣಕಾಸು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ==ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ== *{{cite journal |author2=Brown, Gregory W. |author3=Conrad, Jennifer C. |date=August 2011 |title=The Effects of Derivatives on Firm Risk and Value |journal=Journal of Financial and Quantitative Analysis |volume=46 |issue=4 |pages=967–999 |doi= 10.1017/s0022109011000275|ssrn=1550942 |last1= Bartram |first1= Söhnke M. |s2cid=3945906 |url=https://eprints.lancs.ac.uk/id/eprint/45444/1/S0022109011000275a.pdf }} *{{cite journal |author2=Brown, Gregory W. |author3=Fehle, Frank R. |date=Spring 2009 |title=International Evidence on Financial Derivatives Usage |url=https://archive.org/details/sim_financial-management-us_spring-2009_38_1/page/185 |journal=Financial Management |volume=38 |issue=1 |pages=185–206 |doi= 10.1111/j.1755-053x.2009.01033.x|ssrn=471245 |last1= Bartram |first1= Söhnke M. }} *{{cite journal |author2=Fehle, Frank R. |date=March 2007 |title=Competition without Fungibility: Evidence from Alternative Market Structures for Derivatives |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-banking-finance_2007-03_31_3/page/659 |journal=Journal of Banking and Finance |volume=31 |issue=3 |pages=659–677 |doi= 10.1016/j.jbankfin.2006.02.004|ssrn=311880 |last1= Bartram |first1= Söhnke M. |s2cid=55973719 }} * ದಾಮೋದರನ್, ಎ. (೨೦೧೩). ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದು: ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಫೈನಾನ್ಸ್, ೨೩(೨), ೬-೨೨. * ವೇನ್ಬರ್ಗ್, ಅರಿ, [https://www.forbes.com/2003/05/09/cx_aw_0509derivatives.html "The Great Derivatives Smackdown"], [[:en:Forbes|ಫೋರ್ಬ್ಸ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಮೇ ೯, ೨೦೦೩. * ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಸಂಪಾದಕ: ಟಾಮ್ ಕೊಕೊಲಾ), "ದಿ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್", ಫ್ರಾಂಕ್ಫರ್ಟ್ ಆಮ್ ಮೇನ್ ೨೦೧೦, ಅಧ್ಯಾಯ ೩, {{ISBN|978-92-899-0632-6}}. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.chicagofed.org/publications/understanding-derivatives/index Understanding Derivatives: Markets and Infrastructure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200125194433/https://www.chicagofed.org/publications/understanding-derivatives/index |date=2020-01-25 }} – ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ. * [[:en:Public Broadcasting Service|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆ]] ([[:en:WGBH-TV|ಡಬ್ಲ್ಯೂಜಿಬಿಎಚ್]], ಬೋಸ್ಟನ್), [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/warning/ "The Warning"], [[:en:Frontline (U.S. TV series)|ಫ್ರಂಟ್ಲೈನ್ (ಯುಎಸ್ ಟಿವಿ ಸರಣಿ)]] ಟಿವಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೨೦೦೯. "೨೦೦೮ ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ರಹಸ್ಯ, ಬಹುಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತನ್ನ ವಿಫಲ ಅಭಿಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ''ಬ್ರೂಕ್ಸ್ಲೆ ಬಾರ್ನ್'' ಅವರು ಎಲ್ಲದರ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದಾರೆ." ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] tm070jg5zspi4top6wmo2odtzguftqg 0 95650 1428173 1338869 2026-09-14T05:51:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428173 wikitext text/x-wiki {{Infobox technology standard | title = AS9100 | long_name = ಏವಿಯೇಷನ್, ಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | image = | caption = | status = | year_started = | first_published = {{Start date|1998}}<ref name="QD02">[http://www.qualitydigest.com/may02/html/as9100.html Aerospace's AS9100 QMS Standard]</ref> | version = Revision D| version_date = 2016| preview = | preview_date = | organization = [[M:EN:Society of Automotive Engineers|ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ]] | base_standards = [[ISO 9000#Contents of ISO 9001:2015|ISO 9001]] | related_standards = | abbreviation = | domain = ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ | license = | website = {{URL|standards.sae.org/as9100d/}} }} '''ಎಎಸ್೯೧೦೦''' ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ [[M:EN:aerospace|ವೈಮಾನಿಕ ಉದ್ಯಮದ]] ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ '''[[M:EN:Quality management system|ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]'''. ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ '''[[M:EN:Society of Automotive Engineers|ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ]]''' ಮತ್ತು '''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್'''<ref name="Aerospace'sAS9100QMSStandard ">{{cite web|title=Aerospace's AS9100 QMS Standard |url=http://www.qualitydigest.com/magazine/2002/may/article/aerospaces-as9100-qms-standard.html |website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> ಸೇರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವು. ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ನರ್ಡ್ ಎಎಸ್೯೦೦೦ ಬದಲಾಯಿಸಿ, [[ಐಎಸ್ಓ-9000|ಐಎಸ್ಒ೯೦೦೦]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಮಾನಿಕ ತಯಾರಕ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆದಾರ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಲು ಎಎಸ್೯೧೦೦ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=AS9100AEROSPACEQUALITY >{{cite web|title=AS 9100 – AEROSPACE QUALITY,SIGNIFICANCE OF AS 9100?|url=http://www.afnorindia.com/management-systems-certifications-services/as-9100-aerospace-quality-management-systems/|website=www.afnorindia.com|accessdate=11 October 2016|archive-date=23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923063013/http://www.afnorindia.com/management-systems-certifications-services/as-9100-aerospace-quality-management-systems/|url-status=dead}}</ref><ref name="AS/EN9100">{{cite web|title=AS/EN 9100 series Aviation, Space and Defence|url=http://www.bsigroup.com/en-GB/as-9100-9110-9120-aerospace/ |website=www.bsigroup.com |accessdate=11 October 2016}}</ref>.ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಡಿ(೨೦೧೬) ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವೃತ್ತಿ ಆಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೊದಲು,[[ಅಮೇರಿಕಾ]] ಮಿಲಿಟರಿ, ಪೂರೈಕೆದಾರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಪಾಸಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಎರಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತಿತ್ತು. #MIL-Q-9858A-ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯಗಳು<ref name=MIL-Q-9858>{{cite web |title=MIL-Q-9858 Specification |url=http://www.quality-control-plan.com/examples/manufacturing/mil-q-9858-spec/ |website=www.quality-control-plan.com |accessdate=11 October 2016 |archive-date=21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021131222/https://www.quality-control-plan.com/examples/manufacturing/mil-q-9858-spec/ |url-status=dead }}</ref> #MIL-I-45208A-ಮಿಲಿಟರಿ ವಿವರಣೆ: ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು.<ref name=MIL-I-45208RevA>{{cite web|title=MIL-I-45208 Rev. A |url=http://everyspec.com/MIL-SPECS/MIL-SPECS-MIL-I/MIL-I-45208A_2885/ |website=www.everyspec.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ,ಈ ೨ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಅಮೇರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರ, [[ಐಎಸ್ಓ-9000|ಐಎಸ್ಒ 9000]] ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಆ ಎರಡು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.ದೊಡ್ಡ [[ಏರೋಸ್ಪೇಸ್]] ಕಂಪನಿಗಳು, ಅವರ ಪೂರೈಕೆದಾರರು [[ಐಎಸ್ಓ-9000|ಐಎಸ್ಒ 9000]] ಆಧರಿಸಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name=NewQualityStandards >{{cite web|title=New Quality Standards: A Status Report |url=http://www.qualitydigest.com/dec97/html/cover.html |website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> ==ಪರಿಷ್ಕರಣೆ== ===ಎಎಸ್೯೦೦೦ (೧೯೯೭)=== ;[[ಏರೋಸ್ಪೇಸ್]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ [[ಐಎಸ್‍ಒ ೬೩೯|ಐಎಸ್ಒ೯೦೦೦(೧೯೯೪)]], ವೈಮಾನಿಕ ಉದ್ಯಮದ ಗ್ರಾಹಕರ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ನಾಸಾ,FAA,ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ, [[ಏರೋಸ್ಪೇಸ್]] ಕಂಪನಿಗಳಾದ [[ಬೋಯಿಂಗ್]],ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್,ಗ್ರುಮನ್,ಜಿಇ ಏರ್ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಎಂಜಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಟ್ & ವಿಟ್ [[ಐಎಸ್ಓ-9000|ಐಎಸ್ಒ 9000]] ಆಧರಿಸಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾನದಂಡ ಎಎಸ್೯೦೦೦ ಮಾನಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು.<ref name="NewQualityStandards" /> ===ಎಎಸ್೯೧೦೦ (೧೯೯೯)=== ಐಎಸ್ಒ೯೦೦೧:೧೯೯೪ (ಇ)ಗೆ ೫೫ ವೈಮಾನಿಕ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="OneApprovalAcceptedEverywhere">{{cite web|title=One Approval Accepted Everywhere |url=http://www.qualitydigest.com/june03/articles/04_article.shtml |website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> ===ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಎ (೨೦೦೧)=== ;ಮಾದರಿ,ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಅಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್, ವಿನ್ಯಾಸ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಇನ್ಸ್ಟಾಲೇಷನ್ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯ ಐಎಸ್ಒ9001 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ '''ಎಎಸ್''' ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಐಎಸ್ಒ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಐಎಸ್ಒ 9001:2000 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಅದೇ ವರ್ಷ ಎಎಸ್9000 ಕೂಡ ಪರಿಸ್ಕರೆಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ'''ಎಎಸ್೯೧೦೦''' ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=AS9100:OnCourse >{{cite web|title=AS9100: On Course and Gaining Altitude |url=http://www.qualitydigest.com/feb07/articles/03_article.shtml |website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> ===ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಬಿ (೨೦೦೪)=== ; ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು - ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಿವಿಶನ್ ಎ ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಚ್ಛೇದ ೨ನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ===ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಸಿ (೨೦೦೯)=== ; ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಏವಿಯೇಷನ್, ಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು '''ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಸಿ''' ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡಲಾಯಿತು.ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾನ್ ಕಂಫಾರ್ಮನ್ಸ್ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು.ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಎಎಸ್೯೧೦೦ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಪಾಸಣೆ ಮಾನಕ ಎಎಸ್೯೧೦೧ ಡಿ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="RevisionCofAS9100">{{cite web |title=Revision C of AS9100 |url=https://www.saiglobal.com/assurance/resource-library/aerospace/AS9100-revision-C-webinar.htm |website=www.saiglobal.com |accessdate=11 October 2016 }}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="TheNewAS9100/AS9110">{{cite web|title=The New AS9100/AS9110/AS9120 & AS9101D EXPLAINED - WHAT IT WILL MEAN FOR YOU |url=http://www.eagleforceinc.com/as9101guidances.html |website=www.eagleforceinc.com |accessdate=11 October 2016}}</ref><ref name=UpdateonAS9100RevisionC >{{cite web|title=Update on AS9100 Revision C |url=http://www.qualitydigest.com/inside/twitter-ed/update-as9100-revision-c.html|website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref> *'''ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಬಿ ಮತ್ತು ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಸಿ ನಡುವಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸಾರಾಂಶ''' #ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು #ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ ವಿಶೇಷ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು #ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಐಟಂಗಳು #ಚಟುವಟಿಕೆ: ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಅನುಸರಣೆಗೆ #ಚಟುವಟಿಕೆ: ಡೆಲಿವರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ #ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು #ಮರುಕಳಿಸುವ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ===ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಡಿ (೨೦೧೬)=== ಈ ಮಾನದಂಡ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಹೊಸ ಕಲಮು ಸಂರಚನೆ ಮತ್ತು ಐಎಸ್ಒ೯೦೦೧:೨೦೧೫ ವಿಷಯ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ಯಮದ ಅವಶ್ಯಕತೆ,ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ,ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು,ಐಎಸ್ಒ೯೦೦೧:೨೦೧೫ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ಪ್ರತಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name=ChangesandImplementationStrategies >{{cite web|title=Changes and Implementation Strategies for AS9100 Revision D |url=http://www.qualitydigest.com/inside/management-article/060116-changes-and-implementation-strategies-as9100-revision-d.html |website=www.qualitydigest.com |accessdate=11 October 2016}}</ref><ref name=QualityManagementSystems >{{cite web|title=Quality Management Systems - Requirements for Aviation, Space and Defense Organizations |url=http://standards.sae.org/as9100c/ |website=standards.sae.org |accessdate=11 October 2016}}</ref> ==ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ== '''ಎಎಸ್'' ತಾನೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಅಕ್ರೆಡಿಟೇಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಅಕ್ರೆಡಿಟೇಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆರಡೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ರೆಡಿಟೆಡ್‌ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನೇ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ವಿವಿಧ ಅಕ್ರೆಡಿಟೇಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅದರ ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒಂದು ’ತೊಂದರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ’ ("ಕ್ರಮಗಳ ಕೋರಿಕೆ" ಅಥವಾ "ಪಾಲನೆ ಮಾಡದ ಪಟ್ಟಿ")ಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾಧಾನಕರವಾದ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾನು ಭೇಟಿ ನೀಡೀದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂಗೋಳಿಕ ನಿವೇಶನಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ಎಎಸ್೯೧೦೦ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಒಮ್ಮೆ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ನಿಯಮಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನಗಳು== ಸಮರ್ಪಕವಾದ [[ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣೆ|ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ]] ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹೂಡಿಕೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟ ಷೇರು, ಮಾರಾಟ ಬೆಳವಣಗೆ, ಮಾರಾಟದ ಎಲ್ಲೆಗಳು, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನೀಯ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. *ಗ್ರಾಹಕ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. *ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. *ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. *ನೌಕರ ಪ್ರೇರಣೆ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. *ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ *ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು== *ವಿಮಾನಯಾನ, *ಅಂತರಿಕ್ಷ *ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ==ಸಹ ನೋಡಿ== * [[m:en:AS9000|ಎಎಸ್೯೦೦೦]] * [[m:en:ISO 9001|ಎಎಸ್೯೦೦೧]] * [[m:en:IAQG|ಐಎಕ್ಯೂಜಿ]] * [[ಐಎಸ್ಓ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.iaqg.sae.org/iaqg/publications/standards.htm IAQG Published Standards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100701210921/http://www.iaqg.sae.org/iaqg/publications/standards.htm |date=2010-07-01 }} * [http://www.qualitydigest.com/may02/html/as9100.html Quality Digest Article on AS9100] * [https://web.archive.org/web/20070102221115/http://ts.nist.gov/Standards/Global/as9100.cfm NIST Overview] ==ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು== <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಾಯುಯಾನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು]] e2dzy8ntmyd0dx0ksq81km0ctp40f69 0 98172 1428162 1337874 2026-09-14T03:49:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428162 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} {{Infobox person | name = ಇಲೀನಾ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್ | image = Ileana D'Cruz grace the trailer launch of Raid (16).jpg | image_size = 220px | caption = ರೈಡ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾ(೨೦೧೮). | birth_date = ೧ ನವೆಂಬರ್ 1986 | birth_place = [[ಮುಂಬೈ]],[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | residence =[[ಮುಂಬೈ]] | nationality = [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] | occupation = [[ನಟಿ]], ಮಾಡೆಲ್ | yearsactive =೨೦೦೬- | spouse = | parents = | mother = ಸಮೀರಾ ಡಿ'ಚ್ರುಜ್ | father =ರೊನಾಲ್ಡೊ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್ | website = | bgcolour = }} '''ಇಲಿಯಾನಾ ಡಿ ಕ್ರೂಸ್'''ಇವರು [[ಭಾರತೀಯ]] ನಟಿ. ಇವರು ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Ileana D Cruz Birth Chart {{!}} Ileana D Cruz Kundli {{!}} Horoscope by Date of Birth Bollywood, Actor |url=http://www.astrosage.com/celebrity-horoscope/ileana-d-cruz-birth-chart.asp |website=www.astrosage.com |accessdate=17 March 2020}}</ref> ಇಲೀನಾ ರವರ ತವರು [[ಗೋವಾ]] ರಾಜ್ಯದ ಪಾರ್ರಾ ಎಂಬ ಊರು. ಇವರ ತಂದೆ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್, ತಾಯಿ ಸಮೀರಾ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್. ಇಲೀನಾ ರವರ ಅಡ್ಡಹೆಸರು '''ಇಲ್ಲು''' ಇವರಿಗೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ '''ದೇವದಾಸು''' ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.<ref name="indiaglitz.com">https://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/8001.html{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೋಕಿರಿ, ಜಾಲ್ಸ, ಕಿಕ್, ಜುಲಾಯಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿ ಆದರು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಬಾಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬರ್ಫಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ [[ಬಾಲಿವುಡ್]]ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ನಟಿ '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. ನಂತರ ಆಕ್ಷ್ಯನ್ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ ''ಫಟಾ ಪೊಸ್ಟರ್ ನಿಕ್ಳಾ ಹೀರೊ''(೨೦೧೩)<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/phata-poster-nikhla-hero/movie-review/22807611.cms</ref>, ''ಮೇ ತೇರಾ ಹೀರೊ''(೨೦೧೪), ''ರುಸ್ತಮ್''(೨೦೧೬)<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Akshay-Kumar-begins-Rustom-with-a-strong-ensemble-cast/articleshow/50706361.cms</ref> ಮತ್ತು ''ಬಾದಾಯಿಹೋ'' (೨೦೧೭) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಇಲಿಯಾನಾ ಗೋವಾದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ [[ಮುಂಬೈ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂತ. ಸವೆರರ ಶಾಲೆ, ಮಪುಸದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.<ref>https://starsunfolded.com/ileana-dcruz-height-weight-age/</ref> ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ [[ಕೊಂಕಣಿ]]. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇವರ ಅಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಇವರ ಕಿರುನಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಡೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇದು ಇವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಂಡವಾಳವಾಯಿತು.<ref>http://specials.rediff.com/movies/2008/apr/25slid1.htm</ref> ನಂತರ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ== ಇವರು ಚಲಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಅರುಣಾ ಭಿಕ್ಶೂರವರಲ್ಲಿ ನಟನಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ '''ದೇವದಾಸು''' ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.ನಂತರ ಪೊಕಿರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಏರೋಬಿಕ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಂದ ಹಿಂಸೆ ಒಳ ಪಡುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಕೇಡಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಬಾಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬರ್ಫಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಖ [[ಬಾಲಿವುಡ್]]ಅನ್ನು ಪ್ರವೆಶಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ವರುನ್ ದವಣ್ ಹಾಗು ನರ್ಗಿಸ್ ಫಕ್ರಿಯೊಡಣೆ ಮೇ ತೆರಾ ಹೀರೊ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಸೆಮಿ-ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ಆಗಿತ್ತು. ೨೦೧೪ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ [[ಸೈಫ್ ಅಲಿ ಖಾನ್]] ರವರೊಡನೆ ಹ್ಯಾಪಿ ಎನ್ಡಿಂಗ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ೨ ವರ್ಷ ನಂತರ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರೊಡನೆ ರುಸ್ತಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸ್ ಬಂದರು. ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ್ ಕಪೂರ್]] ಹಾಗು [[ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್]] ರವರೊಡನೆ ಮುಬಾರಕಾನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರ [[ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್]] ರವರೊಡನೆ ಬಾದ್ಶಾಹೊ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>http://www.dnaindia.com/entertainment/report-check-pic-ileana-d-cruz-wraps-up-baadshaho-shoot-2343372</ref>.<ref>{{Cite web |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/ileana-dcruz-and-ajay-devgn-eunite-for-raj-kumar-guptas-raid/articleshow/60128254.cms |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-03-08 |archive-date=2024-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915134417/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/priyanka-chopra-trolled-for-wearing-tricolour-scarf-on-independence-day/articleshowajax/60122065.cms?version=18&enforceseoatarticle=0&lastarticle=60109560&photocount=6&photoexclude=3 |url-status=dead }}</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== {| class="wikitable sortable " |+Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Denotes films that have not yet been released |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" | ನಿರ್ದೇಶಕ ! scope="col" | ಭಾಷೆ ! scope="col" class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿ ! scope="col" class="unsortable" | ಉಲ್ಲೇಖ |- | rowspan="5" |೨೦೦೬ ! scope="row"| ''[[:en:Devadasu (2006 film)|ದೇವದಾಸು]]'' |ಭಾನು | ವೈ.ವಿ.ಎಸ್.ಚೌದರಿ |ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row"| ''ಪೋಕಿರಿ'' | ಶ್ರುತಿ | ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಧ್ |ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row"| ''[[:en:Kedi (2006 film)|ಕೇಡಿ]]'' | ಆರ್ತೀ | ಜ್ಯೋತಿ ಕೃಷ್ಣ | [[ತಮಿಳು]] | | |- ! scope="row"| ''ಖತರ್ನಾಕ್'' | ನಕ್ಷತ್ರ | ಅಮ್ಮ ರಾಜಶೇಖರ್ |ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row"| ''[[:en:Rakhi (2006 film)|ರಾಖಿ]]'' | ತ್ರಿಪುರ | ಕೃಷ್ಣ ವಂಶಿ |ತೆಲುಗು | | |- | rowspan="2" |೨೦೦೭ ! scope="row"| ''[[:en:Munna (2007 film)|ಮುನ್ನಾ]]'' | ನಿಧಿ | ವಂಸಿ ಪೈದಿಪಲ್ಲೈ |ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row"| ''ಆಟ'' | ಸತ್ಯ | ವಿ.ಎನ್.ಆದಿತ್ಯ |ತೆಲುಗು | | |- | rowspan="2" |೨೦೦೮ ! scope="row"| ''ಜಲ್ಸಾ'' | ಭಾಗ್ಯಮತಿ/ಭಾಗೀ | ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row"| ''ಭಾಲೆ ಡೊಂಗಲು'' |ಜ್ಯೋತಿ | ಕೆ.ವಿಜಯ್ ಭಸ್ಕರ್ |ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite web |title=Bhale Dongalu (2008) {{!}} Bhale Dongalu Movie {{!}} Bhale Dongalu Telugu Movie Cast & Crew, Release Date, Review, Photos, Videos |url=https://www.filmibeat.com/telugu/movies/bhale-dongalu.html |website=FilmiBeat |accessdate=17 March 2020 |language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |೨೦೦೯ ! scope="row"| ''[[:en:Kick (2009 film)|ಕಿಕ್]]'' | ನೈನಾ | ಸುರೇಂದ್ರ ರೆಡ್ಡಿ |[[ತೆಲುಗು]] | |<ref>{{cite news |last1=DelhiJuly 11 |first1=India Today Web Desk New |last2=July 11 |first2=India Today Web Desk New |last3=Ist |first3=India Today Web Desk New |title=Ileana D'Cruz shares racy photo, says f*ck their opinions |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ileana-d-cruz-shares-racy-photo-says-f-ck-their-opinions-1282456-2018-07-11 |accessdate=17 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> |- ! scope="row"| ''ರೆಚಿಪೊ'' | ಕೃಷ್ಣ ವೇನಿ |ಪರಾಚುರಿ ಮುರ್ಳಿ |ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite web |title=Ileana D'Cruz |url=https://www.imdb.com/name/nm2299825/ |website=IMDb |accessdate=17 March 2020}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Saleem (film)|ಸಲೀಮ್]]'' | ಸತ್ಯಾವತಿ | ವೈ.ವಿ.ಎಸ್.ಚೌದ್ರಿ |ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite web |title=Saleem (2009) - Review, Star Cast, News, Photos |url=https://www.cinestaan.com/movies/saleem-27961 |website=Cinestaan |accessdate=17 March 2020 |archive-date=2 ಮಾರ್ಚ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302101151/https://www.cinestaan.com/movies/saleem-27961 |url-status=dead }}</ref> |- | ೨೦೧೦ ! scope="row"| ''ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿ'' | ಸ್ವತಃ | [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | ಕಿರು ಪಾತ್ರ |<ref>{{cite news |title=Bollywood is not a priority: Ileana D'Cruz - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Bollywood-is-not-a-priority-Ileana-DCruz/articleshow/9661029.cms |accessdate=17 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೧ ! scope="row"| ''ಶಕ್ತಿ'' | ಐಶ್ರರ್ಯ |ಮೆಹೆರ್ ರಮೇಶ್ |ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite news |title=Ileana D Cruz Movies: Latest and Upcoming Films of Ileana D Cruz {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Ileana-D-Cruz/movies?from=mdr |accessdate=17 March 2020 |work=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> |- ! scope="row"| ''ನೇನು ನಾ ರಾಕ್ಷಸಿ'' | ಮೀನಾಕ್ಷಿ/ಶ್ರಾವ್ಯ | ಪುರಿ ಜಗಾನನ್ದ್ |ತರಲುಗು | |<ref>{{cite news |title=Nenu Naa Rakshasi Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-details/nenu-naa-rakshasi/movieshow/61315327.cms |accessdate=17 March 2020}}</ref> |- | rowspan="4" |೨೦೧೨ ! scope="row"| ''ನನ್ಬನ್'' | ರಿಯಾ ಸಾಂತನಮ್ | ಶಂಕರ್ | ತಮಿಳು | |<ref>{{cite news |last1=DelhiJanuary 18 |first1=India Today Online New |last2=January 18 |first2=India Today Online New |last3=Ist |first3=India Today Online New |title=Nanban: Ileana steals the show |url=https://www.indiatoday.in/movies/story/nanban-ileana-steals-the-show-90099-2012-01-18 |accessdate=17 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> |- ! scope="row"| ''ಜುಲಾಯ್'' | ಮಧು | ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite news |title=Allu Arjun's sizzling chemistry with Ileana D'Cruz in Telugu film 'Julayi' |url=https://www.news18.com/photogallery/movies/allu-arjuns-sizzling-chemistry-with-ileana-dcruz-in-telugu-film-julayi-848197.html |accessdate=17 March 2020 |work=News18 |date=28 July 2012}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Devudu Chesina Manushulu (2012 film)|ದೇವುಡು ಚೆಸಿನಾ ಮನ್ಸುಲು]]'' |ಇಲಿಯಾನಾ | ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಧ್ |ತೆಲುಗು | |<ref name="News18">{{cite news |title=Telugu Release: Ravi Teja, Ileana D'Cruz starrer 'Devudu Chesina Manushulu' |url=https://www.news18.com/photogallery/movies/telugu-release-ravi-teja-ileana-dcruz-starrer-devudu-chesina-manushulu-850113.html |accessdate=17 March 2020 |work=News18 |date=16 August 2012}}</ref><ref name="News18"/> |- ! scope="row"| ''ಬರ್ಫಿ!'' | ಶ್ರುತಿ ಘೋಶ್ ಸೇನ್ ಗುಪ್ತ | ಅನುರಾಗ್ ಬಾಸು |[[ಹಿಂದಿ]] | |<ref>{{cite news |title=Delay in 'Barfi' did bother me: Ileana D'Cruz - Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/delay-in-barfi-did-bother-me-ileana-dcruz/1002040/ |accessdate=17 March 2020 |work=archive.indianexpress.com}}</ref> |- | ೨೦೧೩ ! scope="row"| ''ಫಟಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ನಿಕ್ಲಾ ಹೀರೋ'' | ಕಾಜಲ್ | ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಸಂತೋಷಿ |ಹಿಂದಿ | |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=IzWvJ4Ujz2A</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೪ ! scope="row"| ''ಮೇ ತೇರಾ ಹೀರೋ'' | ಸುನೈನಾ | ಡೇವಿಡ್ ಧವನ್ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{cite web |title=Ileana D'cruz-Varun Dhawan shoot for MAIN TERA HERO's last song {{!}} News |url=https://www.glamsham.com/en/ileana-dcruz-varun-dhawan-shoot-for-main-tera-heros-last-song |website=Glamsham |accessdate=17 March 2020 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Happy Ending (film)|ಹ್ಯಾಪಿ ಎನ್ಡಿಂಗ್]]'' |ಆನ್ಚಲ್ ರೆಡ್ಡಿ | ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಡಿ.ಕೆ |ಹಿಂದಿ | |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=aF108_YsXIw</ref> |- |೨೦೧೬ ! scope="row"|''[[:en:Rustom (film)|ರುಸ್ತುಂ]]'' | ಸೈನ್ಥಿಯಾ ಪಾವ್ರಿ | ಟೀನು ಸುರೇಶ್ ದೇಸಾಯಿ |ಹಿಂದಿ | |<ref>https://movies.ndtv.com/topic/ileana-dcruz-rustom</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೭ ! scope="row"| ''ಮುಬಾರಕಾನ್'' | ಸ್ವೀಟಿ/ ಸುಪ್ರೀತ್ ಗಿಲ್ | ಅನೀಸ್ ಬಾಸ್ಮೀ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{cite web |title=ILEANA D CRUZ FOR MUBAARAKAN PROMOTIONS 2018 |url=https://www.southindiafashion.com/tag/ileana-d-cruz-for-mubaarakan-promotions |website=South India Fashion |accessdate=17 March 2020}}</ref> |- ! scope="row"| ''ಬಾದ್ಶಾಹೊ'' | ರಾಣಿ ಗೀತಾಂಜಲಿ ದೇವಿ | ಮಿಲನ್ ಲುಥ್ರಿಯ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{cite news |last1=DelhiJuly 20 |first1=India Today Web Desk New |last2=July 20 |first2=India Today Web Desk New |last3=Ist |first3=India Today Web Desk New |title=Baadshaho: Lovemaking scene between Ajay Devgn and Ileana D'Cruz trimmed? |url=https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/baadshaho-ajay-devgn-ileana-dcruz-lovemaking-scene-chopped-milan-luthria-1025298-2017-07-20 |accessdate=17 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೮ ! scope="row"| ''[[Raid (2018 film)|ರೇಡ್]]'' | ಮಾಳಿನಿ ಪಟ್ನಾಯಕ್ | ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಗುಪ್ತಾ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{cite web |title=Ileana D’Cruz gives interesting details about her character in Raid |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/ileana-dcruz-gives-interesting-details-about-her-character-in-raid-27002.html |website=filmfare.com |accessdate=17 March 2020 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Amar Akbar Anthony (2018 film)|ಅಮರ್ ಅಕ್ಬರ್ ಆಂಥೊನಿ]]'' | ಐಶ್ವರ್ಯ/ಪೂಜಾ/ತೆರೆಸಾ | ಶ್ರೀನು ವೈಟ್ಲಾ | ತೆಲುಗು | |<ref>{{cite news |title='Amar Akbar Anthony': Five reasons why Ravi Teja and Ileana D'Cruz starrer is worth a watch - Times of India ► |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/amar-akbar-anthony-review-five-reasons-why-ravi-teja-and-ileana-dcruz-starrer-is-worth-a-watch-amar-akbar-anthony-movie-review/articleshow/66646720.cms |accessdate=17 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> |- | ೨೦೧೯ ! scope="row"|''[[:en:Pagalpanti (2019 film)|ಪಾಗಲ್ಪಂತಿ]] | ಸಂಜನಾ | ಅನೀಸ್ ಬಾಸ್ಮೀ | ಹಿಂದಿ | | <ref>{{cite news |title=Ileana D’Cruz turns heads in an interesting top for Pagalpanti promotions. See pics |url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/photo/ileana-d-cruz-turns-heads-in-an-interesting-top-for-pagalpanti-promotions-see-pics-1618598-2019-11-13 |accessdate=17 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> |- | ೨೦೨೦ ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ದ ಬಿಗ್ ಬುಲ್'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}'' | ಟಿಬಿಎ | ಕೂಕಿ ಗುಲಾಟಿ | ಹಿಂದಿ | ಚಿತ್ರೀಕರಣ | <ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/abhishek-bachchan-ileana-dcruz-begin-filming-ajay-devgns-the-big-bull-2310541.html|title=Abhishek Bachchan, Ileana D'Cruz Begin Filming Ajay Devgn's 'The Big Bull'|publisher=News 18|accessdate=17 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922141555/https://www.news18.com/amp/news/movies/abhishek-bachchan-ileana-dcruz-begin-filming-ajay-devgns-the-big-bull-2310541.html|archive-date=22 September 2019|url-status=live}}</ref> |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ೨೦೦೭-'''ದೇವದಾಸು''' ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.<ref name="indiaglitz.com"/> ೨೦೦೯ '''ಜಲ್ಸ''' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂತೊಷಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೌಥ್ ಸ್ಕೊಪ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ೨೦೧೨-'''ನಾನ್ಬನ್''' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವೋಗ್ ಬ್ಯುಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಇಟಿಸಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.<ref>https://www.filmibeat.com/tamil/movies/nanban/awards.html</ref> ೨೦೧೩-'''ಬರ್ಫಿ''' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ಫೆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಚಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಡನೆ ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೀ ಸಿನೆ ಪ್ರಸಸ್ತಿ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವರ್ಡ್, ಸ್ಟಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.<ref>http://www.imdb.com/event/ev0000245/2012/1</ref> ==ಉಲ್ಲೆಖ== {{reflist}} <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 3ck16avhwwodyj7uqcuqd1k1x9z9cr0 0 107619 1428144 1334516 2026-09-13T21:03:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428144 wikitext text/x-wiki [[ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಶಾಲು, ಹಾರ, ಫಲತಾಂಬೂಲ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ಹಾಗೂ ರೂ.1,00,000-00 ಗಳ ನಗದು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ <ref>{{Cite web |url=http://kannadapustakapradhikara.com/page.php?q=ayuttama-prakashana |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-11-03 |archive-date=2019-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206120910/http://kannadapustakapradhikara.com/page.php?q=ayuttama-prakashana |url-status=dead }}</ref>. {|class="wikitable sortable " |+ ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ! ವರ್ಷ !! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆ |- | 1997 || ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು |- | 1998 || ತಳುಕಿನ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ, ಮೈಸೂರು |- | 1999 || ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು <ref>{{Cite web |url=https://www.vijayavani.net/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%A8-%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B3%8A%E0%B2%82%E0%B2%A1%E0%B2%BE%E0%B2%97/ |title=ಸ್ವಪ್ನ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಾಗ… |access-date=2018-11-03 |archive-date=2017-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171028171345/http://vijayavani.net/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%A8-%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B3%8A%E0%B2%82%E0%B2%A1%E0%B2%BE%E0%B2%97/ |url-status=dead }}</ref> |- | 2000 || ಸಮಾಜ ಪುಸ್ತಕಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ |- | 2001 || ಸಂವಹನ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು |- | 2002 || ಲೋಹಿಯಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬಳ್ಳಾರಿ |- | 2003 || ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪ್ರಕಾಶನ, ಅಂಕೋಲಾ |- | 2004 || ಡಿ.ವಿ.ಕೆ. ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು |- | 2005 || ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಹೆಗ್ಗೋಡು <ref>[https://kannada.oneindia.com/literature/book/2007/220307akshara-publication.html ಅಂದದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ‘ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ’ಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]</ref> |- | 2006 || ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು |- | 2007 || ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ, ಧಾರವಾಡ |- | 2008 || ಕಾವ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರು |- | 2009 || ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು |- | 2010 || ತೋಂಟದಾರ್ಯಮಠ, ಗದಗ |- | 2011 || ಗೀತಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್, ಮೈಸೂರು |- | 2012 || ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಬುಕ್ ಡಿಪೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ <ref>[https://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/bengalurucity/-/articleshow/18835763.cms ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ, ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ]</ref> |- | 2013 || ಹೇಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು<ref>[https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B3%81%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0 ಹೇಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2014 || ಅಂಕಿತ ಪುಸ್ತಕ, ಬೆಂಗಳೂರು <ref>[https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%95-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A6-2014%E0%B2%B0-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%9F ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ 2014ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂಕಿತ ಪ್ರಕಾಶನ] </ref> |- | 2015 || ಅನ್ವೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು<ref>[https://www.udayavani.com/kannada/news/%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%AF/164637/%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%B7%E0%B2%A3%E0%B3%86-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B6%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%C2%A0%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B3%81%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%AE-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B6%E0%B2%A8-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF?qt-photo_gallery=7 ಅನ್ವೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>[http://www.eesanje.com/2016/08/18/%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%95-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A6/ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ, ಈ ಸಂಜೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2016 || ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು <ref>[https://www.prajavani.net/news/article/2017/12/17/540709.html ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references group="ಸ್ಥಂಸ್ಥೆಯ ಜಾಲತಾಣ" responsive="" /> <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] kvq4aphgkp8ea6rbex5ahw8sfwwzktb 0 109057 1428223 1340327 2026-09-14T09:58:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428223 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:The Joint Secretary, Ministry of Telecommunication, Shri V. Umashakar, the Company Secretary of Rail Tel, Shri S.C. Hans and the Director of IIT Roorkee.jpg|thumb]] ಖಾಸಗಿ ಸೆಕ್ಟರ್ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ '''ಕಂಪೆನಿಯ [[ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ|ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯದ್ದು]]''' ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.companysecretary.com.au/articles/WhatIsCS.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-08-16 |archive-date=2014-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140125024533/http://companysecretary.com.au/articles/WhatIsCS.pdf |url-status=dead }}</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ-ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ '''ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' ಅಥವಾ '''ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೂಕ್ತ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೋರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಕಂಪೆನಿಯು ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಕಾನೂನಿನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಷೇರುದಾರರೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮತ್ತು ಷೇರುದಾರರ ಪಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಖಾತೆಗಳಂತಹ ಕಂಪೆನಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದೂ ಇವರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ==ವೇತನ== ಸಂಬಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಎಫ್ಟಿಎಸ್ಇ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಐದು ಫಿಗರ್ ಲಾಭಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಆರು-ಅಂಕಿ ವೇತನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು. ಸಹಾಯಕ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು £ ೭೦, ೦೦೦ ಗೆ £ ೪೦, ೦೦೦ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಇದು £ ೫೪, ೦೦೦ ಗೆ £ ೧೦೨, ೦೦೦ ಗೆ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯರಿಗಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಂಬಳ ವಲಯ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಧದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ==ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ== ಕಂಪನಿ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೯೪, ಕಂಪನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರದ ವಿವಿಧ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಕೆಳಕಂಡ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: '''ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ''': ಕಂಪನಿಯ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೯೪ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೨ (ii) ಪ್ರಕಾರ, ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಂಪೆನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. '''ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ''': ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ನಿಯೋಜಿತವಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ''': ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಮಯದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. '''ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಹಕಾರ''': ಅವರು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಇತರ ಷೇರುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:GreaterIndyKnabePicture.jpg|thumb|Secretary of the Indian historical society ]] ==ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು== ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಆಡಳಿತ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಸಂಘಟನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪರಿಸರ, ಮಂಡಳಿ, ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟೀ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನಡವಳಿಕೆ, ಕಾನೂನು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಅನುಸರಣೆ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ, ಷೇರುದಾರರು / ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳಿಗೆ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿ ಪಾಲು ಯೋಜನೆಗಳು, ವಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ, ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಖಾತೆಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮುಂತಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ಸಲಹೆ ಮೂಲಕ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಹಲವರು ಷೇರುದಾರರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ|ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ]] ತತ್ವಗಳ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದು, ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೋರ್ಡ್ನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಸಲಹೆಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತ [[ಅಧಿಕಾರಿ|ಅಧಿಕಾರಿಯು]] ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಿಎಲ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸೂಕ್ತ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು; ಅನುಭವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಯುಕೆ|ಯುಕೆನಲ್ಲಿ]], ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಸೆಕ್ರೆಟರೀಸ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ICSA) ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿದೆ. ಐಸಿಎಸ್ಎ ಎಂಬುದು ಪದವಿ-ಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇಹವಾಗಿದ್ದು, ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಎರಡು ಜನರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಚಿತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವರು 'ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ' ಅಥವಾ 'ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನಲ್ಲಿನ ಎರಡನೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಈಗ ಸಮಾನತೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರು 'ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು' ಅಥವಾ 'ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು' ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ICSA, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರವೃತ್ತಿಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹದಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾದ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು (ICSI) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.icsi.edu/about-icsi/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-08-16 |archive-date=2023-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816144253/https://www.icsi.edu/about-icsi/ |url-status=dead }}</ref> ಐಸಿಎಸ್ಐ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ೬೫, ೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.icsi.edu/about-icsi/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-08-16 |archive-date=2023-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816144253/https://www.icsi.edu/about-icsi/ |url-status=dead }}</ref> ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು / ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅರ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಕಚೇರಿ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦) ಪ್ರಕಾರ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಯುಕೆ(UK) ಯಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಅವರ ನಿಗಮದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಲ್ಲದು. [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]], ಪ್ರತಿ ಲಿಸ್ಟೆಡ್ ಕಂಪೆನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವರ್ಗದ ಕಂಪನಿಗಳು (ಅಂದರೆ ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್(೫ ಕೋಟಿ) ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ (೫ ಕೋಟಿ) ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಅರ್ಹ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ೨೦೧೪ ರ ಕಂಪೆನಿಯ ಆಕ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೨೦೩ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೀ ಮ್ಯಾನೇಜಿಯಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಆದರೆ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಅಂದರೆ ೫ ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಯವನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಬೇಕು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೃತ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೃತ್ತಿ]] cjkqawe7fv2ix0jpav1hhagmec3rsth 0 126510 1428212 1357428 2026-09-14T08:42:10Z A826 72368 A826 moved page [[ಭೂಮಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ]] to [[ಭೂಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ]] without leaving a redirect: merge articles 1357428 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಭೂಮಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = |caption = ಭೂಮಿಕಾ ಶಟ್ಟಿ | birth_date =೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೮ |birth place =[[ಕುಂದಾಪುರ]] , [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆ , [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | education = | occupation = ನಟಿ, ಮಾಡೆಲ್ | known for = ಕಿನ್ನರಿ , ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಸೀಸನ್ ೭ |other names = ಭೂಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ , ರಾಯಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ |parents = ಭಾಸ್ಕರ್ ಶೆಟ್ಟಿ(ತಂದೆ) , ಬೇಬಿ ಶೆಟ್ಟಿ (ತಾಯಿ) | years_active = }} '''ಭೂಮಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಭೂಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ) , ಇವರು [[ಭಾರತೀಯ]] ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಟಿ, ಮಾಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್ ಜಾಕಿ. ಇವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ತೆಲುಗು]] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ -೭ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಟಾಪ್ ೫ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=bhoomi shetty: Latest News, Videos and Photos of bhoomi shetty {{!}} Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/bhoomi-shetty |accessdate=16 May 2020 |work=The Times of India}}</ref> ==ಜನನ , ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಭೂಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಇವರು ೧೯ [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೧೯೯೮ ರಂದು [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಬೇಬಿ ಶೆಟ್ಟಿ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Bhoomi Shetty (Bigg Boss Kannada) Wiki, Age, Biography, Boyfriend, Family & More |url=https://www.celebrityborn.com/biography/bhoomi-shetty/16568 |accessdate=16 May 2020 |work=www.celebrityborn.com |archive-date=18 ಜನವರಿ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118140411/https://www.celebrityborn.com/biography/bhoomi-shetty/16568 |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕುಂದಾಪುರದ ಆರ್.ಎನ್.ಶೆಟ್ಟಿ ಪಿ.ಯು.ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಎ.ಎಂ.ಸಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವರು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಇವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕದ ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಭೂಮಿಕಾ - Prajavani |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/prajavani-epaper-praj/yakshagaana+lokadha+gattigitti+bhumika-newsid-n165395254 |accessdate=16 May 2020 |work=Dailyhunt |language=en}}</ref> ಇವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿ ''ಕಿನ್ನರಿ''ಯಲ್ಲಿ 'ಮಣಿ' ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿಷನ್ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ''ನಿನ್ನೆ ಪೆಳ್ಳಾಡತಾ'' ಎಂಬ [[ತೆಲುಗು]] ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಇವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಭಿ ಪ್ರತಾಪ್, ಕ್ರಾಂತಿ ಬಲಿವಾಡಾ, ಸರಾಯು ಮತ್ತು ಅನುಶೌಮೇಶ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ನಟಿಸಿದ್ದು , ೮ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಈ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ನಂತರ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಟಿ ಮಧುಬಾಲಾ ಎಂಬವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=Ninne Pelladutha actress Bhoomi Shetty gets replaced in the show; here's why - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/telugu/ninne-pelladutha-actress-bhoomi-shetty-gets-replaced-in-the-show-heres-why/articleshow/69584347.cms |accessdate=16 May 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref><br /> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಟಾಪ್ ೫ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ==ನಟನಾ ಜೀವನ== ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಧಾರವಾಹಿಗಳು=== {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" |- ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ತಲೆಬರಹ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ಉಲ್ಲೇಖ |- |rowspan="1"|೨೦೧೮||ಕಿನ್ನರಿ||ಮಣಿ(ನಾಯಕಿ)||<ref>{{cite news |title=Kinnari fame Bhoomi Shetty looks unrecognisable in this retro pic; See picture - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/kinnari-fame-bhoomi-shetty-looks-unrecognisable-in-this-retro-pic-see-picture/articleshow/64556661.cms |accessdate=16 May 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> |- |rowspan="2"|೨೦೧೮||ನಿನ್ನೆ ಪೆಳ್ಳಾಡತಾ||ಮೃದುಳಾ||<ref>{{cite news |title=Ninne Pelladatha Serial Actress Bhoomi Shetty Photos |url=https://www.telugunestam.com/photos/Bhoomi-Shetty/Ninne-Pelladatha-Serial-Actress-Bhoomi-Shetty-Photos |accessdate=16 May 2020 |work=www.telugunestam.com }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು=== {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" |- ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ತಲೆಬರಹ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ಉಲ್ಲೇಖ |- |rowspan="1"|೨೦೧೯ ||ಲಂಬೋದರ|| ||<ref>{{cite news |title=Lambodara Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/lambodara/movieshow/65564080.cms |accessdate=16 May 2020}}</ref> |- |೨೦೨೧ |ಇಕ್ಕಟ್ |ಜಾನ್ವಿ |<ref>https://indianexpress.com/article/movie-review/ikkat-movie-review-amazon-kannada-comedy-is-smart-and-funny-7415414/</ref> |} ==ಗೌರವಗಳು== * ೨೦೧೮ ನೇ ಸಾಲಿನ ಹೈದರಬಾದ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವತಿಯಿಂದ ಮೋಸ್ಟ್ ಡಿಸೈರೇಬಲ್ ವಿಮೆನ್ ಗೌರವ.<ref>{{cite news |title=Most desirable woman on TV: Bhoomi Shetty - Times of India |url=https://m-timesofindia-com.cdn.ampproject.org/v/s/m.timesofindia.com/tv/news/telugu/most-desirable-woman-on-tv-bhoomi-shetty/amp_articleshow/68050848.cms?amp_js_v=a3&amp_gsa=1&usqp=mq331AQFKAGwASA%3D#aoh=15898733614223&csi=1&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s |accessdate=19 May 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] jh8rge563ceuaixcjpuwv39m9w5xc2p 0 129502 1428167 1338519 2026-09-14T04:56:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428167 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ಉರಿ: ದ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್|studio=ಆರ್‌ಎಸ್‍ವಿಪಿ ಮೂವೀಸ್|budget={{INR}}25 ಕೋಟಿ<ref>{{cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/160119/uri-breaks-january-jinx-strikes-gold.html|title=Uri breaks January jinx; strikes gold|work=[[Deccan Chronicle]]|date=16 January 2019|accessdate=10 August 2019|first=Subhash|last=K. Jha|author-link=Subhash K. Jha}}</ref>|language=ಹಿಂದಿ|country=ಭಾರತ|runtime=138 ನಿಮಿಷಗಳು<ref>{{Cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/uri-2019|title=Uri: The Surgical Strike|publisher=British Board of Film Classification|access-date=3 April 2019|date=1 January 2019|archive-date=27 ಜುಲೈ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190727051751/https://bbfc.co.uk/releases/uri-2019|url-status=dead}}</ref>|released={{Film date|df=y|2019|01|11|ref1=<ref name="rd"/>}}|distributor=ಆರ್‌ಎಸ್‍ವಿಪಿ ಮೂವೀಸ್|editing=ಶಿವ್‍ಕುಮಾರ್ ವಿ. ಪಣಿಕ್ಕರ್|image=URI - New poster.jpg|cinematography=ಮಿತೇಶ್ ಮೀರ್‌ಚಂದಾನಿ|music=ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್|screenplay=ಆದಿತ್ಯ ಧರ್|starring=ವಿಕಿ ಕೌಶಲ್<br>ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್<br>ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್<br>ಮೋಹಿತ್ ರೈನಾ<br>ಕೀರ್ತಿ ಕುಲ್ಹಾರಿ|producer=ರಾನಿ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂವಾಲಾ|director=ಆದಿತ್ಯ ಧರ್|caption=ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ|gross=ಅಂದಾಜು {{INR}}342.06 ಕೋಟಿ<ref name="boxhun"/><ref name="boxoffww"/>}}'''''ಉರಿ: ದ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್''''' ಸೇನಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ೨೦೧೯ರ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಸಾಹಸಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/raazi-for-any-role/cid/1429393|title=Raazi for any role|publisher=[[Telegraph India]]}}</ref> ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶಿಯಾದ ಆದಿತ್ಯ ಧರ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vicky-kaushal-if-a-role-scares-me-in-a-good-way-i-want-to-play-it/articleshow/67396745.cms|title=Vicky Kaushal: If a role scares me in a good way, I want to play it}}</ref> ರಾನಿ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂವಾಲಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿ ಕೌಶಲ್, ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್, ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್, ಮೋಹಿತ್ ರೈನಾ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಕುಲ್ಹಾರಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/exclusive-uri-the-surgical-strike-actor-vicky-kaushal-reveals-his-all-time-favourite-war-film-watch-video/345779|title=Uri The Surgical Strike actor Vicky Kaushal reveals his all-time favourite war film - watch video|publisher=[[Times Now]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/uri-the-surgical-strike-box-office-collection-vicky-kaushals-action-film-crosses-rs-100-cr-mark-5933421.html|title=Uri: The Surgical Strike box office collection — Vicky Kaushal's action film crosses Rs 100 cr mark|date=21 January 2019|publisher=[[Firstpost]]}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತುವು [[ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ದಾಳಿ ೨೦೧೬|೨೦೧೬ರ ಉರಿ ದಾಳಿ]]ಯ ಪ್ರತೀಕಾರದ ನಾಟಕೀಕೃತ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ [[ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ]]ಯ ಮೇಜರ್ ವಿಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇರ್‌ಗಿಲ್‍ರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/uri-teaser-vicky-kaushal-starrer-on-indian-armys-surgical-strike-looks-promising/1329947/|title=Uri teaser: Vicky Kaushal starrer on Indian Army's surgical strike looks&nbsp;promising|date=28 September 2018|work=The Financial Express|access-date=28 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gqindia.com/content/the-real-story-of-uri-movie-on-the-surgical-strike-2016-true-story-of-what-happened-in-the-2016-uri-attack-and-how-did-indian-army-respond-with-a-surgical-strike/|title=The real story of 'Uri: The Surgical Strike' Movie: What happened in the Uri attack and how did India respond?|last=Bhanot|first=Saurav|date=9 January 2019|website=GQ India|language=en-US|archive-url=|archive-date=|access-date=31 January 2019}}</ref> ಚಿತ್ರವು ೧೧ ಜನೆವರಿ ೨೦೧೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/uri-first-poster-vicky-kaushal-looks-intense-as-he-goes-on-surgical-strike/articleshow/65990817.cms|title=Check out Vicky Kaushal's intense soldier look from Uri, a film based on surgical strike|work=Mumbai Mirror|access-date=28 September 2018|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928101327/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/uri-first-poster-vicky-kaushal-looks-intense-as-he-goes-on-surgical-strike/articleshow/65990817.cms|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|342.06 crore}} ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು.<ref name="boxhun">{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/uri/box-office|title=Uri Box Office Collection till Now - Bollywood Hungama|publisher=[[Bollywood Hungama]]|access-date=7 April 2019}}</ref><ref name="boxoffww">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2019/|title=Bollywood Top Grossers Worldwide Bollywood Hungama|website=Bollywood Hungama|access-date=7 April 2019}}</ref> ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/national-film-awards-2019-the-full-list-of-winners/article28931491.ece|title=National Film Awards 2019: 'Andhadhun', 'Uri:The Surgical Strike' bag awards|date=9 August 2019|work=The Hindu|access-date=9 August 2019}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅದು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಏಳು ಸೋದರಿಯರು (ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ) === ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯವು ಜೂನ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಚಂಡೇಲ್, ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಸ್‍ಸಿಎನ್(ಕೆ) ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ನಡೆಸಿದ [[ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ]]ಯ ಬೆಂಗಾವಲಿನ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಹೊಂಚುದಾಳಿಯಿಂದ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಪ್ಯಾರಾ ಎಸ್ಎಫ಼್ ಸೈನಿಕನಾದ ಮೇಜರ್ ವಿಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇರ್‌ಗಿಲ್ (ವಿಕಿ ಕೌಶಲ್) ಮತ್ತು ಅವನ ಭಾವ ಮೇಜರ್ ಕರಣ್ ಕಶ್ಯಪ್ (ಮೋಹಿತ್ ರೈನಾ) ಸೇರಿದಂತೆ ಅವನ ಘಟಕವು ಒಳನುಸುಳಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಹೊಂಚುದಾಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾದ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕನನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಯಶಸ್ವಿ ದಾಳಿಯ ನಂತರ [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]ಗಳು (ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್) ಔಪಚಾರಿಕ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಘಟಕವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರನೇ ಹಂತದ [[ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆ|ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನಿಂದ]] ನರಳುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹತ್ತಿರ ಇರಲು ಬಯಸಿ ವಿಹಾನ್ ಮುಂಚಿತ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬದಲಾಗಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಮೇಜಿನ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thequint.com/voices/opinion/uri-review-perspective-of-former-uri-brigade-commander-syed-ata-hasnain|title=Ex-Uri Brigade Commander: "You Watch a Film for Fun, Not Facts"|last=Ata Hasnain|first=Syed|date=24 January 2018|website=The Quint|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190131094312/https://www.thequint.com/voices/opinion/uri-review-perspective-of-former-uri-brigade-commander-syed-ata-hasnain|archive-date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> === ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳಿಸುವ ಶಾಂತಿ ([[ನವ ದೆಹಲಿ]]) === ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ವಿಹಾನ್ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಏಕೀಕೃತ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಜಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗವು [[ಪಠಾನ್ಕೋಟ್ ಧಾಳಿ 2016|ಪಠಾನ್ಕೋಟ್ ದಾಳಿಯ]] ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರವನ್ನು ಕೂಡ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಹಾನ್‍ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಡಿಆಲ್ಮೈಡಾ (ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್) ಎಂಬ ದಾದಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಹಾನ್ ಫ಼್ಲೈಟ್ ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಸೀರತ್ ಕೌರ್ (ಕೀರ್ತಿ ಕುಲ್ಹಾರಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯ ಪೈಲಟ್‌ಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇವಳು ತನ್ನ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುತಾತ್ಮನಾದ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳ ಗಂಡ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಹೊಂಚುದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದಿನ ಅವನ ತಾಯಿಯು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಯಾಸ್ಮಿನ್‍ಳನ್ನು ಹೊಣೆಯಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಭದ್ರತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಹಾನ್‍ನ ತಾಯಿಯು ಒಂದು ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಸಿಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತಾನು ಒಬ್ಬ ಗೂಢಚಾರಿಣಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚಿತ್ರವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಯ ಕಾರಣ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಯೋಧರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಏಕೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. === ಸಾವಿರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ನೆತ್ತರು ಹರಿಸು (ಉರಿ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ) === ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು, ನಾಲ್ಕು ಬಹಳವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉರಿ, [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸೇನಾ ಉಪವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ೧೯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಭಯೋತ್ಪಾದಕನ ಬಂದೂಕಿಗೆ ಲಗತ್ತಾಗಿದ್ದ ಪಿನ್ನನ್ನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಎಳೆದ ಕಾರಣ ಕರನ್ ಗ್ರೆನೇಡ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ವಿಹಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವು ಆಘಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಯ ಅಪರಾಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಗೋವಿಂದ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ (ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್) ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‍ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಆ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿ ದಾಳಿಗೆ ಹತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಹಾನ್ ತನ್ನ ಮೇಜಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಧಮ್‍ಪುರ್‌ದಲ್ಲಿನ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಕಮಾಂಡ್ ನೆಲೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ [[ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು|ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ]] [[ಜನರಲ್]] ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜಾವತ್‍ರನ್ನು (ಶಿಶಿರ್ ಶರ್ಮಾ) ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಬಹುತೇಕ ಸೈನಿಕರು ಬಿಹಾರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಡೋಗ್ರಾ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‍ನವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ವಿಹಾನ್ ಈ ದಳಗಳ ಘಾತಕ್ ಫ಼ೋರ್ಸ್ ಕಮಾಂಡೋಗಳು ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಫೋನುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಹಾನ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತರಬೇತಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾನೆ. ಕಮಾಂಡೊಗಳು ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=":0"/><ref>{{Cite news|url=HTTPS://theprint.in/opinion/we-asked-a-pakistani-bollywood-buff-to-review-uri-she-has-a-request-for-indian-directors/176916/|title=We asked a Pakistani Bollywood buff to review Uri & she has a request for Indian directors|last=Ajaz|first=Mahwash|date=12 January 2019|work=The Print|access-date=31 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bollywood/uri-the-surgical-strike-movie-review-vicky-kaushal-delivers-top-notch-performance-in-potent-war-drama-5860541.html|title=Uri: The Surgical Strike movie review — Vicky Kaushal delivers top-notch performance in potent war drama|last=Jhunjhunwala|first=Udita|date=11 January 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=|archive-date=|access-date=31 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://baradwajrangan.wordpress.com/2019/01/17/uri-the-surgical-strike-not-so-much-a-war-movie-as-a-hukumat-style-revenge-drama-but-it-works/|title="Uri: The Surgical Strike"… Not so much a war movie as a 'Hukumat'-style revenge drama, but it works|last=Rangan|first=Baradwaj|date=17 January 2019|website=Baradwaj Rangan|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190131095331/https://baradwajrangan.wordpress.com/2019/01/17/uri-the-surgical-strike-not-so-much-a-war-movie-as-a-hukumat-style-revenge-drama-but-it-works/|archive-date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> === ನಯಾ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ (ಹೊಸ ಭಾರತ) (ನವ ದೆಹಲಿ) === ಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯ ವೇಳೆ, ಗೋವಿಂದ್ (ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು) [[ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|ಇಸ್ರೊ]], (ಡ್ರೋನ್ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗಾಗಿ) [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ|ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ]] ಮತ್ತು (ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ) [[ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ವಿಭಾಗ|ರಾ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಬ್ರಾಯನ್ ಡಿಸೂಜ಼ಾರನ್ನು (ಇವಾನ್ ರಾಡ್ರಿಗೇಸ್) ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೋದಾಗ, ಅವರು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಇಶಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಂಟರ್ನ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವನು ಗರುಡ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಗರುಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಡ್ರೋನ್‌ನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/opinion/nsa-ajit-doval-hasnt-seen-uri-but-will-be-more-than-pleased-when-he-does/177142/|title=NSA Ajit Doval hasn't seen Uri, but will be more than pleased when he does|last=Bamzai|first=Kaveree|date=13 January 2019|work=The Print|access-date=31 January 2019}}</ref> ಡ್ರೋನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಅಡಗುತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳ ನಿಖರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ವಿಹಾನ್‍ಗೆ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಪಲ್ಲವಿ ಶರ್ಮಾ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರೂ ದಾಳಿಯನ್ನು ಯಾರು ಯೋಜಿಸಿದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಸೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಸೀರತ್‍ಳನ್ನು ತನ್ನ ಪೈಲಟ್ ಆಗಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಭಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣ ಸವರಬೇಕು ಎಂದೂ ಗೋವಿಂದ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಮಾಂಡೊಗಳು ವಿಹಾನ್‍ನ ಕೆಳಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲೂ ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾರತದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂದೇಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಕೀಳಂದಾಜು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ. === ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ) === ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ರಾತ್ರಿಯಂದು, ಕಮಾಂಡೊಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ಎಮ್ಐ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೇಳೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಗೂಢಚಾರರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೇನೆಯು ಅವರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನ್ನು ಕೆಳಬೀಳಿಸಲು ಮುಜ಼ಫ್ಫರಾಬಾದ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ "ಎಡಬ್ಲ್ಯುಎಸಿ" ಮುಂಚಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ರೇಡಾರ್ ಆಧಾರಿತ ನೆಲದಿಂದ ಆಕಾಶದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಡ್ಡಯಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತ ಕಾರಣ ವಿಹಾನ್‍ನ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ [[ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ]]ಯನ್ನು ದಾಟದಂತೆ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ತಂಡವು ಸಿದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಒಂದು ಗುಹೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ (ಇದು ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಇರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಅವನ ತಂಡಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಒಳನುಸುಳಿ ಎರಡೂ ಉಡಾವಣೆಯ ಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇತರ ಕಮಾಂಡೊ ತಂಡಗಳು ಎಲ್ಲ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಉರಿ ದಾಳಿಯ ಅಪರಾಧಿಗಳಾದ ಇದ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಜಬ್ಬಾರ್‌ರನ್ನು ವಿಹಾನ್ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲೀಸರನ್ನು ಜಾಗರೂಕಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮದ್ದುಗುಂಡು ಮತ್ತು ಸಮಯವಿದ್ದ ಕಮಾಂಡೊಗಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿರದ ಯಂತ್ರ ಫಿರಂಗಿ ಕಂದಕ ಹಾಗೂ ವಿಹಾನ್‍ನ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲು ದಿಢೀರಾಗಿ ಹಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಎಮ್‌ಐ-೧೭ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಎರಡೂ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಗುಂಡುಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼್ಲೈಟ್ ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಸೀರತ್ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಗನ್‍ಶಿಪ್‍ನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಫಿರಂಗಿ ಕಂದಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಅವರ ತಂಡವು ಯಾವುದೇ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಲ್ಲದೇ ಭಾರತದ ಕಡೆಯ ಎಲ್‍ಒಸಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಾಟುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ನಿಯೋಜಿತ ತಂಡಗಳೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಹಾನ್ ಗಾಜ಼ಿಯಾಬಾದ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂಡೋನ್ ವಾಯುಪಡೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರವು ಅವನು, ಪಲ್ಲವಿ, ಗೋವಿಂದ್ ಮತ್ತು ಕಮಾಂಡೊಗಳು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ನಾಮ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ನಂತರದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸಚಿವನಾದ ಜ಼ಮೀರ್ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಭಾರತದ ಯಶಸ್ವಿ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌ನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಚೀರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯವು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಜೈ ಹಿಂದ್ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == {{Div col}} *ಮೇಜರ್ ವಿಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಶೇರ್‌ಗಿಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಕಿ ಕೌಶಲ್ *ಮೇಜರ್ ಕರಣ್ ಕಶ್ಯಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತ್ ರೈನಾ *ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಗೋವಿಂದ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್ *ಪಲ್ಲವಿ ಶರ್ಮಾ / ಜ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಡಿ ಆಲ್ಮೈಡಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್ *ಫ಼್ಲೈಟ್ ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಸೀರತ್ ಕೌರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಕುಲ್ಹಾರಿ *ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್ * ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್‍ವೀರ್ ಚೌಹಾನ್ *ಬ್ರಾಯನ್ ಡಿಸೋಜ಼ಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವಾನ್ ರಾಡ್ರಿಗಸ್ *ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರವೀಂದರ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯೋಗೇಶ್ ಸೋಮನ್ *ನೇಹಾ ಶೇರ್‌ಗಿಲ್ ಕಶ್ಯಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿ ಪಾರೇಖ್ ಗೋಹಿಲ್ *ಸುಹಾಸಿನಿ ಶೇರ್‌ಗಿಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಸಂಪತ್ *ಜನರಲ್ ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜಾವತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶರ್ಮಾ *ಲೆ. ಜನರಲ್ ಅಜಯ್ ಗರೇವಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಜಿತ್ ಶರ್ಮಾ *ಸುಹಾನಿ ಕಶ್ಯಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೀವಾ ಅರೋರಾ *ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸರ್ತಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚಂಧೋಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಕರ್ವಾ *ವಿಕ್ರಮ್ ಡಬಾಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದಮ್ ಭೋಲಾ *ಕೆ. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಮಿಶ್ರಾ *ಭಾರತದ ಗೃಹಮಂತ್ರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವ್‍ತೇಜ್ ಹುಂಡಾಲ್ *ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಂತರಿಕ ಮಂತ್ರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಮಲ್ ಮಲಿಕ್ *ಪಿಒಕೆಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಖ್‍ವಿಂದರ್ ಚಹಾಲ್ *ಇಶಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ್‍ದೀಪ್ ಅರೋರಾ *ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲ್ ಚೋಪ್ರಾ *ಆಸ್ಮಾ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರುಖ್‍ಸಾರ್ ರೆಹಮಾನ್ *ಇದ್ರಿಸ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಬ್ರಾರ್ ಜ಼ಹೂರ್ * ಜಬ್ಬಾರ್ ಫಿರೋಜ಼ಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ್ ಪಾಲ್ವಾಲ್ *ಹಿರಿಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಐಎಸ್‍ಐ ಅಧಿಕಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಕೇಶ್ ಬೇಡಿ *ರಾಹಿಲ್ ಹುಸೇನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ *ಜ಼ುಬೇರ್ ಅಹಮದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಜೀತ್ ಶಿಢಾಯೆ *ಫ಼ಾಹೀಮ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಯಾಸೀನ್ *ಮೇಜರ್ ಲತೀಫ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ್ ಗೌತಮ್ *ಜ಼ಮೀರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ್ ಜಾರ್ಜ್{{Div col end}} == ತಯಾರಿಕೆ == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ರ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‍ನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ರಾನಿ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂವಾಲಾ ''ಉರಿ''ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು''.'' ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಜೂನ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vicky-kaushal-embarks-on-uri-journey/articleshow/64514712.cms|title=Vicky Kaushal embarks on 'Uri' journey|date=9 June 2018|work=The Times of India|access-date=18 November 2018|archive-date=10 ಜೂನ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180610005436/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vicky-kaushal-embarks-on-uri-journey/articleshow/64514712.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/view-picture-it-s-wrap-yami-gautam-and-vicky-kaushal-s-uri-424921|title=View picture: It's a wrap up for Yami Gautam and Vicky Kaushal's Uri|date=5 September 2018|access-date=18 November 2018|publisher=Pinkvilla|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914111459/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/view-picture-it-s-wrap-yami-gautam-and-vicky-kaushal-s-uri-424921|url-status=dead}}</ref> ಕೌಶಲ್ ಐದು ತಿಂಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸೇನಾ ತರಬೇತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಗಂಟೆ ತರಬೇತಿಗೊಳಗಾದರು ಮತ್ತು ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಸೇನಾ ತರಬೇತಿಗೊಳಗಾದರು. ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯ ಕಫ಼್ ಪರೇಡ್‍ನಲ್ಲಿನ ನೌಕಾ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/uri-first-look-poster-vicky-kaushal-gets-ready-to-lead-his-paratroopers-in-surgical-strikes-across-the-loc-5279451.html|title=Uri first look poster: Vicky Kaushal gets ready to lead his paratroopers in surgical strikes across the LoC|date=28 September 2018|work=Firstpost|access-date=28 September 2018}}</ref> ಒಂದು ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ತೋಳಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="uri">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/vicky-kaushal-injures-arm-while-filming-uri-keeps-shooting-1884617|title=Vicky Kaushal Injures Arm While Filming ''Uri'', Keeps Shooting|last=Bhowal|first=Tiasa|date=17 July 2018|publisher=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20180718114726/https://www.ndtv.com/entertainment/vicky-kaushal-injures-arm-while-filming-uri-keeps-shooting-1884617|archive-date=18 July 2018|access-date=19 July 2018}}</ref> ಕೌಶಲ್ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವರ್ಗವು ಮುಂಬಯಿಯ ನೇವಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಜರ್‌ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಬಳಸುವ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಿದಾಡುವುದು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕವಾಯತುಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.<ref name="mm">{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/vicky-kaushal-to-play-a-para-commando-in-uri/articleshow/64309075.cms|title=Vicky Kaushal to play a Para Commando in Uri|last=Iyer|first=Sanyukta|date=25 May 2018|work=Mumbai Mirror|access-date=18 November 2018|archive-date=11 ಜುಲೈ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711022554/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/vicky-kaushal-to-play-a-para-commando-in-uri/articleshow/64309075.cms|url-status=dead}}</ref> ''ಉರಿ''ಯನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ [[ಸರ್ಬಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="toi">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vicky-kaushal-uri-was-the-most-physically-challenging-film-for-me/articleshow/65992703.cms|title=Vicky Kaushal: 'Uri' was physically the most challenging film for me|last=Dubey|first=Rachna|date=28 September 2018|work=The Times of India|access-date=18 November 2018}}</ref> ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಗಡಿ, ಎಲ್ಒಸಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್ ಮಿಶ್ರ ಸಮರಕಲೆಗಳ ತರಬೇತಿಗೊಳಗಾದರು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/yami-gautam-gets-a-makeover-for-her-role-in-uri/articleshow/64429958.cms|title=Yami Gautam gets a makeover for her role in 'Uri'|last=Gupta|first=Rachit|date=2 June 2018|work=The Times of India|access-date=18 November 2018}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್, ಮೋಹಿತ್ ರೈನಾ, ಇವಾನ್ ರಾಡ್ರಿಗೇಸ್ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಕುಲ್ಹಾರಿ ಕೂಡ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/yami-gautam-says-shooting-for-films-like-uri-is-never-easy-1925247|title=Yami Gautam Says Shooting For Films Like Uri Is 'Never Easy'|last=Dubey|first=Pranita|date=1 October 2018|access-date=18 November 2018|publisher=NDTV}}</ref> == ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ == ಟೀಜ಼ರ್‌ನ್ನು ೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/uri-teaser-vicky-kaushal-5377868/|title=Uri teaser: Vicky Kaushal's military drama will leave you with goosebumps|date=28 September 2018|work=The Indian Express|access-date=28 September 2018}}</ref> ಚಿತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ರೇಲರ್‌ನ್ನು ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=Cg8sbRFS3zU|title=URI - Official Trailer - Vicky Kaushal, Yami Gautam, Paresh Rawal - Aditya Dhar|publisher=[[YouTube]]}}</ref> ಚಿತ್ರವು ೧೧ ಜನೆವರಿ ೨೦೧೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="rd">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/previews/uri-the-surgical-strike/articleshow/67250687.cms|title=Uri: The Surgical Strike|date=26 December 2018|access-date=29 December 2018}}</ref> ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಂಕೀಯವಾಗಿ ಜ಼ೀಫ಼ೈವ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ರಂದು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/digital-news/zee5-to-showcase-world-digital-premiere-of-uri-the-surgical-strike-95293.html|title=ZEE5 to showcase world digital premiere of 'URI – The Surgical Strike' - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=25 June 2019}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಿದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/vicky-kaushal-s-uri-the-surgical-strike-in-telugu-now-to-release-on-june/435593|title=Vicky Kaushal’s Uri: The Surgical Strike in Telugu now, to release on June 14|work=Times Now|access-date=26 May 2020}}</ref> == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == === ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್ === ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}289.68 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ₹52.38 ಕೋಟಿ ಹಣಗಳಿಸಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|342.06 crore}} ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="boxhun"/><ref name="boxoffww"/> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ - ಆದಿತ್ಯ ಧರ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ - ವಿಕಿ ಕೌಶಲ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೊಗ್ರಫ಼ಿ - ಬಿಶ್ವದೀಪ್ ಡಿ. ಚ್ಯಾಟರ್ಜಿ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ (ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ) - ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್ - ಗೆಲುವು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಕಲನ - ಶಿವ್‍ಕುಮಾರ್ ವಿ ಪಾಣಿಕರ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಬ್ದ ವಿನ್ಯಾಸ - ಬಿಶ್ವದೀಪ್ ದೀಪಕ್ ಚ್ಯಾಟರ್ಜಿ ನಿಹಾರ್ ರಂಜನ್ ಸಾಮಲ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶಕ - ಆದಿತ್ಯ ಧರ್ - ಗೆಲುವು * ಮುಂಬರುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ - ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ - ವಿಕಿ ಕೌಶಲ್ - ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ {| class="wikitable sortable " |} == ಪ್ರಭಾವ == ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ತಂಡಕ್ಕೆ "ಹೌಸ್ ದ ಜೋಶ್" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಹೈ ಸರ್!" ಎಂದು ತಂಡವು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/here-is-how-uri-s-popular-how-s-the-josh-line-came-to-life/story-v7BXkqjJEyI7K4VRNwsIGL.html|title=Here is how Uri's popular 'How's the Josh' line came to life|date=6 February 2019|website=Hindustan Times|language=en|others=PTI|archive-url=|archive-date=|access-date=7 February 2020}}</ref> ಅವರ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸೇನಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸೈನಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vicky-kaushal-on-uri-the-surgical-strike-dialogue-hows-the-josh-going-viral/articleshow/67805459.cms|title=Vicky Kaushal on 'Uri: The Surgical Strike' dialogue 'How's the Josh' going viral|date=2 February 2019|work=Times of India|access-date=3 February 2019}}</ref> ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು/ವು. == ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ == ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುಮಾರ್, ರಾಜ್ ಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿ ಚಾಂದ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. {{Tracklist|headline=ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ|extra3=ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಬಸ್ರೂರ್, ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್|lyrics5=ಕುಮಾರ್|extra5=ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ, ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್, ಡೀ ಎಮ್‍ಸಿ|title5=ಜಗ್ಗಾ ಜೀತೇಯಾ|length4=4:03|lyrics4=ಅಭಿರುಚಿ ಚಾಂದ್|extra4=ಶಾಂತನು ಸುದಾಮೆ, ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್|title4=ಮಂಜ಼ರ್ ಹೇ ಯೆ ನಯಾ|length3=4:00|lyrics3=ಕುಮಾರ್|title3=ಜಿಗ್ರಾ|total_length=20:05|length2=5:24|lyrics2=ರಾಜ್ ಶೇಖರ್|extra2=ಯಾಸರ್ ದೇಸಾಯಿ, ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್|title2=ಬೆಹ್ ಚಲಾ|length1=3:27|lyrics1=ಕುಮಾರ್|extra1=ರೋಮಿ, ವಿವೇಕ್ ಹರಿಹರನ್, ಶಾಶ್ವತ್ ಸಚ್‍ದೇವ್|title1=ಛಲ್ಲಾ (ಮೆ ಲಡ್ ಜಾನಾ)|extra_column=ಗಾಯಕ(ರು)|length5=3:11}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|tt8291224}} * [http://www.bollywoodhungama.com/movie/uri/ Uri: The Surgical Strike] on [[Bollywood Hungama]] * {{Rotten Tomatoes|uri}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು]] cz9wuq3i91888zv2ph45hxitf8hm2lt 0 129567 1428236 1341258 2026-09-14T11:57:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428236 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency|name=ಕರ್ನಾಟಕ‍‍ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ|public_protector=|minister2_pfo=<!-- up to | minister8_name= -->|deputyminister1_name=|deputyminister1_pfo=|chief1_name=ಷಡಕ್ಷರಿ ಸ್ವಾಮಿ <!-- up to |chief9_name= -->|chief1_position=({{small|ಅಧ್ಯಕ್ಷ}})<br/>ಸತ್ಯವತಿ({{small|ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ}})<br/>G.R.J.ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಭು({{small|ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಂತ್ರಕರು}})<br/>ರಘುನಂದನ್ ರಾಮಣ್ಣ({{small|ಸದಸ್ಯರು}})<br/>ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್({{small|ಸದಸ್ಯರು}})<br/>ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಯ್ಯ({{small|ಸದಸ್ಯರು}})|chief2_name=|chief2_position=|chief3_name=|chief3_position=|deputy=|minister1_pfo=|parent_department=[[ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ]]|parent_agency=|child1_agency=|keydocument1=<!-- up to |keydocument6= -->|website={{URL|kpsc.kar.nic.in}}|map=|map_size=|map_caption=|footnotes=|minister2_name=|minister1_name=|native_name=|formed={{start date and age|df=yes|1951|05|18}}|native_name_a=KPSC|native_name_r=|type=ಆಯೋಗ|seal=|seal_caption=|logo=File:Karnataka Public Service Commission.jpeg|logo_caption=|image=|image_caption=|preceding1=|budget=|preceding2=|dissolved=|superseding1=|superseding2=|jurisdiction=[[ಕರ್ನಾಟಕ]]|headquarters=ಉದ್ಯೋಗ ಸೌಧ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬೀದಿ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ|coordinates=|moto=|employees=|embed=}}[[ಮುಖ್ಯವಾಗಿ]] '''ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ'''ವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, 191,791 ಚದರ ಕಿಮೀ (74,051 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೇಮಕಾತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 16 ಮೇ 1921 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ''ಕೇಂದ್ರ ನೇಮಕಾತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ'' ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. 1940 ರ ಜನವರಿ 19 ರಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಆಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ|ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ]] 5 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂವಿಧಾನ ಆಯೋಗವನ್ನು 18 ಮೇ 1951 ರಂದು [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]] ಮತ್ತು ''ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳು 1950 ರ'' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಯೋಗವು 13 ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು 64 ಸದಸ್ಯರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. <ref name="Karnataka Public Service Commission">{{Cite web|url=http://www.kpsc.kar.nic.in/indexk.html|title=Karnataka Public Service Commission|website=Karnataka Public Service Commission1|language=kn|access-date=2020-02-15}}</ref> == ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು == ಲೇಖನ 320 ಮತ್ತು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಕಾಯ್ದೆ 1935 ರ ಪ್ರಕಾರ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Jagranjosh.com 2015">{{Cite web|url=https://m.jagranjosh.com/general-knowledge/state-public-service-commission-1438320082-1|title=State Public Service Commission|date=2015-07-31|website=Jagranjosh.com|language=la|access-date=2020-02-15|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215091406/https://m.jagranjosh.com/general-knowledge/state-public-service-commission-1438320082-1|url-status=dead}}</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ, ಆಯೋಗವು ನೇಮಕಾತಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. <ref name="NDTV.com 2013">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/south/karnataka-chief-minister-siddaramaiah-announces-probe-into-public-service-irregularities-scam-524960|title=Karnataka Chief Minister Siddaramaiah announces probe into Public Service irregularities scam|date=2013-06-10|website=NDTV.com|access-date=2020-02-15}}</ref> <ref name="Bharadwaj 2020">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/irregularities-alleged-in-selection-list-of-gazetted-probationers/article30610434.ece|title=Irregularities alleged in selection list of gazetted probationers|last=Bharadwaj|first=K.V. Aditya|date=2020-01-21|website=The Hindu|access-date=2020-02-15}}</ref> # ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು. # ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದು. # ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು. # ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸೇವೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದು. # ನಾಗರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನುಭವಿಸಿದ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು. # ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ|ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗವನ್ನು]] ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. <ref name="KPSC">{{Cite web|url=http://www.kpsc.kar.nic.in/HANDBOOK%2520OF%2520INFORM.pdf|title=Untitled - KPSC - Kar NIC|access-date=2020-07-09|archive-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331143907/http://kpsc.kar.nic.in/HANDBOOK%20OF%20INFORM.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref name="UPSC 2016">{{Cite web|url=https://www.upsc.gov.in/about-us/constitutional-provisions/article-320-functions-public-service-commissions|title=Article-320. Functions of Public Service Commissions.|date=2016-08-08|website=UPSC|access-date=2020-02-15}}</ref> == ಆಯೋಗದ ವಿವರ == ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref name="Karnataka Public Service Commission2">{{Cite web|url=http://www.kpsc.kar.nic.in/indexk.html|title=Karnataka Public Service Commission|website=Karnataka Public Service Commission|language=kn|access-date=2020-02-15}}</ref> {| class="wikitable sortable " ! ಹೆಸರು ! ಹುದ್ದೆ |- | ಶ್ರೀ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ | ಅಧ್ಯಕ್ಷರು |- | {| class="wikitable sortable " |ಶ್ರೀ ಸುರಳ್ಕರ್ ವಿಕಾಸ್ ಕಿಶೋರ್, |} | ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ |- | ಶ್ರೀ. ನಳಿನಿ ಅತುಲ್ | ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಂತ್ರಕರು |- | ಡಾ. ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಡಿ. ಶಿವಕೇರಿ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಡಾ.ಹೆಚ್ ರವಿಕುಮಾರ್ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಡಾ. ರೊನಾಲ್ಡ್ ಅನಿಲ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಶ್ರೀ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಡಿ. ಕುಚನೂರೆ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಶ್ರೀ ಆರ್. ಗಿರೀಶ್ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಪ್ರೊ.ರಂಗರಾಜ | ಸದಸ್ಯರು |- | ಡಾ.ಎಂ.ಬಿ.ಹೆಗ್ಗಣ್ಣವರ | ಸದಸ್ಯರು |- |ಡಾ. ಬಿ. ಪ್ರಭುದೇವ |ಸದಸ್ಯರು |- |ಡಾ.ಶಾಂತಾ ಹೊಸಮನಿ |ಸದಸ್ಯರು |- |ಡಾ.ಹೆಚ್.ಎಸ್. ನರೇಂದ್ರ |ಸದಸ್ಯರು |- |ಶ್ರೀ ಹೆಚ್.ಜಿ.ಪವಿತ್ರ |ಸದಸ್ಯರು |- |ಶ್ರೀಮತಿ. ಬಿ.ವಿ.ಗೀತಾ |ಸದಸ್ಯರು |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == External Links == * [http://kpsc.kar.nic.in/ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್] * [https://infoinkannada.in/kpsc-books-list/ KPSC ಪುಸ್ತಕ ಪಟ್ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221211052526/https://infoinkannada.in/kpsc-books-list/ |date=2022-12-11 }} {{Interwikineeded}} 9u9wfh2pei62e7rcbp541nnshfenhi3 0 140167 1428220 1368602 2026-09-14T08:50:17Z A826 72368 [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥರು]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428220 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸ್ವಾಮಿ_ವಿಷ್ಣು_ತೀರ್ಥರು]] 60twojiq1cuqj1ixl7up3slysjg3sum 0 146128 1428172 1342047 2026-09-14T05:45:17Z A826 72368 1428172 wikitext text/x-wiki [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಉಡುಪಿ]] ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಾರ್ಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ|ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ]] ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು-ನಿಲುಗಡೆ ಪ್ರವಾಸವಾಗಿದೆ. [[ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಹೆರಿಟೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾಯಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಾರ್ಪ್ [[ಬ್ಯಾಂಕ್]], ಕ್ರಿ.ಶ ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಾಣ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. =ಹಿನ್ನಲೆ= ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ 'ಕಾಯಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಾರ್ಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಂಪರೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶ್ರೀ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಸಾಹಿಬ್ ಆಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಈಗ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು 'ಆರ್ಥಿಕ ದೇವಾಲಯ'ವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋದಾಗ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಕಾಣಬಹುದು <ref>https://www.udupilive.in/city-guide/coin-museum-corp-bank-in-udupi</ref>. =ವಿಷೇಶತೆ= ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ೧೩೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ನಾಣ್ಯ|ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು]] ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಿಂದ ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಣ್ಯಗಳು [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೌರ್ಯರು]], [[ಕನಿಷ್ಕ|ಕುಶಾನರು]], [[ಶಾತವಾಹನರು]], ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದಂತಹ ರಾಜವಂಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲರ]] ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಬರ್]], [[ಜಹಾಂಗೀರ್]], [[ಷಹ ಜಹಾನ್|ಷಹಜಹಾನ್]], [[ಔರಂಗಜೇಬ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು]] ಮತ್ತು [[ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮರಾಠರ]] ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದಲೂ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ನಾಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ೪೨ ಲಕ್ಷ ರೂ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ನಾಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಈ ದುಬಾರಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ 'ಹಣಕಾಸು ದೇವಾಲಯ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಾಯಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ೩ ಕೋಣೆಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡೂ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್ ಹಿಂದಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು ತಿಳಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಲೋಹಗಳ ಕೊರತೆಯಿದ್ದಾಗ (೨ ನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ), ದಪ್ಪ ಮರದ ತಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನಾಣ್ಯ ಮುದ್ರೆಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಳಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕೆಲವು ಕ್ಯು.ಆರ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. =ಭೇಟಿ= ನಾಣ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೧೦ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೫ ರ ವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಾಣ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಉಡುಪಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ <ref>https://www.enidhi.net/2022/03/udupi-corporation-bank-coin-museum-what.html</ref>. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ]] suequfzkkoigsvnx2g0xy3oql5q5dpq 0 146693 1428210 1355440 2026-09-14T08:40:20Z A826 72368 [[ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428210 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಬಾಹ್ಯ_ಲೆಕ್ಕ_ಪರಿಶೋಧಕರು]] nuj8x1uhqaoakzwn6xf71e2e7yi8uh4 2 147543 1428155 1169307 2026-09-14T02:57:00Z Swathivishwakarma 48232 1428155 wikitext text/x-wiki ==ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ng4fjvheqsarrsyabi5ora76emb76r4 1428158 1428155 2026-09-14T03:08:11Z Swathivishwakarma 48232 /* ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ */ 1428158 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. stk1pscugti2ympbih8p7jjeyy3umk9 1428159 1428158 2026-09-14T03:37:56Z Swathivishwakarma 48232 1428159 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. kr8qpgno4ihhe5egd1c9gtp8qcvoong 1428160 1428159 2026-09-14T03:40:13Z Swathivishwakarma 48232 1428160 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ವರ್ಗೀಕರಣ ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ 1972ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ (Sarcanthinae) ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ (Aeridinae) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 6gutjeij4gwf1ia0csfd3hf9ezt16j3 1428161 1428160 2026-09-14T03:41:24Z Swathivishwakarma 48232 1428161 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ 1972ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ (Sarcanthinae) ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ (Aeridinae) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. h00k0m2xsmf0tgisi16s1w4t7caugbf 1428227 1428161 2026-09-14T11:45:46Z Swathivishwakarma 48232 1428227 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭೇದಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. t9bv96qhuzlqhyr87uvkh040x1e1zjk 1428228 1428227 2026-09-14T11:47:05Z Swathivishwakarma 48232 /* ಪ್ರಭೇದಗಳು */ 1428228 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 6j99oouw21vtbrv9kr0pck0ltrrp9ye 1428229 1428228 2026-09-14T11:49:06Z Swathivishwakarma 48232 /* ಪ್ರಭೇದಗಳು */ 1428229 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. qhaeonryer2fjw9al5at7ehxgh753ee 1428230 1428229 2026-09-14T11:49:58Z Swathivishwakarma 48232 /* ಪ್ರಭೇದಗಳು */ 1428230 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 4yw835t0kw1fpbyljv123p920w0y4bo 1428231 1428230 2026-09-14T11:51:00Z Swathivishwakarma 48232 /* ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ */ 1428231 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 49sx3bzjc9w438cs3olk35zayvtwvuz 1428232 1428231 2026-09-14T11:53:12Z Swathivishwakarma 48232 /* ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ */ 1428232 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ====ವರ್ಗೀಕರಣ==== ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== nc1mj94hp4oqefsujjkj8d686wqj2p3 1428233 1428232 2026-09-14T11:53:44Z Swathivishwakarma 48232 /* ವರ್ಗೀಕರಣ */ 1428233 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ==ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== irv7zp6z7htwg3spjcyjqwc4fx25dzz 1428234 1428233 2026-09-14T11:54:03Z Swathivishwakarma 48232 /* ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ */ 1428234 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ===ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ=== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. =ಪ್ರಭೇದಗಳು= ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== opt1fdquvj3yreb8ts7e5p6ay1bu8w7 1428235 1428234 2026-09-14T11:55:14Z Swathivishwakarma 48232 /* ಪ್ರಭೇದಗಳು */ 1428235 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ (ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ===ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ=== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ===ಪ್ರಭೇದಗಳು=== ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ===ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ=== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== rnhjaxc0xfap3phfq8s8se7tjg5xdxo 1428237 1428235 2026-09-14T11:58:04Z Swathivishwakarma 48232 1428237 wikitext text/x-wiki ====ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್==== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ([[ತೋಟಗಾರಿಕೆ|ತೋಟಗಾರಿಕಾ]] [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ದಲ್ಲಿ ರಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರ್ಕಿಡ್ [[ಕುಟುಂಬ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಂಡಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, [[ಚೀನಾ]], ಇಂಡೋಚೈನಾ, [[ಮಲೇಷ್ಯಾ]], ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎರಡು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ:ರಿಂಕೋಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಕೊಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಎಂದರೆ ‘ಸ್ತಂಭ’. ಈ ಹೆಸರು ಹೂವಿನ ಅಗಲವಾದ, ಮಾಂಸಲವಾದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಹೂಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಮಸಾಲೆಯಂತಹ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಟಕಾಂಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಗಳು ಚರ್ಮದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಸುವಾಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಸಮರ್ಪಕ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇರುಗಳು ಮಾಂಸಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ==ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ವಾಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರೂ, ವಾಂಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಂಡಾಗಳಂತೆ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳೆತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ===ಏರಿಡಿನೇ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ=== ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಕಾಂಥಿನೇ ಯಿಂದ ಏರಿಡಿನೇ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ===ಪ್ರಭೇದಗಳು=== ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ರೈಡಲ್ — ಹೈನಾನ್, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. **ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಾ ಉಪಪ್ರಭೇದ ವಯೋಲೇಸಿಯಾ (ಲಿಂಡ್ಲಿ) ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೆಟುಸಾ (ಲಿನ್ನಿಯಸ್) ಬ್ಲೂಮ್ — ಯುನ್ನಾನ್, ಗ್ವಿಝೌ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಬೋರ್ನಿಯೊ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ರೈಫೆರಿ (ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್) — ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. *ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸಿಮಿಫೆರಾ ಯೋಹಾನ್ನನ್, ಜೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ — ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ===ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದ=== ರಿಂಕೋಸ್ಟೈಲಿಸ್ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಎ. ಎಚ್. ಕೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ ವಾಂಡಾ ಸೀಲಿಸ್ಟಿಸ್ (ರೇಖೆನ್‌ಬಾಕ್‌) ಮೊಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 10xz8hwaohz7bqiygatnqvim32arlx6 0 147655 1428221 1344952 2026-09-14T08:51:13Z A826 72368 A826 [[ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1344952 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Infobox holiday with missing field]] [[ವರ್ಗ:Infobox holiday (other)]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] '''ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ''' ಅಥವಾ '''ಗೀತಾ ಜಯಂತಿಯು''' ''[[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ]]'' ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಪಕ್ಷ|ಶುಕ್ಲ]] [[ಏಕಾದಶಿ|ಏಕಾದಶಿಯಂದು]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು|ಹಿಂದೂ]] ಮಾಸದ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ( [[ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸ|ಆಗ್ರಹಾಯನ]] ) ತಿಂಗಳ ''ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ'' [[ಚಂದ್ರನ ಕಲೆ|ಚಂದ್ರನ]] ೧೧ ನೇ ದಿನದಂದು [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ|''ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ'' ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ]] ''ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು'' ''[[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನು]]'' ''[[ಅರ್ಜುನ|ಅರ್ಜುನನಿಗೆ]]'' ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://bhagavad-gita.org/Gita/intro.html|title=Bhagavad-Gita: Chapter|website=bhagavad-gita.org}}</ref> ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ''ಕೃಷ್ಣ'' ಮತ್ತು ''ಅರ್ಜುನನ'' ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ ''[[ಸಂಜಯ]]'' ರಾಜ ''[[ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ|ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ]]'' ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕುರುಡ ರಾಜ ''ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಲಿಪಿಕಾರ ಸಂಜಯನು'' ''ತನ್ನ'' ಗುರುಗಳಾದ ''[[ವೇದವ್ಯಾಸ|ವೇದವ್ಯಾಸರಿಂದ]]'' ಆಶೀರ್ವದಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವು ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ ದೂರದಿಂದಲೇ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.<ref>Bhagavad Gita Ch 18 Txt 75.</ref> == ಗೀತಾ ಕಥೆ == [[ಚಿತ್ರ:The_Delivery_of_the_Bhagavad_Gita.jpg|thumb|ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವಿತರಣೆ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ]], ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಕಥೆಯು [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಯುದ್ಧವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲಿನ ಶುದ್ಧ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದ ದಿನವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂದಿತು, ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯಗಳು ಯುದ್ಧದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದವು. ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಅರ್ಜುನನು ರಥವನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ, ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ, ಎದುರಾಳಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ತನ್ನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಅಜ್ಜ [[ಭೀಷ್ಮ]] ಮತ್ತು ತನಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಅವನ ಗುರು ''[[ದ್ರೋಣ|ದ್ರೋಣಕ್ ಆರ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿ]]'' ಅರ್ಜುನನ ಹೃದಯ ಕರಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅವನ ದೇಹವು ನಡುಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿ (ಯೋಧ) ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದನು. ಈ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ಅವನು ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ಹತಾಶನಾಗಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಹಠಾತ್ ಹೃದಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದನು. ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸಲಹೆ, ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಬೋಧನೆಗಳು, ಈಗ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/international-gita-mahotsav/|title=International Gita Mahotsav (IGM) 2022: Know about the Real Essence of Bhagavad Gita|last=NEWS|first=SA|date=2022-11-18|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2022-11-19}}</ref> ಗೀತೆಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ (ಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ) ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ೧೮ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ೭೦೦ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/international-gita-mahotsav/|title=International Gita Mahotsav: Know the Complete Detail of Festival and Holy Bhagavad Gita|last=says|first=Ghanshyam Dahal|date=2021-12-06|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2021-12-19}}</ref> ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ, ಗೀತಾ ಉತ್ಸವ, ಮೋಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ, ಮತ್ಸ್ಯ ದ್ವಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.bhaktibharat.com/en/festival/gita-jayanti|title=Gita Jayanti {{!}} Gita Jayanti 2022 Date {{!}} Saturday, 3 December 2022|website=BhaktiBharat.com|language=en|access-date=2021-12-19}}</ref> == ಗೀತಾ ಆರತಿ == [[ಚಿತ್ರ:(1)_Aarti_Thali,_Prayer_Plate_India.jpg|thumb|ಆರತಿ]] ಭಗವದ್ಗೀತೆ [[ಆರತಿ (ಪೂಜೆ)|ಆರತಿ]] <ref>{{Cite web|url=https://archive.org/stream/HindiBookAartiSangrahCompletebyGitaPress/Hindi%20Book-Aarti-Sangrah%20%28Complete%20%29by%20Gita%20Press#page/n122/mode/1up|title=Hindi Book Aarti Sangrah ( Complete ) by Gita Press|publisher=Gita Press|access-date=20 October 2017}}</ref> ( {{Lang-hi|भगवद गीता आरती}} ) ಅಥವಾ ಗೀತಾ ಆರತಿ] [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆ]] [[ಶಾಸ್ತ್ರ|ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ.{{Specify|date=November 2022}}{{Fact|date=December 2020}} ಆರತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಬಹುದು, ಇದು ಪೂಜೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪೂಜೆ|ಪೂಜೆಯ]] ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಆರತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Archive.org">{{Cite web|url=https://archive.org/stream/HindiBookAartiSangrahCompletebyGitaPress/Hindi%20Book-Aarti-Sangrah%20%28Complete%20%29by%20Gita%20Press#page/n3/mode/1up|title=What is Aarti and How it should be done by Gita Press|publisher=Gita Press|access-date=20 October 2017}}</ref> === ಸಾಹಿತ್ಯ === {| class="wikitable sortable " !ದೇವನಾಗರಿ ! ಲಿಪ್ಯಂತರಣ ! ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ |- | : ಜಯ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಜಯ ಭಗವದ್ಗೀತೆ । : ಹರಿ-ಹಿಯ-ಕಮಲ-ವಿಹಾರಿಣಿ ಸುನ್ದರ ಸುಪುನೀತೆ ॥ : ಕರ್ಮ-ಸುಮರ್ಮ-ಪ್ರಕಾಶಿನಿ ಕಾಮಾಸಕ್ತಿಹರಾ । : ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ-ವಿಕಾಶಿನಿ ವಿದ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾ ॥ ಜಯ ॥ : ನಿಶ್ಚಲ-ಭಕ್ತಿ-ವಿಧಾಯಿನಿ ನಿರ್ಮಲ ಮಲಹಾರಿ । : ಶರಣ-ಸಹಸ್ಯ-ಪ್ರದಾಯಿನಿ ಸಬ ವಿಧಿ ಸುಖಕಾರಿ ॥ ಜಯ ॥ : ರಾಗ-ದ್ವೇಶ-ವಿದಾರಿಣಿ ಕಾರಿಣಿ ಮೋದ ಸದಾ । : ಭವ-ಭಯ-ಹಾರಿಣಿ ತಾರಿಣಿ ಪರಮಾನನ್ದಪ್ರದಾ ॥ ಜಯ॥ : ಆಸುರ-ಭಾವ-ವಿನಾಶಿನಿ ನಾಶಿನಿ ತಮ್ ರಜನೀ । : ದೈವೀ ಸದ್ ಗುಣದಾಯಿನಿ ಹರಿ-ರಸಿಕಾ ಸಜನೀ ॥ ಜಯ ॥ : ಸಮತಾ, ತ್ಯಾಗ ಸಿಖಾವನಿ, ಹರಿ-ಮುಖ ಕಿ ಬಾನಿ. : ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಿ ಸ್ವಾಮಿನಿ ಶ್ರುತಿಯೋಂ ಕಿ ರಾಣಿ ॥ ಜಯ ॥ : ದಯಾ-ಸುಧಾ ಬರಸಾವನಿ, ಮಾತು ! ಕೃಪಾ ಕೀಜೈ. : ಹರಿಪದ-ಪ್ರೇಮ ದಾನ ಕರ ಅಪನೋ ಕರ ಲೀಜೈ ॥ ಜಯ ॥ <ref>{{Cite web|url=http://www.sanatanjagruti.org/bhakti/bhagavad-gita-aarti|title=भगवद् गीता आरती - संगीत साथ|date=27 November 2009|publisher=Sanatanjagruti.org|access-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221225054442/http://www.sanatanjagruti.org/bhakti/bhagavad-gita-aarti|url-status=dead}}</ref><ref name="gita-society">{{Cite web|url=http://www.gita-society.com/pdf/gita-arati.pdf|title=Gita Arati|publisher=Gita Society|access-date=19 October 2017}}</ref> | : ಜೈ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಜೈ ಭಗವದ್ಗೀತೆ : ಹರಿ-ಹಯ್-ಕಮಲ್-ವಿಹಾರಿಣಿ ಸುಂದರ್ ಸುಪುನೀತೆ : ಕರ್ಮ್-ಸುಮರ್ಮ್-ಪ್ರಕಾಶಿನೀ ಕಾಮಾಶಕ್ತಿಹರಾ : ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ-ವಿಕಾಶಿನಿ ವಿದ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾ ಜೇ. : ನಿಶ್ಚಲ-ಭಕ್ತಿ-ವಿಧಾಯಿನೀ ನಿರ್ಮಲ ಮಲಹಾರೀ : ಶರಣ-ಸಾಹಸಿ-ಪ್ರದಾಯಿನಿ SAB ವಿಧಿ ಸುಖಕಾರಿ ಜೇ. : ರಾಗ್-ದ್ವೇಶ-ವಿದಾರಿಣಿ ಕಾರಿಣಿ ಮಾಡ್ ಸದಾ. : ಭಾವ-ಭಯ-ಹಾರಿಣಿ ತಾರಿಣಿ ಪರಮಾನನ್ದಪ್ರದಾ ಜೇ । : ಆಸುರ್-ಭಾವ-ವಿನಾಶಿನೀ ನಾಶಿನೀ ತಂ ರಜನೀ : ದೈವೀ ದುಃಖ ಗುಣದಾಯಿನೀ ಹರಿ-ರಸಿಕಾ ಸಜನೀ ಜೇ ॥ : ಸಮತಾ, ತ್ಯಾಗ ಸಿಖಾವಾಣಿ, ಹರಿ-ಮುಖ್ ಕೀ ಬಾನೀ. : ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೀ ಸ್ವಾಮಿನೀ ಶ್ರುತಿಯೋಂ ಕೀ ರಾನೀ ಜೇ. : ದಯಾ-ಸುಧಾ ಬರಸಾವನಿ, ಮಾತು! ಕೃಪಾ ಕೀಜೈ. : ಹರಿಪಾದ್-ಪ್ರೇಮ್ ದಾನ್ ಕರ ಅಪನೋ ಕರ ಲೀಜೈ ಜೈ | : ಓ ದೇವರ ಗೀತೆ ನಿನ್ನ ಜಯವೋ, ದೇವರ ಗೀತೆಯೋ ನಿನ್ನ ಜಯವೋ : ನೀವು ಕಮಲದ ದೇವರ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮಧುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತೀರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳ ಲಗತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದೀರಿ : ನೀವು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಚೇತನದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ಸ್ಥಿರವಾದ ಭಕ್ತಿ, ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ನಮಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ದೇವರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಹಿತಕರವಾಗಿರುವಿರಿ : ನೀವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕೋಪ, ದ್ವೇಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತೀರಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ಸಾವಿನ ಭಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತೀರಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಆನಂದದ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ರಾಕ್ಷಸ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ದೈವಿಕ ಗುಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಿಸುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ದೇವರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತೀರಿ : ನೀವು ಸ್ಥೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರವಣಗಳ ರಾಣಿ : ನೀನು ಮಳೆಯ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೃತವನ್ನು! ತಾಯಿ, ನಮಗೆ ಕೃಪೆ ತೋರು. : ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಮಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ |} == ಅರ್ಹತೆ == " [[ಕೃಷ್ಣ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ]] ಪ್ರಕಾರ, " ಅಧರ್ಮಿ " (ನೀತಿವಂತರಲ್ಲ) ಯಾರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ." ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ|ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ]] ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಂಬಂಧಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಆರತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ೧೮ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ (ಶ್ಲೋಕ-೧೮-೬೭) ದೃಢೀಕರಿಸಿದೆ..<blockquote>ನೀವು ಈ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನ ರಹಿತರಿಗೆ, ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ (ಎಸ್‌ಐ‌ಸಿ) ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆಪಡುವ ಯಾರಿಗೂ ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು. -ಭಗವದ್ಗೀತೆ <ref>{{Cite web|url=http://bhagavad-gita.org/Gita/verse-18-63.html|title=Bhagavad-Gita: Chapter 18, Verse 67|website=bhagavad-gita.org}}</ref></blockquote> == ಆಚರಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:International_Gita_Mahotsav,_All_Travel_Story,_kurukshetra.jpg|thumb|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ ೨೦೧೯]] ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ]] ನಗರದ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="asiankuru1">[https://www.asianage.com/travel/101219/the-kurukshetra-trail.html The Kurukshetra trail!], Asian Age, 10 Dec 2019.</ref> ಯಾತ್ರಿಕರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ೪೮ ಕೋಸ್ ಪರಿಕ್ರಮವನ್ನು ಸಹ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. === ೨೦೧೬ === ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬ ರಿಂದ ೧೦ ರವರೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] [[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖೆರ್ಜೀ|ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅವರು ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಬೇಕಿತ್ತು; ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹರಿಯಾಣದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಕಪ್ತಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಲಂಕಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Gita-Mahotsav-begins-in-Kurukshetra/articleshow/55843329.cms|title=Gita mahotsav begins in Kurukshetra - Times of India|work=The Times of India|access-date=25 December 2017}}</ref> === ೨೦೧೭ === ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೫ ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩ ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]] ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/gurgaon/mauritius-to-partner-with-haryana-for-geeta-mahotsav/articleshow/61272763.cms|title=Mauritius to partner with Haryana for Geeta Mahotsav - Times of India|work=The Times of India|access-date=25 December 2017}}</ref> === ೨೦೧೯ === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ ೨೦೧೯ ಅನ್ನು ಹರಿಯಾಣದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆಶ್ನಿ ಆನಂದ್ ಅರೋರಾ ಅವರು 23 ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಹರಿಯಾಣದ ಥಾನೇಸರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ''ಬ್ರಹ್ಮ ಸರೋವರ'' ನೀರಿನ ಕೊಳದ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.{{Fact|date=December 2020}} === ೨೦೨೦ === ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರವು ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿಂದ <ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/bhagavad-gita-is-major-source-of-inspiration-for-youth-khattar-7120203/|title=Bhagavad Gita is major source of inspiration for youth: Khattar|date=26 December 2020|work=The Indian Express|access-date=27 December 2020|language=en}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರವರೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. === ೨೦೨೧ === ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ ೨೦೨೧: ಇಂದು ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://khabarsatta.com/religion/gita-jayanti-2021-gita-mahotsav-is-on-14th-december-know-the-auspicious-time-and-complete-method-of-worship/|title=Gita Jayanti 2021: Today on 14th December, Gita Mahotsav was celebrated with great pomp|date=14 December 2021|work=Khabar Satta|access-date=14 December 2021|language=hi}}</ref> ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.bhaktibharat.com/festival/gita-jayanti|title=Gita Jayanti 2021 {{!}} International Gita Mahotsav 2021 {{!}} Gita Jayanti 2021 Dates|website=BhaktiBharat.com|language=hi|access-date=2021-12-19}}</ref> ರಿಂದ ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ, ಹರಿಯಾಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಉತ್ತರ ವಲಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಪಟಿಯಾಲಾ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ಹರಿಯಾಣದಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಸಂಪ್ರದಾಯ == [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಗೀತಾ]] ಓದುವಿಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೀತಾ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕಗಳು|ಗೀತಾ ಆರತಿಯು]] ಎಲ್ಲಾ ಗೀತಾ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="Sanskritdocuments.org">{{Cite web|url=https://sanskritdocuments.org/doc_giitaa/bhagvadnew.html?lang=sa|title=ShrImad Bhagavad Gita|access-date=20 October 2017}}</ref><ref name="The Hindu">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Visakhapatnam/nri-sisters-recite-700-gita-slokas-from-memory/article19437392.ece|title=NRI sisters recite 700 Gita slokas from memory|date=5 August 2017|work=RAJAMAHENDRAVARAM|access-date=20 October 2017}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * * [[ಹರಿಯಾಣ|ಹರಿಯಾಣದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ** [[ಸೂರಜ್‍ಕುಂಡ್|ಸೂರಜ್‌ಕುಂಡ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಕುಶಲ ಮೇಳ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.gitajayanti.org.sg/ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ ಸಿಂಗಾಪುರದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್, ಹಿಂದೂ ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ] <nowiki> [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> kwb4y0abp9ry4nrv3b3y4r033t8v9hj 0 147729 1428176 1378596 2026-09-14T05:58:59Z A826 72368 [[ಗೋವಿಂದ (ಕೃಷ್ಣ)]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428176 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಗೋವಿಂದ (ಕೃಷ್ಣ)]] fvk5u5uu544jwykey5khacbu64p14o3 0 148204 1428146 1334699 2026-09-13T21:25:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428146 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಅನಿರುದ್ಧ ಜಟ್ಕರ್ | image = | image_size = | caption = | other_names = ಅನಿರುದ್ಧ್ | birth_name = {{birth date and age|1974|02|16|df=y}} | birth_date = | death_date = | death_cause = | occupation = ನಟ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗಾಯಕ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಿ | alma_mater = [[ಎಲ್ ಎಸ್ ರಹೇಜಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್|ಎಲ್. ಎಸ್. ರಹೇಜಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್]] | birth_place = [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | spouse = | children = | parents = | relatives = [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ (ನಟ)|ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] (ಮಾವ)<ref>{{cite web |url=https://www.lehren.com/news/regional/kannada/vishnuvardhan%E2%80%99s-son-law-recreating-%E2%80%98shasa-simha%E2%80%99-%E2%80%98raja-simha%E2%80%99-20170127 |title=Vishnuvardhan's son-in-law recreating 'Shasa Simha' in 'Raja Simha' |publisher=lehren.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180524101337/https://www.lehren.com/news/regional/kannada/vishnuvardhan%E2%80%99s-son-law-recreating-%E2%80%98shasa-simha%E2%80%99-%E2%80%98raja-simha%E2%80%99-20170127 |archivedate=24 May 2018 |access-date=23 May 2018 }}</ref> }} '''ಅನಿರುದ್ಧ ಜಟ್ಕರ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಗಾಯಕ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ (ನಟ)|ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತಿ (ನಟಿ)|ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಅವರ ಅಳಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/sandalwood/vishnu-smaraka-in-mysuru-will-be-more-than-just-a-memorial-645348|title=Vishnu Smaraka in Mysuru Will Be More Than Just A Memorial|last=Manjula|date=2020-09-13|website=thehansindia.com|language=en|access-date=2021-10-02}}</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅನಿರುದ್ಧರವರು ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಜೊತೆಯಲಿ]] ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಟ್ಕರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು 20 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ <ref>{{Cite web|url=https://www.mysoorunews.com/actor-aniruddh-etches-his-name-in-three-records-for-lengthy-documentary-on-actress-bharati-vishnuvardhan/|title=Actor Aniruddh etches his name in three records for lengthy documentary on actress Bharati Vishnuvardhan|last=|first=|date=2021-12-22|website=Mysooru News|language=en|access-date=2022-06-12}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === ;ಕನ್ನಡ ಜಟ್ಕರ್ ಅವರು ''ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ'' (೨೦೧೭) ಮತ್ತು ''ಅಭಯಹಸ್ತದಲ್ಲಿ'' (೨೦೧೮) ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web|url=http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html|title=Marali Manege Music and Trailer Launched|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524101339/http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html|archive-date=24 May 2018|access-date=23 May 2018}}</ref>. ; ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ದಿವಂಗತ ನಟ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ೧೮ ''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮'' ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ೬ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜಟ್ಕರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ''ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ (ಧೂಮ), ಉಳಿಸಿ'' '','' ''ವೈಷ್ಣವ್ ಜನ್ ತೋ, ನೀರು'' '', ಕ್ಯಾಂಡಲ್'' ಲೈಟ್ (''ಶಾಂತಂ ಪಾಪಮ್ ಅಥವಾ ದುಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ)''. ''ಕ್ಯಾಂಡಲ್‌ಲೈಟ್'' ಮತ್ತು ''ಶಾಂತಂ ಪಾಪಮ್'' <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/aniruddha-jatkars-latest-short-films-touch-upon-various-social-issues/articleshow/67271802.cms|title=Aniruddha Jatkar’s latest short films touch upon various social issues – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-10-02}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜಟ್ಕರ್ ಅವರ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಹಸವು ''ಇಂಡಿಯಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್'' <ref>{{Cite web|url=https://chitraloka.com/news/19224-anirudha-bags-four-india-book-of-records.html|title=Anirudha Bags Four India Book of Records – chitraloka.com {{!}} Kannada Movie News, Reviews {{!}} Image|website=chitraloka.com|access-date=2021-10-02|archive-date=2023-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230121093543/https://chitraloka.com/news/19224-anirudha-bags-four-india-book-of-records.html|url-status=dead}}</ref> '', ಏಷ್ಯಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್'' <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/metrolife/short-film-series-wins-records-710310.html|title=Short film series wins records|date=2018-12-28|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2021-10-02}}</ref> ''ಮತ್ತು ಕಲಾಂ ಅವರ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್'' <ref>{{Cite web|url=https://newsable.asianetnews.com/video/entertainment/aniruddha-jatkar-steps-into-kalams-book-of-records-ppn8yt|title=Aniruddha Jatkar steps into Kalams Book of records|last=pratiba|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2021-10-02}}</ref> ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದೇ ದಿನ ಸಂವಾದಗಳಿಲ್ಲದೆ. === ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು === ನಟಿ [[ಭಾರತಿ (ನಟಿ)|ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಜಟ್ಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2021 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 69 ನೇ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಬಂಗಾರ ಚಿತ್ರವು ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/sep/01/baale-bangara-making-of-a-superstar-2352471.html|title=Baale Bangara: Making of a superstar|website=The New Indian Express|access-date=2021-10-02}}</ref>. === ದೂರದರ್ಶನ === [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದ [[ಕನ್ನಡ]] ಧಾರಾವಾಹಿ ''[[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ]]'' ಕಥಾ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಧಾರಾವಾಹಿಯು ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು <ref>{{Cite web|url=https://www.kannadatvshows.com/jothe-jotheyali-week-10-trp-data/|title=Jothe Jotheyali Listed As 2nd Popular Kannada Serial in Week 10 TRP Data|language=en-US|access-date=2021-10-02|archive-date=2021-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002172048/https://www.kannadatvshows.com/jothe-jotheyali-week-10-trp-data/|url-status=dead}}</ref>. ಈ ಸರಣಿಯು ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿ [[:en:Tula Pahate Re|ತುಲಾ ಪಾಹತೆ ರೇ]]'' ಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಸೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯ ವರದಿಗಳ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು <ref>{{Cite web |last=Hegde,DHNS |first=Akash |title=They never heard my side of the story: Aniruddha |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/they-never-heard-my-side-of-the-story-aniruddha-1139708.html |access-date=2024-01-27 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> . == ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿ == ''ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿಯು'' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕಾಮಿಕ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ ಅವರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.indiainfoline.com/article/lifestyle-buzz/keerthi-amar-chitra-katha-launches-2nd-book-in-the-sahasasimha-comic-book-series-115012700348_1.html|title=Keerthi & Amar Chitra Katha launches 2nd book in the SahasaSimha comic book series|website=indiainfoline.com|language=en|access-date=2021-10-02}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರ == ;ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು {| class="wikitable sortable sortable" !ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೦೧ | ''ಚಿಟ್ಟೆ'' | | |- |೨೦೦೨ | ''ತುಂಟಾಟ'' | ಸಚಿನ್ | |- |೨೦೦೨ | ''ಮುತ್ತಮ್'' | ಜೋ | [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರ; ಅಜಯನ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ |- |೨೦೦೩ | ''ಪಾಂಚಾಲಿ'' | | |- |೨೦೦೬ | ''ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ'' | | <ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2006/jun/26good.htm|title=Good Luck is above average|last=RG Vijayasarathy|date=26 July 2006|website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- |೨೦೦೬ | ''ನೀನೆಲ್ಲೋ ನಾನಲ್ಲೇ'' | ಸಂತೋಷ್ | |- |೨೦೦೭ | ''ತಮಾಶೆಗಾಗಿ'' | | |- |೨೦೦೭ | ''ನಲಿ ನಲಿಯುತ'' | ಸೂರ್ಯ | |- |೨೦೧೦ | ''ಕುಣಿದು ಕುಣಿದು ಬಾ ರೆ'' | | |- |೨೦೧೦ | ''[[ಇಜ್ಜೋಡು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಇಜ್ಜೋಡು]]'' | ಸತ್ಯ | <ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/ijjodu-kannada/265338|title=Ijjodu Grabs Attention|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524101337/https://www.outlookindia.com/magazine/story/ijjodu-kannada/265338|archive-date=24 May 2018|access-date=23 May 2018}}</ref> |- |೨೦೧೪ | ''ಸಾಮ್ ದಾಮ್ ದಂಡ್ ಭೇದ್'' | | [[ಮರಾಠಿ]] ಚಿತ್ರ |- |೨೦೧೫ | ''ಶಬರಿ ಮಲೆ ಯಾತ್ರೆ'' | | |- |೨೦೧೭ | ''ಕಲಬೆರಕೆ'' | | |- |೨೦೧೮ | ''[[ರಾಜಸಿಂಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಾಜ ಸಿಂಹ]]'' | ಸತ್ಯ | |- |} ; ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳು {| class="wikitable sortable sortable" !ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೦೧ | ''ಚಿತ್ರಾ'' | | |- |೨೦೦೪ | ''[[ಜ್ಯೇಷ್ಠ|ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ]]'' | | |- |೨೦೦೫ | ''[[ರಾಮ ಶಾಮ ಭಾಮ|ರಾಮ ಶಾಮ ಭಾಮಾ]]'' | ರಾಜಾ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- |೨೦೦೬ | ''ಡೋರ್'' | ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್ | [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರ; ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- |೨೦೦೭ | ''ಸತ್ಯವಾನ್ ಸಾವಿತ್ರಿ'' | | |- |೨೦೧೭ | ''ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ'' | | ಅತಿಥಿ ಗೋಚರತೆ <ref name=":2">{{Cite web|url=http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html|title=Marali Manege Music and Trailer Launched|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524101339/http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html|archive-date=24 May 2018|access-date=23 May 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html "Marali Manege Music and Trailer Launched"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180524101339/http://cinecircle.in/cinema_news/MARALI-MANEGE-film.html |date=2018-05-24 }}. </cite></ref> |- |೨೦೧೮ | ''ಅಭಯಹಸ್ತ'' | | ಅತಿಥಿ ಗೋಚರತೆ |- |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable sortable " !ತೋರಿಸು ! ವರ್ಷ ! ವಾಹಿನಿ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಡ್ಯಾಡಿ ನಂ.೧ |೨೦೦೯ | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | ಅತಿಥಿ |- | [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ]] |೨೦೧೯ | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://chiloka.com/celebrity/anirudh chiloka.com ನಲ್ಲಿ ಜಟ್ಕರ್] {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] tfhfwptu6qvkaly74ajxg9o0a31tcti 0 150278 1428211 1366234 2026-09-14T08:41:21Z A826 72368 [[ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428211 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] dom4derjnvbke70ryvv4yfa0466gnfm 1 150908 1428127 1428126 2026-09-13T13:10:55Z A826 72368 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-49527-35|~2026-49527-35]] ([[User talk:~2026-49527-35|talk]]) to last revision by [[User:Pavanaja|Pavanaja]] 1176864 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 151228 1428209 1355441 2026-09-14T08:39:52Z A826 72368 /* ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ */ 1428209 wikitext text/x-wiki == '''ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು''' == ಬಾಹ್ಯ [[ಲೆಕ್ಕ]] ಪರಿಶೋಧಕರು [[ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )|ಕಂಪನಿ]], ಸರ್ಕಾರಿ ಘಟಕ, ಇತರ ಕಾನೂನು ಘಟಕ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಡಿಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಘಟಕದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಂತಹ ಈ ಘಟಕಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆದಾರರು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಿಟ್ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:The_Auditor_General_of_Pakistan_Shri_Mohammad_Yunis_Khan_meeting_with_the_Comptroller_and_Auditor_General_of_India_Shri_Vijayendra_N_Kaul,_in_New_Delhi_on_March_13,_2007.jpg|thumb|297x297px|external auditor]] ನೇಮಕಾತಿಯ ವಿಧಾನ, ಅರ್ಹತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಬೇಕು. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ನಿಗಮದ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ|ಅಧಿಕೃತ]] ಸರ್ಕಾರೇತರ ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ಆಗಿದ್ದು, ಅವರು ಘಟಕದ [[ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ|ಹಣಕಾಸಿನ]] ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಅಂತಹ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಯುಕೆ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಜನರಲ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ, ಸರ್ಬೇನ್ಸ್-ಆಕ್ಸ್ಲೆ ಆಕ್ಟ್ ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವರದಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ [[ದೇಶ|ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಘಟಕಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರನ್ನು ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಮತ್ತು ಆಡಿಟರ್ ಜನರಲ್‌ನಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಂಡವಾಳ|ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಿಂದ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಕಮಿಷನ್ಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ. === '''ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು''' === ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, [[ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ|ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು LLC ಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಬಹುದು. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಘಟನೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, EU ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ 75% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಹ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅರ್ಹ ಸದಸ್ಯರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. USA ನಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಹಣಕಾಸಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕಲನದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ]] ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೆಡ್ಜರ್‌ಗೆ [[ಸಂಖ್ಯೆ|ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು]] ಟಿಕ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಟೈ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣಕಾಸಿನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ಪೂರ್ಣ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹಣಕಾಸು ಹೇಳಿಕೆ ಆಡಿಟ್, ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್-ಮಾತ್ರ ಆಡಿಟ್, ಹಣಕಾಸು ವರದಿಯ ಮೇಲಿನ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ದೃಢೀಕರಣ ಅಥವಾ ಇತರ ಒಪ್ಪಿಗೆ-ಆನ್ ಬಾಹ್ಯ ಆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಸಹ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಲಹಾ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯ ಆಡಿಟರ್ ಅವರು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡುವ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು [[ನಿಷೇಧ|ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು]]. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಒಂದು ಘಟಕದ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಘಟಕದ ನಡುವಿನ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿಯಮಗಳು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಒದಗಿಸಬಹುದಾದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲದ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾತ್ರವು ಒಂದು ಘಟಕದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ವಸ್ತು ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು. ==== '''ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ''' ==== ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಅದೇ ನೀತಿಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡುವ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು, ಅವರು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಘಟಕದ [[ಉದ್ಯೋಗ|ಉದ್ಯೋಗಿ]]ಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಘಟಕದ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ನಿರ್ವಹಣೆ (ಐಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಸಹ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ==== '''ವಂಚನೆಯ ಪತ್ತೆ''' ==== ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ವಂಚನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ಘಟಕದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಂತಹ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವರು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬೇಕು. ====== '''ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ''' ====== ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ನಿರ್ಧಾರಕ|ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು]] ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ 3 ನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಬಹುದು. ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ [[ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ|ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ]] ಈ ಅಪಾಯವು ಖಾಸಗಿತನದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ಸಾಲದಾತರು, ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಡಿಟರ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 3 ನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 3 ಸ್ವೀಕೃತ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅಲ್ಟ್ರಾಮಾರ್ಸ್, ಮರು ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾಮೇರ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ 3 ನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾನದಂಡವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿಸಲಾದ "ವರ್ಗಗಳಿಗೆ" ಅವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮಾನದಂಡವು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ವಸ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಹಾನಿಗಳಿಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಲು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾಮಾರೆಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬಹುಪಾಲು ನಿಯಮವಾಗಿದ್ದರೂ, (ಆಡಿಟಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ) ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ದಾವೆಯ ವೆಚ್ಚ (ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು) ಅಗಾಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಎಫ್ಓಗಳು, ಕಂಪನಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ [[ಉದ್ಯೋಗ|ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ]] ಖಾಸಗಿತನದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅದೇ ಐಷಾರಾಮಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ವಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವರನ್ನು (ಮತ್ತು ಅವರ ಕಂಪನಿಗಳು) ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. <ref>https://www.accountingtools.com/articles/external-auditor#:~:text=An%20external%20auditor%20is%20a,internal%20controls%20of%20those%20clients</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/External_auditor</ref> <ref>https://www.accounting.com/careers/external-auditor/</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 4wl9e9vs4axulznaufh6nqur5xbzo0d 0 151446 1428147 1334761 2026-09-13T21:36:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428147 wikitext text/x-wiki '''ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್''' 2014 [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] ([[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]) ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೇ 31, 2014 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಜೂನ್ 14 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 15, 2014 ರ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 11:00 ರ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಇದನ್ನು ಕೋರಮಂಗಲ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |title=ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2014|work=nettu4 |url=https://nettv4u.com/about/Kannada/awards/anubandha-awards-2014?expand_article=1}}</ref> {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Anubandha Awards 2025.jpg]] | italic_title = | name = ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ಮನೋರಂಜನೆ | screenplay = | story = | director = | presenter = | starring = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = 12 | num_episodes = | list_episodes = | producer = | location = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | runtime = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | released = 2014 | first_aired = 14 ಜೂನ್ 2014 | last_aired = 26 ಜನವರಿ 2026 | related = }} ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. 2014 ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅವಾರ್ಡ್ಸ್== ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೂರೈಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮನೆಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಈ ಚಾನೆಲ್ [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಂದಿತು. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ವಾಹಿನಿ [[ವಿಯಾಕಾಂ 18|ವಯಾಕಾಮ್ 18]] ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾನೆಲ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತನ್ನ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ಅವರು ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕೂಡ ಪೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಅವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಶೋಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದರೂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹ-ನಟರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳ ಪಾತ್ರವರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಾಗಗಳು== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |title=ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|work=nettu4 |url=https://nettv4u.com/about/Kannada/tv-shows/anubandha-awards-2017/all-cast-and-crew}}</ref> ==== ಜನಮೆಚ್ಚಿದ==== *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್(ಮಹಿಳೆ) *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ (ಪುರುಷ) *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಧೂಷಕ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) *ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್) ====ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ==== *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ತಂದೆ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ತಾಯಿ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಾವ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗಳು *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಳಿಯ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೋದರ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೋದರಿ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಹಿರಿಯ *ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ದಂಪತಿ ====ಉತ್ತಮ==== * ಉತ್ತಮ ಕಥೆ-ಚಿತ್ರಕಥೆ * ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ * ಉತ್ತಮ ಜನ ಜಾಗೃತಿ ಸರಣಿ * ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ * ಉತ್ತಮ ಛಾಯಗ್ರಹಣ * ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲನ ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2014=== 2014 ಮೇ 31 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಜೂನ್ 14 ಮತ್ತು 15 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 8 ರಿಂದ 11 ಗಂಟೆಯವೆಗೆ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು. ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2015=== ಈ ಸಮಾರಂಭವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮತ್ತೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಎಪಿಸೋಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2015 ರಂದು ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಪ್ರಿಮ್ಸ್ ಟಿವಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.<ref>{{Cite news |title=ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2015|work=nettu4 |url=https://nettv4u.com/about/Kannada/awards/anubandha-awards-2015}}</ref> ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016=== ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2016 ಮತ್ತು 11 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2016 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ನಟ [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ, ಗಣ್ಯರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ನಟರು ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಆಂತರಿಕ ಮತದಾನದ ವರ್ಗಗಳು ಸಹ ಇದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವರ ಮತದಾನದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news |title=ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016|work=nettu4 |url=https://nettv4u.com/about/Kannada/awards/anubandha-awards-2016?expand_article=1}}</ref> ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭವು ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಅಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2017=== ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2018=== ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2019=== ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2020=== ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2021=== ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2021ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇದೆ. '''''ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2021 ಹೆಮ್ಮಯ ಸಂಬಂಧ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನಟಿ ತಾರಾ ಅನುರಾಧ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು'''''<ref>{{cite web |title=ಕಲರ್ಸ್ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೨೧ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/winners-list-2021-colors-kannada-kannada-anubandha-awards-mah-r16p4p#image16 |publisher=‍ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date= 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021}}</ref>. ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸಪರಿಚಯ (ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್)|| ಸಂದೇಶ್ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ(ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) || ಚರಣ್ (ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || ಹರ್ಷ-ಭುವಿ ([[ಕನ್ನಡತಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕನ್ನಡತಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್ || ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ(ಬಿಬಿಕೆ) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಪುರುಷ) || ಅನಿಕೇತ್ ([[ನಮ್ಮನೆ ಯುವರಾಣಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಮಹಿಳೆ) || ಶ್ವೇತಾ ([[ಲಕ್ಷಣ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಲಕ್ಷಣ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ || ಮುರುಗ (ರಾಜ ರಾಣಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ || ಹರ್ಷ ([[ಕನ್ನಡತಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕನ್ನಡತಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ|| ಭುವಿ ([[ಕನ್ನಡತಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕನ್ನಡತಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ|| ನನ್ನರಸಿ ರಾಧೆ|| {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |} ====ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! {{Abbr|Refs|References}} |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || ಸೀಮಾ ([[ಗಿಣಿರಾಮ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗಿಣಿರಾಮ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |-ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರ|| ಸಾಕೇತ್ ([[ನಮ್ಮನೆ ಯುವರಾಣಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || ಮಂಗಳ ([[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿಮದುವೆ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಳಿಯ || ರಾಜೀವ ([[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿಮದುವೆ]])|| {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ|| ಗಿರಿಜಾ (ಮಿಥುನರಾಶಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ದಂಪತಿ | ಇಂಚರಾ-ಆಗಸ್ತ್ಯ (ನನ್ನರಸಿ ರಾಧೆ) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಮಿಥನ್-ರಾಶಿ ([[ಮಿಥುನ ರಾಶಿ|ಮಿಥುನರಾಶಿ]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ || ಶಿವರಾಮ್ ([[ಗಿಣಿರಾಮ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗಿಣಿರಾಮ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗಳು || ಮೀರಾ ([[ನಮ್ಮನೆ ಯುವರಾಣಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ====ಉತ್ತಮ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! {{Abbr|Refs|References}} |- |ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲನ || ರಾಜು ಅರ್ಯನ್ (ನನ್ನರಸಿ ರಾಧೆ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2022=== ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2022ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8 ಮತ್ತು 9 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸತತ ಒಂಬತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಟಿ [[ಮೇಘನಾ ರಾಜ್‌|ಮೇಘನಾ ರಾಜ್]] ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |title= ೯ನೇ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|work=ETimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/anubandha-awards-2022-to-air-this-weekend/articleshow/94681112.cms}}</ref> ===ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023=== ಈ ಬಾರಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡವು 10ನೇ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news |title=ದಶಕದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |work=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/colors-kannada-anubandha-awards-2023-people-selection-heroine-gow-rzfgqk#image1}}</ref> <ref>{{Cite news |title=ಮತ್ತೆ ಬಂತು ‘ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್’; 10 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ ಅದ್ದೂರಿತನ |work=TV9 ಕನ್ನಡ |url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/anubandha-awards-2023-this-special-award-function-completes-10-years-colors-kannada-shares-promo-rmd-639659.html}}</ref>. 2023ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 22, 23, 24 ರಂದು ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 10ನೇ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ <ref>{{cite web |title=ಮೂರುದಿನದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರೆ |url=https://kannada.hindustantimes.com/photos/kannada-television-news-bhagyalakshmi-serial-won-best-rated-fiction-award-colors-kannada-rsm-181695631627484-1.html |publisher=ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |access-date=25 September 2023 |archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221081130/https://kannada.hindustantimes.com/photos/kannada-television-news-bhagyalakshmi-serial-won-best-rated-fiction-award-colors-kannada-rsm-181695631627484-1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023 ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/colors-kannada-anubandha-awards2023-072461.html?story=1 |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=17 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=ಅನುಬಂಧ ೨೦೨೩ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು |url=https://www.indiantvinfo.com/anubandha-awards-voting-online/ |publisher=ಇಂಡಿಯನ್‌ಟಿವಿ ಇನ್‌ಫೋ |access-date=16 ಆಗಸ್ಟ್ 2023 |archive-date=2023-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230927095119/https://www.indiantvinfo.com/anubandha-awards-voting-online/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Anubandha Awards 2023; Winners List |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/anubandha-awards-2023-full-list-of-winners/articleshow/103941069.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=25 September 2023}}</ref> '''ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡಿಗ 2023ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಹುಚ್ಚಮ್ಮ ಬಸಪ್ಪ ಚೌದ್ರಿ ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ''' '''''2023ರ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜೇತರಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇವೆ ''''' ===ಜನಮೆಚ್ಚಿದ=== ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ | ಪಲ್ಲವಿ-ಮಿಥುನ್ | {{nom}} | ಗೃಹಪ್ರವೇಶ | <!--- | ---> |- | ಸ್ವಾತಿ - ಮುರಳಿ | {{nom}} | ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ | <!--- | ---> |- | ತಾರಿಣಿ - ಸಿದ್ಧಾಂತ್ | {{nom}} | [[ಒಲವಿನ ನಿಲ್ದಾಣ]] | <!--- | ---> |- | ಸುಮನಾ- ತೀರ್ಥಂಕರ | {{nom}} |[[ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]] | <!--- | ---> |- |ಭಾಗ್ಯ - ತಾಂಡವ್ | {{nom}} | [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗಲಕ್ಶ್ಮೀ]] | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಷ್ಮೀ - ವೈಷ್ಣವ್ | {{nom}} | [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ 2]] | <!--- | ---> |- |ಗೀತಾ - ವಿಜಯ್ | {{nom}} | [[ಗೀತಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೀತಾ]] | <!--- | ---> |- |ಆರಾಧಾನ - ಸುಶಾಂತ್ | {{nom}} | [[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]] | <!--- | ---> |- | ಚಾರು - ರಾಮಚಾರಿ | {{won|ವಿಜೇತ}} |[[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]] | <!--- | ---> |- | ಅಮ್ಮು - ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ |{{nom}} |[[ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ]] <!--- | ---> |- | ಪದ್ಮಿನಿ - ನಂದಿನ್ |{{nom}} |ಪುಣ್ಯವತಿ | <!--- | ---> |- | ನಕ್ಷತ್ರ - ಭೂಪತಿ |{{nom}} |[[ಲಕ್ಷಣ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಲಕ್ಷಣ]] | <!--- | ---> |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ | ಪಲ್ಲವಿ - ಮಿಥುನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸ್ವಾತಿ - ಮುರಳಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾರಿಣಿ - ಸಿದ್ಧಾಂತ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಮನಾ- ತೀರ್ಥಂಕರ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |ಭಾಗ್ಯ - ತಾಂಡವ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಷ್ಮೀ - ವೈಷ್ಣವ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |ಗೀತಾ - ವಿಜಯ್ | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಆರಾಧಾನ - ಸುಶಾಂತ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಾರು - ರಾಮಚಾರಿ |{{nom}} | <!--- | ---> |- | ಅಮ್ಮು - ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ |{{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪದ್ಮಿನಿ - ನಂದಿನ್, |{{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಕ್ಷತ್ರ - ಭೂಪತಿ |{{nom}} | <!--- | ---> |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ | ಶಾಂಭವಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಜನಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಮತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸಾಧನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಕಾವೇರಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಭಾನುಮತಿ | {{won|ವಿಜೇತ}} | [[ಗೀತಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೀತಾ]] <!--- | ---> |- | ಅಮಲ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವೈಶಾಕ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಈಶ್ವರಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಂಚಲ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |ಶ್ವೇತ |{{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="7" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ | ಪಾಲಕ್ಷ್ಯ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾಂಡವ್ | {{won|ವಿಜೇತ}} | [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] <!--- | ---> |- | ಸೀತಾರ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಮಹೇಶ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಕೋದಣ್ಣ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಶೋಭರಾಜ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತುಕರಾಮ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="11" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ | ಮಿಥುನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಮುರಳಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತೀರ್ಥ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವೈಷ್ಣವ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವಿಜಯ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಶಾಂತ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಾಮಚಾರಿ | {{won|ವಿಜೇತ}} | ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]]) <!--- | ---> |- | ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಂದನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಭೂಪತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ | ಪಲ್ಲವಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸ್ವಾತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾರಿಣಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಮನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಭಾಗ್ಯ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಶ್ಮೀ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಗೀತಾ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಆರಾಧಾನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಾರು | {{won|ವಿಜೇತ}} | ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]]) <!--- | ---> |- | ಅಮ್ಮು | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪದ್ಮಿನಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಕ್ಷತ್ರ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಪುರುಷ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="11" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಪುರುಷ | ಮಿಥುನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಮುರಳಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |ತೀರ್ಥ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವೈಷ್ಣವ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವಿಜಯ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಶಾಂತ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಾಮಚಾರಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಂದನ್ | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಭೂಪತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ | ರಾಗಿಣಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಜನಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾರಿಣಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸಾಧನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಶ್ರೇಷ್ಟ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಕೀರ್ತಿ | {{won|ವಿಜೇತ}} | [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2]] <!--- | ---> |- | ಭಾನುಮತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಅಮಲ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಾರು | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಅಮ್ಮು | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಂಚಲ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಶ್ವೇತ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="12" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್ | ಪಲ್ಲವಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಮುರಳಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾರಿಣಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಸುಮನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಭಾಗ್ಯ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವೈಷ್ಣವ್ | {{won|ವಿಜೇತ}} | [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ 2]] <!--- | ---> |- | ಗೀತಾ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಆರಾಧನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಾಮಚಾರಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಂದನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಕ್ಷತ್ರ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="16" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ | ಗಂಡ ಹೆಂಡ್ತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಗೃಹಪ್ರವೇಶ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ ಸೀಸನ್ - 5 | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಒಲವಿನ ನಿಲ್ದಾಣ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ-2 | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಗೀತಾ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಅಂತರಪಟ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ರಾಮಚಾರಿ | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪುಣ್ಯವತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಷಣ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಗಿಚ್ಚಿ ಗಿಲಿಗಿಲಿ-2 | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್-2 | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್-1 | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್)==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="7" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) | ರಾಗಿಣಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ತಾಂಡವ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಲಕ್ಷ್ಮೀ | * {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಆರಾಧನ | * {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಯುಕ್ತಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಂದನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪದ್ಮನಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್)==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="7" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್) | ಆರ್ಯವರ್ಧನ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಧನರಾಜ್ (ಗಿಚ್ಚಿ ಗಿಲಿಗಿಲಿ) | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಅಮೃತ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಿರಂತ್-ಚಿನ್ನಮಯ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಗೊಂಬೆ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಕಾಮಿಡಿಯನ್==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="7" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ | ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ (ಗಿಚ್ಚಿ-ಗಿಲಿಗಿಲಿ) | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ಕಾರ್ತಿಕ್ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ವಿನೋದ್ ಗೊಬ್ರಗಲ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಚಿಲ್ಲರ್ ಮಂಜು | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಶಿವು | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="7" | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ |ಜಾನ್ವಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಮಾನಸ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ನಿವೇದಿತಾ | {{nom}} | <!--- | ---> |- | ಪ್ರಶಾಂತ್ (ಗಿಚ್ಚಿ-ಗಿಲಿಗಿಲಿ) | {{won|ವಿಜೇತ}} | <!--- | ---> |- | ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ | {{nom}} | <!--- | ---> |- |} ===ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ=== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗಳು || ಪಲ್ಲವಿ (ಗೃಹಪ್ರವೇಶ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ || ವಿಜಯ್ ([[ಗೀತಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೀತಾ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಮ್ಮ || ರೇವತಿ ([[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಪ್ಪ || ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || ಕುಸುಮಾ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಾವ || ಕೇಶವ ಪ್ರಸಾದ್ ([[ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]])||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಧೂಷಕ || ಗಂಗಾ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ2]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ | ವಿಧಿ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ 2]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಪೂರ್ವಿ (ಪುಣ್ಯವತಿ) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರ || ಶಾಶ್ವತ್ (ಗಂಡ ಹೆಂಡ್ತಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಹಿರಿಯ || ಮಾಯಿ ([[ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಳಿಯ | ಭೂಪತಿ ([[ಲಕ್ಷಣ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಲಕ್ಷಣ]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ([[ಒಲವಿನ ನಿಲ್ದಾಣ]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || ಭಾಗ್ಯ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ದಂಪತಿ || ಲಕ್ಷ್ಮೀ- ವೈಷ್ಣವ್ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ2]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ===ಉತ್ತಮ=== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | ಉತ್ತಮ ಕಥೆ-ಚಿತ್ರಕಥೆ || ರಾಮ್‌ ಜಿ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" | ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ | ಸುಭಾಷ್ ([[ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ದರ್ಶನ್ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) | {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ಜನಜಾಗ್ರತಿ ಸರಣಿ || ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಉತ್ತಮ ಛಾಯಗ್ರಹಣ || ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್([[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ || ಗಿಚ್ಚಿ ಗಿಲಿಗಿಲಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ || [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ || ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲನ || ರೂಪಕಾಂತ್ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಚಾರಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಸಿನಿಮಾ || [[೭೭೭ ಚಾರ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|777ಚಾರ್ಲಿ]] || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ==ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024== ಈ ಬಾರಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡವು 11ನೇ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. 2024 ಆಗಸ್ಟ್‌ 30 ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1ರಂದು ಕಲರ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಕಲರ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ದಿನಗಣನೆ ಆರಂಭ |url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/televison-news-when-is-anubandha-awards-2024-how-to-vote-for-colors-kannada-anubandha-awards-janamechida-tare-pcp-181724138973059.html |publisher=ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |access-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |archive-date=2024-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820093713/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/televison-news-when-is-anubandha-awards-2024-how-to-vote-for-colors-kannada-anubandha-awards-janamechida-tare-pcp-181724138973059.html |url-status=dead }}</ref>. ;ಪ್ರಸಾರ '''2024ರ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್''' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 20, 21 ಮತ್ತು 22ರಂದು ರಾತ್ರಿ 7:00 ಗಂಟೆಗೆ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ''''' ಈ ಬಾರಿಯ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡಿಗ 2024ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರ್ ಎಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.''''' '''''ವಿ.ಸೂ, 2024ರ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿಜೇತರಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇವೆ.''''' ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್)|| ಕರ್ಣ ([[ಕರಿಮಣಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕರಿಮಣಿ]])||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್)|| ವರ್ತೂರ್ ಸಂತೋಷ್ ([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೧೦]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ || ರಾಮಾಚಾರಿ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ|| ಭಾಗ್ಯ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || ರಾಮಾಚಾರಿ - ಚಾರು ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ|| ರಾಮಾಚಾರಿ - ಚಾರು ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || ತಾಂಡವ್ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || ಕಾವೇರಿ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2]])||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಪುರುಷ) || ಕರ್ಣ ([[ಕರಿಮಣಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕರಿಮಣಿ]])||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಮಹಿಳೆ) || ಕೀರ್ತೀ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಕಾಮೆಡಿಯನ್||ಕಾರ್ತೀಕ್ (ಗಿಚ್ಚಿ ಗಿಲಿ ಗಿಲಿ ೩) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ (ಪುರುಷ)|| ಕಾರ್ತೀಕ್ ಮಹೇಶ್ ([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೧೦]])|| {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ (ಮಹಿಳೆ)|| ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಕಾಮತ್(ರಾಜಾ ರಾಣಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್ || ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ ([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೧೦]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ|| [[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]] ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ;ಜಿಯೋ ಸಿನಿಮಾ {|class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ |- |ಜಿಯೋ ಸಿನಿಮಾ ಜೋಡಿ|| ಸಾಹಿತ್ಯ - ಕರ್ಣ (ಕರಿಮಣಿ)||{{won|ವಿಜೇತ}} |- |} ====ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- |rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗಳು || ರಚನಾ (ನಿನಗಾಗಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಕೃಷ್ಣಾ (ನಿನಗಾಗಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- | rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ || ಅಪ್ಪು (ಶ್ರೀ ಗೌರಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಸುಶಾಂತ್ ([[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]]) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- | rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಮ್ಮ || ಜಾನಕಿ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಮಂಗಳಮ್ಮ(ಶ್ರೀಗೌರಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಪ್ಪ || ಜೀವಾ (ನಿನಗಾಗಿ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ ||ಕುಸುಮಾ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಾವ || ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಧೂಷಕ || ಬಾಲ (ನಿನಗಾಗಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || ಪೂಜಾ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]])|| {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರ || ಭರತ್ (ಕರಿಮಣಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಹಿರಿಯ || ಕೇಶವ ಪ್ರಸಾದ್ ([[ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕೆಂಡ ಸಂಪಿಗೆ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಳಿಯ || ವೈಷ್ಣವ್ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೨]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || ಭಾಗ್ಯ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ದಂಪತಿ ||ಲಕ್ಷ್ಮೀ- ವೈಷ್ಣವ್ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೨]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ====ಉತ್ತಮ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- |ಉತ್ತಮ ಕಥೆ-ಚಿತ್ರಕಥೆ ||ವಿಶಾಲ್ ರಾಜ್ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೨)||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ || ಕಾರ್ತೀಕ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ (ನಿನಗಾಗಿ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || ಯಶ್‌ವಂತ್ ಪಾಂಡು ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೨]])||{{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಹರೀಶ್ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]]) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ಛಾಯಗ್ರಹಣ || ಜೀವನ್ (ನಿನಗಾಗಿ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" |ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲನ || ಮಲ್ಲೇಶ್ ([[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೨]] || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ರಾಜು ಆರ್ಯನ್ (ಕರಿಮಣಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ || [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 10)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೧೦]] || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ || [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಧಾರಾವಾಹಿ]]|| {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಉತ್ತಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ದರ್ಶನ || ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ಶಂಕರಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ (ಮಹರ್ಷಿ ದರ್ಶನ) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |} ==ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2025== [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ವು ಈ ಬಾರಿ 12ನೇ ವರ್ಷದ ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ 'ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2026 ರ ಜನವರಿ 24, 25 ಮತ್ತು 26 ರಂದು ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಹಾಗೂ ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಕಲರ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ 'ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌' ಸಂಭ್ರಮ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/colors-kannada-channel-anubandha-awards-telecast-date-time-and-specialities/articleshow/127381519.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=24 Jan 2026}}</ref> <ref>{{cite web |title=Anubandha Awards 2026: ಈ ಬಾರಿ ಏನೆಲ್ಲ ವಿಶೇಷತೆಗಳಿವೆ? ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್‌ಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಕೊಟ್ಟಿದ್ಯಾಕೆ? |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/anubandha-awards-2026-telecast-date-and-awards-programmes-list/articleshow-r1gc9rg |publisher=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ |access-date=25 ಜನವರಿ 2026}}</ref>. '''''ಈ ಬಾರಿಯ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡಿಗ 2025ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಗುರಮ್ಮ ಸಂಕಿನಮಠ ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.''' '' ====ಜನಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್)|| ಅಮೂಲ್ಯ (ನಂದಗೋಕುಲ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ || ಭದ್ರ (ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ|| ಮೀನಾ (ನಂದಗೋಕುಲ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |rowspan="2" |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || ಕೇಶವ್ - ಮೀನಾ (ನಂದಾಗೋಕುಲ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಪ್ರೇಮ - ರಾಮ್ (ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |-|ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ|| ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || ತಾಂಡವ್ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || ಬೃಂದಾ (ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಪುರುಷ) || ವಲ್ಲಭ (ನಂದಗೋಕುಲ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸೈಲ್ ಐಕಾನ್ (ಮಹಿಳೆ) || ಝಾನ್ಸಿ (ಯಜಮಾನ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಕಾಮೆಡಿಯನ್|| ತುಕಾಲಿ ಸಂತೋಷ್ (ಕ್ವಾಟ್ಲೇ ಕಿಚನ್) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ (ಪುರುಷ)|| ಉಗ್ರಂ ಮಂಜು ([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)|ಬಿಗ್ಬಾಸ್]] 11) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಎಂಟಟೈನರ್ (ಮಹಿಳೆ)|| ಚೈತ್ರ ಕುಂದಾಪುರ ([[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)|ಬಿಗ್ಬಾಸ್ 11]]) || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್ || ವಿದ್ಯಾ (ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ|| ನಂದಗೋಕುಲ ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |} ====ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗಳು || ಭಾರ್ಗವಿ (ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ || ಮುತ್ತುರಾಜ್ (ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಮ್ಮ || ಗಿರಿಜಾ (ನಂದಗೋಕುಲ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |rowspan="2" |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಪ್ಪ || ಶಿವರಾಮೇಗೌಡ (ಮುದ್ದುಸೊಸೆ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- |ನಟರಾಜ (ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || ಕುಸುಮಾ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಮಾವ || ನಂದಕುಮಾರ್ (ನಂದಗೋಕುಲ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಧೂಷಕ || ಮುರಾರಿ ([[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]])|| {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |rowspan="2" | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ|| ಕಾವ್ಯ (ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಚಂದನ ( ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರ || ಮಾಧವ (ನಂದಗೋಕುಲ)|| {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಹಿರಿಯ ||ಭಾಗೀರಥಿ (ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅಳಿಯ || ಮಹದೇವ (ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯ) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || ಭಾಗ್ಯ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]]) || {{won|ವಿಜೇತ}} || |- |rowspan="2" |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ದಂಪತಿ || ವಿದ್ಯಾ- ಭದ್ರಾ (ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) || {{won|ವಿಜೇತ}}||<!--- | ---> |- | ಭಾರ್ಗವಿ - ಅರ್ಜುನ್ (ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |- |} ====ಉತ್ತಮ==== {| class="wikitable sortable sortable" ! ವರ್ಗ !! ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು !! ಫಲಿತಾಂಶ !!{{Abbr|Refs|References}} |- |ಉತ್ತಮ ಕಥೆ-ಚಿತ್ರಕಥೆ ||ಶರತ್ ಮಧು (ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ)||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- |rowspan="2" | ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ || ಅಭಿಲಾಶ್ ಗೌಡ (ಯಜಮಾನ & ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಸತ್ಯಕಿ |{{won|ವಿಜೇತ}} |- |rowspan="2"| ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || ಸ್ವಪ್ನ ಕೃಷ್ಣ (ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ) || {{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- | ಶ್ರವಂತ್ ರಾಧಿಕ (ನಂದಗೋಕುಲ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |- |ಉತ್ತಮ ಛಾಯಗ್ರಹಣ || ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಎಮ್ ([[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]]) ||{{won|ವಿಜೇತ}} || |- | rowspan="2" |ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲನ || ಸುನೀಲ್ ಎಸ್ ಮಾಗಡಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || <!--- | ---> |- | ಸಂತೋಷ್ ರಾಜಾರಾಮ್ (ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ) |{{won|ವಿಜೇತ}} |<!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ || [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 11)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ೧೧]] || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |- | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾ || [[ಸು ಫ್ರಮ್ ಸೋ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸು ಫ್ರಮ್ ಸೋ]] || {{won|ವಿಜೇತ}}|| |} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/anubandha-awards/1971002088?search_query=anubanda+awards ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] qulcx4ajhjzpy5wdvth3ybjxgvd8fjd 0 153058 1428150 1372531 2026-09-13T22:24:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428150 wikitext text/x-wiki {{for|ಚಲನಚಿತ್ರ|ಅಮೃತಧಾರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)}} '''''ಅಮೃತಧಾರೆ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಜೀ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಲವ್‌ಸ್ಟೋರಿ ಅಮೃತಧಾರೆ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-amruthadhare-in-zee-kannada-rtegay |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date= 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು 2023ರ ಮೇ 29 ರಂದು [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು<ref>{{cite web |title=ಮೇ 29ರಿಂದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್, ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್ ನಟನೆ ನೋಡಲು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಾತುರ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-new-serial-amruthadhare-start-may-29th-heroine-is-chaya-singh-svl-akd-1124316.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಸಂಜೆ 7.00 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ <ref>{{cite web |title=New soap opera Amruthadhaare to premiere on monday |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-soap-opera-amruthadhaare-to-premiere-on-monday/articleshow/100544342.cms |publisher=The Times of India |access-date=27 ಮೇ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಭೂಮಿಕಾ-ಗೌತಮ್ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಮೋ ಸಂಭ್ರಮ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-updates-ach-1326661.html |publisher=News18 Kannada |access-date=5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ '''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]''' ಯ ಅಧಿಕೃತ ರೀಮೆಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Amruthadhare.jpg|thumb|center|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | story developer = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್ ಸೊಲಗಿ, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | Dialogue writer = ಗೌತಮ್ ವಖಾರಿ | screenplay = ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ | story = | director = ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಮುಡೇನಹಳ್ಳಿ | creative_director = | starring = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ |ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | list_episodes = | executive_producer = | producer = ಕೀರ್ತಿಕಾ ಎಂ. ರಾವ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಅಗರ್ | Story develop = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್, ಅಭಿಜಿತ್ ಸುಧೀರ್, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | runtime = | company = ಕೀರ್ತಿ ಅಕ್ಷಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ | distributor = | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | audio_format = | first_aired = 29 ಮೇ 2023 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಇಬ್ಬರು ಅವಿವಾಹಿತರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸು ನಲ್ವತ್ತೈದು ಆಗಿರುವ ಉದ್ಯಮಿ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಮೂವತ್ತೈದರಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಸಾರಾಂಶಾ== 45 ವರ್ಷದ ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಅವಿವಾಹಿತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ದಿವಾನ್ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌ನ ಒಡೆಯಾನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 35 ವರ್ಷದ ಭೂಮಿಕಾ ಸದಾಶಿವ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವಳು ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲತಾಯಿ ಶಕುಂತಲಾ ಅವನನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಲು ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಜೈದೇವ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ದುರಾಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಶಕುಂತಲಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗೌತಮ್‌ನ ಬಾಲ್ಯದ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ ಆನಂದ್ ಚಿಂತೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಸಹೋದರರಂತೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂದ್ ಅಪರ್ಣಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಅಪರ್ಣಾ ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಧುವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಕಾಳ ತಂದೆ ಸದಾಶಿವ ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲಸಹೋದರಿ ಮಹಿಮಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಸಹೋದರ ಜೀವನ್ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾ ಇನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಕಾಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಗೌತಮ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪರಸ್ಪರ ದುರಹಂಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಡುವವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆ ನಡೆಯಲು ಅವರಿಬ್ಬರು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಅತೃಪ್ತಲಗುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ತಿರುಳು ಸ್ನೇಹ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಕುಂತಲಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಜೈದೇವ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಕಥೆ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾಳ ದುಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದು ಗೌತಮ್ ಹೆತ್ತಮ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಂಗಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳಿಗೆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜೈದೇವ್ ನ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಈ ವಿಷ್ಯವನ್ನು ಶಕುಂತಲಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಅವಳಿ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಥೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.ಗೌತಮ್ ಈಗ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಕಾ ತನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಕಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಳೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ=== *'''[[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್|ಛಾಯ ಸಿಂಗ್]]'''<ref>{{cite web |title=‘If you want to reach the audience, you have to take different measures’: Chaya Singh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/jun/22/if-you-want-to-reach-the-audience-you-have-to-take-different-measures-chaya-singh-2587293.html |website= |publisher=The New Indian Express |access-date=22 ಜೂನ್ 2023}}</ref> : ಭೂಮಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ. * '''[[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ್]]''' : ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕನಾಗಿ. ===ಇತರೆ=== * '''[[ವನಿತಾ ವಾಸು]]''' : ಶಕುಂತಳಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಮಲತಾಯಿಯಾಗಿ. * '''[[ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು]]''': ಸದಾಶಿವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಂದೆಯಾಗಿ. * '''ಚೈತ್ರ ಶೆಣೈ''': ಮಂದಾಕಿಣಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸದಾಶಿವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಾಯಿಯಾಗಿ. *'''ಅಮೃತ ನಾಯಕ್'''<ref>{{cite web |title=ರಾಜ್ ಬಿ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್ ನಟಿ ಅಪೇಕ್ಷಾ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-bhoomika-sister-apeksha-real-story-svl-1208306.html |publisher=News18 Kannada |access-date=29 ಜೂನ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> : ಅಪೇಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಂಗಿಯಾಗಿ. *'''ಸಾರಾ ಅಣ್ಣಯ್ಯ'''<ref>{{cite web |title=ಮಹಿಮಾ ಆಗಿ 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಾರಾ, ಮತ್ತೆ ಮೋಡಿ ಮಾಡ್ತಾರಾ ವರು? |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-sara-annaiah-acting-as-a-mahima-svl-1147503.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: ಮಹಿಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ತಂಗಿಯಾಗಿ. ಶಕುಂತಳಾ ಮಗಳಾಗಿ, ಜೀವನ್ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. * '''ಶಶಿ ಹೆಗ್ಗಡೆ''' <ref>{{cite web |title=ಕೊರೊನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾವಿ ಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಟಿ ಲಾವಣ್ಯ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-actor-shashi-hegde-actress-lavanya-bhardwaj-love-wedding-story/articleshow/103556212.cms |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref>: ಜೀವನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಮ್ಮನಾಗಿ. ಮಂದಾಕಿನಿ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವನ ಮಗನಾಗಿ, ಮಹಿಮಾ ಗಂಡನಾಗಿ. *'''ರಣವ್''': ಜೈದೇವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಚಂದನ್''': ಅಶ್ವಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಸ್ವಾತಿ''': ಅಪರ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆನಂದ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಆನಂದ್''' <ref>{{cite web |title=ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬದುಕಿ ಇರೋದು ಮಿರಾಕಲ್; ಅಮೃತಧಾರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-episode-amruthadhaare-serial-anand-and-chaithra-love-marriage-story/articleshow/103557906.cms?utm_source=nextstory&utm_medium=widget&utm_campaign=story-2 |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> : ಆನಂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. ಅಪರ್ಣ ಗಂಡನಾಗಿ. ==ಸಂಗೀತ== ಅಮೃತಧಾರೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳು ಈ [https://www.youtube.com/watch?v=jL3bjmJmqBc (JUKEBOX)] ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಅಮೃತಧಾರೆ ಮೆಚ್ಚಿದವರಿಗೆ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚ ಬಿಡುಗಡೆ, ಕಿರುತೆರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/amruthadhare-serial-songs-jukebox-released-from-zee-kannada-gow-ryngew |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=31 ಜುಲೈ 2023}}</ref>. {{track listing | headline = Track list | extra_column = Singer(s) | total_length = 14ː46 | title1 = ನಾ ಭುವಿಯಂತೆ ಕಾದೆ | lyrics1 = | extra1 = | length1 = 02ː21 | title2 = ಏನೋ ನವಿರಾದ ಭಾವ | lyrics2 = | extra2 = | length2 = 02ː20 | title3 = ನಿನ್ನವರ ನಗುವಲಿ | lyrics3 = | extra3 = | length3 = 01ː09 | title4 = ಒಡನಾಡಿ ಬೇಕಿದೆ | lyrics4 = | extra4 = | length4 = 01ː09 | title5 = ಸನಿಹ ಸೆಳೆದಂತೆ | lyrics5 = | extra5 = | length5 = 02ː52 | title6= ಬೆಳಗುವ ದೀಪವು | lyrics6 = | extra 6= | length6= 01ː08 | title7= ಜೊತೆ ಸಾಗೋ ಕನಸಿದೆ | lyrics7 = | extra7 = | length7 =01ː08 | title8= ತನ್ನವರ ಬದುಕಲಿ | lyrics8 = | extra 8= | length8 =01ː09 | title9= ಯಾರೊ ಕರೆದಂತೆ ಹೆಸರಾ | lyrics9 = | extra9 = | length9= 02ː10 }} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {|class="wikitable sortable " style="text-align:left;" !style="background:LightSteelBlue;"|ಬಾಷೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) !style="background:LightSteelBlue;"|ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightSteelBlue;"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]'' <br> बडे अच्छे लगते हैं | 30 May 2011 | [[:en:Sony Entertainment Television | ಸೋನಿ ಎಂಟಟೈನ್ ಮೆಂಟ್]] | 10 ಜುಲೈ 2014 | ಮೂಲ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''Anuraga Ganam Pole'' <br> അനുരാഗ ഗാനം പോൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/anuraga-ganam-pole-serial-zee-keralam/|title=Anuraga Ganam Pole Serial Zee Keralam Launching on 17 April at 09:00 PM Everyday|access-date=2023-05-24|archive-date=2023-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530051200/https://www.indiantvinfo.com/anuraga-ganam-pole-serial-zee-keralam/|url-status=dead}}</ref> | 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 | [[:en: Zee Keralam | ಝೀ ಕೇರಳಂ]] | rowspan="2"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | rowspan="2"| ರೀಮೇಕ್ |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Amruthadhare'' <br> ಅಮೃತಧಾರೆ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/amruthadhare-kannada-serial-cast/|title=Amruthadhare Kannada Serial Story, Star Cast, Telecast Time – Zee Kannada Launching The Show From 29 May|access-date=2023-05-24}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 29 ಮೇ 2023 | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.zee5.com/tv-shows/details/amruthadhaare/0-6-4z5364077 ಅಮೃತಧಾರೆ @ ] [[ಝೀ5]] ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ]] 0ky7cn3kkq9fwwn3mgv6my1wltcjqt8 0 153725 1428175 1379400 2026-09-14T05:58:10Z A826 72368 A826 moved page [[ಗೋವಿಂದ(ಕೃಷ್ಣ)]] to [[ಗೋವಿಂದ (ಕೃಷ್ಣ)]] without leaving a redirect: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1379400 wikitext text/x-wiki [[File:Krsna and the Cowherds.jpg|thumb|260x260px|''ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲಕರು'', ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ.]] '''ಗೋವಿಂದ'''' ("[[ಭೂಮಿ]], [[ಹಸು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವವನು"), '''ಗೋವಿಂದ''' ಮತ್ತು '''ಗೋಬಿಂದ್''' ಎಂದೂ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ವಿಶೇಷನಾಮ ಮತ್ತು [[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2011-12-19 |title=Govinda, Go-vinda, Govimda: 33 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/govinda |access-date=2022-08-02 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ಈ ಹೆಸರು ''[[ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ]]''ದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ೧೮೭ನೇ ಮತ್ತು ೫೩೯ನೇ ನಾಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == "ಗೋವಿಂದಾ" ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ "ಗೋವು" ಎಂದರೆ ''[[ಇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳು''. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೋವಿಂದ ಎಂದರೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಅಥವಾ ''ಇಂದ್ರಿಯ'' ಎಂದರ್ಥ. "ಗೋವು" ಎಂದರೆ '[[ವೇದಗಳು]]'. ಆದ್ದರಿಂದ ವೇದಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ಪರಮ ಜೀವಿ ಗೋವಿಂದ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=LVQCgfEBSYYC&pg=PT10|title=Bhaja Govindam: Charpat Panjarika Stotram|page=10|publisher=Pustak Mahal|date=20 August 2009|isbn=9788122310740}}</ref> ಗೋವಿಂದನನ್ನು "ಗೋವುಗಳ ರಕ್ಷಕ" ಎಂದೂ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು. ==ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು== [[File:Sri Sri Radha Govindji.jpg|thumb|upright|ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ಗೋವಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಗೋವಿಂದನಾಗಿ.]] ''ಗೋವಿಂದ'' ಎಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ೧೦೦೦ ಹೆಸರುಗಳಾದ [[ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ]]ದಲ್ಲಿ ೧೮೭ ನೇ ಮತ್ತು ೫೩೯ನೇ ನಾಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="ReferenceA">''Sri Vishnu Sahasranama'', commentary by Sri Sankaracharya, pgs. 69 and 115, translated by Swami Tapasyananda (Ramakrishna Math Publications, [[Chennai]])</ref> ಸ್ವಾಮಿ ತಪಸ್ಯಾನಂದ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ''ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ'' ಕುರಿತ [[ಆದಿ ಶಂಕರ]] ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ:<ref name="ReferenceA"/> # ಋಷಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು "ಗೋವಿಂದಾ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. # ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]''ದ [[ಶಾಂತಿ ಪರ್ವ]] ಹೇಳುತ್ತದೆ, ವಿಷ್ಣುವು ಮಹಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ''ದೇವರು'' ಅವರನ್ನು ಗೋವಿಂದ (ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕ) ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು. # ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, "ವೈದಿಕ ಪದಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರುವವನು" ಎಂದರ್ಥ. # [[ಹರಿವಂಶ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಇಂದ್ರ]] ಕೃಷ್ಣನು ಗೋಪಾಲಕನಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದ ಗೋವುಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. "ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರುಷರು ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಗೋವಿಂದಾ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ." ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಹಿತಾ, [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವನು ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲ.<ref>{{Cite book |last=Bhakti Siddhanta Sarasvati |url=http://archive.org/details/sri-brahma-samhita-bhakti-siddhanta-sarasvati |title=Sri Brahma Samhita Bhakti Siddhanta Sarasvati}}</ref> ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ್ ಯೋಗಿ ಅವರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದಾ ಎಂದರೆ "ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>Maharishi Mahesh Yogi on the Bhagavad-Gita, a New Translation and Commentary, Chapters 1–6. Penguin Books, 1969, p 57 (v 32).</ref> ==ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು== ಆದಿ ಶಂಕರರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಮೋಹ ಮುದ್ಗರ" ಎಂಬ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ: "ಒಬ್ಬನು ಕೇವಲ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಒಬ್ಬನು ಈ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಹುದು." ಇದು ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಯು ಭಕ್ತರನ್ನು [[ಪುನರ್ಜನ್ಮ]] (''[[ಸಂಸಾರ]]'') ಚಕ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು [[ವೈಕುಂಠ]]ದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದಮಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ., ಗೋವಿಂದ (ವಿಷ್ಣು) ನೆಲೆಸಿರುವ 'ಈ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಆಚೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಿವಾಸ'. ಸಂಯೋಜನೆಯು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಭಕ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ==ಸಹ ನೋಡಿ== * [[ವಸುದೇವ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == *{{cite journal |jstor=1062622 |title=A Revolution in {{IAST|Kṛṣṇaism}}: The Cult of Gopāla |url=https://archive.org/details/sim_history-of-religions_1986-05_25_4/page/296 |journal=History of Religions |volume=25 |issue=4 |date=May 1986 |pages=296–317 |last=Hein |first=Norvin |doi=10.1086/463051 |s2cid=162049250 }} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿ== * [http://www.shaligram.com/Auspicious_Govind-1-16-305-1.php5 ಗೋವಿಂದ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ] * [http://www.krishna.com/node/118 ಗೋವಿಂದ (ಕೃಷ್ಣ) ಯಾರು?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110521013242/http://www.krishna.com/node/118 |date=2011-05-21 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=qwNe-2n8baY ಗೋವಿಂದನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದಿ ಪದ್ಯಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕೃಷ್ಣನ ಶಿರೋನಾಮೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು]] iy3tnhxkkt2y35sewymfwfj9cbuwfa6 0 154700 1428181 1339087 2026-09-14T06:46:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428181 wikitext text/x-wiki {{Infobox person| | name = ಎನ್.ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಾಯರ್ | birth_name = ಎನ್.ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಾಯರ್ | birth_date = ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ | birth_place =[[ಕೊಲ್ಲಂ]], [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]] | death_date = | parents = ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ ಪಿಳ್ಳೈ<br>ದೇವಿ ನಂಗೇಲಿ ಅಮ್ಮ }} '''ಎನ್.ಪಿ. ನಾಯರ್''' (೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ ೧೯೧೩ - ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧) ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಎನ್. ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಾಯರ್''' [[ಕೊಲ್ಲಂ|ಕೊಲ್ಲಂನ]] ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ. <ref>{{Cite news |title=എന്‍.പി.നായരെ അനുസ്മരിച്ചു |publisher=Mathrubhumi |url=http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/3427159-local_news-Kollam-കൊല്ലം.html |access-date=21 May 2015 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=April 2020|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ನಾಯರ್ ಅವರು ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ದೇವಿ ನಂಗೇಲಿ ಅಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ ರಂದು ಕೊಲ್ಲಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref >{{Cite web |title=Puzha Books - NP Nayar |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810055651/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 |archive-date=10 August 2020 |access-date=21 May 2015 |website=Puzha}}</ref> ಅವರು ಅಂಚಲುಮೂಡ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಂ ಬಾಲಕರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ, ಅವರು ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಬಿಎ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮಲಯಾದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="Puzha" /> == ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗಳು == ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ, ನಾಯರ್ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು [[ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್|ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] ಅವರ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದು ದಳಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೪ ರ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯವಾಡಿ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಲೋವರ್ [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಬರ್ಮಾದ]] ಮಾವ್ಲಮೈನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಜೂನ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರು. == ನಂತರದ ಜೀವನ == ನಾಯರ್ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಮನ್ನಾತು ಪದ್ಮನಾಭನ್ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೊಲ್ಲಂಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು NSS ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಪಂದಳಂನ NSS ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. <ref name="Puzha">{{Cite web |title=Puzha Books - NP Nayar |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810055651/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 |archive-date=10 August 2020 |access-date=21 May 2015 |website=Puzha}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20200810055651/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 "Puzha Books - NP Nayar"]. ''Puzha''. Archived from [http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=734 the original] on 10 August 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 May</span> 2015</span>.</cite></ref> ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ನಾಯರ್ ಕೊಲ್ಲಂನಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿ ಎಂಬ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref>[http://www.tribuneindia.com/1998/98sep28/punjab.htm#6 tribuneindia... Punjab]</ref> ಅವರು ಕೇರಳ ಎಕ್ಸ-ಐಎನ್ಎ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಯರ್ ಅವರು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. <ref name="Puzha"/> == ಲೇಖಕ == ನಾಯರ್ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಬೋಸ್ ಅವರ ಕಣ್ಮರೆ ರಹಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ''ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ದುರಂತಮ್'', ''ಕ್ವಿಟ್ಇಂಡಿಯಾ ಸಮರಂ'', ''ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್'', ''ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾನ್'', ''ಸುಭಾಸಿಂತೆ ಸಾಹಸಿಕ ಯಾತ್ರೆಗಳು'', ''ನೇತಾಜಿಯುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವೆಗಳು'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=doDpaNNByrMC&q=NP+Nayar+DC+books&pg=PP6|title=Netaji Evite?|last=Pi Nāyar|first=En|year=1997|isbn=8171306926|access-date=21 May 2015}}</ref> ಇವರು ೧೯೪೬''-ಲೆ ಇಂಡಿಯನ ನಾವಿಕ ಲಹಲಾ'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Puzha"/> <ref>{{Cite web |title=Mahatma Gandhi University Library |url=http://mgucat.mgu.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=ccl=au%3A%22Nayar%2C%20N%20P%22&limit=au:Nayar,%20N%20P |access-date=21 May 2015 |website=Mahatma Gandhi University Library}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Grandham - നായര്‍ എന്‍.പി |url=http://grandham.org/language/ml/authors/e91b2982 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150521184640/http://grandham.org/language/ml/authors/e91b2982 |archive-date=21 May 2015 |access-date=21 May 2015 |website=Grandham}}</ref> <ref>{{Cite web |title=University Library - OPAC |url=http://opac.cusat.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au:Nayar,%20N.%20P. |access-date=21 May 2015 |website=University Library - OPAC |archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305091247/http://opac.cusat.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au:Nayar,%20N.%20P. |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ''ಐ‌ಎನ್‌ಎ-ಯಮ್ ನೇತಾಜಿ-ಯಮ್'' ಅನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ''ಅಂಡಮಾನೂಡ'' ವನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Puzha" /> ಕೇರಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗಾಗಿ ಅವರು ''ಸ್ಫೊಟಕವಸ್ತುಕ್ಕಲ'' ಮತ್ತು ''ರೈಲ್ವೇ - ಇನ್ನಲೆ, ಇನ್ನು, ನಾಲೆ ಎಂಬ'' ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. <ref name="Puzha" /> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_people_from_Kerala|ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}{{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು]] dzgk5c13y72tdzpchnpjthllcq0fy3c 0 155671 1428141 1427438 2026-09-13T20:12:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428141 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Akira|image=Akira poster. jpg|caption=Theatrical release poster|director=[[A. R. Murugadoss]]|producer=[[Fox Star Studios]]<br>A. R. Murugadoss|writer='''Additional Screenplay and Dialogues: '''<br>[[Anurag Kashyap]]<br>'''Dialogues: '''<br>Karan Singh Rathore|screenplay=Santha Kumar<br>A. R. Murugadoss|story=Santha Kumar|based on={{based on|''[[Mouna Guru]]''|Santha Kumar}}|starring={{Plainlist| * [[Sonakshi Sinha]] * [[Konkana Sen Sharma]] * [[Lakshmi Rai|Raai Lakshmi]] * [[Anurag Kashyap]] }}|music='''Score: '''<br>John Stewart Eduri<br />'''Songs: '''<br>[[Vishal–Shekhar]]<ref name=ibtimes>{{cite web |title='Kaththi' Director AR Murugadoss Gives Anirudh a Bollywood Ticket |url=http: //www. ibtimes. co. in/kaththi-director-ar-murugadoss-gives-anirudh-bollywood-ticket-614558 |work=[[International Business Times]] |access-date=21 June 2015 |date=20 November 2014}}</ref><ref>{{cite web |title=Akira is the title for AR Murugadoss-Sonakshi project? |url=http: //www. sify. com/movies/akira-is-the-title-for-ar-murugadoss-sonakshi-project-news-tamil-pdrjCSijdedhe. html |archive-url=https: //web. archive. org/web/20150924140346/http: //www. sify. com/movies/akira-is-the-title-for-ar-murugadoss-sonakshi-project-news-tamil-pdrjCSijdedhe. html |url-status=dead |archive-date=24 September 2015 |website=[[Sify]] |access-date=21 June 2015 |date=17 March 2015}}</ref>|cinematography=[[R. D. Rajasekhar]]|editing=[[A. Sreekar Prasad]]|studio=[[Fox Star Studios]]<br>[[AR Murugadoss|A. R. Murugadoss Productions]]|distributor=Fox Star Studios|released={{Film date|2016|09|02|df=y}}|runtime=136 minutes|country=India|language=Hindi|budget={{INR}}36. 0&nbsp; million<ref>{{cite web |url=http: //www. ibtimes. co. in/akira-day-2-box-office-collection-sonakshi-sinhas-film-witnesses-growth-set-recover-its-cost-692361 |title='Akira' day 2 box office collection: Sonakshi Sinha's film remains steady; set to recover its cost |first=Parismita |last=Goswami |website=[[International Business Times]] |date=3 September 2016 }}</ref>|gross=<! --Do not remove-->{{Estimation}}<! --per WT: ICTF consensus--> {{INR}}150. 63&nbsp; million<ref name=BO/>}} '''''ಅಕಿರಾ''''' 2016 ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, AR ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕತೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 2011 ರ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮೌನ ಗುರುವಿನ'' <ref>{{Cite news |date=18 March 2015 |title=Sonakshi Sinha on sets of her action thriller 'Akira' |work=[[Mid-Day]] |url=http: //www. mid-day. com/articles/sonakshi-sinha-on-sets-of-her-action-thriller-akira/16072193 |access-date=21 April 2015 |archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https: //web. archive. org/web/20181225004540/https: //www. mid-day. com/articles/sonakshi-sinha-on-sets-of-her-action-thriller-akira/16072193 |url-status=dead }}</ref> ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ|ಸೋನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ]], [[ಕೊಂಕಣ ಸೇನ್ ಶರ್ಮಾ]] ಮತ್ತು ಅನುರಾಗ್ ಕಶ್ಯಪ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=Bharadwaj |first=Rahul Deo |date=10 June 2016 |title=The Black Widow of Indian cinema |url=http: //www. thehansindia. com/posts/index/Bollywood/2016-07-10/The-Black-Widow-of-Indian-cinema/240994 |access-date=26 July 2016 |website=The Hans India}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾರ್ಚ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು <ref name="akira">{{Cite web |date=26 April 2015 |title=A. R. Murugadoss' next starring Sonakshi Sinha titled Akira |url=http: //www. bollywoodhungama. com/news/5303367/A. R. -Murugadoss-next-starring-Sonakshi-Sinha-titled-Akira |url-status=dead |archive-url=https: //web. archive. org/web/20150323151825/http: //www. bollywoodhungama. com/news/5303367/A. R. -Murugadoss-next-starring-Sonakshi-Sinha-titled-Akira |archive-date=23 March 2015 |access-date=18 March 2015 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 June 2016 |title=Sonakshi starrer Akira's teaser poster announces new release date September 2 |url=http: //indianexpress. com/article/entertainment/bollywood/sonakshi-sinha-starrer-akiras-teaser-poster-announces-new-release-date-september-2-2865163/ }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಿಶಾಲ್-ಶೇಖರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು 16 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಆದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಷಕರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. <ref name=": 0">{{Cite web |last=Tomatoes |first=Rotten |title=Akira |url=https: //www. rottentomatoes. com/m/naam_hai_akira |access-date=29 September 2021 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref name=": 1">{{Cite web |last=Chopra |first=Anupama |date=2 September 2016 |title=Akira review by Anupama Chopra: Hits and misses |url=https: //www. hindustantimes. com/movie-reviews/akira-review-by-anupama-chopra-hits-and-misses/story-7vhjw18hASpkA2x6vNjZCJ. html |access-date=29 September 2021 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name=": 2">{{Cite web |last=Jamkhandikar |first=Shilpa |date=2 September 2016 |title=Movie Review: Akira |url=https: //www. reuters. com/article/movie-review-akira/movie-review-akira-idINKCN11816X? edition-redirect=in |access-date=29 September 2021 |website=Reuters |language=en}}</ref> ''ಅಕಿರಾ: ದಿ ಗೇಮ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಟೈ-ಇನ್ ಆಕ್ಷನ್ ಮೊಬೈಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಚಿತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಅನ್ನು ವ್ರೂವಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Akira: The Game |url=https: //apkpure. com/akira-the-game/com. vroovy. akira |website=apkpure. com }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ಅಕಿರಾ ಶರ್ಮಾ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿ ಪುರುಷರ ಗುಂಪೊಂದು ಮಹಿಳೆಯ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಆಸಿಡ್ ಎಸೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವಳು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಆರೋಪಿಗಳು ಆಕೆಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವಳು ಮೊದಲು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅದೇ ಪುರುಷರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಆಸಿಡ್ ಎಸೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲು ಹೋದವನ ಮುಖದ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅಕಿರಾಳೇ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅಕಿರಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಬಾಲಾಪರಾಧಿ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 8 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಕಿರಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೇಳುವ ಕಠಿಣ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವಳ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅವಳ ಸಹೋದರ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಜೋಧಪುರದಿಂದ [[ಮುಂಬಯಿ. |ಮುಂಬೈಗೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆಕೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳ ಕಳ್ಳತನವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಭ್ರಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪಾನಮತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಎಸಿಪಿ ರಾಣೆ ಅವರು ಹಿರಿಯ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರಿನಿಂದ ಗುದ್ದಿ ನಂತರ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಬದಲು ಅವರನ್ನೇ ಥಳಿಸಿದಾಗ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅಕಿರಾ ತಮ್ಮ ಮನವಿಯನ್ನು ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ರಾಣೆ ಕಾರು ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಟ್ರಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೂಟಿ ಹೊಡೆದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ದರೋಡೆ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಗೆಳತಿ ಮಾಯಾ, ಅಕಿರಾನ ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕೊಲೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನಾಶಮಾಡುವ ಬಗೆಗಿನ ಇನ್ಸಪೆಕ್ಟರ್ ರಾಣೆ ಅವರ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಮರಾ ಇರುವ ಆಕೆಯ ಬ್ಯಾಗ್ ಕಳ್ಳತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದ ಯಾರೋ ರಾಣೆಯನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಯಾಳೇ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುವ ರಾಣೆ ಅವಳನ್ನು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಒತ್ತಾಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಾಯಾ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಶಂಕಿಸುವ ಎಸ್ಪಿ ರಬಿಯಾ ಅವರು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಳ್ಳರು ಕದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಾಗಿ ಕಾಲೇಜು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕಿರಾಗೆ ತನ್ನ ವಸತಿ ನಿಲಯದ ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಕದ್ದ ವಸ್ತುಗಳ ತುಂಬಿದ ಚೀಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರಾಣೆಯ ಸಹಚರರು ಕ್ಯಾಮರಾ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋ ಅಕಿರಾನನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಮ್ಮ ಗನ್ ಅನ್ನು ಮರುಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಕಿರಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಣೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರು ಅಕಿರಾಳನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ಅವಳ ಬಂಡಾಯದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವಳನ್ನು ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ಅವಳಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ರೋಗಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅಕಿರಾ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾಣೆಯ ಸಹಚರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೇಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಣೆ ಅಕಿರಾಳ ಅಡಗುತಾಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ರಾಣೆಯ ಬಂಧನ-ವಾರೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಇನ್ಸಪೆಕ್ಟರ್ ರಬಿಯಾ ರಾಣೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಣೆಯ ಕೃತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಬಿಯಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನರ್ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಸಹೋದರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಪೋಲಿಸ್ ಆಫಿಸರ್ ರಾಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಗೊತ್ತಾದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗಲಭೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಣೆಗೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ವಾಪಾಸ್ ಕೊಡುವ ಕಮಿಷನರ್ ಅಕಿರಾಳನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಪರಾಧಿ ಯಾರು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೂ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದ ಬೇಸರ ರಬಿಯಾಗೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇಸರದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಅವಳು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಕಿರಾ ರಾಣೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರನ್ನು ಮುಷ್ಠಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಕೊಂದ ನಂತರ ಕಮಿಷನರ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಮಾನಸಿಕ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾನಸಿಕ್ರ ರೋಗಿಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವೇಕದಿಂದಿರುವ ಅಕಿರಾಳನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಜೋಧ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಿವಂಗತ ತಂದೆಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಿವುಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶಾಂತಯುತವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾಳೆ == ಪಾತ್ರಗಳು == * ಶ್ಯಾಮ್ ಭೀಮಸಾರಿಯಾ ಬಾತ್ರೂಮ್ ಜಗಳದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮಿಕ್ ಕುಡುಕನಾಗಿ == ಸಂಗೀತ == == ಜನರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == == = ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ === ವಿಮರ್ಶೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ರಾಟನ್ ಟೊಮ್ಯಾಟೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು 9 ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 33% ರಷ್ಟು ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಸರಾಸರಿ ರೇಟಿಂಗ್ 5. 60/10. <ref name=": 0"/> ವಿಮರ್ಷಕ ಅನುಪಮಾ ಚೋಪ್ರಾ 2. 5/5 ಚಿತ್ರ ನೀಡಿ, ಸಿನ್ಹಾ, ಕಶ್ಯಪ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಮಾ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು. ಆದರೆ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. "ಅನುರಾಗ್ [ಕಶ್ಯಪ್] ರಾಣೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು sleazeನ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧವು "ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲಾರ್ಧದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. " <ref name=": 1"/> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿಮರ್ಷಕ ಅಣ್ಣಾ ಎಂಎಂ ವೆಟ್ಟಿಕಾಡ್ ಪಾತ್ರಗಳ ನಟನೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಸಿನ್ಹಾ ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ಇಡೀ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಕಿರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. .. ಯಾವುದೇ ಪುರುಷನಂತೆ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಲವಾಗಿ ಹೋರಾಡಬಲ್ಲ ಮಹಿಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ, ಅವಳ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಭಾವನೆಗಳು ಹೇಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. " ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ರಾಣೆಯ ಕಶ್ಯಪ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಬರೆಹದ ಪಾತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ದಾಸನಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದೂ ಚಿಂತಿಸುವ ಪಾತ್ರ ಇದು ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ" <ref>{{Cite web |last=Vetticad |first=Anna M. M. |date=2 September 2016 |title=Akira review: Is this what Sonakshi Sinha deems a 'woman-centric film'? |url=https: //www. firstpost. com/entertainment/akira-review-is-this-what-sonakshi-sinha-deems-a-woman-centric-film-2988470. html |access-date=29 September 2021 |website=Firstpost}}</ref> ''ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ'' ಬರೆಯುತ್ತಾ ವಿಮರ್ಷಕಿ ಶಿಲ್ಪಾ ಜಮಖಂಡಿಕರ್ ನಟನೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಆದರೆ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು "ಹಲವು ಅರ್ಧ-ಬೇಯಿಸಿದ ಉಪ-ಕಥಾವಸ್ತುಗಳ" ಮ್ಯಾಶಪ್ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 80 ರ ದಶಕದ ಪೋಲಿಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. "[ಅಕಿರಾ] ಹಳತಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಮಯೋಚಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಕಹ್ಯಾಪ್‌ನ ಪಾತ್ರವಾದ ರಾಣೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು, "[ಅವನು] ನಾವು ನೋಡಿರುವ ಪ್ರತಿ 80 ರ ದಶಕದ ಕೆಟ್ಟ ಪೋಲೀಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ "ಅಕಿರಾ" ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. " <ref name=": 2"/> === ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == = ==== ಭಾರತ == == ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನದಂದು {{INRConvert|56|m}} ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಮೊದಲ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ''ಅಕಿರಾ'' {{INRConvert|170|m}} ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ವಾರದ ಸಂಗ್ರಹವು ಸರಿಸುಮಾರು {{INRConvert|223|m}} ಗಳಿಸಿತು. <ref name="BO">{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=3 September 2016 |title=Box Office: Worldwide Collections and Day wise breakup of Akira – Bollywood Hungama |url=http: //www. bollywoodhungama. com/box-office/special-features/id/834/ |url-status=dead |archive-url=https: //web. archive. org/web/20160904165904/http: //www. bollywoodhungama. com/box-office/special-features/id/834 |archive-date=4 September 2016 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ==== ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ == == ''ಅಕಿರಾ'' [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ]] ( [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]] ) {{INRConvert|14. 2|m}}, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇಯಿಂದ]] {{INRConvert|28. 2|m}}, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆಯಿಂದ]] {{INRConvert|6. 1|m}} ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ]] {{INRConvert|7. 8|m}} ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. <ref name="BO"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ: ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ: ಚಲನಚಿತ್ರ]] [[ವರ್ಗ: ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ]] 5si8275zfew5vlvzlegy231tat3um14 0 155866 1428226 1340942 2026-09-14T11:21:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428226 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|name=Karadi Tales Company Pvt Ltd.|logo=[[File:KTC Hi res logo 180x79.jpg]]<br />|slogan=|foundation=1996|location= [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India|key_people=[[ಸಿ.ಪಿ.ವಿಶ್ವನಾಥ್]],<br />ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ<ref>{{cite web |url=http://newstodaynet.com/newsindex.php?section=7&catid=16&id=20995 |title=News Today – An English evening daily published from Chennai |publisher=Newstodaynet.com |date=2010-01-13 |accessdate=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927230730/http://newstodaynet.com/newsindex.php?section=7&catid=16&id=20995 |archive-date=27 September 2011 |url-status=dead }}</ref> [[ನಾರಾಯಣ ಪರಶುರಾಮ್]],<br />ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕr<ref>{{cite web |url=http://www.siliconindia.com/profiles/N52zYG3H/Narayan_Parasuram_Childrens_Edutainment.html |title=Narayan Parasuram &#124; Narayan Parasuram Profile |publisher=SiliconIndia |date=2011-05-18 |accessdate=2011-07-22 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಶೋಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್]],<br />ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.pftec.in/FormBlog.aspx |title=:: Karadi - Blogs :: |access-date=5 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503161121/http://www.pftec.in/FormBlog.aspx |archive-date=3 May 2009 |url-status=dead }}</ref>|num_employees=|industry=[[ಪ್ರಕಾಶನ]], [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್]], [[ದೂರದರ್ಶನ]], [[ಅನಿಮೇಷನ್]]|products=ಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಬೋರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, |revenue=|homepage=[http://www.karaditales.com www.karaditales.com]}} '''ಕರಡಿ ಟೇಲ್ಸ್''' <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Karadi Tales |url=https://www.karaditales.com/ |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=karadi Tales}}</ref> ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೊಬುಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀತವಾಗಿದೆ..<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Karadi Tales Shop Page |url=https://www.karaditales.com/shop/ |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=Karadi Tales}}</ref> ಇದು 1996 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಜಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರಹಗಾರರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,. ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಕರಡಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು 20,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿವೆ. ಆಡಿಯೊಬುಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=24 October 2016 |title=About Us |url=https://www.karaditales.com/about-us/ |access-date=2019-12-03 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 June 2016 |title=Artistes |url=https://www.karaditales.com/artists/ |access-date=2019-12-03 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಕರಾಡಿ ಪಥ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕರಾಡಿ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಉಪಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. == ಪರಿಕಲ್ಪನೆ == ಕರಾಡಿ (ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಕರಡಿ' ಎಂದರ್ಥ) ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಕರಡಿಯಾಗಿದೆ. ಕರಡಿ<ref name="indiatravelogue.com">{{Cite web |date= |title=Bookshelf – Karadi Tales – The Art of Story-telling for Children |url=http://www.indiatravelogue.com/book/book10.html |access-date=2011-07-22 |publisher=India Travelogue}}</ref> ಮೊದಲ ಧ್ವನಿ ಭಾರತೀಯ ನಟ ನಸೀರುದ್ದೀನ್ ಷಾ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. == ಸರಣಿ == === ಚಿತ್ರಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು === ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕರಾಡಿ ಕಥೆಗಳ ಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಿಂಗ, ಪರಿಸರದ ಕಥೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು, ದಯೆಯ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆ, ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಂತಹ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. <ref>{{Cite web |date=22 November 2018 |title=Picture Books |url=https://www.karaditales.com/picture-books/ |access-date=2019-12-04 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref> ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕೃತಿಗಳು ವಾರ್ಲಿ, ಗೊಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಧುಬನಿ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ==== ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ==== ಈ ಸರಣಿಯು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈ ಕಥೆಗಳು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಆರಂಭಿಕ ನಾಲ್ಕು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಷಾ ಉತುಪ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="indiatravelogue.com"/> ಮತ್ತು ಕಥೆಗಾರನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಈಗ [[ನಂದಿತಾ ದಾಸ್]] ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==== ದ್ವಿಭಾಷಾ ಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ==== ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್/ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್/ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೊಂದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಎರಿಕ್ ಕಾರ್ಲೆ ಅವರ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ 'ದಿ ವೆರಿ ಹಂಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್' ನಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==== ಬೋರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ==== ಶಿಶುಗಳಿಗಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕರಾಡಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |date=22 November 2018 |title=Board Books |url=https://www.karaditales.com/board-books/ |access-date=2019-12-04 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref> ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒನ್ ರೈನಿ ಡೇ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. === ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು === ==== ಕರಾಡಿ ಕಥೆಗಳ ಪುರಾಣ ==== ಕರಾಡಿಯು ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರ ಜಗತ್ತನ್ನು, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]] ಅವರು ಕರಡಿ ಸೂತ್ರಧರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಶೋಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಸಂವಹಿಸಲು ತೋಟಾ ತರಣಿ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ., ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲಿಶವಲ್ಲದ, ಆದರೂ ಮಗುವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯಂತೆ, ಸಂಗೀತವು ಬಾಲಿಶವಾದ ಪದ್ಯರೂಪದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಗುಂಪು, '3 ಬ್ರದರ್ಸ್ & ಎ ವಯೋಲಿನ್' ಎಂಬ ಖ್ಯಾತ ಗುಂಪು ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. == ಅನುವಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು == <ref>{{Cite web |date=5 September 2016 |title=FOREIGN RIGHTS |url=https://www.karaditales.com/company/foreign-rights/ |access-date=2019-12-04 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref> ಟೇಲ್ಸ್ ಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಥಾಯ್, ಚೈನೀಸ್, ಬಹಾಸಾ, ಜರ್ಮನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಜಪಾನೀಸ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅನುವಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿವೆ. == ದೂರದರ್ಶನ == <ref>{{Cite web |date=March 27, 2010 |title=Disney Channel acquires animated series Ek Tha Jungle |url=http://businessofcinema.com/bollywood-news/disney-channel-acquires-animated-series-ek-tha-jungle/30776 |access-date=September 7, 2017}}</ref> 26 ಕಂತುಗಳ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಸರಣಿಯು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 5ರಂದು, ಸೌಮಿತ್ರ ರಾನಡೆ ನಿರ್ದೇಶನದ ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮುಖವಾಡ ತಯಾರಿಕೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸರಣಿಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. == ಅನಿಮೇಷನ್ == ಕರಾಡಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆನಿಮೇಷನ್ ಕಂತುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪಾತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ದೃಶ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮುಖವಾಡ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೊಂಬೆಯಾಟದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನಿಮೇಷನ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ರೋಮಾಂಚಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == ಕರಾಡಿ ಟೇಲ್ಸ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಯಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಗುಡ್ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ಡಾ ಟಾಯ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಎನ್ಎಪಿಪಿಎ ಅವಾರ್ಡ್, ಜಾರುಲ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ (ಸತತ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ) ಕಾಮಿಕ್ ಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=5 September 2016 |title=AWARDS AND RECOGNITION |url=https://www.karaditales.com/company/awards-and-recognitions/ |access-date=2019-12-04 |website=Karadi Tales |language=en}}</ref> ಕರಾಡಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊಗ್ನಾ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ (ಏಷ್ಯಾ) ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ 'ವರ್ಷದ ಆಡಿಯೋಬುಕ್ ಪ್ರಕಾಶಕ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ‏‎ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] 18roub0ldbv20u9vs90kr7t3bm74ut3 0 156041 1428138 1427436 2026-09-13T19:23:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428138 wikitext text/x-wiki {{databox}} -ಜಿ/ಜೀ ಎಂಬುದು ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ ಗೌರವಾರ್ಥಕ ಶಬ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]], [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತ, ವಾಯುವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲಿನ ಭಾಷೆಗಳ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="smith1994">{{Citation|title=Introductory Hindi course|last=R. Caldwell Smith|last2=S. C. R. Weightman|year=1994|publisher=North India Institute of Language Study Society|url=https://books./|quote=. .. How is the honorific 'ji' used? It is added after the identification of a person. ..|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref><ref name="feldman1968">{{Citation|title=Pakistan: an introduction|last=Herbert Feldman|year=1968|publisher=Oxford University Press|url=https://books./|quote=. .. to use the word "ji" which, by itself, means "yes" or, when used as suffix to a name as for example in Rustomji, is a way of speaking to that person, or of referring to him, with respect. ..|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref> ಜಿ ಎಂಬುದು ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ ಪದ. ಇದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಖಂಡದ ಗೌರವ ಸೂಚಕ ಶಬ್ಧ ''ಸಾಹಬ್ ಅನ್ನು'' ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ ಜಪಾನೀ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪದ ಸ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ == ಗೌರವ ಸೂಚಕ ಪದ "ಜಿ" ಯ ಮೂಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. <ref name="ref04lepup">[https: //books. google. com/books? id=lPItAQAAIAAJ Archiv Orientální, Volume 75], Československý orientální ústav v Praze, Orientální ústav (Československá akademie věd), 2007, ". .. Artur Karp is concerned with the etymology of the honorific -ji, which belongs to the basic vocabulary of Hindi. Its etymology is unclear and the author points out several possibilities. .. "</ref> ಇದು ಸೋರಾದಂತಹ [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆ]] ಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಾದ. <ref name="ref15civum">[https: //books. google. com/books? id=ma5YB0cIJ_kC Sora-English Dictionary], Giḍugu Veṅkaṭarāmamūrti, Mittal Publications, 1986, ". .. Is honorific -ji used in the neo-Aryan languages of India borrowed from Sora? .. ."</ref> ಇನ್ನೊಂದು ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪದವು "ಆತ್ಮ" ಅಥವಾ "ಜೀವನ" (''ಜಾನ್'' )ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಹರ್ಷ ಕೆ. ಲೂಥರ್ ಅವರು ''ಮಾಸ್ಟರ್-ಜಿ'', ಗುರು-ಜಿ ಮತ್ತು ಮಾತಾ-ಜಿ ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಈ ಪದ ಬಂದಿರುವ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಉರ್ದು ಮಾತನಾಡುವವರೂ ಕೂಡ ಜಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=6 May 2014 |title=The Meaning of the Term "Ji" in the Indian Culture: By Dr. Harsh K. Luthar |url=https: //luthar. com/2014/05/06/the-meaning-of-the-term-ji-in-the-indian-culture-by-dr-harsh-k-luthar/ }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಬದಲಾದ ಕಾಗುಣಿತಗಳು == * ಜೀ-ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಂಗ್ಲೀಕೃತ ಬಳಕೆ ಇದು. * ಜೀ-ಉದಾಹರಣೆಃ [[ಆನಂದ ಮಾರ್ಗ|ಆನಂದ ಮಾರ್ಗದ]] ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಆನಂದಮೂರ್ತಿಜೀ. * jiew-example: [[ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದ|ಯೋಗಾನಂದ]] ಅವರ ''[[ಯೋಗಿಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ'' ಶಂಕರಿ ಮಾಯ್ ಜೀವ್. * ಜೂ-ಉದಾಹರಣೆಃ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಜೂ. * ಜಿಯು-ಉದಾಹರಣೆಃ ಬಂಗಾಳದ ರಾಧಾ ರಾಮನ್ ಜಿಯು ದೇವಾಲಯಗಳು (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ [[ರಾಧಾ ರಮಣ ದೇವಾಲಯ|ರಾಧಾ ರಾಮನ್ ಜಿ ದೇವಾಲಯಗಳು]]). * ಜೂ * ಝಿ/ಝೀ-ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಿ ಉಚ್ಚಾರಣೆ == ಬಳಕೆ == ಜಿ ಎಂದರೆ ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==== ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ == == ==== ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧೀಜಿ]], [[ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು|ನೆಹರೂಜಿ]], [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ|ಮೋದಿಜಿ]], [[ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ|ರಾಹುಲ್ಜಿ]], ಸಂತಜಿ ಅಥವಾ ಶಿವಜಿ [[ಶಿವ|, ಶಿವಾಜಿ]] == == * ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಗಂಗಾ|ಗಂಗಾಜಿ]] ಅಥವಾ [[ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ|ಕೈಲಾಶ್ಜಿ]] * ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಖಾಲ್ಸಾ ಜೀ, ಸಂಗತ್ ಜೀ * ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾತಾಜಿ, ಬಾಬಾ-ಜಿ (ಗೌರವಾನ್ವಿತ ತಂದೆ), ಅಂಕಲ್-ಜಿ, ಬೆಹೆನ್-ಜಿ (ಗೌರವನೀಯ ಸಹೋದರಿ) ದೇವಿ-ಜಿ (ಸಮ್ಮಾನನೀಯ ಮೇಡಮ್), ಭಾಬೀ-ಜಿ (ಸನ್ಮಾನನೀಯ ಅತ್ತಿಗೆ), [[ಗುರು|ಗುರುಜಿ]] (ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗುರು), [[ಪಂಡಿತ|ಪಂಡಿತ್ಜಿ]] (ವಿದ್ವಾಂಸ ಸರ್) * ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಜಿ ನಹಿ'' (ಇಲ್ಲ, ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಿದರು) * ಸಭ್ಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆಃ ''ನವರಾಜ್ ಜಿ'' (ಶ್ರೀ. ನವರಾಜ್, ಇದನ್ನು ಜಪಾನೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ನವರಾಜ್-ಸನ್ * ಹೌದು ಅಥವಾ ಗೌರವಯುತ ಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಜಿ''ಜಿ. '' * ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಲು, ಜಿ ಜಿ''ಜಿ ಜಿ. '' * ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೇಳಲು, ಜಿ? (ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ * [[ಪಾರ್ಸಿ ಜನಾಂಗ|ಪಾರ್ಸಿ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಹೆಸರುಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಮ್ಶೆಡ್ಜಿ ಟಾಟಾ, ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಹಾರ್ಮುಸ್ಜಿ ಫ್ರಾಮ್ಜಿ ಜಮ್ಶೆಡ್ಜೀ ಮಾಣೆಕ್ ಷಾ[[ಸ್ಯಾಮ್ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ|ಸ್ಯಾಮ್ ಹಾರ್ಮುಸ್ಜಿ ಫ್ರಾಮ್ಜಿ ಜಮ್ಶೆಡ್ಜಿ ಮಾಣೆಕ್ ಷಾ]] == ಸಾಹಬ್ ಜೊತೆಗಿನ ಭಿನ್ನತೆ == ''ಸಾಹೇಬ್/'' ಸಾಹಿಬ್) ಗೆ ಬಹುವಚನ ರೂಪ ಸಾಹೇಬನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಗುಂಪಿಗೆ ಸಾಹೇಬ್ ಅನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ''ಸಾಹಬ್'' ಅನ್ನು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು (ಜಿ, ಜಿ ನಹಿ ಅಥವಾ ಜಿ? ನಂತೆ) ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವ ಕೊಡಲು ಸಾಹೇಬ್ ಜಿ ಎಂದೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿಬ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ|ಹರ್ಮಂದಿರ್ ಸಾಹಿಬ್]] ಮತ್ತು [[ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೀಬ|ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್]]. == ಜಾನ್ ಪದದೊಂದಿಕೆ ಹೋಲಿಕೆ == ''ಜಾನ್'' ಸಹ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು (ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ, ''ಜಾನಿ'') ಗೌರವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="berking2006">{{Citation|title=Negotiating urban conflicts: interaction, space and control|last=Helmuth Berking|last2=Sybille Frank|last3=Lars Frers|year=2006|isbn=978-3-89942-463-8|publisher=Transcript|url=https://books./|quote=. .. 'Jaan' literally means life and 'meri jaan, ' which for the sake of an elusive rhyme I have rendered as 'my dear, ' is a term of endearment common in northern India, which puns on Life and Love. Meri jaan is my life/love. ..|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref> ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ಈ ಅರ್ಥಗಳಿಂದಾಗಿ, ''ಜಾನ್'' ಸುತ್ತಲಿನ ಉಪಖಂಡದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು [[ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆ|ಪರ್ಷಿಯನ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪದದ ಬಳಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಪದವಾಗಿ, ''ಜಾನ್'' ಎಂಬುದು ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ನ ಸ್ಥೂಲ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ (ಸಂಗಾತಿಗಳು, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಂತಹ) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಜಾನೂ'' ಮತ್ತು ಜಾನದಂತಹ ಆಡುಮಾತಿನ ರೂಪಗಳು ಅಥವಾ ಜಾನೇಮನ್ (ನನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಮತ್ತು ಜಾನೇಜಾನ್/ಜಾನೇಜಾನಾ (ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ, "ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರೀತಿ") ನಂತಹ ಸಂಯೋಜಿತ ಪದಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ-ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಅದು "ಪ್ರಿಯ" ಎಂದರ್ಥ. ಆದ್ದರಿಂದ, ''ಭಾಯಿ-ಸಾಹಬ್'' ಮತ್ತು ''ಭಾಯಿ-ಜಿ'' ''ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹೋದರ ಎಂಬ'' ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ''ಭಾಯಿ-ಜಾನ್'' ಅಥವಾ ''ಭಯ್ಯಾ-ಜಾನಿ'' ಎಂದರೆ ''ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ''. <ref name="premchand2006">{{Citation|title=Karmabhumi|last=Premchand, Lalit Mohan Srivastava|year=2006|isbn=978-0-19-567641-9|publisher=Oxford University Press|url=https://books./|quote=. .. used among friends and relatives, (bhai jaan = brother, dear as life). ..|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref> ''ಮೇರಿ ಜಾನ್'' ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ''ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧ ಲಿಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಉಪಖಂಡದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ, ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪುರುಷರು ಭಾಯಿಜನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು (ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಾನತೆಯು ''ಭೈಜನ್'' ಅಥವಾ ''ದೀದಿಜನ್'' ''ಮೇರಿ ಜಾನ್'' ಅನ್ನು ಅನೌಪಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="berking2006"/> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಜಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. == ಜಿ ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ == ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಬಳಕೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜಿ ಅನ್ನು ಜಿ ಅಕ್ಷರದಂತೆಯೇ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಕ್ಲೇಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ "ಪಾರ್ಲೆ-ಜಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು" (ಇಲ್ಲಿ "ಜಿ" ಎಂದರೆ 'ಗ್ಲುಕೋಸ್'). ಇದು ಪಾರ್ಲೆ ಜಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳ (ಅಥವಾ, 'ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪಾರ್ಲೆ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು') ನಂತೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="didur2006">{{Citation|title=Unsettling partition: literature, gender, memory|last=Jill Didur|year=2006|isbn=978-0-8020-7997-8|publisher=University of Toronto Press|url=https://books./|quote=". .. 'Parle-G' - a clever acronym that puns the letter 'G' with 'ji' (a Hindi suffix denoting respect). .. "|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref> [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕ್ಲೇಷವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ''ಬಿಬಿಜಿ ಟಿ ಪಿಒ ಜಿ'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೀಬಿ-ಜಿ, ಟೀ ಪೈ-ಓ ಜಿ, "ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಾಮ್, ದಯವಿಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಹಾ ಕುಡಿಯಿರಿ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಜನರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಎ" ಅಥವಾ "ಒ" ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ''ಬೀಬಿ-ಜಿ'' ಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೀತಿಯ ಆಡುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒ ಬಿಬಿಜಿ ಟಿ ಪಿ ಒ ಜಿ ಅಥವಾ ಎಬಿಜಿ ಟಿ ಪಿಒ ಜಿ. ಬೀಬಿ-ಜೀ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ''ಪಿಕೆಐಜಿ'' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು. "ನಾನು ಈಗಷ್ಟೇ ಚಹಾ ಕುಡಿದೆ". <ref name="bassnett1999">{{Citation|title=Post-colonial translation: theory and practice|last=Susan Bassnett|last2=Harish Trivedi|author-link=Susan Bassnett|author2-link=Harish Trivedi|year=1999|isbn=978-0-415-14745-3|publisher=Routledge|url=https://books./|quote=". .. Singh even quotes a dialogue from his childhood based entirely on the English alphabet but with a distinct meaning in Punjabi: ''BBG T POG''. .. where a lady is asked to have tea. .. "|access-date=2026-09-02|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731120516/https://books./|url-status=dead}}</ref> - ಜಿ ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]-ಉಪಾಧ್ಯಾಯ (-a-upadhyya with Sandhi, ಅಂದರೆ ''ಮುಖರ್ಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ'') ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಉಪಾಧ್ಯಾಯ'' ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಶಿಕ್ಷಕ" ಎಂದರ್ಥ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಶ್ರೀ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ: ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ: ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] h33y336ruqkpqz1l69cqtis758ke3a2 0 156781 1428149 1334995 2026-09-13T22:01:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428149 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫುರ್ ಖತ್ರಿ |image=Rogan-art-Tree-of-Life-Abdul-Gafur-Khatri-29-12-2013.jpg |birth_place=[[ಕಚ್]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ |occupation=[[ಕಲಾವಿದ]] |known_for=ರೋಗನ್ ಕಲೆ ಯ ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಮೋಟಿಫ್ |awards=[[ಪದ್ಮಶ್ರಿ]] ೨೦೧೯ <br>ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೧೯೯೭<br>ಸ್ಟೇಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೧೯೮೮ }} '''ಮಾಸ್ಟರ್, ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫೂರ್ ಖತ್ರಿ''' ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌ನ]] [[ಕಚ್|ಕಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ನಿರೋನಾ ಗ್ರಾಮದ [[:en:Rogan_painting|ರೋಗನ್]] ಕಲಾವಿದ. <ref>{{Cite news |date=14 February 2022 |title=These Rogan Artists From Gujarat Are Keeping Alive A 400-Year-Old Art, Meet Them Only On HistoryTV18 |language=en |work=News18 |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/these-rogal-artists-from-gujarat-are-keeping-alive-a-400-year-old-art-meet-them-only-on-historytv18-4758293.html}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಅಬ್ದುಲ್ಗಫುರ್ ಖತ್ರಿ ಅವರು ಕಚ್‌ನ ನಿರೋನಾ ಗ್ರಾಮದ ರೋಗನ್ ಕಲಾವಿದರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರದು ರೋಗನ್ ಕಲಾವಿದರ ಕೊನೆಯ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite news |last=Rahman |first=Azera Parveen |date=2018-01-20 |title=The last of eight generations of Rogan art in Kutch |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/society/this-family-in-kutch-is-the-last-surviving-custodian-of-the-rogan-fabric-painting-craft-that-has-origins-in-persia/article22480327.ece |access-date=2019-04-19 |issn=0971-751X}}</ref> ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅಬ್ದುಲ್ಗಫುರ್ ಖತ್ರಿ ನಿರೋನಾ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತೊರೆದು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮುಂಬೈಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ತೆರಳಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನಿಂದ ರೋಗನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು <ref>{{Cite web |title=રોગાનના કલાવાહકને 'પદ્મશ્રી': જાણો 3 સદી જૂની રોગાનની વ્હાઈટ હાઉસ સુધીની સફર |url=http://kutchkhabar.com/vishesh/abdul-gafur-khatri-an-artist-of-rogan-honoured-by-padmashree-read-story-about-him-5989 |access-date=2019-04-19 |website=Kutchkhabar |language=gu}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Megastores - Abdul Gafoor Khatri |url=https://www.megastores.com/artisans-and-producers/abdul-gafoor-khatri |access-date=2019-04-19 |website=www.megastores.com }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Sharma |first=Ritu |date=2019-02-04 |title=The 6 Padma |url=https://indianexpress.com/article/india/the-6-padma-shri-awardees-gujarat-5567459/ |access-date=2019-04-19 |publisher=The Indian Express |language=en-IN}}</ref>. ಇವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ ರೋಗನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಕಂಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಬ್ದುಲ್ಗಫುರ್ ಖತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಈ ಹಿಂದೆ ಪುರುಷರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಲೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಸಹ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ|ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು]] [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ಅಮೇರಿಕಾದ ಶ್ವೇತಭವನಕ್ಕೆ]] ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾಗ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ]] ಎರಡು ರೋಗನ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ [[:en:Tree_of_life|ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಅಬ್ದುಲ್‌ಗಫೂರ್ ಖತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸುಮರ್ ಖತ್ರಿ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Parashar |first=Sachin |date=3 October 2014 |title=PM Modi gives Obama rare Rogan paintings made by Gujarat-based Muslim family |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-gives-Obama-rare-Rogan-paintings-made-by-Gujarat-based-Muslim-family/articleshow/44251860.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709210449/http://timesofindia.indiatimes.com/india/PM-Modi-gives-Obama-rare-Rogan-paintings-made-by-Gujarat-based-Muslim-family/articleshow/44251860.cms |archive-date=9 July 2015 |access-date=21 August 2017 |website=The Times of India}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಅಬ್ದುಲ್ಗಫುರ್ ಖತ್ರಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆರಿಟ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ , ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, <ref name="zero">{{Cite web |last=Sharma |first=Ritu |date=2019-02-04 |title=The 6 Padma |url=https://indianexpress.com/article/india/the-6-padma-shri-awardees-gujarat-5567459/ |access-date=2019-04-19 |publisher=The Indian Express |language=en-IN}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSharma2019">Sharma, Ritu (4 February 2019). [https://indianexpress.com/article/india/the-6-padma-shri-awardees-gujarat-5567459/ "The 6 Padma"]. The Indian Express<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 April</span> 2019</span>.</cite></ref> ಮತ್ತು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅವರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]], <ref name="zero" /> ಮತ್ತು ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟ್ರಾವೆಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://roganartnirona.com/story.html ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫೂರ್ ಖತ್ರಿ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] mtk8q7gxo5ifkarbq90f1sfkg1rf3da 0 158041 1428145 1372727 2026-09-13T21:06:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428145 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ|native_name=ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಶ್ರಿಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ರಿ)|caption=ಅನ್ನ-ಅಕ್ಷರ-ಆರೋಗ್ಯ-ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ|formation=1997|founder=ಶ್ರೀ ಅನಂತಕುಮಾರ್|type=[[ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ]]|status=|image=AdamyaChetanaBangalore.jpg|headquarters=ಬೆಂಗಳೂರು|region=ಭಾರತ|website=|purpose=ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ|map=}} '''ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ''' ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಲಾಭರಹಿತ [[ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಅನ್ನ]]-[[ಅಕ್ಷರ]]-[[ಆರೋಗ್ಯ]]-[[ಪ್ರಕೃತಿ]]-[[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಲ್ಪಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇವಾನಿರತವಾಗಿದೆ. 1997 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿ ದಿವಂಗತ [[ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್]] ರವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರಾದ ಶ್ರಿಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮತಿ [[ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್|ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಅನಂತಕುಮಾರ್]] ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ [[:en:Trustee|ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ]] ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>https://www.adamyachetana.org/about-us/</ref>. == ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು == ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸತತವಾಗಿ 6 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]] ಮತ್ತು ಶ್ರೀ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]]ಯವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ [[ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ|ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆ ಸಚಿವರಾಗಿ]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/ananth-kumar-parliamentary-affairs-minister-passes-away-at-59/article62026920.ece</ref> ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ [[ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್|ಶ್ರೀ ಅನಂತಕುಮಾರ್]] ರವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ “ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ” ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1997 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. == ಅನ್ನಪೂರ್ಣ == ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ  ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರು, [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]], [[ಕಲಬುರಗಿ]] ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ [[ಜೋಧಪುರ್]] [[ಅಡುಗೆ]] ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ್ ಒಟ್ಟು ೧,೬೦,೦೦ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶುಚಿರುಚಿಯೆಯಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಬಿಸುಯೂಟವನ್ನು  ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ<ref>https://bpac.in/field-visit-to-adamya-chetana-trust/</ref>.  ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ<ref>https://issuu.com/renure/docs/20171102_mhrd_compendium_v029/s/10635277{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=5-qkmYkTg_E</ref> == ಸುಸ್ಥಿರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು == ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಅಡುಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರಿತವಾಗಿ ನಿಷೇದಿಸಿದ್ದು, ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ೬೦ ಸಿಲೆಂಡರ್/೩೦ ಲೀ ನಷ್ಟು ಡೀಸೆಲ್/ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕಸವನ್ನೇ ಇಂಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ, ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮರು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ(ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ) ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ (ಫಾಸಿಲ್ ಫ್ರೀ ) ಇಂಧನದಿಂದ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ<ref>https://www.thenewsminute.com/blog/adamya-chetana-go-green-bengaluru-initiative-beginning-kitchen-43546</ref>. '''ಕಸರಹಿತ ಅಡುಗೆ ಮನೆ''': ೨೦೧೦ ರಿಂಡ್ ಯಾವುದೇ ಕಸವನ್ನು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಕೊಡದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಸರಹಿತ ಅಡುಗೆಮನೆಯಾಗಿರುವದು ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.  ಯಶಸ್ಸಿ ಶೂನ್ಯ ರಹಿತ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ತೊಳೆದ ನೀರನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡದೆ ಅದನ್ನ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾಹನವನ್ನೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟುಕೋಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. == ಆರೋಗ್ಯ == ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ<ref>https://www.chetanasociety.in/covid-vaccination-at-adamya-chetana/</ref>. ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಕುಲವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದಂತಹ ಮಹಾಮಾರಿ ಕೋವಿಡ್ ಅಲೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದರಿಯನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು.  ಕೋವಿಡ್ ಹಂತದ ಮೊದಲ ಅಲೆಯ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಕಠಿಣ ಸಂಧರ್ಭದ್ಲಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರೇ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  ಪ್ರತಿದಿನ ೨೦,೦೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣ ಮಾಡಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಜನತೆಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೮,೦೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನೂ ವಿತರಿಸಿದಲ್ಲದೆ ೭,೦೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸತಿರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಆಹಾರ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.  ಕೋವಿಡ್ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೬,೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ೪೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ೭೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.  ಕೋವಿಡ್ ಸೇನಾನಿಗಳಾದ ವೈದ್ಯರು, ದಾದಿಯರು, ಆರಕ್ಷಕರು, ರುದ್ರಭೂಮಿ ಸೇವಾಕರ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಅವರಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ೪೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ೬,೫೦೦ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web |url=https://www.youthforseva.org/COVID-19-Relief-Activities |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702080128/https://www.youthforseva.org/COVID-19-Relief-Activities |url-status=dead }}</ref><ref>https://annapoorna.org.in/2021/06/02/annapoorna-adamya-chetana-cooked-meals/</ref><ref>https://annapoorna.org.in/2021/06/23/impact-cooked-meals-to-medical-staff-40-hospitals-bangalore/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newstrailindia.com/inner.php?id=1826 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702080127/https://www.newstrailindia.com/inner.php?id=1826 |url-status=dead }}</ref>[https://newstrailindia.com/inner.php?id=2046] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240702080127/https://newstrailindia.com/inner.php?id=2046 |date=2024-07-02 }} == ಶಿಕ್ಷಣ == ಅದಮ್ಯ ಚೇತನವು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ<ref>[https://oaksys.net/about-us/our-csr-initiatives/#:~:text=Adamya%20Chetana%20is%20a%20voluntary,started%20in%20the%20year%201997. https://oaksys.net/about-us/our-csr-initiatives/#:~:text=Adamya%20Chetana%20is%20a%20voluntary,started%20in%20the%20year%201997.]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೋಚಿಂಗ್ ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ<ref>https://bpac.in/field-visit-to-adamya-chetana-trust/</ref><ref>https://www.kannadaprabha.com/districts/bangalore/2013/Nov/10/%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%A8-%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%A3%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%85%E0%B2%A6%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%9A%E0%B3%87%E0%B2%A4%E0%B2%A8-%E0%B2%89%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%B5-133997.html</ref>. == ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ == ಸಂಸ್ಥೆಯು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2024/columnists/the-indomitable-spirit-of-indian-women.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702080127/https://www.dailypioneer.com/2024/columnists/the-indomitable-spirit-of-indian-women.html |url-status=dead }}</ref>. == ಪ್ಲೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ == ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ತಿಂಡಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೋಟ – ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕೆಲವೆಡೆ ಅಡಿಕೆ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಸದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ತಟ್ಟೆಗಳು, ಚಮಚಗಳು, ಲೋಟಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಊಟದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಟೀಲ್ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಃಶುಲ್ಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಮಿತ ಬಳಕೆ – ಮರುಬಳಕೆ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಮಂತ್ರ<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/a-plate-and-tumbler-bank/articleshow/53791011.cms</ref>. == ಸಾಧನೆಗಳು == ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿದಿನ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಲು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಅವರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಗೌರವಿಸಿದೆ<ref>https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2021/Nov/01/dr-sudarshan-adamya-chetana-among-66chosen-for-awards-2378157.html</ref> ಅನ್ನದಾನ, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ<ref>https://vijaykarnataka.com/news/karnataka/adamya-chethana-programme-inaugurated/articleshow/56259826.cms</ref> {{Multiple image | image1 = Adamya Chetana Boiler.jpg | image2 = Adamya Chetana Fuel.jpg | total_width = 600 | align = left | direction = horizontal | width = 400 | image3 = Adamya Chetana Nitya Annadana.jpg | caption3 = ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾನ | image4 = Adamya Chetana AnnaDhana.jpg | image5 = Adamya Chetana Workers.jpg | caption5 = ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರು | image6 = Adamya Chetana Kitchen 3.jpg }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] sykhzp71h2bhxgse22wk9nabtagx4om 0 158998 1428143 1334457 2026-09-13T20:54:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428143 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | genre = {{plainlist| * [[ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ]] }} | writer = ಡಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | screenplay = ದ್ವಾರಕಿ ರಾಘವ್ | story = Dialogues: ತುರುವೆಕೆರೆ ಪ್ರಸಾದ್ | director = ಮಲಿಶಾಂತ್ | starring = ಮಧುಸಾಗರ್ <br> ಅಖಿಲ ದೆಚ್ಚಮ್ಮ | theme_music_composer = | open_theme = "Ninu Obbale Nana Lokavu" <br> Vivan Arya, Shashank, Shruthi Prashant (Vocals) | composer = | language = ಕನ್ನಡ | num_seasons = 1 | num_episodes = 617<!---As of 19 Oct 2023---> | producer = ಕೆ. ಎಮ್ ಚೈತನ್ಯ <br> ಹರಿದಾಸ್ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್. | editor = ಗುರುರಾಜ್ ಬಿ.ಕೆ. | camera = [[ಮಲ್ಟೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] | runtime = 22–23 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಚೈತನ್ಯ ಹರಿದಾಸ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | network = [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]] | first_aired = {{Start date|2021|11|22|df=y}} | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | related = [[Vanathai Pola (TV series)|Vanathai Pola]] }} '''''ಅಣ್ಣ ತಂಗಿ''''' [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಯು 22 ನವೆಂಬರ್ 2021 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧು ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ]] ವನತೈ ಪೋಲಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ <ref>{{Cite news |title=Watch new show Anna Tangi from Monday |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/watch-new-show-anna-tangi-from-monday/articleshow/87753187.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Anna Thangi to premiere today; here's everything you need to know about the upcoming show |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/anna-thangi-to-premiere-today-heres-everything-you-need-to-know-about-the-upcoming-show/articleshow/87844054.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=New serial 'Anna-sister' on 'Udaya TV'; Since when? What kind of story?, Udaya TV new Kannada serial Anna Thangi to go on air 22nd November |work=pipanews.com |url=https://pipanews.com/new-serial-anna-sister-on-udaya-tv-since-when-what-kind-of-story-udaya-tv-new-kannada-serial-anna-thangi-to-go-on-air-22nd-november/}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Daily soap Anna Thangi completes 100 episodes |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-anna-thangi-completes-100-episodes/articleshow/90373263.cms}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ'; ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/k-m-chaitanya-akhila-prakashs-anna-thangi-serial-completes-100-episode/articleshow/90663038.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-04-05 |title=Anna Thangi Serial 100 Episodes On Udaya TV - Monday To Saturday At 7:00 P:M |url=https://www.indiantvinfo.com/anna-thangi-serial-100-episode/ |access-date=2023-03-03 |website=Indian TV News |language=en-US }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಟಿ ಅಖಿಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್; ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ' |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/akhila-prakash-k-m-chaitanyas-new-serial-anna-thangi-to-go-on-air-on-udaya-tv-from-november-22nd/articleshow/87749077.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == == ಕಲಾವಿದರು == === ಮುಖ್ಯವಾಗಿ === * ಮಧು ಸಾಗರ್: ಶಿವರಾಜು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ: ತುಳಸಿಯಾಗಿ * ಪ್ರಜ್ವಲ್: ಇಂದ್ರನಾಗಿ * ಅನ್ವಿತಾ: ಜೋತಿಯಾಗಿ === ಪೋಷಕ ಕಲಾವಿದರು === * ಮಾನ್ಸಿ ಜೋಶಿ : ಜೆಸ್ಸಿಕಾ/ ಸಂಧ್ಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ : ಯದು ಶ್ರೇಷ್ಠ * ಅನೀಶ್: ಅಭಿಷೇಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ / ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರವಿ <ref>{{Cite news |title=Actor Prajwal Ravi replaces Swaraj Shetty in 'Anna Thangi' |work=Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/actor-prajwal-ravi-replaces-swaraj-shetty-in-anna-thangi/articleshow/88563620.cms}}</ref> :ಇಂದ್ರನಾಗಿ * ರಾಧಾ ರಾಮಚಂದ್ರ / ಲೀಲಾ ಬಸವರಾಜು : ಅಜ್ಜಿಯಾಗಿ * ರೋಹಿತ್ ನಾಗೇಶ್ / ರಮೇಶ್ ಸಾಲಗುಣಿಡಿ: ನಜ್ಜಪ್ಪನಾಗಿ * ಶರ್ಮಿತಾ * ಗಿರೀಶ್ ಜತ್ತಿ * ತನುಜಾ/ಪದ್ಮ ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಚಂದ್ರಿಕಾ * ರಜನಿ: ಸಾವಿತ್ರಿಯಾಗಿ == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಕಲಾವಿದರ ಆಯ್ಕೆ === ಮಧು ಸಾಗರ್ <ref>{{Cite news |title=Anna Tangi Serial Star Cast – Akhila Prakash And Madhusagar In Lead Roles |work=kannadatvshows.com |url=https://www.kannadatvshows.com/anna-tangi-serial-udaya-star-cast/ |access-date=2024-07-30 |archive-date=2024-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224225744/https://www.kannadatvshows.com/anna-tangi-serial-udaya-star-cast/ |url-status=dead }}</ref> ಅವರನ್ನು ಶಿವರಾಜು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ <ref>{{Cite news |title=Akhila Dechamma bags a pivotal role in Anna Thangi |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/akhila-dechamma-bags-a-pivotal-role-in-anna-tengi/articleshow/87503063.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಟಿ ಅಖಿಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್; ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ' |work=vijaykarnataka.com |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/akhila-prakash-k-m-chaitanyas-new-serial-anna-thangi-to-go-on-air-on-udaya-tv-from-november-22nd/articleshow/87749077.cms}}</ref> ಅವರು ತುಳಸಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಾನ್ಸಿ ಜೋಶಿ <ref>{{Cite news |title=ತೆಲುಗು ಧಾರಾವಾಹಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಈಗ 'ಅಣ್ಣ ತಂಗಿ' ಸೀರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವೆ: ಮಾನ್ಸಿ ಜೋಶಿ |work=vijaykarnataka.com |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/actress-manasi-joshi-quit-telugu-serial-started-shooting-anna-tangi-serial/articleshow/87535310.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ನಟಿ ಮಾನ್ಸಿ ಜೋಶಿ; ಕಾರಣವೇನು? |work=asianetnews.com |url=https://kannada.asianetnews.com/cine-world/actress-mansi-joshi-quits-daily-soap-anna-thangi-serial-sgk-rcp582}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Mansi Joshi quits daily soap 'Anna Thangi' |work=Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/mansi-joshi-quits-daily-soap-anna-thangi/articleshow/91889679.cms}}</ref> ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಅವರು ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ <ref>{{Cite news |title=Rajesh Dhruva to make his acting comeback with soon-to-be-launched 'Anna Thangi' |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/rajesh-dhruva-to-make-his-acting-comeback-with-soon-to-be-launched-anna-thangi/articleshow/87663990.cms}}</ref> ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ, ಅವರು ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ನಟ ಯದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವರು ರಾಜೇಶ್ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಂದರು <ref>{{Cite news |title=Yadu Shreshtha replaces Rajesh Dhruva in 'Anna Thangi' |work=Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/yadu-shreshtha-replaces-rajesh-dhruva-in-anna-thangi/articleshow/92598525.cms}}</ref>. == ರೂಪಾಂತರಗಳು == {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" ! style="background:#7b0c0c;" |ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c;" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;" | ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;" | ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;" | ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ! style="background:#7b0c0c;" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ವನತೈ ಪೋಲಾ''<br> வானத்தைப் போல | 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 | ಸನ್ ಟಿವಿ | ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತೆಲುಗು]] | ''ಆಕಾಶಮಂತ''<br> ఆకాశమంత | 4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 | ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ | 21 ಮೇ 2022 | rowspan="5" | ರಿಮೇಕ್ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ''ಅಭಲಾಚಿ ಮಾಯಾ''<br> आभाळाची माया | 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 | ಸನ್ ಮರಾಠಿ | 12 ನವೆಂಬರ್ 2022 |- | [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]] | ''ಆಡೊರರ್ ಬನ್''<br> আদরের বোন | 8 ನವೆಂಬರ್ 2021 | ಸನ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ | 3 ಜುಲೈ 2022 |- | [[ಕನ್ನಡ]] | <br /> ''Anna Thangi'' <br> ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ | 22 ನವೆಂಬರ್ 2021 | [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]] | ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''ಅನಿಯತಿಪ್ರಾವ್''<br> അനിയത്തിപ്രാവ് | 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 | ಸೂರ್ಯ ಟಿ.ವಿ | 12 ನವೆಂಬರ್ 2023 |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದಯ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] 1bbtm47bcdwhmiv5wuln2duqzptut61 0 166757 1428198 1352149 2026-09-14T08:13:38Z A826 72368 A826 [[ನೀಗತಾ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1352149 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Niigata Prefecture | native_name = {{nobold|{{lang|ja|新潟県}}}} | settlement_type = [[:w:Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[:w:Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|新潟県}} | translit_lang1_type1 = [[:w:Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Niigata-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 2/2/2 | image1 = 東光寺駅付近の風景 - panoramio (1).jpg | caption1 = [[:w:Echigo Plain]] | image2 = Akakura_Onsen_Ski_Area.jpg | caption2 = [[:w::ja:妙高杉ノ原スキー場|Ski Resort in Myōkō]] | image3 = 二ツ亀.jpg | caption3 = Futatsugame in [[:w:Sado Island]] | image4 = 160717 Tsukioka Onsen Shibata Niigata pref Japan02s3.jpg | caption4 = [[:w::ja:月岡温泉|Tsukioka Onsen]] | image5 = Find47 Niigata-Kiyotsu Gorge Tunnel-m.jpg | caption5 = [[:w:Kiyotsu Gorge]] | image6 = Iyahiko-jinja 1.JPG | caption6 = [[:w:Yahiko Shrine]] }} | image_flag = Flag of Niigata Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Niigata Prefecture.svg | blank_emblem_size = 70px | blank_emblem_type = Seal | image_map = Map of Japan with highlight on 15 Niigata prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[:w:List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[:w:Chūbu region|Chūbu]] ([[:w:Kōshin'etsu region|Kōshinetsu]]) ([[:w:Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[:w:List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[:w:Honshu]] | seat_type = [[:w:List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[:w:Niigata, Niigata|Niigata]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[:w:Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[:w:Municipalities of Japan|Municipalities]]: 30 | leader_title = [[:w:List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[:w:Hideyo Hanazumi]] | area_total_km2 = 12584.18 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[:w:List of Japanese prefectures by area|5th]] | population_footnotes = | population_total = 2131009 | population_as_of = July 1, 2023 | population_rank = [[:w:List of Japanese prefectures by population|14th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 - 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[:w:JP¥|JP¥]] 9,185 billion<br />[[:w:US$]] 84.3 billion (2019) | iso_code = JP-15 | website = {{URL|http://www.pref.niigata.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[:w:Crested ibis|Crested ibis]] (''Nipponia&nbsp;nippon'') | fish = | flower = [[:w:Tulip|Tulip]] (''Tulipa&nbsp;gesneriana'') | tree = [[:w:Camellia|Camellia]] (''Camellia&nbsp;japonica'') }} | anthem = [[:w::ja:新潟県民歌|Niigata kenminka]] }} {{Nihongo|'''Niigata Prefecture'''|新潟県|Niigata-ken}} '''ನೀಗತಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್''' ({{lang-ja|新潟県}}, ''ನೀಗತಾ-ಕೆನ್'') ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಚೂಬು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ (ಪ್ರಶಾಸಕೀಯ ವಿಭಾಗ) ಆಗಿದೆ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ '''ನೀಗತಾ''' ನಗರ.<ref>{{cite web | url=https://www.japan-guide.com/e/e7701.html | title=Access and Orientation }}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ನೀಗತಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ ಜಪಾನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, [[ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದ ಬಳಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು [[ಶಿನಾನೊ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಗಾನೋ ನದಿ]].<ref>{{cite web | url=https://www.japan.travel/en/destinations/hokuriku-shinetsu/niigata/ | title=Niigata &#124; Hokuriku Shinetsu &#124; Destinations &#124; Travel Japan - Japan National Tourism Organization (Official Site) }}</ref> ಈ ನದಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನೀಗತಾ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಾದ [[ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪ]] ಮತ್ತು [[ಆವಾಶಿಮಾ ದ್ವೀಪ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪವು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಗಿರಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.nippon.com/en/japan-data/h00687/ | title=Swimming Lessons Popular for Japanese Children | date=8 April 2020 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. [[ಎಡೋ ಕಾಲ]]ದಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನೀಗತಾ ಜಪಾನ್‌ನ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/|title=News on Japan, Business News, Opinion, Sports, Entertainment and More|first=The Japan|last=Times|date=ಡಿಸೆಂ 17, 2024|website=The Japan Times}}</ref> ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶವು [[ಮೇಜಿ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ (1868–1912) ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪವು ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | url=https://www.japan-guide.com/e/e7702.html | title=Suehiro Sake Brewery }}</ref> 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜಪಾನ್‌ನ ಅಕ್ಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ನೀಗತಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ ಜಪಾನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಸಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. '''ಕೊಶಿಹಿಕಾರಿ''' ಎಂಬ ಅಕ್ಕಿ ಪ್ರಜಾತಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.niigata-kankou.or.jp/en/ | title=【公式】新潟県のおすすめ観光・旅行情報！にいがた観光ナビ }}</ref> * '''ಸಾಕೆ''' (ಬೋಸರ ಸಿಟ್ಟುಮದ್ಯ) ಉತ್ಪಾದನೆ: ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಮೂಲಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://sakeconcierge.com/niigata/{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಮೀನಿನ ಬೇಟೆ''' ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ: [[ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದ ಬಳಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಕ್ಯಾಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಲೋಹ ಗಣನೆ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಮೋಟಾರ್‌ಗಾಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು, ಕಲಾ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. * '''ಹಬ್ಬಗಳು''': ನೀಗತಾ ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, [[ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪದ]] ''ಒನಿಬುಶಾ'' ನೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.<ref>https://www.sado-tourism.com/en/{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆ''': ನೀಗತಾ ಹಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನ ನೆಲವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಜಪಾನ್‌ನ ಪುರಾತನ ''ನೋ'' ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ನೀಗತಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಂದೋಲಿತ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. * '''ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪ''': ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>https://www.japan.travel/en/uk/inspiration/niigata/{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಯಹಿಕೋ ಪರ್ವತ''': ಹಿಮದ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್, ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. * '''ನೀಗತಾ ನಗರ''': ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ನೀಗತಾ ಬಂದರು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. * '''ಹಿಮ ಮುಟ್ಟಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು''': ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗತಾ ಪ್ರದೇಶವು [[ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನೋಬೋರ್ಡಿಂಗ್]] ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.snowjapan.com/|title=SnowJapan &#124; The independent guide to skiing, snowboarding and ski resorts in Japan|website=www.snowjapan.com}}</ref> == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಹಾರಗಳು == * '''ಕೊಶಿಹಿಕಾರಿ ಅಕ್ಕಿ''': ಜಪಾನ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಕ್ಕಿ.<ref>https://www.japan-guide.com/e/e2006_food.html{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ನೀಗತಾ ಸಾಕೆ''': ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಈ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮದ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. * '''ನಾಬೆ''': ಮಸಾಲೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿಶ್ರ ಆಹಾರ. == ಹವಾಮಾನ == ನೀಗತಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚತುರಮಾಸೀಯ ಹವಾಮಾನವಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮದಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಬೀರುವ ಚಳಿಗಾಳಿ ಹಿಮಾವೃತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == * '''ರಿಯೋಚಿ ಸಾಹುಟೋ''': ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಕಾಸ ತಂತ್ರಜ್ಞ. * '''ಟಾಯೋಹಿ ಫುಜಿಸೀಟೋ''': ಜಪಾನ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿ == * [[ಶಿನಾನೊ ನದಿ]] * [[ಯಹಿಕೋ ಪರ್ವತ]] * [[ಸಾಡೋ ದ್ವೀಪ]] * [[ನೀಗತಾ ನಗರ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] 1n7psij85ra0h4k809lzc3guc3qjpar 1 166892 1428200 1271420 2026-09-14T08:13:40Z A826 72368 A826 [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನೀಗತಾ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1271420 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪}} 8hxu58ozf8x6y473s80egmu66oupg0a 0 172941 1428179 1384450 2026-09-14T06:33:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428179 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | type = ಲಾಭರಹಿತ | key_people = ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ | name = ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ | founded_date = ೨೦೦೭ | founder = ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ | location = [[ಭಾರತ]] | area_served = [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], ಭಾರತ | focus = ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣ | method =ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು | num_volunteers = ೧೩,೦೦೦+ | homepage = {{URL|http://www.educategirls.ngo/}} }} '''ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್''' ಎಂಬುದು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದನ್ನು ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸುಶಿಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Educate Girls Official Website">{{Cite web |title=Educate Girls Organisation: A Developmental Imperative for Future |url=https://www.learningroutes.in/blog/educate-girls-organisation |access-date=2024-05-30 |website=www.learningroutes.in |language=en}}</ref> ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ]] ೧೩,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುವ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಬೃಹತ್ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ (ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ಇಬ್ಬರೂ) ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶ್ರಮವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Dr. Shamika Ravi director of Research brookings India congratulates Educate girls |url=https://www.devdiscourse.com/article/education/140786-dr-shamika-ravi-director-of-research-brookings-india-congratulates-educate-girls |access-date=11 April 2019 |website=www.devdiscourse.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 17, 2015 |title=In Rajasthan, this NGO is getting boys campaign for girls education |url=https://www.firstpost.com/living/rajasthan-ngo-getting-boys-campaign-girls-education-2201492.html |access-date=15 April 2019 |work=[[Firstpost]]}}</ref> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ೬.೭ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಸುಮಾರು ೩೮೦,೦೦೦ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=December 5, 2014 |title=When girls returned to the classroom |url=https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20141215-when-girls-returned-to-the-classroom-806186-2014-12-05 |access-date=12 April 2019 |website=[[India Today]]}}</ref> == ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಾರಾಂಶ == ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=2018 |title=The Bond that is Educating Girls Across India |url=http://www.ipsnews.net/2018/12/bond-educating-girls-across-india/ |access-date=17 April 2019 |website=www.ipsnews.net}}</ref> ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] ೧೮,೦೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ದೊಡ್ಡ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ . ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮೂಲದ ಜಾಗತಿಕ ಲಾಭರಹಿತ ಶಿಕ್ಷಣ 'ಹಂಡ್ರೆಡ್' ಆಯೋಜಿಸಿದ 'ಹಂಡ್ರೆಡ್ ೨೦೨೧ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಪಟ್ಟಿ'ಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್‌ನ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು, ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು, ನಿಧಿದಾರರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ೧೫೦ ಸದಸ್ಯರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=13 November 2020 |title=Educate Girls Among the World's 100 Most Inspiring Innovations in K12 Education |url=https://www.businesswire.com/news/home/20201113005344/en/Educate-Girls-Among-the-World%E2%80%99s-100-Most-Inspiring-Innovations-in-K12-Education |access-date=10 April 2021 |publisher=www.businesswire.com |language=en}}</ref> ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್, ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.educategirls.in/educate/what-we-do.aspx Educate Girls: What We Do]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=August 2019|bot=InternetArchiveBot}}</ref><ref>{{Cite web |title=Can Machine Learning Double Your Social Impact? |url=https://ssir.org/articles/entry/can_machine_learning_double_your_social_impact |access-date=12 April 2019}}</ref> ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರು. ಇವರು [[ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ]] ಬಿಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]], [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಏಷ್ಯಾ ೨೧ ಯುವ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=18 November 2013 |title=Educate Girls - Enabling Communities In Rural Rajasthan To Send Their Daughters To School |url=https://www.thebetterindia.com/8616/educate-girls-enabling-communities-in-rural-rajasthan-to-send-their-daughters-to-school |access-date=10 April 2021 |publisher=The Better India}}</ref> === ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡದ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು === ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ೧೩,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ(ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡ)ರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=October 11, 2018 |title='Who Will Look After The Goats?': How a 9-YO Girl Battled All Odds For Education |url=https://www.thebetterindia.com/161777/tribal-girl-educate-girls-news/ |access-date=12 April 2019 |publisher=[[The Better India]]}}</ref> ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=3 October 2017 |title=The cause of girl child education is close to my heart: Safeena Husain, Educate Girls |url=http://indiacsr.in/the-cause-of-girl-child-education-is-close-to-my-heart-safeena-husain-educate-girls/ |access-date=14 April 2019}}</ref> ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡವು ಸಮುದಾಯ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ (ಮನೆ-ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು, ದಾಖಲಾತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು), ಪಠ್ಯಕ್ರಮ (ಜಿಕೆಪಿ) ಅನುಷ್ಠಾನ, [[ನಾಯಕತ್ವ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇರಣೆ|ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ]] ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=September 9, 2018 |title=Here's how Development Impact Bond helped Mumbai's Safeena Husain and her NGO |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/first-dibs-on-happiness/articleshow/65738074.cms |access-date=12 April 2019 |publisher=[[Mumbai Mirror]] |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417042441/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/first-dibs-on-happiness/articleshow/65738074.cms |url-status=dead }}</ref> ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ೧೮ ರಿಂದ ೩೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು. ಪ್ರತಿ ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ವರ್ಷವಿಡೀ ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=June 1, 2015 |title=Educating India's Girls: It Takes a Community |url=http://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/05/29/educating-indias-girls-it-takes-a-community |access-date=10 April 2019 |website=[[World Bank Group]] |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417040939/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/05/29/educating-indias-girls-it-takes-a-community |url-status=dead }}</ref> === ಬಾಲಕಿಯರ ದಾಖಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ === ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಮನೆ-ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ನಡೆಸಿದ) ಬಳಸಿದ ನಂತರ, ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರು, ಹಿರಿಯರು, ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ, ಟೀಮ್ ಬಾಲಿಕಾ ಮತ್ತು ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಡುವೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=August 30, 2018 |title=Development impact bond results in education announced |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/education/development-impact-bond-results-on-learning-improvement-announced/article24816717.ece |access-date=14 April 2019 |website=[[Business Line]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2018 |title=The Educate Girls DIB exceeded its goals: How did they do it and what does it mean? |url=https://www.devex.com/news/the-educate-girls-dib-exceeded-its-goals-how-did-they-do-it-and-what-does-it-mean-93112 |access-date=12 April 2019 |website=www.devex.com}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಪೋಷಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಶಿಕ್ಷಾ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಹಲ್ಲಾ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="webmum">{{Cite web |date=September 9, 2018 |title=Here's how Development Impact Bond helped Mumbai's Safeena Husain and her NGO |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/first-dibs-on-happiness/articleshow/65738074.cms |access-date=12 April 2019 |publisher=[[Mumbai Mirror]] }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/first-dibs-on-happiness/articleshow/65738074.cms "Here's how Development Impact Bond helped Mumbai's Safeena Husain and her NGO"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250226153447/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/first-dibs-on-happiness/articleshow/65738074.cms |date=2025-02-26 }}. [[Mumbai Mirror]]. September 9, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 April</span> 2019</span>.</cite></ref><ref name="hilin">{{Cite web |date=3 October 2017 |title=The cause of girl child education is close to my heart: Safeena Husain, Educate Girls |url=http://indiacsr.in/the-cause-of-girl-child-education-is-close-to-my-heart-safeena-husain-educate-girls/ |access-date=14 April 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://indiacsr.in/the-cause-of-girl-child-education-is-close-to-my-heart-safeena-husain-educate-girls/ "The cause of girl child education is close to my heart: Safeena Husain, Educate Girls"]. 3 October 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 April</span> 2019</span>.</cite></ref> === ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು === ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿ (ಎಸ್‌ಎಂ‌ಸಿ) ಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ೧೫ ಸದಸ್ಯರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೋಷಕರು, [[ಶಿಕ್ಷಕ|ಶಿಕ್ಷಕರು]] ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶಾಲಾ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (ಎಸ್‌ಐ‌ಪಿಗಳು) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=December 30, 2015 |title=Here are 15 projects helping educate needy children |url=https://www.dnaindia.com/india/report-here-are-15-projects-helping-educate-needy-children-2160718 |access-date=13 April 2019 |website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 29, 2017 |title=Union Minister Smriti Zubin Irani to present Women Transforming India Awards |url=http://indiaeducationdiary.in/union-minister-smriti-zubin-irani-present-women-transforming-india-awards/ |access-date=13 April 2019 |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417040941/http://indiaeducationdiary.in/union-minister-smriti-zubin-irani-present-women-transforming-india-awards/ |url-status=dead }}</ref> === ಕಲಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು === ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡಕ್ಕೆ (ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು) ಜ್ಞಾನ್ ಕಾ ಪಿತಾರ (ಜಿಕೆಪಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಿಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಲಿಕಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲಿಕಾ ಪರಿಕರಗಳು ೩, ೪ ಮತ್ತು ೫ ನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಜಿಕೆಪಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಪರಿಕರಗಳು, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಕ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ಮಗು ಹಿಂದುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯರ ಸೃಷ್ಟಿ === ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಸಭಾಗಳ (ಬಾಲಕಿಯರ ಮಂಡಳಿಗಳು) ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ೧೩ ಸದಸ್ಯರ ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಶಾಲೆಯೊಳಗೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=January 5, 2014 |title=The Sunday Tribune - Spectrum |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140105/spectrum/main1.htm |access-date=12 April 2019 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡವು [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ರಾಜಸ್ಥಾನದ]] ಪಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೫೦ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಈ ೫೦-ಶಾಲೆಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಪಕ್ರಮ (ಆರ್‌ಇ‌ಐ) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=October 15, 2018 |title=Lessons from Educate Girls DIB are for everyone: Safeena Husain, Founder & Executive Director, Educate Girls |url=https://www.financialexpress.com/education-2/lessons-from-educate-girls-dib-are-for-everyone-safeena-husain-founder-executive-director-educate-girls/1349057/ |access-date=14 April 2019 |publisher=The Financial Express (India)}}</ref><ref>{{Cite web |title=A Review of the Rajasthan Education Initiative (REI) |url=http://www.educationinnovations.org/research-and-evidence/review-rajasthan-education-initiative-rei |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313075437/http://www.educationinnovations.org/research-and-evidence/review-rajasthan-education-initiative-rei |archive-date=2016-03-13 |access-date=2016-03-06 |publisher=EducationInnovations.org}}</ref><ref>[http://rajshiksha.gov.in/REIMain.htm Rajasthan Education Initiative] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423074525/http://www.rajshiksha.gov.in/reimain.htm |date=2016-04-23 }} Government of [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|Rajasthan]] Official Website</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ೪,೪೨೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸಫೀನಾ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯವು ಕೈಜೋಡಿಸುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.<ref name="Educate Girl Reference2">{{Cite news |date=18 November 2013 |title=Educate Girls - Enabling Communities In Rural Rajasthan To Send Their Daughters To School |url=https://www.thebetterindia.com/8616/educate-girls-enabling-communities-in-rural-rajasthan-to-send-their-daughters-to-school |access-date=10 April 2021 |publisher=The Better India}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thebetterindia.com/8616/educate-girls-enabling-communities-in-rural-rajasthan-to-send-their-daughters-to-school "Educate Girls - Enabling Communities In Rural Rajasthan To Send Their Daughters To School"]. The Better India. 18 November 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 April</span> 2021</span>.</cite></ref> ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಂತವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಯುನಿಸೆಫ್, ಪ್ರಥಮ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಸರ್ವ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೀಮ್ ಕ್ಯಾಚರ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಂತಹ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಲಿ, ಸುಮೇರ್‌ಪುರ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೭೦,೦೦೦ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.<ref name="perfina">{{Cite news |date=October 15, 2018 |title=Lessons from Educate Girls DIB are for everyone: Safeena Husain, Founder & Executive Director, Educate Girls |url=https://www.financialexpress.com/education-2/lessons-from-educate-girls-dib-are-for-everyone-safeena-husain-founder-executive-director-educate-girls/1349057/ |access-date=14 April 2019 |publisher=The Financial Express (India)}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.financialexpress.com/education-2/lessons-from-educate-girls-dib-are-for-everyone-safeena-husain-founder-executive-director-educate-girls/1349057/ "Lessons from Educate Girls DIB are for everyone: Safeena Husain, Founder & Executive Director, Educate Girls"]. The Financial Express (India). October 15, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 April</span> 2019</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |title=Educate Girls: History |url=http://educategirls.in/index.php/who-we-are/history |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111228171332/http://educategirls.in/index.php/who-we-are/history |archive-date=2011-12-28 |access-date=2012-01-14}}</ref>  <ref name="Educate Girl Reference3">{{Cite news |last=Basu |first=Ranajoy |date=7 March 2017 |title=How impact investors are helping to educate girls in India {{!}} Reuters Events {{!}} Sustainable Business |url=https://www.reutersevents.com/sustainability/how-impact-investors-are-helping-educate-girls-india |access-date=11 April 2021 |publisher=www.reutersevents.com |archive-date=11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411105444/https://www.reutersevents.com/sustainability/how-impact-investors-are-helping-educate-girls-india |url-status=dead }}</ref> == ಗುರಿ == ಸಮುದಾಯ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ನಿಯತಾಂಕಗಳಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎನ್‌ಜಿ‌ಒ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ, ಹುಡುಗಿಯರ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. * ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು. * ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. == ಪರಿಣಾಮ == * ೩೮೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಮರಳಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. * ಶಾಲೆ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ೯೦% ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು .<ref>{{Cite web |date=January 24, 2018 |title=5 Women On A Crusade To Empower The Girl Child |url=https://www.shethepeople.tv/news/5-women-crusade-empower-girl-child |access-date=16 April 2019}}</ref> * ೧೫೦,೦೦೦ ಸಕ್ರಿಯ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕರು.<ref>{{Cite news |date=28 November 2017 |title=Helping girls to study rather than become child brides |url=https://www.bbc.com/news/business-41483813 |access-date=16 April 2019 |publisher=[[BBC News Online]]}}</ref> * ೧೩,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಬಾಲಿಕಾ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು. * ಒಟ್ಟು ೬.೭ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು. * ಯುಬಿಎಸ್ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ <ref>{{Cite web |date=July 13, 2018 |title=What can we learn from the results of the world's first development impact bond in education? |url=https://www.brookings.edu/events/what-can-we-learn-from-the-results-of-the-worlds-first-development-impact-bond-in-education/ |access-date=12 April 2019}}</ref> ಮತ್ತು ಸಿಐಎಫ್‌ಎಫ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಡಿಐಬಿ ( ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಬಾಂಡ್ ) <ref>{{Cite news |date=July 13, 2018 |title=UBS puts Indian girls into school - and makes a profit |url=https://www.reuters.com/article/us-india-education-investment/ubs-puts-indian-girls-into-school-and-makes-a-profit-idUSKBN1K31F3 |access-date=12 April 2019 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ಅದರ ಎರಡೂ ಗುರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Education Development Impact Bond |url=https://ciff.org/grant-portfolio/education-development-impact-bond/ |access-date=2016-12-27 |website=ciff.org }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೦೭ ರಿಂದ ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ ೭೫೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ೧.೩ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದ]] ಮೊದಲ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ (ಆಡಾಸಿಯಸ್) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="Educate Girl Reference1">{{Cite news |date=13 November 2020 |title=Educate Girls Among the World's 100 Most Inspiring Innovations in K12 Education |url=https://www.businesswire.com/news/home/20201113005344/en/Educate-Girls-Among-the-World%E2%80%99s-100-Most-Inspiring-Innovations-in-K12-Education |access-date=10 April 2021 |publisher=www.businesswire.com |language=en}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.businesswire.com/news/home/20201113005344/en/Educate-Girls-Among-the-World%E2%80%99s-100-Most-Inspiring-Innovations-in-K12-Education "Educate Girls Among the World's 100 Most Inspiring Innovations in K12 Education"]. www.businesswire.com. 13 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 April</span> 2021</span>.</cite></ref> == ಗೌರವಗಳು == ಎಜುಕೇಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ: * ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ದಾಸ್ರಾ ವಿಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref name="Educate Girl Reference2" /> * ೨೦೧೧ ರ ೩ನೇ ಎಡೆಲ್‌ಗಿವ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಗೌರವಗಳು.<ref name="Educate Girl Reference2"/> * ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್|ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಭಾರತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="Educate Girl Reference2" /> * ಮಿಲೇನಿಯಮ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪.<ref>{{Cite web |title=Women of Worth: About the Nominee - Safeena Husain |url=http://sites.ndtv.com/women-of-worth/nominee-safeena-husain/ |publisher=NDTV.com}}</ref> * ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ WISE ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪.<ref>{{Cite web |title=2014 Wise Awards |url=https://www.wise-qatar.org/wise-awards-2014 |publisher=Wise-Qatar.org}}</ref> * ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೪. * ೨೦೧೫ ರ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ನೈತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |last=webthemez |title=India's Most Ethical Companies Conference & Awards |url=http://www.worldcsrcongress.com/ethical/ethical.html |access-date=2016-12-27 |website=www.worldcsrcongress.com}}</ref> * ೨೦೧೫ ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗಾಗಿ ಸ್ಕೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ ಅವರಿಗೆ.<ref>{{Citation |last=Skoll.org |title=Safeena Husain - Educate Girls - 2015 Skoll Award for Social Entrepreneurship |date=2015-04-27 |url=https://www.youtube.com/watch?v=V5yk9fdygvM&index=22&list=PLHao2fgbzdxIdi0ahZXzOmsJN_5lfZBhv |access-date=2016-12-27}}</ref> * ನಾಸ್ಕಾಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೬.<ref>{{Cite web |title=Forbes India Magazine - NASSCOM Social Innovation Forum aims to impact 1 billion lives by 2020 |url=http://www.forbesindia.com/article/nasscom-india-leadership-forum-2016/nasscom-social-innovation-forum-aims-to-impact-1-billion-lives-by-2020/42227/1 |access-date=2016-12-27 |website=Forbes India |language=en-US}}</ref> * NDTV-L'Oréal [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ವರ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೬ – ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ ಅವರಿಗೆ.<ref>{{Cite news |date=2016-02-11 |title=Women of Worth: About the Awardee - Safeena Husain |url=http://sites.ndtv.com/women-of-worth/about-the-awardee-safeena-husain/ |access-date=2016-12-27 |work=Women Of Worth |language=en-US}}</ref> * ಇಟಿ ಪ್ರೈಮ್ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೯ – ಸಫೀನಾ ಹುಸೇನ್ ಅವರಿಗೆ.<ref>{{Cite web |last=Mar 2019 |first=ET Online {{!}} 29 |last2=Ist |first2=11:03 Pm |date=29 March 2019 |title=ETPWLA 2019: Safeena Husain of Educate Girls Foundation receives 'Beyond Business' award |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/etpwla-2019-safeena-husain-of-educate-girls-foundation-receives-beyond-business-award/videoshow/68637696.cms |access-date=2021-04-25 |website=The Economic Times}}</ref> * == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] mstkdas4x6b6y4m44n0o9kd64qwvlws 0 175221 1428204 1349899 2026-09-14T08:15:11Z A826 72368 [[ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗ]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428204 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ತುಳು_ಚಿತ್ರರಂಗ]] 1wxnq389cxbgpohgk5kp0hfzuub5uj6 0 177394 1428206 1342924 2026-09-14T08:17:16Z A826 72368 A826 [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು 3]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1342924 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Krishnaraja Wadiyar III | image = Krishnaraja Wadiyar III, Maharaja of Mysore.jpg | caption = Photograph of Maharaja Krishnaraja Wodeyar III, circa 1866 | succession = 22nd [[Maharaja of Mysore]] | reign = 30 June 1799 – 19 October 1831 <br>19 October 1831 – 27 March 1868 (titular) | coronation = 30 June 1799, Royal Palace, Mysore | predecessor = [[Chamaraja Wodeyar IX]] (1776–1796) (father) | successor = [[Chamarajendra Wadiyar X]] | birth_date = 14 July 1794 | birth_place = Royal Palace, [[Srirangapatna]], [[Sultanate of Mysore]], <br/> (present-day [[Karnataka]], [[India]]) | death_date = {{death date and age|1868|03|27|1794|07|14|df=yes}} | death_place = Royal Palace, [[Mysore]], [[Kingdom of Mysore]] <br/> (present-day Karnataka, India) | spouse = Devajammanni<ref name="Mysuru District Website">{{Cite web|url=https://mysore.nic.in/en/tourist-place/srikanteshwarananjundeswara-temple/|title=Srikanteshwara (Nanjundeswara) Temple|publisher=Mysuru District Website}}</ref> | issue = [[Chamarajendra Wadiyar X]] (adopted son) | full name = Sriman Rajadhiraja Raja Parameshvara Praudha-pratapa Apratima-vira Narapati Birud-antembara-ganda Maharaja Sir Krishnaraja Wodeyar III Bahadur | house = [[Wadiyar dynasty]] | father = [[Chamaraja Wodeyar IX]] | mother = Maharani Kempa Nanja Ammani Avaru | religion = [[Hinduism]] }} '''ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು 3'''(ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು) 1794-1868. ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜವಂಶದ 22ನೆಯ ಅರಸರು. ಇವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ 1799-1868. 1831ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನೆವದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಾವೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಮಿಷನರುಗಳ ಮೂಲಕ 1868ರವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಇವರ ಮರಣದವರೆಗೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇವರೇ ಅರಸರಾಗಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಷಮಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯನಿರ್ಮಾಣ ಇವೆರಡೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು. ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಸ್ವತ: ಕವಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟು ಕವಿಜನ ಕಾಮಧೇನು, ಕನ್ನಡದ ಭೋಜ ಎಂದೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು. ಇವರ ಘನತೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ರಸಿಕತೆ, ಕಲಾಪ್ರೇಮ ಅನುಪಮವಾದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ== [[ಹೈದರ್ ಆಲಿ]]ಯ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜ ಮನೆತನ 1799ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯಿತು. ದುರಾಡಳಿತ, ಎಡೆಬಿಡದ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕ್ಷಾಮದ ಭಯ-ಇವುಗಳಿಂದ ದೇಶ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1799ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಇವರು ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಲಕ್ಷಮ್ಮಣ್ಣಿ ಆಡಳಿತ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. [[ರಾಣಿ ಲಕ್ಷಮ್ಮಣ್ಣಿ]] ಬಹಳ ಚತುರಮತಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀ. ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಗಳಿಸಲು ಅವರು ಕಂಪನಿ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಉತ್ತಮ ರಾಜಕಾರಣದ ನಿದರ್ಶನ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಿಪುಣನೂ, ಅನುಭವಿಯೂ ಆದ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ದಿವಾನನಾದುದು ಆಡಳಿತ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜರಿಗೆ ರಾಜಯೋಗ್ಯವಾದ ಸಕಲ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದ. ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು [[ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರಿಗೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿತ್ತು. 1812ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ಮೃತನಾದಾಗ 18 ವಯಸ್ಸಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪೂರ್ಣಯ್ಯನ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸುಧಾರಿಸತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪೂರ್ಣ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಿಂಡಾರೆ ಮತ್ತು ಮರಾಠರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೈನ್ಯ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. 1816-17 ಮತ್ತು 1823-24ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮ ತಲೆದೋರಿತು. ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಜನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಅನುಕಂಪವಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಪರಿಹಾರಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ==ದಂಗೆಗಳು== ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 1830ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಕಡೆ ದಂಗೆಗಳುಂಟಾದುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ನಗರ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗಲಭೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಭಾಗದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದ ಕಂದಾಯ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹದಿಮೂರು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಬಾಕಿ ಏರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪೌಜುದಾರ ಏಳೂವರೆ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಕಂದಾಯ ಮಾಫಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದಾಗ ಅರಸರು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊಸ ಪೌಜುದಾರನನ್ನು ಕಳಿಸಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಮೋಸ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲಿನ ಕಂದಾಯವನ್ನೇ ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಏನೂ ಅರಿಯದ ಜನತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಎತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿದನೂರಿನ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಹಕ್ಕುದಾರನೆಂದು ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಬೂದಿಬಸವಯ್ಯ]] ದಂಗೆಯ ನಾಯಕನಾದ. ಗಲಭೆಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಮೈಸೂರು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅರಸರ ವಿರುದ್ಧ ವರದಿ ಕಳಿಸಿ, ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಹಣವನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಆಡಳಿತ ಹದಗೆಡಲು ಅವರೇ ಕಾರಣರೆಂದೂ ಆಪಾದಿಸಿದ. ಈ ವರದಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕಂಪನಿ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳತಕ್ಕದ್ದೆಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ. ತಮಗಾದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಡನೆ 37 ವರ್ಷಕಾಲ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತ ಹೋರಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಉದಾರವಾದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನತೆಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೈಸೂರರಸರಿಗಾದ ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತಂದಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಾದ ಬೆಲ್, ಕ್ಯಾಂಬೆಲ್, ಮಾರ್ಲೆ ಇವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ 1867ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ದತ್ತು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದೂ ಆ ದತ್ತುಪುತ್ರ ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕನಾದಮೇಲೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಿತು. 1867ರ ಜುಲೈ 18ರಂದು ರಾಜಮನೆತನದವರೇ ಆದ, 17 ವರ್ಷದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದಾದ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1868ರ ಜೂನ್ 27ರಂದು ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ದೈವಾಧೀನರಾದರು. == ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ== ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಮನಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಒಲವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರಾದರೂ ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಾಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಸಿದರು. ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕವಿಗಳು, ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. [[ವೀಣೆ ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ]], ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸೋಸಲೆ ಗರಳಪುರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ, [[ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ]], [[ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣ]], ದೇವಲಾಪುರದ ನಂಜುಂಡ, [[ಬಸವಪ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮೊದಲಾದ ಕವಿ, ಕಲಾವಿದರನ್ನಿಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ರಾಜರು ಇಂಥ ಕವಿಗಳಿಗೆ, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವತ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಕಥಾ ಪುಷ್ಪಮಂಜರಿ, ರಾಮಾಯಣ ಕಥಾ ಪುಷ್ಪಮಂಜರಿ, ಚಾಮುಂಡಿ ಮಂಗಳ ಮಾಲಿಕಾ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿ ರಚನೆಯಂತೂ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ದಂಗುಬಡಿಸುವಂತಿದೆ. ಸುಮಾರು ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳು ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಇವರ ವಿದ್ವತ್ತು, ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಜನಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಇವರ ಆಸೆಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶೃಂಗಾರಪ್ರಧಾನವಾದ ರತ್ನಾವಳಿ ನಾಟಕದ ಕತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಸುಲಲಿತವಾದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ವತ್ಸರಾಜಕಥೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಯೌಗಂಧರಾಯಣ ಹೂಡಿದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಸಿಂಹಳದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ರತ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಕೌಶಾಂಬಿಯ ವತ್ಸರಾಜ ಮದುವೆಯಾದ ಪ್ರಸಂಗವೇ ಇದರ ಕತೆ. ಸೌಗಂಧಿಕಾಪರಿಣಯವನ್ನು ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಇಂದ್ರ ರತ್ನಪುರಿಯ ರಾಜನಾದ ಸುಚರಿತ್ರನಿಗೆ ಗುಣವತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧರಾಯನೆಂಬ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸೌಗಂಧಿಕಾದೇವಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಮುದುವೆಯಾದುದೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು. ಕೃಷ್ಣಕಥಾಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಅನೇಕ ಅವತಾರಗಳು ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ. ರಾಮಾವತಾರದ ಕಥೆ 77 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಾವತಾರ, ಕಪಿಲಾವತಾರಗಳೂ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ವೃತ್ತಾಂತವೂ ವೆಂಕಟೇಶ ಮಹಾತ್ಮ್ಯೆ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕೊರವಂಜಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ನಿಲುಕದಿದ್ದ ಭಾರತ, [[ಭಾಗವತ]]ಗಳನ್ನು ಇವರು ತಿಳಿಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಗದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಕಾಳಿದಾಸ]]ನ ಶಾಕುಂತಲ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ, ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಪಂಚತಂತ್ರ]]ದ ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಬಾಲಹಿತಾರ್ಥ ಬರೆದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಕಲೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿದೆ. ಪದ್ಮಪುರಾಣಾಂತರ್ಗತವಾದ ಅರ್ಕಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಅಖಂಡ ಕಾವೇರಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು. ಅಖಂಡ ಕಾವೇರಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಟೀಕು ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾದುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಯಿದೆ. ಶ್ರೀತತ್ತ್ವನಿಧಿ ಮುಮ್ಮಡಿಯವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರಂಥ. ಅದರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿನಿಧಿ, ವಿಷ್ಣುನಿಧಿ, ಶಿವನಿಧಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಧಿ, ಗ್ರಹನಿಧಿ, ವೈಷ್ಣವನಿದಿ, ಶೈವನಿಧಿ, ಆಗಮನಿಧಿ ಮತ್ತು ಕೌತುಕನಿಧಿ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಲಾಕೌಶಲ ಅದ್ಭುತವಾದುದು. ಕೊನೆಯದಾದ ಕೌತುಕ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹಸ್ತಿಬಂದಾಧಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ವಿವರಣೆ, ಚತುರಂಗಾದಿ ಆಟಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ವಿವರವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಇದೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಸಂಖ್ಯಾರತ್ನಮಾಲಾ, ತ್ರೇತಾಗ್ನಿ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು, ಗುಣತ್ರಯ, ಪಂಚಮಹಾಪಾತಕಗಳು, ಪಂಚಪ್ರಾಣ, ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಾರಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅರಿಯಲಿ ಎಂದು ಕಾಳಿದಾಸನ ಶಾಕುಂತಲ ನಾಟಕವನ್ನು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆದಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ನಾಟಕದೊಡನೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಕಾಳಿದಾಸನ ಒಂದೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ತಮ್ಮದೊಂದು ವಿವರಣೆಯ ಮಾತು ಸೇರಿಸಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಒಂದು ಪಾಲು ನವೀನ ಟೀಕೆ ಮೂರು ಪಾಲು ಆಗಿದೆ. ಇವರ ಟೀಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ಮನೋಧರ್ಮ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. 'ಮುುಮ್ಮಡಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಕಂಠೀರವರು ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಯಣ, ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ, ಪಾದ್ಮ, ಕೂರ್ಮ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಧರ್ಮೋತ್ತರ, ಜೈಮಿನ್ಯಾದಿ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಮ ಕಥೆಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆಯಂ ಮಾಡಿ' ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಇವರ ಸಂಶೋಧನಾ ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ನಿಷ್ಟೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಇವರ ಹೃದಯ, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಲೌಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕದತ್ತ ತುಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು 'ಕೆಂದುಟಿಯಂ ಪೆರ್ಮೊಲೆಯಂ ಚಂದದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಂದರಿಯರ ನಾಂ ಪೊಂದಿ ಮದದಿಂದ ಮರೆತೆನು ಚಂದಿರಧರ ನಿನ್ನ ಪದವ ಎಂಬ ಇವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೊಂದು ಸಂಧಿಕಾಲವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ವಾಙ್ಮಯ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ. ಅದರೆ, ಹೊಸದರ ಬೀಜಗಳೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಗತಿ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವೋದಯ ಕಾಲ. ಅದರ ಹಿನ್ನಲೆ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ಗದ್ಯ ಕವಿಗಳೆಂದರೆ ದೇವಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣ. ದೇವಚಂದ್ರನ ರಾಮಕಥಾವತಾರ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರಾಮಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆತನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿಯಾದ ರಾಜಾವಳೀ ಕಥೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನಮತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು ಅನೇಕ ರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯಕಥಾಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದವನೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವ ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣನ ಕೃತಿ ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷ. ಇದು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ರಾಜರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂದಿನ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದಂಥವು. ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನೆಂದರೆ ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ. ಹೀಗೆ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಕಾಲ ಚರಿತ್ರೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯಾದಿ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು 3}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ ಮನೆತನದವರು]] 19vmfphc2qyj2bolfh5myedyzxms5jr 0 177447 1428202 1365589 2026-09-14T08:14:22Z A826 72368 A826 [[ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್]] ಪುಟವನ್ನು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1365589 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ==ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್== ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವಾಹಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒನ್‌ವರ್ಡ್ (Oneworld) ವಿಮಾನಯಾನ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಧ್ವಜವಾಹಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಏರ್ ಸಿಲೋನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, 1979ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಲಂಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ (ಹಬ್) ಬಂಡಾರನಾಯಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಇದಕ್ಕೆ ಮರುಬ್ರಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಲಿವರಿ (ವಿಮಾನಗಳ ಹೊರ ವಿನ್ಯಾಸ) ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ <ref>Ionides, Nicholas (22 January 2008). "Emirates walking away from SriLankan". Flightglobal.com. Retrieved 15 April 2019.</ref>ಜೊತೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ನಂತರವೂ, ಮರುಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲೋಗೊವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ವಾರಕ್ಕೆ 560ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref>"Sri Lankan Airlines buys back 43.6 pc stake from Emirates". The Economic Times. Archived from the original on 16 June 2012. Retrieved 24 April 2015</ref> ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ 2014ರ ಮೇ 1ರಂದು ಒನ್‌ವರ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ==ಇತಿಹಾಸ== ==ಏರ್ ಲಂಕಾ== 1998ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಏರ್ ಲಂಕಾದ ಲಾಕ್ಹೀಡ್ L-1011 ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನ. 1979ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿಮೇಶ್ ಫರ್ನಾಂಡೊ ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಯವರ್ಧನೆ ಅವರು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಕಿತ ವಿಕ್ರಮಣಾಯಕೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, "ಒಬ್ಬ ವಿಮಾನ ಪೈಲಟ್ ಹೇಗೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. 1986ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗದ ವರದಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಜಯತುಂಗ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಜನರಲ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ/ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ಏರ್ ವೈಸ್ ಮಾರ್ಷಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯುಎನ್‌ಪಿ ಪಕ್ಷದ ವಕೀಲರನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಏರ್ ಲಂಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ದುರ್ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅನುಭವ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref>"SriLankan Airlines: A Tale Of State Abuse & Mismanagement". Colombo Telegraph. 9 April 2016. Retrieved 28 December 2021.</ref> ಸರ್ಕಾರ ದಿವಾಳಿಯಾದ ಏರ್ ಸಿಲೋನ್<ref>"The pioneering Air Ceylon days". Financial Times. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 23 December 2015.</ref> ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಏರ್ ಲಂಕಾವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವಾಹಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ, ಏರ್ ಲಂಕಾದ ವಿಮಾನ ದಳದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದ ಎರಡು ಬೋಯಿಂಗ್ 707 ವಿಮಾನಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಮೇರಸ್ಕ್ ಏರ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ಬೋಯಿಂಗ್ 737 ವಿಮಾನವನ್ನು ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದು, ಅದನ್ನು ಏರ್ ತಾರಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. 1980ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ಆ ಲೀಸ್ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು; ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಬ್ರೂನೇಯಿಂದ ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದ ಬೋಯಿಂಗ್ 737 ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರ್ ಲಂಕಾ ಪಡೆದಿತು. 1980ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು, ಏರ್ ಲಂಕಾ ಏರ್ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದ ಲಾಕ್ಹೀಡ್ L1011-1 ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ವಿಶಾಲ ದೇಹ (ವೈಡ್-ಬಾಡಿ) ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1982ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರಂದು, ಏರ್ ಲಂಕಾ ಆಲ್ ನಿಪ್ಪಾನ್ ಏರ್‌ವೇಸ್‌ನಿಂದ ಒಂದು L1011 ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದು L1011 ಅನ್ನು ಏರ್ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಆಲ್ ನಿಪ್ಪಾನ್ ಏರ್‌ವೇಸ್‌ನಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಬೋಯಿಂಗ್ 707 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. 1982ರ ಮೇ 1ರಂದು, ಏರ್ ಲಂಕಾದ ಸ್ವಂತದ ಎರಡು ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು HAECO ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಲೀಸ್‌ಗೆ ಪಡೆದ ಎರಡು ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಏರ್ ಕೆನಡಾ ನಡೆಸಿತು. 1980ರ ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಶಾಲ ದೇಹ ವಿಮಾನಗಳಾಗಿದ್ದ ಎರಡು ಹೊಸ ಲಾಕ್ಹೀಡ್ L1011-500 ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಏರ್ ಲಂಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಮೊದಲ ಲಾಕ್ಹೀಡ್ L1011-500 (4R-ULA) ವಿಮಾನವನ್ನು 1982ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪಾಮ್‌ಡೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು UL 566P ವಿಮಾನವಾಗಿ ಆಂಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು 4R-ULA "ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬೊ" ವಿಮಾನವು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿ ಆಂಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಕೊಲಂಬೊಗೆ UL566 ವಿಮಾನವಾಗಿ ಹೊರಟಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು ಕೊಲಂಬೊ ತಲುಪಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಲಾಕ್ಹೀಡ್ L1011-500, 4R-ULB "ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಯವರ್ಧನಪುರ" ವಿಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1984ರ ಜೂನ್ 8ರಂದು, ಏರ್ ಲಂಕಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬೋಯಿಂಗ್ 747-200B "ಕಿಂಗ್ ವಿಜಯ" ವಿಮಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು; ನಂತರ ಎರಡನೇ ವಿಮಾನವೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ 1987ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1994ರಲ್ಲಿ, ಏರ್ ಲಂಕಾ ಏರ್‌ಬಸ್ A340-300 ವಿಮಾನದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ (Asian Launch Customer) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ==ಮರುಬ್ರಾಂಡಿಂಗ್== ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಏರ್ ಲಂಕಾವನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಖಾಸಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದುಬೈ ಮೂಲದ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಕೊಲಂಬೊ–ಬಂಡಾರನಾಯಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಮಾನಗಳ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಗ್ರೌಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್) ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಆಹಾರ ಸೇವೆಗಳ (ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್) ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ 70 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ 40% ಷೇರುಗಳನ್ನು (ನಂತರ ಇದನ್ನು 43.6%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು) ಏರ್ ಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ದಳವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಬಹುಮತ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿತು. 1998ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಲಂಕಾವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಎಂದು ಮರುಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>"World Airline Directory." Flight International. 14–20 March 1990 "Airlift International" 57.</ref> ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ತನ್ನ Airbus A340-300 ಮತ್ತು A320-200 ವಿಮಾನ ದಳವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 6 Airbus A330-200 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಈ A330-200 ವಿಮಾನಗಳು 1999ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ 2000ರ ಜುಲೈ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು. ಕಂಪನಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ A340-300 ವಿಮಾನವು ಹೊಸ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲಿವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಕೊಲಂಬೊಗೆ ಆಗಮಿಸಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ A340 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ (ವ್ಯಾಪಾರ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಗ) ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಸ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನವೀಕರಿಸಿತು. ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಲೇ, ರಿಯಾದ್ ಮತ್ತು ದಮ್ಮಾಮ್ ನಂತರ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಜೆದ್ದಾಕ್ಕೆ ಹಾರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂಬತ್ತಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಜೆದ್ದಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ 51ನೇ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ, ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>"Emirates walking away from SriLankan". Reed Business Information. Retrieved 24 April 2015.</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದವು 2008ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ದಿನನಿತ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಆರೋಪಿಸಿತು.<ref>Management contract terminated Archived 28 January 2008 at the Wayback Machine January 2008, OAG, News briefing</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮಗೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ತನ್ನ 43.63% ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು.<ref>Sri Lanka Buys Emirates' Stake in SriLankan Airlines Archived 10 July 2010 at the Wayback Machine Anusha Ondaatjie and Asantha Sirimanne, BusinessWeek, 7 July 2010</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== o9z1c494lnqj191mhw4n61j062tygi4 0 178967 1428190 1371493 2026-09-14T07:52:01Z A826 72368 1428190 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' (ಕುದಿಪ್ಪು ಮೀನು) | fossil_range = {{Fossil range|Eocene|recent}} | image =File:Lactarius lactarius 02.jpg | image_caption = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | regnum = ಅನಿಮಾಲಿಯಾ | phylum = ಕೋರ್ಡಾಟಾ | classis =ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಕಾರಂಗಾರಿಯಾ | familia = ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ | genus = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | species = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | binomial = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | binomial_authority = (ಬ್ಲಾಚ್ & ಷ್ನೇಯ್ಡರ್, 1801) }} [[File:Lactarius lactarius mangaluru.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'']] '''''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್''''' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಫಾಲ್ಸ್ ಟ್ರೆವೆಲ್ಲಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಲವಣೀಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೀನು ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು '''ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇಂಡೋ-ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase">{{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Lactarius-lactarius.html |title=Lactarius lactarius (False trevally) |website=FishBase |publisher=FishBase Consortium |access-date=11 April 2026}}</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮಾಲಿಯಾ * ಸಂವರ್ಗ: ಕೋರ್ಡಾಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಕಾರಂಗಾರಿಯಾ * ಕುಟುಂಬ: ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' == ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == ಈ ಮೀನು [[ಸಮುದ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ಉಪ್ಪು]]ನೀರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15–100 ಮೀಟರ್ ಆಳದ ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> ಇದು ಪೂರ್ವ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಲಕ್ಷಣಗಳು == * ದೇಹವು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು (fusiform) ಬದಿಯಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ * ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣ * ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ * ಗಿಲ್ ಕವರ್ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ * ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವಾಗಿರುತ್ತವೆ * ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ತಿರಚಾದ ಬಾಯಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> ಈ ಮೀನು ಗರಿಷ್ಠ 40 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಮರಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> ಪ್ರಜನನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 15 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ == ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' ಮೀನುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="icar">{{cite journal |last=Zacharia |first=P. U. |last2=Jayabalan |first2=N. |year=2011 |title=Age and growth of Lactarius lactarius from Karnataka coast |journal=Indian Journal of Fisheries |volume=58 |issue=2 |pages=23–27 |url=https://epubs.icar.org.in/index.php/IJF/article/view/6689 |publisher=ICAR |access-date=11 April 2026}}</ref> * ಗಂಡು ಮೀನುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ : ಸುಮಾರು 240 ಮಿಮೀ * ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ : ಸುಮಾರು 285 ಮಿಮೀ * ಒಟ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 294 ಮಿಮೀ ಈ ಮೀನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 168 ಮಿಮೀ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 240 ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 271 ಮಿಮೀ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="icar"/> ಇದರ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸುಮಾರು 3.5 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ (recruitment) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="icar"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == ಈ ಮೀನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾಜಾ ಹಾಗೂ ಒಣಗಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ == ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ IUCN ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Lactarius-lactarius.html |title=FishBase - Lactarius lactarius |website=FishBase |access-date=11 April 2026}} * {{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218381 |title=WoRMS - Lactarius lactarius |website=World Register of Marine Species |access-date=11 April 2026}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Actinopterygii]] iqwwi8bbr0h3uqay6jyxib7mo8i37oe 1428191 1428190 2026-09-14T07:52:41Z A826 72368 1428191 wikitext text/x-wiki {{Databox}}{{Taxobox | name = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' (ಕುದಿಪ್ಪು ಮೀನು) | fossil_range = {{Fossil range|Eocene|recent}} | image =File:Lactarius lactarius 02.jpg | image_caption = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | regnum = ಅನಿಮಾಲಿಯಾ | phylum = ಕೋರ್ಡಾಟಾ | classis =ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಕಾರಂಗಾರಿಯಾ | familia = ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ | genus = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | species = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | binomial = ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' | binomial_authority = (ಬ್ಲಾಚ್ & ಷ್ನೇಯ್ಡರ್, 1801) }} [[File:Lactarius lactarius mangaluru.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'']] '''''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್''''' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಫಾಲ್ಸ್ ಟ್ರೆವೆಲ್ಲಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಲವಣೀಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೀನು ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು '''ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇಂಡೋ-ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase">{{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Lactarius-lactarius.html |title=Lactarius lactarius (False trevally) |website=FishBase |publisher=FishBase Consortium |access-date=11 April 2026}}</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮಾಲಿಯಾ * ಸಂವರ್ಗ: ಕೋರ್ಡಾಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಕಾರಂಗಾರಿಯಾ * ಕುಟುಂಬ: ಲ್ಯಾಕ್ಟರಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' == ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == ಈ ಮೀನು [[ಸಮುದ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ಉಪ್ಪು]]ನೀರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15–100 ಮೀಟರ್ ಆಳದ ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> ಇದು ಪೂರ್ವ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಲಕ್ಷಣಗಳು == * ದೇಹವು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು (fusiform) ಬದಿಯಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ * ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣ * ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ * ಗಿಲ್ ಕವರ್ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ * ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವಾಗಿರುತ್ತವೆ * ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ತಿರಚಾದ ಬಾಯಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> ಈ ಮೀನು ಗರಿಷ್ಠ 40 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಮರಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> ಪ್ರಜನನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 15 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ == ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ''ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್'' ಮೀನುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="icar">{{cite journal |last=Zacharia |first=P. U. |last2=Jayabalan |first2=N. |year=2011 |title=Age and growth of Lactarius lactarius from Karnataka coast |journal=Indian Journal of Fisheries |volume=58 |issue=2 |pages=23–27 |url=https://epubs.icar.org.in/index.php/IJF/article/view/6689 |publisher=ICAR |access-date=11 April 2026}}</ref> * ಗಂಡು ಮೀನುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ : ಸುಮಾರು 240 ಮಿಮೀ * ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ : ಸುಮಾರು 285 ಮಿಮೀ * ಒಟ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 294 ಮಿಮೀ ಈ ಮೀನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 168 ಮಿಮೀ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 240 ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 271 ಮಿಮೀ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="icar"/> ಇದರ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸುಮಾರು 3.5 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ (recruitment) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="icar"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == ಈ ಮೀನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾಜಾ ಹಾಗೂ ಒಣಗಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ == ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ IUCN ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Lactarius-lactarius.html |title=FishBase - Lactarius lactarius |website=FishBase |access-date=11 April 2026}} * {{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218381 |title=WoRMS - Lactarius lactarius |website=World Register of Marine Species |access-date=11 April 2026}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Actinopterygii]] 1qz40pli4voc1u7m5woyuuxrexx12bd 0 180582 1428186 1384131 2026-09-14T07:47:22Z A826 72368 A826 [[ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1384131 wikitext text/x-wiki '''ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ''' <ref>{{Cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |access-date=2019-07-26 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2019-07-09 |title=Правильне написання столиці України англійською мовою закріплено в документі ЮНЕСКО – МЗС України |trans-title=The correct spelling of the capital of Ukraine in English is enshrined in a UNESCO document - MFA of Ukraine |url=https://gordonua.com/ukr/news/worldnews/-pravilne-napisannja-stolitsi-ukrajini-anglijskoju-movoju-zakripleno-v-dokumenti-junesko-mzs-ukrajini-1102775.html |access-date=2019-07-26 |website=gordonua.com |language=uk}}</ref> ( {{Langx|uk|Києво-Печерська лавра|Kyievo-Pecherska Lavra}} ), ಇದನ್ನು '''ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಗುಹೆಸ್ ಮಠ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಾವ್ರಾ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಮಠವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಕೀವ್|ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿತು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಹಾ ಮಠವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಲಾವ್ರಾ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುದ್ರಣಾಲಯವು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. == ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು == {{Langx|uk|печера|pechera}} ಅಂದರೆ lit. ''ಗುಹೆ'', ಇದು ಅದೇ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ [[Proto-Slavic|ಪ್ರೊಟೊ-ಸ್ಲಾವಿಕ್]] ''*реktera'' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. {{Langx|uk|лавра|[[lavra]]|links=no}} [[ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್|ಪೂರ್ವ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನ]] ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪುರುಷ ಮಠಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಠದ ಹೆಸರನ್ನು ಕೈವ್ ಗುಹೆ ಮಠ, ಕೈವ್ ಗುಹೆಗಳ ಮಠ ಅಥವಾ ಕೈವ್ ಗುಹೆಗಳ ಮಠ ( ''{{Langx|uk|на печерах|links=no}}'' ಎಂದೂ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ). == ಇತಿಹಾಸ == === ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Sviati_Feodosiy_ta_Antoniy_Pecherski.jpg|left|thumb| ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಸಂತರು ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಅವರ ಐಕಾನ್.]] ''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೃತ್ತಾಂತವು'' ಮಠವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: 1051 ರಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ 1074 ರಲ್ಲಿ. {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1953|p=7}} ಚೆರ್ನಿಗೋವ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ಲಿಯುಬೆಕ್‌ನಿಂದ ಮೂಲತಃ ಅಥೋಸ್ ಪರ್ವತದ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಂಥೋನಿ, ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ಗೆ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಿಷನರಿಯಾಗಿ ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಡ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಹಿಲೇರಿಯನ್ ತನ್ನ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, <ref name="ency" /> ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರ ಸಮುದಾಯವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕೀವ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಇಜಿಯಾಸ್ಲಾವ್ I (1024–1078) ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಂಥೋನೈಟ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು, ಅವರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್|ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಹಲವಾರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ಬೊಯಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಈ ಮಠವು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದರ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ''ಪ್ರೈಮರಿ ಕ್ರಾನಿಕಲ್'' ಮತ್ತು ''ಕೈವ್ ಗುಹೆಗಳು ಪ್ಯಾಟರಿಕಾನ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮಠದ ಜೀವನವು ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಹಲವಾರು ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಬಳಲಿತು: 1096 ರಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ಕುಮನ್ನರು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1169 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ರೇ ಬೊಗೊಲ್ಯುಬ್ಸ್ಕಿ ಅದನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿದರು. 1203 ರಲ್ಲಿ, ರಾಜಕುಮಾರ ರುರಿಕ್ ರೋಸ್ಟಿಸ್ಲಾವಿಚ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಡೆಗಳು ಇದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದವು. 1240 ರಲ್ಲಿ, ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ಮಠವು ಬಲಿಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1416 ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹಾರ್ಡ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಡಿಗೇಯ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ೧೪೭೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಿಮಿಯೋನ್ ಒಲೆಲ್ಕೊವಿಚ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ, ೧೪೮೨ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಟಾಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref name="meta" /> <ref name="ency" /> ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿ, ಕೈವ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು: ಕೈವ್ ರಾಜಕುಮಾರ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಓಲ್ಗೆರ್ಡೋವಿಚ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾಸ್ ಒಲೆಲ್ಕಾ, ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ರುಥೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಸ್ವಿಟ್ರಿಗೈಲಾ, ಫಿಯೋಡರ್ ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ, ಉಲಿಯಾನಾ ಓಲ್ಶಾನ್ಸ್ಕಾ (ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ವೈಟೌಟಾಸ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ), ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಕೋ ಸೈನ್ಯದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ವಿರುದ್ಧ ಓರ್ಶಾ ಕದನದಲ್ಲಿ (1514) ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಲ್ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಮಾಂಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿ ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ . <ref name="Vkpk">{{Cite web |title=Kijevo Pečorų lauros vienuolyno kompleksas |url=https://vkpk.lt/u-zemelapis/kijevo-pecoru-lauros-vienuolyno-kompleksas/ |access-date=25 January 2025 |website=Valstybinė kultūros paveldo komisija |language=lt}}</ref> ಕೈವ್‌ನ ಮೇಯರ್‌ಗಳು, ಸ್ಜ್ಲಾಚ್ಟಾ ಮತ್ತು ಕೊಸಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್‌ಶಿನಾ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಸಹ ಮಠದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="meta" /> === ಬರೊಕ್ ಯುಗ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಆಳ್ವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Near_Caves.jpg|left|thumb| ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಗಳು . 1651 ರಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಕಲಾವಿದ ಅಬ್ರಹಾಂ ವ್ಯಾನ್ ವೆಸ್ಟರ್ವೆಲ್ಡ್ ಅವರ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಮಠವು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ನ ಕುಲಸಚಿವರಿಂದ ಸ್ಟೌರೋಪೆಜಿಯನ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಲಾವ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಆರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಠಗಳು ಅದರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಂತರ, ಮಠವು ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದದ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ೧೬೧೩ ರಲ್ಲಿ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಓಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref name="ency" /> 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಕಿಮಂಡ್ರೈಟ್‌ಗಳಾದ ಎಲಿಸಿಯಸ್ ಪ್ಲೆಟೆನೆಟ್ಸ್ಕಿ, ಜಕಾರಿಯಾಸ್ ಕೊಪಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಮೊಹಿಲಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಠವು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು. ಲಾವ್ರಾದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೈವ್ ಗುಹೆಗಳು ಪ್ಯಾಟರಿಕಾನ್, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇಡೀ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ]] ಜನಪ್ರಿಯ ಓದುವಿಕೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಪೂರ್ವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕೈವ್‌ನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರಣದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1620 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೆಟೆನೆಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಾವ್ರಾದ ಮುದ್ರಣಾಲಯವು ಕೈವ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೊಹಿಲಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಠದ ಶಾಲೆಯು ಆ ಕಾಲದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಬರೊಕ್]] ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಮತ್ತು ಕೈವ್‌ಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವುದು [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ಗೆ]] ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಕೆಲವರು ನೋಡಿದರು. <ref name="meta" /> ವಾದವಿವಾದವಾದಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ ಜೋನಿಸಿಯಸ್ ಗ್ಯಾಲಿಯಾಟೊವ್ಸ್ಕಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 1630 ರಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ಪೋಲಿಷ್ ಸೈನ್ಯವು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿತು, ಆದರೆ [[ಸಂತ ಮೇರಿ|ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ತಾಯಿ]] ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ "ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಳೆ" ಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ೧೬೩೧ ರಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರದರ್‌ಹುಡ್ ಮಠದ ಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡು ಕೈವ್ ಮೊಹಿಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. <ref name="ency" /> [[ಚಿತ್ರ:Perchersk_Lavra,_Kyiv_Lithograph.jpg|thumb| ಕೈವ್‌ನ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಲಿಥೋಗ್ರಾಫ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ.]] ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಮತ್ತು ರಾಫೆಲ್ ಜಬೊರೊವ್ಸ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, 1685 ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನರು ಕೈವ್ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮಠವನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧೀನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. <ref name="moly">{{Cite web |date=2025-07-25 |title=Українська молитва в лаврських печерах |url=https://tyzhden.ua/ukrainska-molytva-v-lavrskykh-pecherakh/ |access-date=2025-08-14 |website=[[The Ukrainian Week|Український Тиждень]]}}</ref> 1688 ರಲ್ಲಿ ಲಾವ್ರಾ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕುಲಸಚಿವರ ಸ್ಟಾರೊಪೆಜಿಯನ್ ಆದರು. ೧೭೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಕಿಯು ಮಠದ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು, ಅದರ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಪತ್ರಾಗಾರ|ಆರ್ಕೈವ್ ಅನ್ನು]] ನಾಶಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ೧೭೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಕಠಿಣ ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ency">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II) |date=1994 |volume=3 |pages=998-999}}</ref> 1722 ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ಪೀಟರ್ I ರ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೈವ್ ಮಹಾನಗರವನ್ನು [[ಆರ್ಚ್ ಬಿಷಪ್|ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ರಿಕ್]] ಆಗಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಸಿನೊಡಲ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಇತರ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಆಧಾರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಯಿತು. <ref name="moly" /> ೧೭೮೬ ರಲ್ಲಿ ಮಠದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಾತ್ಯತೀತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದರ ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಮಹಾನಗರದ ನೇಮಕಗೊಂಡವರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ency" /> ರಷ್ಯಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳನ್ನು ತ್ಸಾರಿಸ್ಟ್ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ರಷ್ಯಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾವ್ರಾದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಾಲಿಯಾ ಡೊಲ್ಗೊರುಕೋವಾ, ಪಯೋಟರ್ ರುಮಿಯಾಂಟ್ಸೆವ್ ಮತ್ತು ಪಯೋಟರ್ ಸ್ಟೋಲಿಪಿನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. <ref name="moly" /> <ref name="meta">{{Cite web |date=2024-08-05 |title=Метаморфози Києво-Печерської лаври |url=https://tyzhden.ua/metamorfozy-kyievo-pecherskoi-lavry/ |access-date=2025-08-14 |website=[[The Ukrainian Week|Український Тиждень]]}}</ref> 19 ನೇ ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಠವು ಕೈವ್‌ನ ಮಹಾನಗರಗಳ ನಿವಾಸವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಿರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. [[ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕ್ರಾಂತಿಯ]] ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಲಾವ್ರವು 1200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref name="ency" /> [[ಚಿತ್ರ:Hammond_Slides_Russia_51.jpg|thumb|302x302px| 1958 ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳು]] 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾವ್ರಾವನ್ನು ಉಕ್ರೇನೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಫಲವಾದವು. <ref name="moly" /> ಜನವರಿ 25, 1918 ರಂದು ಕೀವ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಅವರನ್ನು ಬೋಲ್ಶೆವಿಕ್ ಪಡೆಗಳು ಮಠದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ೧೯೨೧-೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಠದಿಂದ ಅನೇಕ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. <ref name="ency" /> ಕೊನೆಗೆ, ಆ ಮಠವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1926 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. <ref name="meta" /> ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ency" /> ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="moly" /> ನವೆಂಬರ್ 3, 1941 ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ NKVD ಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಲಾಯಿತು; <ref name="ki-2026">{{Cite web |last=Basmat |first=Dmytro |last2=Fenbert |first2=Abbey |date=2026-06-15 |title=Kyiv's historic Pechersk Lavra burns as large-scale Russian strikes kill 5, injure 29 in capital |url=https://kyivindependent.com/russian-attack-june-14-2026/ |access-date=2026-06-15 |website=The Kyiv Independent}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಜರ್ಮನ್ನರು ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಎಸಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳ ಧ್ವಂಸವು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ, ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2000 ರಂದು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. <ref name="meta" /> [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಮಠವು ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿತು. 1961 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಲಾವ್ರಾದ ಮುಂದಿನ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯವರೆಗೂ ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು <ref name="mon">{{Cite web |title=Kyivan Cave Monastery |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyivanCaveMonastery.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> 1988 ರಲ್ಲಿ , ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣದ 1000 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಠವನ್ನು ಕೈವ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಫಿಲರೆಟ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು, ಅವರ ನಿವಾಸವು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1992 ರಲ್ಲಿ ಲಾವ್ರಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಕೈವ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="moly" /> ಮಾಸ್ಕೋ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆಡಳಿತದಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಾವ್ರಾ, ಅದರ ನಾಯಕತ್ವದ ದುಬಾರಿ ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ರಷ್ಯಾದ ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಬಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕ, ತ್ಸಾರ್ ನಿಕೋಲಸ್ II ರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಚಾರದ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಹಗರಣಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. <ref name="meta" /> [[ಚಿತ್ರ:Lavra_Kyiv.JPG|thumb| ಮಠದ ಪನೋರಮಾ, ದಕ್ಷಿಣದ ನೋಟ]] ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಜೊತೆಗೆ, ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾವನ್ನು 1990 ರಿಂದ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ]] ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. [ ಸಂಖ್ಯೆ 1 ] ಈ ಮಠ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು (ಅಭಯಾರಣ್ಯ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು 13 ಮಾರ್ಚ್ 1996 ರಂದು ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Про надання статусу національного Києво-Печерському держав... - від 13.03.1996 № 181/96 |trans-title=On granting the status of national Kyiv-Pechersk State... - dated 03.13.1996 No. 181/96 |url=http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=181/96&p=1260343170231885 |access-date=23 June 2017 |website=zakon1.rada.gov.ua}}</ref> ಲಾವ್ರಾ ನಗರದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಮಠವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=May 2017}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2017)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2007 ರಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.  2022 ರ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ, ಈ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, <ref>{{Cite web |title=Сайт Національного Києво-Печерського історико-культурного заповідника |trans-title=Site of the National Kyiv-Pechersk Historical and Cultural Reserve |url=http://www.kplavra.kyiv.ua/# |access-date=23 June 2017 |website=www.kplavra.kyiv.ua}}</ref> ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್) (UOC-MP) ನಡುವೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆ ಚರ್ಚ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಮಠ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕ, ಕೈವ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಒನುಫ್ರಿಯಸ್ ಅವರ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=14 November 2016 |title=General information — Kyiv Holy Dormition Caves Lavra |url=https://lavra.ua/en/general-information/ |access-date=9 December 2019}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 October 2019 |title=Head of UOC led solemnities on Synaxis of Near Caves' Venerable Fathers |url=https://lavra.ua/en/head-of-uoc-led-solemnities-on-synaxis-of-near-caves-venerable-fathers/ |access-date=12 December 2019 |agency=Kyiv Holy Dormition Caves Lavra}}</ref> ಜನವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ (ಟ್ರೆಪೆಜ್ನಾ ಚರ್ಚ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ದ UOC-MP ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು, ಆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇರ ರಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|date=2023-01-05|title=Historical churches of the Kyiv-Pechersk Lavra returned to Ukrainian state from Russia-affiliated church|url=https://euromaidanpress.com/2023/01/05/historical-churches-of-the-kyiv-pechersk-lavra-returned-to-the-ukrainian-state-from-russia-affiliated-church/|journal=Euromaidan Press}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |date=January 7, 2023 |title=Ukraine reclaims Kyiv cathedral amid church dispute |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ukraine-reclaims-kyiv-cathedral-amid-church-dispute-96263044 |access-date=2023-01-07 |website=ABC News |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (OCU) ಗೆ ಜನವರಿ 7, 2023 ರಂದು ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್, <ref name=":0" /> ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಕೈವ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಎಪಿಫೇನಿಯಸ್ ಆಚರಿಸಿದ ಸೇವೆ. <ref>{{Cite web |date=7 January 2023 |title=Epiphanius for the first time conducts Christmas service in Holy Dormition Cathedral |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/3648115-epiphanius-for-the-first-time-conducts-christmas-service-in-holy-dormition-cathedral.html |access-date=2023-01-07 |website=www.ukrinform.net |language=en}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Uspensky_Sobor.jpg|thumb| 2005 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಮಾರ್ಚ್ 10, 2023 ರಂದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು, UOC-MP ಯಿಂದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಮುಕ್ತ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ 2013 ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಚರ್ಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. <ref name="PBSNewsHourOrthodox leader">{{Cite web |date=1 April 2023 |title=Orthodox leader in Kyiv ordered under house arrest by Ukrainian court |url=https://www.pbs.org/newshour/world/orthodox-leader-in-kyiv-ordered-under-house-arrest-by-ukrainian-court |access-date=6 April 2023 |website=[[PBS NewsHour]] |language=English}}</ref> <ref name="7393889PavloLebid" /> ಮಾರ್ಚ್ 29 ರೊಳಗೆ UOC-MP ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="7393889PavloLebid" /> ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಯುಒಸಿ-ಎಂಪಿ, ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು " ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹುಚ್ಚಾಟಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. <ref name="7393889PavloLebid" /> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್‌|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಪೆಸ್ಕೋವ್, UOC-MP ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಈ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸದಿರಲು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರವು (ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2022) ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣದ "ಸರಿಯಾದತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <ref name="7393889PavloLebid">{{Cite web |date=17 March 2023 |title=Kremlin says Ukrainian authorities' decision on Ukrainian Orthodox Church of Moscow Patriarchate justifies "special operation" |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/03/17/7393889/ |access-date=17 March 2023 |website=[[Ukrainska Pravda]] |language=English}}</ref> 29 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರ ನಂತರ UOC-MP ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. <ref name="epiphany-urges-calm">{{Cite web |date=6 April 2023 |title=Metropolitan Epiphany urges calm after arrest of abbot |url=https://www.churchtimes.co.uk/articles/2023/6-april/news/world/metropolitan-epiphany-urges-calm-after-arrest-of-abbot |access-date=6 April 2023 |website=[[Church Times]] |language=English}}</ref> <ref name="550462lavra_shcho_dali">{{Cite web |date=31 March 2023 |title=Lavra. What's next? |url=https://lb.ua/blog/sonya_koshkina/550462_lavra_shcho_dali_.html |access-date=31 March 2023 |website=[[Lb.ua]] |language=Ukrainian}}</ref> ಜುಲೈ 23, 2025 ರಂದು, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈವ್‌ನ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ದೂರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈವ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಎಪಿಫಾನಿಯಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref name="moly" /> ==== 2026 ರ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:Dormition_Cathedral,_Kyiv_Pechersk_Lavra_on_fire_3.jpg|thumb| ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ, 15 ಜೂನ್ 2026]] [[ಚಿತ್ರ:Dormition_Cathedral,_Kyiv_Pechersk_Lavra_following_attack_10.jpg|thumb| ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಛಾವಣಿ]] ಜೂನ್ 14, 2026 ರಂದು, ರಷ್ಯಾದ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು, ಇದು ಉದ್ದೇಶಿತ ದಾಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಹ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು. <ref name="Guardian video">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=15 June 2026 |title=Cathedral burns at Unesco-listed Kyiv Pechersk Lavra after Russian attack |url=https://www.theguardian.com/world/video/2026/jun/15/dormiton-cathedral-burns-unesco-kyiv-pechersk-lavra-russian-attack |access-date=15 June 2026 |work=The Guardian}}</ref> <ref name="Beaumont">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Beaumont |first=Peter |date=15 June 2026 |title=Kyiv monastery set on fire in night of Russian attacks across Ukraine |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/15/kyiv-pechersk-lavra-monastery-on-fire-russian-attacks-ukraine |access-date=15 June 2026 |work=The Guardian}}</ref> ಗೆರಾನ್-2 ಡ್ರೋನ್‌ಗಳಿಂದ ("ಇರಾನಿನ ಶಾಹೆದ್-ಮಾದರಿಯ ಕಾಮಿಕೇಜ್ ಡ್ರೋನ್‌ನ ರಷ್ಯಾದ ಆವೃತ್ತಿ" <ref name="WaPoKyivMonastery2026" /> ) ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಾನಿಯಲ್ಲಿ, ಛಾವಣಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗದ ನಾಶ, ಮುಖ್ಯ ಗುಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ಕುಪೋಲಾಗೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref name="ki-2026" /> ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಯು ಗೆರಾನ್-2 ಡ್ರೋನ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. <ref name="WaPoKyivMonastery2026">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Stern |first=David L. |last2=Galouchka |first2=Anastacia |date=15 June 2026 |title=Russian attack kills at least five and damages historic monastery in Kyiv |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/06/15/russian-attack-kyiv-damages-historic-monastery-kills-least-5/ |access-date=15 June 2026 |work=The Washington Post}}</ref> ಜೂನ್ 15 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಹೆದ್ ಮಾದರಿಯ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು, ಇದು ಕೈವ್ ಸಮಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 04:55 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Beaumont" /> ರಷ್ಯಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ನಿರ್ಮಿತ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ವಾಯು-ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸಿತು, <ref name="Beaumont" /> <ref name="NOS">{{Cite web |date=15 June 2026 |title=Europa spreekt schande van Russische aanval op historisch klooster in Kyiv |trans-title=Europe condemns Russia’s attack on a historic monastery in Kyiv |url=https://nos.nl/artikel/2618687-europa-spreekt-schande-van-russische-aanval-op-historisch-klooster-in-kyiv |access-date=15 June 2026 |website=[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]] |language=nl}}</ref> ಆದರೆ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ವಕ್ತಾರರು ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, <ref name="NOS" /> ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಿರ್ಮಿತ ಶಹೀದ್ ಮಾದರಿಯ ಗೆರಾನ್-೨ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಕಂಡುಬಂದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. <ref name="Beaumont" /> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಯೂಲಿಯಾ ಸ್ವೈರಿಡೆಂಕೊ ಅವರು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಠದ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ನಮ್ಮ ಜನರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ರೂರ ದಾಳಿ. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಿಜವಾದ ಮುಖ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿನಾಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ, ಇತಿಹಾಸದ ವಿರುದ್ಧ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ರಷ್ಯಾದ ಅಪರಾಧ." <ref name="Beaumont" /> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಝೆಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಇದನ್ನು "ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ರಷ್ಯಾ ನಡೆಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು, <ref name="Beaumont" /> <ref name="NOS" /> "ರಷ್ಯಾದ ಅನಾಗರಿಕತೆಯ ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೃತ್ಯದ ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತು ಮೌನವಾಗಿರದಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref name="NOS" /> ಲಾವ್ರಾ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ನಾಯಕರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಉರ್ಸುಲಾ ವಾನ್ ಡೆರ್ ಲೇಯೆನ್ ಇದನ್ನು "ಅರ್ಥಹೀನ ಹಿಂಸೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು: 'ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.' <ref name="NOS" /> "ನಮ್ಮ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲಿನ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಯಾವುದೂ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಇಮ್ಮಾನ್ಯುವೆಲ್ ಮಾಕ್ರೋನ್|ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರನ್]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, <ref name="NOS" /> ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಜೀನ್-ನೊಯೆಲ್ ಬ್ಯಾರಟ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: " ನೊಟ್ರೆ-ಡೇಮ್ ಅಥವಾ ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಅನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಬೇಕಾದಂತಿದೆ." <ref name="NOS" /> <ref name="Beaumont" /> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಂತೆಯೇ, ಮಠದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ರಷ್ಯಾದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು EU ವಿದೇಶಾಂಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಾಜಾ ಕಲ್ಲಾಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. <ref name="NOS" /> ರೊಮೇನಿಯನ್ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನರು ಈ ದಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ "ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ಮತ್ತು ದುಃಖ" ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಇದು "ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ". <ref>{{Cite web |date=15 June 2026 |title=Patriarhia Română deplânge atacul asupra Lavrei Pecerska din Kiev |url=https://agerpres.ro/2026/06/15/patriarhia-romana-deplange-atacul-asupra-lavrei-pecerska-din-kiev--1566331 |publisher=Agerpres |language=ro}}</ref> ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನವು ದಾಳಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲೆ "ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರ" ದಾಳಿ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿತು, "ಯಾವುದೇ ತರ್ಕಬದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಾದವು ಈ ಅನಾಗರಿಕ ವಿನಾಶಕಾರಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Το Οικουμενικό Πατριαρχείο καταδικάζει την επίθεση στη Λαύρα του Κιέβου - Οικουμενικό Πατριαρχείο |url=https://ec-patr.org/15/06/17/13/to-oikoymeniko-patriarcheio-katadika/ |access-date=2026-06-16 |language=el}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Patriarch Bartholomew condemns attack on Kyiv religious landmark {{!}} eKathimerini.com |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1306751/patriarch-bartholomew-condemns-attack-on-kyiv-religious-landmark/ |access-date=2026-06-16 |website=www.ekathimerini.com |language=English}}</ref> ಜೂನ್ 15, 2026 ರಂದು, ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಬಾರ್ತಲೋಮೆವ್ Ι ಅವರು ಕೈವ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಎಪಿಫಾನಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಝೆಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಕರೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನರು "ಅನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಗೌರವದ ಕೃತ್ಯ"ದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಹ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಮಾತೃ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಲಿಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂತಾಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Τηλεφωνική επικοινωνία του Οικουμενικού Πατριάρχου με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας - Οικουμενικό Πατριαρχείο |url=https://ec-patr.org/15/06/20/14/tilefoniki-epikoinonia-toy-oikoymen/ |access-date=2026-06-16 |language=el}}</ref> == ಪ್ರಿಯರ್ಸ್ == {| class="wikitable collapsible autocollapse" !ವರ್ಷಗಳು !ಹೆಸರುಗಳು !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''ಹೆಗುಮೆನ್ಗಳು''' |- |೧೦೫೧–೧೦೬೨ |ಅಂಟೋನಿಯ್ |ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ನಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿತ್ವದ ಪ್ರವರ್ತಕ<ref>{{Cite web |date=1993 |title=Saint Anthony of the Caves |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CA%5CSaintAnthonyoftheCaves.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೦೬೨–೧೦೬೩ |ವರ್ಲಾಮ್ |ಮಠದ ಮೊದಲ ಹೆಗುಮೆನ್, ನಂತರ ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್-ಡೋಮ್ಡ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು<ref>{{Cite web |title=Varlaam |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CV%5CA%5CVarlaam.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೦೬೩–೧೦೭೪ |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ I |ಸ್ಟುಡೈಟ್ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸೇರಿದರು, ಡಾರ್ಮಿಶನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು<ref>{{Cite web |date=1993 |title=Saint Theodosius of the Caves |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CA%5CSaintTheodosiusoftheCaves.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೦೭೪–೧೦೭೭ |ಸ್ಟೆಫಾನ್ I ಬೊಲ್ಹರಿನ್ |ರಸ್ನ ಮೊದಲ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ನ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಸಂತರಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು<ref>{{Cite web |date=1993 |title=Stefan of Kyiv |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CT%5CStefanofKyiv.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೦೭೭–೧೦೮೮ |ನಿಕಾನ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ |ಸ್ಕೀಮಾಗೂ ಮೊದಲು ಹಿಲೇರಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು |- |೧೦೮೮–೧೧೦೩ |ಜಾನ್ I |೧೦೯೬ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ಬೋನಿಯಾಕ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ಯುಮನ್ಗಳು ಕೀವ್ ಮತ್ತು ಗುಹೆ ಮಠದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು<ref>{{Cite web |date=1984 |title=Boniak |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CO%5CBoniak.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೧೦೮–೧೧೧೨ |ಥಿಯೋಕ್ಟಿಸ್ಟೋಸ್ |ಚೆರ್ನಿಗಿವ್ನ ಬಿಷಪ್ ಆದರು |- |೧೧೧೨–೧೧೨೫ |ಪ್ರೊಖೋರ್ |ನೆಸ್ಟರ್ ದಿ ಕ್ರಾನಿಕ್ಲರ್ ಅವರಿಂದ ''ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಬೈಗೋನ್ ಇಯರ್ಸ್'' ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ<ref>{{Cite web |date=1993 |title=Povist’ vremennykh lit |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPovisthDAvremennykhlitIT.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೧೨೫–೧೧೩೧ |ಟಿಮೊತಿ / ಅಕಿಂಡಿನ್ | |- |೧೧೩೨–೧೧೪೧ |ಪಿಮೆನ್ ದಿ ಸಿಂಗರ್ | |- |೧೧೪೨–೧೧೫೬ |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ II | |- |೧೧೫೬–೧೧೬೪ |ಅಕಿಂಡಿನ್ I |೧೧೫೯ರಲ್ಲಿ ಮಠವು ಸ್ಟಾರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಾವ್ರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''ಆರ್ಕಿಮಂಡ್ರೈಟ್ಗಳು''' |- |೧೧೬೫–೧೧೮೨ |ಪಾಲಿಕಾರ್ಪ್ I ಆಫ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ |ಮೊದಲ ಆರ್ಕಿಮಂಡ್ರೈಟ್; ಆಂಡ್ರೇ ಬೊಗೊಲ್ಯುಬ್ಸ್ಕಿಯಿಂದ ಮಠವು ಸುಲಿಗೆಗೊಳಗಾಯಿತು (೧೧೬೯)<ref name="mon" /> |- |೧೧೮೨–೧೧೯೭ |ಬೆಸಿಲ್ | |- |೧೧೯೭-೧೨೦೩ |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ III |ರೂರಿಕ್ ರೋಸ್ಟಿಸ್ಲಾವಿಚ್ ಅವರಿಂದ ಮಠವು ಸುಲಿಗೆಗೊಳಗಾಯಿತು (೧೨೦೩)<ref name="mon" /> |- |೧೨೦೩-೧೨೩೨ |ಅಕಿಂಡಿನ್ II |''ಕೀವ್ ಗುಹೆ ಪ್ಯಾಟರಿಕಾನ್'' ರಚನೆ<ref>{{Cite web |title=Kyivan Cave Patericon |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyivanCavePatericon.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೨೩೨-೧೨೩೮ |ಪಾಲಿಕಾರ್ಪ್ II |''ಕೀವ್ ಗುಹೆ ಪ್ಯಾಟರಿಕಾನ್ನ'' ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು<ref>{{Cite web |title=Polikarp, monk |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPolikarpmonk.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೨೩೮-೧೨೪೯ |ಅಗಾಪಿಟ್ I |ಬಟು ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಮಠವು ಸುಲಿಗೆಗೊಳಗಾಯಿತು (೧೨೪೦)<ref name="mon" /> |- |೧೨೪೯-೧೨೭೪ |ಸೆರಾಪಿಯನ್ |ನಂತರ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು |- |೧೨೭೪-೧೨೮೯ |ಅಗಾಪಿಟ್ II | |- |೧೨೮೯-೧೨೯೨ |ಡೋಸಿಥಿಯಸ್ | |- |೧೨೯೨-೧೨೯೯ |ಜಾನ್ II | |- |೧೩೦೦-? |ಅಜರಿಯಾ | |- |~೧೩೨೧ |ಬಾರ್ಸೊನೋಫಿಯಸ್ | |- |~೧೩೩೫ |ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ | |- |೧೩೭೦/೧೩೭೭-೧೩೯೫ |ಡೇವಿಡ್ | |- |೧೩೯೫-೧೩೯೭ |ಅಬ್ರಹಾಮಿಯಸ್ | |- |೧೩೯೭-೧೩೯೮ |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ IV | |- |೧೩೯೮-೧೪೧೬ |ನಿಸೆಟಾಸ್ |ಗೋಲ್ಡನ್ ಹಾರ್ಡ್ನ ಖಾನ್ ಎಡಿಗೆಯಿಂದ ಮಠವು ಸುಲಿಗೆಗೊಳಗಾಯಿತು |- |೧೪೧೭-೧೪೩೪ |ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ | |- |೧೪೩೪-೧೪೪೬ |ನೈಸ್ಫೋರಸ್ I | |- |೧೪೪೬-೧೪೬೨ |ನಿಕೋಲಸ್ | |- |೧೪೬೨-೧೪೬೬ |ಮಕಾರಿಯಸ್ | |- |೧೪೬೬-೧೪೭೭ |ಜಾನ್ III |ಸಿಮಿಯಾನ್ ಒಲೆಲ್ಕೋವಿಚ್ ಅವರಿಂದ ಮಠವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು<ref name="mon" /> |- |೧೪೭೭-೧೪೮೨ |ಜೊಸಾಫ್ |ಟಾಟರ್ಗಳಿಂದ ಮಠವು ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು<ref name="mon" /> |- |೧೪೮೨-೧೪೯೩ |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ V ವೊಯ್ನಿಲ್ಲೋವಿಚ್ | |- |೧೪೯೪-೧೫೦೧/೧೫೦೩ |ಫಿಲಾರೆಟ್ | |- |೧೫೦೧/೧೫೦೩-? |ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ VI | |- |?-? |ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ | |- |೧೫೦೬–೧೫೦೮ |ವಾಸಿಯನ್ I ಶಿಶ್ಕಾ | |- |೧೫೦೮-೧೫೦೯ |ಜೋನಾಸ್ I | |- |೧೫೦೯-೧೫೧೪ |ಪ್ರೋಟಾಸಿಯಸ್ I | |- |೧೫೧೪-೧೫೨೪ |ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ II | |- |೧೫೨೪–೧೫೨೫ |ಆಂಥೋನಿ I | |- |೧೫೨೫-೧೫೨೮ |ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ II | |- |೧೫೨೮–೧೫೩೫ |ಆಂಥೋನಿ I | |- |೧೫೩೫-೧೫೩೬ |ಜೆನ್ನಡಿಯಸ್ | |- |೧೫೩೬ |ಜೊಕಿಮ್ | |- |೧೫೩೬-೧೫೩೮ |ಪ್ರೋಟಾಸಿಯಸ್ II | |- |೧೫೩೯-೧೫೪೦ |ಸೋಫ್ರೋನಿಯಸ್ | |- |೧೫೪೦ |ಜೋಸೆಫ್ I ರೆವಟ್ | |- |೧೫೪೦-೧೫೪೧ |ಸೋಫ್ರೋನಿಯಸ್ | |- |೧೫೪೧-೧೫೪೬ |ವಾಸಿಯನ್ II | |- |೧೫೪೬-೧೫೫೦ |ಜೊಕಿಮ್ II | |- |೧೫೫೧-೧೫೫೪ |ಹಿಲೇರಿಯನ್ I | |- |೧೫೫೪-೧೫೫೫ |ಜೋಸೆಫ್ II | |- |೧೫೫೬–೧೫೭೨ |ಹಿಲೇರಿಯನ್ ಪೆಸೊಸಿನ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೫೭೨-೧೫೭೪ |ಜೋನಾಸ್ ಡೆಸ್ಪೊಟೊವಿಚ್ | |- |೧೫೭೪-೧೫೭೬ |ಜೆರುಸಲೆಮ್ನ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ | |- |೧೫೭೬–೧೫೯೦ |ಮೆಲೆಟಿಯಸ್ ಕ್ರೆಬ್ಟೊವಿಚ್-ಬೊಹುರಿನ್ಸ್ಕಿ |ಸ್ಟಾರೊಪೆಜಿಯನ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು (೧೫೮೬)<ref name="mon" /> |- |೧೫೯೩–೧೫೯೯ |ನೈಸ್ಫೋರಸ್ ಟರ್ |ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಂತರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನಿಯೇಟ್ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಾರಂಭ<ref name="mon" /> |- |೧೫೯೯–೧೬೦೫ |ಹಿಪಾಟಿಯಸ್ ಪೊಸೆಜ್ |ರುಥೇನಿಯನ್ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ನ ಸದಸ್ಯ |- |೧೬೦೫–೧೬೨೪ |ಯೆಲಿಸೀ ಪ್ಲೆಟೆನೆಟ್ಸ್ಕಿ |ಕೀವ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು (೧೬೧೫)<ref name="mon" /> |- |೧೬೨೪–೧೬೨೭ |ಝಕಾರಿಯ್ ಕೊಪಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ಕಿ |ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ<ref>{{Cite web |date=1989 |title=Kopystensky, Zakhariia |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CO%5CKopystenskyZakhariia.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೬೨೭–೧೬೪೬ |ಪೀಟರ್ ಮೊಗಿಲಾ |ಮಠದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು (೧೬೩೧), ೧೬೩೨ರಲ್ಲಿ ಕೀವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಆಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು<ref name="mon" /> |- |೧೬೪೭-೧೬೫೫ |ಜೋಸೆಫ್ ಟ್ರಿಜ್ನಾ | |- |೧೬೫೬–೧೬೮೩ |ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ (ಗೀಸೆಲ್) |ಮಠದ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ, ''ಕೀವನ್ ಸಿನಾಪ್ಸಿಸ್'' (೧೬೭೪) ಪ್ರಕಾಶಕ<ref>{{Cite web |date=1988 |title=Gizel, Innokentii |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CG%5CI%5CGizelInnokentii.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೬೮೪–೧೬೯೦ |ವರ್ಲಾಮ್ ಯಸಿನ್ಸ್ಕಿ |ಮಠವನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋದ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನರಿಗೆ ಅಧೀನಗೊಳಿಸಿದರು (೧೬೮೮), ಅದರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು<ref name="mon" /> |- |೧೬೯೧–೧೬೯೭ |ಮೆಲೆಟಿಯಸ್ ವುಜಾಚೆವಿಚ್-ವೈಸೊಸಿನ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೬೯೭–೧೭೦೮ |ಜೊಸಾಫ್ ಕ್ರೊಕೊವ್ಸ್ಕಿ |ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಅವರ ಮಿತ್ರ<ref>{{Cite web |date=1988 |title=Krokovsky, Yoasaf |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CR%5CKrokovskyYoasaf.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೭೦೯ |ಹಿಲೇರಿಯನ್ | |- |೧೭೧೦–೧೭೧೪ |ಅಥಾನೇಷಿಯಸ್ ಮೈಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೭೧೫–೧೭೨೯ |ಜೊನಿಸಿಯಸ್ ಸೆನ್ಯುಟೊವಿಚ್ |೧೭೧೮ರ ಬೆಂಕಿಯು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೈವ್ ಜೊತೆಗೆ ಮಠದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು<ref name="mon" /> |- |೧೭೩೦–೧೭೩೬ |ರೋಮನ್ ಕೋಪಾ | |- |೧೭೩೭–೧೭೪೦ |ಹಿಲೇರಿಯನ್ ನೆಹ್ರೆಬೆಕ್ಕಿ | |- |೧೭೪೦–೧೭೪೮ |ಟಿಮೊತಿ ಶ್ಚೆರ್ಬಟ್ಸ್ಕಿ |ರಷ್ಯಾದ ಎಲಿಜಬೆತ್ I ರ ನೆಚ್ಚಿನ, ಹ್ರಿಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗ<ref>{{Cite web |title=Shcherbatsky, Tymofii |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CH%5CShcherbatskyTymofii.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೭೪೮–೧೭೫೧ |ಜೋಸೆಫ್ ಒರಾನ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೭೫೨–೧೭೬೧ |ಲುಕಾ ಬಿಲೌಸೊವಿಚ್ | |- |೧೭೬೨–೧೭೮೬ |ಜೋಸಿಮಾ ವಾಲ್ಕೆವಿಚ್ |೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಮಠದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref name="mon" /> |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''ಕೀವ್ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಬಿಷಪ್ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು''' |- |೧೭೮೭-೧೭೯೨ |ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟ್ ಸ್ಟೆಫಾನೊವ್ |ಕೀವ್ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಅವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಪ್ರಿಯರ್, ಅವರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರ್ಕಿಮಂಡ್ರೈಟ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು<ref name="mon" /> |- |೧೭೯೨–೧೭೯೫ |ಥಿಯೋಫಿಲ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸ್ಲೋನೆಟ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೭೯೫-೧೭೯೯ |ಹೈರೋನಿಮ್ ಯಾನೊವ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೮೦೦-೧೮೧೫ |ಜೋಯೆಲ್ ವೊಸ್ಕೊಬೊಯಿನಿಕೊವ್ | |- |೧೮೧೫–೧೮೨೬ |ಅಂಟೋನಿಯಸ್ ಸ್ಮಿರ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೮೨೬–೧೮೩೪ |ಆಕ್ಸೆಂಟಿಯಸ್ ಹಾಲಿನ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೮೪೪–೧೮೫೨ |ಲಾರೆಂಟಿಯಸ್ ಮಕಾರೊವ್ | |- |೧೮೫೨–೧೮೬೨ |ಜಾನ್ ಪೆಟಿನ್ | |- |೧೮೭೮–೧೮೮೪ |ಹಿಲೇರಿಯನ್ ಯುಷೆನೊವ್ | |- |೧೮೮೪–೧೮೯೨ |ಜುವೆನಾಲಿಯಸ್ ಪೊಲೊವ್ಟ್ಸೆವ್ | |- |೧೮೯೩–೧೮೯೬ |ಸೆರ್ಗಿಯಸ್ ಲ್ಯಾನಿನ್ | |- |೧೮೯೬-೧೯೦೯ |ಅಂಟೋನಿಯಸ್ ಪೆಟ್ರುಶೆವ್ಸ್ಕಿ | |- |೧೯೦೯–೧೯೧೮ |ಅಂಬ್ರೋಸಿಯಸ್ ಬುಲ್ಗಾಕೊವ್ | |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಪ್ರಿಯರ್ಗಳು''' |- |೧೯೧೮-೧೯೨೦ |ಆಂಥೋನಿ ಖ್ರಾಪೊವಿಟ್ಸ್ಕಿ |ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ನ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಮುಖತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು; ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು, ನಂತರ ವಲಸೆ ಹೋದರು<ref>{{Cite web |date=1989 |title=Khrapovitsky, Antonii |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhrapovitskyAntonii.htm |access-date=2025-08-15}}</ref> |- |೧೯೨೧-೧೯೨೪ |ಮೈಕೆಲ್ ಮಿಟ್ರೊಫಾನೊವ್ |ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಿನೊಡಲ್ ಚರ್ಚ್ನ ಸದಸ್ಯ; ಸೋವಿಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (೧೯೨೧-೨೨)<ref name="mon" /> |- |೧೯೨೪-೧೯೨೬ |ಕ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಜೆರೆಟಿಯೆಂಕೊ | |- |೧೯೨೫-೧೯೨೯ |ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ ಪುಸ್ಟಿನ್ಸ್ಕಿ |ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಿನೊಡಲ್ ಚರ್ಚ್ನ ಸದಸ್ಯ; ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಠವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು (೧೯೨೬)<ref name="mon" /> |- |೧೯೨೬–೧೯೨೯ |ಹೆರ್ಮೊಜೆನ್ ಗೊಲುಬೆವ್ | |- bgcolor="grey" | colspan="3" align="center" |''ಮಠವು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತು (೧೯೨೯-೧೯೪೨)'' |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''ಕೀವ್ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಬಿಷಪ್ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು''' |- |೧೯೪೨-೧೯೪೭ |ವಲೇರಿಯಸ್ ಉಸ್ಟಿಮೆಂಕೊ | |- |೧೯೪೭-೧೯೫೩ |ಕ್ರೋನಿಡಿಸ್ ಸಾಕುನ್ | |- |೧೯೫೩-೧೯೬೧ |ನೆಸ್ಟರ್ ತುಹೇ | |- bgcolor="grey" | colspan="3" align="center" |''ಮಠವು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತು (೧೯೬೧-೧೯೮೮)'' |- bgcolor="#e5e5e5" | colspan="3" align="center" |'''ಕೀವ್ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಬಿಷಪ್ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು''' |- |೧೯೮೮-೧೯೮೯ |ಜೊನಾಥನ್ ಯೆಲೆಟ್ಸ್ಕಿಖ್ | |- |೧೯೮೯-೧೯೯೨ |ಎಲ್ಯೂಥೆರಿಯಸ್ ಡಿಡೆಂಕೊ | |- |೧೯೯೨ |ಪಿಟಿರಿಮ್ ಸ್ಟಾರಿನ್ಸ್ಕಿ |ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ - ಮಾಸ್ಕೋ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ (UOC) ನ ಸದಸ್ಯ |- |೧೯೯೨ |ಹಿಪ್ಪೊಲಿಟ್ ಖಿಲ್ಕೊ |UOC ನ ಸದಸ್ಯ |- |೧೯೯೪-೨೦೨೩ |ಪಾಲ್ ಲೆಬಿಡ್ |UOC ನ ಸದಸ್ಯ; ಡಾರ್ಮಿಶನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು (೧೯೯೮-೨೦೦೦)<ref name="mon" /> |- |೨೦೨೩ ರಿಂದ |ಅಬ್ರಹಾಮಿಯಸ್ ಲೊಟಿಶ್ |ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಸದಸ್ಯ |} == ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Perchersk_Lavra,_Kyiv_Panorama.jpg|thumb| 1889 ರಲ್ಲಿ ಕೈವ್‌ನ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections/features/watsons_russia.html ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ವಿಭಾಗ], ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಗ್ಯಾಲರಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ.]] ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾವು ಬೆಲ್ ಟವರ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಗಳವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಲಾವ್ರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್‌ಟವರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಸೇರಿವೆ, ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನ್ನರು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನದ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾವ್ರಾದ ಇತರ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೇವಿಯರ್ ಅಟ್ ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಕ್ಸಲ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಕ್ರಾಸ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಟಿವಿಟಿ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಜಿನ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಅನ್ನಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೈಫ್-ಗಿವಿಂಗ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್. ಲಾವ್ರಾವು ಸೇಂಟ್ ನಿಕೋಲಸ್ ಮಠ, ಕೈವ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಸೆಮಿನರಿ, ಮತ್ತು ಡೆಬೊಸ್ಕ್ವೆಟ್ ಗೋಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾಗೆ ಏಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಕೈವ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 96.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್ ಟವರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಟ್ರಿನಿಟಿ ಗೇಟ್ ಚರ್ಚ್, ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಧಿಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಮಿನಿಯೇಚರ್‌ಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಲಾವ್ರಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಕಲೆಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಲಾವ್ರಾದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದರ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಗತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನೂರು ಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. 11-12 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಈ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು, ನೀವು ಕಿರಿದಾದ ಸುರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬಹುದು, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ವಿನಮ್ರ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು - ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನುಭವ. ಯುನೆಸ್ಕೊ ಸ್ಥಿತಿ: ಈ ಸ್ಥಳವು 1990 ರಿಂದ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರ: ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್ ಟವರ್ 96.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಸ್ಕೈಲೈನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಸು: 1051 ರಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಂಥೋನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಇದು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಗುಪ್ತ ನಿಧಿ: ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಥಿಯನ್ ಪೆಕ್ಟೋರಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಜಾನೆಯ ಸ್ಕಾರಬ್" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್ ಟವರ್ === [[ಚಿತ್ರ:Kievo-Pecherska_Lavra_Belltower.jpg|thumb|200x200px| 2005 ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್‌ಟವರ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ನೋಟ.]] ಗ್ರೇಟ್ ಲಾವ್ರಾ ಬೆಲ್‌ಟವರ್ ಕೈವ್ ಸ್ಕೈಲೈನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಲಾವ್ರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 96.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ಇದು 1731–1745ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಜೋಹಾನ್ ಗಾಟ್‌ಫ್ರೈಡ್ ಶಾಡೆಲ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, [[ಮಹಡಿ|ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ [[ಗುಮ್ಮಟ|ಗುಮ್ಮಟವಿದೆ]] . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ === [[ಚಿತ್ರ:Собор_Успенський2.jpg|thumb| ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] 11 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚ್ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು, ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಪಡೆಗಳು [[ಕೀವ್|ಕೈವ್]] ನಗರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು 1941 ರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಖ್ರೆಶ್ಚಾಟಿಕ್ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಸೋವಿಯತ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಸುಟ್ಟ ಭೂಮಿಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಡ್ನೀಪರ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೀವ್ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಖ್ರೆಶ್ಚಾಟಿಕ್ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದರು. <ref name=":1" /> 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್‌ನ ಗೋಲ್ಡನ್-ಡೋಮ್ಡ್ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ನಾಶವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Гогун |first=Александр |date=2021-09-20 |title=Вандалы-орденоносцы. Как Красная армия взрывала Киев |url=https://www.svoboda.org/a/kak-krasnaya-armiya-vzryvala-kiev/31467844.html |access-date=2023-06-02 |work=Радио Свобода |language=ru}}</ref> 1928 ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಠವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ 1995 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಹೊಸ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":1">{{Cite web |date=2016-11-03 |title=1941: уничтожение Успенского собора в Лавре |url=https://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2016/11/161103_ru_s_tsalyk_uspensky_cathedral |access-date=2023-06-02 |website=BBC News Україна |language=ru-UA}}</ref> === ಗೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ === ಗೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿಯು ಹೋಲಿ ಗೇಟ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಇದೆ, ಇದು ಮಠದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವಿಯಾಟೋಸ್ಲಾವ್ II ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್‌ನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 1718 ರ ಬೆಂಕಿಯ ನಂತರ, ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರ ಪೂಜ್ಯ ಮುಂಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ವಿ. ಸ್ಟೆಫಾವೊವಿಚ್ ಮಾಡಿದ ಅಲಂಕೃತ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡವು. 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಪೇರಳೆ ಆಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟಕೋ-ಮೊಲ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಸ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ತುದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ವಿ. ಸೋನಿನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಐಕಾನ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಗೇಟ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಳಭಾಗವು 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಅಲಿಂಪಿ ಗ್ಯಾಲಿಕ್ ಅವರ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಸಂತರು ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಕೋಣೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Kijów_zabytkowy_(307).JPG|thumb| ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್]] ಸಂತರು ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಚರ್ಚ್ ಹೊಂದಿರುವ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಕೋಣೆಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು. ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಯಾವುದೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ === 1696–1698ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬರೊಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ಮುಂಭಾಗಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಲಂಕಾರಗಳು. 1905 ರಲ್ಲಿ, ಲಾವ್ರಾ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಕೆತ್ತಿದ ಮರದ ಐಕಾನೊಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಬಹು-ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್ === [[ಚಿತ್ರ:Церква_Спаса-на-Берестові,_м._Київ.jpg|thumb| ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಆಂಡ್ರೇ ಮೆಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ಯಾಂಪನೈಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್‌ನ ಪಾರ್ಶ್ವ ನೋಟ.]] ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಖ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದು ಮೊನೊಮಖ್ ರಾಜವಂಶದ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಸ್ಥಾಪಕ ಯೂರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದರು. ಲಾವ್ರಾ ಕೋಟೆಗಳ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ, ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಗುಹೆಗಳು === ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಗುಹೆಗಳು ಕಿರಿದಾದ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು (ಸುಮಾರು 1-1½ ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಮತ್ತು 2-2½ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ), ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗತ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. 1051 ರಲ್ಲಿ, ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಂಥೋನಿ ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಬಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ಗುಹೆಯು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು [[Far Caves|ದೂರದ ಗುಹೆಗಳಾಗಿವೆ]] . ೧೦೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಆಂಥೋನಿ ಅಪ್ಪರ್ ಲಾವ್ರಾ ಬಳಿಯ ಗುಹೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಈಗ ಇದನ್ನು ನಿಯರ್ ಗುಹೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> 16-17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಲಾವ್ರಾದ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್ಸ್ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಮಾಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ನವ್ಗೊರೊಡ್‌ವರೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, <ref name="Touring Kyiv">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Malikenaite |first=Ruta |title=Guidebook: Touring Kyiv |publisher=Baltia Druk |year=2003 |isbn=966-96041-3-3 |location=Kyiv}}</ref> ಇದು ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡಿತು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ಗ್ರಂಥಾಲಯ === ಲಾವ್ರಾದ ಗಮನಾರ್ಹ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಪೀಟರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಡಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 21-22, 1718 ರ ರಾತ್ರಿ, ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು - ತ್ಸಾರಿಸ್ಟ್ ಏಜೆಂಟರು - ಲಾವ್ರಾದ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೂತಕಾಲದ ವಿಶಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೈವ್ ಇತ್ತು. 1988 ರಲ್ಲಿ, ಮಠದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾವ್ರಾ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಷಿಯನ್ನರು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1995 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾವ್ರಾ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮಠದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ನಂತರ 20 ವರ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಂತರ, 10 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. 2008 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಿಧಿಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾವ್ರಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಿಧಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. === ನೆಕ್ರೋಪೊಲಿಸ್ === ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ. ಕೆಳಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವುಗಳು * ಇಲ್ಯಾ ಮುರೋಮೆಟ್ಸ್ – ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 11ನೇ–12ನೇ ಶತಮಾನ) * ನೆಸ್ಟರ್ ದಿ ಕ್ರಾನಿಕಲರ್ – ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 1114) * [[Saint Kuksha of the Kyiv Caves|ಸಂತ ಕುಕ್ಷ]] – ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 1114) * ಗುಹೆಗಳ ಅಲಿಪಿ – ಗುಹೆಗಳ ಹತ್ತಿರ (ಸುಮಾರು 1114) * ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್‌ನ ಅಗಾಪೆಟಸ್ – ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 11 ನೇ ಶತಮಾನ) * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ II ಮೊನೊಮಖ್ ಅವರ ಮಗ ಒಲೆಗ್ - ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 12 ನೇ ಶತಮಾನ) * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ II ಮೊನೊಮಖ್ ಅವರ ಮಗಳು ಕೈವ್‌ನ ಯುಫೆಮಿಯಾ - ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ (1139) * ಯೂರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ - ಬೆರೆಸ್ಟೋವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಕನ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ (1157) * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಓಲ್ಗೆರ್ಡೋವಿಚ್ – ಕೀವ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ, ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಅಲ್ಗಿರ್ದಾಸ್ ಅವರ ಮಗ <ref name="Vkpk" /> * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾಸ್ ಒಲೆಲ್ಕಾ - ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಓಲ್ಗರ್ಡೋವಿಚ್ ಅವರ ಮಗ ಕೈವ್ ರಾಜಕುಮಾರ <ref name="Vkpk" /> <ref>{{Cite web |last=Jučas |first=Mečislovas |title=Aleksandras |url=https://www.vle.lt/straipsnis/aleksandras-1/ |access-date=25 January 2025 |website=Visuotinė lietuvių enciklopedija |language=lt}}</ref> * ಸ್ಕಿರ್ಗೈಲಾ - ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ (1397) * ಫಿಯೋಡರ್ ಓಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ <ref name="Vkpk" /> * ಉಲಿಯಾನ ಓಲ್ಶಾನ್ಸ್ಕಾ – ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ವೈಟೌಟಾಸ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ (1448) ರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ <ref name="Vkpk" /> * ಸ್ವಿಟ್ರಿಗೈಲಾ – ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ರುಥೇನಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ (1452) <ref name="Vkpk" /> * ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿ ಓಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ – [[Cathedral of the Dormition (Pechersk Lavra)|ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಬಳಿ (1530) <ref name="Vkpk" /> * ವಾಸಿಲಿ ಕೊಚುಬೆ - ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಬಳಿ (1708) * ಇವಾನ್ ಇಸ್ಕ್ರಾ - ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಬಳಿ (1708) * ಪಯೋಟರ್ ಸ್ಟೋಲಿಪಿನ್ - ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಬಳಿ (1911) * ಸೇಂಟ್ ಸ್ಪೈರಿಡಾನ್ – ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 19ನೇ–20ನೇ ಶತಮಾನ) * ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I – ದೂರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ತಲೆ (ಅವರ ಉಳಿದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸೇಂಟ್ಸ್ ಸಿರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಥೋಡಿಯಸ್ ರೋಮ್‌ನ ಸ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟೆಗೆ ತಂದರು) ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಸಂತರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚದೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನದ ನಂತರ, ಶವಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ.{{Fact|date=January 2008}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2008)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup><gallery> ಚಿತ್ರ:Iliya_Muromets_Kiev.jpg|alt=Imperishable relic of saint Ilya Muromets in Kyiv Pechersk Lavra| ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಂತ ಇಲ್ಯಾ ಮುರೊಮೆಟ್ಸ್‌ನ ಅವಿನಾಶಿ ಅವಶೇಷ. ಚಿತ್ರ:Надгробок_Костянтина_Острозького.tif|alt=Monument to Konstanty Ostrogski| ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿ ಓಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿಯ ಸ್ಮಾರಕ </gallery> == ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ == [[ಚಿತ್ರ:Orthodox_pilgrim.jpg|thumb| ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಯಾತ್ರಿಕರು - ಲಾವ್ರಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.]] * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಧಿಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ** ಮಾರ್ಟಿನಿವ್ಕಾ ನಿಧಿ * [[Book and print history museum|ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಇತಿಹಾಸ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ * [[Theater and film arts museum|ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * [[State historical library|ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] == ಚಿತ್ರಗಳು == ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ಮಠಗಳು ಮಾತ್ರ "ಲಾವ್ರಾ" ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಥಿಯೋಟೊಕೋಸ್‌ನ ನಿಲಯದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳು ಲಾವ್ರಾ, ಪೊಚೈವ್ ಲಾವ್ರಾ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳು ("ಸ್ವ್ಯಾಟೋಗೋರ್ಸ್ಕ್") ಲಾವ್ರಾ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜನರು ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ತಾಯಿಯ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಸನ್ಯಾಸಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅಥೋಸ್ ಪರ್ವತದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಿಲಯದ ನಡುವಿನ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮಠವನ್ನು 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗುಹೆಗಳು ("ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್") ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 120 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತರ ಅಕ್ಷಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಠದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂತರು ("ದೇವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವವರು") ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೂಜ್ಯ ನೆಸ್ಟರ್ ದಿ ಕ್ರಾನಿಕಲ್, ಪೂಜ್ಯ ಮುರೋಮ್‌ನ ಇಲ್ಯಾ (ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನಿಜ ಜೀವನದ ವೀರ ಯೋಧ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು) ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳ ಪೂಜ್ಯ ಅಗಾಪಿಟ್, ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕರಲ್ಲದ ವೈದ್ಯ. ಒಂದು ಸಹಸ್ರಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಕೀವ್-ಗುಹೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪೂಜ್ಯ ಪಿತಾಮಹರಿಗೆ ಹೇಳಲಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪವಾಡಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲಿನ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಪೂಜ್ಯ ಸಂತರು ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಅವರ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಹ ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾದ ರಹಸ್ಯ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ("ಪೋಡ್ವಿಗ್ಸ್") ವೈಭವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಈಗ ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂತರು, ನಮ್ಮ ದುಃಖಗಳು, ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬರುವವರಿಗೆ ದೇವರ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳ ಮಠದ ಪ್ರದೇಶವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಕೈವ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 11 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕ್ರಾನಿಕಲ್" (ಕೀವ್ ಗುಹೆಗಳ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನೆಸ್ಟರ್ ಅವರ ಕೆಲಸ) ಪ್ರಕಾರ "ರಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳ ತಾಯಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾವ್ರಾ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಹಲವಾರು ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾನುವಾರದಂದು, ಹತ್ತು ವರೆಗೆ ದೈವಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರು ಪ್ರಾಚೀನ ಭೂಗತ ಚರ್ಚುಗಳು ಮಠದ ದೂರದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ರಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಠವು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಲೋವರ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪರ್ ಲಾವ್ರಾಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ. ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಮಠವು ಲೋವರ್ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಮೇಲಿನ ಲಾವ್ರಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಠದ ಸಹೋದರರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯ ಸಂತರು ಆಂಥೋನಿ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಅವರ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ (ಮೇಲಿನ ಲಾವ್ರಾದಲ್ಲಿ) ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳು ಲಾವ್ರಾದ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಕೈವ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ, ಇದನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕೈವ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ 1992 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಕಟ್ಟಡವು ಮೊದಲು ರಾಜಧಾನಿ ಪೊಡೋಲ್ (ಪೋಡಿಲ್) ನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತ್ಯತೀತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೈವ್ ಮೊಹೈಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈಗ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸಿನೊಡಲ್ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ನಿವಾಸವು ಸಕ್ರಿಯ ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳ ಮಠದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಕೈವ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವರ ಬೀಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪವಿತ್ರ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕೈವ್-ಗುಹೆಗಳ ಲಾವ್ರಾದ ಆಡಳಿತ ಆರ್ಕಿಮಂಡ್ರೈಟ್ ಆಗಿದೆ. == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಶಿಮನ್ * ಯಾಕುನ್ * ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ - ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಗಳು == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|group=nb}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==  {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.lavra.ua/ ಹೋಲಿ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ – ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ] {{In lang|en|ru|uk}} * [http://www.kplavra.kyiv.ua/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು] * [http://www.wdl.org/en/item/11808/ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ ಮಠದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141105195150/http://www.wdl.org/en/item/11808/ |date=2014-11-05 }} * [http://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ MZ ಪೆಟ್ರೆಂಕೊ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915184802/https://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ |date=2025-09-15 }} [http://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಗುಹೆ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹಗಳು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915184802/https://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ |date=2025-09-15 }} [http://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪ್ರಬಂಧ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915184802/https://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ |date=2025-09-15 }} [http://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ ಕೈವ್, ಮಿಸ್ಟೆಟ್ಸ್ಟ್ವೊ, 1974] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915184802/https://en.uartlib.org/books/m-z-petrenko-cave-labyrinths-territory-national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-photo-essay/ |date=2025-09-15 }} . * [http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250601060401/http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ |date=2025-06-01 }} [http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಒಂದು ಸೆಟ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250601060401/http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ |date=2025-06-01 }} [http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ ಕೈವ್, ಮಿಸ್ಟೆಟ್ಸ್ಟ್ವೊ, 1977] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250601060401/http://en.uartlib.org/books/national-kyiv-pechersk-historical-cultural-reserve-set-postcards/ |date=2025-06-01 }} . * [https://www.youtube.com/watch?v=r9FgmxWwojU ವೀಡಿಯೊ "ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ (4 ಕೆ ಅಲ್ಟ್ರಾಹೆಚ್ಡಿ)"] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] myc7mi1f22zlm8k7ew0216nifm8tuby 0 180657 1428163 1384077 2026-09-14T04:11:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428163 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | name = ಉಝೋಕ್ – ಪ್ರಧಾನ ದೇವದೂತ ಮೈಕೆಲ್ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಚರ್ಚ್ | image = Wooden Church St. Michael of Ushok, Ukraine.jpg | image_upright = 1.2 | caption = | location = ಉಝೋಕ್, ಉಝ್ಹೊರೊಡ್ ರೈಯಾನ್, ಝಕಾರ್ಪತ್ತಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್ | part_of = ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು | criteria = {{UNESCO WHS type|(iii), (iv)}}(iii), (iv) | ID = 1424-014 | coordinates = {{coord|48|59|1.54|N|22|51|15.61|E|display=title, inline|format=dms}} | year = 2013 | area = {{convert|0.12|ha|acre|abbr=on}} | buffer_zone = {{convert|1.81|ha|acre|abbr=on}} }} '''ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಚರ್ಚ್''' ಅನ್ನು 1745ರಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಉಝೋಕ್‌ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Wooden Churches of Ukraine |url=https://authenticukraine.com.ua/en/churches |access-date=2022-05-25 |website=authenticukraine.com.ua |language=en-US}}</ref> ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಮೂರು ಮರದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಪವಿತ್ರ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2013ರ ಜೂನ್ 21ರಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿಯ 37ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಉಝೋಕ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವದೂತ ಮೈಕೆಲ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Route of UNESCO sites in Ukraine: 7 places to visit |url=https://rubryka.com/en/article/unesco-guide-ukraine/}}</ref> ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ 16 ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.istpravda.com.ua/short/2013/06/21/126746// Карпатські церкви стали спадщиною ЮНЕСКО // Українська правда / Історична правда. - Неділя, 23 червня 2013]</ref><ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title = Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಉಝ್ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಬೊಯ್ಕೊ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಲಿವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಸ್ಕೋಲೆ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಬೊಯ್ಕೊ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವಾನೊ-ಫ್ರಾಂಕಿವ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಹಲವು ಚರ್ಚ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವು ಉಝೋಕ್ ಪಾಸ್‌ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Church of the Archangel Michael, Uzhok - Reference.org |url=https://reference.org/facts/church_of_the_archangel_michael_uzhok/UX2FeEBm |website=Reference.org Encyclopedia and Reference Library |access-date=22 August 2026 |language=en }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಉಪಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೊಯ್ಕೊ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮೂರು ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಸಮಮಿತಿ ಇಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ರಚನೆಯು ಗೋಪುರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಉಝೋಕ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಪುರವು ಇನ್ನೂ ಮಧ್ಯದ ಗುಮ್ಮಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತರ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಮಧ್ಯದ ಗುಮ್ಮಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಝ್ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಿದ್ದವು. ಇಂದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ತಗಡಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref name="Сирохман">М.&nbsp;Сирохман. [[П'ятдесят п'ять дерев'яних храмів Закарпаття]].&nbsp;— К.: Грані-Т,&nbsp;— 2008.</ref> ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಝೋಕ್ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಸತಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ಗಿರಣಿಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ಲೇಗ್ ಹರಡಿದ ನಂತರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದನು. ಅವನು ಚರ್ಚ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಂತರ ನೆರೆಯ ಗ್ಯಾಲಿಷಿಯನ್ ಗ್ರಾಮಗಳಾದ ಹ್ನಿಲಾ, ಯವೊರಿವ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಕಾದಿಂದ ಹೊಸ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಲಿವಿವ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಟ್ಲಿಯಾ ಗ್ರಾಮದ ನುರಿತ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಪಾವ್ಲೊ ಟೋನಿವ್ ಮತ್ತು ಟಿಖಿ ಗ್ರಾಮದ ನುರಿತ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಇವಾನ್ ಸಿಹಾನಿನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು 1745ರ ಜೂನ್ 11ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಮರದ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲಿರುವ ಇತರ ಶಾಸನಗಳು ಚರ್ಚ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "1895 Hyrych Petro curator weighed" ಎಂಬ ಶಾಸನವು ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿ ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. "Havrylko Vasyl curator" ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಸನವು ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಟಿಖಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಿಹಾನಿನ್ ಎಂಬ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಬಹುಶಃ ಅವರು ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಯ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿರಬಹುದು. ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಜನರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಏರುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ, ಬಹುತೇಕ ರಸ್ತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 1751ರ ಬಿಷಪ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಝೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Сирохман" /> ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ SSRನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ 198 ಆಗಿತ್ತು. 2018ರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಾಜ್ಯ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ 070022 ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/396-2018-п#Text|website=zakon.rada.gov.ua|accessdate=2021-02-14|title=Постанова](https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/396-2018-п#Text|website=zakon.rada.gov.ua|accessdate=2021-02-14|title=Постанова) Кабінету Міністрів України від 23 травня 2018 р. № 396 Про внесення об’єктів культурної спадщини національного значення до Державного реєстру нерухомих пам’яток України|last=|first=|date=|publisher=|language=}}</ref> ಉಝೋಕ್ ಚರ್ಚ್ ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಕಲಾವಿದರು ಈ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಚಿತ್ರವು ಉಝ್ಹೊರೊಡ್‌ನ ಬಿಷಪ್‌ರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸೆಮಿನರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.<ref name="Сирохман" /> {{Gallery |title= |width=200 | height=210 |align=center |File:Uzsok1FotoThalerTamas.JPG|Nave |File:Uzsok Foto Thaler Tamas.JPG|Iconostasis |File:Uzhok. Wooden Church WDL10049.png|1919 photo }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{World Heritage Sites in Ukraine}} [[Category:Wooden tserkvas of Carpathian region in Poland and Ukraine]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Churches completed in 1745]] [[Category:Ukrainian Catholic church buildings in Ukraine]] [[Category:Wooden churches in Ukraine]] 13xiboofzsdsgmjbyjb2l9d4504p8cv 2 187159 1428174 1427546 2026-09-14T05:55:05Z A826 72368 A826 moved page [[ಸದಸ)್ಯ:2530748Pavana S Jadhav/]] to [[ಸದಸ್ಯ:2530748Pavana S Jadhav/]] without leaving a redirect: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1427546 wikitext text/x-wiki == '''ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ''' == === '''೧. ಪೀಠಿಕೆ: ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಸಂಧಾನ''' === ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ತಡಿಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಶ್ರಮಜೀವಿಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ, ಅನುಭವದ ಪಾಕದಿಂದ, ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕದ ಆಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಧಿ. ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜವು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳನ್ನು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹಾಡು, ಲಾವಣಿ, ತ್ರಿಪದಿ ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳ ಮೂಲಕ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿದೆ. ಜನಪದರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಾಯಕವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಜೀವನ ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪಾಸನೆ. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ. === '''೨. 'ಕಾಯಕ' ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಜನಪದ ಮತ್ತು ಶರಣ ದರ್ಶನ''' === 'ಕಾಯಕ' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೇವಲ 'ಕೆಲಸ' ಅಥವಾ 'ಉದ್ಯೋಗ' ಎಂಬುದು ಭೌತಿಕ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದರೆ, 'ಕಾಯಕ' ಎಂಬುದು ಕಾಯಕಜೀವಿಯ ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಚಳವಳಿಯ "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂಬ ತತ್ತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜನಪದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ಸಮಾನತೆ ಇತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಕಾಯಕವೂ ಕೀಳಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಕಾಯಕವೂ ಮೇಲಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗದೆ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ, ಮೋಸಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ನೈತಿಕ ಸೂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜನಪದರು ಕಾಯಕವನ್ನು ದೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಂಡರು. ಕಲ್ಲು ಬೀಸುವಾಗ, ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿಯುವಾಗ, ಮಡಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವಾಗ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿರದೆ, ತಮ್ಮ ಕಾಯಕವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಅನುಭಾವಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದವು.<ref>"...ಜನಪದರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಡಾ. ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಂಕಾಪುರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ (ಸುಂಕಾಪುರ, ೧೯೭೫)."</ref> === '''೩. ಕೃಷಿ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಜೀವನಾಡಿ''' === ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಿಂಹಪಾಲು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿದೆ. ರೈತನನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅನ್ನದಾತ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡುವ ಜನಪದರು, ಕೃಷಿಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡದೆ, ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ಸಲಹುವ ಪುಣ್ಯಕಾಯಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. '''ಅ) ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆರಾಧನೆ''' ರೈತನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಎಂದರೆ ಬರಿ ಮಣ್ಣಲ್ಲ, ಅದು ಎರೆತಾಯಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಭೂಮಿತಾಯಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ. ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಮಳೆರಾಯನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನಪದರು ಅಪಾರವಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. > "ಮಳೆರಾಯ ಬಾರೋ ಮಳೆರಾಯ ಬಾರೋ > ಬೆಳೆಗಳೆಲ್ಲ ಒಣಗಿದವು ಮಳೆರಾಯ ಬಾರೋ > ಎತ್ತಿನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೊರೆ ನೀಡು ಬಸವಂಗೆ > ಮಳೆರಾಯ ಬಂದು ಬೆಳೆ ಕೊಡ್ಲಿ" '''ಆ) ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆಯ ಹಾಡುಗಳು''' ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ, ನೇಗಿಲು ಹೊಡೆಯುವಾಗ ರೈತ ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಉತ್ಸಾಹ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಜನಪದರು, ಅವುಗಳ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. > "ಎತ್ತು ಹೂಡಿಬಂದು ಎರೆಮಣ್ಣ ಉತ್ತು > ಮುತ್ತಿನಂತಹ ಕಾಳ ಬಿತ್ತಿದ ರೈತನಿಗೆ > ಮೆತ್ತನೆಯ ಮಂಚ ವ್ಯವಸಾಯ" '''ಇ) ಕೊಯ್ಲು, ಕಣ ಮತ್ತು ತೂರುವಿಕೆಯ ಸಂಭ್ರಮ''' ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದು ತೆನೆ ಬಂದಾಗ ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು, ಕಣದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ತೂರುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಕಣ ಕಾಯುವ ರೈತ, ಗಾಳಿಗೆ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ತೂರುವಾಗ ಆಯಾಸ ತಿಳಿಯದಿರಲು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಕೆಲಸದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವೇಗವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>"...ರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಮತ್ತು ಹೊಲದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಡಾ. ಎಲ್. ಆರ್. ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷಿ ಗೀತೆಗಳು ಶ್ರಮದ ದಂಡನಿವಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನ (ಹೆಗಡೆ, ೧೯೮೨)."</ref> === '''೪. ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ''' === ಜನಪದ ಸಮಾಜವು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಪರರ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃತ್ತಿ ಸಮುದಾಯವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗೀತೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. '''*ಕುಂಬಾರರ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಜೀವನ ತತ್ತ್ವ:''' ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಡಕೆ, ಹಣತೆ, ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕುಂಬಾರನ ಕಾಯಕವು ಜನಪದರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಹಸಿಮಣ್ಣನ್ನು ತಿರುಗುವ ಚಕ್ರದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಆಕಾರ ಕೊಡುವ ಕುಂಬಾರನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಂದ ದೇಹ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಪಂಚದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕುಂಬಾರರ ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾರುತ್ತದೆ. '''*ನೇಕಾರರ (ನೇಸರ) ಮಗ್ಗದ ಕಾಯಕ:''' ದಾರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ನೂಲು ಹೊಸೆದು ಬಟ್ಟೆ ನೇಯುವ ನೇಕಾರರ ಕಾಯಕವು ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಬೇಡುವ ವೃತ್ತಿ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇಯುವ ಮಗ್ಗವನ್ನು ಮಾನವನ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ, ದಾರಗಳನ್ನು ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವೆರಡರಲ್ಲೂ ನೇಕಾರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಜೀವಮಾನದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ನಿಕಟತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. '''*ಕಮ್ಮಾರರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು:''' ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದ ಕಬ್ಬಿನವನ್ನು ಬಡಿದು ನೇಗಿಲ ತುದಿಯ ಕೊಳಗ, ಕುಡಗೋಲು, ಕೊಡಲಿ ಮಾಡುವ ಕಮ್ಮಾರನ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರಸವಾಡುವ ಈ ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳ ಶ್ರಮ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಜನಪದ ಲಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಥನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. '''*ಪಶುಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಗವಳಿಗಳು:''' ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕುರಿ, ಮೇಕೆ, ದನಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವ ಪಶುಪಾಲಕರ ಜೀವನವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಾಡಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಏಕಾಂತತೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಅವರು ಕೊಳಲು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಜುಂಜಪ್ಪ, ಕಟಮರಾಯ ಮುಂತಾದ ಜನಪದ ದೈವಗಳ ಕಥನಗಳು ಈ ವೃತ್ತಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. === '''೫. ಮಹಿಳೆ, ಗೃಹಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳು''' === ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಯಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನ ಬಹುಶಃ ಬೇರಾವ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವಳಲ್ಲ; ಆಕೆ ಗೃಹಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕಾಯಕ ಎರಡನ್ನೂ ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಶಕ್ತಿರೂಪಿಣಿ. '''ಅ) ರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಮತ್ತು ಬತ್ತ ಕುಟ್ಟುವ ಹಾಡುಗಳು''' ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದು ರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರಿಪದಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ. ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲು ಅವರಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳತಿಯಾಗಿತ್ತು. > "ಬೀಸೋ ಕಲ್ಲು ನೀಡವ್ವ ಬಿಸಣಿಗೆ ನೀಡವ್ವ > ಎತ್ತಿನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೊರೆ ನೀಡವ್ವ ಬಸವಂಗೆ > ಮಳೆರಾಯ ಬಂದು ಬೆಳೆ ಕೊಡ್ಲಿ" ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರಿಪದಿ: > "ಕಲ್ಲು ಬಿಟ್ಟೇನ್ಮುಂದೆ ಕಾಯ ಕಸವರವೇ > ಎನ್ನ ತಾಯವ್ವ ತಂದಂಥ ರಾಗಿಯಾ > ಬೀಸೀನೆ ನುಣ್ಣಗೆ ನೊರೆಯಂತೆ" ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ತವರು ಮನೆಯ ನೆನಪು, ಗಂಡನ ಮನೆಯ ಸಂಕಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. '''ಆ) ಪೈರು ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಹಾಡುಗಳು''' ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪೈರು ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯದ ಲಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬಗ್ಗಿ ಪೈರು ನೆಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಹಾಡುಗಳು ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾಯಕವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>"...ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಪದಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಡಾ. ಜಿ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಅವರು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ೧೯೭೯)."</ref> === '''೬. ವೃತ್ತಿ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು''' === ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರಿ ಕಾವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಪರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. '''*ಅಕ್ರಮ ಗಳಿಕೆಯ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆ:''' ಜನಪದರು ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಬರುವ ಹಣವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವ ಒಣರೊಟ್ಟಿ, ಕದ್ದು ಗಳಿಸುವ ಪಾಯಸಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೆವರಿಳಿಸಿ ತಿಂದಂಥ ಗಂಜಿಯೂ ಅಮೃತವು, ಪರರ ಕದ್ದಣ್ಣ ವಿಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡೆಯು ಎಂಬ ಮಾತು ಅವರ ನೈತಿಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. '''*ಕೂಡಾಳು ಪದ್ಧತಿ (ಸರದಿ ಕಾಯಕ):''' ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೂಲಿ ಆಧಾರಿತ ಕೆಲಸಗಳಿದ್ದರೆ, ಜನಪದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾಳು ಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ ಸರದಿ ಕಾಯಕ ಇತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಕೀಳಲು ಅಥವಾ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲು ಊರಿನವರೆಲ್ಲರೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಬಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಹಣದ ವಹಿವಾಟಿಗಿಂತ ಮಾನವೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. '''*ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮತೋಲನ:''' ಜನಪದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃತ್ತಿಯೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ನಾಶಕಾರಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮರ ಕಡಿಯುವಾಗ, ಮಣ್ಣು ತೆಗೆಯುವಾಗ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಕಾಯಕವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅನುಸಂಧಾನವಾಗಿತ್ತು. === '''೭. ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಒಂದು ತುಲನೆ''' === ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ನಗರೀಕೃತ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೂ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಯಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದೆ. ಜನಪದರ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಧಾರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಣಗಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಪದರ ಕಾರ್ಯ ವಾತಾವರಣವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ಇಡೀ ದಿನ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಜನಪದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಏಕಾಂಗಿತನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜನಪದರು ಕಾಯಕದ ಆಯಾಸ ಮರೆಯಲು ಸ್ವತಃ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕೃತಕ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನಪದರ ಬದುಕು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವು ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದ ಅಭಾವ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಕವು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ, ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. === '''೮. ಉಪಸಂಹಾರ: ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಜನಪದ ಕಾಯಕ ದರ್ಶನದ ಅಗತ್ಯತೆ''' === ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೀವಂತ ದರ್ಶನ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಶ್ರಮದ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮನುಷ್ಯ ಯಂತ್ರದಂತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಪದರ ಕಾಯಕ ನಿಷ್ಠೆ, ಶ್ರಮ ಗೌರವ, ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ. "ಶ್ರಮವೇ ಜೀವನದ ಮೂಲ, ಕಾಯಕವೇ ಪೂಜೆ" ಎಂಬ ಜನಪದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಪುನಃ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಕರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಾರುವ ಈ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. === '''ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು:''' === ೧. '''ಗೌಡ, ದೇವೇಗೌಡ (ದೇ ಜ ಗೌ).''' (೧೯೬೬). ''ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ''. ಮೈಸೂರು: ಡಿ.ವಿ.ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ. ೨. '''ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಜಿ. ಶಂ.''' (೧೯೭೯). ''ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು''. ಮೈಸೂರು: ಸುಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ೩. '''ಸುಂಕಾಪುರ, ಎಂ. ಎಸ್.''' (೧೯೭೫). ''ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು''. ಧಾರವಾಡ: ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ೪. '''ಹೆಗಡೆ, ಎಲ್. ಆರ್.''' (೧೯೮೨). ''ಜನಪದ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು''. ಬೆಂಗಳೂರು: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು. ೫. '''ನಾಯಕ, ಹಾ. ಮಾ.''' (೧೯೭೧). ''ಜನಪದ ಸ್ವರೂಪ''. ಮೈಸೂರು: ಗೀತಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್. === ಪ್ರಬಂಧದ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ಆಕರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು: === cm92612yajhs8d0rqh6utcii6qg4nbb 0 187290 1428142 1428115 2026-09-13T20:29:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1428142 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ಅಚಾಂಗ್ | image = Achang woman brocade dress - Yunnan Nationalities Museum - DSC04291.JPG | image_caption = ಅಚಾಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯ ಉಡುಪು | population = 43,775 (2020 census) | popplace = ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ) ಹಾಗೂ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ | langs = ಅಚಾಂಗ್, ಕ್ಸಿಯಾನ್‌ಡಾವೊ (SIL, khan31tao31), ಬರ್ಮೀಸ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ | rels = ಥೇರವಾದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ, ಟಾವೋ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿವಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರ ಆರಾಧನೆಯ ಮಿಶ್ರಣ. | related = ಬಾಮಾರ್, ರಾಖೈನ್, ಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷಿಕ ಜನರು }} ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು (ಚೀನೀ: 阿昌族) ಒಂದು ಜನಾಂಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಗಾಚಾಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಟಿಬೆಟೋ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 56 ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಶಾನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಮೈಂಗ್ತಾ ಮತ್ತು ಕಚಿನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಗೋಚಾಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಚಾಂಗ್ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 43,775 ಆಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಚೀನಾದ ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಡೆಹಾಂಗ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶದ ಲಿಯಾಂಗ್ಹೆ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಬರ್ಮೀಸ್ ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬರ್ಮಿಷ್ ಭಾಷಾ ಗುಂಪಿನ ಅಚಾಂಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ದೈ ಜನರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ತೈ ಲ್ಯೂ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":0">{{Cite web |year=2003 |title=Achang Ethnic Minority |url=http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203064030/http://www.chinaculture.org/gb/en_aboutchina/2003-09/24/content_23859.htm |archive-date=2007-02-03 |access-date=2007-01-21 |website=ChinaCulture.org |publisher=Ministry of Culture}}</ref> ಹುಸಾ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು (戶撒) ಕೂಡ ಡೆಹಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಂಗ್‌ಚುವಾನ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಚಾಂಗ್ ಭಾಷೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಾಂಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಾಂಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇತರ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರಿಗಿಂತ ಹುಸಾ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆರೆತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪೂರ್ವಜರ ಸ್ಮರಣಾ ಫಲಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹುಸಾ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಥೇರವಾದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಟಾವೋ ಧರ್ಮದ ಮಿಶ್ರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಚುವಾನ್ ಮತ್ತು ಗಾನ್ಸು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಯಾಂಗ್ (Qiang) ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0" /> ಯುವಾನ್ ರಾಜವಂಶದ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1271–1368) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುನ್‌ಲಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=":1">{{Cite web |title=The Achang Ethnic Group – The Ballad Singers |url=https://gbtimes.com/the-achang-ethnic-group-the-ballad-singers |url-status= |access-date=2019-11-25 |website=gbtimes.com}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> ಅಚಾಂಗ್ ಜನರನ್ನು ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deason |first=Rachel |date=2018-06-21 |title=An Introduction to China's Achang People |url=https://theculturetrip.com/asia/china/articles/an-introduction-to-chinas-achang-people/ |access-date=2019-11-25 |website=Culture Trip |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716194724/https://theculturetrip.com/asia/china/articles/an-introduction-to-chinas-achang-people/ |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ನಾಯಕ ಝಾವೊಗೈ (Zaogai), ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕನ ಹಿರಿಯ ಮಗನೇ ಮುಂದಿನ ನಾಯಕನಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದನು. ಇದರಿಂದ ಅಚಾಂಗ್ ಸಮುದಾಯವು ಬಲಿಷ್ಠವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜಿಂಚಿ ಹಾಗೂ ಬೋ ಮುಂತಾದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತು. ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಟಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಶುಂಚುವಾನ್ ಜನರ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 1383ರಲ್ಲಿ, ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಹೋಂಗ್‌ವು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜುವೋನ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name=":2" /> ಹೋಂಗ್‌ವು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದುಆನ್‌ಬೋ ಎಂಬ ಹಾನ್ ಜನಾಂಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಯುನ್‌ಲಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ನೆಲವನ್ನು ತೊರೆದು, ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಡೆಹಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಇಂದು ಸುಮಾರು 33,936 ಅಚಾಂಗ್ ಜನರಲ್ಲಿ ಶೇ.90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು, ನೈಋತ್ಯ ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಡೆಹಾಂಗ್ ದೈ–ಜಿಂಗ್ಪೋ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನ ಲೋಂಗ್‌ಚುವಾನ್, ಲಿಯಾಂಗ್‌ಹೆ ಮತ್ತು ಲುಕ್ಸಿ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ಉಳಿದ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಪಕ್ಕದ ಬಾವೋಶಾನ್ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನ ಲೋಂಗ್‌ಲಿಂಗ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ಅಚಾಂಗ್ ಜನರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ಬಂದಿದೆ. ಸಂಗೀತವು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಡು ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book |last=Mackerras |first=Colin |title=China's Ethnic Minorities and Globalisation |publisher=Routledge |year=2003 |pages=84–86}}</ref> ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಾಂಗ್ ಜನರು ಸುಮಾರು 20 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬಟ್ಟೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಬಟ್ಟೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೃತರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದರ ಅಂತಿಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಮೃತರನ್ನು ಆಭರಣಗಳಂತಹ ಯಾವುದೇ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಮುಂದಿನ ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |title=Encyclopedia of China's Ethnic Minorities |publisher=Foreign Languages Press |year=2004 |pages=14–16}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category}} *[http://www.paulnoll.com/China/Minorities/min-Achang.html "Achang Minority"] * http://www.ethnic-china.com/Achang/achangindex.htm * http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-achang.htm (Chinese government n6wcqzh1o47tzrw9metj7c0dha1xwkp 0 187294 1428128 2026-09-13T14:16:42Z Sathvik Anchan 100576 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox ethnic group | group = ಮುಲಾವೋ ಜನರು | native_name = 仫佬族<br/>''ಮೂಲಂ'' | image = | population = 277,233 (2020) | popplace = [[Guangxi]], [[China]] | langs = [[Mulam language|Mulam]] | rels = ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೌದ್ಧ, ಟಾವೊ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಬಲವಾದ ಅನಿಮಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ[http:/... 1428128 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ಮುಲಾವೋ ಜನರು | native_name = 仫佬族<br/>''ಮೂಲಂ'' | image = | population = 277,233 (2020) | popplace = [[Guangxi]], [[China]] | langs = [[Mulam language|Mulam]] | rels = ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೌದ್ಧ, ಟಾವೊ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಬಲವಾದ ಅನಿಮಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ[http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136938.htm] | related = [[Dong people|Dong]], [[Zhuang people|Zhuang]] }} ಮುಲಾವೋ ಜನರು (ಚೀನೀ: 仫佬族; ಪಿನ್ಯಿನ್: Mùlǎo zú; ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: Mulam) ಚೀನಾದ ಒಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮುದಾಯ. ಚೀನಾದ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವ 56 ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಲಾವೋ ಜನರೂ ಒಬ್ಬರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ “ಮು” (mu6) ಎಂಬುದು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ವರ್ಗಪದವಾಗಿದೆ. “ಲಾಮ್” (lam1), ಕೆಲವು ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ “ಕ್ಯಾಮ್” (kyam1), ಎಂಬುದು ಡೊಂಗ್ (ಕಾಮ್) ಜನರು ಬಳಸುವ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಮುಲಾವೋ ಜನರು ==ಇತಿಹಾಸ== ಚಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಲಾವೋ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಭೂಮಿಯನ್ನು “ಡಾಂಗ್” ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಡಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮನೆಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಾಂಗ್‌ಗೂ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕನಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಉಪನಾಮ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಡಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. Qiongying Deng ಮತ್ತು Chuan-Chao Wang ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲಾವೋ ಜನರ ತಂದೆಯ ವಂಶಾವಳಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀನ್‌ಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಮುಲಾವೋ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಜನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ Y-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ನ C ಮತ್ತು D ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ mtDNAಯ M*, M33, M74 ಮತ್ತು R* ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.ಮುಲಾವೋ ಜನರ Y-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಮತ್ತು mtDNA ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಇತರ ಜನಾಂಗಗಳಂತೆಯೇ ಇವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಮ್-ಸುಯಿ (Kam-Sui) ಜನಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಅವರ ಭಾಷಾ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಮೂಲವು ಸರಳವಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ಹಲವು ಜನಾಂಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಲಾವೋ ಜನರ ತಂದೆಯ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿನೋ-ಟಿಬೆಟನ್ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜನ್ಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, O3a1c-002611, O3a2c1*-M134 ಮತ್ತು O3a2c1a-M117 ಎಂಬ Y-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇವು ಹಾನ್ ಚೀನೀ ಜನರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಲಾವೋ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಯಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ, ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಹೆಚ್ಚಿನ mtDNA ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಹ್ಮಾಂಗ್-ಮಿಯನ್ (Hmong-Mien) ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಮೂಲವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಮ್-ಸುಯಿ ಜನರ ನಡೆದ ಜನ್ಯ ಮಿಶ್ರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ.<ref>Deng QY*, Wang CC*, Wang XQ*, Wang LX, Wang ZY, Wu WJ, Li H, the Genographic Consortium. Genetic affinity between the Kam-Sui speaking Chadong and Mulam people. J Syst Evol. 2013, 51(3):263-270.</ref> ಚೀನಾದ ಮುಲಾವೋ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2000ರಲ್ಲಿ ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ 2,07,352 ಇತ್ತು. ನಂತರ ಅದು 2010ರಲ್ಲಿ 2,16,257ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |date=2010 |title= |script-title=zh:中国2020年人口普查资料 |trans-title=2010 China Population Census Data |url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/indexch.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611025911/http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/indexch.htm |archive-date=2021-06-11 |access-date=2021-08-19 |publisher=[[National Bureau of Statistics of China]] |language=zh}}</ref>{{Rp|1–6}}<ref>{{Cite web|date=2000|title=|script-title=zh:中国2000年人口普查资料|trans-title=2000 China Population Census Data|url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/5rp/index.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616163933/http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/5rp/index.htm|archive-date=2021-06-16|access-date=2021-08-19|publisher=[[National Bureau of Statistics of China]]|language=zh}}</ref>{{Rp|2-1}} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == 2010ರ ಚೀನಾದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಟ್ಟು 2,16,257 ಮುಲಾವೋ ಜನರಲ್ಲಿ 4 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು 17,640 (8.16%) ಜನರು. 5ರಿಂದ 9 ವರ್ಷದವರು 13,879 (6.42%), 10ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದವರು 13,842 (6.40%), 15ರಿಂದ 19 ವರ್ಷದವರು 15,653 (7.24%), 20ರಿಂದ 24 ವರ್ಷದವರು 22,221 (10.28%), 25ರಿಂದ 29 ವರ್ಷದವರು 21,190 (9.80%), 30ರಿಂದ 35 ವರ್ಷದವರು 17,868 (8.26%), 35ರಿಂದ 39 ವರ್ಷದವರು 18,320 (8.47%), 40ರಿಂದ 44 ವರ್ಷದವರು 17,989 (8.32%) ಮತ್ತು 45ರಿಂದ 49 ವರ್ಷದವರು 14,747 (6.82%) ಜನರು. 50ರಿಂದ 54 ವರ್ಷದವರು 9,496 (4.39%), 55ರಿಂದ 59 ವರ್ಷದವರು 10,053 (4.65%), 60ರಿಂದ 64 ವರ್ಷದವರು 6,950 (3.21%), 65ರಿಂದ 69 ವರ್ಷದವರು 5,489 (2.54%), 70ರಿಂದ 74 ವರ್ಷದವರು 4,694 (2.17%), 75ರಿಂದ 79 ವರ್ಷದವರು 3,341 (1.54%), 80ರಿಂದ 84 ವರ್ಷದವರು 1,845 (0.85%), 85ರಿಂದ 89 ವರ್ಷದವರು 716 (0.33%), 90ರಿಂದ 94 ವರ್ಷದವರು 230 (0.11%), 95ರಿಂದ 99 ವರ್ಷದವರು 82 (0.04%) ಮತ್ತು 100 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನವರು 12 (0.01%) ಜನರು.<ref name=":0" />{{Rp|2-1}} === ವಿತರಣೆ === 2010ರ ಚೀನಾದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2,16,257 ಮುಲಾವೋ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಗುವಾಂಗ್‌ಶಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 1,10,516 ಮಂದಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1,05,741 ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು. ಮುಲಾವೋ ಜನರು ಇಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2010ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ 95,703 ಮುಲಾವೋ ಜನರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಳಿದ 1,20,554 ಮಂದಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=":0" />{{Rp|1–6c}} {| class="wikitable" |+ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮುಲಾವೊ ಜನರ ಹಂಚಿಕೆ<ref name=":0" />{{Rp|1–6}} ! rowspan="2" |ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಭಾಗ ! colspan="2" |2010 |- !ಜನಸಂಖ್ಯೆ !ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮುಲಾವೊದಲ್ಲಿ ಶೇ |- |ಗುವಾಂಗ್‌ಕ್ಸಿ |172,305 |79.68% |- |ಗುಯಿಝೌ |24,956 |11.54% |- |ಗುವಾಂಗ್‌ಡಾಂಗ್ |10,961 |5.07% |- |ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ |2,792 |1.29% |- |ಹುನಾನ್ |906 |0.42% |- |ಇತರರು |4,337 |2.01% |- |'''ಒಟ್ಟು''' |'''216,257''' |'''100.00%''' |} ==ಭಾಷೆ== ಮುಲಾವೋ ಜನರು ಮುಲಾಮ್ (Mulam) ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತೈ–ಕಡೈ (Tai–Kadai) ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಹಾನ್‌ಜಿ (ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳು) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== {{Unreferenced section|date=May 2020}} ಮುಲಾವೋ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಜನನದ ನಂತರವೇ ಅವರು ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಲಾವೋ ಪುರುಷರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿಗಳಿರುವ ಜಾಕೆಟ್, ಅಗಲವಾದ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ಎರಡು ಜಡೆಗಳಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಈ ಎರಡು ಜಡೆಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಕೂದಲಿನ ಗಂಟಿನ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ==ಧರ್ಮ== {{Unreferenced section|date=May 2020}} ಮುಲಾವೋ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮುಲಾವೋ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧಕರು (ಆನಿಮಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಮುಲಾವೋ ಜನರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟ್ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಐದನೇ ತಿಂಗಳ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಮನರು ವಿಶೇಷ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆ ದೊರೆಯಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದು ಈ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} * [[S. Robert Ramsey|Ramsey, S. Robert]]. 1987. The Languages of China. Princeton University Press, Princeton New Jersey {{ISBN|0-691-06694-9}} nw6y11ijfnthqk62f6qko7j93qng2lq 0 187295 1428130 2026-09-13T14:38:36Z Sathvik Anchan 100576 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|Ethnic group of China and mainland Southeast Asia}} {{Infobox ethnic group | group = ಲಾಹು ಜನರು <br />{{linktext|拉|祜|族}} | image = Commerce équitable 11&.jpg<!--|image=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Lahu_tribe_depiction,_1900s.jpg/250px-Lahu_tribe_depiction,_1900s.jpg --> | population = About 1,000,000<ref name="Lexicon">{{cite book | last = Matisoff | first = James A.... 1428130 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ethnic group of China and mainland Southeast Asia}} {{Infobox ethnic group | group = ಲಾಹು ಜನರು <br />{{linktext|拉|祜|族}} | image = Commerce équitable 11&.jpg<!--|image=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Lahu_tribe_depiction,_1900s.jpg/250px-Lahu_tribe_depiction,_1900s.jpg --> | population = About 1,000,000<ref name="Lexicon">{{cite book | last = Matisoff | first = James A. | title = English-Lahu Lexicon | publisher = University of California Press | year = 2006 | location = Google Books | pages = xi-xii | isbn = 9780520916111 | url = https://books.google.com/books?id=DpPw5oNvKyQC&q=Lahu+christian&pg=RA1-PR12 }}</ref> | regions = ಚೀನಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ | tablehdr = ''Significant Lahu diaspora populations in:'' <!--- Note to editors: If you wish to change the numbers or add a country to this section, PLEASE CITE SOURCES (i.e. use the ref1, ref2, etc parameters) ----->| region1 = {{flag|China}} | pop1 = 499,167 (2020 census) | ref1 = <ref>{{cite web|title=Geographic Distribution and Population of Ethnic Minorities|url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/ndsj/2021/indexeh.htm|website=China Statistical Yearbook 2021|access-date=4 February 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/china-ethnic-2020.htm|title=Ethnic composition of China 2020|website=pop-stat.mashke.org|accessdate=8 July 2025}}</ref> | region2 = {{flag|Myanmar}} | pop2 = 150,000 | ref2 = <ref name="EthChLahu">{{cite web |title=Lahu |url=http://www.ethnic-china.com/Lahu/lahuindex.htm |website=www.ethnic-china.com |access-date=6 June 2019 |archive-date=1 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701033336/http://www.ethnic-china.com/Lahu/lahuindex.htm |url-status=live }}</ref> | region3 = {{flag|Thailand}} | pop3 = 100,000 | ref3 = <ref name="auto">'Chiang Mai's Hill Peoples' in: Forbes, Andrew, and Henley, David, ''Ancient Chiang Mai'' Volume 3. Chiang Mai, Cognoscenti Books, 2012.</ref> | region4 = {{flag|Laos}} | pop4 = 19,187 | ref4 = <ref name="Census2015">{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015|publisher=Lao Statistics Bureau|access-date=1 May 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308153132/https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|url-status=live}}</ref> | region5 = {{flag|United States}} | pop5 = 10,000 | ref5 = <ref | name = Lexicon /> | region6 = {{flag|Vietnam}} | pop6 = 12,113 (2019) | langs = [[Lahu language|Lahu]], [[Kucong language|Kucong]] | rels = [[Animism]], [[Buddhism]],<ref name="The Lahu Ethnic Group">{{cite web |url=http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136927.htm |title=The Lahu Ethnic Group |website=China.org.cn |access-date=17 August 2018 |archive-date=23 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923221738/http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136927.htm |url-status=live }}</ref> [[Christianity]] | related = [[Akha people]], [[Karen people]], [[Hani people]] }} ಲಾಹು ಜನರು ಚೀನಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗವಾಗಿದೆ. ಇವರನ್ನು ಲಾಹು ಅಥವಾ ಲಾಹುಜು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಹು ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಪದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == {{See also|Graphic pejoratives in written Chinese}} “ಲಾಹು” ಎಂಬ ಚೀನೀ ಹೆಸರು ಲಾಹು ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಯುವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ “ಲಾ” ಎಂದರೆ “ಎಳೆಯುವುದು” ಮತ್ತು “ಹು” ಎಂದರೆ “ಆಶೀರ್ವಾದ ಅಥವಾ ಅನುಗ್ರಹ” ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಲಾಹು” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಲಾಹು ಜನರನ್ನು “ಲುವೋಹೇ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಆ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಾಗಿ “ಲಾಹು” ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಚೀನೀ ಹೆಸರಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. == ವಿತರಣೆ == ಲಾಹು ಜನರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 56 ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7.2 ಲಕ್ಷ ಲಾಹು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಲಾಂಕಾಂಗ್ ಲಾಹು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಹು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆರು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="auto"/> ತೈ ಜನರು ಲಾಹು ಜನರನ್ನು “ಮುಸೋ” ಅಥವಾ “ಮುಸರ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ “ಬೇಟೆಗಾರ” ಎಂದಾಗಿದೆ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಲಾಹು ಜನರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 54 ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲೈ ಚೌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮುವಾಂಗ್ ತೇ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂರು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name = Lexicon /> ಲಾವೋಸ್‌ನ ಗೃಹಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಲಾಹು ಜನರನ್ನು ಹ್ಮಾಂಗ್, ಮಿಯೆನ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಲಾವೋ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ CIA ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಥೆಟ್ ಲಾವೋ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ನೇಮಿಸಿತು. ಈ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು “ರಹಸ್ಯ ಯುದ್ಧ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1975ರಲ್ಲಿ ಪಥೆಟ್ ಲಾವೋ ಲಾವೋಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ ಲಾಹು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜನರು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಭಯದಿಂದ ನೆರೆಯ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ಲಾಹು ಜನರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಮಿನ್ನೇಸೋಟ, ನಾರ್ತ್ ಕ್ಯಾರೊಲೈನಾ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ಯೂಟಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.<ref>[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1999-jul-07-mn-53665-story.html] </ref> ==ಭಾಷೆ== ಲಾಹು ಭಾಷೆಯು ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೋಲೋ-ಬರ್ಮೀಸ್ ಉಪಗುಂಪಿನ ಲೋಲೋಯಿಷ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತೃ–ಕರ್ಮ–ಕ್ರಿಯಾಪದ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಕ್ರಮವಿದೆ. ಲಾಹು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಸ್ವರಭೇದಗಳು (ಟೋನ್‌ಗಳು) ಇವೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಹು ಶಿ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯು ಇತರ ಲಾಹು ಗುಂಪುಗಳ ಭಾಷೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಹು ನಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಹು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಲಾಹು ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಸ ಪದಗಳು ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ.<ref | name = Lexicon /> ==Religion== [[File:Elderly Lahu woman.jpg|thumb|ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಸಾದ ಲಾಹು ಮಹಿಳೆ]] ಲಾಹು ಜನರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮವು ಬಹುದೇವತಾ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರು ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಲಾಹು ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ನಂತರ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಲಾಹು ಜನರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="The Lahu Ethnic Group" />{{fact|date=July 2024}}<!--Applies to the suggestion that the number of Christians has been increasing ever since the introduction of Christianity.-->{{clarify|date=July 2024}}<!--This statement is either poorly formulated or irrelevant, since it makes a general claim about Burma without explicitly saying anything specifically about the Lahu people. The fact that there is a notable minority of Christians in Burma does not automatically mean that there is also a notable minority of Christians among every specific ethnicity found in Burma. If there are Christians (in noteworthy numbers) among the Lahu people, that should be stated explicitly and sourced.--> ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವು ಲಾಹು ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಈಶಾನ್ಯ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲಾಹು ಜನರು 1930–1940ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಥೆರವಾದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಅರಣ್ಯ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು (ತುಡಾಂಗ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು) ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕ ಮುನ್ ಭುರಿದತ್ತ ಅವರು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಲಾಹು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಲಾಹು ಜನರು ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತಹ ಒಂದು “ಗಾಥೆ” (ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ ಪದ್ಯ)ವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೇಳಿದರು.<ref>Forest Recollections, K. Tyavanich, Honolulu 1997, p.&nbsp;163.</ref> ==ಹೆಸರುಗಳು== ಹಿಂದೆ ಲಾಹು ಜನರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಚೀನೀ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು (surname) ನೀಡಿತು. ಲಾಹು ಜನರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90% ಜನರು ಲೀ (Lee) ಅಥವಾ ಝಾಂಗ್ (Zhang) ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚೀನೀ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಹು ಜನರ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಸರು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನವನ್ನು, ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎತ್ತು ರಾಶಿಯ ದಿನ ಜನಿಸಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ “ಝಾನು” (Zanu) ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಗೆ “ನಾನು” (Nanu) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://blog-en.namepedia.org/2015/03/lahu-names-china/|title=namepedia blog - All about names, without the gloves|website=Blog-en.namepedia.org|date=13 March 2015|access-date=17 August 2018|archive-date=21 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160521061904/http://blog-en.namepedia.org/2015/03/lahu-names-china/|url-status=live}}</ref> == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{NoteFoot}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} === ಮೂಲಗಳು === {{refbegin}} * {{cite book | last = Bradley | first = David | author-link = David Bradley (linguist) | year = 1979 | title = Lahu dialects | series = Oriental monograph series #23 | location = Canberra, ACT | publisher = Faculty of Asian Studies, Australian National University | oclc = 6303582 }} * {{cite book | last1 = Lewis | first1 = Paul | last2 = Lewis | first2 = Elaine | year = 1984 | title = Peoples of the Golden Triangle | url = https://archive.org/details/peoplesofgoldent0000lewi | url-access = registration | publisher = Thames and Hudson Ltd. | location = London, England | isbn = 0-500-97472-1 }} * {{cite book | last = Matisoff | first = James | year = 1982 | title = The Grammar of Lahu | publisher = University of California Press | location = Berkeley, California | isbn = 0-520-09467-0 }} * Phạm Huy. 1997. ''Một phần chân dung: dân tộc La Hủ (nhật ký điền dã)''. Lai Châu: Sở Văn Hóa Thông Tin Lai Châu. {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category}} * [https://web.archive.org/web/20080119104600/http://www.videodrom.org/article.php3?id_article=144 Video documentary about Lahu Opium People] * [http://www.thailex.info/THAILEX/THAILEXENG/lexicon/Etnologie%20&%20Bergvolkeren%20Tekst.htm#Lahu Lahu/Mussur in Thailand] * [https://web.archive.org/web/20080321030304/http://www.myanmarbible.com/bible/Lahu/html/index.html Lahu Bible] * [http://lahuradio.org/ Lahu Audio Resources FEBC] * [http://blog-en.namepedia.org/2015/03/lahu-names-china/ Lanu names] * [https://www.rehahnphotographer.com/ethnic-minorities-in-vietnam/ Lahu ethnic group in Vietnam] {{-}} {{CEG}} {{Ethnic groups in Burma}} {{Ethnic groups in Thailand}} {{Ethnic groups in Vietnam}} {{Ethnic groups in Laos}} ttd921aus7k5esobhtcc4w5cct3owgd 0 187296 1428131 2026-09-13T14:59:08Z Shreelatha.Halemane 88264 ಹೊಸ ಪುಟ: ==ರಾಜ್ ಬಿರಾಜ್== [[File:Gajendra Chauk.jpg|thumb|Gajendra Chauk in the center of the city Rajbiraj named after renowned madheshi democratic revolutionary leader Gajendra Narayan Singh which was previously named by King Tribhuvan. Sometimes also referred as the 'Gol Chauk'.]] ರಾಜಬಿರಾಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: राजविराज) [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಪ್ರಾಂತ್ಯ... 1428131 wikitext text/x-wiki ==ರಾಜ್ ಬಿರಾಜ್== [[File:Gajendra Chauk.jpg|thumb|Gajendra Chauk in the center of the city Rajbiraj named after renowned madheshi democratic revolutionary leader Gajendra Narayan Singh which was previously named by King Tribhuvan. Sometimes also referred as the 'Gol Chauk'.]] ರಾಜಬಿರಾಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: राजविराज) [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ 2' ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, 1938 ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಯೋಜಿತ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 2011 ರ ನೇಪಾಳದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 69,803 ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ 33 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರವು 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" (ಗುಲಾಬಿ ನಗರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೈಪುರದ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ 1938 ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ನಗರವನ್ನು ನೇಪಾಳದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಪಕ್ರಮವು ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣವನ್ನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; 1944 ರಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್‌‌ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ 77 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಯಿತು. ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (21.48 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಆಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನಲೆ== 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ 'ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯ'ದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ 'ರಾಜಬಿರಾಜ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತವರುಮನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://newstoday.com.np/2016/02/08/4277</ref> 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ರಾಜರು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಪ್ತಾರಿ 2(ಬಿ) ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಧೇಶ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ 2 ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಗೆ (ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು - MP) ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 78 ಕಿ.ಮೀ (48 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಬಿರಾಟ್‌‌ನಗರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 10 ಕಿ.ಮೀ (6.2 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುನೌಲಿಯ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>https://nepaltraveller.com/travel/cities/rajbiraj</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Neta Chwok, Rajbiraj (1).JPG|thumb|Neta Chwok, Rajbiraj (1)]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವು ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ ಜನಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 8-7ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಜನಕಪುರದೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ; ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜ ಜನಕನ ಸಹೋದರನಾದ ಕುಶಧ್ವಜನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕುಶಧ್ವಜನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಮಾಂಡವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ, ಕುಶಧ್ವಜನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಕಾಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡನು. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 520ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಸಲಹೇಶ್ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಅವನು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಹನ್ ಬಳಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ತರುವಾಯ, ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು (ಇದನ್ನು ತಿರ್ಹುತ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಆಳಿದರು. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಐದನೇ ರಾಜನಾದ ಶಕ್ತಿಸಿಂಹದೇವ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ಕ್ರಿ.ಶ. 1285–1295), ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಹರಿಸಿಂಹದೇವನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿನ್ನಮಸ್ತ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಗಧಿ ಗಚ್ಚಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಪತನದ ನಂತರ, ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪನಗರದ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು, 15ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 18ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನ ರಾಜನೊಬ್ಬ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕುಶಧ್ವಜನ ಕುಲದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಂಡವಿ, ಊರ್ಮಿಳಾ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಂದಿರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡವು. ==ಆಧುನಿಕ ಯುಗ== 1816ರ ಸುಗೌಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕೆಲವೇ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಮಾದರಿ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಡಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಈಗ ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು== 2021ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 36,284 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 34,519 ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 76.60% ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 85.30% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 67.40% ಆಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 87% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು (10.89%), ಜೈನರು (1.26%) ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರು (0.64%) ಇದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಖ್, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೂಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತರೈ (Terai) ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥ, ದೇವೋ, ಯಾದವ್, ಮಂಡಲ್, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಮೈಥಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ, ಮಾರ್ವಾರಿ, ಥಾರು, ಬಢಾಯಿ, ಲೋಹಾರ್, ಸೋನಾರ್, ತೆಲಿ, ಬನಿಯಾ, ದಮಾಯಿ, ನೇವಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಹುನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರು, ಬೌದ್ಧರು ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು (0.19%) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾರಿಗೆ== ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ನಗರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 17 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (11 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಹುಲಾಕಿ ರಾಜಮಾರ್ಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಇತರ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ==ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ== ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (IATA: RJB, ICAO: VNRB) ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಗಣೇಶ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು, 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 303 ಮಿಲಿಯನ್ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮೇ 23, 2018 ರಂದು, ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ 50 ಆಸನಗಳ CRJ-200 ವಿಮಾನವು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ತರುವಾಯ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಭಾಗದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿ.ಆರ್. ನಿರೌಲಾ ಹಾಗೂ ತರಬೇತುದಾರ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವರು ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬುದ್ಧ ಏರ್ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಕಠ್ಮಂಡು ನಡುವೆ ದೈನಂದಿನ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಗರದೊಳಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸೈಕಲ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಟೋ-ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವು ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==ಹವಾಮಾನ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಪುರಸಭೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಋತುಗಳಿವೆ. ನೇಪಾಳದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾದ 'ತೆರಾಯ್'ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವು ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 23°C (73°F) ರಿಂದ 44°C (111°F) ವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಚಳಿಗಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕವಾದ ತಂಪಾದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ತಾಪಮಾನವು 6°C (41°F) ರಿಂದ 30°C (86°F) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಚಳಿಗಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸಮಯವಾಗಿದೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲವಾದ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಜೂನ್ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು. ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 2,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ 'ಕೋಶಿ ಟಪ್ಪು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ'ವು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 'ಕೋಶಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್' ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇನ್ನರ್ ಮಧೇಶ್' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧರನ್ (75 ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ಗೈಘಾಟ್ (60 ಕಿಮೀ) ಸೇರಿವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್ ಮತ್ತು ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪುರುಷರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ತಾ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್, ಶರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯ ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಸ್ಕರ್ಟ್ ಧರಿಸಿದ ಯುವತಿಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಹೆಂಗಾಗಳನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ 14ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಜದೇವಿ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1990ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಬಾಗೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ವೈಷ್ಣವಿ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ, ತಂಗಾಚಿ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಮಂದಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಕ್ತರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[File:Rajdevi temple shirshak baniya.jpg|thumb|Rajdevi temple shirshak baniya]] [[File:Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1).JPG|thumb|Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1)]] [[File:Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj.jpg|thumb|Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== [[ಸಪ್ತಕೋಶಿ ನದಿ]]ಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ ಹನುಮಾನ್-ನಗರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾದ ನಂತರ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. 1938-39ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಬರ್ ಶಂಶೇರ್ ಜಂಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ಪೂರ್ವ ಕಮಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು) ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಶಂಶೇರ್ ಜೆ.ಬಿ. ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಥವಾ 'ಬಡಾಹಕಿಮ್') ಅವರು ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ದಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು, ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 60 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನರಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. 1941ರಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವಸತಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು 60 ಬಿಘಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಾಗಿ ('ಕಚಹರಿ ಲೈನ್') ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 10 ಬಿಘಾ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ('ಸ್ವರ್ಣ ಟೋಲೆ') ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 8 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 78 ಬಿಘಾಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಓಣಿಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಕೂಡುದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಚೌಕ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೃತ್ತಗಳು, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ನಗರವಾಯಿತು. ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯ ದಶಮಿ|ವಿಜಯದಶಮಿ]], ದೀಪಾವಳಿ, ಛತ್, [[ಹೋಳಿ]], ಸಾಮ ಚಕೇವಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪೂಜೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಛತ್ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜಾತ್ರೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪಾಕ ವೈವಿಧ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಚಟ್ನಿ, ದಾಲ್, ಸಾಗ್, ಪನೀರ್, ಮೀನು, ಮಟನ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೇಲೋಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಇತರ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ತರುವಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ಕರಿದ ತರಕಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೈಥಿಲಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಮಸಾಲೆಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಧಿ ಬಾರಿ, ಪಾಲಕ್ ಪನೀರ್, ಖಿಚಡಿ, ಆಲೂ ಮಟರ್, ದಮ್ ಆಲೂ, ಮತ್ತು ಮಟನ್ ಅಥವಾ ಚಿಕನ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಜಾ, ಜಲೇಬಿ, ಮಲ್ಪುವಾ, ರಾಬ್ರಿ, ಖೀರ್, ತೆಕುವಾ, ಲಡ್ಡು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬ್ ಜಾಮೂನ್ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಮೈಥಿಲ್, ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಗಿಯಾ, ಮುರ್ಹಿ ಕೆ ಲೈ (ಉಬ್ಬಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಚೆಂಡುಗಳು), ಮತ್ತು ಲಿಟ್ಟಿ ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಬೀದಿ ಆಹಾರಗಳಾದ ಸಮೋಸಾ, ಚಾಟ್, ಪಾನಿಪುರಿ, ಚೌಮೇನ್, ಮೊಮೊ, ಆಮ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಕುವಾ ಕೂಡ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ==ಭಾಷೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೈಥಿಲಿಯ ನಂತರ, ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ವಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಿಥಿಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಮಾಧ್ಯಮ== ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ *ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್*, *ಗೋರ್ಖಾಪತ್ರ*, *ಕಾಂತಿಪುರ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ನೇಪಾಳ ಸಮಾಚಾರಪತ್ರ*ದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ನಯಾ ಉಮ್ಮಿದ್*, *ರಾಜಬಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ*, *ಕೃಷ್ಣ ದೈನಿಕ*, *ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ಗ್ರೀನ್ ಮಧೇಶ್ ಪತ್ರಿಕಾ* ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, *ದಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಕಠ್ಮಂಡು ಪೋಸ್ಟ್*ನಂತಹ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಟೆಲಿಕಾಂ, ಎನ್‌ಸೆಲ್ (Ncell), ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಯುಟಿಎಲ್ (UTL) ನೇಪಾಳ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ಲಿಂಕ್ (WorldLink), ಬ್ರಾಡ್‌ಲಿಂಕ್ (BroadLink) ಮತ್ತು ಸುಬಿಸು (Subisu) ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಎಫ್‌ಎಂ (FM) ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಭೋರುಕುವಾ ಎಫ್‌ಎಂ ಚಿನ್ನಮಸ್ತ/ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ ಸಿ (C) ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಚಂದ್ರಮಾ ಎಫ್‌ಎಂ ಜೈ ಮಧೇಶ್ ಎಫ್‌ಎಂ ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು ನಗರದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ, ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢ ಹಂತಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ==ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು== ಸಾಗರಮಾಥಾ ವಲಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ (ಗಜೇಂದ್ರ ಎನ್.ಆರ್. ಸಿಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ) ಯೂನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಸಾಗರಮಾಥಾ ಚೌಧರಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅನಾರ್ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ==ಕ್ರೀಡೆ== ನಗರದ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ [[ಕಬಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾದ 'ರಾಜ್ ರಂಗಶಾಲೆ'ಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್, ಕಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸೇರಿವೆ. 'ಫ್ರೀಡಮ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್' ಮತ್ತು 'ರಾಜ್ದೇವಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ' ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ 'ಮಹೇಂದ್ರ ಕ್ಲಬ್' ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ 'ಸಪ್ತರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಕಪ್' ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್ ಮಟ್ಟದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ – ನೇಪಾಳದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ (ನೇಪಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್); ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ICC) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯೊಂದರ ಒಂದೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್. ದಿಪೇಂದ್ರ ಚೌಧರಿ – ನೇಪಾಳದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಪರಮಾನಂದ ಝಾ – ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. ಸಿ.ಕೆ. ರೌತ್ – ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಜನಮತ್ ಪಕ್ಷ. ಗಜೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ನೇಪಾಳ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪಕ್ಷ. ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ – ರಾಜಕಾರಣಿ. ರಾಮ್‌ಜಿ ಯಾದವ್ – ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ; ಯುವಜನ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. ಉಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ಫೆಡರಲ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಫೋರಂ (ನೇಪಾಳ); ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ; ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. mnpbptr06lhpbjxqhfpqxeg0u9ezqs1 1428165 1428131 2026-09-14T04:43:27Z A826 72368 Cleaned up using [[WP:AutoEd|AutoEd]] 1428165 wikitext text/x-wiki [[File:Gajendra Chauk.jpg|thumb|ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಗಜೇಂದ್ರ ಚೌಕ್'ಗೆ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಧೇಶಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕ ಗಜೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ರಾಜ ತ್ರಿಭುವನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಗೋಲ್ ಚೌಕ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ರಾಜಬಿರಾಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: राजविराज) [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ 2' ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, 1938 ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಯೋಜಿತ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 2011 ರ ನೇಪಾಳದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 69,803 ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ 33 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರವು 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" (ಗುಲಾಬಿ ನಗರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೈಪುರದ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ 1938 ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ನಗರವನ್ನು ನೇಪಾಳದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಪಕ್ರಮವು ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣವನ್ನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; 1944 ರಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್‌‌ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ 77 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಯಿತು. ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (21.48 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಆಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನಲೆ== 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ 'ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯ'ದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ 'ರಾಜಬಿರಾಜ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತವರುಮನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://newstoday.com.np/2016/02/08/4277</ref> 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ರಾಜರು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಪ್ತಾರಿ 2(ಬಿ) ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಧೇಶ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ 2 ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಗೆ (ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು - MP) ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 78 ಕಿ.ಮೀ (48 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಬಿರಾಟ್‌‌ನಗರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 10 ಕಿ.ಮೀ (6.2 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುನೌಲಿಯ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>https://nepaltraveller.com/travel/cities/rajbiraj</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Neta Chwok, Rajbiraj (1).JPG|thumb|Neta Chwok, Rajbiraj (1)]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವು ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ ಜನಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 8-7ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಜನಕಪುರದೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ; ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜ ಜನಕನ ಸಹೋದರನಾದ ಕುಶಧ್ವಜನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕುಶಧ್ವಜನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಮಾಂಡವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ, ಕುಶಧ್ವಜನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಕಾಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡನು. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 520ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಸಲಹೇಶ್ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಅವನು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಹನ್ ಬಳಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ತರುವಾಯ, ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು (ಇದನ್ನು ತಿರ್ಹುತ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಆಳಿದರು. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಐದನೇ ರಾಜನಾದ ಶಕ್ತಿಸಿಂಹದೇವ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ಕ್ರಿ.ಶ. 1285–1295), ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಹರಿಸಿಂಹದೇವನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿನ್ನಮಸ್ತ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಗಧಿ ಗಚ್ಚಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಪತನದ ನಂತರ, ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪನಗರದ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು, 15ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 18ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನ ರಾಜನೊಬ್ಬ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕುಶಧ್ವಜನ ಕುಲದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಂಡವಿ, ಊರ್ಮಿಳಾ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಂದಿರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡವು. ==ಆಧುನಿಕ ಯುಗ== 1816ರ ಸುಗೌಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕೆಲವೇ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಮಾದರಿ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಡಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಈಗ ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು== 2021ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 36,284 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 34,519 ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 76.60% ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 85.30% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 67.40% ಆಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 87% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು (10.89%), ಜೈನರು (1.26%) ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರು (0.64%) ಇದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಖ್, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೂಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತರೈ (Terai) ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥ, ದೇವೋ, ಯಾದವ್, ಮಂಡಲ್, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಮೈಥಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ, ಮಾರ್ವಾರಿ, ಥಾರು, ಬಢಾಯಿ, ಲೋಹಾರ್, ಸೋನಾರ್, ತೆಲಿ, ಬನಿಯಾ, ದಮಾಯಿ, ನೇವಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಹುನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರು, ಬೌದ್ಧರು ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು (0.19%) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾರಿಗೆ== ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ನಗರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 17 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (11 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಹುಲಾಕಿ ರಾಜಮಾರ್ಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಇತರ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ==ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ== ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (IATA: RJB, ICAO: VNRB) ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಗಣೇಶ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು, 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 303 ಮಿಲಿಯನ್ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮೇ 23, 2018 ರಂದು, ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ 50 ಆಸನಗಳ CRJ-200 ವಿಮಾನವು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ತರುವಾಯ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಭಾಗದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿ.ಆರ್. ನಿರೌಲಾ ಹಾಗೂ ತರಬೇತುದಾರ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವರು ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬುದ್ಧ ಏರ್ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಕಠ್ಮಂಡು ನಡುವೆ ದೈನಂದಿನ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಗರದೊಳಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸೈಕಲ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಟೋ-ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವು ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==ಹವಾಮಾನ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಪುರಸಭೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಋತುಗಳಿವೆ. ನೇಪಾಳದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾದ 'ತೆರಾಯ್'ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವು ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 23°C (73°F) ರಿಂದ 44°C (111°F) ವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಚಳಿಗಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕವಾದ ತಂಪಾದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ತಾಪಮಾನವು 6°C (41°F) ರಿಂದ 30°C (86°F) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಚಳಿಗಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸಮಯವಾಗಿದೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲವಾದ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಜೂನ್ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು. ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 2,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ 'ಕೋಶಿ ಟಪ್ಪು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ'ವು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 'ಕೋಶಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್' ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇನ್ನರ್ ಮಧೇಶ್' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧರನ್ (75 ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ಗೈಘಾಟ್ (60 ಕಿಮೀ) ಸೇರಿವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್ ಮತ್ತು ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪುರುಷರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ತಾ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್, ಶರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯ ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಸ್ಕರ್ಟ್ ಧರಿಸಿದ ಯುವತಿಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಹೆಂಗಾಗಳನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ 14ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಜದೇವಿ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1990ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಬಾಗೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ವೈಷ್ಣವಿ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ, ತಂಗಾಚಿ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಮಂದಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಕ್ತರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[File:Rajdevi temple shirshak baniya.jpg|thumb|Rajdevi temple shirshak baniya]] [[File:Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1).JPG|thumb|Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1)]] [[File:Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj.jpg|thumb|Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== [[ಸಪ್ತಕೋಶಿ ನದಿ]]ಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ ಹನುಮಾನ್-ನಗರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾದ ನಂತರ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. 1938-39ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಬರ್ ಶಂಶೇರ್ ಜಂಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ಪೂರ್ವ ಕಮಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು) ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಶಂಶೇರ್ ಜೆ.ಬಿ. ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಥವಾ 'ಬಡಾಹಕಿಮ್') ಅವರು ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ದಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು, ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 60 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನರಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. 1941ರಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವಸತಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು 60 ಬಿಘಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಾಗಿ ('ಕಚಹರಿ ಲೈನ್') ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 10 ಬಿಘಾ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ('ಸ್ವರ್ಣ ಟೋಲೆ') ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 8 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 78 ಬಿಘಾಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಓಣಿಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಕೂಡುದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಚೌಕ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೃತ್ತಗಳು, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ನಗರವಾಯಿತು. ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯ ದಶಮಿ|ವಿಜಯದಶಮಿ]], ದೀಪಾವಳಿ, ಛತ್, [[ಹೋಳಿ]], ಸಾಮ ಚಕೇವಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪೂಜೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಛತ್ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜಾತ್ರೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪಾಕ ವೈವಿಧ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಚಟ್ನಿ, ದಾಲ್, ಸಾಗ್, ಪನೀರ್, ಮೀನು, ಮಟನ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೇಲೋಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಇತರ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ತರುವಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ಕರಿದ ತರಕಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೈಥಿಲಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಮಸಾಲೆಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಧಿ ಬಾರಿ, ಪಾಲಕ್ ಪನೀರ್, ಖಿಚಡಿ, ಆಲೂ ಮಟರ್, ದಮ್ ಆಲೂ, ಮತ್ತು ಮಟನ್ ಅಥವಾ ಚಿಕನ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಜಾ, ಜಲೇಬಿ, ಮಲ್ಪುವಾ, ರಾಬ್ರಿ, ಖೀರ್, ತೆಕುವಾ, ಲಡ್ಡು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬ್ ಜಾಮೂನ್ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಮೈಥಿಲ್, ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಗಿಯಾ, ಮುರ್ಹಿ ಕೆ ಲೈ (ಉಬ್ಬಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಚೆಂಡುಗಳು), ಮತ್ತು ಲಿಟ್ಟಿ ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಬೀದಿ ಆಹಾರಗಳಾದ ಸಮೋಸಾ, ಚಾಟ್, ಪಾನಿಪುರಿ, ಚೌಮೇನ್, ಮೊಮೊ, ಆಮ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಕುವಾ ಕೂಡ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ==ಭಾಷೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೈಥಿಲಿಯ ನಂತರ, ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ವಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಿಥಿಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಮಾಧ್ಯಮ== ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ *ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್*, *ಗೋರ್ಖಾಪತ್ರ*, *ಕಾಂತಿಪುರ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ನೇಪಾಳ ಸಮಾಚಾರಪತ್ರ*ದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ನಯಾ ಉಮ್ಮಿದ್*, *ರಾಜಬಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ*, *ಕೃಷ್ಣ ದೈನಿಕ*, *ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ಗ್ರೀನ್ ಮಧೇಶ್ ಪತ್ರಿಕಾ* ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, *ದಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಕಠ್ಮಂಡು ಪೋಸ್ಟ್*ನಂತಹ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಟೆಲಿಕಾಂ, ಎನ್‌ಸೆಲ್ (Ncell), ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಯುಟಿಎಲ್ (UTL) ನೇಪಾಳ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ಲಿಂಕ್ (WorldLink), ಬ್ರಾಡ್‌ಲಿಂಕ್ (BroadLink) ಮತ್ತು ಸುಬಿಸು (Subisu) ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಎಫ್‌ಎಂ (FM) ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ಭೋರುಕುವಾ ಎಫ್‌ಎಂ * ಚಿನ್ನಮಸ್ತ/ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ * ಸಿ (C) ಎಫ್‌ಎಂ * ರೇಡಿಯೋ ಚಂದ್ರಮಾ ಎಫ್‌ಎಂ * ಜೈ ಮಧೇಶ್ ಎಫ್‌ಎಂ * ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು ನಗರದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ, ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢ ಹಂತಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ==ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು== * ಸಾಗರಮಾಥಾ ವಲಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ (ಗಜೇಂದ್ರ ಎನ್.ಆರ್. ಸಿಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ) * ಯೂನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ * ಸಾಗರಮಾಥಾ ಚೌಧರಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ * ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಅನಾರ್ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ==ಕ್ರೀಡೆ== ನಗರದ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ [[ಕಬಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾದ 'ರಾಜ್ ರಂಗಶಾಲೆ'ಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್, ಕಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸೇರಿವೆ. 'ಫ್ರೀಡಮ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್' ಮತ್ತು 'ರಾಜ್ದೇವಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ' ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ 'ಮಹೇಂದ್ರ ಕ್ಲಬ್' ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ 'ಸಪ್ತರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಕಪ್' ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್ ಮಟ್ಟದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== * ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ – ನೇಪಾಳದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ (ನೇಪಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್); ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ICC) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯೊಂದರ ಒಂದೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್. * ದಿಪೇಂದ್ರ ಚೌಧರಿ – ನೇಪಾಳದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. * ಪರಮಾನಂದ ಝಾ – ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. * ಸಿ.ಕೆ. ರೌತ್ – ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಜನಮತ್ ಪಕ್ಷ. * ಗಜೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ನೇಪಾಳ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪಕ್ಷ. * ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ – ರಾಜಕಾರಣಿ. * ರಾಮ್‌ಜಿ ಯಾದವ್ – ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ; ಯುವಜನ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. * ಉಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ಫೆಡರಲ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಫೋರಂ (ನೇಪಾಳ); ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ; ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. 6tq39rljsn4mjudbd6hfrps7p9zi32f 1428166 1428165 2026-09-14T04:44:06Z A826 72368 added [[Category:ನೇಪಾಳ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1428166 wikitext text/x-wiki [[File:Gajendra Chauk.jpg|thumb|ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಗಜೇಂದ್ರ ಚೌಕ್'ಗೆ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಧೇಶಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕ ಗಜೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ರಾಜ ತ್ರಿಭುವನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಗೋಲ್ ಚೌಕ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ರಾಜಬಿರಾಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: राजविराज) [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ 2' ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, 1938 ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಯೋಜಿತ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 2011 ರ ನೇಪಾಳದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 69,803 ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ 33 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರವು 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" (ಗುಲಾಬಿ ನಗರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೈಪುರದ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ 1938 ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ನಗರವನ್ನು ನೇಪಾಳದ "ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಪಕ್ರಮವು ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣವನ್ನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; 1944 ರಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್‌‌ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, 1959 ರಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ 77 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಸಭೆಯಾಯಿತು. ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 55.64 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (21.48 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಆಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಒಟ್ಟು 16 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನಲೆ== 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ 'ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯ'ದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ 'ರಾಜಬಿರಾಜ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತವರುಮನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://newstoday.com.np/2016/02/08/4277</ref> 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ರಾಜರು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಪ್ತಾರಿ 2(ಬಿ) ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಧೇಶ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಸಪ್ತಾರಿ 2 ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಗೆ (ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು - MP) ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 78 ಕಿ.ಮೀ (48 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಬಿರಾಟ್‌‌ನಗರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 10 ಕಿ.ಮೀ (6.2 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುನೌಲಿಯ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>https://nepaltraveller.com/travel/cities/rajbiraj</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Neta Chwok, Rajbiraj (1).JPG|thumb|Neta Chwok, Rajbiraj (1)]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವು ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ ಜನಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 8-7ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಜನಕಪುರದೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ; ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜ ಜನಕನ ಸಹೋದರನಾದ ಕುಶಧ್ವಜನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕುಶಧ್ವಜನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಮಾಂಡವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ, ಕುಶಧ್ವಜನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಕಾಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡನು. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 520ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಸಲಹೇಶ್ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಅವನು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಹನ್ ಬಳಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ತರುವಾಯ, ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು (ಇದನ್ನು ತಿರ್ಹುತ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಆಳಿದರು. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಐದನೇ ರಾಜನಾದ ಶಕ್ತಿಸಿಂಹದೇವ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ಕ್ರಿ.ಶ. 1285–1295), ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಹರಿಸಿಂಹದೇವನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿನ್ನಮಸ್ತ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಗಧಿ ಗಚ್ಚಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟ ರಾಜವಂಶದ ಪತನದ ನಂತರ, ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು ಮಿಥಿಲಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪನಗರದ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸೇನ ರಾಜವಂಶವು, 15ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 18ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇನ ರಾಜನೊಬ್ಬ ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕುಶಧ್ವಜನ ಕುಲದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಂಡವಿ, ಊರ್ಮಿಳಾ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಂದಿರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡವು. ==ಆಧುನಿಕ ಯುಗ== 1816ರ ಸುಗೌಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕೆಲವೇ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಮಾದರಿ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಡಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಈಗ ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು== 2021ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,803 ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 36,284 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 34,519 ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 76.60% ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 85.30% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 67.40% ಆಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 87% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು (10.89%), ಜೈನರು (1.26%) ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರು (0.64%) ಇದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಖ್, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೂಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತರೈ (Terai) ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥ, ದೇವೋ, ಯಾದವ್, ಮಂಡಲ್, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಮೈಥಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ, ಮಾರ್ವಾರಿ, ಥಾರು, ಬಢಾಯಿ, ಲೋಹಾರ್, ಸೋನಾರ್, ತೆಲಿ, ಬನಿಯಾ, ದಮಾಯಿ, ನೇವಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಹುನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರು, ಬೌದ್ಧರು ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು (0.19%) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾರಿಗೆ== ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ನಗರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 17 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (11 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಹುಲಾಕಿ ರಾಜಮಾರ್ಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಇತರ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ==ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ== ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (IATA: RJB, ICAO: VNRB) ನೇಪಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಗಣೇಶ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು, 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 303 ಮಿಲಿಯನ್ ನೇಪಾಳಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮೇ 23, 2018 ರಂದು, ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ 50 ಆಸನಗಳ CRJ-200 ವಿಮಾನವು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ತರುವಾಯ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಶ್ರೀ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಭಾಗದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿ.ಆರ್. ನಿರೌಲಾ ಹಾಗೂ ತರಬೇತುದಾರ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅವರು ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಜೂನ್ 24, 2018 ರಂದು ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬುದ್ಧ ಏರ್ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಕಠ್ಮಂಡು ನಡುವೆ ದೈನಂದಿನ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಗರದೊಳಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸೈಕಲ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಟೋ-ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವು ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==ಹವಾಮಾನ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಪುರಸಭೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಋತುಗಳಿವೆ. ನೇಪಾಳದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾದ 'ತೆರಾಯ್'ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವು ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 23°C (73°F) ರಿಂದ 44°C (111°F) ವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಚಳಿಗಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕವಾದ ತಂಪಾದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ತಾಪಮಾನವು 6°C (41°F) ರಿಂದ 30°C (86°F) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಚಳಿಗಾಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸಮಯವಾಗಿದೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲವಾದ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಜೂನ್ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು. ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ರಾಜ್‌ಬಿರಾಜ್ ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 2,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ 'ಕೋಶಿ ಟಪ್ಪು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ'ವು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 'ಕೋಶಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್' ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇನ್ನರ್ ಮಧೇಶ್' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧರನ್ (75 ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ಗೈಘಾಟ್ (60 ಕಿಮೀ) ಸೇರಿವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್ ಮತ್ತು ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪುರುಷರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ತಾ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟ್ರೌಸರ್ಸ್, ಶರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯ ಜೀನ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಸ್ಕರ್ಟ್ ಧರಿಸಿದ ಯುವತಿಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಹೆಂಗಾಗಳನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ರಾಜದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ 14ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಜದೇವಿ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1990ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಬಾಗೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ವೈಷ್ಣವಿ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ, ತಂಗಾಚಿ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಮಂದಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಕ್ತರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[File:Rajdevi temple shirshak baniya.jpg|thumb|Rajdevi temple shirshak baniya]] [[File:Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1).JPG|thumb|Shree Radhe Krishna Temple at Rajbiraj (1)]] [[File:Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj.jpg|thumb|Baishnawi Kali Mandir, Rajbiraj]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== [[ಸಪ್ತಕೋಶಿ ನದಿ]]ಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದ ಹನುಮಾನ್-ನಗರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾದ ನಂತರ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. 1938-39ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಬರ್ ಶಂಶೇರ್ ಜಂಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ಪೂರ್ವ ಕಮಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು) ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಶಂಶೇರ್ ಜೆ.ಬಿ. ರಾಣಾ (ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಥವಾ 'ಬಡಾಹಕಿಮ್') ಅವರು ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ದಿಲ್ಲಿ ಜಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರು, ಭಾರತದ ಜೈಪುರ ನಗರವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 60 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನರಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. 1941ರಲ್ಲಿ ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಪ್ತಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವಸತಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು 60 ಬಿಘಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಾಗಿ ('ಕಚಹರಿ ಲೈನ್') ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 10 ಬಿಘಾ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ('ಸ್ವರ್ಣ ಟೋಲೆ') ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 8 ಬಿಘಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದರೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 78 ಬಿಘಾಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಓಣಿಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಕೂಡುದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಚೌಕ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೃತ್ತಗಳು, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ನಗರವಾಯಿತು. ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯ ದಶಮಿ|ವಿಜಯದಶಮಿ]], ದೀಪಾವಳಿ, ಛತ್, [[ಹೋಳಿ]], ಸಾಮ ಚಕೇವಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪೂಜೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಛತ್ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜಾತ್ರೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪಾಕ ವೈವಿಧ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ, ರೊಟ್ಟಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಚಟ್ನಿ, ದಾಲ್, ಸಾಗ್, ಪನೀರ್, ಮೀನು, ಮಟನ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೇಲೋಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಇತರ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ತರುವಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧ ಕರಿದ ತರಕಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೈಥಿಲಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಮಸಾಲೆಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಧಿ ಬಾರಿ, ಪಾಲಕ್ ಪನೀರ್, ಖಿಚಡಿ, ಆಲೂ ಮಟರ್, ದಮ್ ಆಲೂ, ಮತ್ತು ಮಟನ್ ಅಥವಾ ಚಿಕನ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಜಾ, ಜಲೇಬಿ, ಮಲ್ಪುವಾ, ರಾಬ್ರಿ, ಖೀರ್, ತೆಕುವಾ, ಲಡ್ಡು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬ್ ಜಾಮೂನ್ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಮೈಥಿಲ್, ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಗಿಯಾ, ಮುರ್ಹಿ ಕೆ ಲೈ (ಉಬ್ಬಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಚೆಂಡುಗಳು), ಮತ್ತು ಲಿಟ್ಟಿ ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಬೀದಿ ಆಹಾರಗಳಾದ ಸಮೋಸಾ, ಚಾಟ್, ಪಾನಿಪುರಿ, ಚೌಮೇನ್, ಮೊಮೊ, ಆಮ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಕುವಾ ಕೂಡ ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ==ಭಾಷೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೈಥಿಲಿಯ ನಂತರ, ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ವಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಮಧೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಮಿಥಿಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ==ಮಾಧ್ಯಮ== ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ *ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್*, *ಗೋರ್ಖಾಪತ್ರ*, *ಕಾಂತಿಪುರ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ನೇಪಾಳ ಸಮಾಚಾರಪತ್ರ*ದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ *ನಯಾ ಉಮ್ಮಿದ್*, *ರಾಜಬಿರಾಜ್ ದೈನಿಕ*, *ಕೃಷ್ಣ ದೈನಿಕ*, *ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ ಪತ್ರಿಕಾ* ಮತ್ತು *ಗ್ರೀನ್ ಮಧೇಶ್ ಪತ್ರಿಕಾ* ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, *ದಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್* ಮತ್ತು *ದಿ ಕಠ್ಮಂಡು ಪೋಸ್ಟ್*ನಂತಹ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಟೆಲಿಕಾಂ, ಎನ್‌ಸೆಲ್ (Ncell), ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಯುಟಿಎಲ್ (UTL) ನೇಪಾಳ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ಲಿಂಕ್ (WorldLink), ಬ್ರಾಡ್‌ಲಿಂಕ್ (BroadLink) ಮತ್ತು ಸುಬಿಸು (Subisu) ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಎಫ್‌ಎಂ (FM) ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ಭೋರುಕುವಾ ಎಫ್‌ಎಂ * ಚಿನ್ನಮಸ್ತ/ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ * ಸಿ (C) ಎಫ್‌ಎಂ * ರೇಡಿಯೋ ಚಂದ್ರಮಾ ಎಫ್‌ಎಂ * ಜೈ ಮಧೇಶ್ ಎಫ್‌ಎಂ * ಅಪ್ಪನ್ ಎಫ್‌ಎಂ ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== ರಾಜಬಿರಾಜ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು ನಗರದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ, ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢ ಹಂತಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಬಿರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ರಾಜಬಿರಾಜ್ ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ==ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು== * ಸಾಗರಮಾಥಾ ವಲಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ (ಗಜೇಂದ್ರ ಎನ್.ಆರ್. ಸಿಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ) * ಯೂನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ * ಸಾಗರಮಾಥಾ ಚೌಧರಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ * ಛಿನ್ನಮಸ್ತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಅನಾರ್ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ==ಕ್ರೀಡೆ== ನಗರದ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ [[ಕಬಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾದ 'ರಾಜ್ ರಂಗಶಾಲೆ'ಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್, ಕಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸೇರಿವೆ. 'ಫ್ರೀಡಮ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್' ಮತ್ತು 'ರಾಜ್ದೇವಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ' ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ 'ಮಹೇಂದ್ರ ಕ್ಲಬ್' ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ 'ಸಪ್ತರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಕಪ್' ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್ ಮಟ್ಟದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== * ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ – ನೇಪಾಳದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ (ನೇಪಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್); ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ (ICC) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯೊಂದರ ಒಂದೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬೌಲರ್. * ದಿಪೇಂದ್ರ ಚೌಧರಿ – ನೇಪಾಳದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. * ಪರಮಾನಂದ ಝಾ – ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. * ಸಿ.ಕೆ. ರೌತ್ – ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಜನಮತ್ ಪಕ್ಷ. * ಗಜೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ನೇಪಾಳ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪಕ್ಷ. * ರಾಮ್ ರಾಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ – ರಾಜಕಾರಣಿ. * ರಾಮ್‌ಜಿ ಯಾದವ್ – ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ; ಯುವಜನ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. * ಉಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ – ಸ್ಥಾಪಕರು, ಫೆಡರಲ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಫೋರಂ (ನೇಪಾಳ); ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ; ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಖಾತೆ ಸಚಿವ. [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳ]] awc0j05uex2ovu7bkok1fk21x27i7cc 0 187297 1428137 2026-09-13T17:38:21Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="width:23em; text-align:left; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%;" | ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು (ಗುಲಾಂಗ್ಯು)<br /><small>鼓浪屿</small> |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Gulangyu.jpg|220px]]<br /><small>ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ದ್ವೀಪದ ನೋಟ</small> |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#cedff2;" | ಯುನೆಸ್ಕೋ ವ... 1428137 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; text-align:left; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%;" | ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು (ಗುಲಾಂಗ್ಯು)<br /><small>鼓浪屿</small> |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Gulangyu.jpg|220px]]<br /><small>ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ದ್ವೀಪದ ನೋಟ</small> |- ! colspan="2" style="text-align:center; background:#cedff2;" | ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Kulangsu, a Historic International Settlement |- ! scope="row" | ದೇಶ | ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಪ್ರಾಂತ್ಯ | ಫುಜಿಯಾನ್ (ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್) |- ! scope="row" | ಮಾನದಂಡ | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (ii), (iv) |- ! scope="row" | ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆ | [https://whc.unesco.org/en/list/1541/ ೧೫೪೧] |- ! scope="row" | ಶಾಸನ ವರ್ಷ | ೨೦೧೭ |- ! scope="row" | ಪ್ರದೇಶ | ೩೧೬.೨ ha |- ! scope="row" | ಬಫರ್ ವಲಯ | ೮೮೬ ha |- ! scope="row" | ಬಂದರು ತೆರೆದ ವರ್ಷ | ೧೮೪೩ |- ! scope="row" | ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ | ೧೯೦೩ |- ! scope="row" | ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ | ಸುಮಾರು ೯೩೧ |- ! scope="row" | ಅಡ್ಡಹೆಸರು | "ಸಂಗೀತದ ತವರೂರು" |} '''ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು''' (ಗುಲಾಂಗ್ಯು) ಚೀನಾದ ಫುಜಿಯಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ ನಗರದ ಬಳಿಯ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸಾಹತು ಆಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ದ್ವೀಪ, ಚೀನೀ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.<ref name="unesco">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1541/ |title=Kulangsu, a Historic International Settlement |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-09-07}}</ref> ೩೧೬.೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಚೀನಾದ ೫೨ನೇ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="cdisc">{{cite web |url=https://www.chinadiscovery.com/fujian/xiamen/gulangyu-island1.html |title=Gulangyu Island, Xiamen |publisher=China Discovery |access-date=2026-09-07}}</ref> ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ ನಗರದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪ, ಕೇವಲ ೧.೮೭ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref name="cdisc"/> == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Former Japanese Embassy in Gulangyu, Xiamen.jpg|thumb|left|250px|ಹಿಂದಿನ ಜಪಾನೀ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ, ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು]] ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ (ಅಮೋಯ್) ಬಂದರನ್ನು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು; ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಮಿಷನರಿಗಳು ನೆಲೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="unesco"/> ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಕುಲಾಂಗ್‌ಸುವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸಾಹತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು; ಹದಿಮೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಇಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.<ref name="unesco"/> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಚೀನೀ ಫುಜಿಯಾನೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಚೀನೀ ವಲಸಿಗರೂ (ಓವರ್‌ಸೀಸ್ ಚೈನೀಸ್) ಮರಳಿ ಬಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭವ್ಯ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ದ್ವೀಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿತು.<ref name="cdisc"/> ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀ ಪಡೆಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಾನಂತರ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸಾಹತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು; ಆದರೂ ಆ ಕಾಲದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="unesco"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆ == [[File:Gulangyu 鼓浪嶼 - panoramio.jpg|thumb|right|250px|ಕುಲಾಂಗ್‌ಸುವಿನ ಬೀದಿಯೊಂದರ ನೋಟ]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೩೧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಚೀನೀ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು "ಅಮೋಯ್ ಡೆಕೊ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ-ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಿಶ್ರಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="cdisc"/> ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸ್ತಂಭಗಳು, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಫುಜಿಯಾನೀಸ್ ಮನೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದಾಗಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು "ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ" ಎಂದೂ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="cdisc"/> ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಈ ಬೀದಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="unesco"/> ಕಿರಿದಾದ ಓಣಿಗಳು, ಕೆಂಪು ಹಂಚಿನ ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವುದೇ ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರವಾಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="cdisc"/> == ಸನ್‌ಲೈಟ್ ಬಂಡೆ == [[File:Sunlight Rock, Xiamen, China.JPG|thumb|left|250px|ಸನ್‌ಲೈಟ್ ಬಂಡೆ]] ೯೨.೭ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಸನ್‌ಲೈಟ್ ಬಂಡೆ (ರಿಗುವಾಂಗ್ ಯಾನ್) ದ್ವೀಪದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref name="cdisc"/> ೧೬೬೧ರಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್ ಅನ್ನು ಡಚ್ಚರಿಂದ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇನಾನಿ ಝೆಂಗ್ ಚೆಂಗ್‌ಗಾಂಗ್ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="cdisc"/> ಬಂಡೆಯ ತುದಿಗೆ ಏರುವ ಕಿರಿದಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ಕಾವ್ಯಪಂಕ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="cdisc"/> == ಶುಝುವಾಂಗ್ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ದ್ವೀಪ == [[File:Temple of Mazu on Gulangyu (island) in Siming, Xiamen, Fujian, China.jpg|thumb|right|250px|ಗುಲಾಂಗ್ಯುವಿನ ಮಾಝು ದೇವಾಲಯ]] ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶುಝುವಾಂಗ್ ಉದ್ಯಾನ ಜಿಯಾಂಗ್‌ನಾನ್ ಶೈಲಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಫುಜಿಯಾನ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="cdisc"/> ಈ ಉದ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ಪಿಯಾನೋ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದ ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಯಾನೋಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.<ref name="cdisc"/> ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಿಷನರಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ ಕಾರಣ, ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ದ್ವೀಪವನ್ನು "ಸಂಗೀತದ ತವರೂರು" ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ ಮತ್ತು ಪಿಟೀಲಿನ ಸ್ವರಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ.<ref name="cdisc"/> ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಯಾನೋ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚೀನೀ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದ ತರಬೇತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.<ref name="cdisc"/> == ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ == [[File:Gulangyu store.jpg|thumb|left|250px|ಕುಲಾಂಗ್‌ಸುವಿನ ಒಂದು ಅಂಗಡಿ ಕಟ್ಟಡ]] ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಕುಲಾಂಗ್‌ಸುವನ್ನು (ii) ಮತ್ತು (iv) ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಬಂದರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಚೀನಾದ ೫೨ನೇ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಇದು, ದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="cdisc"/> == ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ == ಇಂದು ಕುಲಾಂಗ್‌ಸು ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಲು ಜಲಯಾನ ಮಾತ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref name="cdisc"/> ವಾಹನಗಳಿಲ್ಲದ ಶಾಂತ ಬೀದಿಗಳು, ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="cdisc"/> ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕುಲಾಂಗ್‌ಸುವಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಾಗಿ, ಕೆಫೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗೃಹಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಇಂದಿನ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="cdisc"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> m7ylurtf6qsesnr5sk0bphhx5hz5aaa 3 187298 1428151 2026-09-13T22:30:41Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1428151 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Vekanandan}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೦, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 1cmgp2eba0dhk5auh1629gxme52b7zk 0 187299 1428168 2026-09-14T05:40:19Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಶಲ್ಯ''' ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು: * [[ಶಲ್ಯ_(ಮಹಾಭಾರತದ_ಪಾತ್ರ)]] – ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮದ್ರ ದೇಶದ ರಾಜ, ಮಾದ್ರಿಯ ಸಹೋದರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ. * ಈಟ... 1428168 wikitext text/x-wiki '''ಶಲ್ಯ''' ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು: * [[ಶಲ್ಯ_(ಮಹಾಭಾರತದ_ಪಾತ್ರ)]] – ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮದ್ರ ದೇಶದ ರಾಜ, ಮಾದ್ರಿಯ ಸಹೋದರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ. * [[ಈಟಿ]] – ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಆಯುಧ. {{disambig}} e2ku0kktoffhrve9175qtns59bueczi 1428170 1428168 2026-09-14T05:43:08Z A826 72368 Cleaned up using [[WP:AutoEd|AutoEd]] 1428170 wikitext text/x-wiki '''ಶಲ್ಯ''' ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು: * [[ಶಲ್ಯ (ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರ)]] – ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮದ್ರ ದೇಶದ ರಾಜ, ಮಾದ್ರಿಯ ಸಹೋದರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ. * [[ಶಲ್ಯ ಪರ್ವ]] - ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂಭತ್ತನೇ ಪುಸ್ತಕ * [[ಈಟಿ]] – ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಆಯುಧ. {{disambig}} 9gf2mc69moy6139mnyg7gyp1ci5qdlt 3 187300 1428177 2026-09-14T06:13:15Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1428177 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Siddaram Kembhavi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೩, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) jouaeuoyd0xge3hxu6wdlgutlv1rj3c 0 187301 1428184 2026-09-14T07:21:38Z Shreelatha.Halemane 88264 ಹೊಸ ಪುಟ: ==ಸೋನಿತ್ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ== [[File:Landscape of Nameri National Park.jpg|thumb|Landscape of Nameri National Park]] ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವು ತೇಜ್‌ಪುರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>h... 1428184 wikitext text/x-wiki ==ಸೋನಿತ್ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ== [[File:Landscape of Nameri National Park.jpg|thumb|Landscape of Nameri National Park]] ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವು ತೇಜ್‌ಪುರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history</ref> ==ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ== [[File:Sonitpur in Assam (India).svg|thumb|Sonitpur in Assam (India)]] ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು *ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ* ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ರಚಿತವಾದ *ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣ*ದಂತಹ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಥೆಯೊಂದರಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಬಲಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಬಾಣಾಸುರನು ಈ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅವನು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನಗರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದವಾದ 'ಶೋಣಿತ' (Śōṇita) ಎಂದರೆ "ರಕ್ತ" ಎಂದರ್ಥ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ತೇಜ್‌ಪುರದ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲವೂ ಸಹ ಇದೇ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ತೇಜ್‌ಪುರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾಮರೂಪ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 7ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 10ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕಾಮರೂಪವನ್ನು ಆಳಿದ ಮ್ಲೇಚ್ಛ (ಅಥವಾ ಸಾಲಸ್ತಂಭ) ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ತೇಜ್‌ಪುರವು ಹರುಪ್ಪೇಶ್ವರ, ಹಡಪೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಹಟಪೇಶ್ವರದಂತಹ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಗುಪ್ತ ಶಕೆಯ 510ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 829–830ಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ) ರಾಜ ಹರ್ಜರವರ್ಮನ್ ಹೊರಡಿಸಿದ 'ತೇಜ್‌ಪುರ ಶಿಲಾ ಶಾಸನ'ವು ಈ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>https://www.asiguwahaticircle.gov.in/rock%20inscription.html</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಹತ್ವವು ದಾ-ಪರ್ಬತಿಯಾ (Da-Parbatia) ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಮುನಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಾ ರಚನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಕ್ರಿ.ಶ. 9-10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಸ್ತಂಭ ರಾಜವಂಶದ ನಂತರದ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. =ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯ= ಕಾಮರೂಪ ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಬಾರೋ-ಭೂಯಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚುಟಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಡುವೆ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಭರಲಿ ನದಿ (ಕಾಮೆಂಗ್ ನದಿ) ಈ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. 1524ರಲ್ಲಿ ಚುಟಿಯಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಸುಹುಂಗ್‌ಮುಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಅಹೋಮ್ ಸೈನ್ಯವು 1527 ಮತ್ತು 1529ರಲ್ಲಿ ಭರಲಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿತು ಎಂದು *ಬುರಂಜೀ*ಗಳು (ಅಹೋಮ್ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲೆಗಳು) ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ರೌಟ್ಟಾ-ಥೆಮೋನಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ದರಂಗ್-ನಗಾಂವ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ) ಭೂಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂನ (ಲಖಿಂಪುರ-ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಪ್ರದೇಶ) *ಉತ್ತರಕುಲ* ಅಥವಾ *ವಡಕ್ಕೆಕ್ಕರ* (ಉತ್ತರ ದಂಡೆ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರುನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು. 1526ರಲ್ಲಿ, ಸುಹುಂಗ್‌ಮುಂಗ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭರಲಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಕೊನ್ಶೆಂಗ್ ಧನುಧರಿಯಾ ಗೊಹೈನ್ ಅವರನ್ನು *ಭತಿಯಾಲಿ ಗೊಹೈನ್* (ಅಥವಾ *ನಮೋನಿಯಲ್ ಸಂದಿಕೊಯ್*) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಚುಟಿಯಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಹೊಂದಿದ್ದ *ಬಾರ್‌ಪಾತ್ರ* ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ *ಬಾರ್‌ಪಾತ್ರ ಗೊಹೈನ್* (ಚಾವೊ-ಶೆಂಗ್-ಲುಂಗ್) ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದರು. ತರುವಾಯ, 1527 ಮತ್ತು 1529ರಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್ ಸೈನ್ಯವು ಭರಲಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಭೂಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಮಧ್ಯ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬಾರೋ-ಭೂಯಾನ್‌ಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸುಹುಂಗ್‌ಮುಂಗ್ ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಹೋಮ್ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೋಚ್ ರಾಜ ವಿಶ್ವ ಸಿಂಹನು ಕೆಳ ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದನು. 1527 ಮತ್ತು 1532ರ ನಡುವೆ, ಟುರ್ಬಕ್ ಖಾನ್, ಬಾರ್ ಉಜಿರ್ ಮತ್ತು ಬಿಟ್ ಮಲಿಕ್ ಮುಂತಾದ ಸೇನಾಪತಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರ ಸೈನ್ಯವು ಅಹೋಮ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಬಿಸ್ವನಾಥ್, ನಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕದನಗಳು ನಡೆದವು. ಈ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, ದಾರಂಗ್-ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶವು ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಿತ ಗಡಿ ವಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಸುಖಂಫಾ (ಇವರನ್ನು 'ಖೋರಾ ರಾಜ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಸಲಾಲ್ ಗೊಹೈನ್' ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು; ಬಹುಶಃ 1562ರ ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಶಿಗಳು (ಡಫ್ಲಾಗಳು) ಕೋಚ್ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಫ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಅಕಾಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲು ಈ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/jbs/pdf/JBS_30_03.pdf</ref> ನರ ನಾರಾಯಣನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೋಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು. ಕಾಮೆಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ಜಯಗಳಿಸಿದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಚಿಲರಾಯನ ನೇತೃತ್ವದ ನರ ನಾರಾಯಣನ ಸೈನ್ಯವು ಅಹೋಮ್‌ಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಗಾರ್ಗಾಂವ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ನರ ನಾರಾಯಣನ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣನ ಜನನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ, ರಾಜನ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಘುದೇವನು ಕೋಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಜಯಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದನು. ರಘುದೇವನು ಅಹೋಮ್‌ಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದಂಗೆಯೆದ್ದನಾದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಲನ್ನಪ್ಪಿದನು. ತರುವಾಯ, ನರ ನಾರಾಯಣನು ಕೋಚ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು; ಸಂಕೋಶ್ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ರಘುದೇವನಿಗೂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣನಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಟ್ಟನು. ರಘುದೇವನ ರಾಜ್ಯವು 'ಕೋಚ್ ಹಜೋ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಪಶ್ಚಿಮದ ರಾಜ್ಯವು 'ಕೋಚ್ ಬಿಹಾರ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕೋಚ್ ಹಜೋ ಅಹೋಮ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕೋಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಮೊಘಲರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಕೋಚ್ ಹಜೋ ಮತ್ತು ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯು ಕಾಮೆಂಗ್ (ಅಥವಾ ಭರಲಿ) ನದಿಯಾಗಿತ್ತು; ಈ ನದಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ರಘುದೇವ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು. ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣನು ಮೊಘಲರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದನು. ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ರಘುದೇವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೂ, ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋನಿತ್‌ಪುರವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ತರುವಾಯ, ರಘುದೇವನ ಸಹೋದರ ಬಲಿ ನಾರಾಯಣನು ಅಹೋಮ್‌ಗಳ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಮೊಘಲರು ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ, ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯು ನಂತರದ ಅಹೋಮ್-ಮೊಘಲ್ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಈ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಳ ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. 1615ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಕಾಮೆಂಗ್ ನದಿಯವರೆಗೆ ಮುನ್ನಗ್ಗಿದರೂ, ಭೂ ಹಾಗೂ ಜಲ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. 1637ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರು ಬಾಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂದರು; ತರುವಾಯ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದದನ್ವಯ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶವು ಅಹೋಮ್‌ರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು 1658ರಲ್ಲಿ ಷಾ ಜಹಾನ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ, ಅಹೋಮ್‌ರು ತಮ್ಮ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಯನ್ನು ಸಂಕೋಶ್ ನದಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಮಿರ್ ಜುಮ್ಲಾ II ಅವರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ಗಾರ್ಗಾಂವ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಮೊಘಲರ ಮುನ್ನಗ್ಗುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿಲ್ಘಾಟ್ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಅದೇ ವೇಳೆ ಅಹೋಮ್‌ರು ತೇಜ್‌ಪುರ ಸಮೀಪದ ಚಂದಾರಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಾಗ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಹೋಮ್‌ರು ಗುವಾಹಟಿಯನ್ನು ಮರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಶಾಲವಾದ ದರಂಗ್-ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹಲವಾರು ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದವು; ಇವುಗಳನ್ನು 'ದರಂಗ್ ದ್ವಾರಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಹೋಮ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭೂತಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಾರಗಳೆಂದರೆ ಬುರಿಗುಮಾ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್. ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಕೊರಿಯಾಪಾರಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಇದು 'ಸತ್ ರಾಜರು' (ಏಳು ರಾಜರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊನ್ಪಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು, ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ಭೂತಾನ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. 1616ರ ಭರಲಿ ಕದನದ ನಂತರ ಈ ಸಂಬಂಧವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡಿತು; ಈ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಬಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು 'ಧರ್ಮ ನಾರಾಯಣ' ಎಂಬ ಬಿರುದಿನೊಂದಿಗೆ ದರಂಗ್‌ನ ಸಾಮಂತ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ದರಂಗ್‌ನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ 'ಡುವಾರ್‌'ಗಳ (ಪರ್ವತ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಥವಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬೆಟ್ಟಗಳ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳತ್ತ—ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 'ಗೊಹೈನ್ ಕಮಲ್ ಅಲಿ' ರಸ್ತೆಯವರೆಗೆ—ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಭೂತಾನ್‌ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಅಹೋಮ್ ಮತ್ತು ಕೋಚ್ ಸೈನ್ಯಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಯು ತಡೆಯಿತು. ಬುರಿಗುಮಾ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದರಂಗ್‌ನ ಡುವಾರ್‌ಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್ ಆಡಳಿತದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಜಯಧ್ವಜ ಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಭೂತಾನ್ ಈ ಡುವಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನ್ವಯ, ಭೂತಾನ್‌ನ ಭೂಟಿಯಾಗಳು ಅಹೋಮ್ ರಾಜನಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ (ಆಷಾಢದಿಂದ ಅಶ್ವಿನ ಮಾಸದವರೆಗೆ) ಡುವಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಹೋಮ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಭೂಟಿಯಾಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ದರಂಗ್‌ನ ರಾಜನಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಡುವಾರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಭೂತಾನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ, ಆದರೆ ಕಾಲೋಚಿತವಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು-ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪಾಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಹೋಮ್ ಆಡಳಿತವು ಸೀಮಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ದರಂಗ್ ದ್ವಾರಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು 'ದ್ವಾರಿಯಾ' (Duarias) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರೈತರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ತೆರಿಗೆಯು ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 'ಕಡಕಿ'ಗಳನ್ನು (Kadakis) ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಭೂಟಿಯರಿಗೆ, 'ಕಡಕಿ'ಗಳ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಗದಾಧರ ಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದೀಚೆಗೆ, ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 'ಬೋರ್‌ಫುಕನ್' (Borphukan) ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಕಾಮರೂಪ ಮತ್ತು ದರಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು. ಅಹೋಮ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಹೋಮ್ ಕಂದಾಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದರಂಗ್ ದ್ವಾರಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭೂಟಾನೀಸ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಗದಾಧರ ಸಿಂಹನು ದರಂಗ್ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಬುರಿಗುಮಾ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೊರಿಯಾಪಾರವು ನೇರವಾಗಿ ಭೂಟಾನೀಸ್ ಆಡಳಿತದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಭೂಟಾನ್‌ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ—ಡೊಯಿಸಮ್ ಮತ್ತು ರೌಟಾ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ—ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು 'ಮೊನ್ಪಾ ಸತ್ಗರಿಯಾ' (Monpa Satgaria) ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 'ಸತ್ ರಾಜರು' (ಏಳು ಮಂದಿ ಮೊನ್ಪಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಗುಂಪು) ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದ್ವಾರದ ಗಡಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತವಾಂಗ್, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗೊಹೈನ್ ಕಮಲ್ ಅಲಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಾರಿದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬುರಿಗುಮಾ ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು. ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮೊನ್ಪಾ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು 'ಭೂಟಿಯರು' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸತ್ ರಾಜರು ತಮ್ಮನ್ನು ತವಾಂಗ್‌ನ 'ಡೆಬ್ ರಾಜ'ನ (Deb Raja) ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆತನ ಅಧಿಕಾರವು ಲಾಹಸಾದಲ್ಲಿರುವ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕೊರಿಯಾಪಾರ ದ್ವಾರವು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 'ಸನ್ಸಾತಿ' (Sansati) ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೊನ್ಪಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಲಾಹಸಾದ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವು 'ಗೆಲ್ಲಾಂಗ್' (Gellongs) ಎಂಬ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿತ್ತು. ಕೋಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಸ್ಸಾಂ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೊರಿಯಾಪಾರವು ಅಹೋಮ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಜಯಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹನು ಕೊರಿಯಾಪಾರದ 'ಸತ್ ರಾಜರ'ನ್ನು (ಏಳು ರಾಜರು) ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನು; ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ವರ್ಷದ ಎಂಟು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅಹೋಮ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1839–1840 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 1688ರಲ್ಲಿ, ಅಹೋಮ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪರ್ಬತ್ರಾಯ್ ಅವರು ಕಚಾರಿ ಮಹೋಲಿಯಾಗಳಿಂದ (ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು) ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಕೊರಿಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ವರದಿಯ ನಂತರ, ಬಾರ್‌ಫುಕನ್ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಘೋರಮಾರ-ಚೋರಮಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಹೋಮ್ ಶಿಬಿರದ ಮೇಲೆ ಭೂಟಿಯারা ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಹಲವಾರು ಅಹೋಮ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು ಮತ್ತು ದರಂಗ್ ರಾಜನ ಹೊರಠಾಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ನಂತರ, ಭೂಟಿಯারা ಅಹೋಮ್ ರಾಜನಿಗೆ 2,000 ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಫುಕನ್‌ಗೆ 1,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡರು. 1690ರಲ್ಲಿ, ಕಚಾರಿ ಮಹೋಲಿಯಾಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದ ಅಹೋಮ್ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಬೈದ್ಯನಾಥ ಚೌಧರಿಯನ್ನು ಭೂಟಿಯারা ಕೊಂದರು. ನಂತರ, ದುವಾರಿಯಾಗಳು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಾರ್‌ಫುಕನ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು; ಭೂಟಿಯারা ತಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ 1,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದರು. 1691ರಲ್ಲಿ, ಕೊರಿಯಾಪಾರದ ಭೂಟಿಯারা ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಚಾರಿ ಮಹೋಲಿಯಾಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು. ದರಂಗ್ ರಾಜನ ಕೈವಾಡವಿರಬಹುದೆಂದು ಶಂಕಿಸಿದ ಬಾರ್‌ಫುಕನ್, [[ಅಹೋಮ್]] ರಾಜನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಬಾಕಿ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ದರಂಗ್ ರಾಜನು ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನಾದರೂ, ಭೂಟಿಯಾರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರು 'ಗೊಹೈನ್ ಕಮಲ್ ಅಲಿ'ಯವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಗಡಿಯೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಬಾರ್‌ಫುಕನ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಇಂತಹ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಗದಾಧರ ಸಿಂಹನು ದರಂಗ್ ರಾಜನಿಗೆ ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಟಿಯಾರಾದವರು ದರಂಗ್ ರಾಜನ ಅನೇಕ ಆಳುಗಳನ್ನು ಕೊಂದರು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈನ್ಯದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗದಾಧರ ಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದರಂಗ್-ದುವಾರ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ವಿವಾದವು ಬಗೆಹರಿಯಿತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮೊಮೋರಿಯಾ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು. ಮಣಿಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ನೆರೆಯ ಹಲವಾರು ಶಕ್ತಿಗಳು ಅಹೋಮ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅಶಾಂತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಮೋಮೋರಿಯಾಗಳು ರಂಗ್‌ಪುರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅಹೋಮ್ ರಾಜಕುಮಾರನೊಬ್ಬನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಗ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಹೋಮ್ ರಾಜ ಗೌರಿನಾಥ ಸಿಂಹ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆದ ದರಂಗ್‌ನ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಾಲಿ ನಾರಾಯಣನ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಕೃಷ್ಣ ನಾರಾಯಣ, ಬಂಗಾಳಿ ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. 1792ರಲ್ಲಿ, ಅಹೋಮ್ ರಾಜನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆ ಗುವಾಹಟಿಯನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. 1794ರಲ್ಲಿ, ಅಹೋಮ್‌ಗಳು ರಂಗ್‌ಪುರವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೆರವಾದರು. ಇದರ ನಂತರವೂ, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವು ದುರ್ಬಲ ಅಹೋಮ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ನಿಶಿಗಳಂತಹ ನೆರೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ==ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ== 1818ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮೀಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಅಸ್ಸಾಂನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಅಹೋಮ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೈಗೊಂಬೆ ಆಡಳಿತಗಾರನೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೂರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಹೋಮ್ ರಾಜನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆತನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬರ್ಮೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು; ಈ ದಾಳಿಯು ವ್ಯಾಪಕ ಸಾವು-ನೋವು ಹಾಗೂ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲೋ-ಬರ್ಮೀಸ್ ಯುದ್ಧದ (1826) ನಂತರ, 'ಯಂಡಬೋ ಒಪ್ಪಂದ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಮೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಅಸ್ಸಾಂ ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು 1844ರಲ್ಲಿ 'ಕೋರಿಯಾಪಾರಾ ದ್ವಾರ್' (Koriapara Duar) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 'ದರಂಗ್' (Darrang) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1833ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1835ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೇಜ್‌ಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಹಾ ತೋಟಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದ ಈ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವರು ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ==ಭೌಗೋಳಿಕತೆ== ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಿಯುವ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಬಿ ಆಂಗ್ಲಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂತರ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5,324 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು (2,056 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳು); ಇದು ಗ್ವಾಡಾಲ್‌ಕೆನಾಲ್ ದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲದೆ, ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಅದರ ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಯಾ ಭರಲಿ, ಗಭರು, ಬೋರ್‌ಗಂಗ್ ಮತ್ತು ಬುರೋಯ್ ಸೇರಿವೆ. ==ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು== ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿವೆ. 1998 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮೇರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು 200 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (77.2 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಓರಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೂ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ದರಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಓರಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು 79 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30.5 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬುರಾಚಾಪೋರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ಸೋನೈ ರೂಪೈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಎಂಬ ಎರಡು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಬೆಹಾಲಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ (140 ಚ.ಕಿ.ಮೀ), ನದುವಾರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ (69 ಚ.ಕಿ.ಮೀ) ಮತ್ತು ಚಾರ್‌ದುವಾರ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ (260 ಚ.ಕಿ.ಮೀ) ನಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉಷ್ಣವಲಯದ-ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡು ಹವಾಮಾನ ವಲಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು 'Af' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ 27°C ಆಗಿದೆ. ಜನವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್ ವರೆಗಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು 3,000 ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ (9 ಅಡಿ) ಹೆಚ್ಚು ಭಾರಿ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲ ಎರಡನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಾವರಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರಿ ಮಳೆಯು ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಸರಾಸರಿ ಮಾಸಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 60 ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಚಳಿಯಿರುವ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲೂ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು 18°C ​​ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿವೆ. ==ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು== [[File:Salnabari - Sonitpur Assam.jpg|thumb|Explore Slana Bari, where the serene Jia Bharali meets nature's beauty in Assam]] ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ತೋಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಸಸ್ಯಗಳು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ *Aegle marmelos* (ಬೇಲದ ಮರ), *Albizia procera*, *Alstonia scholaris*, *Arundo donax*, *Bambusa balcooa* (ಬಿದಿರು), *Cynodon dactylon* (ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲು), *Dipterocarpus macrocarpus*, *Duabanga grandiflora*, *Eichhornia crassipes* (ನೀರುಗುಮ್ಮಟ), *Mesua assamica*, *Melocanna* ಮತ್ತು *Shorea robusta* (ಮೆಕೈ/ಸಾಲ್ ಮರ) ಸೇರಿವೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳು== 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,924,110 ಆಗಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂನ 27 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ, ನಾಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಧುಬ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಂತರ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕರೂಪವಾಗಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಾಷಾ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಂಪುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. 2011ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,924,110 ಆಗಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ಲೆಸೊಥೊ ದೇಶ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ 640 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್ 245ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ 365 ಜನರು (ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ 950 ಜನರು) ಆಗಿದೆ. 2001 ರಿಂದ 2011ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 15.67% ಆಗಿತ್ತು.ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 946 ಮಹಿಳೆಯರಷ್ಟಿದೆ.ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 69.96% ಆಗಿದೆ. (ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರದ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,311,619 ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, 142,477 ಜನರು (10.86%) ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೋನಿತ್‌ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 950 ಮಹಿಳೆಯರಷ್ಟಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 65,367 ಮಂದಿಯನ್ನು (ಶೇ. 4.98) ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು 139,033 ಮಂದಿಯನ್ನು (ಶೇ. 10.60) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ==ಧರ್ಮ== ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9,08,565 (69.27%) ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು 2,98,381 (22.75%) ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 95,774 (7.30%) ಕ್ರೈಸ್ತರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ (0.5%), ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳು== ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಮಾರು 6,00,000 ಜನರು — ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 46 ರಷ್ಟು — ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಟಾ, ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕೋಚ್-ರಾಜ್‌ಬೋಂಗ್ಶಿ, ಕಾರ್ಬಿ, ಕಿಯೋಟ್ (ಕೈಬರ್ತ), ಮಿಸಿಂಗ್, ನಾಥ್-ಯೋಗಿ, ಬೋಡೋ, ಥೆಂಗಲ್ ಕಚಾರಿ, ಚುಟಿಯಾ, ರಾಭಾ, ಗೋರ್ಖಾಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿಗಳು (ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ), ಬಿಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ವಾರಿಗಳಂತಹ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುವ ಹಿಂದೂಗಳು ಅವಿಭಜಿತ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು — ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಚಹಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಮಾಸ್ತರುಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಂದವರು, ನಂತರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೂ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಆಗಮನವು ಈ ಸಮುದಾಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಅಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ರಂಗಪಾರ, ತೇಜ್‌ಪುರ, ಧೇಕಿಯಾಜುಲಿ, ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಚರಿಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಿಪಾರದಂತಹ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ (1,00,000) ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಿಂದಲೂ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಂಗಾಳಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ 'ಚಾರ್' (ನದಿಯ ದ್ವೀಪ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಧೇಕಿಯಾಜುಲಿ, ಥೆಲಾಮಾರಾ, ತೇಜ್‌ಪುರ (ನಾಪಮ್) ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಬಂಗಾಳಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 2.5 ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟಿದೆ. ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಚಹಾ ತೋಟದ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಚಹಾ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕರೆತರಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಅವರು ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧೇಕಿಯಾಜುಲಿ, ರಂಗಪಾರ, ಬಾಲಿಪಾರ, ಜಮುಗುರಿಹಟ್, ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಚರಿಯಾಲಿ, ಬೆಹಲಿ, ಗೋಹ್‌ಪುರ್ ಮತ್ತು ಹೆಲೆಮ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವಾಗ ಇವರು ಹಿಂದಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆಯಾದ 'ಸಾದ್ರಿ'ಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ಇವರ ಎರಡನೇ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 50,000 ಜನರು ಇನ್ನೂ ಮುಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ಕುರುಖ್‌ನಂತಹ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50,000 ಜನರು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಭಾಷೆಯಾದ ಭೋಜ್‌ಪುರಿಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಭಾರತದ ಹಿಂದಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ: ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ (37.01%), ಬಂಗಾಳಿ (19.36%), ಸಾದ್ರಿ (12.52%), ಬೋಡೋ (8.93%), ನೇಪಾಳಿ (6.63%), ಹಿಂದಿ (3.79%), ಒಡಿಯಾ (2.54%) ಮತ್ತು ಮುಂಡಾರಿ (1.98%). ==ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು: ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಅಗರ್ವಾಲ (1903–1951) – ನಾಟಕಕಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಕವಿ, ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಮಲಕಾಂತ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ – ಅಸ್ಸಾಮಿ ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ ಅಂಕುಶಿತಾ ಬೊರೊ – ಬಾಕ್ಸರ್ ಜಮುನಾ ಬೊರೊ – ಬಾಕ್ಸರ್ ಡಾ. ಭೂಪೆನ್ ಹಜಾರಿಕಾ – ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಿಷ್ಣು ಪ್ರಸಾದ್ ರಾಭಾ (1909–69) – ಅಸ್ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಫಣಿ ಶರ್ಮಾ (1909–70) – ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ನಾಟಕಕಾರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕ ==ಸಾರಿಗೆ== ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು: ಡೆಕಾರ್ಗಾಂವ್, ರಂಗಪಾರ ಮತ್ತು ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಚರಿಯಾಲಿ. ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಸಲೋನಿಬಾರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ತೇಜ್‌ಪುರ. ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ (ASTC) ನಿಲ್ದಾಣ: ತೇಜ್‌ಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ. d7onez1mwplpqzgx1v0qx7io6jqjy4l 0 187302 1428185 2026-09-14T07:34:42Z Shreelatha.Halemane 88264 ಹೊಸ ಪುಟ: ==ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗ== [[File:Jorhat Baruah Chariali.jpg|thumb|Jorhat Baruah Chariali]] ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗವು [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು *ಉಜನಿದೇಶ* ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ 'ಸೌಮರ್ಪಿತ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ... 1428185 wikitext text/x-wiki ==ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗ== [[File:Jorhat Baruah Chariali.jpg|thumb|Jorhat Baruah Chariali]] ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗವು [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು *ಉಜನಿದೇಶ* ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ 'ಸೌಮರ್ಪಿತ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ]] ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಲಖಿಂಪುರ ಮತ್ತು ಶಿವಸಾಗರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[File:Divisions of Assam.svg|thumb|Divisions of Assam]] ಇತರ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಲೋವರ್ ಅಸ್ಸಾಂ, ಉತ್ತರ ಅಸ್ಸಾಂ, ಮತ್ತು ಹಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬರಾಕ್ ಕಣಿವೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೋರ್ಹತ್, ದಿಬ್ರುಗಢ್, ತಿನ್ಸುಕಿಯಾ, ಶಿವಸಾಗರ್, ಗೋಲಾಘಾಟ್, ಧೇಮಾಜಿ, ಲಖಿಂಪುರ್, ಮಜುಲಿ ಮತ್ತು ಚರೈಡಿಯೊ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಅದು ಹತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಶಿವಸಾಗರ್, ಜೋರ್ಹತ್, ದಿಬ್ರುಗಢ, ಧೇಮಾಜಿ, ಗೋಲಾಘಾಟ್, ಚರೈಡಿಯೊ, ಲಖಿಂಪುರ, ಮಜುಲಿ, ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ಮತ್ತು ತಿನ್ಸುಕಿಯಾ. ಚರೈಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಮಜುಲಿ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ<ref>https://www.hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html</ref> ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋಲಾಘಾಟ್ ಮತ್ತು ತಿನ್ಸುಕಿಯಾ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1987 ಮತ್ತು 1989 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಜೋರ್ಹತ್, ಗೋಲಾಘಾಟ್ ಮತ್ತು ದಿಬ್ರುಗಢ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ (ಪುರಸಭೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು). 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.assaminfo.com/districts/</ref> ಅಸ್ಸಾಂನ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಹತ್ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜನವರಿ 26, 2025 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ದಿಬ್ರುಗಢವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇದು ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಸಾಂನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ಸುಕಿಯಾ, ಶಿವಸಾಗರ್, ಲಖಿಂಪುರ ಮತ್ತು ಧೇಮಾಜಿ ಸೇರಿವೆ. ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ, ಸೋನಿತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ [[File:City Skyline - Golaghat.png|thumb|City Skyline - Golaghat]] ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ [[ಚುಟಿಯಾ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಈಶಾನ್ಯ ಅಸ್ಸಾಂ ಹಾಗೂ [[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಾದಿಯಾ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಸ್ಸಾಂನ ಲಖಿಮ್‌ಪುರ, ಧೇಮಾಜಿ, ಟಿನ್ಸುಕಿಯಾ ಮತ್ತು ದಿಬ್ರುಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೋನಿತ್‌ಪುರ, ಗೋಲಾಘಾಟ್, ಜೋರಹತ್ ಮತ್ತು ಶಿವಸಾಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕೂಡ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. =ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ= [[File:Jorhat Night View.png|thumb|Jorhat Vugdoi Bridge night view]] ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅಸ್ಸಾಂನ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸುಮಾರು 600 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊಘಲರ ವಿಸ್ತರಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಿತು. 'ಮಾಂಗ್ ಮಾವೋ'ದ ತೈ (Tai) ರಾಜಕುಮಾರನಾದ ಸುಕಾಫಾನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಮಾಂಗ್' (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಡಳಿತ ಘಟಕ) ಆಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಹುಂಗ್‌ಮುಂಗ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಕಚಾರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮೋಮೋರಿಯಾ ದಂಗೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಂತೆ ಅಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬರ್ಮೀಸ್ (ಬರ್ಮಾದವರ) ಸರಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲೋ-ಬರ್ಮೀಸ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮೀಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಸೋಲಿನ ನಂತರ, 1826ರ ಯಾಂಡಬೋ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಬ್ರಿಟಿಷರ (ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ) ಕೈವಶವಾಯಿತು. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== ಅಸ್ಸಾಂನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 28ರಷ್ಟು ಭಾಗ — ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 7.69 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು — ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಜನರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲ್ ಅಸ್ಸಾಂನ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಹೋಮ್, ಚುಟಿಯಾ, ಚಹಾ ತೋಟದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು, ಮಿಷಿಂಗ್, ಸೋನೋವಾಲ್ ಕಚಾರಿ, ಮೊರಾನ್, ಮಟಕ್, ದಿಯೋರಿ ಮತ್ತು ಥೆಂಗಲ್ ಕಚಾರಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೋರಿಯಾದಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಹ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ga4oybaqs95k5wm5iic3xnyn1btcjwm 0 187303 1428187 2026-09-14T07:47:22Z A826 72368 A826 [[ಕೈವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428187 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೈವ್-ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾ]] kgsvuoeukzd2jtu67oxjqmam0gc8y9c 0 187304 1428197 2026-09-14T08:12:09Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{disambiguation}} '''ಕೊಣಾಜೆ''' ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು: * [[ಕೊಣಜೆ (ಮಂಗಳೂರು)]] - [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ * [[ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು]] - [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾ... 1428197 wikitext text/x-wiki {{disambiguation}} '''ಕೊಣಾಜೆ''' ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು: * [[ಕೊಣಜೆ (ಮಂಗಳೂರು)]] - [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ * [[ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು]] - [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ mj6z36x9dnn34rdhfjqdahx8jve6h42 0 187305 1428199 2026-09-14T08:13:40Z A826 72368 A826 [[ನೀಗತಾ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428199 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] c7m98dva1tyddeb3ldoomapskfhvl3r 1 187306 1428201 2026-09-14T08:13:40Z A826 72368 A826 [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನೀಗತಾ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428201 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನಿಗತಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] e7sn7r4tjibjdj5fik59rhos9smuf9j 0 187307 1428203 2026-09-14T08:14:22Z A826 72368 A826 [[ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್]] ಪುಟವನ್ನು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428203 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] 6slb2jeyja5e382u55qnteclxwd97so 0 187308 1428207 2026-09-14T08:17:16Z A826 72368 A826 [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು 3]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428207 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು]] fbxyyp9lhl6pjx6ebopn9y15oigxdva 0 187309 1428208 2026-09-14T08:18:52Z A826 72368 [[ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ 1428208 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮುಮ್ಮಡಿ_ಕೃಷ್ಣರಾಜ_ಒಡೆಯರು]] 3xug779f7gtf3e8mwiatalwnnh1q428 0 187310 1428214 2026-09-14T08:43:22Z A826 72368 A826 [[ಏಕೀಶ್ವರವಾದ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428214 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] co0317eibsl8v9m82wuex9x98n20m8b 1 187311 1428216 2026-09-14T08:43:23Z A826 72368 A826 [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಏಕೀಶ್ವರವಾದ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428216 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಏಕದೇವ ವಿಶ್ವಾಸ]] qz9k0ofw35m76imjw6ilvlo6b2dxtyk 0 187312 1428218 2026-09-14T08:44:06Z A826 72368 A826 [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ]] ಪುಟವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428218 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] gfeuek3lzo0ainowiqdhn0ir2d5c69a 0 187313 1428222 2026-09-14T08:51:13Z A826 72368 A826 [[ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: merge articles 1428222 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ]] nnzzmsodduj5hrbqjbnradca350r2k1