ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2221 1430517 1430220 2026-09-27T08:29:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430517 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = '''ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ''' | type = ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ | image = Ecologia.jpg | official_name = ಯುಎನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ | nickname = ಪರಿಸರ ದಿನ, ಪರಿಸರ ದಿನ, ಡಬ್ಲೂಇಡಿ(ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ) | significance = ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅರಿವು | duration = 1 ದಿನ | date = ಜೂನ್ 5 | scheduling = ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಅದೇ ದಿನ | firsttime = | observances = ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ }} [[ಚಿತ್ರ:Indian_Navy_-_World_Environment_Day_-_2016_(1).jpg|thumb| ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ]] '''ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವನ್ನು''' ( '''ಡಬ್ಲ್ಯೂಇಡಿ''' ) ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಜೂನ್ 5 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ|ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ]] ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ]] ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪುವ ಜಾಗೃತಿ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |date=June 5, 2022 |title=Global actions on World Environment Day underscore urgent need to protect the planet |url=https://www.unep.org/news-and-stories/press-release/global-actions-world-environment-day-underscore-urgent-need-protect |access-date=December 16, 2022 |publisher=United Nations}}</ref> <ref>{{Cite web |date=May 28, 2021 |title=World Environment Day 2021 |url=https://www.charities.org/news/world-environment-day-2021 |access-date=December 16, 2022 |publisher=America’s Charities}}</ref> ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1973 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು [[ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯ|ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ]], ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ]], ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಪರಾಧಗಳಂತಹ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Telephone Conference for World Environment Day - Part 1 |url=https://www.unmultimedia.org/avlibrary/asset/2685/2685566 |access-date=2022-06-07 |website=United Nations UN Audiovisual Library |language=en}}</ref> ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 143 ದೇಶಗಳು ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು [[ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ವಿಷಯ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. <ref name=":0">{{Cite web |title=World Environment Day |url=https://www.un.org/en/observances/environment-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605092940/https://www.un.org/en/observances/environment-day |archive-date=5 June 2020 |access-date=3 June 2020 |website=United Nations |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=3 June 2020 |title=World Environment Day 2020: Theme, History, Quotes, Celebration |url=https://news.jagatgururampalji.org/world-environment-day-2020-history-theme-quotes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605092947/https://news.jagatgururampalji.org/world-environment-day-2020-history-theme-quotes/ |archive-date=5 June 2020 |access-date=4 June 2020 |website=S A NEWS |language=en-US}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವನ್ನು 1972 ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು]] ಮಾನವ ಪರಿಸರದ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (5-16 ಜೂನ್ 1972) ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಮಾನವನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಏಕೀಕರಣದ ಚರ್ಚೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಡಬ್ಲೂಇಡಿ ಅನ್ನು "ಒಂದೇ ಭೂಮಿ" ಎಂಬ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |last=Hill |first=Gladwin |date=1973-06-04 |title=Environment Day to Mark First Year of World Effort |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/06/04/archives/environment-day-to-mark-first-year-of-world-effort-fund-is-adjunct.html |access-date=2022-06-07 |issn=0362-4331}}</ref> == ಅತಿಥೇಯ ನಗರಗಳು == ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮತ್ತು ನಡೆಯಲಿದೆ):<ref name="WEDhistory">[https://www.worldenvironmentday.global/about/world-environment-day-driving-five-decades-environmental-action "World Environment Day: driving five decades of environmental action"] , ''worldenvironmentday.global'', no date; has most theme, some host country and a few host city identifications. Retrieved 17 August 2019.</ref> == ವಾರ್ಷಿಕ ಥೀಮ್‌ಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು == ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದ, ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದೆ. ಡಬ್ಲೂಇಡಿಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: === 2005 === 2005 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಥೀಮ್ "Green Cities"ಮತ್ತು ಘೋಷಣೆ "Plant for the Planet!".<ref>[http://www.unep.org/wed/2005/en lish/About_WED_2005/ World Environment Day 2005 Official Site, 2005, "About World Environment Day 2005"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090519050728/http://www.unep.org/wed/2005/english/About_WED_2005/ |date=2009-05-19 }} {{Cite web |url=http://www.unep.org/wed/2005/english/About_WED_2005/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2005-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519050728/http://www.unep.org/wed/2005/english/About_WED_2005/ |archive-date=2009-05-19 |url-status=dead}} , accessed 28 May 2009</ref> === 2006 === ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2006 ರ ವಿಷಯವು [[ಮರುಭೂಮಿ|ಮರುಭೂಮಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿೀಕರಣವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು "Don't desert drylands" ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |date=13 February 2006 |title=UN World Environment Day 2006, in Algiers, to focus on Desertification |url=https://news.un.org/en/story/2006/02/168982-un-world-environment-day-2006-algiers-focus-desertification |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604044951/https://news.un.org/en/story/2006/02/168982-un-world-environment-day-2006-algiers-focus-desertification |archive-date=4 June 2020 |access-date=4 June 2020 |website=UN News |language=en}}</ref> ಘೋಷಣೆಯು ಒಣಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. 2006 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು [[ಅಲ್ಜೀರಿಯ|ಅಲ್ಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಸಲಾಯಿತು. === 2007 === 2007 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ವಿಷಯವು "Melting Ice – a Hot Topic?" ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ರುವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2007 ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಧ್ರುವೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2007 ರ ಮುಖ್ಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ]] ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ವೆಯ ಟ್ರೋಮ್ಸೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>[http://www.wed.npolar.no/world-environment-day-2007/view?set_language=en Norwegian Polar Institute, World Environment Day 2007–information in English] [http://thor.npolar.no:8080/wed and Norwegian]</ref> ಈಜಿಪ್ಟ್ 2007 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=5 June 2008 |title=Ministry of State for Environment Affairs (MSEA) celebrations of the World Environment Day 2008 |url=https://www.sis.gov.eg/newVR/environment/2m.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905035320/http://www.sis.gov.eg/newVR/environment/2m.htm |archive-date=5 September 2019 |access-date=28 August 2020 |website=www.sis.gov.eg}}</ref> === 2008 === 2008 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಆತಿಥೇಯರು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು [[ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 2008 ರ ಘೋಷಣೆಯು " [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|CO ₂]], ಕಿಕ್ ದಿ ಹ್ಯಾಬಿಟ್! ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕಡೆಗೆ." ಕಾರ್ಬನ್ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. <ref>[http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=519&ArticleID=5677&l=en UNEP Press Release, 1 October 2007, "Kick the Habit – World Environment Day 2008 to be Hosted by New Zealand with Focus on Fostering Low-Carbon Economies"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071113205036/http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=519&ArticleID=5677&l=en |date=13 ನವೆಂಬರ್ 2007 }} , accessed 10 November 2007</ref> ಚಿಕಾಗೋ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ 5 ಜೂನ್ 2008 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆತಿಥೇಯ <ref>{{Cite web |title=world environment day 2008 host countries |url=http://www.world-environmentday.com/2015/05/world-environment-day-2008.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160111051237/http://www.world-environmentday.com/2015/05/world-environment-day-2008.html |archive-date=11 January 2016 |access-date=22 May 2015}}</ref> ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. === 2009 === ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2009 ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ "ಯುವರ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ನೀಡ್ಸ್ ಯು - ಯುನೈಟ್ ಟು ಕಾಂಬಾಟ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್", ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ರ "ಅರ್ತ್ ಸಾಂಗ್" ಅನ್ನು "ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಹಾಡು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |title=WED That Was – 2009 |url=http://www.unep.org/wed/2012/WEDThatWas/2009/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310140447/http://www.unep.org/wed/2012/WEDThatWas/2009/ |archive-date=10 March 2014 |access-date=14 August 2013}}</ref> [[File:Umweltfestival_2011_vor_dem_Brandenburger_Tor.jpg|thumb|ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 2011 ರಂದು [[:en:Brandenburg Gate|ಬ್ರಾಂಡೆನ್ಬರ್ಗ್ ಗೇಟ್]] ಮುಂದೆ ವೇದಿಕೆ]] [[File:2011._%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%B2_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B5_057.jpg|thumb|ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ 2011 [[:en:Donetsk|ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್]], ಉಕ್ರೇನ್]] [[File:Wed on bikes.jpg|thumb|ಯುಎಸ್ ಕಾನ್ಸುಲ್ ಸಿಜಿಯೀ, ಥೆಸಲೋನಿಕಿ ಮೇಯರ್ ವಾಸಿಲಿಸ್ ಪಾಪಜೆರ್ಗೋಪೌಲೋಸ್, ಥೆಸಲೋನಿಕಿ ಪನಾಜಿಯೋಟಿಸ್ ಪ್ಸೋಮಿಯಾಡಿಸ್‌ನ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರು ಜಲಾಭಿಮುಖ ಬೈಕ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] [[File:Trees_planting_in_Konso.jpg|thumb|ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ [[:en:Konso|ಕೊನ್ಸೊ]] ನಲ್ಲಿ 2012 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು]] === 2010 === "ಹಲವು ಜಾತಿಗಳು. ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಒನ್ ಫ್ಯೂಚರ್", 2010 ರ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು 2010 ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ]] ವರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು [[ರುವಾಂಡ|ರುವಾಂಡಾದಲ್ಲಿ]] ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬೀಚ್ ಕ್ಲೀನ್-ಅಪ್‌ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=World Environment Day 2010 |url=http://www.unep.org/wed/2010/english/media/kwitaizina.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529163224/http://unep.org/wed/2010/english/media/kwitaizina.asp |archive-date=29 May 2010 |access-date=31 May 2010}}</ref> ಪ್ರತಿ ಖಂಡವು ( [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) "ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅತಿಥೇಯ ನಗರ" ವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಯುಎನ್ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]], ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತರದ ಆತಿಥೇಯರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. === 2011 === 2011ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವನ್ನು ಭಾರತ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದೆ. 2011 ರ ಥೀಮ್ 'ಕಾಡುಗಳು – ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ'. ಬೀಚ್ ಕ್ಲೀನ್-ಆಪ್‌ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮರ ನೆಡುವಿಕೆ <ref>[https://www.unenvironment.org/news-and-stories/story/club-news "Club news"] , ''unenvironment.org'', 7 August 2017. Retrieved 17 August 2019.</ref> ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. === 2012 === 2012 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ವಿಷಯವು ''ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿದೆ.''<ref name="WED2012">{{Cite web |last=Times News Network |date=31 May 2012 |title=World Environment Day 2012: Let's pledge to make earth a better place |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/the-good-earth/World-Environment-Day-2012-Lets-pledge-to-make-earth-a-better-place/articleshow/13684726.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609084038/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-31/the-good-earth/31920494_1_world-environment-day-united-nations-environment-programme-unep |archive-date=9 June 2013 |access-date=4 June 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ಜನರು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು "ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೇಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಜನರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಅತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಆಗಿತ್ತು. <ref>cite journal |url=Times News Network (31 May 2012). "World Environment Day 2012: Let's pledge to make earth a better place". The Times of India. Archived from the original on 9 June 2013. Retrieved 4 June 2013.</ref> === 2013 === ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ 2013 ರ ಥೀಮ್ "ಯೋಚಿಸಿ. ತಿನ್ನು. ಉಳಿಸು". <ref name="WED2013">{{Cite web |date=5 June 2013 |title='Think.Eat.Save' World Environment Day 5 June |url=http://www.unep.org/wed/theme/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130604195040/http://www.unep.org/wed/theme/ |archive-date=4 June 2013 |access-date=4 June 2013 |publisher=United Nations Environment Programme}}</ref> ಅಭಿಯಾನವು ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯರ್ಥ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು. ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಅಭಿಯಾನ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅವರು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>"'Think.Eat.Save' World Environment Day 5 June". United Nations Environment Programme. 5 June 2013. Archived from the original on 4 June 2013. Retrieved 4 June 2013.</ref> ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಆತಿಥೇಯ ದೇಶ ಮಂಗೋಲಿಯಾ. === 2014 === 2014 ರ ಡಬ್ಲೂಇಡಿ ಯ ವಿಷಯವು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಷ (SIDS) ಆಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯುಎನ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು SIDS ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಮಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=World Environment Day 2014 {{!}} Department of Environmental Affairs |url=https://www.environment.gov.za/event/international/2014world_environmentday |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222054448/https://www.environment.gov.za/event/international/2014world_environmentday |archive-date=22 December 2017 |access-date=19 December 2017 |website=www.environment.gov.za |language=en}}</ref> ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2014 ರ ಸ್ಲೋಗನ್ "ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಲ್ಲ"("Raise your voice not the sea level"), [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ 42 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. <ref>{{Cite news |last=Staff Reporter |date=5 June 2014 |title=World Environment Day 2014: Theme, History, Host Country and Observances |language=en |work=International Business Times UK |url=http://www.ibtimes.co.uk/world-environment-day-2014-theme-history-host-country-observances-1451379 |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052212/http://www.ibtimes.co.uk/world-environment-day-2014-theme-history-host-country-observances-1451379 |archive-date=22 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite web |title=World Environment Day 2014 |url=http://www.icimod.org/?q=13684 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051810/http://www.icimod.org/?q=13684 |archive-date=22 December 2017 |access-date=19 December 2017 |website=www.icimod.org}}</ref> ಯುಎನ್ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ನಟ ಇಯಾನ್ ಸೋಮರ್‌ಹಾಲ್ಡರ್ ಅವರನ್ನು ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2014 ರ ಅಧಿಕೃತ ಸದ್ಭಾವನಾ ರಾಯಭಾರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news |title=Ian Somerhalder named Goodwill Ambassador for World Environment Day 2014 |work=TreeHugger |url=https://www.treehugger.com/culture/ian-somerhalder-named-goodwill-ambassador-world-environment-day-2014.html |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052140/https://www.treehugger.com/culture/ian-somerhalder-named-goodwill-ambassador-world-environment-day-2014.html |archive-date=22 December 2017}}</ref> === 2015 === ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ 2015 ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಲೋಗನ್ "ಏಳು ಶತಕೋಟಿ ಕನಸುಗಳು. ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಅನುಭೋಗಿಸಿ"("Seven Billion Dreams. One Planet. Consume with Care"). ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |title=Event: World Environment Day 2015 |language=en-US |url=http://sdg.iisd.org/events/world-environment-day-2015/ |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222053323/http://sdg.iisd.org/events/world-environment-day-2015/ |archive-date=22 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Vote for your World Environment Day 2015 slogan |url=https://europa.eu/capacity4dev/unep/blog/vote-your-world-environment-day-2015-slogan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828152445/https://europa.eu/capacity4dev/unep/discussions/vote-your-world-environment-day-2015-slogan |archive-date=28 August 2020 |access-date=19 December 2017 |website=europa.eu |language=en}}</ref> ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲೂಇಡಿ 2015 ರ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ 15 ಮಹಿಳೆಯರು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು 2000 ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |title=World Environment Day 2015 :: Our Planet |url=http://web.unep.org/ourplanet/september-2015/unep-work/world-environment-day-2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023013729/http://web.unep.org/ourplanet/september-2015/unep-work/world-environment-day-2015 |archive-date=23 October 2015 |access-date=19 December 2017 |website=web.unep.org}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ|ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು]] ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಕದಂಬ ಸಸಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟರು.<ref>{{Cite news |title=PM plants "Kadamb" sapling on World Environment Day |work=www.narendramodi.in |url=https://www.narendramodi.in/pm-plants-kadamb-sapling-on-world-environment-day-136145 |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052511/https://www.narendramodi.in/pm-plants-kadamb-sapling-on-world-environment-day-136145 |archive-date=22 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite news |date=5 June 2015 |title=Why PM Modi planted 'Kadamb' sapling on World Environment Day? |language=en-US |work=Microfinance Monitor |url=http://www.microfinancemonitor.com/why-pm-modi-planted-kadamb-sapling-world-environment-day/33305 |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051955/http://www.microfinancemonitor.com/why-pm-modi-planted-kadamb-sapling-world-environment-day/33305 |archive-date=22 December 2017}}</ref> ಡಬ್ಲೂಇಡಿಯ 43 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಅತಿಥೇಯ ದೇಶ ಇಟಲಿ. ಮಿಲನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆದವು: ಫೀಡಿಂಗ್ ದಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ - ಎನರ್ಜಿ ಫಾರ್ ಲೈಫ್(ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವುದು - ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಶಕ್ತಿ). <ref>{{Cite news |title=Italy hosts the official World Environment Day celebrations at Expo Milano |work=TreeHugger |url=https://www.treehugger.com/culture/italy-hosts-official-world-environment-day-celebrations-expo-milano.html |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051446/https://www.treehugger.com/culture/italy-hosts-official-world-environment-day-celebrations-expo-milano.html |archive-date=22 December 2017}}</ref> === 2016 === 2016 ರ ಡಬ್ಲೂಇಡಿಯನ್ನು "ಗೋ ವೈಲ್ಡ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಲೂಇಡಿಯ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |title=Event: World Environment Day 2016 |language=en-US |url=http://sdg.iisd.org/events/world-environment-day-2016/ |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730000744/http://sdg.iisd.org/events/world-environment-day-2016/ |archive-date=30 July 2017}}</ref> ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP21 ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಅಂಗೋಲ|ಅಂಗೋಲಾವನ್ನು]] 2016ರ ಡಬ್ಲೂಇಡಿಯ ಅತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news |date=14 December 2015 |title=Angola to Host World Environment Day in 2016 |work=Angola Press Agency (Luanda) |url=http://allafrica.com/stories/201512141926.html |url-status=live |access-date=19 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219174429/http://allafrica.com/stories/201512141926.html |archive-date=19 December 2015}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Angola to host World Environment Day 2016 |url=http://www.climateactionprogramme.org/news/angola_to_host_world_environment_day_2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105250/http://www.climateactionprogramme.org/news/angola_to_host_world_environment_day_2016 |archive-date=22 December 2017 |access-date=19 December 2017 |website=www.climateactionprogramme.org |language=en}}</ref> === 2017 === [[ಚಿತ್ರ:Activities_for_world_environment_day_in_Bhopal_(8).jpg|thumb| ಭಾರತದ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು]] 2017 ರ ಥೀಮ್ 'ಜನರನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು - ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಧ್ರುವಗಳಿಂದ ಸಮಭಾಜಕದವರೆಗೆ'. ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕೆನಡಾ. <ref>{{Cite web |title=2017 Host country named as Canada, UNEP, 31 Jan 2017 |url=http://worldenvironmentday.global/host-country/canada-natural-heritage-heart-national-identit |access-date=8 February 2017 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=April 2021|bot=medic}}</ref> === 2018 === 2018 ರ ಥೀಮ್ "ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ". ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾರತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಥೀಮ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಜನರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕ-ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಬಿಸಾಡಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಜನರು ಮುಕ್ತರಾಗಿರಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ನಮ್ಮ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆ. === 2019 === 2019 ರ ಥೀಮ್ "ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೊಡೆದುಹಾಕಿ". ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]] ಆಗಿತ್ತು. ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಥೀಮ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>[https://www.worldenvironmentday.global/story/world-environment-day-how-world-came-together-beatairpollution "World Environment Day – How the world came together to #BeatAirPollution"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190612143357/https://www.worldenvironmentday.global/story/world-environment-day-how-world-came-together-beatairpollution |date=2019-06-12 }} , ''www.worldenvironmentday.global'', 7 June 2019. Retrieved 24 September 2019.</ref> ರಿಯೂನಿಯನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ]] ಮಿಸ್ ಅರ್ಥ್ 2018 ನ್ಗುಯಾನ್ ಫೋಂಗ್ ಖಾನ್ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ " [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ|ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಾರ್ಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು]] ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುವುದು" ಎಂಬ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Hoi |first=Dao Van |date=10 June 2019 |title=Hoa hậu Phương Khánh được báo quốc tế ca tụng vì bài diễn văn tại "Ngày môi trường thế giới" (Miss Phuong Khanh was praised by the international newspaper for her speech at "World Environment Day") |work=Pháp Luật Plus |url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=vi&u=https://www.phapluatplus.vn/van-hoa-giai-tri/hoa-hau-phuong-khanh-duoc-bao-quoc-te-ca-tung-vi-bai-dien-van-tai-ngay-moi-truong-the-gioi-d99321.html&prev=search |url-status=live |access-date=10 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604160350/https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=vi&u=https%3A%2F%2Fwww.phapluatplus.vn%2Fvan-hoa-giai-tri%2Fhoa-hau-phuong-khanh-duoc-bao-quoc-te-ca-tung-vi-bai-dien-van-tai-ngay-moi-truong-the-gioi-d99321.html&prev=search |archive-date=4 June 2020}}</ref> === 2020 === 2020 ರ ಥೀಮ್ "ಟೈಮ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್"/ "ಪ್ರಕೃತಿಗಾಗಿ ಸಮಯ", ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಕೊಲೊಂಬಿಯ|ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತು.<ref name=":2">{{Cite web |last=Environment |first=U. N. |title=World Environment Day |url=http://www.worldenvironmentday.global/node |access-date=4 June 2020 |website=World Environment Day |language=en}}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=August 2020|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಗಾಡೈವರ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದ [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ|ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ]] 10% ರಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು|ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ]] ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ [[ಪಕ್ಷಿ]] ಮತ್ತು [[ಆರ್ಕೀಡ್|ಆರ್ಕಿಡ್]] ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು [[ಸಸ್ಯ|ಸಸ್ಯಗಳು]], [[ಚಿಟ್ಟೆ|ಚಿಟ್ಟೆಗಳು]], ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರಗಳಲ್ಲಿ]] ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. === 2021 === ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವು ಜೂನ್ 5 ರಂದು ಬರುತ್ತದೆ. 2021 ರ ಥೀಮ್ " ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ರಿಸ್ಟೋರೇಶನ್ " / "ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ",,<ref>{{Cite web |date=3 June 2020 |title=World Environment Day 2021 Date, History, Theme, Significance, Quotes |url=https://news.jagatgururampalji.org/world-environment-day-history-theme-quotes/ |access-date=5 June 2021 |website=S A NEWS |language=en-US}}</ref> [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ]] ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುಎನ್ ದಶಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |last=Team |first=BS Web |date=5 June 2021 |title=World Environment Day 2021: Theme, ecosystem restoration, pics, and more |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/world-environment-day-2021-theme-images-importance-of-ecosystem-restoration-june-5-environment-crisis-121060500082_1.html |access-date=5 June 2021}}</ref> <ref>[https://www.genevaenvironmentnetwork.org/world-environment-day/#scroll-nav__2 2021 Theme: Ecosystem Restoration] Geneva Environment Network, 31 May 2021</ref> === 2022 === 2022 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಥೀಮ್ "ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೂಮಿ" ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. === 2023 === 2023 ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಥೀಮ್ "ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ" ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಕೋಟ್ ಡಿ'ಐವೋರ್ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಕ್ರಮಗಳು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಇದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ ಇದು.<ref>[https://www.worldenvironmentday.global Solutions to Plastic Pollution]. worldenvironmentday.global</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ ==   * ಆರ್ಬರ್ ದಿನ * [[ಭೂಮಿ ದಿನ|ಭೂಮಿಯ ದಿನ]] * ಪರಿಸರ ಲೇಖನಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ * ಪರಿಸರ ದಿನಾಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಪರಿಸರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಮಾನವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|World Environment Day}} * {{Official website|https://www.worldenvironmentday.global/}} * [https://www.unenvironment.org/events/un-environment-event/world-environment-day-2019 World Environment Day 2019] * [http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/about-us/single-view/news/5_june_world_environment_day_2008/ 2008], [https://sgp.undp.org/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=253 2009] * [https://www.unenvironment.org/events/un-environment-event/world-environment-day-2018 World Environment Day 2018 Theme] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು]] otcq50tqz2oj3023g4osvtbo1bmjtqx 0 2233 1430503 1430097 2026-09-27T06:33:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430503 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | native_name = <span style="line-height:1.33em;"> Российская Федерация <br />''ರೊಸ್ಸಿಯ್ಸ್ಕಾಯ ಫ್ಯೆದೆರಾತ್ಸಿಯ''</span> | conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;"> ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ</span> | common_name = ರಷ್ಯ | national_anthem = Государственный гимн Российской Федерации{{spaces|2}}<small>([[ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]])</small><br />''[[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಗೊಸುದರ್ಸ್ತ್‌ವೆನ್ನಿ ಗಿಮ್ನ್ ರಸಿಸ್ಕೊಯ್ ಫೆಡರಾತ್ಸಿ]]''{{spaces|2}}<br />ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | image_map = Russian Federation (orthographic projection).svg | map_width = | capital = [[ಮಾಸ್ಕೋ]] | latd = 55 | latm = 45 | latNS = N | longd = 37 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | official_languages = [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್]] ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ; ೨೭ ಇತರೆ | ethnic_groups = 79.8% [[ರಷ್ಯನ್ ಜನ|ರಷ್ಯನ್]]<br />3.8% [[ಟಟಾರ್]]<br />2.0% [[ಯುಕ್ರೇನಿನ ಜನ]]<br />1.2% [[ಬಷ್ಕಿರ್]]<br />೧೩.೨% ಇತರರು<ref>2002 census</ref> | government_type = [[Federal system|Federal]] [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] | leader_title1 = [[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name1 = [[ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] | leader_title2 = [[ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] | leader_name2 = [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪೂತಿನ್]] | legislature = [[Federal Assembly of Russia|Federal Assembly]] | upper_house = [[Federation Council of Russia|Federation Council]] | lower_house = [[ದೂಮ]] | sovereignty_type = ಸ್ಥಾಪನೆ | sovereignty_note = | established_event1 = [[ರುರಿಕ್ ವಂಶ]] | established_date1 = 862¹ | established_event2 = [[ಕೀವನ್ ರೂಸ್]] | established_date2 = 882 | established_event3 = [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್]] | established_date3 = 1169 | established_event4 = [[ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡಚಿ]] | established_date4 = 1263 | established_event5 = [[ಜಾರ್]] ಆಡಳಿತ | established_date5 = 1547 | established_event6 = [[ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] | established_date6 = 1721 | established_event7 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]] | established_date7 = 7 November 1917 | established_event8 = [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] | established_date8 = 1922 | established_event9 = ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ | established_date9 = 25 December 1991 | area = 17,075,400 | areami² = 6,592,800 | area_rank = 1st | area_magnitude = 1 E13 | percent_water = 13<ref name=gen/> | population_estimate = 142,008,838<ref name=demo/> | population_estimate_year = 2008 | population_estimate_rank = 9th | population_census = 145,166,731<ref>{{cite web|title=Russian Census of 2002|url=http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archive-date=2008-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080413071004/http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|url-status=dead}}</ref> | population_census_year = 2002 | population_density = 8.3 | population_densitymi² = 21.5 | population_density_rank = 209th | GDP_PPP_year = 2008 | GDP_PPP = $2,261 trillion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=55&pr.y=9 |title=Russia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-04-22}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $15,922<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $1,676 trillion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2008 | GDP_nominal_per_capita = $11,807<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI_year = 2005 | HDI = {{increase}} 0.806 | HDI_rank = 73rd | HDI_category = <span style="color:#090;">ಉನ್ನತ</span><ref>{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|title=The Human Development Index—Going Beyond Income|publisher=United Nations Development Program|work=Human Development Report 2007|accessdate=2008-01-27|archive-date=2008-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201010905/http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|url-status=dead}}</ref> | Gini = 40.5<ref name=cia/> | Gini_year = 2005 | currency = [[ರಷ್ಯಾದ ರೂಬಲ್|ರೂಬಲ್]] | currency_code = RUB | time_zone = | utc_offset = +2 to +12 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = +3 to +13 | drives_on = right | mail = edp.online@edis.edp.pt | cctld = [[.ru]] ([[.su]] reserved), ([[.рф]]² 2009) | calling_code = +7 | footnote1 = The Russian Federation is one of the successors to earlier forms of continuous statehood, starting from the 9th Century AD when [[Rurik]], a [[Viking]] warrior, established Novgorod, [[Millennium of Russia|traditionally taken as the beginning of Russian statehood]]. | footnote2 = The [[.рф]] [[Top-level domain]] will be available for use in the Russian Federation in the second quarter of 2009 and will only accept domains which use the [[Cyrillic alphabet]].<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://interfax.ru/society/news.asp?id=19381|publisher=Interfax|title=Russia allowed to register Internet domains in Cyrillic|accessdate=2008-07-20}}</ref> }} '''ರಷ್ಯೆ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯಾ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯ''' ಅಥವಾ '''ರೂಸ್''' (ಪ್ರಥಮ ವಿಭಕ್ತಿ: '''ರೂಸು)''' (ರೂಸಿ: Россия), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ''' (ರೂಸಿ: Российская Федерация) ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm|accessdate=2009-06-25}}</ref><ref>{{cite web|title=The CIA World Fact Book, "Russia"|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2009-06-25|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಉತ್ತರ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ([[ಯುರೋಪ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಒಟ್ಟಿಗೆ)<ref name="britannica">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|title=Russia|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-01-31}}</ref> ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದೊಂದು 83 [[ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ|ಒಕ್ಕೂಟ]]ವಾಗಿದೆ. ರಷ್್ಯತನ್ನ ಭೂಗಡಿಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ (ವಾಯುವ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯದವರೆಗೆ) : [[ನಾರ್ವೆ]], [[ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯಾ]], [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[ಲಿಥುವೇನಿಯಾ]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಪೋಲೆಂಡ್‌]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಬೆಲಾರೂಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ದೇಶ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]], [[ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್]], [[ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], [[ಚೀನಾ]], [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]]. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇಶದ ಸಮುದ್ರ ತಡಿಯ ಗಡಿಗಳು [[ಜಪಾನ್‌]] ([[ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]] ), [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ([[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ([[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ತುರ್ಕಿ]] ([[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ([[ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ]]) ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ೧೭ [[ಮಿಲಿಯನ್]] [[ಚದರ ಕಿಮಿ]] ವಿಸ್ತೀರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ, ವಿಶ್ವದ [[ದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ]]ವಾಗಿದ್ದು, ೧೪೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|೯ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ]] ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="gen">{{cite web|title=The Russian federation: general characteristics|url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R|3=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031021014415/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R|archivedate=2003-10-21|url-status=live}}</ref> ಇದು [[ಯೂರೋಪ್‌|ಯೂರೋಪ್‌ನ]] ೪೦% ಭಾಗವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ೧೧ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಭೂಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಖನಿಜ]] ಮತ್ತು [[ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ|ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ]]<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title="Russia"|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2009-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028092554/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|url-status=dead}}</ref> ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ''ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ'' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಅರಣ್ಯ]] ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳು]] ಸರಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ವಿಶ್ವದ ಘನೀಕೃತವಲ್ಲದ ಶುದ್ಧನೀರ<ref name="loc" /> ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[೩ನೇ ಶತಮಾನ|೩ನೇ]] ಮತ್ತು [[೮ನೇ ಶತಮಾನ]] <ref name="britannica"/> ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌|ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌ಗಳಿಂದ]] ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಉದಾತ್ತ [[ವೈಕಿಂಗ್]] ಯೋಧ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಲಾವ್‌ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ [[9ನೇ ಶತಮಾನ|9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, [[ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಅನುಸರಿಸಿ ೯೮೮<ref name="Curtis"/> ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಮತ್ತು [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವ್‌]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಿತು. ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ನಂತರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ|ಮಾಸ್ಕೋ]] ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾಸ್ಕೋ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತಾ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು. [[೧೮ನೇ ಶತಮಾನ|೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ]] ವೇಳೆಗೆ, ಆಕ್ರಮಣ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಭೂಶೋಧನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ]] ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಹಾಗೂ [[ಅಲಾಸ್ಕಾ|ಅಲಾಸ್ಕಾಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ]] ಒಳಗೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ೩ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಎನಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]] ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು, [[ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಅಗ್ರ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ]] [[ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶ|ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತ]] ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ [[ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ|ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ]] ಎನಿಸಿತು. ಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನದ<ref name="britannica"/> ಪ್ರತಿ ಮಗ್ಗಲುಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆಯ]] ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ<ref name="uk"/> ದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದೇ ಈಗಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ [[ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ]], [[ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆ|ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ]] [[ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ]] ಹಾಗು [[ಸೇನಾ]] ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇಶವು ಐದು ಗಣ್ಯ [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶ|ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ|ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ]]<ref name="fas"/> ಬೃಹತ್‌ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ]] ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆಯಲ್ಲದೇ, [[G8]], [[APEC]] ಹಾಗೂ [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]]ಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌|ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ]] ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ. == ಭೂಗೋಳ == ಭೂಲಕ್ಷಣ, ಹವಾಗುಣ, ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ದೂರ<ref name="climate">{{cite web|title=Russia::Climate and vegetation|publisher=Encyclopædia Britannica|url=http://student.britannica.com/comptons/article-207542/Russia|accessdate=2007-07-03}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ [[ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಬಯಲು|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಬಯಲುಗಳು]] [[ಟುಂಡ್ರಾ]], ಕೋನಿಫೆರಸ್‌ ಅರಣ್ಯ ([[ಟೈಗಾ]]), ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಪರ್ಣಿ ಕಾಡುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ([[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]]), ಮತ್ತು ಅರೆ-ಮರಳುಗಾಡು ([[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದ]] ಅಂಚುಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಹವಾಗುಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ವು ಸಹಾ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಟೈಗಾದ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು 23 [[ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಥಳ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|last=UNESCO World Heritage Centre|title=Russian Federation|url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ru|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಹಾಗೂ 40 UNESCO [[ಜೀವಮಂಡಲ ನಿಕ್ಷೇಪ]]<ref>{{cite web|last=The World Network of Biosphere Reserves&nbsp;— UNESCO|title=Russian Federation|url=http://www.unesco.org/mab/BRs/EurBRlist.shtml|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. === ಭೂಲಕ್ಷಣ === ರಷ್ಯಾದ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು [[ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆ|ಭೂಮಿತಿಯ]] ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ 8,000&nbsp;km (5,000&nbsp;mi)ಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ : ಪೋಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಗ್ಯಾನ್ಸಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ|ಗ್ಟಾನ್ಸ್‌ಕ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯಿಂದ [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿ|ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿಯನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ 60&nbsp;km ಉದ್ದದ (40-mi ಉದ್ದ) [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಭೂಶಿರ|ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಚಾಚು]]; ಮತ್ತು [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಜಪಾನ್‌ನ [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕೈಡೊ ದ್ವೀಪ]]ದಿಂದ ಕೆಲ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ. ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು 6,600&nbsp;km (4,100&nbsp;mi) ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಾಚು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಡಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ದೊಡ್ಡ ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪ]] (ಓಸ್ಟ್ರಾವ್‌ ರಟ್ಮನೊವಾ).ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು 11 ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Осетр_река.jpg|thumbnail|left|ಜರಾಯ್ಸಕ್ ಸಮೀಪದ ಒಳನಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ ರಷ್ಯಾ, ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:Yaht club.jpg|thumbnail|left|ತಗನ್ರಾಗ್ ಬಳಿಯ ಯಾಚ್ಟಿಂಗ್, ರೊಸ್ತೊವ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು<ref name="loc">{{cite web|last=Library of Congress|title=Topography and Drainage|url=http://countrystudies.us/russia/23.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಹೊಂದಿ "ಯೂರೋಪ್‌ನ ಶ್ವಾಸಕೋಶ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="guardianforest">{{cite web|last=Walsh|first =Nick Paton|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher =Guardian (UK)|url=https://www.theguardian.com/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಂಗಾಲದ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಹೀರಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು|ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ]] ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ 3 ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ — ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌, ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ — ರಷ್ಯಾದ ಮೀನುಗಾರರ ಪಡೆಯು ವಿಶ್ವದ ಮೀನು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|title=Fish Industry of Russia&nbsp;— Production, Trade, Markets and Investment|publisher=Eurofish, Copenhagen, Denmark|date=August 2006|year=2006|page=211|url=http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123173448/http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮವಾದ [[ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌|ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಯಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ [[ಟುಂಡ್ರಾ|ಟುಂಡ್ರಾಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಕಾಕಸಸ್|ಕಾಕಾಸಸ್‌]] ([[ಎಲ್ ಬ್ರಸ್ ಪರ್ವತ|ಎಲ್‌ಬ್ರಸ್‌ ಪರ್ವತ]], ರಷ್ಯಾದ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಿರುವ{{convert|5642|m|0|abbr=on}}ಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ) ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಟ್ಯೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಅಲ್ಟೈ]], ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಸಾಲು|ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್‌ ಸಾಲು]] ಅಥವಾ [[ಕಂಚಟ್ಕಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಕಂಚಟ್ಕಾ]]ದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಉರಲ್‌ ಪರ್ವತಗಳು]], ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದ್ದು, ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ 10% [[ಅರಾಬಲ್ ಭೂಭಾಗ|ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Oil prices drive the cost of food|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/analysis/20080222/99853566.html|accessdate=2008-02-22}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Vasyugan.jpg|thumbnail|right|ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾ ಬಯಲು, ವಸ್ಯುಗನ್ ನಜಿ, ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:River near Saranpaul.jpg|thumbnail|right|ಸರನ್ಪೌಲ್, ಖಾಂಟಿ-ಮಾನ್ಸಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ರಷ್ಯಾವು [[ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ|ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರಗಳು]], ಹಾಗೂ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಅಜೊವ್ ಸಮುದ್ರ|ಅಜೋವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ<ref name="cia">{{cite web|last=The World Factbook|title=CIA|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 37,000 ಕಿಲೋಮೀಟರು(23,000&nbsp;mi)ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಬಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರೆಂಟ್ಸ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಶ್ವೇತ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಾರಾ ಸಮುದ್ರ]], [[ಲಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರ|ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೆವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಪೂರ್ವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಚುಚ್ಕಿ ಸಮುದ್ರ|ಚುಕ್ಚಿ ಸಮುದ್ರ]], [[ಬೇರಿಂಗ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಒಖೊತ್ಸ್ಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಓಕೋಟ್ಸ್ಕ್‌‌ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳು]] ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳೆಂದರೆ [[ನೊವಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಜೋಸೆಫ್ ಭೂಭಾಗ|ಫ್ರಾನ್ಜ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಸೆವೆರ್ನಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಹೊಸ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪ|ನವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]], [[ವ್ರಾಂಗೆಲ್ ದ್ವೀಪ|ರ್ಯಾಂಗೆಲ್‌ ದ್ವೀಪ]], [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಖಾಲಿನ್|ಸಖಾಲಿನ್‌]]. [[ಡಿಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] (ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಇನ್ನೊಂದು ಯುನೇಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ) ಕೇವಲ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ(1.9&nbsp;mi) ಅಂತರದಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋನಿಂದ]] [[ಕುಮಾಶಿರ್ ದ್ವೀಪ|ಕುನಶಿರ್‌ ದ್ವೀಪ]]ವು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌(12&nbsp;mi)ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಕೆರೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಟ್ಟದ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಶುದ್ಧಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ [[ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರ]]. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಆಳದ, ನಿರ್ಮಲ, ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಸರೋವರ.<ref name="baikal">{{cite web|title=Lake Baikal—A Touchstone for Global Change and Rift Studies|publisher=United States Geological Survey|url=http://marine.usgs.gov/fact-sheets/baikal/|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರವೊಂದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Lake Baikal|publisher=[[UNESCO]] World Heritage Centre|url=http://whc.unesco.org/en/list/754|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಉಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳೆಂದರೆ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಾದ [[ಲಡೋಗ ಸರೋವರ|ಲಡೋಗಾ ಸರೋವರ]] ಮತ್ತು [[ಒನೇಗಾ ಸರೋವರ]]. ರಷ್ಯಾದ 100,000 ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ,<ref>{{cite web|title=Angara River|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/24432/Angara-River|accessdate=2007-12-26}}</ref> ವೋಲ್ಗಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.[[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ನದಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರವುದಲ್ಲದೆ, ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ದೇವದಾರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು<ref name="cia"/><ref name="countrybrief">{{cite web|title=Russian Federation: Country Brief|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071022095444/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|url-status=dead}}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಹೊಂದಿರದಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಹವಾಗುಣ === {{main|Climate of Russia}} ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹವಾಗುಣವು ಅನೇಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೃಹತ್‌ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಭೂಪ್ರದೇಶದ ತೇವ ಹವಾಗುಣ|ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಖಂಡಾಂತರ]] ಮತ್ತು [[ಉಪ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಹವಾಗುಣ|ಶೀತವಲಯ‌ ಹವಾಗುಣ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟುಂಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗೆ ಸೇರಿದ ರಷ್ಯಾದ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹವಾಗುಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಅತ್ತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆದರೆ, ಇತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.<ref name="congress">{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಡೀ ಭೂಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಋತುಗಳಿವೆ - ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ; ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲಗಳು ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ<ref name="congress"/> ದ ನಡುವಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರ ಶೀತದ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಜನವರಿ(ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ), ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯೆಂದರೆ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಹಜ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಕ್ಕೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೋಚಿ|ಸೋಚಿಯ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವು [[ಉಪೋಷ್ಣ ವಲಯ|ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite journal|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|url=https://dx.doi.org/10.1007/BF00717701|accessdate=|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|pages=169–178|last1=Drozdov |first1=V. A. |last2=Glezer |first2=O. B. |last3=Nefedova |first3=T. G. |last4=Shabdurasulov |first4=I. V. |issue=2 |s2cid=128960702 |issn=0343-2521 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಖಂಡಾಂತರ ಒಳನಾಡು ತೀವ್ರ ಒಣಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of Russia}} === ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಧಿ === {{see|Eurasian nomads|Scythia|Bosporan Kingdom|Khazaria}} [[ಚಿತ್ರ:IE expansion.png|thumbnail|ಕುರ್ಗನ್ ಊಹನೆ: ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಜನರ ಉರ್ ಹೈಮಾಟ್]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನಗಳು]] ಅಸಂಘಟಿತ [[ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರು|ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರ]] [[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಂಟಿಕ್ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಪಾಂಟಿಕ್‌ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] [[ಸಿಥಿಯಾ]] ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Belinskij">{{cite journal|last=Belinskij|first=Andrej|coauthors=H. Härke|title=The 'Princess' of Ipatovo|journal=Archeology|volume=52|issue=2|date=March–April 1999|url=http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2008-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080610043326/http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|url-status=dead}}</ref> ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು [[ಇಪಟೊವೊ ಕುರ್ಗನ್|ಐಪಾಟೊವೊ,]]<ref name="Belinskij"/> [[ಸಿಂತಾಷ್ಟಾ]],<ref>{{cite book | last = Drews | first = Robert | title = Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe | year = 2004 | publisher = Routledge | location = New York | page = 50}}</ref> [[ಅರ್ಕಾಯಿಂ]],<ref>{{cite web|last=Koryakova|first=Dr. Ludmila|title=Sintashta-Arkaim Culture|publisher=The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN)|url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|accessdate=2007-07-20|archive-date=2019-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪೆಜಿರಿಕ್|ಪೆಜಿರಿಕ್‌]].<ref>{{cite web|title=1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden"|work=Transcript|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|accessdate=2007-12-26}}</ref> 8ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ|BC,]] [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಕ್‌]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗರೀಕತೆ]]ಯನ್ನು [[ಟನಾಯ್ಸ್|ಟನಾಯ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫನಗೊರಿಯಾ|ಫನಾಗೊರಿಯಾ]]ದ<ref>{{cite book|last=Jacobson|first=Esther|title=The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World|publisher=Brill|year=1995|location=p. 38|isbn=9004098569}}</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಂದರು. ಮೂರು ಮತ್ತು ಆರನೇ ಶತಮಾನBC ಗಳ ನಡುವೆ, [[ಬೋಸ್ಪೋರಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ|ಬೋಸ್ಫೋರನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವು, ಗ್ರೀಕ್‌ ವಸಾಹತುಗಳ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್‌ [[ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ವು <ref>{{cite book|last=Tsetskhladze|first=Gocha R.|title=The Greek Colonisation of the [[Black Sea]] Area: Historical Interpretation of Archaeology|publisher=F. Steiner|year=1998|location=p. 48|isbn=3515073027}}</ref> [[ಹುನ್ಸ್|ಹುನ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಯುರೇಷ್ಯಾದ ಆವರ್ ಗಳು|ತುರ್ಕಿಯ ಆವರ್‌ಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಸಮರೋತ್ಸಾಹಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಲೆಮಾರಿ ಆಕ್ರಮಣ<ref>{{cite book|last=Turchin|first=Peter|title=Historical Dynamics: Why States Rise and Fall|publisher=Princeton University Press|year=2003|location=pp. 185–186|isbn=0691116695}}</ref> ಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟಿತು. [[ಖಾಜಾರ್ ಗಳು|ಖಾಜರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ತುರ್ಕಿ ಜನರು, [[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಗಳ]] ನಡುವಿರುವ ಕೆಳ [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಗಳನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನ<ref name="Christian">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri_c0t2|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 286–288|isbn=0631208143}}</ref> ದವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Muromian-map.png|thumbnail|left|ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು ಆಗಮಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂದಾಜು ನಕ್ಷೆ]] [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿ]]ನವರು ಆಧುನಿಕ [[ರಷ್ಯಾನ್ನರು|ರಷ್ಯನ್ನ]]ರ ಪೂರ್ವಜರು, ಕೆಲ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಗಿಡಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ [[ಪಿಂಸ್ಕ್ ಮಾರ್ಷ್ ಗಳು|ಪಿನ್ಸ್ಕ್‌ ಮಾರ್ಷಸ್‌]]<ref>{{cite book|last=For a discussion of the origins of Slavs, see Barford|first=Paul M.|title=The Early Slavs|url=https://archive.org/details/bwb_W7-CTW-851|publisher=Cornell University Press|location=pp. 15–16|isbn=0801439779|year=2001}}</ref> ಇವರ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ವಲಸೆಯಿಂದ ಖಾಲಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು]] ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡರು: ಒಂದು ಗುಂಪು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನಿಂದ ಈಗಿನ [[ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮುರೊಮ್|ಮುರೊಮ್‌]] ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ಪೊಲೊಟ್ಸ್ ಕ್|ಪೊಲೊಟ್‌ಸ್ಕ್‌]]ನಿಂದ [[ವೆಲಿಕಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌|ನೊವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ರೊಸ್ತೊವ್|ರೊಸ್ಟೊವ್‌]] ಕಡೆಗೆ<ref name="Christian2">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri_c0t2|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 6–7|isbn=}}</ref> ಹೋದರು. 7ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾ<ref name="Christian2"/> ದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾದರು ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೇ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ [[ಮೆರ್ಯಾ|ಮೆರ್ಯಾಗಳು]],<ref>{{cite book|last=Paszkiewicz|first=Henry K|title=The Making of the Russian Nation|publisher=Darton, Longman & Todd|year=1963|location=p. 262}}</ref> [[ಮುರೋಮಿಯನ್|ಮುರೋಮಿಯನ್‌]]ಗಳು,<ref>{{cite book|last=McKitterick|first=Rosamond|title=The New Cambridge Medieval History|publisher=Cambridge University Press|year=1995|location =p. 497|isbn=0521364477}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಮೆಶ್ಚೆರಾ|ಮೆಷ್‌ಚೆರಾ]]<ref name="Mongait">{{cite book|last=Mongaĭt|first=Aleksandr Lʹvovich|title=Archeology in the U.S.S.R.|publisher=Foreign Languages Publishing House|year=1959|location=p. 335}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್ ಜನರು|ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್‌]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತಗೊಂಡರು. === ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌' === {{main|Kievan Rus'}} [[ಚಿತ್ರ:Kievan Rus en.jpg|thumbnail|right|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ರಷ್ಯಾ, [[ಉಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲಾರಸ್|ಬೆಲಾರಸ್‌]]ಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. "[[ವೈಕಿಂಗ್|ವೈಕಿಂಗ್‌]]ಗಳು" ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು "[[ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು|ವರಂಗಿಯೆನ್ಸ್‌]]" ಎಂದು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|last=See, for instance|title=Viking (Varangian) Oleg|publisher=Encyclopaedia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/427466/Oleg|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ [[ಸ್ಕಾಂಡಿನಾವಿಯಾ|ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದ ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಪರ್ಯಟನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ]] ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳೆರಡನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳ<ref>{{cite book|last=Obolensky|first=Dimitri|title=Byzantium and the Slavs|url=https://archive.org/details/isbn_2900881410081|publisher=St Vladimir's Seminary Press|year=1994|location=p. 42|isbn=088141008X}}</ref> ಜಲಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯಾನ ಕೈಗೊಂಡರು. [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೃತ್ತಾಂತ|ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ, [[ರೂರಿಕ್|ರುರಿಕ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ವರಂಗಿಯನ್‌ ([[ಜರ್ಮನ್ನರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ|''ಕೊನುಂಗ್‌'']] ಅಥವಾ [[ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರ|''ಕ್ನ್ಯಾಜ್‌ '']]) ನವ್‌ಗೋರೊಡ್‌ನ ರಾಜನಾಗಿ ಸುಮಾರು 860<ref name="Curtis"/> ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು; ಆತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಕಿಯೆವ್‌<ref>{{cite book|last=Thompson|first=James Westfall|coauthors =E. N. Johnson|title=An Introduction to Medieval Europe, 300–1500|url=https://archive.org/details/introductiontome0000jame_f9a7|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1937|location=p. 268|isbn=0415346991}}</ref> ವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಖಾಜರ್‌ಗಳು<ref>{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|url=https://archive.org/details/historyofrussiac0000chri_c0t2|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=p. 343|isbn=0631208143}}</ref> ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರು. 10ರಿಂದ 11ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌']] ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|title=Ukraine: Security Assistance|publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/t/pm/64851.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. [[ಮಹಾನ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಮಹಾಶಯ]] (980-1015) ಮತ್ತು ಆತನ ಮಗ [[ಬುದ್ಧಿವಂತ I ಯುರೋಸ್ಲಾವ್|ಯರೊಸ್ಲಾವ್‌ I ಮಹಾ ಚತುರ]] (1019–1054) ರ ಆಳ್ವಿಕೆಗಳು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನ [[ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಾಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ''[[ರುಸ್ಕಯಾ ಪ್ರವ್ದಾ|ರುಸ್‌ಕಯಾ ಪ್ರವ್ಡಾ]]'' ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಲಿಖಿತ [[ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆ|ನ್ಯಾಯ ನಿಯಮಾವಳಿ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 11 ಮತ್ತು 12ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಕಿಪ್ಚಕ್ ಗಳು|ಕಿಪ್‌ಚಕ್‌]] ಗಳಂತಹಾ ಹಾಗೂ [[ಪೆಚೆನೆಗ್ ಗಳು|ಪೆಛೆನೆಗ್‌ಗಳು]] ಅಲೆಮಾರಿ [[ತುರ್ಕಿ ಜನರು|ತುರ್ಕಿಯ]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ನಿರಂತರ ಹಠಾತ್‌ ದಾಳಿಗಳು, ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಜನರನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ದಟ್ಟಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಡೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಲೆಸ್ಯೆ|ಜೇಲ್‌ಸ್ಯೆ]]<ref name="Klyuch1">{{cite book|last=Klyuchevsky|first=Vasily|title=The course of the Russian history|location=v.1|url=http://www.kulichki.com/inkwell/text/special/history/kluch/kluch16.htm|isbn=5-244-00072-1|year=1987|publisher="Myslʹ}}</ref> ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ, ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿತು. [[ಯುರೇಷ್ಯಾ|ಯುರೇಷ್ಯಾದ]] ಇನ್ನಿತರ ಭಾಗಗಳ ಹಾಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸಹಾ [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ದಾಳಿಪೀಡಿತವಾದವು]]. ಈ ದಾಳಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |title=ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸ - ಶುರುವಿನ ಸ್ಲಾವ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಇಂದ ರೊಮನೊವ್ಸ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ವರೆಗೆ |access-date=2009-08-19 |archive-date=2018-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201064748/http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |url-status=dead }}</ref> ಯಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಳಿಯಿತು. [[ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಈ ದಾಳಿಕೋರರು, ನಂತರ [[ಸುವರ್ಣ ತಂಡ]] ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು, ರಷ್ಯಾದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದುದಲ್ಲದೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ರಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಆಳಿದರು. ಮಂಗೋಲರ ಆಡಳಿತ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ<ref>{{cite book|last=Рыбаков|first=Б. А.|title=Ремесло Древней Руси|year=1948|location=с.525–533,780–781}}</ref> ಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೂ, [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವು]] [[ಪ್ಸ್ ಕೋವ್|ಪೊಸ್ಕೊವ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತವನ್ನು [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲ್‌ ಯೋಕ್‌]]ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಯಿತು. [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನೆವ್ಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ನೆವ್‌ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ನವ್‌ಗೊರೊಡಿಯನ್ನರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದ [[ಉತ್ತರರ ಧರ್ಮಸಮರ|ಜರ್ಮನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯೋಧರನ್ನು]] ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೇಶವನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರ ಆಂತರಿಕ ವೈಮನಸ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಒಂದು ವಿಭಜಿತ ದೇಶವಾಯಿತು. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]], ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಗಲಿಷಿಯಾ -ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ|ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ]]ಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂಬಂತೆ ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ಆಕ್ರಮಣವೇ ಅಂತಿಮ ಹೊಡೆತವಾಗಿ 1240<ref name="Hamm">{{cite book|last=Hamm|first=Michael Franklin|title=Kiev: A Portrait, 1800–1917|publisher=Princeton University Press|isbn=0691025851|year=1995}}</ref><ref>[https://tspace.library.utoronto.ca/citd/ರಷ್ಯಾ nHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html ಕಿಯೆವ್‌ನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಲ್ಲಿ ಕಿಯೆವ್‌ ನಾಶವಾಯಿತು. ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾವು [[ಪಾಲಿಶ್-ಲಿಥುನಿಯನ್ನರ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದರೆ, ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂಗೋಲ್‌ -ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವೊಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ದೇಶ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ತಳಹದಿಯಾದವು.<ref name="Curtis"/> === ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್‌ ಪ್ರಭುತ್ವ === {{main|Grand Duchy of Moscow|Tsardom of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Lissner TroiceSergievaLavr.jpg|left|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ಮಧ್ಯಯುಗ ನೋಟ]] ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಉತ್ತಾರಾಧಿಯಾಗಿ ನಂತರ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯವೆಂದರೆ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ]]. [[ತ್ವೆರ್‌]] ಮತ್ತು [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]]ಗಳಂತಹಾ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು. 1453ರಲ್ಲಿ [[ಕಾನ್ ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್|ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟಿನೋಪಲ್‌]] ನ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ಮಾಸ್ಕೋ ತನ್ನನ್ನು [[ಪೂರ್ವದ ರೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ಮೂರನೇ ರೋಮ್|ಪರಂಪರೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆಂದು]] ಘೋಷಿಸಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಟಾಟರ್‌ಗಳುo-ಮಂಗೋಲರು, ಯೋಕರ ಕಾಲವಧಿ|ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳು]]ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಡ್ಯೂಕಿ]](ಅಥವಾ "ಮಸ್ಕೋವೈ")ಯು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾ n ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌|ರಷ್ಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌]] ಮತ್ತು ಸಂತ [[ರಾಡೊನೆಜರ ಸರ್ಗಿಯಸ್|ರಡೊನೆಜ್ಹ್‌ನ ಸರ್ಜಿಯಸ್‌]]ರ ಧರ್ಮಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, [[ಕುಲಿಕೋವೊ ಸಮರ|ಕುಲಿಕೊವೊ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿ (1380) ರಷ್ಯಾ ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾದ 3ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ III]] (''ಐವಾನ್‌ ಮಹಾಶಯ'' )ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಟಾಟರ್‌ಗಳ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು|ಟಾಟರ್‌ ಆಕ್ರಮಣಕೋರ]]ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. "ರಷ್ಯಾಗಳ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕ್‌"<ref>{{cite web|last=May|first=Dr. Timothy|title=Khanate of the Golden Horde|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607055652/http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|url-status=dead}}</ref> ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಪ್ರಥಮ. [[ಚಿತ್ರ:Bolotnikov.jpg|thumbnail|ನಿಜ್ನಿ ಕೊಟ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಜಾರ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಬೊಲೊಟ್ನಿಕೋವ್ ನ ಸಮರ]] [[ರಷ್ಯಾದ 4ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ IV]] (''ಐವಾನ್‌ ರಣಭಯಂಕರ'' ) 1547ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ [[ತ್ಸಾರ್|ತ್ಸಾರ್‌]] ಆಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾದ. ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಐವಾನ್‌ IV [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ ನದಿಯ]] ಬಳಿ ಇದ್ದ ([[ಕಜಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಖಾಜನ್‌]], [[ಅಸ್ಟ್ರಖಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಅಸ್ತ್ರಖಾನ್‌]]) [[ಕಜಾನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ (1552)|ಟಾಟರ್‌ ಖಾನೇಟ್‌ಗಳ]]ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಬಹು ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮತಪಂಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ. ಐವಾನ್‌ IV ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿ([[1550ರ ಸುಡೆಬ್ನಿಕ್|1550ರ ಸುಡೆನ್‌ಬಿಕ್‌]])ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ, ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಜೆಂಸ್ಕಿ ಸೊಬೊರ್|ಜೆಮ್ಸ್ಕಿ ಸೋಬರ್‌]]) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ<ref name="solovyov">{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=pp.562–604, volume 6|isbn=5170021429}}</ref><ref>{{cite book|last=Skrynnikov|first=R.|title=Ivan the Terrible|url=https://archive.org/details/ivanterrible0000skry|publisher=Academic Intl Pr (March 1981)|year=1981|location=p.58|page=[https://archive.org/details/ivanterrible0000skry/page/219 219]|isbn=0875690394}}</ref> ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ. ಆದರೆ ಪೋಲೆಂಡ್‌, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ತೀರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–908|isbn=5170021429}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ [[ಲಿವೋನಿಯನ್ ಸಮರ|ಲಿವೋನಿಯನ್‌ ಸಮರ]]ದ ಅಪಜಯದ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಐವಾನ್‌ IVನ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇನೆಯ ನಷ್ಟಗಳು, [[ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಫಸಲಿನಿಂದಾಗಿ<ref>ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ರಾಷ್ಟ್ರವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ [[ಕ್ರೀಮಿಯನ್ನರ ರಾಜ್ಯ|ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರ (1571)|ಮಾಸ್ಕೋವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವಷ್ಟು]] <ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–809|isbn=5170021429}}</ref> ಶಕ್ತರಾದರು. ಅನೇಕ ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಗುಲಾಮರಿಂದಾದ ದಾಳಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>[http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟಾಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಷ್ಯನ್-ಬಂದಿ ಗುಲಾಮರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115170654/http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf |date=2013-01-15 }}. ಈಜೊ ಮಟ್ಸುಕಿ, ''ಹಿಟೊಟ್ಸುಬಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿನ ಮೆಡಿಟರೆನಿಯನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮೂಹ.''</ref> ದಾಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರಗಳು|ರಷ್ಯಾ-ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು]]<ref>1558-1596 ನಡುವೆ ಮುಸ್ಕೊವೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಟಾಟರ್ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾದವು[http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504102244/http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html |date=2017-05-04 }}.</ref> ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ. 1600ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಐವಾನ್‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ, [[ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಾಮ 1601–1603|1601–1603ರ ಕ್ಷಾಮ]]ಗಳು<ref>''ಎಲ್ಲಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುಳಿನ ತೀವ್ರ ಶೀತಲ ಹವಾಮಾನದ ಕಾರಣ ಫಸಲುಗಳು ಹಾಳಾದವು.'' ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಅಂತಃಕಲಹ ಹಾಗೂ ಪರಕೀಯರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.7, pp.461–568|isbn=5170021429}}</ref> 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಚುಕ್ಚಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಚುಕ್‌ಚಿ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ]]ದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಅಮುರ್ ನದಿ|ಅಮುರ್‌ ನದೀತೀರ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ವಸಾಹತುಗಳಿದ್ದವು. 1648ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ನಡುವಿನ [[ಬೇರಿಂಗ್ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ]] ರಷ್ಯಾದ ಪರಿಶೋಧಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. === ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ರಷ್ಯಾ === {{main|Russian Empire}} [[ಚಿತ್ರ:Peter der-Grosse 1838.jpg|upright|thumbnail|left|1721ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪೀಟರ್ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.]] [[ರೋಮನೋವ್ ನ ಮನೆ|ರೊಮಾನೋವ್‌ ರಾಜವಂಶದ]] [[ರಷ್ಯಾದ 1ನೇ ಪೀಟರ್‌|ಪೀಟರ್‌ I]] (''ಮಹಾನ್‌ ಪೀಟರ್‌'' )ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು. 1682ರಿಂದ 1725ವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಪೀಟರ್‌ [[ಉತ್ತರದ ಮಹಾನ್ ಸಮರ|ಮಹಾನ್‌ ಉತ್ತರ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ವೀಡನ್‌|ಸ್ವೀಡನ್‌ದೇಶವನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ [[ಕರೆಲಿಯಾ|ಕರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ರಿಯಾ]] ([[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.9, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/09_01.html|isbn=5170021429|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ),[[ಇಸ್ತೋನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಎಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], ಮತ್ತು [[ಲಿವೊನಿಯಾ|ಲಿವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬಲಪೂರ್ವಕ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.15, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/15_01.html}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ಇಂಗ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಪೀಟರ್‌ [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಎಂಬ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ಪೀಟರ್ ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು|ಪೀಟರ್‌ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌‌ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದವು. 1762ರಿಂದ 1796ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥರಿನ್ II ರಷ್ಯಾ|ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ II]] (''ಮಹಾನ್‌ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ '' )ಳು, ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನ [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಪಡೆು. [[ಪ್ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ]], ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಫ್ರಾನ್ ನ I ನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಎದುರಾಳಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾಗಳನ್ನು [[ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಜನೆ|ವಿಭಜನೆಗಳ]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಸಾಹತುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. [[ರುಸ್ಸೋ-ತುರ್ಕಿ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ- ತುರ್ಕಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಕಸಸ್|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾಕೇಷ್ಯಾ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತು. [[ಫ್ರಾನ್ ನ Iನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] 1812ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೈಭವದ ಪರಮಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ [[ರಷ್ಯಾ ಮೇಲೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ|ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ]]ವು ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು. ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ [[ರಷ್ಯಾದ ಚಳಿಗಾಲ|ರಷ್ಯನ್‌ ಚಳಿಗಾಲ]]ದ ವಿಪರೀತ ಶೀತಹವೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ ದಾರುಣವಾದ ಸೋಲು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ 95%ಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸೇನೆ ನಾಶ ಹೊಂದಿತು.<ref name="uslibrary">{{cite web|title=Ruling the Empire|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/5.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1825ರ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚುಗಾರನ ಬಂಡಾಯ|ಡಿಸೆಂಬರಿಸ್ಟ್‌ ದಂಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ, [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನ ಸಮರಗಳು|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ ಸಮರಗಳ]] ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಉದಾರವಾದ|ಉದಾರ]]ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾನಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ತ್ಸಾರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ದಮನನೀತಿಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. [[ಚಿತ್ರ:Napoleons retreat from Moscow by Adolph Northen.jpg|thumbnail|right|ಮಾಸ್ಕೋದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ಚಿತ್ರ:The Russian Empire-en.svg|thumbnail|right|1866ರ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ವಲಯ]] [[ರಷ್ಯಾದ ದಾಸ್ಯ ಪದ್ಧತಿ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿ]]ಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಮೊದಲನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್]] ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀತಿಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯೊಡ್ಡಿದವು. ನಿಕಾಲಸ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಎರಡನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] (1855–1881) 1861ರಲ್ಲಿ [[1861ರ ವಿಮೋಚನಾ ಸುಧಾರಣೆ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ರದ್ದತಿ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಈ "ಮಹತ್ಬದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು" [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ರಷ್ಯಾದ III ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಮೂರನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌]] ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್‌]]ನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ್ದವು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಠೋರ ವಾತಾವರಣವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ಜನಸ್ತೋಮದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜನವರಿ 1905ರಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಧರಣಿ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಂದ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಸತ್ತರು ಹಾಗೂ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ರುಸ್ಸೋ-ಜಪಾನ್ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ-ಜಪಾನಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸಿಜಾರನ ಸೇನೆಯ ಹೀನಾಯ ವೈಪಲ್ಯ ಮತ್ತು "[[ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ (1905)|ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ]]" ಎಂಬ ಘಟನೆಯು, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1905)|1905ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿ ಹಚ್ಚಿತು. ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸೇನೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಹಾಕಿದಾಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ [[ಡುಮಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ತಾನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು; ಅದಾಗ್ಯೂ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರದೆ ಉಳಿದವು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬರ-ಕ್ಷಾಮಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; [[ಕ್ಷಾಮ|ಕ್ಷಾಮವು]] ಪ್ರತಿ 10-13 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬರಗಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮಗಳು|1891-92ರ ಕ್ಷಾಮ]]ವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[136] ^ [http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವೀಯತಾ ಸಹಕಾರದ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011143739/http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm |date=2019-10-11 }}</ref> [[ಕಾಲೆರಾ|ಕಾಲರಾ]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಗಳು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref>೧೮೩೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಜಿ. ವಿಲಿಯಮ್ ಬಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ಲೀ ಇಂದ</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ [[ಸರ್ಬಿಯಾ|ಸರ್ಬಿಯಾದ]] ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತು[[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ, ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಮರ ಮಾಡಿತು. ರಷ್ಯಾಗೆ ಸಮರ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಜರ್ಮನಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವೊಂದು ಬೇಕಿತ್ತು. 1916ರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಸೋಲುಂಡಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮರದ ಖರ್ಚುಗಳು, ಸಮರದಲ್ಲಿಯ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ([[ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೈತ್ರಿ|ಪರಸ್ಪರ ಸಖ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಬಲ ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ನಷ್ಟಗಳು#ದೇಶ ಆಧರಿತ ನಷ್ಟ|ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ]] ಸಾವು ನೋವು ಕಂಡಿತು) ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ರೋಹದ ಕಥೆಗಳ ಕಾರಣ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದ ಅಪನಂಬಿಕೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1917)|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕರು, ರೈತರು ಹಾಗೂ ರೈತರಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಸೋವಿಯತ್ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾ-ಚುನಾಯಿತ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿ ನಡೆಸಿದವು.[[ಫೆಬ್ರವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ|ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯು ರಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ಇದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ|ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರ]]ವೆಂಬ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವು ಬಂದಿತು. ಈ ಪರಿತ್ಯಾಗದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ, ನಿಕಾಲಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರದವರನ್ನು ಕಾರಾವಾಸದಲ್ಲಿರಿಸಿ ನಂತರ [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ವೇಳೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಸಹ, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಯು, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. === ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ === {{main|Union of Soviet Socialist Republics|History of the Soviet Union|Russian SFSR}} [[ಚಿತ್ರ:Lenin 1920.jpg|thumbnail|left|upright|USSR ಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ ಗಳ ನಾಯಕ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ, ಹೊಸ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ, ಮೆನ್ಷೆವಿಕ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. [[ಬ್ರಿಸ್ಟ್-ಲಿಟೋವಿಸ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದ|ಬ್ರೆಸ್ಟ್-ಲಿಟೊವ್ಸ್ಕ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯು ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕದನಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ರಷ್ಯಾ [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೊಲಿಷ್,]] [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಡಳಿತ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಿತ್ರ ಪಡೆಯು ವಾಮಪಕ್ಷ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸೇನಾ ಹಸ್ತಾಕ್ಷೇಪವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಹಾಗೂ ಬಲ್ಷೆವಿಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ದೇಶ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು; ಇದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಆತಂಕವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಆತಂಕವಾದ ಎನ್ನಲಾಯಿತು.[[1921ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ಷಾಮ|1921ರ ಕ್ಷಾಮವು]] ಸುಮಾರು ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ: 1921ರ ಗುಪ್ತ ದಿಗಿಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |date=2010-07-19 }} {{Cite web |url=http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |archive-date=2010-07-19 |url-status=dead}}, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಮಿತಿ</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ರಷ್ಯಾ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸತ್ತು, ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ರಷ್ಯಾದ SFSR ಮೂರು ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1922, 30ರಂದು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿದ 15 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು USSR ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಣರಾಜ್ಯ ರಷ್ಯಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ, ತನ್ನ 69-ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ USSR ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ "ರಷ್ಯಾ" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯನ್ನು "ರಷ್ಯನ್ನರು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1924ರಲ್ಲಿ ಲೆನಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್|ಜೊಸೆಫ್‌ ಸ್ಟಾಲಿನ್]] ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, [[ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭು|ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ]]ಯಾದನು. ಅವನು [[ಯೋಜನಾಬದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಸಬಲ ಆರ್ಥಿಕತೆ]], ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]] ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ [[USSR ನಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟೀಕರಣ|ಕ್ರೋಢೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದನು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದವು.ಆದರೂ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು. ಇವನ ಕಠಿಣ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ಸತ್ತರು. (ನೋಡಿ: [[ಗುಲಾಗ್|ಗುಲಾಗ್‌]], [[ಡಿಕುಲಕೈಸೇಷನ್‌]], [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ]], [[1932-1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ|1932–1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾ ಆತಂಕವಾದ]]). ] [[ಚಿತ್ರ:Gagarin space suite.jpg|left|upright|thumbnail|ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮಾನವ, ಯೂರಿ ಗಗಾರಿನ್]] 22 ಜೂನ್ 1941ರಂದು [[ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ|ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯು]] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದಂತಹ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿತು,<ref>{{cite web|title=World War II|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=2008-03-09|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II}}</ref> ಇದು [[ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ)|ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರವೆಂಬ ಬೃಹತ್ ರಂಗಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು]]. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೇನೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತಾದರೂ, ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಸೋಲುಗಳಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು ಮತ್ತು 1942-1943ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸೋಲುಂಡಿತು. [147] 1944-45ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಮೂಲಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ಮೇ 1945ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 10.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 15.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು,[149] ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿನ ಸಾವುನೋವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲೆಕ್ಕವಾಗಿತ್ತು. ಸೊವಿಯತ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದವು<ref>{{cite web|title=Reconstruction and Cold War|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|accessdate =2007-12-27}}</ref> ಆದರೂ, ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿ|ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಸಮರದ ನಂತರ [[ಕೆಂಪು ಸೇನೆ|ಕೆಂಪು ಸೇನೆಯು]] ಜರ್ಮನಿಯ [[ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ|ಪೂರ್ವಾರ್ಧ]]ವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌]] ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಈ [[ಉಪಗ್ರಹ ದೇಶ|ಉಪರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಮಾಜವಾದಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವಾಗಿ, USSR [[ವಾರ್ಸೋ ಒಪ್ಪಂದ|ವಾರ್ಸಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮೈತ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು; ಇದಕ್ಕೆ [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ ಸಮರವೆನ್ನಲಾಯಿತು]]. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ನನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ನಾಯಕ [[ನಿಕಿತಾ ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್|ನಿಕಿತಾ ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್]] ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್ ಸೌಹಾರ್ದತೆ|ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸುವಂತಹ]] ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದನು. ಇವನು [[ಸ್ಟಾಲಿನೀಕರಣ ವಿಸರ್ಜನೆ|ಡಿ-ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದ]]ವೆಂಬ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಿ ಗುಲಾಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಠಿಕಾಣಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.[153] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಎಂಬ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡ್ಡಯನಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಯುರಿ ಗಗರಿನ್ ವೊಸ್ಟಾಕ್ 1 ಎಂಬ ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯಾಣ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಮಾನವನೆನೆಸಿಕೊಂಡನು.ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜುಪಿಟರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಜಗಳಗಳಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್ ವಜಾಗೊಂಡ ನಂತರ, ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಡಳಿತದ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಧಿ ನಡೆಯಿತು, ನಂತರ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಥಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಥಗಿತ]] ಮತ್ತು [[ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ,]] ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸೇನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನೀಯದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಡೆಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಜನತೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, 1989ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌-ವಿರೋಧಿ ವಾಗ್ಸಮರ, [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮ|SDI ಪ್ರಸ್ತಾಪ]] ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರಿಂದ ಸಿಡಿಸಲಾದ [[ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನ 007|ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ೦೦೭ ವಿಮಾನ]] - ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು 1980ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಡುವೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆಯು ಹಚ್ಚಾಯಿತು. 1985ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್]] ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ''[[ಗ್ಲಾಸ್ನೋಸ್ಟ್|ಗ್ಲಾಸ್ನೊಸ್ಟ್]]'' (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು ''[[ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೋಯಿಕಾ|ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ]]'' (ಪುನರ್ನಿಮಾಣ) ಎಂಬ ಎರಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆರ್ಥಿಕತೆ|USSRನ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] ವಿಭಜನೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. [155]. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಆಭಾವ, ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ - ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು.[157] ಆಗಸ್ಟ್ 1991ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊತ್ತಿದ, ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ವಿಫಲವಾದ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. USSR ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗಗೊಂಡು [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇತಿಹಾಸ (1985-1991)|ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆ]]ಗೊಂಡಿತು. ಜೂನ್ 1991ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. === ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ === {{main|History of post-Soviet Russia}} {{seealso|Declaration of State Sovereignty of the Russian Soviet Federative Socialist Republic}} [[ಚಿತ್ರ:Gosudarstvennost2002.jpg|thumbnail|upright|ರಷ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1140ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ (2002)]] USSRನ ವಿಭಜನೆಯ ವೇಳೆ ಹಾಗೂ ಆನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಸುಧಾರೀಕರಣ ಕ್ರಮಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ <ref name="OECD"/> ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಂಡಿತ್ತು, 1990ರಿಂದ 1995ರ ಕೊನೆಯ ತನಕ GDP 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಹ 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. [161][163] ರಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ, "ಷಾಕ್ ತೆರಪಿ"ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಭೂತವಾದ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಆಧಾರಿತ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [165][167] ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣವನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊನೆಯ ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ 1.5% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, 1993ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 39% ರಿಂದ 49ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು.[169] ವೇತನಗಳ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬಗಳು ಒಂದು ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಳ-ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ವಿಭಜನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ USSRನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ರಷ್ಯಾ USSRನ [[ವಿದೇಶಿ ಸಾಲ|ಬಾಹ್ಯ ಋಣ]]ಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|title=Russia pays off USSR's entire debt, sets to become crediting country|publisher=Pravda.ru|url=http://english.pravda.ru/russia/economics/22-08-2006/84038-paris-club-0|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಖಾಸಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಮಾಫಿಯಾ|ಮಾಫಿಯಾ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಹತ್ಯೆ-ಸುಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಜ್ಯಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ [[ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ|ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]] ದೈನಿಕ ಜೀವನ ನಿಯಮದಂತಾಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಪಲಾಯನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸದಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ದೊಂಬಿಕೋರರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ನಗದು-ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯನ್ನು ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಒಯ್ದರು.[173] ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವ್ಯಾಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧೋಗತಿಯೂ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುಸಿದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಯದೃಚ್ಛೆ ತಾಂಡವ ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿತ್ತು.ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಿಂಸಾಸ್ವರೂಪದ ಅಪರಾಧಗಳು ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="sokolov">{{cite journal|last=Sokolov|first=Vsevolod|title=From Guns to Briefcases: The Evolution of Russian Organized Crime|journal=World Policy Journal|volume=XXI|issue=1|date=Spring 2004|url=http://www.worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|accessdate=|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219163359/http://worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|url-status=dead}}</ref> ] 1993ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿಹೀನ ನಾಗರಿಕ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.[179] ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿ, ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ದೇಶದ ಶಾಸಕರ ಸಭೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ[181] ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರು; ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಶಾಸಕರು ಶ್ವೇತ ಭವನದೊಳಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್‌ರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಿದರು.ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಸಂಸದ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿಸಿ, ಟ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರೊಳಗಿದ್ದವರನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ವಿರುದ್ದ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದವು.1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಚೆಚೆನ್ಯಾ|ಚೆಚೆನ್]] ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ, ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರತಂತ್ರ|ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರ]] ([[ಮೊದಲನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಸಮರ]], [[ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಎರಡನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಯುದ್ಧ]]) ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚೆಚೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳಿಂದ ನಾಗರೀಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಆತಂಕವಾದೀ ಹಲ್ಲೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು [[ಮಾಸ್ಕೋ ರಂಗಮಂದಿರ ಒತ್ತೆಯಾಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಸನ್ ಶಾಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆ|ಬೆಸ್ಲಾನ್ ಶಾಲೆಯ ಮುತ್ತಿಗೆ]], ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಕೊರೆತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು 1997ರ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ[[1997 Asian Financial Crisis|[183]]] GDP ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[[1997ರ ಏಷ್ಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|[185]]] 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್‌ರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು; ಪುಟಿನ್ 2000ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಚೆಚ್ಚಿಹಾಕಿ ಪುಟಿನ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈಗಲೂ ಸಹ ಅಗಾಗ್ಗೆ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ ಆದ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಚ್ಚಿದ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ನಗನಾಣ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬೇಡಿಕೆ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸತತ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ವಿಶ್ವರಂಗದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಲು ನೆರವಾಯಿತು.<ref name="cia"/> ಪುಟಿನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ಗಗಳು ಪ್ರಜಾಪರವಲ್ಲವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದರೂ,<ref>{{cite web|first=Daniel|last=Treisman|title=Is Russia's Experiment with Democracy Over?|url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|publisher=UCLA International Institute|accessdate=2007-12-31|archive-date=2004-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20041111074502/http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|url-status=dead}}</ref> ಪುಟಿನ್‌ರ ನಾಯಕತ್ವದಡಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯು ರಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|first=Norman|last=Stone|title=No wonder they like Putin|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|work=The Times|accessdate=2007-12-31|archive-date=2010-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|url-status=dead}}</ref> 7 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್|ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಪುಟಿನ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. == ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == {{main|Government of Russia|Politics of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Kremlin_Senate_in_the_Moscow_Kremlin.jpg|thumbnail|left|ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಸೆನೆಟ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶ, ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯೋಪಯುಕ್ತ ಮನೆ]] [[1993ರ ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1993 ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ, 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1993ರಂದು ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾ ಒಂದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೆ]] ಮತ್ತು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಇದರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 80, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಧಾನಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು]] [[ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ]]. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ [[ಮಾದರಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ]]ವು ಸರ್ಕಾರದಂದ ಚಲಾಯಿತವಾಗುತ್ತದೆ.[195] [[ಶಾಸಕಾಂಗ|ಶಾಸನ ಅಧಿಕಾರ]]ವು [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ.[197] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ [[ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಭಜನೆ|ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಕಾನೂನು ಪತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜನತೆಗಾಗಿ ಒಂದು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರಾರು|ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dmitry Medvedev and Vladimir Putin edit.jpg|thumbnail|ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * [[ಶಾಸಕಾಂಗ]]: [[ಬೈಕ್ಯಾಮೆರಲಿಸಂ|ದ್ವಿಸಭೆಯ]] [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ]], ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿರುವ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದ ಡುಮಾ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು]], [[ಸಮರ ಘೋಷಣೆ|ಸಮರವನ್ನು ಸಾರುವ]], ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ, [[ಹಣದ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ|ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು [[ದೋಷಾರೋಪಣೆ|ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವ]] ಅಧಿಕಾರ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ]]: [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ಸೇನೆಯ [[ಸೇನಾಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಶ|ದಂಡನಾಯಕ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, [[ಬಿಲ್ (ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನು)|ಶಾಸಕಾಂಗದ ಮಸೂದೆಗಳು]] ಕಾನೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು-ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]: [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ|ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ ನಿಮ್ನ [[ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]], ಇವುಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನುಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ|ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]]ವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯವು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ,[199] ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಮಾತ್ರ ಆಧೀನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,[201] ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಆರೋಪಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಡಲಾಗುವುದು.[203] 1996ರಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ದಂಡ ತೆರುವ ಶಿಕ್ಷೆ|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜನಮತದ ಮೂಲಕ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> (ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಸತತ ಮೂರನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಬರಲು ಅನರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ);<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಕಳೆದ 2 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು ಚುನಾವಣೆಯು ನಡೆದಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ನಿಯೋಗಿಗಳನ್ನು, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನೇಮಿಸುವರು (ಪ್ರಧಾನಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾದ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ). [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳುಂಟು; 450-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾ]]<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು 176-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]]. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪೈಕಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಷ್ಯಾ|ಯುನೈಟೆಡ್ ರಷ್ಯಾ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ|ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ (ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌) ಪಕ್ಷ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾ ಉದಾರೀ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಲಿಬೆರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ರಷ್ಯಾ)]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನು ರಷ್ಯಾ]]. == ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳು == {{Main|Subdivisions of Russia}} ;ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ 83&nbsp;[[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 65, para. 1) In 1993, when the Constitution was adopted, there were 89&nbsp;subjects listed. Some of them were later [[federal subjects of Russia#Mergers|merged]]|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]] ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಂಟು —ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳುಂಟು.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para.2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. * 46 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು): ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಹದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ-ನಿಯೋಜಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. * 21 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು]]: ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂವಿಧಾನ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಗಣರಾಜ್ಯಗಳೂ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. * ನೈನ್ [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರೈಸ್|ಕ್ರಾಯಿ]] (ಸೀಮೆ): ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಂತೆಯೇ ಇವೂ ಸಹ. "ಸೀಮೆ" ಬಿರುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲತ: ಸೀಮಾಂತ್ಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. * ನಾಲ್ಕು [[ರಷ್ಯಾದ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು): ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ ಗಳೊಳಗೇ ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇರುವಿಕೆಗಳು, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚುಕೋಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯುಳ್ಳ ಒಕ್ರುಗ್]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಕ್ರುಗ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಯಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅವು ಇರುವಂತಹ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ ಅಧೀನವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. * ಒಂದು [[ರಷ್ಯಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ([[ಯಹೂದಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌]]): ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಕ್ರಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಧೀನವಾದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. 1990ರಲ್ಲಿ, ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವೆಲ್ಲವೂ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾದವು. * ಎರಡು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಗರಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ನಗರಗಳು]] ([[ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]): ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಲಯಗಳಂತೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ. ;ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಏಳು [[ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೂ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಿಂದ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ದೂತನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುತ್ದದೆ.<ref name="OkerFD">{{lang|ru|"Общероссийский классификатор экономических регионов" (ОК&nbsp;024–95) введённый 1&nbsp;января 1997&nbsp;г., в ред. Изменения №&nbsp;05/2001. Секция&nbsp;I. Федеральные округа}} (''ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳ ವಿಂಗಡನೆ'' (OK&nbsp;024–95) 1 ಜನವರಿ 1997ರಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಡಿ, ತಿದ್ದುಪಡಿ #1/1998 ರಿಂದ #5/2001. ವಿಭಾಗ&nbsp;I. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು)</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ದೂತರು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Russian-regions.png|thumbnail|upright=2|ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನಕ್ಷೆ]] == ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆ == {{Main|Foreign relations of Russia|Armed Forces of the Russian Federation}} [[ಚಿತ್ರ:BRIC leaders in 2008.jpg|thumbnail|2008 BRIC ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು: (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ) ಭಾರತದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ರಷ್ಯಾದ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್, ಚೀನಾದ ಹು ಜಿಂತಾವೊ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೊ ಲುಲಾ ಡ ಸಿಲ್ವಾ.]] ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="uk">{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=Foreign & Commonwealth Office of the United Kingdom|url=http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080408194416/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|archivedate=2008-04-08}}</ref> ರಷ್ಯಾ USSRನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ USSRನ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನ್ಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ USSRನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಡಿಯಿರುವ ಹಕ್ಕು-ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು, ಆಸ್ತಿ-ಋಣಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಬಹುಮುಖಿ ವಿದೇಶ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು 178 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ{{when}}[220] ಮತ್ತು 140 ದೂತಾವಾಸಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|title="News From Russia", Issue No. 4|publisher =The Embassy of the Russian Federation in the Republic of India|url=http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041227192013/http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|archivedate=2004-12-27}}{{dead link|date=November 2008}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರು ನಿರ್ಧರಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ|ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ]]ವು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|last=Kosachev|first=Konstantin|title=Russian Foreign Policy Vertical|publisher=Russia In Global Affairs|url=http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121155148/http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಐದು ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ-ಭದ್ರತೆಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ [[ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಚತುಷ್ಕರು|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಚತುಷ್ಕ]], [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ]] [[ಆರು-ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ|ಷಟ್ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು]] ನಡೆಸಿ, [[ಕೊಸೊವೊ ಸಮರ|ಕೊಸೊವೊ ಘರ್ಷಣೆ]]ಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆ|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರಸರಣ]] ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗೆಹರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಉದ್ಯಮಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[G8|ಎಂಟರ ಗುಂಪು]] (G8) ರಷ್ಯಾ ಸಹ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಯುರೋಪ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಯೂರೋಪ್‌ ಪರಿಷತ್ತು,]] [[ಯುರೋಪ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|OSCE]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ|APEC]] ಗುಂಪುಗಳ ಸದಸ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS,]] [[ಯುರೇಷಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ|EurAsEC,]] [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ|CSTO]] ಮತ್ತು [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]] ಮುಂತಾದ ವಲಯವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಇಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ) [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್]] [[ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ-ರಷ್ಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳು|ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು EU ನಡುವೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಯೋಗ, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://rian.ru/politics/20041125/743119.html|title=Interview of official Ambassador of Russian Foreign Ministry on relations with the EU|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-06-30}}</ref> ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕುಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[NATO|NATOದೊಂದಿಗೆ]] ಸ್ನೇಹಮಯವಾದರೂ ಲವಲವಿಕೆಯ [[NATO-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು|ಸಂಬಂಧಗಳು]] ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 26 ಮಿತ್ರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಜಂಟಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು 2002ರಲ್ಲಿ NATO-ರಷ್ಯಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=NATO-Russia relations|publisher =NATO|url=http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070411124719/http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|archivedate=2007-04-11}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Russian paratroopers 106th VDD.JPG|thumbnail|left|ಕಜಕ್ ಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್ ಗಳು]] ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Chapter 2—Investing In Russian Defense Conversion: Obstacles and Opportunities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218183320/http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯು [[ರಷ್ಯಾ ಭೂಸೇನೆ|ಭೂ ಸೇನೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ನೌಕಾ ಪಡೆ|ನೌಕಾ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ವಾಯು ಪಡೆ|ವಾಯು ಪಡೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆಯ ಮೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಗಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ: [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ|ರಣನೈತಿಕ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಳ (VKS)|ಸೇನಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು[[ರಷ್ಯಾ ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ|ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ]] 2006ರಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 1.037 ಮಿಲಿಯನ್ ನೌಕರರಿದ್ದರು.<ref name="iiss"/> ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರಗಾಮಿಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ಬಾಂಬರ್|ರಣನೈತಿಕ ಬಾಂಬರ್]] ಪಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="fas">{{cite web|title=Status of Nuclear Powers and Their Nuclear Capabilities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/summary.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605105655/http://fas.org/nuke/guide/summary.htm|url-status=dead}}</ref> ಈ ದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆ|ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಉದ್ಯಮ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ಗಗಳ ಪೂರೈಕದಾರನಾಗಿದೆ, 2001ರಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು % 30ರಷ್ಟು ಪಾಲು ರಷ್ಯಾದ್ದು,<ref>{{cite web|title=US drives world military spending to record high|publisher=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060613172226/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|archivedate=2006-06-13}}</ref> ಸುಮಾರು 80 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia arms exports could exceed $7 bln in 2007 - Ivanov|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-01-27|url=http://en.rian.ru/russia/20071224/93979601.html}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ನೀತಿಯ ಅನುಸಾರ, 2007ರ ಮುಂಚೆ, 18-27 ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಒತ್ತಾಯದ ದಾಖಲಾತಿ|ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇನೆ ಸೇವೆ]]ಗಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಡಿದೊವ್ಸ್ ಚಿನ|ಡೆಡೊವಿಸ್ ಚಿನಾ]] (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹೀಯಾಳಿಕೆ), ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಸೈನಿಕ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಆನಂತರ 2008ರಲ್ಲಿ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದವು, ಜೊತೆಗೆ 2010ರೊಳಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವಾ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಶಸ್ತ್ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ೭೦% ಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.<ref name="cia"/> ಕೊನೆಯ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{citation|publisher=FBIS: Informatsionno-Analiticheskoye Agentstvo Marketing i Konsalting|date=14 March 2006|title=Russia: Assessment, Adam Baltin Interview, Opinion Poll on State of Armed Forces}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು $40 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿ, [[ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎಂಟನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು]] ಖರ್ಚಾಗಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080226/100080440.html|title=Russian defense spending to grow 20% in 2008, to $40 bln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-13}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಗುಪ್ತಪಡೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳು<ref>{{cite web|url=http://www.abcnews.go.com/WN/story?id=3728855|title=Rice: Russia's Military Moves 'a Problem'|publisher=ABC News|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="iiss">{{cite journal|journal=International Institute for Strategic Studies|title=Overview of the major Asian Powers (page 31)|url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|accessdate=2008-01-27|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226073401/https://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/spending.htm|publisher=Global Security|title=World Wide Military Expenditures|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸೇನೆಯು ಹಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 2006ರಿಂದ 2015ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು $200 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2007/feb/09/russia.usa|publisher=Guardian|title=Big rise in Russian military spending raises fears of new challenge to west|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಹಾಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿ [[ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೋವ್|ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಹಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.<ref name="defensebrief">{{cite journal|last=Ruslan|first=Pukhov|date=2009|title=Serdyukov Cleans Up the Arbat|journal=[[Moscow Defense Brief]]|publisher=[[Centre for Analysis of Strategies and Technologies]]|issue=#1 (15) / 2009|url=http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|accessdate=2009-05-19|archive-date=2008-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080818210933/http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಸಂಘಟಿತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇನೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.<ref name="barabanov">{{cite web|url=http://cast.ru/eng/?id=333|title=The Army's Chief Destroyer|last=Barabanov|first=Mikhail|date=2009-02-16|publisher=The Moscow Times|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು % 30ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವರು, ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್‌ಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.<ref name="defensebrief"/> ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಜ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ಪ್ರತಿ 15 ಜನರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿರಬೇಕು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯ ತರಹ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅರ್ಥ 200,000 ನೌಕರಿಗಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇದು "ಹಳೆಯ ಹುಲಿಗಳಿಂದ" ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="whewell">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/newsnight/7947082.stm|title=INSIDE RUSSIA - MILITARY REFORMS|last=Whewell|first=Tim|date=2009-03-17|publisher=BBC News|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಈ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣ ಈ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಇಸವಿಯನ್ನು 2012ರಿಂದ to 2016ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="whewell"/> ತೀವ್ರ ಹಾಗು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ರಷ್ಯಾದ ಅಸಮರ್ಪಕ ರಕ್ಷಣಾ ಔದ್ಯಮಿಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಯು ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್‌ರ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.<ref name="defensebrief"/> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{main|Economy of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russia Regional product pc.svg|thumbnail|right|2006ರ ತಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬರ್ಥ)]] 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಮಹಾನ್ ಕುಸಿತ|ಮಹಾ ಕುಸಿತ]]ದ ಎರಡರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>“ಸಂಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು?ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ,” ''Transition Newsletter'' ನಲ್ಲಿ (http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 {{Webarchive|url=https://archive.today/20120530044004/http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 |date=2012-05-30 }}). [http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6 http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6]</ref><ref name="Russia">ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ. ಕಾಪ್ಲಾನ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B03E4D91E3AF93BA35753C1A9669C8B63 "ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಾರು?"]. ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000.</ref> 1998ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೂ ಮುಂಚೆ, ರಷ್ಯಾದ [[GDP]] 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿದ್ದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Russia"/> ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಿಂದಲೂ, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಾದ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ, ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯು ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವರ್ಷ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು, [[1998 ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ೭% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ GDP $2.076 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (est. PPP), ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಆರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, GDP ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ 8.೧ %ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತ್ತು.ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಖನಿಜದ ತೆರವು ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವಹಿವಾಟೇತರ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಸರಕು-ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮಾರಾಟವಿತ್ತು.<ref name="cia"/> 2008ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವೇತನ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ $ 640 ಆಗಿತ್ತು, ಇದು 2000ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ $೮೦ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=Russians weigh an enigma with Putin's protégé|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|accessdate=2008-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20121120181858/http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|archive-date=2012-11-20|url-status=dead}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 14 %ರಷ್ಟು ರಷ್ಯನ್ನರು [[ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ದೇಶಗಳ %ವಾರು ಪಟ್ಟಿ|ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಕೆಳಗೆ]] ಇದ್ದರು,<ref name="RIA">{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's economy under Vladimir Putin: achievements and failures|url=http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html|accessdate =2008-05-09}}</ref> 1998ರ ಸೋವಿಯತೋತ್ತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 40% ರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="worldbank"/> 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ % 6ರಷ್ಟಿತ್ತು, 1999ರಲ್ಲಿ 12.4 % ರಿಂದ ಇಳಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's unemployment rate down 10% in 2007 - report|url=http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|accessdate=2008-05-09}}</ref><ref>{{cite web|publisher=indexmundi.com|title=Russia&nbsp;— Unemployment rate (%)|url=http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?c=rs&v=74|accessdate=2008-05-09}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Rosneft-azs.jpg|thumbnail|left|ರೋಸ್ನೆಟ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಾಣಅನಿಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತೈಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ]] [[ಚಿತ್ರ:Soyuz tm-31 transported to launch pad.jpg|thumbnail|right|Soyuz TMA-2 launch.jpg Soyuz TMA-2 ಉಡಾವಣಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ, ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ.]] ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು,]] ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಇದ್ದಿಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ರಫ್ತುದಾರ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ರಫ್ತಿನ 80% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಶವು ತೈಲ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಚೌಬೀನೆಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="cia"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2003ರಿಂದ, ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸದೃಢಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಫ್ತು ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡಿತು. ಇಂಧನದ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲವು ರಷ್ಯಾದ GDPಯ ಕೇವಲ ಶೇಖಡಾ 5.7ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011ರೊಳಗೆ ಇದು 3.7% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia fixed asset investment to reach $370 bln by 2010 - Kudrin|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|accessdate =2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳುಳ್ಳ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಇದರ ಕಾರಣ ದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳು.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461_page_2.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದೇಶವು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪದವೀಧರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=CEE Biweekly (page 6)|publisher=UNESCO Institute for Statistics, UniCredit New Europe Research Network|url=http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|accessdate=2008-03-28|archive-date=2008-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402021134/http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|url-status=dead}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ನೇರ ಮತ್ತು ಸರಳ ಕಂದಾಯ ನೀತಿಯು ಜನರ ಮೇಲಿನ ಕಂದಾಯದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ವವನ್ನು ಬಹುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Tavernise|first=Sabrina|title=Russia Imposes Flat Tax on Income, and Its Coffers Swell|work=The New York Times|date=23 March 2002|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E0DC163BF930A15750C0A9649C8B63|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ [[ಸಮಾನ ತೆರಿಗೆ|ಸಮತಟ್ಟಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ]] ದರವನ್ನು % 13ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. [[ಮರ್ಸರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್|ಮರ್ಸರ್ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಎಂಬ ಹೂಡಿಕೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Rabushka|first=Alvin|title=The Flat Tax at Work in Russia: Year Three|publisher=Hoover Institution|url=http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080125164024/http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Global personal taxation comparison survey&nbsp;– market rankings|publisher=Mercer (consulting firms)|url=http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427032348/http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|url-status=dead}}</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಬಜೆಟ್ 2001ನೆಯ ಇಸವಿಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು 2007ರಲ್ಲಿ % 6ರಷ್ಟು GDPಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಋಣವನ್ನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಕ್ಲಬ್]] ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಮತ್ತು IMFಗೆ ನೀಡಲು, ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ತೈಲ ರಾಜಸ್ವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಧಿಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ|ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತದ ಸ್ಥಿರತಾ ನಿಧಿ]]ಯಿಂದ ಬಳಸಿದೆ. ತೈಲ ರಫ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ರಷ್ಯಾಗೆ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ $12 ಬಿಲಿಯನ್ ಇಂದ 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದಿನ $597.3 ಶತಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ವೃದ್ದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cbr.ru/Eng/statistics/credit_statistics/print.asp?file=inter_res_08_e.htm|title=International Reserves of the Russian Federation in 2008|publisher=The Central Bank of the Russian Federation|accessdate=2008-07-30}}</ref> ದೇಶವು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಭಾರೀ ವಿದೇಶೀ ಋಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia's foreign debt down 31.3% in Q3—finance ministry|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:RF NG pipestoEU.gif|thumbnail|upright|ಯುರೋಪ್ ಗೆ ಅನಿಲ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶ ರಷ್ಯಾ [293]]] ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನಾಗಿಲ್ಲ, ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ದೇಶದ GDPಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ, ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|title=Gross regional product by federal subjects of the Russian Federation 1998–2006|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|accessdate=2008-06-30|publisher=Federal State Statistics Service|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827215907/http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಲಯಗಳು, ಅದೂ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2000ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು 2006ರಲ್ಲಿ 55 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|accessdate=2007-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20061213231041/http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|archive-date=2006-12-13|url-status=dead}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, 2007ರಲ್ಲಿ 50 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಒಟ್ಟು 110 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-19|url=http://www.reuters.com/article/businessNews/idUSL189270520080418?feedType=RSS&feedName=businessNews|author=Robin Paxton|title=A billion dollars not enough for Russian rich list|work=Forbes}}</ref> ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ನಿಶ್ಚಿತ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10 % ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯಗಳು 12% ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಡತನವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ತನ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref name="cia"/> ರಷ್ಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸದೃಢ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ.<ref name="imf">{{cite web|last=Lipsky|first=John|title=Statement by John Lipsky, First Deputy Managing Director of the International Monetary Fund|work=Press Release No. 07/126|publisher=International Monetary Fund|url=http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2007/pr07126.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ 1999ರಿಂದಲೂ ದೃಢ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ: ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು.<ref name="countrybrief"/> [[ಹಣದುಬ್ಬರ|ಹಣದುಬ್ಬರವು]] 2006ರಲ್ಲಿ 9% ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 12% ಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿತು. ಏರುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳೆಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2008ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.<ref name="cia"/><ref name="RIA"/> ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಘ್ನವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಕಡೆಗಾಣಿಸಲಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ.<ref>{{cite web|url=http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|title=Meeting Russia's Infrastructure Gap|publisher=The World Bank|accessdate=2008-07-31|archive-date=2008-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616105531/http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|url-status=dead}}</ref> 2020ರೊಳಗೆ $1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-07-31|title=Russia to invest $1 trillion in infrastructure by 2020 - ministry}}</ref> == ಜನಗಣತಿ == {{main|Demographics of Russia}} <div style="font-size:90%"> {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" style="border:1px black;float:left;margin-left:1em" ! style="background:#F99" colspan="2"|ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ (2002)<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.1. National composition of population|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> |- | [[:en:Russian|ರಷ್ಯನ್ನರು]] | 79.8% |- | [[:en:Tatar|ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] | 3.8% |- | [[:en:Ukrainian|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು]] | 2.0% |- | [[:en:Chuvash|ಚುವಾಷ್]] | 1.1% |- | [[:en:Chachain|ಚೆಚೆನ್ ಜನರು]] | 0.9% |- | [[:enLArmeniya|ಅರ್ಮೆನೀಯರು]] | 0.8% |- | ಇತರೆ/ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ | 10.3% |} </div> [[ಚಿತ್ರ:Population of Russia.PNG|thumbnail|right|1991ರಿಂದ 2008 ಜನವರಿ ವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಶಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ [315]]] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 160 ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=1 June 2007: A great number of children in Russia remain highly vulnerable|publisher=United Nations Children's Fund|url=http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080103035733/http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ದೇಶವು ಭಾರೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಅದರ ಸಾಂಧ್ರತೆ ಕಡಿಮೆ.<ref>''[[ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂಧ್ರತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]'' ನೋಡಿ.</ref> ಯೂರೋಪೀಯ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಉರಾಳ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಯ ಬಳಿ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ on 1 ಜನವರಿ 2009ರಂದು ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 141,903,979ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2008ರಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 121,400 ಅಥವಾ 0.085% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.(2007ರಲ್ಲಿ - 212,000 ಅಥವಾ 0.15% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ - 532,600 ಅಥವಾ 0.37 %ರಷ್ಟು). 2008ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2.7% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು, 281,615 ವಲಸಿಗರು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ % 95ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರಷ್ಯನ್ನರು ಅಥವಾ [[ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು]].<ref name="demo">{{cite web|accessdate=2008-03-05|title=Demography|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225172120/http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archivedate=2008-02-25}}</ref><ref name="gks"/> ರಷ್ಯನ್ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 16% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, 39,508ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 66% ರಷ್ಟು ಜನರು ಅನ್ಯ CIS ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್]] ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಸಹ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Russia cracking down on illegal migrants|publisher=International Herald Tribune|date=15 January 2007|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|accessdate =|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080915210918/http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archivedate=15 September 2008}}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು 116 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ [[ರಷ್ಯನ್ನರು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮೂಹಗಳು ], 2002 ಜನಗಣತಿ, ''ಡೆಮೊಸ್ಕೋಪ್ ವೀಕ್ಲಿ''. ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು 5 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009</ref> ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]] ಮತ್ತು [[ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್|ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4420922.stm ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ರಷ್ಯನ್ನರು], BBC ವಾರ್ತೆಗಳು, 23 ನವೆಂಬರ್ 2005.</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 73% ರಷ್ಟು ನಗರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Resident population|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303135317/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|url-status=dead}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಜನಗಣತಿ (2002)|2002 ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] (10,126,424 ನಿವಾಸಿಗಳು) ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] (4,661,219 ನಿವಾಸಿಗಳು). ಹನ್ನೊಂದು ಇತರೆ ನಗರಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: [[ಚೆಲ್ಯಾ ಬಿಂಸ್ಕ್|ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್]], [[ಕಜಾನ್]], [[ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್]], [[ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್|ನೊವೊಸಿಬಿರ್ಸ್ಕ್‌]], [[ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್|ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]], [[ಒಮಸ್ಕ್]], [[ಪರ್ಮ್|ಪೆರ್ಮ್]], [[ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್]], [[ಸಮರ, ರಷ್ಯಾ|ಸಾಮರಾ]], [[ಯುಫಾ|ಊಫಾ]], [[ವೊಲ್ಗೊಗ್ರಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಯೆಕಾಟೆರಿನ್ ಬರ್ಗ್|ಎಕಟೆರಿನ್‌ಬರ್ಗ್]]. ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತಿ 1991ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 148,689,000ದಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ 90ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/russia/29.htm|publisher=Library of Congress|title=Demographics|accessdate=2008-01-16}}</ref> ಈ ಇಳಿತವು ನಿಧಾನಿಸಿ ಕಳೆದ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಡವಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ವಲಸೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜನನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ 363,500ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 477,700 ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ 687,100 ಮೃತ್ಯುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="demo"/><ref name="gks"/> ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 2006ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 4% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು, ಸುಮಾರು 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣವು 8.3% ವರ್ಷ-ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದಾಜು 1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನನಗಳಾದವು.<ref name="ri">{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080221/99803097.html|title=Russia's population down 0.17% in 2007 to 142 mln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-11}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇತರೇ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದರೂ (2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 12.1)<ref name="gks"/> [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 9.90)<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Birth rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2013-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130309174328/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕಾರಣ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ದರ. (2008ರಲ್ಲಿ, )<ref name="gks"/> ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 10.28ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ದರವು ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 14.7 % ರಷ್ಟಿತ್ತು).<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Death rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2018-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705071857/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಷ್ಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2011ರೊಳಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಮರ್ತ್ಯತೆಯ ಇಳಿತ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|title=Russia's birth, mortality rates to equal by 2011 - ministry|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-02-10}}</ref> {{Largest cities of Russia}} === ಶಿಕ್ಷಣ === {{main|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಿಧಾನದತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ಸಾಕ್ಷರತೆ]] ಪ್ರಮಾಣ ೯೯.೪% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="cia"/> ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Smolentseva|first=Anna|title=Bridging the Gap Between Higher and Secondary Education in Russia|url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123162906/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ; ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಇಂದು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia Country Guide|publisher=EUbusiness.com|url=http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180313/http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of State|title= Background Note: Russia|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3183.htm|accessdate=2008-01-02}}</ref> ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref name="constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರಗಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ವೇತನ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="education2">{{cite web|title=Higher education structure|publisher=State University Higher School of Economics|url=http://www.hse.ru/lingua/en/rus-ed.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲೆಂದು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಾಳಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Higher Education Institutions|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229005920/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|archivedate=2008-02-29}}</ref> ಹೈ ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಖಾಸಗೀ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದಿವೆ.<ref name="education2"/> === ಆರೋಗ್ಯ === {{main article|Health in Russia}} ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 41)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದರೆ ನೈಜ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪ್ರೊಪಿಸ್ಕಾ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite web|title=Russian ombudsman about propiska restrictions in modern Russia|url=http://www.newsru.com/russia/06jun2007/lukin.html|accessdate=2008-07-23}}</ref><ref>{{cite web|title=Residency Restrictions in Moscow by Brad K. Blitz|url=http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|accessdate=2008-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716192047/http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|archivedate=2011-07-16}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ಇತರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ [[ತಲಾ]] [368]<ref>{{cite web|title=Highlights on Health in the Russian Federation|publisher=World Health Organization|date=November 1999|year=1999|url=http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070729132728/http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|url-status=dead}}</ref> ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಅಂತೆಯೇ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಪತನವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Leonard|first=William R|title=Declining growth status of indigenous Siberian children in post-Soviet Russia|journal=Human Biology |date=April 2002|year=2002|volume=74 |issue=2 |pages=197–209 |doi=10.1353/hub.2002.0023 |pmid=12030649 |s2cid=19515028 |url=https://dx.doi.org/10.1353/hub.2002.0023|accessdate=2007-12-27|archive-date=2013-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604101202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|url-status=dead}}</ref> 2007ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ 61.5 ಮತ್ತು 73.9 ವರ್ಷಗಳಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.duma-er.ru/news/29056|publisher=United Russia|title=Продолжительность жизни россиян возросла с 2005 по 2007 г на 2,4 года, до 67,7 года|accessdate=2008-05-01|archive-date=2010-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20100201060742/http://www.duma-er.ru/news/29056|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನನವಾದಾಗ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ 67.7 ವರ್ಷ. ಇದು ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಟ್ಟು ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ 10.8 ವರ್ಷ ಕಡಿಮೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|publisher=Central Intelligence Agency|title=European Union|accessdate=2008-01-20|archive-date=2020-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611111527/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಪುರುಷರು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುಡಿತ, ಒತ್ತಡ, ಧೂಮಪಾನ, ಅನೈತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ)ವಹಿಸದೆ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ 1991ರಿಂದ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ 60% ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಇದು ಯುರೋಪ್ ಗಿಂತ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.<ref name="heart">{{cite web|title=Heart disease kills 1.3 million annually in Russia&nbsp;— chief cardiologist|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070214/60721668.html|accessdate=2007-12-27 }}</ref> ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಣ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಮತ್ತು [[II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದ]] ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಣಾಮ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಬೇರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮತೋಲನ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ 0.859ರಷ್ಟೇ ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="cia"/> ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 56.7 % ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಯಸ್ಸಿರುವ 30% ರಷ್ಟು ಜನ ಇದೇ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 16 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="heart"/> ನರಹತ್ಯೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ.<ref name="cbs">{{cite web|title=Corruption Pervades Russia's Health System|publisher=CBS News|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221023126/http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|url-status=dead}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ರೊಮಿರ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 52% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 15% ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2,60,000 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="smokingria">{{cite web|title=Third of Russians smoke, but half welcome public smoking ban|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070221/61054065.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ HIV/AIDS ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆ ಸ್ಫೋಟಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಏಡ್ಸ್ ಬಹು ವೇಗವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=HIV/AIDS in the Russian Federation|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413154402/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|url-status=dead}}</ref> ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ 3,64,000 HIV ಪೀಡಿತರಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russian regional HIV vaccine center seeks $40–50 mln from budget|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070206/60289838.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಈ ರೋಗದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ HIV ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆಂದೇ 20 ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಅನುದಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp Russian Federation AIDS information|title=Russian Federation|accessdate=2008-03-11|publisher=UNAIDS: The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS|archive-date=2008-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409120835/http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp|url-status=dead}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಕ್ಷಯದಿಂದಾಗಿಯೂ ಕೆಲವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು, ಇವೆರಡೂ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಏರಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=119,000 TB cases in Russia&nbsp;— health official|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20060127/43221133.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1990-2001ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 15ರಿಂದ 54 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು (52%)ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಲು ಕುಡಿತವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳಿದೆ. ಇದೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 4% ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>[393] ^ ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮುಕ್ತ ಪ್ರೆಸ್‌, 26 ಜೂನ್ 2009, ಪುಟ 2A, "ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಡಿತ ಕಾರಣ-ಆಧ್ಯಯನ"</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಜನಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಗುವಿಗೆ ಜನನ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕವಾಗಿ 250,000 ರೂಬಲ್ಸ್ (ಅಂದಾಜು 10,000 ಅಮೆರಿಕನ್ $)ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=[[Library of Congress]]—Federal Research Division|date=October 2006 | year=2006|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050226190624/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|archivedate=2005-02-26}}</ref> USSR ಪತನದ ನಂತರ, 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/News/International_Business/Russian_policies_ignite_unprecedented_birth_rate_in_2007/articleshow/2750305.cms|publisher=The Economic Times|title=Russian policies ignite unprecedented birth rate in 2007|accessdate=2008-03-11}}</ref> 2008-2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ 20 ಶತಲಕ್ಷ ರೂಬಲ್ಸ್ ಬಂಡಾವಳ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=United Nations Expert Group Meeting On International Migration and Development|publisher=Population Division; Department of Economic and Social Affairs; United Nations Secretariat|date=6–8 July 2005|url=https://www.un.org/esa/population/meetings/ittmigdev2005/P11_Rybakovsky&Ryazantsev.pdf|accessdate=2007-12-27}}</ref> === ಭಾಷೆ === {{main|Russian language|Languages of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 160 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸುಮಾರು 100 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="britannica"/> 2002ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 142.6 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ, 5.3 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ [[ಟಾಟಾರ್ ಗಳ ಭಾಷೆ|ಟಾಟರ್]] ಮತ್ತು 2.9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian; 4.4. Spreading of knowledge of languages (except Russian)|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯನ್ ದೇಶದ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, ಆದರೂ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ]] ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 68, para. 2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref>[405] ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಷ್ಯಾದುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ ಮತ್ತು ಆದರೆ ಜನರು [[ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]]<ref name="toronto">{{cite web|title=Russian|publisher=University of Toronto|url=http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070106002617/http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|archivedate=2007-01-06}}</ref> ಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, [[ಪೂರ್ವ ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೂ ಹೌದು; [[ಬೆಲರೂಸ್ ಭಾಷೆ|ಬೆಲಾರುಸಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್]] (ಮತ್ತು [[ರೂಸಿನ್ ಭಾಷೆ|ರುಸಿನ್]] ಕೂಡ ಇರಬಹುದು).10ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ [[ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್|ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ರಷ್ಯಾ]]ದ ''ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ'' ಲಿಖಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russian language|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20071216235358/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|url-status=dead}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳೂ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಂಡಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಢಾನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ 60% ರಿಂದ 70ರಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="lomonosov">{{cite web|title=Russian language course|publisher=Russian Language Centre&nbsp;— Official Website, Moscow State University|url=http://www.rlcentre.com/russian-language-course.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205074901/http://rlcentre.com/russian-language-course.shtml|url-status=dead}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಆರು [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ#ಭಾಷೆಗಳು|ಅಧಿಕೃತ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಒಂದು. === ಧರ್ಮ === {{main|Religion in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Moscow - Cathedral of Christ the Saviour.jpg|thumbnail|upright|left|ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ರಕ್ಷಕ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ್ನು 1990-2000ದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.]] [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಯೂಹೂದಿ|ಯಹೂದಿ]] ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳೆಂದು ಎಂದು 1997ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಷ್ಯಾ "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ" ಕುರಿತ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Bell|first=Imogen|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|isbn=9781857431377 |url=https://books.google.com/books?id=EPP3ti4hysUC&dq=respecting+christianity+islam+buddhism+judaism+and+other&pg=PA47|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಂಬುವವರ ಅಂದಾಜು ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 16-48% ರಷ್ಟು ಜನ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book|last=Zuckerman|first=Phil|title=Atheism: Contemporary Rates and Patterns, chapter in The Cambridge Companion to Atheism, ed. by Michael Martin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=}}</ref>.[[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯ]]ವೇ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮ.<ref name="relig">{{cite web|title=Religion In Russia|publisher=Embassy of the Russian Federation|url=http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010208072455/http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|archivedate=2001-02-08}}</ref> ದಾಖಲಾಗಿರುವ 95% ಮಂದಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾದ್ರಿಗಳು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್]] ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಕೆಲವು [[ರಷ್ಯಾದ ಧರ್ಮ#ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಸಣ್ಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯದ ಚರ್ಚ್]] ಗಳೂ ಇವೆ.<ref>{{cite web|title={{ru icon}} Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы|date=December 2006|url=http://www.religare.ru/article36302.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325002546/http://www.religare.ru/article36302.htm|url-status=dead}}</ref> ಆದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಂಬುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಂಬುವ ಮತ್ತು ನಂಬದೇ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ದ್ಯೋತಕವೆಂದು ಅವರ ಅಂಬೋಣ.<ref name="encarta">{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russia|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109010927/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|url-status=dead}}</ref> [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು]], [[ಅರ್ಮೇನಿಯಯನ್ ಅಪೊಸ್ಟೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಅರ್ಮೇನಿಯಂ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ನರು]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ|ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್]] ಅನುಸರಿಸುವ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪೂರ್ವಜರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="encarta"/> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 100 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ತಾವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು, 2007ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90196.htm |accessdate=2008-04-08 |title=Russia }}</ref> [[VCIOM|ರಷ್ಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]] ನಡೆಸಿದ ಮತಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ ಹಾಕಿದ 63% ಮಂದಿ ತಾವು ರಷ್ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, 6% ರಷ್ಟು ಜನ ತಾವು [[ಮುಸ್ಲಿಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 1% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಜನ ತಾವು ಬೌದ್ಧರು, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಯಹೂದಿಗೆಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 12% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು 16% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="religionsurvey">{{cite web|title={{ru_icon}} Опубликована подробная сравнительная статистика религиозности в России и Польше|publisher=religare.ru|date=6 June 2007|url=http://www.religare.ru/article42432.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225132148/http://www.religare.ru/article42432.htm|url-status=dead}}</ref> ಸುಮಾರು 15ರಿಂದ 20 ದಶಲಕ್ಷ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ತವರು ಮನೆ.<ref>{{cite web|title=Fact Box: Muslims In Russia|publisher=Radio Free Europe|url=http://rfe.rferl.org/featuresarticle/2005/07/b7d5e783-749f-4e6a-b77e-8932ece7ad53.html?napage=2|accessdate=2007-12-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="timesmuslim">{{cite web|last=Page|first=Jeremy|title=The rise of Russian Muslims worries Orthodox Church|work=The Times|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811104834/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 7ರಿಂದ 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾತ್ರ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|publisher=Interfax|title=20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths&nbsp;— expert|accessdate=2008-04-01|archive-date=2008-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106222150/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು 3ರಿಂದ 4 ದಶಲಕ್ಷ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="financialtimes">{{cite web|title=Russia's Islamic rebirth adds tension|publisher=Financial Times|url=http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071121232919/http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|url-status=dead}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವೋಲ್ಗಾ-ಊರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್, ಮಾಸ್ಕೋ,<ref>[https://web.archive.org/web/20090625054712/http://www.voanews.com/english/archive/2007-06/2007-06-27-voa4.cfm ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ], VOA ವಾರ್ತೆಗಳು, 18 ಜೂನ್ 2007</ref> ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Mainville|first=Michael|title=Russia has a Muslim dilemma|work=Page A - 17|publisher=San Francisco Chronicle|date=19 November 2006|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513173431/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2006%2F11%2F19%2FMNGJGMFUVG1.DTL|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ: [[ಬುರ್ಯಾಟಿಯಾ|ಬುರ್ಯಾತಿಯಾ]], [[ತುವಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಮಿಕಿಯಾ]]10}.<ref>{{cite web|last=Nettleton|first=Steve|title=Prayers for Ivolginsky|publisher=CNN|url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011122131758/http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|archivedate=2001-11-22}}</ref> 3 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧರು|ಬೌದ್ಧರ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸಖಾ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಯಕುತಿಯಾ]], [[ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಛುಕೊತ್ಕ]] ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶ್ಯಾಮನ್ ಪಂಥ, ಸರ್ವದೇವತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಾರಾಧನೆ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಮೊದಲ ಮಾನದಂಡ.ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಜೀತದಾಳುಗಳು]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ತುರ್ಕಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿಂಬಾಲಕರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಹೆಚ್ಚಿನ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷಿಕರು ಮುಸ್ಲಿಮರು.<ref name="religion2">{{cite web|title=Russia::Religion|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{main|Russian culture}} === ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆ === {{main|Russian music|Russian ballet}} [[ಚಿತ್ರ:Peter Tschaikowski.jpg|thumbnail|left|upright|ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಯಿಚ್ ತ್ಚಾಕೊವಿಸ್ಕಿ (1840-1893), ಸಂಗೀತಗಾರ]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ [[ಜನಪದ ಸಂಗೀತ|ಜನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗ್ಲಿಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಫೈವ್|ಆತನ ಹಿಂಬಾಲಕರ]] ಮಧ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವು. ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ಸೊಗಡು, ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗ್ಲಿಂಕಾನ ಹಿಂಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಆಂಟನ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ಆಂಟನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗ್ರಿಗೊರಿವಿಚ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ನಿಕೊಲಾಯ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟೈನ್]] ನೇತೃತ್ವದ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಗೀತ ಸಮಾಜ|ರಷ್ಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಣಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮಿನಿನಾಫ್|ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ನಿಯೋಫ್]] ಅವರು [[ಪ್ರಣಯ ಸಂಗೀತ|ಪ್ರಣಯ ಲೋಕ]]ದ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯೋಟರ್ ಇಲ್ಯಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿ|ತ್ಚಾಯ್ ಕೋವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಕರೆತಂದರು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋವಿಸ್ಕಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸೊಗಡು, ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇಂಪಾದ ಗಾಯನ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್|ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್]], [[ಇಗೊರ್ ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ|ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್|ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್|ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಶೊಸ್ಟಕೊವಿಚ್|ಶೋಸ್ತಕೋವಿಚ್]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ,ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮನೆ ಆವರಣಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿತ್ತು.ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾದ [[ಡೇವಿಡ್ ಒಸ್ಟ್ರಾಕ್]], [[ಗಿಡನ್ ಕ್ರೆಮೆರ್]], ಚೆಲೋವಾದಕ [[ಮ್ಸ್ತಿಸ್ಲೇವ್ ರೊಶ್ಟ್ರೊವಿಚ್,]] ಪಿಯನ ವಾದಕರಾದ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ್,]] [[ಸ್ವಟೊಸ್ಲಾವ್ ರಿಕ್ಟರ್|ಸ್ವೇಯಟೋಸ್ಲೇವ್ ರಿಕ್ಟರ್,]] ಮತ್ತು [[ಎಮಿಲ್ ಗಿಲೆಲ್ಸ್]], ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಾರ [[ಗಲಿನಾ ವಿಷ್ಣೆವ್ ಸ್ಕಾಯ]],ಇವರು ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Bolshoi theatre.jpg|thumbnail|left|ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗ ಮಂದಿರ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, $730 ದಶಲಕ್ಷ ನವೀಕರಣ [448]]] ರಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ಯಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ- [[ಸ್ವಾನ್ ಸರೋವರ|ಸ್ವೇನ್ ಸರೋವರ]], [[ನಟ್ ಕ್ರಾಕರ್|ದಿ ನಟ್ ಕ್ರೇಕರ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ (ಬ್ಯಾಲೆ)|ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರಾದ [[ಅನ್ನಾ ಪಾವ್ಲೋವಾ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ಲಾವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ|ವಾಸ್ಲವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಇಂಪ್ರೆಸಾರಿಯೊ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ದಿಯಗಿಲೇವ್]] ಮತ್ತು ಆತನ [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್ಸ್ ರಸ್ಸೆಸ್]] ನೃತ್ಯ ತಂಡ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೃತ್ಯ ವಿಕಾಸನದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>{{cite book|last=Garafola|first=Lynn|title=Diaghilev's Ballets Russes|url=https://archive.org/details/diaghilevsballet00gara|publisher=Oxford University Press|page=576|isbn=0195057015|year=1989}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಯಾಲೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನೀಡಿತು. [[ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸ್ ಕಾಯಾ|ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸಕಾಯ]], [[ರುಡಾಲ್ಪ್ ನುರೆಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬಾರಿಶ್ನಿಕೋವ್]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗಮಂದಿರ|ಬೊಲ್ಶೋಯಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮರಿಂಸ್ಕಿ ಬ್ಯಾಲೆ|ಕಿರೋವ್]] ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://petersburgcity.com/news/culture/2005/11/18/theatre/|title=A Tale of Two Operas|publisher=Petersburg City|accessdate=2008-01-11}}</ref> === ಸಾಹಿತ್ಯ === {{main|ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ}} ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ <ref>{{cite web|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|title=Russian Literature|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|accessdate=2008-01-07|archive-date=2009-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820090445/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|url-status=dead}}</ref> ನೀಡಿರುವ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜನಕ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ "ಶೇಕ್ಸ್ ಪೀಯರ್ " <ref>{{cite book|last=Kelly|first=Catriona|title=Russian Literature: A Very Short Introduction (Very Short Introductions) (Paperback)|url=https://archive.org/details/russianliteratur00kell_0|publisher=Oxford Paperbacks|isbn=0192801449|year=2001}}</ref> ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಶ್ಕಿನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಂಟನ್ ಚೆಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಲೆರ್ಮೆಂಟೋವ್]], [[ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗ್ಲ್|ನಿಕೊಲಯ್ ಗೊಗ್ಲ್/6}, [[ಇವಾನ್ ತುರ್ಗೆನೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯೋಡೊರ್ ದೊಸ್ತೊಯೋವ್ಸ್ಕಿ]]]]ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. [[ಇವಾನ್ ಗೊಂಚರೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್-ಶ್ಚೆಡ್ರಿನ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಿ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸೇ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಲೆಸ್ಕೋವ್]] ಅವರು ರಷ್ಯನ್ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕರ ಪೈಕಿ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ಮತ್ತು ದೊಸ್ಟೊಯ್ ವಿಸ್ಕಿ ಶಿಖರಪ್ರಾಯರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಕಾದಂಬರಕಾರರು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513793/Russian-literature|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-04-11|title=Russian literature; Leo Tolstoy}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Time Magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|accessdate=2008-04-10|title=Freaking-Out with Fyodor|author=Otto Friedrich|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103141539/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|thumbnail|upright|ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ((1828–1910), ಲೇಖಕ]] 1880ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಿತು. ಈ ಕಾಲವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ವರ್ಷ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ಪರ್ವ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾದವೇ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, 1893 ಮತ್ತು 1914ರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಮಾಪಂಥ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ವಾಲೆರಿ ಬ್ರ್ಯುಸೋವ್]], [[ಆಂಡ್ರೇ ಬೆಲಿ]], [[ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್ (ಕವಿ)|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಬ್ಲಾಕ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗುಮಿಲೇವ್]], [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ|ದಿತ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ]], [[ಫ್ಯೋಡರ್ ಸೊಲೊಗುಬ್]], [[ಅನ್ನಾ ಅಖ್ಮಟೋವಾ|ಅಣ್ಣಾ ಅಖ್ಮಾಟೋವಾ]], [[ಒಸಿಪ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ|ಒಸಿವ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ]], [[ಮರಿನಾ ತ್ಸೆಟೆಯ್ವಾ]], [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಆಂಡ್ರೆಯೆವ್]], [[ಇವಾನ್ ಬುನಿನ್|ಇವನ್ ಬುನಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿ]]. 1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆ ನಂತರದ ಶೀತಲ ಸಮರದಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು.ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಲೇಖಕರು [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರ ನಡೆದರೆ, ಕ್ರಾಂತಿಯ ಧೋರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪವುಳ್ಳ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಲೇಖಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು, ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲೇಖಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 1920ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಲೇಖಕರು ಸಹನೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.1930ರಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಂಡವು.ಆತನ ಮರಣಾನಂತರ ಸೌಹಾರ್ದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳೂ ಸಡಿಲವಾದವು.1970 ಮತ್ತು 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಖಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ಯೆವ್ಗೆನಿ ಝಾಮ್ಯಂಟಿನ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಬಾಬೆಲ್]], [[ಇಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋವ್]], [[ಯೂರಿ ಒಲೆಶಾ|ಯುರಿ ಒಲೆಶಾ,]] [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ನಬಕೋವ್|ವ್ಸಾಡಿಮಿರ್ ನಬೊಕೋವ್,]] [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೋವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೊವ್,]] [[ಬೊರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್|ಬೋರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್,]] ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೊಲ್ಜೆನಿಟ್ಸಿನ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮಾಯಕೊವಿಸ್ಕಿ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೋವಿಚ್ ಶೊಲೊಕೊವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಕೊವ್,]] ಯೆವ್ಗೆನಿ ಯೆವ್ತುಶೆಂಕೊ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೇ ವೊಜ್ನೆಸೆಂಸ್ಕಿ. === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{main|ರಷ್ಯಾದ ಸಿನಿಮಾ}} [[ಚಿತ್ರ:Vgik.jpg|thumbnail|left|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಳೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ,]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರಾಮಕ್ಕೆಂದೇ ಇರುವುದೆಂದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೇಳೆ, ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಿಗೇ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂತು. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/394161/history-of-the-motion-picture|publisher=Encyclopædia Britannica|title=History of the motion picture: The Soviet Union|accessdate=2008-01-07}}</ref> ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳ ತವರು ಮನೆಯಾದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ''[[ಪೊಟೆಮ್ಕಿನ್ ಸಮರನೌಕೆ|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಶಿಪ್ ಪೋಟ್ ಮ್ಕಿನ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರ ಹೊರಬಂತು.<ref name="film">{{cite web|title=Russia::Motion pictures|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್|ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್‌ಮತ್ತು]] [[ಆಂಡ್ರೇ ತಾರ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಐನ್ ಸ್ಟೈನ್ ಕೂಡ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ [[ಲೆವ್ ಕುಲೆಶೋವ್]] ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ [[ಗೆರಾಸಿಮೊವ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನೇ ನೀಡಿದ [[ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯೋಜನೆ ತತ್ವ|ಮಾಂಟೇಜ್]] ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕುಲೆಶೋವ್ ಅವರದ್ದು. [[ದ್ಜಿಗಾ ವೆರ್ಟೋವ್|ದ್ಜಿಗ ವೆರ್ಟೋವ್]] ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕುರಿತ ಕಿನೊ-ಗ್ಲಾಸ್ ("ಚಲನಚಿತ್ರ-ಕಣ್ಣು")ಸಿದ್ದಾಂತ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬಳಸಿ ನೈಜ ಜೀವನ ಕುರಿತ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಲಿನ್ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯನ್ನು ದೇಶದ ನೀತಿಯನ್ನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು; ಇದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರೂ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''[[ಚಾಪಯೇವ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಪ್ಪೇವ್]]'','' [[ದಿ ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಆರ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಬಾಲ್ಲದ್ ಆಫ್ ಎ ಸೋಲ್ಜಿಯರ್]] '' ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ.<ref name="film"/> [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್|ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್‌ಅವರ]] ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು, ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮೊಟಿಲ್]] ಅವರ ''[[ವೈಟ್ ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಸರ್ಟ್]] '' ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ಒಸ್ಟರ್ನ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.[[ಗಗನಯಾತ್ರಿ|ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು]] ಕೂಡ ತಾವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲವೆನ್ನಬಹುದು. ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡಿತು. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name=kino>{{cite web|author=Dzieciolowski, Z|title=Kinoeye: Russia's reviving film industry|url=http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221031103/http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ೫೬೫ ದಶಲಕ್ಷ $. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ[<ref>{{cite web|title=Russian Entertainment & Media Industry worth $27.9 bn by 2011|publisher=PricewaterhouseCoopers|url=http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220504/http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|url-status=dead}}</ref> ೪೭% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.(ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆದಾಯ ೬ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್).<ref name="kino"/> ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ''[[ರಷ್ಯನ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ|ರಷ್ಯನ್ ಆರ್ಕ್]]'' (೨೦೦೨) ಒಂದೇ ಟೇಕ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ. === ಚಿತ್ರಕಲೆ === {{main|Russian visual arts}} ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ವಿಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ|ವಿಗ್ರಹ ಕಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೈಜಾಂಟಿಯಂ|ಬೈಝಾಂಟಿಯಂ]]ನಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ರೋಮಾಂಚಕ [[ಹಸಿಚಿತ್ರ|ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.[[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, [[ಗ್ರೀಕ್ ನ ಥಿಯೊಪಾನ್ಸ್|ಗ್ರೀಕಿನ ಥಿಯೋಪಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೇವ್]] ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಳಿ ಬಂದವು. ರಷ್ಯಾದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 1757ರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.[[ಇವಾನ್ ಅರ್ಗುನೋವ್]], {{1}2}ಫ್ಯೋಡರ್ ರೊಕೊಟೊವ್, [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಲೆವಿಜ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಬೊರೊವಿಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾವಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತವತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅನನ್ಯತೆ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳ ಪಾಲಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಗಲವಾದ ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಚ್ ಮರಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ನಾಡಾದ ಕಾಡು, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜನಜೀವನ, ಸಮಕಾಲೀನರ ಬೃಹತ್ ಭಾವ ಚಿತ್ರಗಳು ಆ ದೇಶದ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ.ಇತರ ಕಲಾವಿದರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ]], ಬಡವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ವಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ [[ರಷ್ಯಾದ 2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:NesterovMV NaRusi206x483GTG.jpg|thumbnail|ರಸ್': ಮಿಖಾಯಿಲ್ ನೆಸ್ಟೆರೋವ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜನರ ಆತ್ಮ, ರಷ್ಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸೂತ್ರ.]] [[ಚಿತ್ರ:Bernsteinzimmer02.jpg|thumbnail|left|ಅಂಬರು ಕೋಣೆ]] 1861ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮಾನವನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಬೃಹತ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ರಚಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು.[[ಪೆರೆದ್ವಿಜ್ನಿಕಿ|ಪೆರಿದ್ವಿಜಿನಿಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ (ಅಲೆಮಾರಿಗಳು) ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪು ರಷ್ಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಕಾಡೆಮಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತುಡಿತವಿತ್ತು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳೆಂದರೆ [[ಇವಾನ್ ಶಿಂಶ್ಕಿನ್]], [[ಅರ್ಕಿಪ್ ಕ್ಯುಂದಿಜಿ]], [[ಇವಾನ್ ಕ್ರಾಮೋಸ್ಕಿ]], [[ವಾಸಿಲಿ ಪೊಲೆನೋವ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಲೆವಿಟಾನ್]], [[ವಾಸಿಲಿ ಸುರಿಕೋವ್]], [[ವಿಕ್ಟರ್ ವಾಸ್ನೆಟೋವ್]], [[ಇಲ್ಯಾ ರೆಪಿನ್]]. 1830ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಕಲಾಕಾರರನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಹುಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭೆಗಳೆಂದರೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೆವಿಚ್ ಇವನೋವ್|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವನೋವ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರಲೋವ್|ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರುಲೋವ್]], ಇವರಿಬ್ಬರು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರೇಮಕತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು ಅಲ್ಲದೆ ಅವು ರಷ್ಯಾ ಸಮಾಜದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾದವು. [[ಚಿತ್ರ:Moscow Metro, Kievskaya station.jpg|thumbnail|left|ಮಾಸ್ಕೋ ಮೆಟ್ರೋದ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರ]] [[ರಷ್ಯಾದ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್]] ಕೊಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದ, ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. 1890 ರಿಂದ 1930ರ ಅಂದಾಜು [[ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ|ಆಧುನಿಕ ಕಲಾ]] ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಅಲೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಆದರೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ, ಆ ಕಾಲದ ಕಲೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ; ಹೆಸರಿಸುವುದಿದ್ದರೆ [[ಹೊಸ ನಂಬಿಕೆ|ಹೊಸ ಅನುಕರಣೆ]], [[ಪರಮಾಧಿಕಾರ]], [[ರಚನಾತ್ಮಕತೆ (ಕಲೆ)|ರಚನಾತ್ಮಕತೆ]], [[ರೇಯಾನಿಸಂ|ಚಿತ್ತಗ್ರಾಹ್ಯ ಕಲೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ|ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ]].ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರ ಪೈಕಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಗಳು; [[ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಸ್ಕಿ|ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಜಸ್ಕಿ]], [[ಕಾಜಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಚ್]], [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ|ವೇಸ್ಸಿಲಿ ಕಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ]], [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಟಾಟ್ಲಿನ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಡ್ಚೆಂಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]]. 1932 ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ 1917|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರ ಗುಂಪು ಕ್ರೀಯಾಶೀಲವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗ ತಲುಪಿದ್ದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್|ಹೊಸತನ ತಂದವರ]] ಗುಂಪಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಜೊತೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆ]] ಯ ನಿಲುವುಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಠಿಣ ನೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದಂತೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿದರು.ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ ತಂದವರಲ್ಲಿ [[ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ನೈಜ್ವೆಸ್ಟ್ನಿ]], [[ಇಲ್ಯಾ ಕವಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೆಮ್ಯಾಕಿನ್]], [[ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್|ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್‌ಮತ್ತು]] [[ವೆರಾ ಮುಖಿನಾ|ವೆರಾ ಮುಖಿನಾಪ್ರಮುಖರು]].ಅವರಲ್ಲಿ [[ಅನುಕರಣೆ]], [[ಅತಿ ವಾಸ್ತವತೆ|ಅತಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆ]], [[ವಿಕಟ ಚಿತ್ರ|ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆ]], [[ಚಿತ್ತಗ್ರಹ್ಯ|ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]] ಮನೋಭಾವನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು, ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1940ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದ್ದು, ಬಲ ಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವೂ ಇದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾ ಸಮರದ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕದನಗಳನ್ನು ದೇಶಪ್ರೇಮ ಉಕ್ಕಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮರಾನಂತರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹುತಾತ್ಮರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹುತಾತ್ಮರು ತೋರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ರಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]], ಮತ್ತು [[ನೌಮ್ ಗಾಬೊ]] ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಮುನಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದದ್ದು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. {{clear}} === ಕ್ರೀಡೆ === {{main|Sport in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Maria Sharapova Indian Wells 2006 2.jpg|thumbnail|right|ಮರಿಯಾ ಶರಾಪೋವಾ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು [481]]] ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಹಲವು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಇತರೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ತಂಡ ತಾನು ಪಾಲ್ಗೊಂಡ 18 ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 14ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ USSR ಅಂದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.[[1952 ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1952ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಸದಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲ 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ನ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್ ಪಟುಗಳು, ಟ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು, ವೈಟ್ ಲಿಫ್ಟರ್ ಗಳು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು, ಕ್ರಾಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಕೈಯರ್ಸ್ ಮತ್ತ ಬಾಕ್ಸರ್ ಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯತ್ತುಮ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನದ ನಂತರವೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ [[1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ನಡೆದಿದ್ದರೆ, 2014ರ [[2014 ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್|ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಪಿಂಕ್]] ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸೋಚಿ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಅನೇಕ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು, [[FIBA ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್|ಯುರೋ ಬಾಸ್ಕೆಟ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂಡ. 2009ರವರೆಗೆ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[NBA]] ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರಿದ್ದರು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಉತಾಹ್ ಜಾಜ್]], ಮುನ್ನಡೆ ಆಟಗಾರ [[ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ (ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್)|ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ]]. ಇವರು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ. 2007ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇನ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್ 2007|Eurobasket 2007]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ರಷ್ಯಾ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಾದ [[PBC CSKA ಮಾಸ್ಕೋ]] (2006 ಮತ್ತು 2008 ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಾದ ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು [[ULEB Cup]][[ULEB ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ, ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿತ್ತು.ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೂಡ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. USSR ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೂ, ಅನೇಕ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ([[ಯುರೋ 1960]])ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿಯೂ ([[ಯುರೋ 1988]]) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.1991ರ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇದೀಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಕ್ಲಬ್ ಗಳ ಪೈಕಿ([[CSKA ಮಾಸ್ಕೋ|CSKA ಮಾಸ್ಕೊ]],[[ಜೆನಿತ್ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಝೆನಿಟ್ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್]], [[ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಲೊಕೊಮೇಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಾರ್ತಕ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಸ್ಪಾರ್ಟಕ್ ಮಾಸ್ಕೊ]]- ಒಂಭತ್ತು ಬಾರಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾ) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ (CSKA ಮತ್ತು ಝೆನಿಟ್ [[UEFA Cup|UEFA]] 2005 ಮತ್ತು 2008) ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ([[ಯುರೋ 2008]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು)ರಷ್ಯಾ ಲೀಗ್ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುವ ದಿನ ದೂರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸಿರುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುರೋ 2008ರ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ಗೆ ಶರಣಾದ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ, ಡಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗುಸ್ [[ಗುಸ್ ಹಿಡ್ಡಿಂಕ್|ಹಿಡಿಂಕ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವೇಗದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲೇ ಐಸ್ ಹಾಕಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ [[ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಐಸ್ ಹಾಕಿ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಮತ್ತು [[IIHF|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪಾರಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಂತೆ ರಷ್ಯಾದ ಐಸ್ ಹಾಕಿಗೂ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಬಲ ಹಾಕಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,[[2008 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2008]] ಮತ್ತು [[2009 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2009]] ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ; 1960ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಜೋಡಿ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಐಸ್ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1964ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ನಲ್ಲೂ, ಸೋವಿಯತ್ ಅಥವಾ ರಷ್ಯಾದ ಜೋಡಿಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಜೇಯವಾಗಿ ಉಳಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರದ್ದು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಟೆನಿಸ್ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಚೆಸ್ ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿತ್ತು; 1927ರಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಚೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗಳು ಸತತವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೈಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗಳ ಮನೆಯೂ ಹೌದು. ರಷ್ಯಾದ ಫೆಡರ್ ಎಮಿಲಿಯಾನೆಂಕೊ (Фёдор Владимирович Емельяненко)ಸುಮಾರು ದಶಕದ ಕಾಲ MMA(ಮಿಶ್ರ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ )ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಎಂಎಂಎ ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯಿದೆ.ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ ಫೆಡರ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿ, 2008 ಬೀಜಿಂಗ್ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. == ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು == ಎಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಂದು ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.rsnet.ru/ Rsnet.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080405105946/http://www.rsnet.ru/ |date=2008-04-05 }}—ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಲತಾಣ{{ru icon}} * [http://www.duma.ru/ ಡುಮಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401074830/http://www.duma.ru/ |date=2014-04-01 }}—ಸಾಂಸದಿಕ ಕೆಳಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ {{ru icon}} * [https://web.archive.org/web/20100726134652/http://council.gov.ru/eng/index.html ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]—ಸಾಂಸದಿಕ ಮೇಲ್ಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://web.archive.org/web/20030908005515/http://www.kremlin.ru/eng/ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್]—ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html |date=2012-09-26 }} * [http://www.cbr.ru/eng/ ರಷ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್] * [http://www.customs.ru/en/ ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸುಂಕದ ಖಾತಾ ಸೇವಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110219024441/http://www.customs.ru/en/ |date=2011-02-19 }} * ಓಜಸ್ಸು ಮಾಹಿತಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ [http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS ರಷ್ಯಾಗೆ ಓಜಸ್ಸಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071110000207/http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS |date=2007-11-10 }} * [http://www.russia-travel.com/ ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೂಹ]—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಪರ್ಯಟನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://www.russianempirecruises.com/ RussianEmpireCruises] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501223415/http://www.russianempirecruises.com/ |date=2009-05-01 }}—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://www.volgadream.com/ Volga river cruises in Russia]—ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://en.rian.ru/ ರಷ್ಯಾದ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ ರಿಯಾ ನೊವೊಸ್ಟಿ] ;ಇತರೆ * [http://www.interfax.com/ Interfax.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425211441/http://www.interfax.com/ |date=2006-04-25 }}—ಇಂಟರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ - ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ * [http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }}[http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಜನತೆಯ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }} * [http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm RussGUS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408132601/http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm |date=2008-04-08 }}—ರಷ್ಯಾ ಬಗೆಗಿನ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಕಾಶನಗಳ ಗ್ರಂಥ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತ ಮಾಹಿತಿ (ಸುಮಾರು 175,000 ಸ್ಥಾನಗಳು) * [http://englishrussia.com/ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಷ್ಯಾ – ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ 1/6ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೊಂದು ತಂಪಾಗಿರುವುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ] [[:pnt:Ρουσία|pnt:Ρουσία]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ|*]] [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] mkue6yspcthehdns2zaih8dxtsbc4j5 0 2694 1430539 1430376 2026-09-27T11:31:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430539 wikitext text/x-wiki '''ಹಿಂದು ಧರ್ಮ''' ಎಂದರೆ ಅದು ಮಾನವ ಧರ್ಮ, ಅನಂತ ಸತ್ಯ ಧರ್ಮ, ವಿಶ್ವದ ಪುರಾತನ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] ಪ್ರಧಾನ [[ಧರ್ಮ]]<ref name="trad">Hinduism is variously defined as a "religion", "set of religious beliefs and practices", "religious tradition" etc. For a discussion on the topic, see: "Establishing the boundaries" in Gavin Flood (2003), pp. 1-17. [[ರನೆ ಗುವೆನೊ|René Guénon]] in his'' Introduction to the Study of the Hindu Doctrines'' (1921 ed.), Sophia Perennis, ISBN 0-900588-74-8, proposes a definition of the term "religion" and a discussion of its relevance (or lack of) to Hindu doctrines (part II, chapter 4, p. 58).</ref> ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ಹಲವುವೇಳೆ, "ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಒಂದು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದಗುಚ್ಛವಾದ, '''ಸನಾತನ ಧರ್ಮ'''ವೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="san">The Concise Oxford Dictionary of World Religions. Ed. John Bowker. Oxford University Press, 2000; The modern use of the term can be traced to late 19th century [[ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಗಳು|Hindu reform movements]] (J. Zavos, ''Defending Hindu Tradition: Sanatana Dharma as a Symbol of Orthodoxy in Colonial India'', Religion (Academic Press), Volume 31, Number 2, April 2001, pp. 109-123; see also R. D. Baird, "[[ಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತಿವೇದಾಂತ|Swami Bhaktivedanta]] and the Encounter with Religions", ''Modern Indian Responses to Religious Pluralism'', edited by Harold Coward, State University of New York Press, 1987); less literally also rendered "eternal way" (so {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ|author=Harvey, Andrew|title=Teachings of the Hindu Mystics|publisher=Shambhala|location=Boulder|year=2001|pages=xiii|isbn=1-57062-449-6|nopp=true}}). See also [[ರನೆ ಗುವೆನೊ|René Guénon]], ''Introduction to the Study of the Hindu Doctrines'' (1921 ed.), Sophia Perennis, ISBN 0-900588-74-8, part III, chapter 5 "The Law of Manu", p. 146. On the meaning of the word "Dharma", see also [[ರನೆ ಗುವೆನೊ|René Guénon]], ''Studies in Hinduism'', Sophia Perennis, ISBN 0-900588-69-3, chapter 5, p. 45</ref> ಸಂಕೀರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಮಾಡಿಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಜಾತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ "ಪ್ರಕಾರಗಳು", ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಿಂದ [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದಲ್ಲಿರುವ]] [[ಭಕ್ತಿ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. [[ಯೋಗ|ಯೋಗಿಕ]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಕರ್ಮ|ಕರ್ಮದ]] ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ "ದೈನಿಕ ಸದಾಚಾರ"ದ ವಿಶಾಲವಾದ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳಂತಹ ಸಮಾಜದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ}} [[ಚಿತ್ರ:Omkara.jpg|thumb|ಓಂ ಕಾರ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರಾಕ್ಷರ]] [[ಚಿತ್ರ:Ganesh.jpg|thumb|ಗಣಪತಿ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯರು ಅಪಾರವಾಗಿ ನಂಬುವ ದೇವರು]] ==ಇತಿವೃತ್ತ== ಅದರ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ ಭಾರತ|ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದ ಭಾರತದ]] [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ|ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮವಿದೆ]], ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ವು "ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಧರ್ಮ"<ref>Morgan, Sarma 1953</ref> ಅಥವಾ "ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name = webster>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title = Merriam-Webster's Collegiate Encyclopedia| publisher = Merriam-Webster | year = 2000 | page = 751}}</ref><ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |author=Laderman, Gary |title=Religion and American Cultures: An Encyclopedia of Traditions, Diversity, and Popular Expressions |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif |year=2003 |pages=119|isbn=1-57607-238-X |oclc= |doi= |quote=world's oldest living civilization and religion}}</ref><ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ|author=Turner, Jeffrey S.|title=Encyclopedia of relationships across the lifespan|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Conn|year=1996|pages=359|isbn=0-313-29576-X|quote=It is also recognized as the oldest major religion in the world}}</ref><ref name="Klostermaier 1994 p=1">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Klostermaier|1994|p=1}}</ref> ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ವಿವಿಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಏಕಾಂಗಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Osborne|2005|p=9}}</ref> ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮಗಳ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು ೮೩ ಕೋಟಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|url=http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |title=Major Religions of the World Ranked by Number of Adherents |accessdate=2007-07-10 |work= |publisher=Adherents.com }}</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಂದೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಭಾರತ]], [[ನೇಪಾಳ]] ಹಾಗೂ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧರ್ಮದ ಬಹುಪಾಲು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು== * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಅಗಾಧ ಮಂಡಲವನ್ನು ಶ್ರುತಿ (ಕೇಳಿದ್ದು) ಮತ್ತು [[ಸ್ಮೃತಿ]] (ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದು) ಗ್ರಂಥಗಳು ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. * ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ, ''[[ವೇದ|ವೇದಗಳು]]'' ಮತ್ತು ''[[ಉಪನಿಷತ್ತು|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು]]'' ಅಧಿಕಾರ, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. ಇತರ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು, ''[[ಪುರಾಣ|ಪುರಾಣಗಳು]]'' ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ|ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ]] ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]'' ಹಾಗೂ ''[[ರಾಮಾಯಣ]]''ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. * [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಿಂದ]] ನುಡಿಯಲಾದ ''ಮಹಾಭಾರತದ'' ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥವಾದ ''[[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]''ಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ವೇದ''ಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪದೇಶಗಳ ಸಾರಾಂಶವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>The ''Gita Dhyanam'' is a traditional short poem sometimes found as a prefatory to editions of the ''Bhagavad Gita''. Verse 4 refers to all the Upanishads as the cows, and the Gita as the milk drawn from them. ({{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Chidbhavananda|1997|pp=67–74}})</ref> == ಶಬ್ದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == :{{ನೋಡಿ|ಭಾರತದ ಹೆಸರುಗಳು}} * ''[[ಹಿಂದೂ]]'' ಶಬ್ದವು ಪರ್ಶಿಯಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಧೂ ನದಿ|ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ]] ಹೆಸರು, ವೈದಿಕ [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದ]] ''ಸಿಂಧು'' (ಅಂದರೆ [[ಸಿಂಧೂ ನದಿ]]) ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರ್ಶಿಯಾದ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದವಾದ ''ಹಿಂದೂ'' (ಹಂಡೂ) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡಿತು. * [[ಋಗ್ವೇದ|ಋಗ್ವೇದವು]] ಭಾರತೀಯ-ಆರ್ಯರ ನಾಡನ್ನು ''ಸಪ್ತ ಸಿಂಧು'' (ವಾಯವ್ಯ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ]] ಏಳು ನದಿಗಳಿರುವ ನಾಡು, ಸಿಂಧೂ ನದಿಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾರ್ಸಿ ಮತದ ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥವಾದ ''ಅವೆಸ್ಟಾದ'' (''ವೆನ್‌ಡಿಡಾಡ್ ಅಥವಾ ವಿಡೇವ್‌ಡಾಡ್'' ೧.೧೮) ''ಹಪ್ಟ ಹಂಡೂ'' ಪದಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. * ಈ ಪದವನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ]] ಸಿಂಧೂ ನದೀ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>See [[ಭಾರತ-ಐರೋಪ್ಯ ಶಬ್ದ ನಿಯಮಗಳು|Indo-European sound laws]] for a discussion of the transition from "Sindhu" to "Hindu"</ref> [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]], ''ಅಲ್-ಹಿಂದ್'' ಪದವು 'ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಜನರ ನಾಡನ್ನೂ' ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Thapar, R. 1993. ''Interpreting Early India.'' Delhi: Oxford University Press. p. 77</ref> * ಪರ್ಶಿಯಾದ ಭಾಷೆಯ (ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪರ್ಶಿಯಾದ ಭಾಷೆ ''ಹಿಂದೂಕ್'', ಹೊಸ ಪರ್ಶಿಯಾದ ಭಾಷೆ ''ಹಿಂದೂ'') ಪದವಾದ ಇದು ದೆಹಲಿ ಸಲ್ತನತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೨೩ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ,<ref>David Lorenzen, ''Who Invented Hinduism?'' New Delhi 2006, pp. 24-33; Rajatarangini of Yonaraja : "Hinduka"</ref> ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. * ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಿಂದ ಈ ಪದವನ್ನು ಉಪಖಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]], [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]], [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕವೆಂದು ಸೇರಿಸದೆ, ಒಂದು ಸರ್ವಾನ್ವಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. * ''ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ'' ಎಂಬ ಪದವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ ಜನರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>"...that many-sided and all-enfolding culture which we in the West have chosen to call Hinduism" Jan Gonda, ''Visnuism and Sivaism'', Munshiram Manoharlal. 1996, ISBN 812150287X p. 1. ''cited by'' {{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ|author=Welbon, G.R.|year=Journal of the American Academy of Religion, Vol. 43, No. 1, 98+100. March, 1975.|title=Review: Love of God According to Saiva Siddhanta: A Study in the Mysticism and Theology of Saivism by Mariasusay Dhanamoy|url=|accessdate=2008-05-04}}</ref> ಮುಂಚಿನ ಐರೋಪ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವರ್ಣದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕಾರಣ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು "ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಧರ್ಮ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು, ಶಾಶ್ವತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ ಕಾರಣ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಎಂದು, ಅಥವಾ [[ವೇದ|ವೇದಗಳ]] ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ ಕಾರಣ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ನಾಡು ಅವರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಭಾರತ]] ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜನಾದ ಭರತನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ ಭರತವರ್ಷವೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.<ref>Swami Nikhilananda, "Self-Knowledge", an english translation of Sankaracarya's Atmabodha, Pg. 6, Sri Ramakrishna Math, Madras, India, ISBN 81-7120-398-1</ref> ===ಪ್ರಕಾರಗಳು=== *ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ವಿಭಾಗಿತ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಧರ್ಮಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರ ಸತ್ವಯುತ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಜೀವನ ನೀತಿ ಬೋಧನೆಗಳು ಒಂದೊಂದು ಜನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿ, ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಲಿಂಗ, ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆದಿವೆ. ಧರ್ಮ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತಬೇಧಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಹಲವು ಉಪ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಕೆಲವು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಗಳ ಮತ ವಿಚಾರಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆದಿರುವುದುಂಟು. ಬಹುತೇಕ ಮಧ್ಯ [[ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ|ಏಷ್ಯಾ]] ಮೂಲ ಭಾಗದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶ ಸಮುದಾಯಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹತ್ತು ಹಲವು, ಬುಧ್ಧ, ಮಹಾವೀರ ಮೊದಲಾದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂತರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ, ಸಿಖ್, ಯಹೂದಿಗಳೆಂದು ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಅವರ ಜೀವನ, ನಂಬಿಕೆ-ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಅಖಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ ಹಿಂದೂ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು, ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು, ಚಾತುರ್ವರ್ಣ ಧರ್ಮ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು, ಮನುಧರ್ಮವಿತ್ತು ಎಂಬುದು, ವೇದಗಳೇ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳು ಇವುಗಳ ರಚನೆಕಾರರು, ಅವರೇ ಈ ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಗಳಿವೆ. ವೇದಗಳೇ ಸತ್ಯವೆಂಬ ಮಾತೂ ಇದೆ. ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಮುನಿಗಳು ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮದ ಕರ್ತೃಗಳು ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯರ ನಂಬಿಕೆ. ಭಾರತೀಯ ಅರೆಸೊತ್ತಿಗೆಯ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಆತನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರೆಂಬ ಜನ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಈ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ. ಅನಂತರ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಪಂಚಮನ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜನವರ್ಗ ವೈಧಿಕಧರ್ಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ದೇವರು, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧಗಳು, ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಕರ್ಮಸಿದ್ದಾಂತ, ಪುರುಷಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳು, ಮೊದಲಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲಿಖಿತ ಶಾಸನಗಳ ಭಯದೊಂದಿಗೆ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮ ಭಾರತೀಯರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ದೇವರ ಶಿರದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ, ತೋಳುಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೂ, ಹೊಟ್ಟೆ-ತೊಡೆಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯನೂ, ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ಭಾರತದ ಜನ ಸಮುದಾಯದ ವೈಧಿಕರ ಜನ್ಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೂದ್ರ ಸೇವಕ. ಪಶು ಸಮಾನ ಆತನಿಗೆ ಸುಖ ಜೀವನದ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಾಯಾವಾಚಾಮನಸಾ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮರುಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಂತೆ ಉನ್ನತವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ದೇವರ ಪ್ರೀತಿ, ಸುಖ, ಭೋಗ ಜೀವನ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ವೇದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಋಷಿಗಳ ಸಂತತಿ ಎಂಬುದು ತರ್ಕ. ಧರ್ಮ ಸುಧಾರಕರೂ ಅವರೇ ಆಗಿದ್ದರು.ಸಂಸ್ಕ್ರತ ದೇವಭಾಷೆ ಅಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಟರ ಭಾಷೆ. ಆಡಳಿತ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಧಾರ್ಮಿಕಾಚರಣೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ದಲ್ಲಿಯೇ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು ಹತ್ತು ಹಲವು ಶೂದ್ರರಾದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರದು. ಹೆಣ್ಣು ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕವಾದ ಪಾತ್ರ, ಪುರುಷ ಪೋಷಕ, ಪುರುಷನ ಭೋಗವಸ್ತು. ಗೌರವದ ಪತಿವ್ರತೆ, ಗೃಹಿಣಿ. ಮಹಾಸತಿ. ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅದು ದೈವೀ ಇಚ್ಛೆ. “ಮಹಿಳಾ ಮೌನಂ ಸುಖಪ್ರಾಪ್ತಂ” ಆಗಿತ್ತು. ಋಷಿ-ಮುನಿ ನಿರ್ಮಿತ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸುಧಾರಣಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತಂದಿರುವುದುಂಟು, ಅವುಗಳೇ ಸ್ಮ್ರತಿಗಳು, ಆಗಮ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮೊದಲಾದವು. ಇಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ತಂದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಜನ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ತಾರತಮ್ಯ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ಬೇಧ ತಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿ-ಕಸುಬು ಆಧಾರಿತ ಖಾಯಂ ಜಾತಿ-ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರಮ ಜೀವಿಗಳು ಕಷ್ಟ ಪಡುವಂತಾದರೆ, ಸುಖಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದರು. ದರ್ಪ, ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಪಾಳೇಗಾರಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು. ಶೂದ್ರರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ಶೂದ್ರ-ಪಂಚಮ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶೋಷಣೆಯ ವಿಧಗಳು ಬೆಳೆದವು. ಹೆಣ್ಣು ರತ್ನವಾಗಿ, ಭೋಗಮಸಾಣಿಯಾಗಿ- ವೇಶ್ಯಯಾಗಿ, ವಂಶವನ್ನು ಹೆತ್ತುಕೊಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆನಿಂತಳು. ಸ್ವಪ್ರತಿಷ್ಟೆ, ಸ್ವಜನ ಪಕ್ಷಪಾತ, ಅಧಿಕಾರದಾಹಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಲವು ದಾರಿಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿದವು. ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಪಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ, ಸಿಖ್, ವೀರಶೈವ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಗಳು, ಈ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಿಡಿದು ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು, ಬೆಳೆದವು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳು ಕೆಲವು ಸನಾತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಆದಿ ಮೂಲದ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ, ಆತ್ಮ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪೂಜೆಗಳು ಶೂದ್ರರಾದಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದವು. ಶೂದ್ರರಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಧರ್ಮಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಪಂಥಗಳೂ ಬೆಳೆದವು. ಮುಕ್ತಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯೇ ಸಾಕೆಂಬ ಶರಣರ, ದಾಸರ, ತತ್ವಪದಕಾರರ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಜನರು ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಕಂಡರು. ಹೀಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಭಾರತ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಹುತೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೆಂಬುದು, ಅನಿವಾರ್ಯದ ಭಾಗವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಲೆ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೋ ಗುರುಗಳು ಬಂದು ಧರ್ಮ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅವರು ಬದುಕಿದರು. ಅವರವರಿಗೆ ಅವರದೇ ದೇವರು, ಅವರ ಪೂಜೆ- ಕರ್ಮಗಳೇ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಎಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜಾರಾಧಕರೆಂಬ ಕುರುಹು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಎಂಬುದು ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪದ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ನೆಲೆ-ತಾಣ, ಸಿಂಧೂನದಿ ತೀರ ಪ್ರದೇಶ. ಸಿಂದೂನಾಗರೀಕತೆ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಗತಕಾಲದ ಉತ್ಖನನದ ದಾಖಲೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬರ್ಮಾ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಗ್ಲಾದೇಶ, ಪಾಕೀಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳು ಉಪಖಂಡವಾಗಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಂದೂನದಿ ಪ್ರದೇಶವೇ, ಭಾರತದ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ನೆಲೆ. ಮಧ್ಯೆ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಾಗ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು. ಸಿಂದೂ ನದಿಯನ್ನು ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಸ’ ಕಾರ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದೂನದಿ ಎಂದು ಕರೆದರೆಂದೂ, ಸಿಂದೂನದಿ ನಾಗರೀಕರನ್ನು, ಹಿಂದೂನದಿ ನಾಗರೀಕರೆಂದು ಕರೆದರೆಂದೂ ಆ ರೂಪಗಳೇ ಮುಂದೆ ಸಿಂದೂಸ್ಥಾನ- ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ ವಾಯಿತೆಂದು, ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಹಿಂದೂಗಳಾದರೆಂದು ವಿವರಗಳಿವೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ INDIA- ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಾರತವನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆಂಬ ವಿವರಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪದದ ಸಿಂದೂ-ಹಿಂದೂ ಜನರಾದ ಭಾರತೀಯರು, ಹಿಂದೂಗಳಾದರು. ಭಾರತೀಯರ ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗೀಯ ಪದವಾದ ಹಿಂದೂ ಪದ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವಾಯಿತು ಅಂಬೋಣ, ಭಾರತ ಮೂಲದ ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದೂಗಳಾದರೆ, ಹಿಂದೂ ಹೆಸರಿನ ಅವರ ಮೂಲಧರ್ಮ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಹಳೆಯ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೂವಾರಿಗಳು. ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದವರೂ ಆದ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳು, ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಶೂದ್ರರಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ, ದೇವರುಗಳ ದರ್ಶನವಿಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು. ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲ. ಭಾಗೀದಾರರಲ್ಲ. ಈ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂದಕವಿತ್ತು. ಶೂದ್ರರಿಗೆ, ಅವರದೇ ಆದ ಪ್ರಕೃತಿ ದೈವಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಸತ್ವಪರುಷರು, ನೆಲ-ಜಲ ಭೂತ- ಪ್ರೇತಗಳು ದೇವರುಗಳಾಗಿ ಅವರ ಮೈಮೇಲೆ ಬಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣ, ಕಾವ್ಯಗಳ ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ಗಣಪ, ಪಾರ್ವತಿ, ಸರಸ್ವತಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಲ್ಲರೂ ವರ ಕೊಡುವ ಆದರ್ಶ ದೇವತೆಗಳಾದರು. ಆದರೆ ಸನಾತನ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಗಳು ಇವರ ಆರಾಧನೆಗಳಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಸನಾತನ ವೈಧಿಕರ ಪಂಥಕ್ಕೂ, ಶೂದ್ರರಾದ ಶ್ರಮಿಕರ ಪಂಥಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ವೈಧಿಕರ ಜೊತೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮರಸ್ಯ- ಶೋಷಣೆ- ಬೇಸರಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಹೆಸರಿಗೆ ವೈಧಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ವೈಧಿಕರಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಆಗಿದ್ದರು. ಪಿತೃ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತೃವನ್ನೂ ಆರಾಧಿಸುವ ಸುಸಂಸ್ಕೃತರು ಇವರು. ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ನಂತರ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವೆಂಬ ನಾಮಕರಣವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ವೈಧಿಕಧರ್ಮದ ಶೂದ್ರರೆಲ್ಲರು ಒಂದೇ ಆಗಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ, ಹಿಂದೂಗಳಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಶೂದ್ರರು ಸನಾತನ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಹಿಂದೂಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರೂ ಇವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಶೂದ್ರರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಆದಿ ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು. ಸನಾತನ ಹಿಂದೂಗಳೇ ಬೇರೆ, ಆದಿ ಹಿಂದೂಗಳೇ ಬೇರೆ. ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಯಜ್ಞ ಮೂಲದ ಸನಾತನ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮುಸ್ಲಿಮಲ್ಲಿ ಸುನ್ನಿ ಮತ್ತು ಶಿಯಾಗಳಿದ್ದಂತೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟರಿದ್ದಂತೆ, ಜೈನರಲ್ಲಿನ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರರಿದ್ದಂತೆ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿಹಿಂದೂಗಳು ಎಂಬ ವಿಭಾಗವಿದೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಗಳಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಗುರುತು ದಾಖಲೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಧರ್ಮದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹುಡುಕಾಡಿದರೆ, ಆದಿಹಿಂದೂಗಳು ಶ್ರಮ, ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೌಕರಿ, ವಿವಿಧ ಉಧ್ಯಮಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ-ರಾಜಕಾರಣದ ಪರಿಚಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜಾತಿಯ ಬಳಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯೂ ಇಣುಕಿನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಶೂದ್ರರು ಹಿಂದೂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಾವಪರವಶರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಜಾತಿ ಪದಕ್ಕೆ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಸರವಿದ್ದರೂ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾವಪರವಶರಾಗುವುದುಂಟು. ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಂ ತುಂಬಲು ಹಿಂದೂ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಾರೆಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಇವರಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಾರತೀಯ ಎನ್ನುವುದು ಭಾವಾದ್ರೇಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ದೇಶ ಭಾರತ, ನಾಡು, ನುಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀಯವಾದುದು. ಭಾರತೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ಹಿಂದೂ ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭೂತಿ ಅಷ್ಟೇ. ಹಳೆಯ ಭಾರತದ ವೈಧಿಕ ಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಜಾತಿ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಧರ್ಮ ಐಚ್ಛಿಕವಷ್ಟೇ. ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳೆಲ್ಲರೂ ಜಾತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅಥವಾ ಅದೇ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲಾರದಂತೆ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ, ಅವರ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಾಗ ಅಧಿಕಾರ, ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸನಾತನ ಹಿಂದೂಗಳು, ಹಿಂದೂಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಧರ್ಮದ ಅಪೀಮನ್ನು ಹರಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆದಿ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಜಾತ್ಯಾತೀತವಾದಿಗಳು, ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂದು ಜರಿದು ಆವೇಶ ಭರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂದು ಭ್ರಮೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಆದಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವರಾದರೂ ಸನಾತನ ಹಿಂದೂಗಳು ಅದರ ಮೂಲ ಕೋಮುವಾದಿತನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅದು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಜಾತಿ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆತು ಜಾತ್ಯಾತೀತತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಇಂದಿನ ಅಖಂಡ ಭಾರತದ ಹಲವು, ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಮಾನವತನವನ್ನಷ್ಟೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಮಾನವತೆಗಾಗಿ ದುಡಿಯಲು ಕಂಕಣಬದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಕೋಮಿಗಿಂತಲೂ ಮಾನವ ಪ್ರೇಮ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೇ. ಅದೇ ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಧೋರಣೆ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಮನುಷ್ಯರಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮನುಷ್ಯರು ಒಂದೇ, ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು, ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಸಹ ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಡೆಯಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧ, ಮಹಾವೀರ, ಬಸವಣ್ಣ, ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾನವತ್ವ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಶಾಂತಿಗಳು ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಬೆಳಗುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮವು ಮಾತ್ರ ಆದರೆ ‘ನಾವು ದೈವತ್ವಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಲ್ಲವೇ’. {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು}} * ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಪಥಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು. ಆರು [[ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಭಜನೆಯ ಪೈಕಿ, ಕೇವಲ ಎರಡು ಪಂಥಗಳು, [[ವೇದಾಂತ]] ಮತ್ತು [[ಯೋಗ|ರಾಜಯೋಗ]] ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ]], [[ಶೈವ ಪಂಥ]], ಸ್ಮಾರ್ತ ಪಂಥ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿ ಪಂಥ ಈಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳು<ref>[http://www.adherents.com/Na/Na_659.html Adherents.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140128163401/http://www.adherents.com/Na/Na_659.html |date=2014-01-28 }}, which itself references many sources; ''The World Almanac & Book of Facts 1998'' being especially relevant.</ref>. * ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಏಕದೇವತಾವಾದಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಸರ್ವ ದೇವತಾವಾದಿ, ಸರ್ವಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ, ಬಹುದೇವತಾವಾದಿ, ಮತ್ತು ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಬಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, [[ಪುನರ್ಜನ್ಮ]] ಹಾಗೂ [[ಕರ್ಮ|ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ]] ನಂಬಿಕೆ, ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾದ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ, ಮೆಕ್‌ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ (೨೦೦೭) ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆರು ಜಾತಿವಾಚಕ "ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು" ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ:<ref>J. McDaniel ''Hinduism'', in John Corrigan, ''The Oxford Handbook of Religion and Emotion'', (2007) Oxford University Press, 544 pages, pp. 52-53 ISBN 0-19-517021-0</ref> * ಕೋಮುವಾರು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ [[ದೇವತೆ|ದೇವತೆಗಳ]] ಪಂಥವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಗೆ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ [[ವೇದ|ವೇದಗಳಿಗಿಂತ]] ಮುಂಚಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ, ಜಾನಪದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ. * ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ]] (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಶ್ರೌತ|ಶ್ರೌತರು]]) ಇಂದೂ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ವೈದಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ. * [[ಉಪನಿಷತ್ತು|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ]] ತಾತ್ತ್ವಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೇದಾಂತಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಅದ್ವೈತ]] (ಸ್ಮಾರ್ತ ಪಂಥ). * [[ಯೋಗ|ಯೋಗಿಕ]] ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಪತಂಜಲಿ|ಪತಂಜಲಿಯ]] ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು. * [[ಕರ್ಮ|ಕರ್ಮದ]] ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳಂತಹ ಸಮಾಜದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ "ಧಾರ್ಮಿಕ" ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ "ದೈನಂದಿನ ಸದಾಚಾರ". * [[ಭಕ್ತಿ]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ]]. == ಪದದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳು == * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು "ಒಂದು ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಮತದ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತೀಕರಿಸಲಾದ ನಂಬಿಕೆಯ ಏಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ,{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ| Flood| 2001 |loc=Defining Hinduism}}<nowiki></ref></nowiki> ಬದಲಿಗೆ ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಹುತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸರ್ವಾನ್ವಯ ಪದವಾಗಿದೆ. * ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ''ಹಿಂದೂ'' ಪದವು ದೆಹಲಿ ಸಲ್ತನತ್‌ನ ಕಾಲದಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಯಾವುದೇ [[ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಂಯೇತರ]] ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಒಂದು ಪರ್ಶಿಯಾದ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ''ಹಿಂದೂ'' ಶಬ್ದವನ್ನು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಆಂಗ್ಲ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಭಾರತೀಯ ವಿಧರ್ಮಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>[[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಆಂಗ್ಲ ನಿಘಂಟು|OED]] cites J. Davies, tr. Mandelslo's Trav. 74 (1662) ''The King of Cambaya, who was a Hindou, or Indian, that is, a Pagan.'' and Sir T. Roe's Voy. E. Ind. in P. della Valle's Trav. E. Ind. 374 (1665) ''The Inhabitants in general of Indostan were all anciently Gentiles, called in general Hindoes.''</ref> ಆದರೆ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಅರ್ಹತೆಪಡೆದು ಒಂದು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ''ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ''ದ ಕಲ್ಪನೆ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. * ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಿರಂಕುಶ ಅಕೃತ್ರಿಮತೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಧರ್ಮವೆಂದು ಸೂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Bryan S. Turner "Essays on the Sociology of Fate - Page 275"</ref> ಅದರ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪದದ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬರುವಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರೊಳಗೆ ಸೇರಿದ ಅಥವಾ ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರಣದಿಂದ.<ref name = flood01/> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಧರ್ಮವೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾದರೂ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name = trad/> ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ವಿಶ್ವದ ಧರ್ಮಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯವುಳ್ಳದ್ದೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name = webster/><ref>Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions, p. 434</ref><ref>{{ಆಧಾರ | author = Vaz, P. | year = 2001 | title = Coexistence of Secularism and Fundamentalism in India | journal = Handbook of Global Social Policy | url = https://books.google.com/books?hl=en&lr=&ie=UTF-8&id=opHYPSvPpWYC&oi=fnd&pg=PA123&dq=oldest+major+tradition+Hinduism&ots=dvtYVKGW2O&sig=evj3yKYq4oNkrZDX1tQ_UrKLTb8 | accessdate = 2008-06-26 |quote = Hinduism is the oldest of all the major world religions. |pages = 124 }}</ref><ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | author = Eastman, R. | year = 1999 | title = The Ways of Religion: An Introduction to the Major Traditions | publisher = Oxford University Press, USA }}</ref> ಬಹುತೇಕ [[ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು]] ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ [[ಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] ಒಂದು ಮಂಡಲವಾದ [[ವೇದ|ವೇದಗಳನ್ನು]] ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಆವಶ್ಯಕವೆಂದು ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. * ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಪೋಷಣೆ, ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಒಂದು ಆಸ್ತಿಕವಾದಿ ಸತ್ವವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ನಾಸ್ತಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು [[ಕರ್ಮ|ಕರ್ಮದ]] ನಿಯಮದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಮರುಜನ್ಮದ (''[[ಸಂಸಾರ]]'') ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ಈ ಆವರ್ತದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ, [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳಂತಹ]] ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು ಸಹ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರದ, ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡುತ್ತವೆ.<ref name = flood01/> ಹಾಗಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ವಧರ್ಮಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಧರ್ಮವೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |author=Joel Beversluis |title=Sourcebook of the World's Religions: An Interfaith Guide to Religion and Spirituality (Sourcebook of the World's Religions, 3rd ed) |publisher=New World Library |location=Novato, Calif |year=2000 |pages=50 |isbn=1-57731-121-3 |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> ಅದರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಕೇವಲ ಅಂಕೀಯವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಧರ್ಮವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿರುವ ಬೇರುಗಳುಳ್ಳ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಆಗಿದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Weightman|Klostermaier|1994|p=1}}</ref> * ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲನೆಯ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]]‌ರಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು "ಕೇವಲ ಒಂದು ಧರ್ಮ"ವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನೊಳಗೇ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಭವಿಸುಬಹುದು ಎಂದು ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ವಿಶದವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>''Bhagavad Gita'', [[ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್|Sarvepalli Radhakrishnan]]: "Hinduism is not just a faith. It is the union of reason and intuition that can not be defined but is only to be experienced."</ref> ಹಾಗೆಯೇ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಘಟಕದ ಬದಲಾಗಿ "ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತುದಿಗಳುಳ್ಳ" ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವು ಪಂಡಿತರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ತಿರುಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವು ಅಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೂ ವರ್ಗದೊಳಗೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಫ಼ೆರೋ-ಲೂಟ್ಸಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು 'ಮಾತೃಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಿಧಾನ'ವನ್ನು (ಪ್ರೋಟಟೈಪ್ ಥೀಯರಿ ಅಪ್ರೋಚ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>Ferro-Luzzi,(1991)''The Polythetic-Prototype Approach to Hinduism'' in G.D. Sontheimer and H. Kulke (ed.) ''Hinduism Reconsidered''. Delhi: Manohar. pp. 187-95</ref> * ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ 'ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ' ಪದ ಏನು ಅರ್ಥಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಒಂಟಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವುಳ್ಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಅಥವಾ ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ 'ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳು' ಮೋಕ್ಷದ ಒಂದು ಏಕಾಂಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಪಂಥದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಿನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ|ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ]] ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಕಾಣದೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವತ್ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಣುವ ವಿಭಜನಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪ ಸಮರ್ಥನೆಯಿದೆ.<ref name="Klostermaier 1994 p=1"/><ref>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url=http://www.jstor.org/pss/1398925 |title=JSTOR: Philosophy East and West, Vol. 34, No. 2 (April, 1984 ), pp. 234-236 |publisher=www.jstor.org }}</ref> "ಧರ್ಮ"ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ "ಮತ" ಪದದ ನಿತ್ಯಗಟ್ಟಳೆಯ ಬಳಕೆಯ ಕಾರಣ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತೂ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ.<ref name = flood01 /> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು<ref>''Hinduism in Britain'' Kim Knott, (2000) The South Asian Religious Diaspora in Britain, Canada, and a United States.</ref> ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಆಚರಣಕರ್ತರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾದ ಶಾಶ್ವತ [[ಧರ್ಮ|ಸೂತ್ರ]]", ಅಥವಾ "ಶಾಶ್ವತ ಕ್ರಮ"ವೆಂಬ ಅರ್ಥಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದಗುಚ್ಛವಾದ ''ಸನಾತನ ಧರ್ಮ'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name = san/><ref name="Harvey">{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |author=Harvey, Andrew |title=Teachings of the Hindu Mystics |publisher=Shambhala |location=Boulder |year=2001 |pages=xiii |isbn=1-57062-449-6 |nopp=true}}</ref> == ನಂಬಿಕೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Halebid3.JPG|thumb|[[ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ|ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಾದ]] [[ಬ್ರಹ್ಮ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಮತ್ತು [[ಶಿವ|ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು]] ಚಿತ್ರಿಸುವ [[ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ]] ದೇವಸ್ಥಾನ ಶಿಲ್ಪ.]] * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಆಂಗಿಕವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯು ಒಳಗಿನ ನಾವೀನ್ಯದಿಂದ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಪದರದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಪಂಥಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದಿಂದ ಅರಳಿತು. * ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಣ್ಣ, ಸರಳ ಪಂಥಗಳಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಇಡೀ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅಗಾಧವಾದ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಜೈನ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯು ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ದೃಢೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref name=weightman>"It is Hindu self-awareness and self-identity that affirm Hinduism to be one single religious universe, no matter how richly varied its contents, and make it a significant and potent force alongside the other religions of the world."</ref> * ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಂಗತಿಗಳು, ''ಧರ್ಮ'' (ನೀತಿ ತತ್ವಗಳು/ಕರ್ತವ್ಯಗಳು), ''[[ಸಂಸಾರ]]'' (ಜನನ, ಬದುಕು, ಮರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸಹುಟ್ಟಿನ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಆವರ್ತ), ''[[ಕರ್ಮ]]'' (ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅನಂತರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ), ''[[ಮೋಕ್ಷ]]'' (''ಸಂಸಾರ''ದಿಂದ ಬಂಧವಿಮುಕ್ತಿ), ಮತ್ತು ವಿವಿಧ [[ಯೋಗ|ಯೋಗಗಳನ್ನು]] (ಪಥಗಳು ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ (ಆದರೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ).<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | last = Brodd | first = Jefferey | authorlink = | coauthors = | title = World Religions | publisher = Saint Mary's Press | year = 2003 | location = Winona, MN | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 978-0-88489-725-5 }}</ref> == ದೇವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ == {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವರು}} * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಏಕದೇವತಾವಾದ, ಬಹುದೇವತಾವಾದ,<ref name="EBpolytheism">{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url=http://www.britannica.com/eb/article-38143/polytheism |title=Polytheism|accessdate= 2007-07-05 |year=2007 |work= Encyclopædia Britannica |publisher= Encyclopædia Britannica Online}}</ref> ಸರ್ವ ದೇವತಾವಾದ, ಸರ್ವಬ್ರಹ್ಮವಾದ, ಅದ್ವೈತವಾದ, ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕತೆ|ನಿರೀಶ್ವರವಾದಗಳಿಗೆ]] ವ್ಯಾಪಿಸುವ ನಂಬಿಕೆಗಳುಳ್ಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ಒಂದು ತರಹೇವಾರಿ ಮಂಡಲವಾಗಿದೆ. * ಅದರ ದೇವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಜೀವನಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕದೇವೋಪಾಸಕವೆಂದು (ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವರಿಗೆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆದರೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ) ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪದವು ಅತಿಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವಾಗಿದೆ.{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Michaels|2004|p=xiv}} and {{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url=http://ancienthistory.about.com/cs/egyptmyth/g/henotheism.htm |title="Henotheism" |accessdate=2007-07-05 |last=Gill |first= N.S |work= |publisher=[[ಅಬೌಟ್.ಕಾಮ್|About, Inc]] }}</ref> * ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ "ತಾನು" ಆಗಿರುವ [[ಆತ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಆತ್ಮ]] ಅಥವಾ ಚೇತನವು ಚಿರಂತನವಾದದ್ದೆಂದು ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref name="monierwilliams2037">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|1974|pp=20–37}}</ref> ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ([[ಅದ್ವೈತ|ಅದ್ವೈತದಂತಹ]] ಪಂಥ) ಅದ್ವೈತವಾದಿ/ಸರ್ವಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ''ಆತ್ಮ''ವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪರಮಪ್ರಧಾನ ಚೇತನವಾದ ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಅದ್ವೈತವಾದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=bhaskaranandaessential>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaskarananda|1994}}</ref> * ಅದ್ವೈತ ಪಂಥದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬರ ''ಆತ್ಮ''ವು ಪರಮಪ್ರಧಾನ ಚೇತನವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಸರ್ವಾಂಗಸಮವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವನದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Vivekananda|1987}}</ref> ''ಆತ್ಮ''ವು ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಂತರಾಳದ ತಿರುಳೆಂದು ಯಾರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. * ಅದರಿಂದಾಗಿ ''ಮೋಕ್ಷ''ವನ್ನು (ಬಂಧವಿಮುಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ತಲಪುತ್ತಾರೆಂದು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="monierwilliams2037"/><ref name=werner37>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Werner| 1994|p= p37}}</ref> ದ್ವೈತವಾದಿ ಪಂಥಗಳು ([[ದ್ವೈತ]] ಮತ್ತು [[ಭಕ್ತಿ]] ನೋಡಿ) ಬ್ರಹ್ಮವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಪರಮಶಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅವು, ಪಂಥವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಅಥವಾ ಅವಳನ್ನು [[ವಿಷ್ಣು]], [[ಬ್ರಹ್ಮ]], [[ಶಿವ]], ಅಥವಾ [[ಶಕ್ತಿ|ಶಕ್ತಿಯ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ''ಆತ್ಮ''ವು ದೇವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. * ''ಮೋಕ್ಷ''ವು ದೇವರ ಪ್ರತಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Werner|1994|p=7}}</ref> ದೇವರನ್ನು (ಅನಂತ ಮೂಲತತ್ವವೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು) ಪರಮಶಕ್ತ ಸಶರೀರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡಲಾದಾಗ, ದೇವರನ್ನು ''[[ಈಶ್ವರ]]'' ("ಪ್ರಭು"<ref name="MW Sanskrit dict.">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|2001}}</ref>), ''ಭಗವಂತ'' ("ಮಂಗಳಕರ ನಾದವನು"<ref name="MW Sanskrit dict."/>) ಅಥವಾ ''ಪರಮೇಶ್ವರ''ನೆಂದು ("ಪರಮಶಕ್ತ ಪ್ರಭು"<ref name="MW Sanskrit dict."/>) ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=bhaskaranandaessential/> * ಆದರೆ ''ಈಶ್ವರ'' ಪದದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳು, [[ಮೀಮಾಂಸ|ಮೀಮಾಂಸಕರಿಂದ]] ''ಈಶ್ವರ''ನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ''ಬ್ರಹ್ಮ'' ಮತ್ತು ''ಈಶ್ವರ'' ಒಂದೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.<ref name=bhaskaranandaessential/> [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದ]] ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. * ವೈಷ್ಣವ ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥಗಳ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವಿಯನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''[[ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್]]'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ, [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನೆಂದು]] ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕತೆ|ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ]] ಓಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಸಾಂಖ್ಯ|ಸಾಂಖ್ಯದಂತಹ]] ಪಂಥಗಳೂ ಇವೆ.[[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.<ref name=samkhyaatheism>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Sen Gupta|1986|p= viii }}</ref> === ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವತಾರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:RadheShyam07.jpg|thumb|ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಂಟನೆಯ [[ಅವತಾರ|ಅವತಾರನಾದ]] ಕೃಷ್ಣ (ಎಡಕ್ಕೆ) ಅಥವಾ [[ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್]], ತನ್ನ ಗೆಳತಿ [[ರಾಧಾ|ರಾಧೆಯೊಂದಿಗೆ]], ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ [[ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ|ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣರೆಂದು]] ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ - ೧೭೦೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರ.]] * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ''ದೇವ'' (ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ''[[ದೇವಿ]]'') ("ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿರುವವರು") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಅಲೌಕಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=harman1/><ref>For translation of ''deva'' in singular noun form as "a deity, god", and in plural form as "the gods" or "the heavenly or shining ones", see: {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|2001|p=492}}. In fact, there are different ranks among the devas. The highest are the immortal [[ಮಹಾದೇವ|Mahadevas]], such as Shiva, Vishnu, etc. The second-rank devas, such as Ganesha, are described as their offspring: they are "born", and their "lifespan" is quite limited. In [[ಇಸ್ಕಾನ್|ISKCON]] the word is translated as "demigods", although it can also denote such heavenly denizens as [[ಗಂಧರ್ವ|gandharvas]]. See: {{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|url=http://www.veda.harekrsna.cz/planetarium/index.htm|title=Vedic cosmology|accessdate=2007-06-25|work=Vedic Knowledge Online|publisher=VEDA - Bhaktivedanta Book Trust}}. For translation of ''devatā'' as "godhead, divinity", see: {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|2001|p=495}}.</ref> ===''ದೇವತೆಗಳು''=== * ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅಖಂಡ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಕಲೆ]], [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]], ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಪುರಾಣ|ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ]]. ಆದರೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ಅವರನ್ನು, ಪರಮಶಕ್ತ ಸಶರೀರ ದೇವರಾದ [[ಈಶ್ವರ|ಈಶ್ವರನಿಂದ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗಿದೆ. * ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=werner80>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Werner|1994|p=80}}</ref><ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Renou|1961|p= 55}}</ref> ಆಯ್ಕೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಲವು,<ref name=harman1>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ |Harman |2004|pp=104–106}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಮನೆತನದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.<ref name=harman1/> * ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ''ಧರ್ಮ''ವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮಾನವರಿಗೆ ''ಮೋಕ್ಷ''ಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಲು ದೈಹಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ದೇವರ ಅವರೋಹಣದ ಹಲವಾರು ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಮೂರ್ತರೂಪಕ್ಕೆ ''[[ಅವತಾರ]]''ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅವತಾರಗಳು [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿನವು]] ಮತ್ತು [[ರಾಮ]] ([[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] ನಾಯಕ) ಹಾಗೂ [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣರನ್ನು]] ([[ಮಹಾಭಾರತ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. === ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ === {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ}} ''ಕರ್ಮ'' ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಕ್ರಿಯೆ, ಕೆಲಸ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯ,<ref>* {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ |surname1=Apte |given1=Vaman S |year=1997 |title=The Student's English-Sanskrit Dictionary |place= Delhi |edition=New |publisher=Motilal Banarsidas |isbn=8120803000 }}</ref> ಮತ್ತು ಇದನ್ನು "ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಫಲದ ನೈತಿಕ ನಿಯಮ"ವೆಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Smith|1991|p=64}}</ref> * ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ''ಜೀವಾತ್ಮ''ನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ''[[ಸಂಸ್ಕಾರ|ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು]]'' ವಿಕಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭೌತಿಕ ಶರೀರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೂಢ ಆದರೆ ಅತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗೂಢ ಶರೀರವಾದ ''ಲಿಂಗಶರೀರ''ವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅದ್ವಿತೀಯ ಪಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Radhakrishnan|1996|p=254}}</ref> * ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ, ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳದ ಕರ್ಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಹಜವಾಗಿ ಪುನರವತಾರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮವು ಇಚ್ಛಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈವದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. * ''ಕ್ರಿಯೆ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಜನನ, ಮರಣ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ಜನ್ಮ''ದ ಈ ಚಕ್ರವು ''[[ಸಂಸಾರ]]''ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ನಿರಂತತೆಯಾಗಿದೆ. ಪುನರವತಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಿ ಆಧಾರವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.{{ಕೇಂದ್ರಿತ ಉಲ್ಲೇಖ|ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆಯೋ, ಹಾಗೆ ಒಂದು ಸಶರೀರ ಆತ್ಮವು ಹಳೆಯ ಶರೀರಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊಸ ಭೌತಿಕ ಶರೀರಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. (ಭ.ಗೀ. ೨:೨೨)<ref>Bhagavad Gita 2.22</ref>}}ಎಂದು [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು]] ಹೇಳುತ್ತದೆ. * ''ಸಂಸಾರ''ವು ಕ್ಷಣಿಕ ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ನಾಶವಾಗುವ ಶರೀರದ ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಭೋಗಿಸಲು ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ''ಮೋಕ್ಷ''ದ ಮೂಲಕ ''ಸಂಸಾರ''ದ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದು ಶಾಶ್ವತ ಸುಖ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>See Bhagavad Gita XVI.8-20</ref><ref>See {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ |last= Vivekananda |first=Swami |authorlink=ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ |year=2005 |title=Jnana Yoga |place= |publisher= Kessinger Publishing |volume= |edition= |isbn=1-425482-88-0 }} 301-02 (8th Printing 1993)</ref> ಹಲವಾರು ಮರುಜನ್ಮಗಳ ಬಳಿಕ, ಒಂದು ''ಆತ್ಮ''ವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಚೇತನದೊಂದಿಗೆ (ಬ್ರಹ್ಮ/ಪರಮಾತ್ಮ) ಏಕತೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. * ''ಮೋಕ್ಷ'', ''[[ನಿರ್ವಾಣ]]'' ಅಥವಾ ''[[ಸಮಾಧಿ]]''ಯೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ: ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಚಿರಂತನವಾದ ಸಂಬಂಧದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ; ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಐಕಮತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ; ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ; ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಸಿದ್ಧಿ; ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ. * ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವು ಒಬ್ಬರನ್ನು ''ಸಂಸಾರ''ದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಆವೃತ್ತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Rinehart|2004|pp=19–21}}</ref><ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaskarananda|1994|pp=79–86}}</ref> ''ಮೋಕ್ಷ''ದ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. * ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಮೋಕ್ಷ''ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ ''ಆತ್ಮ''ವು ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸದೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತದೆ. [[ದ್ವೈತ]] ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ''ಮೋಕ್ಷ''ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ ತಾವು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ರೂಪದ ''ಈಶ್ವರ''ನ ಸಂಗಡ ಚಿರಕಾಲವನ್ನು [[ಲೋಕ|ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ]] ಕಳೆಯುವರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>The Christian concepts of [[ಸ್ವರ್ಗ|Heaven]] and [[ನರಕ|Hell]] do not translate directly into Hinduism. Spiritual realms such as [[ವೈಕುಂಠ|Vaikunta]] (the abode of Vishnu) or ''loka'' are the closest analogues to an eternal Kingdom of God.</ref> ಹಾಗಾಗಿ, ''ದ್ವೈತ'' ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು "ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸವಿಯಲು" ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಅದ್ವೈತ ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು "ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಲು" ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Nikhilananda|1992}}</ref> === ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶಗಳು === {{ಮುಖ್ಯ|ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು}} ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆಯು ''ಪುರುಷಾರ್ಥ''ಗಳೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಮುಂದೆ ಹೇಳಲಾದ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ''[[ಧರ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರ)|ಧರ್ಮ]]'' "ಧರ್ಮಿಷ್ಠತೆ, ''ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ'';" ''[[ಅರ್ಥ]]'' "ಜೀವನಾಧಾರ, ಸಂಪತ್ತು;" ''ಕಾಮ'' "ಇಂದ್ರಿಯಾಪೇಕ್ಷೆಗಳು;" ''[[ಮೋಕ್ಷ]]'' "(''[[ಸಂಸಾರ]]''ದಿಂದ) ಬಂಧವಿಮುಕ್ತಿ, ಬಿಡುಗಡೆ".<ref>as discussed in ''[[ಮಹಾಭಾರತ|Mahābhārata]]'' 12.161; Bilimoria et al. (eds.), ''Indian Ethics: Classical Traditions and Contemporary Challenges'' (2007), p. 103; see also {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Werner|1994}}, {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaskarananda|1994|p=7}}</ref><ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |author= |title=The Philosophy of Hinduism : Four Objectives of Human Life ; Dharma (Right Conduct), Artha (iRght Wealth), Kama (Rght Desire), Moksha (Right Exit (Liberation)) |publisher=Pustak Mahal |location= |year=2006 |pages= |isbn=81-223-0945-3 |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> === ಯೋಗ === {{ಮುಖ್ಯ|ಯೋಗ}} [[ಚಿತ್ರ:Sivakempfort.jpg|thumb|ಯೋಗಿಕ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ [[ಶಿವ|ಶಿವನ]] ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ.]] * ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂವು ಜೀವನದ ಗುರಿಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದರೂ, ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ (ಯೋಗಗಳು). ಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುಡುಪಾಗಿಡಲಾದ ಪಠ್ಯಗಳು, ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳು, [[ಹಠ ಯೋಗ ಪ್ರದೀಪಿಕಾ]], ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. * ಜೀವನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರಿಯನ್ನು (''ಮೋಕ್ಷ'', ''ಸಮಾಧಿ'' ಅಥವಾ ''[[ನಿರ್ವಾಣ]]'') ಸಾಧಿಸಲು ಒಬ್ಬರು ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ದಾರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: * [[ಭಕ್ತಿಯೋಗ]] (ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗ) * [[ಕರ್ಮಯೋಗ]] (ನ್ಯಾಯವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾರ್ಗ) * [[ರಾಜಯೋಗ]] (ಧ್ಯಾನದ ಮಾರ್ಗ) * [[ಜ್ಞಾನಯೋಗ]] (ವಿವೇಕದ ಮಾರ್ಗ)<ref name="bhaskaranandaessential"/> * ತನ್ನ ಒಲವು ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೇರೆಯವುಗಳ ಬದಲು ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಯೋಗಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈಗ ವಿಶ್ವವು [[ಕಲಿಯುಗ|ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ]] ([[ಯುಗ]] ಆವರ್ತದ ಭಾಗವಾದ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು) ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ''ಭಕ್ತಿ''ಯು ಏಕೈಕ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕೆಲವು ಭಕ್ತಿ ಪಂಥಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ.<ref>For example, see the following translation of B-Gita 11.54: "My dear Arjuna, only by undivided devotional service can I be understood as I am, standing before you, and can thus be seen directly. Only in this way can you enter into the mysteries of My understanding." ({{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaktivedanta|1997|loc=ch. [http:// bhagavadgitaasitis.com/11/54/en1 11.54]}})</ref> ಒಂದು ಯೋಗದ ಆಚರಣೆಯು ಬೇರೆಯವುಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. * ವಿವಿಧ ಯೋಗಗಳು ಇತರ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಯೋಗಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆಂದು ಹಲವು ಪಂಥಗಳು ನಂಬುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಜ್ಞಾನಯೋಗ''ದ ಆಚರಣೆಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧ ಪ್ರೇಮದೆಡೆಗೆ (''ಭಕ್ತಿಯೋಗ''ದ ಗುರಿ) ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆಂದು, ಮತ್ತು ವಿಪರ್ಯಯವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯೋಗದ ಆಚರಣೆ ಜ್ಞಾನಯೋಗದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>"One who knows that the position reached by means of analytical study can also be attained by devotional service, and who therefore sees analytical study and devotional service to be on the same level, sees things as they are." ({{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaktivedanta|1997|loc=ch. [http://bhagavadgitaasitis.com/5/5/en1 5.5]}})</ref> (''ರಾಜಯೋಗ''ದಲ್ಲಿರುವಂತೆ) ಗಹನವಾದ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಯಾರಾದರೂ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ, ''ಕರ್ಮಯೋಗ'', ''ಜ್ಞಾನಯೋಗ'' ಮತ್ತು ''ಭಕ್ತಿಯೋಗ''ಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಮೈದಾಳಿಸಿಕೊಂಡಿರಲೇಬೇಕು.{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|1974|p=116}}</ref> == ಆಚರಣೆಗಳು == {{ಮುಖ್ಯ|ಪೂಜೆ|ಯಜ್ಞ|ಮೂರ್ತಿ|ದೇವಸ್ಥಾನ|ಹಿಂದೂ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಸ್ತ್ರ|ಜಪ|ಮಂತ್ರ}} [[ಚಿತ್ರ:Ganesh mimarjanam 2 EDITED.jpg|thumb|right|[[ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ|ಚತುರ್ಥಿ]] ಹಬ್ಬದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ''ವಿಸರ್ಜನೆ''ಯ (''ನಿಮರ್ಜನೆ'') ಆಚರಣೆ]] * ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ಅರಿವನ್ನು ಅರಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಬೇಡುವುದನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದ ನಡುವೆಯೂ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ದೈವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. * ಹಿಂದೂಗಳು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ (ಆರಾಧನೆ ಅಥವಾ ಗೌರವ)<ref name="MW Sanskrit dict."/> ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿರುವ ಒಂದು ದೇವರಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. * ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ,<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaskarananda|1994|p=157}}</ref> ಮತ್ತು ಹಲವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. * ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು [[ಮೂರ್ತಿ|ಮೂರ್ತಿಗಳ]] ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂರ್ತಿಯು ಆರಾಧಕ ಮತ್ತು ದೇವರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ| Bhaskarananda|1994|p=137}}</ref> ದೇವರು ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ದೇವರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''ಮೂರ್ತಿ''ಯನ್ನು ಬರಿಯ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸದೇ ದೈವತ್ವದ ಪ್ರಕಟವಾದ ರೂಪವಾಗಿ ಭಾವಿಸಬೇಕೆಂದು [[ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ|ಪದ್ಮ ಪುರಾಣವು]] ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>''ಅರ್ಚ್ಯೇ ವಿಷ್ಣೌ ಶೀಲಾ-ಧೀರ್...ನರಕೀ ಸಃ''</ref> [[ಆರ್ಯ ಸಮಾಜ|ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದಂತಹ]] ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸಂಕೇತ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಕಸಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂತರಾರ್ಥವನ್ನು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು, ಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. * (''ಪರಬ್ರಹ್ಮ''ವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ) ''[[ಓಂ]]'' ವರ್ಣ ಮತ್ತು (ಶುಭವನ್ನು ಸಂಕೇತೀಕರಿಸುವ) [[ಸ್ವಸ್ತಿಕ]] ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ, ಮತ್ತು ''[[ತಿಲಕ]]''ದಂತಹ ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತದ ಒಬ್ಬ ಅನುಯಾಯಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು, ಕಮಲ, ''[[ಚಕ್ರ]]'' ಮತ್ತು ''[[ವೀಣೆ]]''ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಲವು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. * ಮಂತ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಪಠನ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೇವರ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ವಿಜ್ಞಾಪನೆಗಳು, ಸ್ತುತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು. ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಮುಂಜಾನೆಯ ಶುಧ್ಧಿಸ್ನಾನವನ್ನು ''[[ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ]]'' ಅಥವಾ ''ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯ'' ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತ ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಮಹಾಭಾರತ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯವು (ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುಗವೆಂದು ನಂಬುವ) [[ಕಲಿಯುಗ|ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ]] ''[[ಜಪ]]''ವನ್ನು (ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಪಠನ) ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರು ''ಜಪ''ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. === ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:HinduWeddingItems.jpg|thumb|ಒಂದು [[ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ''[[ದೀಪ|ದೀಪಗಳು]]'' ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ವಸ್ತುಗಳು.]] ಹಿಂದೂಗಳು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=religiouslife>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url = http://www.religionsofindia.org/loc/india_religious_life.html |title = Religious Life |accessdate = 2007-04-19 |work = Religions of India |publisher = Global Peace Works }}</ref> ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ<ref name=locceremonies>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url = http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0055) |title = Domestic Worship |accessdate = 2007-04-19 |month=September | year=1995 |work = Country Studies |publisher = The Library of Congress }}</ref>, ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಆಚರಣೆಯು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಹಿಂದೂಗಳು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಪೂಜೆ, (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗುವುದು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಠನ, [[ಭಜನೆ]], [[ಧ್ಯಾನ]], ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠನ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ವಾಚನ ಇತ್ಯಾದಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ<ref name=locceremonies/>. ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದ ನಡುವಣ ವಿಭಜನವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ಹೊರಗುಮಾಡಬೇಕಾದ ಆಚರಿಸುವವನ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಪವತ್ರಿತತೆ ಅಥವಾ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಿಂದ, ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref name=locceremonies/> * ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ, ದಾನದ ನೆರವೇರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸುಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಫಲದಾಯಕತೆಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref name=locceremonies/> ಅಗ್ನಿ ಆಹುತಿಯ ವೈದಿಕ ವಿಧಿಗಳು (''[[ಯಜ್ಞ]]'') ಈಗ ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಾಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ''ಯಜ್ಞ'' ಮತ್ತು ವೈದಿಕ [[ಮಂತ್ರ|ಮಂತ್ರಗಳ]] ಪಠನ ಈಗಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|url=http://www.sudhirlaw.com/HMA55.htm|title=Hindu Marriage Act, 1955|accessdate=2007-06-25}}</ref> * ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು, [[ಉಪಚಾರ|ಉಪಚಾರಗಳು]] ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿವೇದನೆಗಳಂತಹ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ನಿವೇದನೆಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. * ಜನನ, ವಿವಾಹ, ಮತ್ತು ಮರಣದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವರ್ಗಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು, ''[[ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ]]'' (ಶಿಶುವಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೊದಲ ಗಟ್ಟಿ ಆಹಾರದ ಸಂದರ್ಭ), ''[[ಉಪನಯನ]]'' (ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಪಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ "ಪವಿತ್ರವಾದ ದಾರದ ಸಮಾರಂಭ") ಮತ್ತು ''[[ಶ್ರಾದ್ಧ]]'' (ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಔತಣನೀಡಿ ಸತ್ಕರಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ) ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name=loclifecycle>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url = http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0056) |title = Life-Cycle Rituals |accessdate = 2007-04-19 |month=September | year=1995 |work = Country Studies: India |publisher = The Library of Congress }}</ref><ref name=shraddha>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url = http://banglapedia.search.com.bd/HT/S_0516.htm | title = Shraddha |last=Banerjee |first=Suresh Chandra | accessdate = 2007-04-20 | work = [[ಬಾಂಗ್ಲಾಪೀಡಿಯಾ|Banglapedia]] |publisher = Asiatic Society of Bangladesh }}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ, ಯುವ ದಂಪತಿಗಳ ಮದುವೆ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಕಾಲಗಳು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆತಾಯಂದಿರಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref name=loclifecycle/> ಮರಣಾನಂತರ, ''ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು'', ''ಹಿಜಿಡ'', ಮತ್ತು ಐದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಹೊರತು ಬೇರೆಲ್ಲರಿಗೂ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರವು ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Garces-Foley 30</ref> ದಹನಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಶವವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಅದನ್ನು [[ಚಿತೆ|ಚಿತೆಯ]] ಮೇಲೆ ಸುಟ್ಟು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು === {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು}} [[ಚಿತ್ರ:Diwali Diya.jpg|thumb|ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವಾದ [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯು]] ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಬೆಳಗಿಸಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ದೀಪ|ಹಣತೆಗಳನ್ನು]] ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ]] * ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲವಾದರೂ ಬಹಳ ಜನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>Fuller 2004</ref> ಹಿಂದೂಗಳು [[ಅಲಹಾಬಾದ್]], [[ಹರಿದ್ವಾರ]], [[ವಾರಾಣಸಿ]], ಮತ್ತು [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಗರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೇವಾಲಯ ನಗರಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ]] [[ಜಗನ್ನಾಥ]] ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ರಥಯಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವದ ತಾಣವಾದ [[ಪುರಿ]]; ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನೆಲೆಯಾದ [[ತಿರುಪತಿ]]; ಮತ್ತು [[ವೈಷ್ಣೋ ದೇವಿ]] ದೇವಸ್ಥಾನದ ತವರಾದ [[ಕಟ್ರಾ|ಕಟ್ರಾವನ್ನು]] ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. * ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಾದ [[ಪುರಿ]], [[ರಾಮೇಶ್ವರ]], ದ್ವಾರಕೆ, ಮತ್ತು [[ಬದರಿನಾಥ]] (ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ [[ಬದರಿನಾಥ]], [[ಕೇದಾರನಾಥ]], [[ಗಂಗೋತ್ರಿ]], ಮತ್ತು [[ಯಮುನೋತ್ರಿ]]) ''[[ಚಾರ್ ಧಾಮ್]]'' (''ನಾಲ್ಕು ನಿವಾಸಗಳು'') ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸಂಚಾರವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * ಪ್ರತಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ''[[ಕುಂಭ ಮೇಳ]]''ವು ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು; ಇದರ ನೆಲೆಯು ಅಲಹಾಬಾದ್, ಹರಿದ್ವಾರ, [[ನಾಸಿಕ್]] ಮತ್ತು ಉಜ್ಜೈನ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆವರ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುವ ''[[ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳು]]'' ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. * ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''ಕಾಲಿಘಾಟ್'' ಹಾಗೂ ''ಕಾಮಾಖ್ಯ'' ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠಗಳು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ|ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವು]] ಅವುಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಹಲವುವೇಳೆ ಋತುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಹೊಂದುವ, ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. * ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಂಥಗಳಿಂದ ಅಥವಾ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹಬ್ಬಗಳಿವೆ. [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]], [[ಹೋಳಿ]], [[ರಾಮ ನವಮಿ]], [[ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ]], [[ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ]], [[ದಸರಾ]], ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ, ಮತ್ತು [[ದೀಪಾವಳಿ]], ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳು. == ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು == {{ಮುಖ್ಯ|ಶೃತಿ|ಸ್ಮೃತಿ}} [[ಚಿತ್ರ:Rigveda MS2097.jpg|thumb|''[[ಋಗ್ವೇದ]]''ವು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ|ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ]] ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಋಗ್ವೇದದ ಈ [[ಹಸ್ತಲಿಖಿತ ಪುಸ್ತಕ|ಹಸ್ತಲಿಖಿತ ಪುಸ್ತಕವು]] [[ದೇವನಾಗರಿ|ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿದೆ]]]] * "ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಯಲಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಶೇಖರಿಸಿದ ಭಂಡಾರ"ದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.<ref name=vivekI6>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Vivekananda|1987|pp=6–7}} Vol I</ref><ref name=vivekIII118>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Vivekananda|1987|pp=118–120}} Vol III</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಕಂಠಪಾಠಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಶ್ಲೋಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Sargeant|Chapple|1984|p=3}}</ref> * ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ವೈದಿಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪದಶಃವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನೀತಿ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಕಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=nikhilupa3to8>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Nikhilananda|1990|pp=3–8}}</ref> ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯಗಳು [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿವೆ]]. ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ''ಶ್ರುತಿ'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಮೃತಿ'' ಎಂಬ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಶ್ರುತಿ === * ''ಶ್ರುತಿ'' (ಅಕ್ಷರಶಃ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು) <ref>See, for instance, [[ರನೆ ಗುವೆನೊ|René Guénon]] ''Man and His Becoming According to the Vedanta'' (1925 ed.), Sophia Perennis, ISBN 0-900588-62-4, chapter 1, "General remarks on the Vedanta, p.7.</ref> ಪದವು ಮೂಲತಃ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ದಾಖಲೆಯಾದ, ''ವೇದ''ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. * ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು [[ವೇದ|ವೇದಗಳು]] ಪ್ರಾಚೀನ [[ಋಷಿ|ಋಷಿಗಳಿಗೆ]] ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ಚಿರಂತನವಾದ ಸತ್ಯಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ,<ref name=vivekIII118/> ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ವೇದಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ದೇವತೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ನಿಯಮಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=vivekI6/><ref>Note: Nyaya-Vaisheshika believe that the Vedas were created by God, not eternal.</ref><ref>{{ಆಧಾರ |last=Harshananda |first=Swami |year=1989 |title=A Bird's Eye View of the Vedas, in "Holy Scriptures: A Symposium on the Great Scriptures of the World" |place=Mylapore |publisher= Sri Ramakrishna Math |edition=2nd |isbn=81-7120-121-0 }}</ref> ವೇದಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯಗಳು ಚಿರಂತನವಾದ್ದರಿಂದ ಅವು ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿವೆಯೆಂದು ಹಿಂದೂಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Vivekananda|1987|p=374}} Vol II</ref> (''ಋಗ್-, ಸಾಮ-, ಯಜುರ್-'' ಮತ್ತು ''ಅಥರ್ವ-'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ನಾಲ್ಕು ''ವೇದಗಳಿವೆ''. ''[[ಋಗ್ವೇದ]]''ವು ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವೇದವಾಗಿದೆ.<ref>Rigveda is not only the oldest among the vedas, but is one of the earliest [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್|Indo-European]] texts.</ref> ಪ್ರತಿ ವೇದವು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿದೆ: * ಪವಿತ್ರ ''ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು'' ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾದ ''[[ಸಂಹಿತಾಪಾಠ|ಸಂಹಿತೆಯು]]'' ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವೇದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ, ಭಾಷ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮೂರು-ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಂಹಿತೆಗಿಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ರಚಿತವಾದದ್ದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. * ಇವುಗಳು: ''[[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು]]'', ''[[ಆರಣ್ಯಕ|ಆರಣ್ಯಕಗಳು]]'', ಮತ್ತು ''[[ಉಪನಿಷತ್ತು|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು]]''. ಮೊದಲ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಂತರ ''ಕರ್ಮಕಾಂಡ''ವೆಂದು (ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಭಾಗ) ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ''ಜ್ಞಾನಕಾಂಡ''ವನ್ನು (ಜ್ಞಾನದ ಭಾಗ) ರಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Shivananda">{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|url=http://www.dlshq.org/religions/vedas.htm|title=Swami Shivananda's mission|accessdate=2007-06-25}}</ref> * ''ವೇದಗಳು'' ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದರೆ, ''ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು'' ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮ]] ಹಾಗೂ [[ಪುನರ್ಜನ್ಮ|ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು]] ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=nikhilupa3to8/><ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Werner|1994|p=166}}</ref><ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Monier-Williams|1974|pp=25–41}}</ref> === ಸ್ಮೃತಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Naradiyamahapuranam.jpg|thumb|''[[ನಾರದೇಯ ಪುರಾಣ|ನಾರದೇಯ ಪುರಾಣವು]]'' ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕ್ರಿಯಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪತ್ನಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ]] [[ಶೇಷ|ಶೇಷನಾಗನ]] ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ನಾರದ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮರನ್ನೂ]] ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ''ಶ್ರುತಿಗಳನ್ನು'' ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ''ಸ್ಮೃತಿಗಳೆಂದು'' (ಸ್ಮರಣೆ) ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]'' ಮತ್ತು ''[[ರಾಮಾಯಣ]]''ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ|ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು]] ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೃತಿಗಳು. ''[[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]''ಯು ''ಮಹಾಭಾರತ''ದ ಒಂದು ಸಮಗ್ರಕತಾವಶ್ಯಕ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದು ಒಂದು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಹಿಂದಿನ ದಿನದಂದು ''ವಿಷ್ಣು''ವಿನ ಅವತಾರನಾದ ''ಕೃಷ್ಣ''ನಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಅರ್ಜುನ|ಅರ್ಜುನನಿಗೆ]] ಹೇಳಲಾದ ತತ್ವಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಿಂದ]] ನುಡಿಯಲಾದ '''ಭಗವದ್ಗೀತೆ''ಯು([[ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ]]) ವೇದಗಳ ಸಾರಾಂಶವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>''Sarvopaniṣado gāvo,'' etc. (''Gītā Māhātmya'' 6). ''Gītā Dhyānam'', ''cited in'' Introduction to [http://www.bhagavadgitaasitis.com/introduction/en Bhagavad-gītā As It Is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301204524/http://www.bhagavadgitaasitis.com/introduction/en |date=2014-03-01 }}.</ref> ಆದರೆ, ವಿಷಯವಸ್ತುವು ಉಪನಿಷತ್ತಿನಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಗೀತೋಪನಿಷತ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಶ್ರುತಿ]] ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Thomas B. Coburn, ''Scripture" in India: Towards a Typology of the Word in Hindu Life'', Journal of the American Academy of Religion, Vol. 52, No. '''3''' (September, 1984), pp. 435-459</ref> ಸ್ಮೃತಿಗಳು, ವಿಶದವಾದ ಆಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ''[[ಪುರಾಣ|ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ]]'' ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ''ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ'' ''[[ತಂತ್ರಗಳು]]'', ''ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳು'', ''ತಿರುಮಂತಿರಮ್'', ''ಶಿವ ಸೂತ್ರಗಳು'' ಮತ್ತು ''[[ಆಗಮ|ಆಗಮಗಳಂತಹ]]'' ಪಂಥೀಯ ಸ್ವರೂಪವುಳ್ಳ ಪಠ್ಯಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಿತ ಪಠ್ಯವಾದ ''[[ಮನುಸ್ಮೃತಿ]]''ಯು [[ಜಾತಿ]] ಪದ್ಧತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಆದೇಶ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2008}} == ಇತಿಹಾಸ == {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸ}} [[ಚಿತ್ರ:Kailash Tibet.jpg|thumb|right|[[ಟಿಬೆಟ್]]‌ನಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ [[ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ|ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು]] ಶಿವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಿವಾಸವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.]] * ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಮುಂಚಿನ ಹರಪ್ಪಾ ಅವಧಿಯ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೫೦೦-೨೬೦೦) [[ನವಶಿಲಾಯುಗ|ನವಶಿಲಾಯುಗದ]] ಕೊನೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name=nikhilupa3to8 /><ref name="History">[http://www.bbc.co.uk/religion/religions/hinduism/history/history_1.shtml "Hindu History"] The BBC names a bath and phallic symbols of the [[ಹರಪ್ಪಾದ ನಾಗರಿಕತೆ|Harappan civilization]] as features of the "Prehistoric religion (3000-1000 BCE)".</ref> ಪೂರ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯುಗದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೫೦೦-೫೦೦) ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು "[[ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ವೇದಗಳಿಂದ ಜೀವತಳೆದಿದೆ, ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೭೦೦-೧೦೦೦ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಋಗ್ವೇದ|ಋಗ್ವೇದವು]] ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದದ್ದು.<ref>T. Oberlies (''Die Religion des Rgveda'', Vienna 1998. p. 158) based on 'cumulative evidence' sets wide range of 1700–1100.</ref> ವೇದಗಳು ''[[ಇಂದ್ರ]]'', ''[[ವರುಣ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಅಗ್ನಿ]]''ಯಂತಹ ದೇವತೆಗಳ ಉಪಾಸನೆ, ಮತ್ತು ''[[ಸೋಮ]]'' ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. * ''[[ಯಜ್ಞ]]''ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಗ್ನಿಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ [[ದೇವಸ್ಥಾನ|ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಮೂರ್ತಿ|ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಪಾರಸಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>The ''[[ಋಗ್ವೇದ|Ṛgvedic]]'' deity ''Dyaus'', regarded as the father of the other deities, is linguistically [[ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ (ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ)|cognate]] with [[ಝೂಸ್|Zeus]]—the king of the gods in [[ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹ|Greek mythology]], [[ಜೂಪಿಟರ್|Iovis]] (''gen. of'' Jupiter) —the king of the gods in [[ರೋಮ್‌ನ ಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹ|Roman mythology]], and [[ಟಿಯು/ಝಿಯು|Tiu/Ziu]] in [[ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಧರ್ಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು|Germanic mythology]][http://www.bartleby.com/61/roots/IE117.html], cf. English 'Tues-day'. Other Vedic deities also have cognates with those found in other [[ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|Indo-European]] speaking peoples' mythologies; see [[ಮುಂಚಿನ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಧರ್ಮ|Proto-Indo-European religion]].</ref> * ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ''[[ರಾಮಾಯಣ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]''ಗಳನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತಶಕದ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಶಕದ ಮೊದಲಿನ ಶತಮಾನಗಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಪ್ರಭುಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. * ನಂತರದ ಪುರಾಣಗಳು [[ದೇವ|ದೇವ ಮತ್ತು ದೇವಿಯರ]] ಕಥೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸಂವಹನಗಳು ಮತ್ತು [[ರಾಕ್ಷಸ|ರಾಕ್ಷಸರ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಅವರ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಚಳುವಳಿಗಳು ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆಯ ಒಂದು ಹೊಸ ಅವಧಿಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರವಾದವು: * ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂರಾಶಿಯಾದ್ಯಂತ ಉಪನಿಷದಾಧಾರಿತ, [[ಜೈನ]], ಮತ್ತು [[ಬೌದ್ಧ]] ತಾತ್ವಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಆಗಮನ ಮತು ಪ್ರಸಾರ.<ref>Olivelle, Patrick, ''"The renouncer tradition"'', in {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Flood|2003|pp= 273–274}}</ref> ''ಮೋಕ್ಷ'' ಅಥವಾ ''ನಿರ್ವಾಣ''ವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಬ್ಬರು ವೇದಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಲ್ಲವೆಂದು [[ಮಹಾವೀರ]] (ಜೈನರ ೨೪ನೆಯ [[ತೀರ್ಥಂಕರ]]) ಮತ್ತು [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ]] ([[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ]] ಸಂಸ್ಥಾಪಕ) ಇಬ್ಬರೂ ಬೋಧಿಸಿದರು. * ಆತ್ಮ/ಚೇತನ ಅಥವಾ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಅನಗತ್ಯವೆಂದೂ ಬುದ್ಧನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Eliot|2003}}</ref> ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು, ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿದ [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] [[ಅಶೋಕ|ಅಶೋಕನ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿತು. * ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೦ರ ನಂತರ, [[ಸಾಂಖ್ಯ]], [[ಯೋಗ]], ನ್ಯಾಯ, [[ವೈಶೇಷಿಕ]], ಪೂರ್ವ-ಮೀಮಾಂಸ ಹಾಗೂ [[ವೇದಾಂತ|ವೇದಾಂತವನ್ನು]] ಒಳಗೊಡಂತೆ, ಹಲವಾರು ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು [[ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]] ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಕೇತೀಕೃತಗೊಂಡವು.<ref name="Radhaxviii-xxi">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Radhakrishnan|Moore|1967|p=xviii–xxi}}.</ref> * ಒಂದು ನಾಸ್ತಿಕ ಭೌತವಾದಿ ಪಂಥದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ [[ಚಾರ್ವಾಕ|ಚಾರ್ವಾಕನು]] ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಆರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ|ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಗಮನ ಸೆಳೆದನು.<ref name="ISBN 0-19-563921-9">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Basham|1999}}</ref> ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೦೦ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೦೦ರ ನಡುವೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಅವನತಿಹೊಂದಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref name="BBC ethics2">{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|title=The rise of Jainism and Buddhism |work=Religion and Ethics—Hinduism: Other religious influences |publisher=BBC |date=26 July 2004 |accessdate=2007-04-21 |url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/hinduism/history/history_2.shtml }}</ref> * ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ ಸಂಸ್ಕೃತಾಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅವನತಿಗೀಡಾಯಿತು. ಮೊದಲಿನ ಮಧ್ಯಯುಗದ [[ಪುರಾಣ|ಪುರಾಣಗಳು]] ಸಾಂಸ್ಕೃತೀಕರಣಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿದ್ದ ([[:en:Acculturation|ಅಕಲ್ಚರೇಶನ್]]) ಬರಹದ ಭಾಷೆಯಿರದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮಾಜಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾದವು. * ಪುರಾಣಗಳ ರಚನಕಾರರ ಕೈಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ]] ತತ್ವಗಳು ಆಮೂಲಾಗ್ರ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮುಂಚಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ "ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ"ವು ಉದಯಿಸಿತು.<ref>Vijay Nath, ''From 'Brahmanism' to 'Hinduism': Negotiating the Myth of the Great Tradition'', Social Scientist 2001, pp. 19-50.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Akshardham_Delhi.jpg|thumb|left|[[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] [[ಅಕ್ಷರಧಾಮ (ದೆಹಲಿ)|ಅಕ್ಷರಧಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ]].]] * ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಆಗಮನ ಹಾಗೂ ಸಿಂಧ್‌ನ ವಿಜಯದೊಂದಿಗೆ ಏಳನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತಾದರೂ, ನಂತರದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಿಜಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="ISBN 0-19-563921-9"/> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನತಿಹೊಂದಿತು. * ಹಲವು ಹಿಂದೂಗಳು [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಹೊಂದಿದರು. ಔರಂಗ್‌ಜ಼ೇಬ್‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಶಾಸಕರು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದರು; ಆದರೆ [[ಅಕ್ಬರ್]]‌ನಂತಹ ಕೆಲವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ತೀವ್ರ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. * ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ರಾಮಾನುಜ]], [[ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ|ಮಧ್ವ]] ಮತ್ತು [[ಚೈತನ್ಯ|ಚೈತನ್ಯರಂತಹ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ.<ref name="ISBN 0-19-563921-9"/> [[ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿ|ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ]] ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ವೇದಾಂತಿ [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿ ಶಂಕರರಿಂದ]] ಕ್ರೋಡೀಕರಣಗೊಂಡ [[ಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮದ]] ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿದರು. * ಭಾವಾತ್ಮಕ, ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಗಮ್ಯ [[ಅವತಾರ|ಅವತಾರಗಳತ್ತ]] ಹೊರಳಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮಾವತಾರಗಳತ್ತ.<ref name="JordensISBN 0-19-563921-9">J.T.F. Jordens, “Medieval Hindu Devotionalism” in {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ||Basham|1999}}</ref> ಐರೋಪ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುವ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಭಾರತಾಧ್ಯಯನವು (ಇಂಡಾಲಜಿ), ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮೂಲರ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ವೂಡ್‌ರಾಫ಼್‌ರಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. * ಅವರು [[ವೇದ|ವೈದಿಕ]], ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು [[ತಂತ್ರ|ತಾಂತ್ರಿಕ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಯೂರಪ್ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ|ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ]] ತಂದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರಾಹ್ಮ ಸಮಾಜ]] ಹಾಗೂ ಥೀಯಸಾಫ಼ಿಕಲ್ ಸಸಾಯಿಟಿಯಂತಹ ಸಂಘಗಳು, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ, ಅಬ್ರಹಮೀ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಸಂಗತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಈ ಅವಧಿಯು ಬಹಳ ಹೊಸತನವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ ದೇಶೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ ಚಳುವಳಿಗಳ ಉದಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. * ಅವು [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ]] ಮತ್ತು [[ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ|ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಯಂತಹ]] ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಉಪದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದವು. [[ಅರವಿಂದ]] ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪಾದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಭೂತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು, ಪುನರ್ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. * ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನೇಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದರು. [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ]], [[ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದ]], ಬಿ. ಕೆ. ಎಸ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮ|ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮರಂತಹ]] ಇತರರೂ ಸಹ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು [[ವೇದಾಂತ|ವೇದಾಂತದ]] ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಇಂದು, [[ಇಸ್ಕಾನ್]] ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ಮತದಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="isbn0754638561">{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |author=Raymond Brady Williams |title=Williams on South Asian Religions and Immigration: Collected Works |publisher=Ashgate Publishing Ltd.|location= |year =2004 |url=https://books.google.com/books?id=nkVBOfE1KkAC&dq=swaminarayan+hare+krishna&lr=&source=gbs_summary_s&cad=0 |isbn=0754638561 |oclc= |doi= |accessdate =}}p.217</ref> == ಸಮಾಜ == === ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳು === {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪಂಥಗಳು}} [[ಚಿತ್ರ:Temple_de_Mînâkshî01.jpg|right|thumb|250x250px|[[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ]] ಒಂದು ನೋಟ]] * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ತಾವು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೇವೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ |Werner|1994|p=73}}</ref> ಆದರೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ: * [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ]], [[ಶೈವ ಪಂಥ]], [[ಶಕ್ತಿ ಪಂಥ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಮಾರ್ತ ಪಂಥ]]. ಈ ಪಂಥಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಮಶಕ್ತ ರೂಪವೆಂದು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುವ ದೇವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. [[ವೈಷ್ಣವ|ವೈಷ್ಣವರು]] ''[[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವನ್ನು]]'' ಪರಮಶಕ್ತ ದೇವರೆಂದು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; [[ಶೈವ|ಶೈವರು]] ''[[ಶಿವ]]''ನನ್ನು ಪರಮಶಕ್ತನೆಂದು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; * [[ಶಾಕ್ತ|ಶಾಕ್ತರು]] ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ ಅಥವಾ [[ದೇವಿ|ದೇವಿಯ]] ಮೂಲಕ ಮೂರ್ತಿಮತ್ತಾಗಿರುವ ''[[ಶಕ್ತಿ]]''ಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು [[ಸ್ಮಾರ್ತ|ಸ್ಮಾರ್ತರು]] ಪರಮಶಕ್ತದ ಮೂರ್ತೀಕರಣಗಳೆಂದು ಐದು ([[ಪಂಚದೇವ]]) ಅಥವಾ ([[ತಮಿಳರು|ತಮಿಳು]] ಹಿಂದೂಗಳು [[ಸ್ಕಂದ|ಸ್ಕಂದನನ್ನು]]<ref>{{Cite web |url=http://www.mailerindia.com/god/hindu/index.php?skanda |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-18 |archive-date=2010-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911172330/http://www.mailerindia.com/god/hindu/index.php?skanda |url-status=deviated |archivedate=2010-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100911172330/http://www.mailerindia.com/god/hindu/index.php?skanda }}</ref> ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ) ಆರು ([[ಷಣ್ಮತ]]) ದೇವತೆಗಳ ಸಾರಭೂತವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವೆಂದರೇನು ಎಂಬುದರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ [[ಅದ್ವೈತ]] ವೇದಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಅಥವಾ ಅನುಸರಿಸದ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದೇವರ ಹಲವು ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಷಣ್ಮತ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು, ಹಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ತಾವು ಸ್ಮಾರ್ತರೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಅಪಂಥೀಯತೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿ [[ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ|ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ]] ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸ್ಮಾರ್ತ ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://hinduism.iskcon.com/tradition/1204.htm |title=Heart of Hinduism: The Smarta Tradition |access-date=2010-03-20 |archive-date=2011-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110205104737/http://hinduism.iskcon.com/tradition/1204.htm |url-status=deviated |archivedate=2011-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110205104737/http://hinduism.iskcon.com/tradition/1204.htm }}</ref> * [[ಗಾಣಪತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಸೌರ|ಸೌರದಂತಹ]] ಇತರ ಪಂಥಗಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುದೇವತಾರಾಧನೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿ [[ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ|ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರ]] ''[[ಆರ್ಯ ಸಮಾಜ]]''ದಂತಹ, ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾರದ ಚಳುವಳಿಗಳಿವೆ. * ಅದು ''ವೇದಗಳು'' ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ''ಯಜ್ಞ''ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, [[ತಂತ್ರ|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು]] ವಿವಿಧ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: {{cquote|ತಂತ್ರಗಳು... ''[[ಆಸ್ತಿಕ]]'' ಅಥವಾ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ''[[ನಾಸ್ತಿಕ]]'' ಅಥವಾ ವೈದಿಕವಲ್ಲದ ಎಂದೂ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿವೆ. ದೇವತೆಯ ಪ್ರಧಾನತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ''ಆಸ್ತಿಕ'' ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಶಾಕ್ತ, ಶೈವ, ಸೌರ, ಗಾಣಪತ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Banerji|1992|p=2}}</ref> }} ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪಂಥವನ್ನು ಇತರ ಪಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಹಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ಇತರ ಪಂಥಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪಂಥದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಹಿತ ಪರ್ಯಾಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=December 2007}} ಹಾಗಾಗಿ, ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪಾಷಂಡ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ಪಾಷಂಡ ಸಂಪ್ರದಾಯವು]] ಒಂದು ವಿವಾದಾಂಶವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ |url=http://library.thinkquest.org/28038/page1_3.html |title=India and Hinduism |accessdate=2007-07-17 |work= Religion of World|publisher=ThinkQuest Library }}</ref> === ಆಶ್ರಮಗಳು === {{ಮುಖ್ಯ|ಆಶ್ರಮ}} * ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯನ ಜೀವನವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ''ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ'' (ಹಂತಗಳು ಅಥವಾ ಘಟ್ಟಗಳು; ಅಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಗಳು ಏಕಾಂತಗೃಹವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ) ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಭಾಗವಾದ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿರುವ ಹಂತವಾದ ''[[ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ|ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವು]]'', ಒಬ್ಬ [[ಗುರು|ಗುರುವಿನ]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವಿವಾಹಿತ, ನಿಯಂತ್ರಿತ, ಸಂಯಮದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲವಾದ ಅವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಗೃಹಸ್ಥ|ಗೃಹಸ್ಥವು]]'' ಮನೆಯವನ ಹಂತ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮದುವೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ವಿವಾಹಿತಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಮ|ಕಾಮವನ್ನು]] ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ''ಅರ್ಥ''ವನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತ ([[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ#ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶಗಳು|ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಉದ್ದೇಶಗಳು]] ನೋಡಿ). * ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಗೃಹಸ್ಥನ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಒಬ್ಬರ ಹೆತ್ತವರು, ಮಕ್ಕಳು, ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಹಂತವಾದ ''[[ವಾನಪ್ರಸ್ಥ]]''ವು ಐಹಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಅನಾಸಕ್ತಿಯ ಹಂತ. ಇದು, ಒಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಹಿಸುವುದು, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. * ಕೊನೆಯದಾಗಿ [[ವೈರಾಗ್ಯ|ವೈರಾಗ್ಯದ]] ಹಂತವಾದ ''[[ಸಂನ್ಯಾಸ]]''ದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯ ಮೂಲಕ ಏಕಾಂತವಾಗಿ ದೈವಿಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು [[ಮೋಕ್ಷ|ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ]] ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆಯಲು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>S.S. Rama Rao Pappu, "Hindu Ethics", in {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Rinehart|2004|pp=165–168}}</ref> === ಸಂನ್ಯಾಸ === {{ಮುಖ್ಯ|ಸಂನ್ಯಾಸ}} * [[ಮೋಕ್ಷ]] ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಗಳು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಜೀವಿಸಲು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಸರಳತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆ, ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಮನರಂಜನೆ ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ, ಮತ್ತು ದೇವರ ಅವಲೋಕನದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Bhaskarananda|1994|p=112}}<nowiki></ref></nowiki> * ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಬೈರಾಗಿಯನ್ನು ''ಸಂನ್ಯಾಸಿ'', ''[[ಸಾಧು]]'', ಅಥವಾ ''[[ಸ್ವಾಮಿ]]''ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ [[ಸ್ತ್ರೀ]] ಬೈರಾಗಿಯನ್ನು ''ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿ''ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕತೆಯ ತಮ್ಮ ಬಾಹ್ಯ ವೈರಾಗ್ಯವು ''ಮಾನಸಿಕ'' ವಿರಕ್ತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬೈರಾಗಿಗಳು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. * ಕೆಲವು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ, ಇತರರು ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದೇವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ| Michaels|2004|p=316}}</ref> ಒಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶ್ರೀಮಂತನಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬಡವನಿರಲಿ, ಉತ್ತಮನಿರಲಿ ಅಥವಾ ನೀಚನಿರಲಿ, ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ಕಾಣಲು ಮತ್ತು ಹೊಗಳಿಕೆ, ದೂಷಣೆ, ನಲಿವು ಹಾಗೂ ನೋವುಗಳಿಗೆ ಔದಾಸೀನ್ಯವುಳ್ಳವರಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. === ವರ್ಣಗಳು === {{ಮುಖ್ಯ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವರ್ಣ}} ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ''ವರ್ಣ''ಗಳೆಂದು (''ಸಂಸ್ಕೃತ'': "ಬಣ್ಣ, ರೂಪ, ನೋಟ") ಕರೆಯಲಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ:<ref name="MW Sanskrit dict." /> * ''[[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]]'': ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅರ್ಚಕರು; * ''[[ಕ್ಷತ್ರಿಯ|ಕ್ಷತ್ರಿಯರು]]'': ಯೋಧರು, ಕುಲೀನರು ಮತ್ತು ದೊರೆಗಳು; * ''[[ವೈಶ್ಯ|ವೈಶ್ಯರು]]'': ರೈತರು, ವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು; ಮತ್ತು * ''[[ಶೂದ್ರ|ಶೂದ್ರರು]]'': ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರು. * ''ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಅಖಂಡ ಭಾಗವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಳತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಎಂದು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Michaels|2004|pp=188–197}}</ref> ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ, ''ಶ್ರುತಿ''ಗಳು ''ವರ್ಣ'' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ, ಆದರೆ ಬಹಳ ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ (ಅಂದರೆ ಆದೇಶವಾಗಿರದ), ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. * ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ''ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ'' ''ಪುರುಷಸೂಕ್ತವು'' (೧೦.೯೦) ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ''ವರ್ಣಗಳನ್ನು'' ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಶ್ಲೋಕವಾಗಿದೆ. ಇತರ ''ವರ್ಣಗಳಾದ'' ''ಬ್ರಹ್ಮ'' (ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಮತ್ತು ''ರಾಜನ್ಯ''ಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ) ''ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ'' ಕೆಲವು ಇತರ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೦.೮೦.೧) ಮತ್ತು ಇತರ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. * ನಿಖರವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ''ಸ್ಮೃತಿ'' ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಕೆಲವು ಪಠ್ಯಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ''ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ'' ಸಮಾಜದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ''ವಿಧಿಸುವ'' ಆದೇಶಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಿವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೃತ್ತಿಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆತನ ಕುಟುಂಬದ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು [[ಋಗ್ವೇದ|ಋಗ್ವೇದದ]] ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: {{cquote|"ನಾನೊಬ್ಬ ಹಾಡುಗಾರ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ, ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಬೀಸುವುದು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ವೃತ್ತಿ." (ಋಗ್ವೇದ [[ಮಂಡಲ ೯|೯]].೧೧೨.೩)<ref>Later scriptures however, such as the ''[[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|Bhagavad Gītā]]'' ([http://bhagavadgitaasitis.com/4/en1 4.13] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090913131947/http://bhagavadgitaasitis.com/4/en1 |date=2009-09-13 }}) state that the four ''varṇa'' divisions are created by God, and the ''[[ಮನುಸ್ಮೃತಿ|Manusmṛiti]]'' categorizes the different castes.[http://www.bergen.edu/phr/121/ManuGC.pdf Manu Smriti Laws of Manu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528064608/http://www.bergen.edu/phr/121/ManuGC.pdf |date=2010-05-28 }} 1.87-1.91 However, at the same time, the ''Gītā'' says that one's ''varṇa'' is to be understood from one's personal qualities and one's work, not one's birth. This view is supported by records of sages who became Brahmins. For example, the sage ''[[ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ|Vishvāmitra]]'' was a king of the ''[[ಕ್ಷತ್ರಿಯ|Kṣhatriya]]'' caste, and only later became recognized as a great Brahmin sage, indicating that his caste was not determined by birth. Similarly, ''[[ವಾಲ್ಮೀಕಿ|Vālmiki]]'', once a low-caste robber, ''became'' a sage.</ref>}} * ವೈದಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ವೇದಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ, ಮುಂದಿನ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಇದ್ದಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ''ಶೂದ್ರರ'' ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಿಷೇಧವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>White Yajurveda 26.2</ref> ಹಲವಾರು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ವರ್ಣಗಳೊಳಗಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಗತಿಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆಯು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭೇದಭಾವದ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Silverberg Paper">{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Silverberg|1969|pp=442–443}}</ref><ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Smelser|Lipset|2005}}</ref> * ''ವರ್ಣ''ಗಳ ವೈದಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಆದೇಶಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸುವ ''ಸ್ಮೃತಿಗಳು'', ನಾಲ್ಕು ''ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ'' ಸಮಾಜದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು, ಮುಂದೆ ಇಂದಿನ ಜನ್ಮಾಧಾರಿತ ''ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ'' ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ, ಈ ''ವರ್ಣಗಳೊಳಗಿನ'' ವಿವಿಧ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತವೆ. * [[ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ]] ಹಾಗೂ [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅನೇಕ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>Elenanor Zelliot, "Caste in Contemporary India", in {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Rinehart|2004}}</ref> ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ [[ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ|ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು]] (೧೮೩೬-೧೮೮೬) {{cquote|"ದೇವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.. ಈ ಪ್ರೀತಿಯಿರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯಿರುವ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. [[ಭಕ್ತಿ|ಭಕ್ತಿಯ]] ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನು ಪರಿಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮನಾಗುತ್ತಾನೆ."<ref>{{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Nikhilananda|1992|p=155}}</ref> }} ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿದರು. === ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಾಚರಣೆ === {{ಮುಖ್ಯ|ಅಹಿಂಸೆ|ಸಸ್ಯಾಹಾರಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ}} * [[ಸಸ್ಯ|ಸಸ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ದಿವ್ಯತೆಯು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಒಳವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಹಿಂದೂಗಳು ''ಅಹಿಂಸೆ'' ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>Monier-Williams, ''Religious Thought and Life in India'' (New Delhi, 1974 edition)</ref> ''ಅಹಿಂಸೆ'' ಪದವು [[ಉಪನಿಷತ್ತು|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ]],<ref name="Radhakrishnan">{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |last=Radhakrishnan |first=S |authorlink=Sarvepalli Radhakrishnan |title=Indian Philosophy, Volume 1|edition=2nd |series=Muirhead library of philosophy |date= |year=1929 |publisher= George Allen and Unwin Ltd. |location=London|pages=148}}</ref> ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ<ref>For ''ahiṃsā'' as one of the "emerging ethical and religious issues" in the Mahābhārata see: Brockington, John, "The Sanskrit Epics", in Flood (2003), p. 125.</ref> ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು * ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಅಹಿಂಸೆಯು'' ಐದು ''ಯಮಗಳ'' (ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದ ಶಪಥಗಳು) ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿನದು.<ref>For text of Y.S. 2.29 and translation of ''yama'' as "vow of self-restraint", see: {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |series= |last=[[ಐ. ಕೆ. ಟೇಯ್‌ಮ್ನಿ|Taimni]] |first=I. K. |authorlink= |coauthors=|title=The Science of Yoga |year=1961 |publisher=The Theosophical Publishing House |location=Adyar, India |isbn=81-7059-212-7 }}, p. 206.</ref> * ''ಅಹಿಂಸೆ''ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಜೀವನದ ಉನ್ನತ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಯಜುರ್ವೇದ|ಯಜುರ್ವೇದವು]] ಸಸ್ಯಾಹಾರಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''[[ಸತ್ವ|ಸಾತ್ವಿಕ]]'' ಜೀವನಶೈಲಿಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="isbn1843032953">{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | author=Michael Keene | title=Religion in Life and Society | publisher=Folens Limited | location= | year=2002 | url=http://books.google.co.uk/books?id=I4AVbUIIygQC&pg=PA122 | page=122 |accessdate=May 18, 2009}}</ref> (ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ಶೇಕಡ ೨೦ರಿಂದ ೪೨ರ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="veg">Surveys studying food habits of Indians include: [http://www.fao.org/WAIRDOCS/LEAD/X6170E/x6170e09.htm#TopOfPage "Diary and poultry sector growth in India"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180817175028/http://www.fao.org/WAIRDOCS/LEAD/X6170E/x6170e09.htm#TopOfPage |date=2018-08-17 }}, [http://www.fas.usda.gov/htp/highlights/2001/india.pdf "Indian consumer patterns"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131126101335/http://www.fas.usda.gov/htp/highlights/2001/india.pdf |date=2013-11-26 }} and [http://www.ers.usda.gov/amberwaves/February04/Features/ElephantJogs.htm "Agri reform in India"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061228214808/http://www.ers.usda.gov/amberwaves/february04/features/elephantjogs.htm |date=2006-12-28 }} {{Cite web |url=http://www.ers.usda.gov/amberwaves/february04/features/elephantjogs.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061228214808/http://www.ers.usda.gov/amberwaves/february04/features/elephantjogs.htm |archive-date=2006-12-28 |url-status=dead}}. Results indicate that Indians who eat meat do so infrequently with less than 30% consuming non-vegetarian foods regularly, although the reasons may be economical.</ref> ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕಡಲಾಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದು.<ref>{{ಆಧಾರ |last=Fox |first=Michael Allen |year=1999 |title=Deep Vegetarianism |place= |publisher= Temple University Press |edition= |isbn=1-566397-05-7 }}</ref><ref name="Food_habits_of_a_nation">{{ಸುದ್ದಿ ಆಧಾರ | author = Yadav, Y.| coauthors= Kumar, S|title = The food habits of a nation| url = http://www.hindu.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | work = The Hindu | date = August 14, 2006|accessdate = 2006-11-17 }}</ref> ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಗಳು, [[ರಜಸ್|ರಾಜಸಿಕ]] ಆಹಾರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ, [[ಈರುಳ್ಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ|ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು]] ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.<ref>See, Basak, R., "''The Hindu concept of the natural world''" in {{ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಧಾರ ಕಂಸರಹಿತ|Morgan|1987|pp=111-112}}; see also {{ಆಧಾರ |last=Doshi |first=Malvi |year=2002 |title=Cooking Along the Ganges: The Vegetarian Heritage of India |place= |publisher= Writer's Showcase Press |edition= |isbn=059524422X }} p. 2.</ref> * ಕೆಲವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ದಿನಗಳಂದು ಮಾತ್ರ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಹಿಂದೂಗಳು ಬಹುತೇಕ ಎಂದೂ ಗೋಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಸುವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಮಾತೃಸಮಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>Walker 1968:257</ref> ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಹಸುವನ್ನು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ದಾನದ ಒಂದು ಸಂಕೇತವೆಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Richman 1988:272</ref> * ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="beef_without_borders">{{ಸುದ್ದಿ ಆಧಾರ | first = R. | last = Krishnakumar | title = Beef without borders | url = http://www.hinduonnet.com/fline/fl2018/stories/20030912004703100.htm | work = Frontline | publisher = Narasimhan Ram|date = August 30-September 12, 2003 | accessdate = 2006-10-07 }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಸು ಮತ್ತು ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರ ನೋಡಿ. === ಮತಾಂತರ === {{ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದವರ ಪಟ್ಟಿ}} * [[ಮತಾಂತರ|ಧರ್ಮಾಂತರ]], ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ, ಮತ್ತು ಮತಾಂತರಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು [[ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು|ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿಲ್ಲವಾದರೂ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವವರಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣ, ಹಿಂದೂಗಳು ತಾವು ಸಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿಂದೂಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾವು ಭೇಟಿಯಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |title=Towards a Transcultural Future: Literature and society in a post-colonial world |last=Geoffray |first=Davis |coauthors=Peter Marsden, Benedicte Ledent, Marc Delrez |publisher=Rodopi |year=2005 |pages=106 |isbn=9042017368 |url=https://books.google.com/books?id=_0QNztm0EHYC&pg= PA106&lr =&sig=odCSau50iKmPQAAYDT22N4YGsVs}}</ref><ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |title=The History of Caste in India |first=Shridhar |last=Ketkar |publisher=Taylor & Carpenter |year=1909 |pages=87–89 |url=https://books.google.com/books?id=_c9OAAAAMAAJ&pg=PA89&lr=#PPA89,M1}}</ref> * ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತಾಂತರದ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದೆಡೆ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಜನ್ಮದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಬಹುದಾದ ಒಂದು ಗುರುತೆಂದು ಇಂದಿಗೂ ನಂಬಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಯಾರಾದರೂ ಹಿಂದೂಗಳೆಂದು ಅನೇಕ ಇತರರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ಈ ಎರಡೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. * ಆದರೆ, ಇತರ ಪಮುಖ ಧರ್ಮಗಳ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ, ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಂತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅವಗತವಾದ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ (ಯಾವುದೇ) ಒಂದು ಧರ್ಮದಿಂದ (ಬೇರಾವುದೇ) ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=The Right to Religious Conversion: Between Apostasy and Proselytization |last=Omar |first=Rashid |publisher=Kroc Institute, University of Notre Dame |year=2006 |month=August |pages=3 | url=http://kroc.nd.edu/ocpapers/op_27_1.pdf|format=PDF}}</ref> * ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತಾಂತರಹೊಂದಲು ಇಷ್ಟಪಡುವವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಮತಾಂತರಹೊಂದಲು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುನರುಜ್ಜೀವಕ ಚಳುವಳಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪುನರ್ಮತಾಂತರಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿವೆ.<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |title= Java's Hinduism Revivial|first=Thomas |last= Reuter|publisher=Hinduism Today | year=2004 |month=September| url=http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/10-12/52-53_revivial.shtml}}</ref> ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹೊರಗಿನ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾಗದ ಕಾರಣ ಪುನರ್ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.expressindia.com/latest-news/Tamil-Nadu-Dalit-Christians-embrace-Hinduism/500277/ Tamil Nadu: Dalit Christians embrace Hinduism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113200142/http://www.expressindia.com/latest-news/Tamil-Nadu-Dalit-Christians-embrace-Hinduism/500277/ |date=2012-01-13 }} Indian Express - August 10, 2009</ref> * [[ವಿವಾಹ|ವಿವಾಹದ]] ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂವಲ್ಲದ ಭಾಗದಾತನು ವಿಶಾಲ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು ಇದು ಹಲವುವೇಳೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. * ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಹೊಂದಲು ಯಾವುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ''[[ದೀಕ್ಷೆ]]'' ("ಉಪಕ್ರಮ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ''ಶುದ್ಧಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುನರ್ಮತಾಂತರದ ನಂತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪುನರಾಗಮನವನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂದು ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು ನಂಬುವ ಕಾರಣ, ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು ಮತಾಂತರಿಗಳನ್ನು ಅರಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="cookson">{{citation | year=2003 | title = Encyclopedia of religious freedom | author1=Catharine Cookson | publisher=Taylor & Francis | isbn=9780415941815 | page=180 | url=https://books.google.com/books?id=R0PrjC1Ar7gC&dq=seek&pg=PA180}}</ref><ref name="cookson" /><ref name="coco">{{citation | year=1991 | title = Conflicts and co-existence, India | author1=J. N. Nanda | publisher=Concept Publishing Company | isbn=9788170223023 | page=93 | url=https://books.google.com/books?id=U-vX_LbZOVkC&dq=seek&pg=PA93}}</ref><ref>{{citation | year=1993 | title = Outline of Hinduism | author1=William Stoddart | publisher=Foundation for Traditional Studies | isbn=9780962998416 | page=13 | url=https://books.google.com/books?id=wjR9AAAAMAAJ&q=seek}}</ref><ref name="long">{{citation | year=2007 | title = A vision for Hinduism: beyond Hindu nationalism | author1=Jeffery D. Long | publisher=I.B.Tauris | isbn=9781845112738 | page=188 | url=https://books.google.com/books?id=frXUGoWuK4wC&dq=seek&pg=PA188}}</ref><ref>See Swami Bhaskarananda, Essentials of Hinduism pp. 189-92 (Viveka Press 1994) ISBN 1-884852-02-5</ref> * ಆದರೆ, [[ಆರ್ಯ ಸಮಾಜ]], ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಚರ್ಚ್, ಬಿಎಪಿಎಸ್, [[ಇಸ್ಕಾನ್]]‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿರುವವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆಶಯ ಮತಾಂತರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. * ಬದಲಾಗಿ, ಒಬ್ಬರ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದೇ ಇರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಮತಾಂತರಿಸುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕಾರಣ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಧಿನಿಯಮದ ಈಗಿರುವ ಸೂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಿಂದೂ ಮುಖಂಡರು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=The Right to Religious Conversion: Between Apostasy and Proselytization |last=Omar |first=Rashid |publisher=Kroc Institute, University of Notre Dame |year=2006 |month=August |pages=4 | url=http://kroc.nd.edu/ocpapers/op_27_1.pdf|format=PDF}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{ಲಂಬಸಾಲು-ಆರಂಭ|width=}} {{Col-1-of-4}} * [[ಹಿಂದೂ]] * [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ]] * [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{Col-2-of-4}} * [[ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು]] * [[ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ]] {{Col-3-of-4}} * [[ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು]] * [[ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು]] * [[ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ]] {{Col-4-of-4}} * [[ಹಿಂದೂಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಟೀಕೆ]] * [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕತೆ]] {{ಲಂಬಸಾಲು-ಕೊನೆ}} '''<span style="font-size:120%"> ಸಂಬಂಧಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳು </span>''' {{ಲಂಬಸಾಲು-ಆರಂಭ|width=}} {{Col-1-of-4}} * [[ಪ್ರಾಚ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] *[[ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಭಾರತದ ಧರ್ಮಗಳು]] {{Col-2-of-4}} * [[ಪಾರ್ಸಿ ಮತ]] * [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]] * [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] * [[ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ]] * [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]] * [[ಅಯ್ಯಾವಳಿ]] {{Col-3-of-4}} * [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು]] * [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] * [[ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] * [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] * [[ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಮತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] * [[ಅಯ್ಯಾವಳಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] * [[ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] {{Col-4-of-4}} * [[ಆದ್ಯ-ಭಾರತೀಯ-ಇರಾನೀ ಧರ್ಮ]] * [[ಮೊದಲಿನ-ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಧರ್ಮ]] {{ಲಂಬಸಾಲು-ಕೊನೆ}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪಟ್ಟಿ|3}} == ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು == {{ಆಧಾರ ಆರಂಭ|2}} * {{ಆಧಾರ |surname1=Banerji |given1=S. C. |year=1992 |title=Tantra in Bengal |place= Delhi |edition=Second Revised and Enlarged |publisher=Manohar |isbn=81-85425-63-9 }} * {{ಆಧಾರ |last=Basham |first=A.L |authorlink=ಆರ್ಥರ್ ಲೂವೆಲಿನ್ ಬ್ಯಾಶಮ್ |year=1999 |title=A Cultural History of India |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=0-19-563921-9 }} * {{ಆಧಾರ |last=Bhaktivedanta |first=A. C. |authorlink=ಎ. ಸಿ. ಭಕ್ತಿವೇದಾಂತ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪಾದ |year=1997 |title=Bhagavad-Gita As It Is |place= |publisher=Bhaktivedanta Book Trust |isbn=089213285X |url=http://bhagavadgitaasitis.com/ |accessdate=2007-07-14 |archive-date=2009-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090913125923/http://bhagavadgitaasitis.com/ |url-status=dead }} * {{ಆಧಾರ |last=Bhaskarananda |first=Swami |year=1994 |title=The Essentials of Hinduism: a comprehensive overview of the world's oldest religion |place=Seattle, WA |publisher=Viveka Press |isbn=1-884852-02-5 }}{{Verify credibility|date=July 2008}} * {{ಆಧಾರ |last=Bhattacharyya |first=N.N |year=1999 |title=History of the Tantric Religion |place=Delhi |publisher=Manohar Publications |edition=Second Revised |isbn=81-7304-025-7 }} * {{ಆಧಾರ |last=Chidbhavananda |first=Swami |year=1997 |title=The Bhagavad Gita |place= |publisher= Sri Ramakrishna Tapovanam |edition= |isbn= }} * {{ಆಧಾರ |last=Eliot |first=Sir Charles |authorlink=ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ |year=2003 |title=Hinduism and Buddhism: An Historical Sketch |place= |publisher= Munshiram Manoharlal |edition=Reprint |volume=I |isbn=8121510937 }} * {{ಆಧಾರ |last=Fuller |first=C. J. |year=2004 |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |place=Princeton, NJ |publisher= Princeton University Press |edition= |volume= |isbn=9780691120485 }} * {{ಆಧಾರ |last=Growse |first=Frederic Salmon |authorlink= |year=1996 |title=Mathura - A District Memoir |place= |publisher= Asian Educational Services |edition=Reprint |volume= |isbn= }} * {{ಆಧಾರ |last= Garces-Foley |first=Katherine |year=2005 |title=Death and religion in a changing world |publisher= M. E. Sharpe }} * {{ಆಧಾರ |last=[[René Guénon|Guénon]] |first=René |year=1921 |title=Introduction to the Study of the Hindu Doctrines |place= |publisher= Sophia Perennis |edition= 1921 |isbn=0-900588-74-8 }} * {{ಆಧಾರ |last=[[René Guénon|Guénon]] |first=René |year= |title=Studies in Hinduism |place= |publisher= Sophia Perennis |edition= 1966 |isbn= 0-900588-69-3 }} * {{ಆಧಾರ |last=[[René Guénon|Guénon]] |first=René |year= |title=Man and His Becoming According to the Vedanta |place= |publisher= Sophia Perennis |edition= 1925 |isbn=0-900588-62-4 }} * {{ಆಧಾರ |last=Hoiberg |first=Dale |year=2001 |title=Students' Britannica India |place= |publisher= Popular Prakashan |edition= |isbn=0852297602 }} * {{ಆಧಾರ |last=Kuruvachira |first=Jose |year=2006 |title=Hindu nationalists of modern India |place= |publisher= Rawat Publications |edition= |isbn=8170339952 }} * {{ಆಧಾರ |last= Monier-Williams |first=Monier |authorlink=ಮೊನಿಯೇ ಮೊನಿಯೇ-ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ |year=2001 |title= English Sanskrit dictionary |place=Delhi |publisher= Motilal Banarsidass |edition= |url = http://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/index.html |accessdate= 2007-07-24 |isbn=8120615093 }} * {{ಆಧಾರ |surname1=Morgan |given1=Kenneth W. |surname2=Sarma |given2=D. S. |year=1953 |title=The Religion of the Hindus |publisher=Ronald Press }} * {{ಆಧಾರ |last= Nikhilananda |first=Swami |authorlink=ಸ್ವಾಮಿ ನಿಖಿಲಾನಂದ |year=1990 |title=The Upanishads: Katha, Iśa, Kena, and Mundaka |place=New York |publisher= Ramakrishna-Vivekananda Center |volume=I |edition=5th |isbn=0-911206-15-9 }} * {{ಆಧಾರ |last= Nikhilananda |first=Swami (trans.) |authorlink=ಸ್ವಾಮಿ ನಿಖಿಲಾನಂದ |year=1992 |title=Gospel of Sri Ramakrishna |place=New York |publisher= Ramakrishna-Vivekananda Center |volume= |edition=8th |isbn=0-911206-01-9 }} * {{ಆಧಾರ |last= Oberlies |first=T |year=1999 |title=Die Religion des Rgveda |place=Vienna |publisher= Institut für Indologie der Universität Wien |isbn=3900271321 }} * {{ಆಧಾರ |last= Osborne |first=E |authorlink= |year=2005 |title=Accessing R.E. Founders & Leaders, Buddhism, Hinduism and Sikhism Teacher's Book Mainstream |place= |publisher= Folens Limited |volume= |edition= |isbn= }} * {{ಆಧಾರ |surname1=Radhakrishnan |given1=S |surname2=Moore |given2= CA |authorlink=ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |year=1967 |title=A Sourcebook in Indian Philosophy |publisher=Princeton University Press |isbn=0-691-01958-4 }} * {{ಆಧಾರ |last= Radhakrishnan |first=S (Trans.) |authorlink=ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |year=1995 |title=Bhagvada Gita |place= |publisher= [[Harper Collins]] |volume= |edition= |isbn=1-855384-57-4 }} * {{ಆಧಾರ |last= Radhakrishnan |first=S |authorlink=ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |year=1996 |title=Indian Philosophy |place= |publisher=Oxford University Press |volume=1 |edition= |isbn=0195638204 }} * {{ಆಧಾರ |surname1=Richman |given1=Paula |year=1988 |title=Women, branch stories, and religious rhetoric in a Tamil Buddhist text |place= Buffalo, NY |edition= |publisher=Maxwell School of Citizenship and Public Affairs, Syracuse University |isbn=0915984903 }} * {{ಆಧಾರ |last1= Sargeant |first1=Winthrop |last2=Chapple |first2=Christopher |authorlink= |year=1984 |title=The Bhagavad Gita |place=New York |publisher= State University of New York Press |volume= |edition= |isbn=0-87395-831-4 }} * {{ಆಧಾರ |last= Sen Gupta |first=Anima |authorlink= |year=1986 |title=The Evolution of the Sāṃkhya School of Thought |place= |publisher= South Asia Books |volume= |edition= |isbn=8121500192 }} * {{ಆಧಾರ |last=Silverberg |first=James |authorlink= |year=1969 |title=Social Mobility in the Caste System in India: An Interdisciplinary Symposium |periodical=The American Journal of Sociology |volume=75 |issue=3 |pages=442–443 }} * {{ಆಧಾರ |editor1-last=Smelser |editor1-first=N. |editor2-last=Lipset |editor2-first=S. |title=Social Structure and Mobility in Economic Development |publisher=Aldine Transaction |year=2005 |isbn=0202307999 }} * {{ಆಧಾರ |last= Smith |first=Huston |authorlink= |year=1991 |title=The World's Religions: Our Great Wisdom Traditions |place=San Francisco |publisher= HarperSanFrancisco |volume= |edition= |isbn=0062507990 }} * {{ಆಧಾರ |last=Vasu |first=Srisa Chandra |authorlink= |year=1919 |title=The Catechism Of Hindu Dharma |place=New York |publisher= Kessinger Publishing, LLC }} * {{ಆಧಾರ |last= Vivekananda |first=Swami |authorlink=ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ |year=1987 |title=Complete Works of Swami Vivekananda |place=Calcutta |publisher= Advaita Ashrama |volume= |edition= |isbn=81-85301-75-1 }} * {{ಆಧಾರ |last= Walker |first=Benjamin |authorlink= |year=1968 |title=The Hindu world: an encyclopedic survey of Hinduism |place= |publisher= Praeger |volume= |edition= |isbn= }} {{ಆಧಾರ ಮುಕ್ತಾಯ}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಚನ == * {{ಆಧಾರ |last=Bowes |first=Pratima |year=1976 |title=The Hindu Religious Tradition: A Philosophical Approach |place= |publisher= Allied Pub |edition= |isbn=0710086687 }} * {{ಆಧಾರ |last=Flood |first=Gavin (Ed) |year=2003 |title=Blackwell companion to Hinduism |place= |publisher= [[Blackwell Publishing]] |edition= |isbn=0-631-21535-2 }} * {{ಆಧಾರ |last=Klostermaier |first=K |year=1994 |authorlink=ಕ್ಲೌಸ್ ಕ್ಲೋಸ್ಟರ್‌ಮಾಯರ್ |title=A Survey of Hinduism |url=http://www.oneworld-publications.com/books/texts/hinduism-a-short-history-ch1.htm |publisher=State University of New York Press; |edition=3rd (2007) |isbn=0791470822 |access-date=2010-05-05 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504192256/http://www.oneworld-publications.com/books/texts/hinduism-a-short-history-ch1.htm |url-status=dead }} * {{ಆಧಾರ |last= Lipner |first=Julius |year=1998 |title=Hindus: Their Religious Beliefs and Practices |place= |publisher= Routledge |edition= |isbn=0415051819 |url=http://www.google.co.in/books?id=HDMLYkIOoWYC&printsec=frontcover&dq=sindhu+hindu&as_brr=3 |accessdate= 2007-07-12 }} * {{ಆಧಾರ |last= Michaels |first=A |year=2004 |title=Hinduism: Past and Present |place= |publisher= Princeton University Press |edition=5th |isbn=0-691-08953-1 }} * {{ಆಧಾರ |last= Monier-Williams |first=Monier |authorlink=ಮೋನಿಯೇ ಮೋನಿಯೇ-ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ |year=1974 |title=Brahmanism and Hinduism: Or, Religious Thought and Life in India, as Based on the Veda and Other Sacred Books of the Hindus |place= |publisher= Adamant Media Corporation |edition= |url=https://books.google.com/books?id=U5IBXA4UpT0C&dq=isbn:1421265311 |accessdate=2007-07-08 |series=Elibron Classics |isbn=1421265311 }} * {{ಆಧಾರ |editor1-last=Morgan |editor1-first=Kenneth W. |year=1987 |title=The Religion of the Hindus |place= Delhi |edition=New |publisher=Motilal Banarsidas |isbn=8120803876 }} * {{ಆಧಾರ |last= Renou |first=Louis |authorlink= |year=1964 |title=The Nature of Hinduism |place= |publisher= Walker |volume= |edition= |isbn= }} * {{ಆಧಾರ |surname1=Rinehart |given1=R (Ed.) |year=2004 |title=Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice |publisher=ABC-Clio |isbn=1-57607-905-8 }} * {{ಆಧಾರ |last= Weightman |first=Simon |year=1998 |title=The new Penguin handbook of living religions |place= |editor = Hinnells, John (Ed.) |publisher= [[Penguin books]] |chapter= Hinduism |volume= |edition= |isbn=0-140-51480-5 }} * {{ಆಧಾರ |last= Werner |first=Karel |year=1994 |title=A Popular Dictionary of Hinduism |place=Richmond, Surrey |editor = Hinnells, John (Ed.) |publisher= Curzon Press |chapter= Hinduism |volume= |edition= |isbn=0-7007-0279-2 }} == ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://www.ochs.org.uk/ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು] * [http://www.dlshq.org/download/hinduismbk.pdf ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರ ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಹಿಂದೂಯಿಸಮ್ (ಪಿಡಿಎಫ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191222000944/http://www.dlshq.org/download/hinduismbk.pdf |date=2019-12-22 }} * [http://hinduism.iskcon.com/ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ತಿರುಳು: ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051103040233/http://hinduism.iskcon.com/ |date=2005-11-03 }} * [http://dharma.indviews.com/ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511171808/http://dharma.indviews.com/ |date=2008-05-11 }} * [http://www.ethical-democracy.org/Hinduism.htm ಎಥಿಕಲ್ ಡಿಮಾಕ್ರಸಿಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215085305/http://www.ethical-democracy.org/Hinduism.htm |date=2006-12-15 }} * [http://www.religioustolerance.org/hinduism.htm ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920032124/http://religioustolerance.org/hinduism.htm |date=2012-09-20 }} '''ಶ್ರವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ (ಆಡಿಯೋ)''' * [http://www.theuniversalwisdom.org/hinduism/paper-on-hinduism-vivekananda/ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ] - ೧೮೯೩ರ ''ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನ''ದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದು (ಪಠ್ಯ + ಶ್ರವ್ಯ ಆವೃತ್ತಿ) * [http://ochs.org.uk/lectures/previous-lectures ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹಿಂದೂ ಸ್ಟಡೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110213200553/http://ochs.org.uk/lectures/previous-lectures |date=2011-02-13 }} ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಕರ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಎಮ್‌ಪಿಥ್ರೀ ಶ್ರವ್ಯ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] sznjg9i74qm3cdkfbjywi6swidcebjw 0 4194 1430489 1373301 2026-09-27T03:04:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430489 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Jagjivan Ram (cropped).jpg | caption = ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್‌ರವರು }} '''ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌''' (೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೦೮ - ೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೬) ಇವರು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ '''ಬಾಬೂಜಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Britannica |490335|Jagjivan Ram}}</ref> ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ, [[ದಲಿತ|ದಲಿತರಿಗೆ]] ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳ ಲೀಗ್'' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ, [[:en:Bihar Legislative Assembly|ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣ [[ಕಾರ್ಮಿಕ]] ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಅವರ [[ :en:interim government|ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ]] ಕಿರಿಯ ಸಚಿವರಾದರು. [[:en: Labour Minister|ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವರಾಗಿ]] ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು [[ :en:Constituent Assembly of India|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ]] ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ]] [[:en:social justice|ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] (ಐಎನ್‌ಸಿ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮುಂದಿನ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಖಾತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, [[:en: Indo-Pak war of 1971|೧೯೭೧ ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕ್ ಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ]] ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[:en:Union Agriculture Minister|ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ]] ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ [[:en: Green Revolution in India|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ]] ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೭೪ ರ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Jagjivan Ram & inclusive agricultural growth |url=http://www.hindu.com/2008/02/07/stories/2008020754831000.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080210053753/http://www.hindu.com/2008/02/07/stories/2008020754831000.htm |url-status=dead |archive-date=10 February 2008 |date=7 February 2008 |author-link=M. S. Swaminathan|author=Swaminathan, M. S. |newspaper=[[The Hindu]] }}</ref><ref>{{cite news |title=Prez, PM call for a second green revolution |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/developmental-issues/Prez-PM-call-for-a-second-green-revolution/articleshow/2929578.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024142243/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-04-06/developmental-issues/27780631_1_green-revolution-dalit-agriculture |url-status=live |archive-date=24 October 2012 |work=[[The Times of India]] |date= 6 April 2008|access-date=27 August 2009}}</ref> ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (೧೯೭೫-೭೭) ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೊರೆದು [[ :en:Janata Party|ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು [[:en:Deputy Prime Minister of India|ಭಾರತದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ]] (೧೯೭೭-೭೯) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ, ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ :en:Congress (J)|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಜೆ)]] ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊನೆಯ ಬದುಕುಳಿದ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದ ಕೊನೆಯ ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಟ್ಟು ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು [[:en: longest of any Indian federal minister|ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಫೆಡರಲ್ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗಿಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಾಗಿದೆ]]. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] [[:en:Arrah |ಅರಾಹ್‌ನ]] ಚಾಂದ್ವಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ [[:en:Chamar|ಚಮರ್]] ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news | url=https://www.spiegel.de/spiegel/print/d-40348689.html |title = INDIEN : In den Staub - DER SPIEGEL 35/1979| newspaper=Der Spiegel | date=26 August 1979 }}</ref> ಅವರಿಗೆ ಸಂತ ಲಾಲ್ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶೋಭಿ ರಾಮ್‌ರವರು [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೇಶಾವರದ]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌‌ ಭಾರತೀಯ‌ ಸೇನೆ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನಂತರ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಚಾಂದ್ವಾದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷಿ]] ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಶಿವ ನಾರಾಯಣಿ ಪಂಥದ ಮಹಂತರಾದರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಥಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |title= Jagjivan Ram: The Harijan Leader|last= Bakshi|first=S. R.|year=1992|publisher=Anmol Publications PVT. LTD.|isbn=81-7041-496-2|pages=1–2 |url=https://books.google.com/books?id=n9td-jPgcIwC&q=Jagjivan+Ram&pg=PP1 }}</ref> ಯುವ ಜಗಜೀವನ್‌ರವರು ೧೯೧೪ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದ ನಂತರ, ಜಗಜೀವನ್‌ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ವಸಂತಿ ದೇವಿಯವರು ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದರು. ಅವರು ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ [[:en:Arrah|ಅರಾಹ್‌‌ನ]] ಅಗ್ರವಾಲ್ ಮಿಡಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಅರಾಹ್‌‌ನ ಟೌನ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಜಾತಿ]] ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಅಚಲವಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೀರಿನ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ಒಂದು [[ಹಿಂದೂ|ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ಮುಸ್ಲಿಮ್|ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ]]. ಜಗಜೀವನ್‌ರವರು ಹಿಂದೂ ಮಡಕೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು [[ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ|ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ]] ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ [[ದಲಿತ|ದಲಿತರಿಗಾಗಿ]] ಮೂರನೇ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟರು.<ref>[http://babujagjivanram.com/PROFILE_Babu_Jagjvan_Ram_n.pdf Profile Jagjivan Ram:Early life] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110409163027/http://babujagjivanram.com/PROFILE_Babu_Jagjvan_Ram_n.pdf |date=9 April 2011 }}</ref> ಜಗಜೀವನ್‌ರವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾಗಿ ಈ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಒಡೆದರು. ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಮೂರನೇ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಇಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ, ಪಂಡಿತ್ [[ :en:Madan Mohan Malviya|ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ]] ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಜಗಜೀವನ್‌ರವರ ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ, [[:en:Banaras Hindu University|ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿರುವು ಬಂದಿತು.<ref>{{Cite web |title=Our Inspiration - BABU JAGJIVAN RAM |url=https://www.inc.in/our-inspiration/babu-jagjivan-ram |website=Indian Congress |quote=Jagjivan Ram's biography by [[Indian Congress]] mentioning their studies.}}</ref> ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರು ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ, [[:en:Banaras Hindu University|ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] (ಬಿಎಚ್‌ಯು) ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[Birla|ಬಿರ್ಲಾ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.<ref>[http://www.rrtd.nic.in/jagjivanram.html Jagjivan ram] Research Reference and Training Div., Ministry of I & B, [[Govt. of India]].</ref> ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ [[ತಾರತಮ್ಯ|ತಾರತಮ್ಯದ]] ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕ್ಷೌರಿಕ|ಕ್ಷೌರಿಕರು]] ಅವರ ವಸತಿ ನಿಲಯದಲ್ಲಿ [[ಊಟ]] ಮತ್ತು ಕ್ಷೌರದಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ದಲಿತ ಕ್ಷೌರಿಕನು ತನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಗಜೀವನ್‌ರವರು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ತೊರೆದು [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರಿಗೆ ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=Denied table, given Chair |url= http://www.telegraphindia.com/1071101/asp/nation/story_8497983.asp|archive-url= https://archive.today/20130203223511/http://www.telegraphindia.com/1071101/asp/nation/story_8497983.asp|url-status= dead|archive-date= 3 February 2013|date= 1 November 2007 |publisher=[[The Telegraph (Kolkata)]] |access-date=25 August 2009}}</ref><ref>{{cite web |title=BHU News: A chair for late Jagjivan Ram inaugurated |url=http://www.itbhu.org/chronicle/archives/2007/10/index.html#001507 |date=August 2007 |publisher=[[IT-BHU]] |access-date=25 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090309172021/http://itbhu.org/chronicle/archives/2007/10/index.html#001507 |archive-date=9 March 2009 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ, [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾರತಮ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭ== [[ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] ಅವರು ೧೯೨೮ ರಂದು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಮಜ್ದೂರ್ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. [[:en: 1934 Nepal–Bihar earthquake|೧೯೩೪ ರ ನೇಪಾಳ-ಬಿಹಾರ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಭೂಕಂಪ]] ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=Valedictory Centenary Lecture by President of India on Jagjivan Ram Centenary Function |url=http://presidentofindia.nic.in/sp050408.html |date=5 April 2008 |publisher=[[President of India]] website }}</ref> ೧೯೩೫ ರ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಷ್ಠಾವಂತರು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ನೇರ ಜ್ಞಾನವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಬಿಹಾರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref>[http://www.congress.org.in/past-president-detail.php?id=52 Past Presidents] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090505123715/http://www.congress.org.in/past-president-detail.php?id=52 |date=5 May 2009 }} [[Indian National Congress]] INC Official website.</ref> ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳ ಸಮರ್ಥ ವಕ್ತಾರರಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಯುತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರು [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಬಲ್ಲರು. ಅವರು ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಾವರಿ ಸೆಸ್ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ "ಹೇಡಿ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web| url=https://antiserious.com/learning-the-use-of-symbolic-means-dalits-ambedkar-statues-and-the-state-in-uttar-pradesh-dde0565173f1| title=Learning the Use of Symbolic Means: Dalits, Ambedkar Statues and the State in Uttar Pradesh| date=18 April 2019| access-date=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024| archive-date=6 ಮೇ 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250506092734/https://antiserious.com/learning-the-use-of-symbolic-means-dalits-ambedkar-statues-and-the-state-in-uttar-pradesh-dde0565173f1| url-status=dead}}</ref> ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳ ಲೀಗ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ]] ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ, [[ :en:Hindu Mahasabha |ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾದ]] ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=1935 |title=All-India Hindu Maha Sabha, 17th Session Poona, December 1935, Full Text Of Resolutions |url=https://indianculture.gov.in/archives/hindu-mahasabha-i-resolutions-reports-presidential-addresses-constitution-app-eals-etc-and |website=INDIAN CULTURE |page=4}}</ref> [[ದೇವಾಲಯ|ದೇವಾಲಯಗಳು]] ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ದಲಿತರಿಗೆ ತೆರೆಯಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೪೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಮತ್ತು [[:en: Quit India Movements|ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]], ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title= Jagjivan Ram an example of development politics|url=http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040624850500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105023846/http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040624850500.htm |url-status=dead |archive-date=5 January 2010 |date=6 April 2007 |newspaper=[[The Hindu]] }}</ref> ==ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ== [[:en: Constituent Assembly|ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ]] ಅವರು ದಲಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು<ref>{{cite web |url=http://cadindia.clpr.org.in/constituent_assembly_members/jagjivan_ram |title=Jagjivan Ram |website=Constituent Assembly Debates |publisher=Centre for Law and Policy Research |access-date=15 June 2018 |archive-date=15 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615163244/http://cadindia.clpr.org.in/constituent_assembly_members/jagjivan_ram |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. ==ಸಂಸದೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಅವರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಚಿವರಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[:en:Labour Minister|ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವರಾಗಿ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬, ೧೯೪೭ ರಂದು [[ಜಿನಿವಾ|ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ [[ :en:International Labour Organization |ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ]] ([[:en:ILO|ಐಎಲ್ಒ]]) [[:en: International Labour Conference|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ]] ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Io0NsnlRT6sC&q=jagjivan+ram&pg=PA23|title=The success of India's democracy|last1=Kohli|first1=Atul|date=2001|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521805308|location=Cambridge [u.a.]|page=37|author-link=Atul Kohli|access-date=12 September 2017}}</ref> ಅವರ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ನಿಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಬಿಹಾರ ಬಿಭೂತಿ ಡಾ. [[:en: Anugrah Narayan Sinha|ಅನುಗ್ರಹ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿನ್ಹಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ<ref>{{cite web | url=http://www.kamat.com/database/biographies/anugrah_narayan_sinha.htm | title=Biography: Anugrah Narayan Sinha |author=Kamat | publisher=Kamat's archive | access-date=25 June 2006 }} </ref> ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಐಎಲ್ಒ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite book |title=Selected works of Jawaharlal Nehru, Volume 14,&nbsp;Part 2 |last= Nehru|first=Jawaharlal|author-link=Jawaharlal Nehru |year=1984|publisher= Jawaharlal Nehru Memorial Fund|page=340 }}</ref> ಅವರು ೧೯೫೨ ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ [[:en:Constituent assembly |ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|last1=Sharma|first1=Jagdish Chandra|title=Indian prime ministership : a comprehensive study|date=2002|publisher=Concept|location=New Delhi|isbn=9788170229247|page=19|url=https://books.google.com/books?id=8QkxBhRU2-AC&pg=PR7}}</ref> ರಾಮ್‌ರವರು ೧೯೪೬ ರ ಮಧ್ಯಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ನೆಹರೂ ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸಂವಹನ (೧೯೫೨–೫೬), ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ (೧೯೫೬–೬೨), ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ (೧೯೬೨–೬೩).<ref>{{cite book|last1=Haqqi|first1=Anwarul Haque |title=Indian Democracy at the Crossroads I|date=1986|publisher=Mittal Publications|location=New Delhi|page=122|url=https://books.google.com/books?id=Wk7c6O2XlGwC&pg=PA114}}</ref> [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ]] ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸಚಿವರಾಗಿ (೧೯೬೬–೬೭) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಚಿವರಾಗಿ (೧೯೬೭-೭೦) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|last1=Brass|first1=Paul R.|title=The Politics of India since Independence (The new Cambridge history of India.)|date=1994|publisher=Cambridge Univ. Press|location=Cambridge|isbn=978-0521453622|page=249|edition=2.|url=https://books.google.com/books?id=dtKe6XV8z7wC&pg=PR10}}</ref> ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ, ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಅವರು [[:en: Minister of Defence |ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾಗಿ]] (೧೯೭೦-೭೪) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಂ.೨ ಆಗಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವರಾಗಿ (೧೯೭೪–೭೭) ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news |title=Babu Jagjivan Ram Bhavan to be built |url=http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040610400400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071206032629/http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040610400400.htm |url-status=dead |archive-date=6 December 2007 |date= 6 April 2007|newspaper= [[The Hindu]]}}</ref> ಅವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ [[ :en:Indo-Pakistani War of 1971 |೧೯೭೧ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ]] ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. [[:en:Indian Emergency|ಭಾರತದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ]] ಬಹುಪಾಲು ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದಾಗ, ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತರ ಐದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಜನತಾ ಒಕ್ಕೂಟದೊಳಗೆ [[:en: Congress for Democracy|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ]] ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಭಾನುವಾರದಂದು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರು ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮ್ ಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರಕ ದೂರದರ್ಶನವು ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ [[:en: Bobby|ಬಾಬಿಯನ್ನು]] ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | title=Emergency: Memories of the dark midnight | date=25 June 2005 | work=[[The Hindu]], [[Business Line]] | url=http://www.blonnet.com/2005/06/25/stories/2005062501140900.htm }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರ್ಯಾಲಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ "ಬಾಬು ಬಾಬಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೭೭ ರಿಂದ ೧೯೭೯ ರವರೆಗೆ [[ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು [[:en: Deputy Prime Minister of India|ಭಾರತದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು]]. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸೇರಲು ಹಿಂಜರಿದರೂ, ಅವರು ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೭ ರಂದು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು [[:en: Jai Prakash Narayan|ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite book |title=320 Million Judges|last=Mirchandani |first=G.G. |year=2003|publisher=Abhinav Publications|isbn=81-7017-061-3|page=178 |url=https://books.google.com/books?id=5xj0g8euumQC&pg=PA178}}</ref> ಅವರು "ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ" ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೭-೧೯೭೯ ರ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ [[:en: Deputy Prime Minister of India|ಭಾರತದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ]] ಅವರ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite book|last1=Sharma|first1=Jagdish Chandra|title=Indian prime ministership : a comprehensive study|date=2002|publisher=Concept|location=New Delhi|isbn=9788170229247|pages=39–40|url=https://books.google.com/books?id=8QkxBhRU2-AC&pg=PR7|ref=Deputy Prime minister}}</ref><ref>{{cite book|last1=Mirchandani|first1=G.G.|title=320 Million Judges|date=2003|publisher=Abhinav Publications|isbn=9788170170617|pages=95–96|url=https://books.google.com/books?id=5xj0g8euumQC&pg=PA95}}</ref><ref>{{cite news|title=Niece vs aunt in battle for Jagjivan Ram legacy|work=Indian Express|date=20 March 2014|url=http://indianexpress.com/article/india/politics/niece-vs-aunt-in-battle-for-jagjivan-ram-legacy/}}</ref> ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮಗ ಸುರೇಶ್ ರಾಮ್ ಸುಷ್ಮಾ ಚೌಧರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಅಶ್ಲೀಲ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ''ಸೂರ್ಯ'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Original sting which split Janata Party | website=The Economic Times | date=2003-12-17 | url=https://economictimes.indiatimes.com/original-sting-which-split-janata-party/articleshow/363327.cms?from=mdr}}</ref><ref>{{cite web | title=जब 35 साल पहले अगस्त में सामने आया था एक राजनेता के बेटे का 'नंगा सच'! | website=Dainik Bhaskar | date=2013-08-24 | url=https://www.bhaskar.com/news/bih-pat-sex-scandal-of-jagjivan-ram-son-suresh-ram-suresh-ram-sushma-scandal-4355500-pho.html | language=hi }}</ref> [[:en: General Election in 1980|೧೯೮೦ ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು]] ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರಿದಾಗ, ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಪಕ್ಷವು ೫೪೨ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೩೧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಅರಸ್) ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆ ಬಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ [[ :en:Congress (J)|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಜೆ)]] ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref>Andersen, Walter K.. ''India in 1981: Stronger Political Authority and Social Tension'', published in Asian Survey, Vol. 22, No. 2, A Survey of Asia in 1981: Part II (Feb. 1982), pp. 119-135</ref> ಅವರು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಚುನಾವಣೆಯಿಂದ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೆ, ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] ಸಸಾರಾಮ್ ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೩೬ ರಿಂದ ೧೯೮೬ ರವರೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸ್ಥಾನಗಳು== ===ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ=== [[File:U.S. President Jimmy Carter with Indian (L to R) Defense Minister Jagjivan Ram, Minister of Commerce Mohan Dharia, U.S. Secretary of State Cyrus Vance, and Minister of external Affairs A.B. Vajpayee.jpg|thumb|upright=1.3|ಎಡ-ಬಲ: ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್, ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವ [[ :en:Mohan Dharia|ಮೋಹನ್ ಧರಿಯಾ]], ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ :en:Cyrus Vance|ಸೈರಸ್ ವ್ಯಾನ್ಸ್]], ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]]]] * ಸತತವಾಗಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. * ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. * ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ, ೧೯೪೬-೧೯೫೨. * ಕೇಂದ್ರ ಸಂವಹನ ಸಚಿವರು, ೧೯೫೨-೧೯೫೬. * ಕೇಂದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು, ೧೯೫೬-೧೯೬೨. * ಕೇಂದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸಚಿವರು, ೧೯೬೨-೧೯೬೩. * ೧೯೬೬-೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. * ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು, ೧೯೬೭-೧೯೭೦. * ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು, ೧೯೭೦-೧೯೭೪, ೧೯೭೭-೧೯೭೯. * ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವರು, ೧೯೭೪-೧೯೭೭. * [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.<ref>{{cite book|title=320 Million Judges|author=Mirchandani, G. G. |pages=90–100|publisher=Abhinav Publications|year=2003|isbn=81-7017-061-3}}</ref> * ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ, [[ :en:Congress for Democracy |ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ]] ಪಕ್ಷ ([[:en:Janata Party|ಜನತಾ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ]] ಹೊಂದಾಣಿಕೆ), ೧೯೭೭. * [[:en:Deputy Prime Minister of India|ಭಾರತದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]], ೨೪ ಜನವರಿ ೧೯೭೯ - ೨೮ ಜುಲೈ ೧೯೭೯.<ref>{{cite web |url=http://jagjivanramfoundation.nic.in/bio-2.htm |title=Babu Jagjivan Ram |website=Babu Jagjivan Ram National Foundation |access-date=4 July 2018 }}</ref> * ಸಂಸ್ಥಾಪಕ, [[ :en:Congress (J)|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಜೆ)]].<ref>Andersen, Walter K. (1982) ''India in 1981: Stronger Political Authority and Social Tension'', published in Asian Survey, Vol. 22, No. 2, A Survey of Asia in 1981: Part II. pp. 119–135</ref> ===ಇತರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಇತರ ಸ್ಥಾನಗಳು=== ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೬ ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೩ ರವರೆಗೆ [[:en: the Bharat Scouts and Guides|ಭಾರತ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗೈಡ್ಸ್]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>[http://www.bsgindia.org/ Bharat Scouts and Guides]. Bsgindia.org. Retrieved on 6 December 2018.</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರು [[ಕಾನ್ಪುರ|ಕಾನ್ಪುರದ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಡಾ.ಬೀರಬಲ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ [[ :en:Indrani Devi|ಇಂದ್ರಾಣಿ ದೇವಿಯನ್ನು]] ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು [[:en: Meira Kumar|ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್]] ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು, ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್‌ರವರು ಐದು ಬಾರಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೦೪ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನ [[:en: Sasaram|ಸಸಾರಾಮ್‌ನಿಂದ]] ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[:en:Speaker of Lok Sabha|ಲೋಕಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸ್ಪೀಕರ್]] ಆದರು. ==ಪರಂಪರೆ== ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಮಾರಕ, ''ಸಮತಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ'' ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ಸಮತಾ ದಿವಸ್'' (ಸಮಾನತೆ ದಿನ) ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Confer Bharat Ratna on Jagjivan Ram: Naidu |url=http://www.hindu.com/2006/04/06/stories/2006040613050500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105042118/http://www.hindu.com/2006/04/06/stories/2006040613050500.htm |url-status=dead |archive-date=5 November 2007 |date=6 April 2006 |newspaper=[[The Hindu]] }}</ref><ref>{{cite news |title= Tributes paid to Jagjivan Ram |url= http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040609940500.htm|archive-url= https://web.archive.org/web/20121105083154/http://www.hindu.com/2007/04/06/stories/2007040609940500.htm|url-status= dead|archive-date= 5 November 2012|date=6 April 2007 |newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ [[ಭಾರತ ರತ್ನ]] ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗಳು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ, [[:en:Andhra University|ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು]] ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿತು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ೧೦೧ ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Jagjivan Ram's services recalled |url=http://www.hindu.com/2009/04/06/stories/2009040651390200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410131204/http://www.hindu.com/2009/04/06/stories/2009040651390200.htm |url-status=dead |archive-date=10 April 2009 |date= 6 April 2009|newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು, [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] [[:en: Ministry of Social Justice|ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು]] ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |title= A brief on Babu Jagjivan Ram National Foundation|url= http://www.socialjustice.nic.in/babujagjivanram.pdf|archive-url= https://web.archive.org/web/20090410005917/http://www.socialjustice.nic.in/babujagjivanram.pdf|url-status= dead|archive-date= 10 April 2009|publisher= socialjustice.nic.in}}</ref> ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.indianrailways.gov.in/railwayboard/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,304,366,533,1011,1016|title=Ministry of Railways (Railway Board)|website=www.indianrailways.gov.in|access-date=12 February 2019}}</ref> ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್, ಡಬ್ಲ್ಯುಎಎಂ -೧ ಮಾದರಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪೂರ್ವ ರೈಲ್ವೆ ಅದನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.irfca.org/gallery/Events/jagjivanram/|title=Reincarnation of WAM1 20202 Jagjivan Ram|website=www.irfca.org|access-date=12 February 2019}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ರವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯ]] ಯೆರವಾಡಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶಾಲೆಯು ಯೆರವಾಡಾದ ೧೨೫ ೭ ಮತ್ತು ೮ ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಲೆಯು ೭ ನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲ ಪುಣೆ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಬಾಬೂಜಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಜಾತಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=The Need at iTeach Schools |url=http://www.iteachschools.org/the-need.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315095617/http://www.iteachschools.org/the-need.html |url-status=dead |archive-date=15 March 2016 |publisher=iteachschools.org}}</ref> ಮುಂಬೈನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:List of politicians from Bihar|ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:Dalit people|ದಲಿತ ಜನರು]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== * {{cite book |title=Jagjivan Ram on labour problems |last=Ram |first=Jagjivan |author2=Shachi Rani Gurtu |year=1951 |publisher=Ram }} * {{cite book |title=Caste challenge in India |last= Ram |first=Jagjivan |year=1980 |publisher=Vision Books }} * {{cite book |title=Jagjivan Ram: the man and the times |last= Sharma|first= Devendra Prasad|year=1974 |publisher=Indian Book Co. }} * {{cite book |title= Jagjivanram: a select bibliography, 1908–1975|last= Chanchreek|first=Kanhaiyalal |year=1975 |publisher=[[S. Chand]]}} * {{cite book |title=Jagjivan Ram: symbol of social change |last=Singh|first=Nau Nihal |year=1977 |publisher=Sundeep Prakashan}} * {{cite book |title=Four decades of Jagjivan Ram's parliamentary career |last= Ram |first=Jagjivan |year=1977 |publisher=S. Chand }} * {{cite book |title=Jagjivan Ram And His Times|last= Ramesh Chandra |first=Sangh Mittra |year= 2003|publisher=Commonwealth Publishers|isbn=81-7169-737-2}} * {{cite book |title=Babu Jagjivan Ram in parliament: a commemorative volume |last=Secretariat |first= Lok Sabha |year=2005 |publisher=[[Lok Sabha]] Secretariat }} * {{cite book |title=Babu Jagjivan Ram |last= Maurya |first=Dr. Omprakash|publisher=Publications Division, [[Govt. of India]] |url= http://publicationsdivision.nic.in/Hindi-Roman/Au-Wise/HRB06.HTM}} * {{cite book |title=Babu Jagjivan Ram |last=Dr.U. |first=Subramanian|publisher=Tamilvendanpathippagam }} * {{cite web |title=Valedictory Centenary Lecture by President of India on Jagjivan Ram Centenary Function |url=http://presidentofindia.nic.in/sp050408.html |date=5 April 2008 |publisher=[[President of India]] website }} * {{cite web |title=PM's Address at Babu Jagjivan Ram Centenary Seminar on Agriculture |url=http://www.icar.org.in/news/Jagjivan-Ram-Centenary.htm |date=7 February 2008 |publisher=[[Indian Council of Agricultural Research|ICAR]]}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20100409012621/http://babujagjivanram.com/ Babu Jagjivan Ram, Tribute website] * [https://web.archive.org/web/20100409012621/http://babujagjivanram.com/ Babu Jagjivan Ram, Info website] * [https://web.archive.org/web/20110202173551/http://jagjivanramonline.com/ Babu Jagjivan Ram, a Centenary Celebrations Special] * http://cadindia.clpr.org.in/constituent_assembly_members/jagjivan_ram {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615163244/http://cadindia.clpr.org.in/constituent_assembly_members/jagjivan_ram |date=2018-06-15 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] r04aao0v78kooj3bptbnsyrusgbo8nh 0 6249 1430527 1366112 2026-09-27T09:39:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430527 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = Mahindra Satyam |logo = [[File:Mahindra Satyam Logo.svg|200px|Mahindra Satyam logo]] |type = [[Public company]] |traded_as = |fate = Merged into [[Tech Mahindra]] |successor = [[Tech Mahindra]] |foundation = 2009 |defunct = 2013 |location = [[Hyderabad, India]] |area_served = |industry = [[IT service management|IT services]], [[Information technology consulting|IT consulting]] |services = IT, [[business consulting]] and outsourcing services |revenue = |operating_income = |net_income = |assets = |equity = |owner = |key_people = |num_employees = |homepage = |intl = yes }} '''ಸತ್ಯಂ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್''' - [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಪ್ರಮುಖ [[:ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು|ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲೊಂದು]]. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ]] [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಹೈದರಾಬಾದ್|ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿದೆ]].ಈಗ ಇದರ ಹೆಸರು ಮಹೀಂದ್ರ ಸತ್ಯಂ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೦೯ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಿಂದ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ೨೦೧೩ನಲ್ಲಿ ೧೪ ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಖರೀದಿಸಿತು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.mahindrasatyam.com/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005142248/http://www.mahindrasatyam.com/ |date=2013-10-05 }} * [http://www.mahindrasatyam.com/ The Official Corporate Website for Satyam Computer Services] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005142248/http://www.mahindrasatyam.com/ |date=2013-10-05 }} * [http://www.financialexpress.com/news/weve-repositioned-mahindra-satyam-as-an-ict-firm/674569/ Mahindra Satyam repositioned as an ICT firm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901120556/http://www.financialexpress.com/news/weve-repositioned-mahindra-satyam-as-an-ict-firm/674569/ |date=2010-09-01 }} * [http://fraudsofindia.blogspot.com/2009/02/bartronics-ltd-mini-satyam.html Are there more Satyam's in making?] * [https://web.archive.org/web/20050623080220/http://www.businessweek.com/it100/2005/company/SAY.htm BusinessWeek profile] * [http://infotech.indiatimes.com/quickiearticleshow/3907991.cms The rise and fall of Satyam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101034637/http://infotech.indiatimes.com/quickiearticleshow/3907991.cms |date=2009-01-01 }} {{ಚುಟುಕು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] jzpwwi4sx9tda0465bslbz3klo3n5r6 0 12703 1430461 1430456 2026-09-26T12:01:22Z ~2026-51816-34 101970 /* */ 1430461 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=December 2014}} {{Infobox ಊರು | name = ಸೊರಬ | native_name = | native_name_lang = kn | other_name = | nickname = | settlement_type = [[ನಗರ]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|14.38|N|75.1|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = {{flag|ಕರ್ನಾಟಕ}} | subdivision_type3 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name3 = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] | subdivision_type2 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name2 = [[ಮಲೆನಾಡು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | governing_body = ಪುರಸಭೆ | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 580 | population_total = 7424 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ನುಡಿ | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = [[India Standard Time|IST]] | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code =577429 | registration_plate = KA-15 ಸಾಗರ | website = | footnotes = |subdivision_type4=ವಿಭಾಗ|subdivision_name4=[[ಬೆಂಗಳೂರು]]|subdivision_type5=ಉಪ ವಿಭಾಗ|subdivision_name5=[[ಸಾಗರ]]}} '''ಸೊರಬ'''ವು [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ತಾಲೂಕು]]. [[ದಂಡಾವತಿ ನದಿ]] ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಅಂದಾಜು ೫೮೦ [[ಮೀಟರ್]] ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೮೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸೊರಬದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ಸೊರಬ, ಸೊರಂಬ ಎಂದು ಹನ್ನೊಂದನೆ ಶತಮಾನದ ಹಳೇಸೊರಬದ ಕಲ್ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಹಿರೇಶಕುನ, ಚಿಕ್ಕಶಕುನ, ಕೊಡಕಣಿ, ಮರುರೂ, ಹಾಗೂ ಹಳೇಸೊರಬ ಗ್ರಾಮಗಳು ಸೆರೆ ಈಗಿನ ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸೊರಬವು 14.38 ° N 75.1 ° E ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು [[ಸಮುದ್ರ]] ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 580 [[ಮೀಟರ್]] (1902 ಅಡಿ)ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ <ref>https://books.google.co.in/books?id=krgBAAAAYAAJ&rview=1&vq=soraba&pg=PA481&ci=46,32,889,1408&source=bookclip&redir_esc=y</ref>. ಸೊರಬ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]] ತಾಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಸಾಗರ]] ತಾಲೂಕು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಸಿದ್ಧಾಪುರ]] ,[[ಸಿರ್ಸಿ]] ತಾಲೂಕು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹಾನಗಲ್]] [[ಹಿರೇಕೇರೂರು|ಹಿರೇಕೆರೂರು]] ತಾಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟಿದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಉಷ್ಣವಲಯವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಕೊಪ್ಪನ್-ಗೈಜರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಎವ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೊರಬದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು 24.6&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 1583 ಮಿಮೀ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ <ref>https://en.climate-data.org/location/492401/</ref>. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ == ೨೦೦೧ರ [[ಜನಗಣತಿ]]ಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ೨,೦೦,೮೦೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಮೂದಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 11% ರಷ್ಟು 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು <ref>http://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5516-sorab-shimoga-karnataka.html</ref>. ೫೧:೪೯ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸೊರಬ ಸರಾಸರಿ 78.67% ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ 85.63% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ 71.62%)<ref>http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2914_PART_A_DCHB_SHIMOGA.pdf</ref>. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಜೀವನಾಧಾರ ಕೃಷಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿಕರೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಭತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ಇದಲ್ಲದೆ ಅಡಿಕೆ, ಶುಂಠಿ, ಜೋಳ, ಬಾಳೆ ಕೂಡ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಕಾಲೇಜು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯ(ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್), ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದೆ. == ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು == # [[ಗುಡವಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ]] # [[ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ]] # [[ಕುಬಟೂರು]] # ಉದ್ರಿ # ಬಿಳಗಿ ಕೆರೆ # ಸೋಮೇಶ್ವರ ಗುಡಿ, ಪುರ # ರಾಮೇಶ್ವರ ಗುಡಿ, ಕೂಪಗಡ್ಡೆ ==ಇತರ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== # [[ಕೆಳದಿ]], # [[ನಾಡಕಲಸಿ]] # [[ಇಕ್ಕೇರಿ]], # [[ಜೋಗ ಜಲಪಾತ]], # [[ಬನವಾಸಿ]] # [[ಸಿರ್ಸಿ]] # [[ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ]] # [[ತಾಳಗುಂದ]] # [[ಬಂದಳಿಕೆ]] == ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == * [[ಕೆಳದಿಯ ಚೆನ್ನಮ್ಮ]] * [[ಎಸ್. ಬಂಗಾರಪ್ಪ]] * [[ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಹೊಸಬಾಳೆ]] * [[ಎನ್. ರಂಗನಾಥ ಶರ್ಮಾ]] * [[ಬಿ ಸಿ ಪಟೇಲ್]] * [[ಕುಮಾರ್ ಬಂಗಾರಪ್ಪ]] * [[ಮಧು ಬಂಗಾರಪ್ಪ]] * [[ಕೆ ಜಿ ಶಿವಪ್ಪ]] * [[ಶ್ರೀ ಅವಧುತ್ತ ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ]] * [[ಮೋಹನ ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ]] * [[ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬ]] ==ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು== # [[ಗುಡವಿ]] # [[ನಡಹಳ್ಳಿ]] # [[ಹೊಸಬಾಳೆ]] # [[ಚೀಲನೂರು]] # [[ಶಿಗ್ಗಾ]] # [[ಕಾನ್ ಬೈಲ್]] # [[ಜಡೆ]] # [[ಹಾಲಗಳಲೆ]] # ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ # ಹೊಳೆ ಜೋಳದಗುಡ್ಡೆ #ದ್ವಾರಹಳ್ಳಿ #ದುಗ್ಲಿ #ದುಗ್ಲಿ ಹೊಸೂರು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೊರಬ ತಾಲೂಕು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} j2za30rn0l3umd5jtycu5y379he1yld 0 19367 1430467 1429991 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1380592 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಯಪ್ರದ | image = Jayaprada.jpg |caption = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೧೯೫೮ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ, ರಾಜಕಾರಣಿ }} ಜಯಪ್ರದ ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೩]], [[೧೯೫೮]]) ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟಿ. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಟಿ. ಸಿನಿಮಾದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರಾಜಕಾರಣಿ ಕೂಡ. ==ಜೀವನ== ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಸೌಂಧರ್ಯವತಿ ಜಯಪ್ರದ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ರಾಜಮಂಡ್ರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಂದಿನ ಅವರ ಹೆಸರು ಲಲಿತಾ ರಾಣಿ. ==ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ== ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾಮಂದಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಹುಡುಗಿ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಸಂಭಾವನೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ‘ಭೂಮಿಕೋಸಂ’ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಮುಂದೆ ಈ ನಟನೆ ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಿದವು. ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಬೆಂಗಾಳಿ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಈಕೆ ನಟನೆಗಾಗಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳನ್ನು ಹೋದೆಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಗಳಿಸಿದರು. ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಕೆ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ತೆಲುಗಿನ ‘ಸಿರಿ ಸಿರಿ ಮುವ್ವ’, ಇದೇ ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿಯ ಅವತರಿಣಿಕೆ ‘ಸರಗಮ್’, ‘ಸಾಗರ ಸಂಗಮ’, ‘ಸೀತಾ ಕಲ್ಯಾಣಂ’ ; ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್ ಅವರ ‘ಅಂತುಲೆನಿ ಕಥಾ’, ‘ನಿನೈತ್ತಾಲೆ ಇನಿಕ್ಕುಂ’ ಮುಂತಾದ ಪಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಜಯಪ್ರದಾ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಹರಿದು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಜಯಪ್ರದಾ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮೆಹ್ರಾ ಅವರ ‘ಶರಾಭಿ’ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದುದು. ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್, ಜಿತೇಂದ್ರ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿರುವಂತೆಯೇ ಆ ಕಾಲದ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿ ಶ್ರೀದೇವಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಾ ಅವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ== ಭಾರತದ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ [[ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ]] ಅವರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿ ಎಂದು ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಜಯಪ್ರದಾ ಕೆಲವೊಂದು [[ಬಂಗಾಳಿ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರಾದರೂ, ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಅವರ ಕನಸು ನನಸಾಗಲಿಲ್ಲ. [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಮರಾಠಿ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ== ಜಯಪ್ರದಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟರಾದ ಡಾ||[[ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಜೊತೆ [[ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ]], [[ಕವಿರತ್ನ ಕಾಳಿದಾಸ]], [[ಹುಲಿಯ ಹಾಲಿನ ಮೇವು]], ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಬ್ಧವೇದಿ]] ಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಡಾ||[[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ (ನಟ)|ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಜೊತೆ '''ಹಬ್ಬ''', ‘ಹಿಮಪಾತ’, ‘ಈ ಬಂಧನ’, ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ, ‘ಕರೆದರೂ ಕೇಳದೆ’, ‘ರಾಗ ಅನುರಾಗ’, ‘ಸದಾ ಕಣ್ಣಲಿ’, ‘ಓ ಪ್ರಿಯತಮಾ ಕರುಣೆಯಾ ತೋರೆಯಾ’, ‘ಜೇನಿನ ಗೂಡು ನಾವೆಲ್ಲಾ’, ‘ಅಯ್ಯೊ ಸುಮ್ಮನಿರ್ರಿ ಸುಮ್ಮನಿರ್ರಿ ನಾವು ಯಾರ್ಗೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವೆನಿಸಿವೆ. ಕೇವಲ ನಾಟ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾವುಕತೆ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಮನಸೆಳೆಯುವಂತಿತ್ತು. ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಶೋಭೆಯಿಟ್ಟಂತೆ ಇದ್ದುದು ಅವರ ಸೌಂಧರ್ಯ.[[ಶಶಿಕುಮಾರ್]] ಜೊತೆ ಆತ್ಮಬಂಧನ ಮತ್ತು [[ಅಂಬರೀಶ್]] ಜೊತೆಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ == ಜಯಪ್ರದ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು [[ನ೦ದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್|ಎನ್ ಟಿ ರಾಮರಾವ್]] ಅವರ ತೆಲುಗು ದೇಶಂ, [[ಎನ್ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು|ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು]] ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20071113004151/http://www.deccanherald.com/Content/Nov112007/enter2007111035004.asp%7C ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೇ, ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಆಂಗ್ಲ ದೈನಿಕದ ವಿಶೇಷ ವರದಿ.] {{Commons category|Jaya Prada}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿಯರು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] 7t7qk7qhhfdyipi9w3clyip857nazxh 0 20759 1430522 1430257 2026-09-27T09:07:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430522 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |holiday_name = ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ |image = Cristo de San Plácido, by Diego Velázquez.jpg |date = [[ಈಸ್ಟರ್ ಭಾನುವಾರ]]ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ |date 2011 = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ |date 2012 = ಏಪ್ರಿಲ್ ೬ |observances = [[ಆರಾಧನೆ]], [[ಪ್ರಾರ್ಥನೆ]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಗರಣೆ]] ವಿಧಿಗಳು, [[ಉಪವಾಸ]], [[ದಾನಧರ್ಮ]] |celebrations = ಸಾಂಭ್ರಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲ |type = ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ |significance = [[ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ಶಿಲುಬೆ ಯಾತನೆ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ |related to = [[ಪಾಸ್ಕ]], [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್]] (ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನ), [[ಬೂದಿ ಬುಧವಾರ]], [[ತಪಸ್ಸುಕಾಲ]], [[ಗರಿಗಳ ಭಾನುವಾರ]], [[ಪವಿತ್ರ ಗುರುವಾರ]] ಮತ್ತು [[ಪವಿತ್ರ ಶನಿವಾರ]] '''[[ಈಸ್ಟರ್ ಭಾನುವಾರ]]''', [[ಯೇಸುವಿನ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ|ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ]], [[ಪಂಚಾಶತ್ತಮ]], [[ಪರಮ ತ್ರಿತ್ವ]], ಹಾಗೂ [[ಯೇಸುವಿನ ಪೂಜ್ಯ ಶರೀರ ಮತ್ತು ರಕ್ತ|ಪರಮ ಪ್ರಸಾದ]] }} '''ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ'''ವು ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ದಿನ. [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್]] ಹೇಗೆ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತೆಯೋ ಹಾಗೆ ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರವು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮರಣವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು '''ಕಪ್ಪು ಶುಕ್ರವಾರ''', '''ಪವಿತ್ರ ಶುಕ್ರವಾರ''', '''ದೊಡ್ಡ ಶುಕ್ರವಾರ''' ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ಸಪ್ತಾಹದ ಅಂಗವಾದ ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರವು ಯೆಹೂದ್ಯರ ಆಚರಣೆಯಾದ ಪಾಸ್ಕದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|last=Bainger|first=Fleur|title=Fish frenzy for Easter Friday|url=http://www.abc.net.au/rural/wa/content/2010/04/s2862913.htm|accessdate=22 April 2011|newspaper=[[ABC Online]]|date=1 April 2010}}</ref> ಅಧಿಕೃತ ಶುಭಸಂದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ್ದು ಶುಕ್ರವಾರವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="wesley-john-19-42">{{cite web |url=http://wes.biblecommenter.com/john/19.htm |title=John 19 |work=Wesley's Notes for the Bible |publisher=Biblecommenter.com |accessdate=2010-04-02 |quote=19:42 ಸಮಾಧಿಯು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಮರುದಿನ ಪಾಸ್ಕಹಬ್ಬವಾದುದರಿಂದ ಯೇಸುವಿನ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದರು |archive-date=2009-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410082646/http://wes.biblecommenter.com/john/19.htm |url-status=dead }}</ref> ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ [[ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ]] ೩೩ ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು ಇತ್ತಂಡಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಪವಿತ್ರ ಬೈಬಲ್ ಮತ್ತು [[ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]]ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ [[ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್]] ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೩೪.<ref>Isaac Newton, 1733, ''Of the Times of the Birth and Passion of Christ'', in "Observations upon the Prophecies of Daniel and the Apocalypse of St. John" (London: J. Darby and T. Browne).</ref><ref>Bradley Schaefer, 1990, ''Lunar Visibility and the Crucifixion'' Quarterly. Journal of the Royal Astronomical Society 31.</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mirabilis.ca/archives/000736.html |title=Astronomers on the Date of the Crucifixion |access-date=2012-03-18 |archive-date=2011-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425083159/http://www.mirabilis.ca/archives/000736.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://english.pravda.ru/science/tech/16-05-2003/2819-christ-0 Astronomers on Date of Christ's Death]</ref><ref>John Pratt ''Newton's Date For The Crucifixion'' "Quarterly Journal of Royal Astronomical Society", September 1991.</ref><ref>[http://www.johnpratt.com/items/docs/newton.html Newton's Date For The Crucifixion]</ref> ಮೂರನೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚಲನೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ (ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದ [[ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ]] ಆಧರಿಸಿ) ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಬೈಬಲ್ಲಿನ [[ಪ್ರೇಷಿತರ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಯೇಸುವಿನ ಶಿಷ್ಯ ಪೇತ್ರ]]ನು ದಾಖಲಿಸಿದ [[ರಕುತ ಚಂದ್ರಮ]]ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶುಭಶುಕ್ರವಾರವು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೩೩ನೇ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವುದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="Humphreys">Humphreys, Colin J., and W. G. Waddington, "Dating the Crucifixion", Nature 306 (December 22/29, 1983), pp. 743-46. [http://www.nature.com/nature/journal/v306/n5945/abs/306743a0.html Dating the Crucifixion] Nature.com</ref><ref name=HumWadJASA>Colin J. Humphreys and W. G. Waddington, ''The Date of the Crucifixion'' Journal of the American Scientific Affiliation 37 (March 1985) [http://www.asa3.org/aSA/PSCF/1985/JASA3-85Humphreys.html The Date of the Crucifixion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100408114419/http://www.asa3.org/aSA/PSCF/1985/JASA3-85Humphreys.html |date=2010-04-08 }} ASA3.org</ref> ==ಬೈಬಲ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{main| ಯೇಸುವಿನ ಯಾತನೆ|ಶಿಲುಬೆ ಮರಣ |ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲಿನ ಮಾತುಗಳು }} [[File:Gustave Doré - The Holy Bible - Plate CXLI, The Judas Kiss.jpg|thumb|220px|''The Judas Kiss'' by [[Gustave Doré]], 1866]] ಶುಭಸಂದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಜೆರುಸಲೇಮ್ ದೇವಾಲಯ]]ದ ಕಾವಲುಪಡೆಯವರು ಯೇಸುವಿನ ಶಿಷ್ಯ [[ಜೂದಾಸ್ ಇಸ್ಕಾರಿಯೋತ]]ನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದು [[ಗೆತ್ಸೆಮನೆ ತೋಟ]]ದಲ್ಲಿ ಯೇಸುವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜೂದಾಸನು ೩೦ ಬೆಳ್ಳಿನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಲಂಚವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದನು. ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಇಸ್ಕಾರಿಯೋತಿನ ಯೂದ ಎಂಬಾತ ಮುಖ್ಯ ಯಾಜಕರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. “ನಿಮಗೆ ನಾನು ಯೇಸುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟರೆ ನನಗೇನು ಕೊಡುವಿರಿ?” ಎಂದು ಅವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ “ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಮುದ್ದಿಡುತ್ತೇನೋ ಆತನೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ” ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅವರೋ, ಅವನಿಗೆ ಮೂವತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಯೇಸುವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಪ್ರಧಾನಗುರು [[ಕಾಯಫ]]ನ ಮಾವನಾದ [[ಅನ್ನಾಸ]]ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಏನೂ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಕಾಯಫನ ನೇತೃತ್ವದ [[ಸೆನ್ಹೆದ್ರಿನ್]] ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಯೇಸು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಗುರುವು “ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಮಾಡಿ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ’ನೀನು ದೇವಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕನೋ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೀನು ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು” ಎಂದು ಜುಲುಮೆ ಮಾಡಿದನು. ಯೇಸು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ “ಅದು ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆ, ಮೇಘಾವೃತವಾದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವಪುತ್ರನು ಸರ್ವಶಕ್ತನ ಬಲಗಡೆ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ನೋಡುವಿ” ಎಂದರು. ಕೂಡಲೇ ಸಿಟ್ಟಾದ ಕಾಯಫನು ಇದು [[ಧರ್ಮನಿಂದನೆ]] ಎಂದು ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಯೇಸುವಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದನು. [[File:Romans.JPG|thumb|280px|left|[[ಮುಂಬಯಿ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೈಸ್ತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರದ ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ]] ಮರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅವರು ಯೇಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಪಿತೂರಿ ಹಾಗೂ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ರೋಮನ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲ [[ಪೋಂಶಿಯಸ್ ಪಿಲಾತುಸ್]] ಬಳಿಗೆ ಕರೆತಂದರು. ({{Bibleverse||Luke|23:1-2|KJV}}). ಪಿಲಾತನು ಇದು ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯವಾದುದರಿಂದ ನೀವೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ ಎಂದ. ಅದಕ್ಕವರು ತಾವು ರೋಮನ್ ರಾಜ್ಯಾಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದುತ್ತರಿಸಿದರು. ({{Bibleverse||John|18:31|KJV}}). ರಾಜ್ಯಪಾಲನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಮರಣಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಯಾವ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಕಾಣದೆ, ಯೇಸು ಗಲಿಲೇಯದವನಾದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿವೇದಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಗಲಿಲೇಯದ ರಾಜ ಹೆರೋದನು ಯೇಸುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಏನೂ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯದೆ ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲನು ಯೇಸುವಿಗೆ ಚಾಟಿಯೇಟಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ({{Bibleverse||Luke|23:3-16|KJV}}) ಆಗ ಜನರಗುಂಪು ಯೇಸುವಿನ ಬದಲಿಗೆ [[ಬರಬ್ಬ]]ನೆಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಕೈದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಯೇಸುವನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತದೆ. ({{Bibleverse||Mark|15:6-14|KJV}}). ಪೋಂಶಿಯಸ್ ಪಿಲಾತನ ಹೆಂಡತಿಯು ಯೇಸುವನ್ನು ನೋಡಿ ಕನಿಕರಗೊಂಡು ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ({{Bibleverse||Matthew|27:19|KJV}}). ಆಗ ಪಿಲಾತನು ಯೇಸುವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೆತ್ನಿಸುತ್ತಾನಾದರೂ ಪ್ರಧಾನಗುರುವು ಅವನು ದೇವರಪುತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪಿಲಾತನು ಯೇಸುವನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಆತನಾರೆಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ({{Bibleverse||John|19:1-9|KJV|}}). [[File:Eccehomo1.jpg|thumb|270px|[[ಆಂಟೊನಿಯೊ ಸಿಸೆರಿ]]ಯು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪಿಲಾತನರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ]] ಗುಂಪಿನೆದುರು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಬರುವ ಪಿಲಾತ ಯೇಸು ನಿರಪರಾಧಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲ ಅವನ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೊಣೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯೇಸುವನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಲು ಆ ಜನರಿಗೊಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮುಂದಾಗಬಹುದಾದ ಗಲಭೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವನದು. ({{Bibleverse||Matthew|27:24-26|KJV}}) ಯೇಸುವಿನ ತಲೆಗೆ ಮುಳಿನ ಕಿರೀಟ ತೊಡಿಸಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ ತೊಡಿಸಿದರು ಇಗೋ ಇವನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಯೇಸು ಶಿಲುಬೆ ಹೊತ್ತು ಮೂರು ಸಲ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಡೆಯುತ್ತರೆ. ಶಿಲುಬೆ ಹೊತ್ತು ವಧಾಸ್ಥಾನವಾದ ಕಪಾಲಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿಲುಬೆ ಹೊರಲು ಕೆಲಕಾಲ ಅವರಿಗೆ ಸಿರೇನ್ ಊರಿನ ಸಿಮೋನ್ ಎಂಬಾತ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಪಾಲ ಬೆಟ್ಟವು ತಲೆಬುರುಡೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಗ್ರೀಕಿನಲ್ಲಿ [[ಗೊಲ್ಗೊಥಾ]] ಎಂದೂ ಲತೀನಿನಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ವಾರಿ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಯೇಸುವನ್ನು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಅಪರಾಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ({{Bibleverse||John|19:17-22|KJV}}). ಆಗ ನಡುಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಮೂರುಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ನಾಡಿನಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತು.<ref>{{Bibleverse||Matthew|27:45}}; {{Bibleverse||Mark|15:13}}; {{Bibleverse||Luke|23:44}}</ref> ಯೇಸು ಇವರನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಅರಿಯರು ಅವರನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ಎಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟರು. ಆಗ ಭೂಕಂಪವಾಯಿತು, ಸಮಾಧಿಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡವು, ಮಹಾದೇವಾಲಯದ ಪರದೆಯು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರೆಗೆ ಹರಿದು ಇಬ್ಭಾಗವಾಯಿತು, ಕಾವಲಿಗಿದ್ದ [[ಶತಾಧಿಪತಿ]]ಯು ’ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ಮನುಷ್ಯ ದೇವರಪುತ್ರನೇ ಹೌದು!’ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದ. ({{Bibleverse||Matthew|27:45-54|KJV}}) ಸೆನ್ಹೆದ್ರಿನ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನೂ ಯೇಸುವಿನ ಅಭಿಮಾನಿಯೂ ಯೇಸುವಿನ ಮರಣಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವನೂ ಆಗಿದ್ದ [[ಅರಿಮಥಾಯದ ಜೋಸೆಫ್]] ಎಂಬಾತ, ಪಿಲಾತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಯೇಸುವಿನ ಶವಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ({{Bibleverse||Luke|23:50-52|KJV}}). ಅದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಭಿಮಾನಿಯೂ ಸೆನ್ಹೆದ್ರಿನ್ ಸದಸ್ಯನೂ ಆದ [[ನಿಕೊದೆಮುಸ್]] ಎಂಬುವನು ಯೇಸುವಿನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಲು ರಕ್ತಬೋಳ ಹಾಗೂ ಅಗರು ಕಲಸಿದ ಮೂವತ್ತು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮಿನಷ್ಟು ಚೂರ್ಣವನ್ನು ತಂದನು. ({{Bibleverse||John|19:39-40|KJV}}). ಪಿಲಾತನು ಶತಾಧಿಪತಿಯತ್ತ ನೋಡಿ ಯೇಸು ಸತ್ತದ್ದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ({{Bibleverse||Mark|15:44|KJV}}). ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬ ಈಟಿಯಿಂದ ಯೇಸುವಿನ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ತಿವಿದು ನೋಡಿದನು, ಅಲ್ಲಿಂದ ರಕ್ತವೂ ನೀರೂ ಹೊರಬಂತು, ({{Bibleverse||John|19:34|KJV}}), ಶತಾಧಿಪತಿಯು ಯೇಸು ಸತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ಪಿಲಾತನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದನು. ({{Bibleverse||Mark|15:45|KJV}}). ಯೇಸುವಿನ ಶರೀರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ನಿಕೊದೆಮನು ಸಹಾ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯೇಸುವಿನ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಯೆಹೂದ್ಯ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂಸಿದರು. ({{Bibleverse||John|19:39-40|KJV}}). ಅರಿಮಥೆಯದ ಜೋಸೆಫನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ಶುಭ್ರವಾದ ನಾರುಮಡಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಸನಿಹದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ತನಗಾಗಿಯೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿದನು.({{Bibleverse||Matthew|27:59-60|KJV}}) ಆಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರೂ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯೊಂದನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ ಸಮಾಧಿಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು. ({{Bibleverse||Matthew|27:60|KJV}}). ಆಗಲೇ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಮರುದಿನ [[ಸಬ್ಬತ್]] ದಿನವಾದುದರಿಂದಲೂ ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ವಿರಮಿಸಿದರು. ({{Bibleverse||Luke|23:54-56|KJV}}). ಮೂರನೇ ದಿನ, ಅಂದರೆ ಭಾನುವಾರದ ಮುಂಜಾನೆ, ಯೆಹೂದ್ಯರ [[ಪಾಸ್ಕ]] ಹಬ್ಬ, ಯೇಸು ಪುನರ್ಜೀವಂತನಾದನು. ಆ ದಿನವನ್ನೇ [[ಈಸ್ಟರ್]] ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ== ===ಉಪವಾಸದ ದಿನ=== [[File:St.Martin-Karfreitag36.JPG|thumb|[[Crucifix]] ಅಂತಿಮ ನಮನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ]] [[ಕಥೋಲಿಕ ಧರ್ಮಸಭೆ]]ಯು ಶುಭಶುಕ್ರವಾರವನ್ನು ಉಪವಾಸದ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಮಿತಾಹಾರ ಸೇವಿಸುವಂತೆಯೂ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವಂತೆಯೂ ವಿಧಿಸಿದೆ. ===ದಿನದ ಸಾಂಗ್ಯಗಳು=== ಲತೀನ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೊಡ್ಡಗುರುವಾರದ ಪೂಜೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಪಾಸ್ಕ ಜಾಗರಣೆಯವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿ, ಅಂತಿಮ ಅಭ್ಯಂಗಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿನೊಳಗಿನ ಶಿಲುಬೆ, ದೀಪಸ್ತಂಭ, ಪೀಠವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಪೀಠವನ್ನು ಬರಿದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದ ಕುಂಡಗಳನ್ನೂ ತೀರ್ಥದಾನಿಗಳನ್ನೂ ಬರಿದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.catholicliturgy.com/index.cfm/FuseAction/LawText/Index/6/LawIndex/46 Removing Holy Water During Lent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419021227/http://www.catholicliturgy.com/index.cfm/FuseAction/LawText/Index/6/LawIndex/46 |date=2014-04-19 }} Letter of the [[Congregation for Divine Worship]], 14 March 2003</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಗಂಟೆಗಳನ್ನೂ ನುಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಯಾತನೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂರುಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಶುರುಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಗುರುಗಳು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೫೫ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="sanctamissa.org">[http://www.sanctamissa.org/EN/resources/missale-romanum-pdf.html 1920 typical edition of the Roman Missal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200301085135/https://sanctamissa.org/en/resources/missale-romanum-pdf.html |date=2020-03-01 }} {{Cite web |url=http://www.sanctamissa.org/en/resources/missale-romanum-pdf.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301085135/http://www.sanctamissa.org/en/resources/missale-romanum-pdf.html |archive-date=2020-03-01 |url-status=dead}}.</ref> ===ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿ=== [[File:Ecce Mass, Good Friday, Our Lady of Lourdes, Philadelphia.jpg|thumb|left|ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಲೂರ್ದು ಮಾತೆಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶುಭಶುಕ್ರವಾರದ ಆಚರಣೆ]] ಇಂದಿನ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿದ್ದು, [[ದೈವನುಡಿ]], [[ಶಿಲುಬೆಗೆ ನಮನ]] ಹಾಗೂ [[ಸತ್ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ]] ಇರುತ್ತವೆ. *: '''ದೈವನುಡಿ'''ಯ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಹಾಯಕರು ಮೌನವಾಗಿ ಆಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಡನ್ನು ಸಹಾ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲಹೊತ್ತು ಬೋರಲಾಗಿ ಮಲಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಪರವಾಗಿ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.catholicliturgy.com/index.cfm/FuseAction/documentText/Index/6/SubIndex/97/ContentIndex/325/Start/319 V. Good Friday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402101832/http://www.catholicliturgy.com/index.cfm/FuseAction/documentText/Index/6/SubIndex/97/ContentIndex/325/Start/319 |date=2015-04-02 }}, January 16, 1988, Sacred Congregation for Divine Worship.</ref> ಆಮೇಲೆ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿದ್ದು ಅನಂತರ ದೈವನುಡಿಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುವುದು. {{Bibleverse||Isaiah|52:13-53:12}}, {{Bibleverse||Hebrews|4:14-16}}, {{Bibleverse-nb||Hebrews|5:7-9}}, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಯೋಹಾನನ ಶುಭಸಂದೇಶ]]ದಿಂದ [[ಯೇಸುವಿನ ಯಾತನೆ]]ಯನ್ನು ಮೂರು ಮಂದಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡು ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ರಾಗವಾಗಿ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>Congregation of Divine Worship and Discipline of the Sacraments, ''Paschale Solemnitatis'', III, n.66 (cf. n. 33)</ref> ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯ ಈ ಭಾಗವು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಪರಿಗೆ, ದೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಕ್ರೈಸ್ತರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ, ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗೆ, ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ನಂಬದವರಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ, ನಾಸ್ತಿಕರಿಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ ಒಳಿತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>Roman Missal: Good Friday, 7-13.</ref> ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಎಲ್ಲರೂ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಗುರುಗಳು ಘೋಷವಾಕ್ಯ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. *: '''ಶಿಲುಬೆಗೆ ನಮನ''', ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಶಿಲುಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಶಿಲುಬೆಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಸುಲಭ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗುವಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಜನರು ಸಾಲಾಗಿ ಬಂದು ಶಿಲುಬೆಗೆ ವಂದಿಸುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರು ಶೋಕಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>Roman Missal: Good Friday, 14-21.</ref> *: ಸಾಂಗ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗವಾಗಿ '''ಸತ್ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ''' ಇರುತ್ತದೆ. "[[ಪರಲೋಕ ಜಪ]]"ದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ "ಲೋಕದ ಪಾಪಗಳ ಪರಿಹಾರಕ" ಹಾಡಿ "[[ರೊಟ್ಟಿ ಮುರಿ]]"ದು, ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ [[ಕೊನೇ ಭೋಜನ]]ದ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಸತ್ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Roman Missal: Good Friday, 22-31.</ref> ಆಮೇಲೆ ಜನರು ಮೌನವಾಗಿ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೀಠದ ಮೇಲಿನ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಶಿಲುಬೆ ಮತ್ತು ಉರಿವ ಮೇಣದಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Roman Missal: Good Friday, 32-33.</ref> ===ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆ=== [[File:GoodFr CroosWay Colloseo.jpg|thumb|ರೋಮ್ ನಗರದ [[ಕೊಲೊಸ್ಸಿಯಂ]] ಬಳಿ ಶುಭಶುಕ್ರವಾರಂದು ನಡೆಸಲಾಗುವ [[ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆ]]]] [[File:Canopy erected at the Temple of Venus and Rome during Good Fridayceremonies.JPG|thumb|ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ರೋಮ್ ನಗರದ ವೀನಸ್ ಗುಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಂಟಪ|link=Special:FilePath/Canopy_erected_at_the_Temple_of_Venus_and_Rome_during_Good_Fridayceremonies.JPG]] ನಿಗದಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚಿನೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಶಿಲುಬೆಯಾತನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಮಾಲ್ಟಾ, ಇಟಲಿ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್, ಪೋರ್ಟೊರೀಕೋ, ಸ್ಪೇನ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದೂ ರೂಢಿ. ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಪೋಪ್ ಎರಡನೇ ಜಾನ್ ಪಾವ್ಲರು ಕೊಲೊಸಿಯಂ ಎದುರಿನ ವೀನಸ್ ಗುಡಿಯ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುವ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾದ ನೋಟ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಮಂಟಪದಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಪರು ಅಲಂಕೃತ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತು ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೋಲೆಂಡಿನ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಸಮಾಧಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ಆ ಸಮಾಧಿಯ ಮುಂದೆ ಸೇರಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುವಿನ ಆಳೆತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಜನ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೇಣದಬತ್ತಿಗಳು, ಹೂಗಳು, ಕಲ್ವಾರಿಗಿರಿ, ಮೂರು ಶಿಲುಬೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಪರಿಕರಗಳು ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಚರ್ಚುಗಳು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ===ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ=== [[File:Christ Carrying the Cross 1580.jpg|thumb|left|100 px|[[El Greco]]ನ ''ಶಿಲುಬೆ ಹೊತ್ತ ಯೇಸು'', 1580]] ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ಆಚರಣೆಗಳೂ ”’ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ”’ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಡಿಕೆ ಇರದೆ ತಮ್ಮ ಪಾಪಕ್ಕಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಕೆಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಯಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/12775a.htm Reparation] NewAdvent.org</ref><ref>[http://www.newadvent.org/cathen/12620a.htm Raccolta] NewAdvent.org</ref><ref>Joseph P. Christopher et al, 2003 ''The Raccolta'' St Athanasius Press ISBN 978-0-9706526-6-9.</ref><ref>Ann Ball, 2003 ''Encyclopedia of Catholic Devotions and Practices ''ISBN 0-87973-910-X</ref> ಪೋಪ್ ಪಯಸ್ ೧೧ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಥಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿ ಯೇಸುವಿಗಾದ ನಿಂದೆ ನೋವಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ಉಪಶಮನಕ್ಕಾದರೂ ಇವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆಯಿತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/pius_xi/encyclicals/documents/hf_p-xi_enc_08051928_miserentissimus-redemptor_en.html Vatican.va]</ref> [[ಪೋಪ್ ಎರಡನೇ ಜಾನ್ ಪೌಲ]]ರು ಈ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಯ ಬದಿಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಲುಬೆಗಳ ಮುಗಿಯದ ಸಾಲು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/letters/2000/documents/hf_jp-ii_let_20001021_riparatrici_en.html Vatican archives].</ref> ===ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್=== ರೋಮನ್ ಕಥೋಲಿಕರೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಲ್ಲಿರುವ ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನದಂದು ಬೀದಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳೂ, ಶಿಲುಬೆಯಾತ್ರೆಗಳೂ, ''ಪ್ಯಾಸಿಯನ್'' ಆಲಾಪನೆಗಳೂ, ''ಸೆನಾಕುಲೊ'' ಎಂಬ ಯಾತನಾಭಿನಯಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಚರ್ಚಿನ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಚರ್ಚಿನ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಾರೆ, ಶಿಲುಬೆಯ ಮೇಲೆ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/australasia/dozens-ignore-warnings-to-reenact-crucifixion-799322.html|title=Dozens ignore warnings to re-enact crucifixion|date=22 March 2008|accessdate=23 March 2008|work=[[The Independent]] | location=London | first1=Kathy | last1=Marks}}</ref> ಶುಭಶುಕ್ರವಾರದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಶಿಲುಬೆಗೆ ನಮಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ ಯೇಸುವನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ==ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿ== [[File:Crucifixion by Theophanes the Cretan.jpg|thumb|ಮೌಂಟ್ ಅಥೋಸಿನ ಸ್ತವ್ರೋನಿಕಿತಾ ಮಠದಲ್ಲಿನ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರೀಟನ್ ಥಿಯೊಫೇನ್ಸ್ ವಿರಚಿತ ಶಿಲುಬೆಗುರುತು]] ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ [[ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತರು]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಕ್ರೈಸ್ತರು|ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಕಥೋಲಿಕ ಸಭೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಕಥೋಲಿಕರು]] ಇವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಈ ದಿನವನ್ನು "ಮಹಾ ಪವಿತ್ರ ಶುಕ್ರವಾರ" ಅಥವಾ "ಮಹಾ ಶುಕ್ರವಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ಬಲಿದಾನವಾಗುವುದರಿಂದ [[ದಿವ್ಯಬಲಿ]] (ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಸದ ಬಲಿ) ಯನ್ನು ಈ ದಿನ ನಡೆಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಮಹಾಶುಕ್ರವಾರವೇ ಸರಿ. ಕೆಲ ಚರ್ಚುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ಅನ್ನು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ವಿಶ್ವರೂಪದ (Annunciation) ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ದಿನವೇನಾದರೂ ಮಹಾಶುಕ್ರವಾರಕ್ಕೆ ತಾಳೆಯಾದರೆ ಆ ದಿನವನ್ನು ಬಲಿದಾನದ ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಾಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಗುರುಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದವರಂತೆ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ರಕ್ತವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಇಲ್ಲ.<ref>ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿ [[ತಪಸ್ಸುಕಾಲ]]ದ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರವಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪೂಜಾವಸ್ತ್ರಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಬಲು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿವೆ.</ref> ದೊಡ್ಡಗುರುವಾರದಂದು ಪೀಠವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಬದಲಿಗೆ ಪವಿತ್ರಶನಿವಾರದ ಪೂಜಾವಿಧಿಯವರೆಗೂ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಮುಸುಕು ಹಾಕಿಡುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮರಣದ ಈ ದಿನದ ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಆಯ್ದ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಶುಭಸಂದೇಶ ವಾಚನಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾರವು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರದೇ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೇ ಆಗಿದೆ. <blockquote>ಈ ದಿನದ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಪ್ರತಿ ಗಳಿಗೆಯೂ ಹೊಸ ಯಾತನೆಯ ಹಾಗೂ ಯೇಸುವಿನ ನೋವಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಸೋಪಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಪೂಜಾವಿಧಿಯ ಪ್ರತಿ ಪದದಲ್ಲೂ ಈ ಯಾತನೆ ಮಾರ್ದನಿಸುತ್ತದೆ; ರಕ್ಷಕರ ಸುಕೋಮಲ ಸ್ಪರ್ಶದ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಮಿತ ಕರುಣೆಯ ಆಳ ಅನನ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಸಲಾಗದ್ದು. ಗೆತ್ಸೆಮನೆಯ ರಕ್ತದ ಬೆವರಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗೊಲ್ಗೊಥಾದ ಶಿಲುಬೆ ಮರಣದವರೆಗಿನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಾದಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮಸಭೆಯು ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳ ಕಂಗಳ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಗೊಲ್ಗೊಥಾದ ಶಿಲುಬೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Bulg">{{Cite document |last = Bulgakov |first = Sergei V. |contribution = Great Friday |year = 1900 |title = Handbook for Church Servers, 2nd ed. |page = 543 |place = Kharkov |publisher = Tr. Archpriest Eugene D. Tarris |url = http://www.transfigcathedral.org/faith/Bulgakov/0543.pdf |format = PDF |accessdate = 25 October 2007 |postscript = <!--None--> |archive-date = 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110424223624/http://www.transfigcathedral.org/faith/Bulgakov/0543.pdf |url-status = dead }}</ref> </blockquote> ಮಹಾಶುಕ್ರವಾರವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಉಪವಾಸದ ದಿನ. ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವಯಸ್ಕರು ಇಡೀ ದಿನ ಊಟ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. "ಈ ದಿನ ಊಟವಿರಲಿ ನೀರೂ ಸಹ ವರ್ಜ್ಯ, ಯಾರಿಗಾದರೂ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು, ಈ ಮೂಲಕ ನಾವು ಯೇಸುವಿನ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಸಮನಾಗುತ್ತೇವೆ. "<ref name="Bulg"/> ===ಶುಭಶುಕ್ರವಾರದ ಜಾಗರಣೆ=== ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿ ಮಹಾಶುಕ್ರವಾರವು ಅಂದರೆ '''ಕರ್ತ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ಪೂಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಡುಗಳು''', ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿಯಿಂದಲೇ '''''ಹನ್ನೆರಡು ಜಾವಸ್ತೋತ್ರ'''''ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಶುಭಸಂದೇಶಗಳಿಂದಾಯ್ದ ವಿಶೇಷ ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಗೊಂದರಂತೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವ ಈ [[ಜಾವಸ್ತೋತ್ರ]]ಗಳ ಮೂಲಕ [[ಕೊನೇ ಭೋಜನ]]ದಿಂದ ಮೊದಲುಗೊಂಡು [[ಶಿಲುಬೆಮರಣ]] ಮತ್ತು [[ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳ]]ದ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನೂ ಮನನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳುಳ್ಳ ದೀಪಗುಚ್ಛ ಉರಿಸುತ್ತಾ ಗಂಟೆಗೊಂದು ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ನಂದಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. [[File:Agias Triados frescos cross.jpg|thumb|ಗ್ರೀಸಿನ ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿತ್ವದ ಮಠದಲ್ಲಿರುವ ಶುಭಶುಕ್ರವಾರದ ಶಿಲುಬೆ]] ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಜಾವಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ನಾಲ್ಕೂ ಶುಭಸಂದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿತವಾಗಿದ್ದು ಅತಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ. ಯೇಸುವನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೆ ಜಡಿಯುವ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿರುವ ಆರನೇ ವಾಚನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳು ಪೀಠಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಶಿಲುಬೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದು ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮುಂದೆ ಧೂಪ ಮತ್ತು ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿಲುಬೆಯ ಮೇಲೆ ಯೇಸುದೇಹದ ಚಿತ್ರಪಟವನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. (Greek: ''[[wikt:soma|soma]]'') ಗುರುಗಳು ಶಿಲುಬೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಾಗ ಗಾಯಕನೊಬ್ಬ ''Sēmeron Kremātai Epí Xýlou'' ಎಂದು ರಾಗವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. <blockquote>ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಿ ತೂಗಿದವನು ಇಂದು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ''(ಮೂರು ಸಾರಿ)''.<br>ದೇವದೂತರ ರಾಜನು ಮುಳ್ಳುಗಳ ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<br>ಸ್ವರ್ಗರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೇಘಗಳಿಂದ ಆವರಿಸುವವನು ನಕಲಿ ರಾಜವಸ್ತ್ರ ಹೊದ್ದಿದ್ದಾನೆ. <br>ಯೋರ್ದಾನಿನಲ್ಲಿ ಆದಾಮನನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದವನು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.<br>ಧರ್ಮಸಭೆಯ ವರಮಹಾಶಯನನ್ನು ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. <br>ಕನ್ಯಾಪುತ್ರನನ್ನು ಈಟಿಯು ತಿವಿದಿದೆ.<br>ನಿನ್ನ ಯಾತನೆಗೆ ನಮೋ ನಮಃ ಓ ಕ್ರಿಸ್ತ ''(ಮೂರು ಸಾರಿ)''.<br>ನಿನ್ನ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ನಮಗೆ ಕರುಣಿಸು.<ref>{{Cite document | last =Archimandrite Kallistos (Ware) and Mother Mary | first = | contribution = Service of the Twelve Gospels | year =2002 | title =The Lenten Triodion | page =587 | place=South Cannan, Pennsylvania | publisher =St. Tikhon's Seminary Press | url = | accessdate = | postscript =<!--None-->}}.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=m2QNbTDjvJ0 Today He who hung the earth upon the waters ] Chanted by the Byzantine Choir of Athens</ref> </blockquote> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಶಿಲುಬೆಯ ಪಾದಕ್ಕೆ ಮುದ್ದಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಶ್ಲೋಕದ ನಂತರ ''ಒಳ್ಳೆಯ ಕಳ್ಳನು'' ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. <blockquote>ಸತ್ಯದೇವರಾದ ಕ್ರಿಸ್ತನು ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉಗುಳು ನಿಂದೆ ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಶಿಲುಬೆ ಮರಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವನು, ತನ್ನ ಪವಿತ್ರ ತಾಯಿಯ ಮೂಲಕ, ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಮೂಲಕ, ಎಲ್ಲ ಸಂತರ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ದಯೆತೋರಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಸುಚರಿತನು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವವನು.</blockquote> ===ಪ್ರಮುಖ ಸಮಯ=== ಮರುದಿನ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ '''''ರಾಜ ಗಳಿಗೆ'''''ಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಜಾವಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪವಿತ್ರ ಬೈಬಲ್ ವಾಚನವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿರದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಡಂಬರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ "ರಾಜಗಳಿಗೆ" ಎನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತರಾಜನು ಮಾನವತೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಇಳಿದುಬಂದನು ಎಂಬುದರ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ ರಾಜರುಗಳು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತೆ ಇವು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ===ಶುಭಶುಕ್ರವಾರದ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ=== [[File:Gold embroidery example.jpg|thumb|left|ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುನ್ನ ಯೇಸುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು]] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{col-begin}} {{col-2}} *[[Acts of Reparation to Jesus Christ]] *[[Belfast Agreement]], also known as the Good FridayAgreement *[[Crucifixion of Jesus]] *[[Good FridayPrayer]] *[[Good FridayPrayer for the Jews]] *[[Improperia]] *[[Islamic view of Jesus' death]] {{col-2}} ===ಸಂಬಂಧಿತ ದಿನಗಳು=== * [[Ascension of Jesus Christ|Ascension]] * [[Easter Monday]] * [[Easter season]] * [[Maundy Thursday]] * [[Pentecost]] {{col-end}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Good Friday}} *[http://www.oca.org/OCchapter.asp?SID=2&ID=74 The Eastern Orthodox commemoration of Holy Friday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607102453/http://www.oca.org/OCchapter.asp?SID=2&ID=74 |date=2011-06-07 }} *[http://www.transfigcathedral.org/faith/Bulgakov/0543.pdf Great Friday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110424223624/http://www.transfigcathedral.org/faith/Bulgakov/0543.pdf |date=2011-04-24 }} instructions from S. V. Bulgakov's ''Handbook for Church Servers'' ([[Russian Orthodox Church]]) *[http://www.newadvent.org/cathen/06643a.htm "Good Friday"] article from ''[[The Catholic Encyclopedia]]'' *[http://www.liturgies.net/Lent/GoodFriday.htm Episcopal Good FridayService] *[http://www.mapc.com/html/03_worship/PDF/2008-03-21a-Good%20Friday.pdf Presbyterian Good FridayService] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325002942/http://www.mapc.com/html/03_worship/PDF/2008-03-21a-Good%20Friday.pdf |date=2009-03-25 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] 0fwv3bh9acgvcdtjiwxge60rljrj6ya 0 21964 1430508 1430150 2026-09-27T07:07:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430508 wikitext text/x-wiki {{Infobox Television |show_name = Lost |image = [[ಚಿತ್ರ:Lost title card.jpg|250px]] |caption = ''Lost'' title screen |format = [[Serial (radio and television)|Serial drama]] |genre = [[Adventure (genre)|Adventure]]<br />[[Dramatic programming|Drama]]<br />[[Fantasy]]<br />[[Science fiction]]<br />[[Thriller (genre)|Thriller]] |creator = [[Jeffrey Lieber]]<br />[[J.J. Abrams]]<br />[[Damon Lindelof]] |director = [[Jack Bender]]<br />[[Stephen Williams (director)|Stephen Williams]]<br />and others |starring = [[Adewale Akinnuoye-Agbaje]]<br /> [[Naveen Andrews]]<br /> [[Nestor Carbonell]]<br /> [[Henry Ian Cusick]]<br /> [[Jeremy Davies (actor)|Jeremy Davies]]<br /> [[Emilie de Ravin]]<br /> [[Michael Emerson]]<br /> [[Jeff Fahey]]<br />[[Matthew Fox (actor)|Matthew Fox]]<br /> [[Jorge Garcia]]<br /> [[Maggie Grace]]<br /> [[Josh Holloway]]<br /> [[Malcolm David Kelley]]<br /> [[Daniel Dae Kim]]<br /> [[Yunjin Kim]]<br /> [[Ken Leung]]<br /> [[Evangeline Lilly]]<br /> [[Rebecca Mader]]<br /> [[Elizabeth Mitchell]]<br /> [[Dominic Monaghan]]<br /> [[Terry O'Quinn]]<br /> [[Harold Perrineau]]<br /><!-- [[Zuleikha Robinson]]<ref>http://www.tvovermind.com/lost/zuleikha-robinson-becomes-new-lost-regular/12691</ref><br /> --> [[Michelle Rodriguez]]<br /> [[Kiele Sanchez]] <br />[[Rodrigo Santoro]]<br /> [[Ian Somerhalder]]<br /> [[Cynthia Watros]] |composer = [[Michael Giacchino]] |country = United States |language = English |num_seasons = 5 |num_episodes = 103 <!--(as of May 13, 2009)--> |list_episodes = List of Lost episodes |executive_producer = [[J. J. Abrams]]<br />Damon Lindelof<br />[[Bryan Burk]]<br />Jack Bender<br />[[Edward Kitsis]]<br />[[Adam Horowitz]]<br />[[Carlton Cuse]] |location = [[Oahu|Oahu, Hawaii]] |company = [[Bad Robot Productions]]<br />[[ABC Studios]] |camera = |runtime = approx. 42 minutes |network = [[American Broadcasting Company|ABC]] |picture_format = [[480i]] ([[Standard-definition television|SDTV]]) <br /> [[720p]] ([[High-definition television|HDTV]]) ABC HD <br /> [[1080i]] (HDTV) Sky1 HD, Premiere HD, [[Seven HD]] |audio_format = |first_run = |first_aired = September 22, 2004 |last_aired = present |website = http://abc.go.com/primetime/lost/ |production_website = http://www.abcmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=001648&type=lead |bgcolour = #99CCFF }} '''ಲಾಸ್ಟ್''' ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕದ [[ಟಿವಿ ಸರಣಿ]]ಯ [[ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಟಕ]]ವಾಗಿದೆ. ನಿಗೂಢವಾದ [[ಉಷ್ಣವಲಯ ದ್ವೀಪ]]ದಲ್ಲಿ [[ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬದುಕುಳಿದವರು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ [[ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಜೆಟ್‌]]ವೊಂದು ಸಿಡ್ನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌‍ನ ಮಧ್ಯೆ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದಾಗ [[ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್‌]]ನ ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲೋ ಅಪಘಾತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ಕಂತೂ ಕೂಡಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಜೀವನದ ಕಥೆಯ ಎಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ [[ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿ]]ಯಿಂದ ದ್ವಿತೀಯ ಕಥೆಯ ಎಳೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೆಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2004<ref name="Pilot: Part 1">{{cite episode | title = Pilot: Part 1 | episodelink = Pilot (Lost) | series = Lost | credits = [[J. J. Abrams]] | writers = J. J. Abrams, [[Damon Lindelof]] & Jeffrey Lieber (story) and J. J. Abrams & Damon Lindelof, (teleplay) | network = ABC | airdate = 2004-09-22 | season = 1 | number = 1}}</ref> ರಂದು [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಂತ]]ನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಐದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಎಬಿಸಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಈ ಸರಣಿಯು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ [[ನಟರ ಮೇಳ]]ದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಓವಾಹೊ, ಹವಾಯಿ]] ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ<ref name="ABC About ''Lost'' ">{{Cite web |url=http://abc.go.com/primetime/lost/index?pn=about |title=''Lost'' : About the Show - ABC.com |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090728215109/http://abc.go.com/primetime/lost/index?pn=about |url-status=dead }}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿನ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | url=http://starbulletin.com/2005/01/26/news/story2.html | title=High filming costs force ABC network executives to consider relocating | last=Ryan | first=Tim | date=2005-01-26 | publisher=''[[Honolulu Star-Bulletin]]'' | access-date=2009-12-17 | archive-date=2008-09-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080908022909/http://starbulletin.com/2005/01/26/news/story2.html | url-status=dead }}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಡಮನ್ ಲಿಂಡೆಲಾಫ್, ಜೆ.ಜೆ.ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಫ್ರಿ ಲೀಬೆರ್ ಅವರದ್ದಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು [[ಎಬಿಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]], [[ಬ್ಯಾಡ್ ರೋಬೋಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಗ್ರಾಸ್ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. [[ಮೈಕೆಲ್ ಗಿಯಾಚಿನೋ]] ಅವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಲಿಂಡೆಲಾಫ್, ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್, [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಬರ್ಕ್]], [[ಜ್ಯಾಕ್ ಬೆಂಡರ್]], [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕಿಟ್ಸಿಸ್]], [[ಆಡಮ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಝ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್]] ಅವರು ಸದ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮರ್ಶಕರ ಶಿಫಾರಸು ಗಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಕಂತಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 16 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ವಿಶೇಷ ಡ್ರಾಮಾ ಸರಣಿ]]ಗಾಗಿನ [[ಎಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ,<ref name="Emmys.tv">{{Cite web |url=http://www.emmys.tv/downloads/images/2006emmys/05_06_facts_and_figs.php |title=58ನೇ ಪ್ರೈಮ್‌ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮೀ ಅವಾರ್ಡ್ ನಾಮಿನೀಸ್ ಅಂಡ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್- ಎಮ್ಮೀಸ್.ಟಿವಿ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603022109/http://www.emmys.tv/downloads/images/2006emmys/05_06_facts_and_figs.php |url-status=dead }}</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನ ಬೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಫೋರ್ಟ್‌ಆಗಿ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ಉತ್ತಮ ಡ್ರಾಮಾ]]ಕ್ಕಾಗಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್‌]]ನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಮಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ತಾರಾಗಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ನ್ನೂ ಸೇರಿ ಇದು ಅನೇಕ ಔದ್ಯಮಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ.<ref name="Emmys.tv"/> ಆರಾಧನೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾ ಈ ಸರಣಿಯು ಕಥೆಯ ಆಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ [[ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಅಂಶಗಳು ಇತರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ,<ref>{{cite news|title=Your ''Veronica Mars'' Questions Answered!|last=Thomas|first=Rob|url=http://www.tvguide.com/news/Veronica-Mars-Questions-35968.aspx|publisher=TVGuide.com Insider|date=2006-02-01|access-date=2009-12-17|archive-date=2010-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528114254/http://www.tvguide.com/news/Veronica-Mars-Questions-35968.aspx|url-status=dead}}</ref> ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಮಕ್ಕಳ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ,<ref>ಹ್ಯೂಗ್ಸ್, ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ (ಕವರ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್). [http://www.dccomics.com/comics/?cm=4686 ''ಕ್ಯಾಟ್‌ವುಮನ್'', ಇಷ್ಯೂ 51]. ಜನವರಿ 25, 2009</ref> [[ವೆಬ್‌ಕಾಮಿಕ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಮಾನವಾಸಕ್ತಿಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ, [[ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗೀತ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ [[ಕಥಾಜಗತ್ತು]] [[ಕಾದಂಬರಿ]], [[ಬೋರ್ಡ್]] ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ [[ಸಂಬಂಧೀ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗೇಮ್‌]]ಗಳಾದ ''[[ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಫೀರಿಯನ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಫೈಂಡ್ 815]]'' ಗಳಿಗೆ [[ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗುವ]] ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ 121ನೇಯ<ref name="blog.zap2it.com">{{Cite web |url=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2009/06/lost-will-last-a-little-longer.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090728055735/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2009/06/lost-will-last-a-little-longer.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಂತಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇ 2010ರಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.<ref name="May2010">ಅಡಲಿಯನ್, ಝೊಸೆಫ್, (ಮೇ 6, 2007) [http://www.variety.com/article/VR1117964371.html ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸೆಟ್ ಫಾರ್ ಥ್ರೀ ಮೋರ್ ಇಯರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805081957/http://www.variety.com/article/VR1117964371 |date=2011-08-05 }}, ''[[ವೆರೈಟಿ]]''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 16, 2009ರಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.</ref> ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಕಂತುಗಳದ್ದಾಗಲಿದೆ.<ref name="17ep">{{cite news |url=http://www.tvguide.com/news/lost-season-5-1000807.aspx |last=Mitovich |first=Matt |title=''Lost'' Fans Will Get an Uninterrupted Season 5 |publisher=[[TV Guide]] |date=2008-12-18 |accessdate=2009-04-12 |archive-date=2014-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019122705/http://www.tvguide.com/news/lost-season-5-1000807.aspx |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಸೀಸನ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯು [[ಸ್ವಂತ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗದೇ ಇತರೇ ವಾಹಿನಿಗಳಿಂದ ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರ]]ವಾಯಿತು. [[ಡಿಸ್ನೆ-ಎಬಿಸಿ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌]]ಗಳಿಂದ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ಜಿ4]] ಮತ್ತು [[ಸಿಫಿ]] ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.g4tv.com/specials/videos/27294/Lost_in_20__Coming_in_September.html |title=''Lost'' in 2.0 - Coming in September |publisher=[[G4 Media]] |date=2008-07-23 |accessdate=2008-12-04 |archive-date=2018-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180216093047/http://www.g4tv.com/specials/videos/27294/Lost_in_20__Coming_in_September.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.buddytv.com/articles/lost/sci-fi-channel-to-begin-airing-20952.aspx |title=Sci Fi Channel to Begin Airing ''Lost'' Reruns in September |publisher=[[BuddyTV]] |date=2008-07-03 |accessdate=2008-12-04}}</ref> == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಕಲ್ಪನೆ === ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೂಲವಾದ ''[[ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಲೈಸ್]]'' ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಕಾಸ್ಟ್ ಅವೇ]]'' ಚಲನಚಿತ್ರ, ''[[ಗಿಲ್ಲಿಗನ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]]'' ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ''[[ಸರ್ವಾಯ್ವರ್]]'' ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಅಂದಿನ ಎಬಿಸಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ [[ಲಿಯೋಯ್ಡ್ ಬ್ರುವಾನ್‌]]ರವರು [[ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್‌]]ಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಈ ಸರಣಿಯು [[ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. [[ದಿ ನ್ಯೂ ಪೀಪಲ್]] ಎಂಬ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಿಂದ ತತ್ತರಿಸುವವರ ಬಗೆಗಿನ ಸಣ್ಣ ಸರಣಿಯನ್ನು 1969ರಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತ್ತು. [[ರೋಡ್ ಸೆರ್ಲಿಂಗ್‌]]ರು ಆರಂಭಿಕ ಸರಣಿಯ ನೇತಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಗ್ಯಾಡಿ ಪೊಲ್ಲಾಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ "''[[ಮಿಸ್ಟ್]]'' ಆಟದ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ". [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ]] ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅನುಭವ ಇರುವ ಲೈಬರ್‌‍ ಅವರನ್ನು ''ನೋವೇರ್‌'' ಸರಣಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು.<ref>{{cite news|title=Cast Away|last=Bernstein|first=David|url=http://chicagomag.com/Chicago-Magazine/August-2007/Cast-Away/index.php?cp=2&si=1#artanc|publisher=[[Chicago (magazine)|''Chicago'' magazine]]|date=August 2007|access-date=2009-12-17|archive-date=2012-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029091018/http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/August-2007/Cast-Away/index.php?cp=2&si=1#artanc|url-status=dead}}</ref> ಲೈಬರ್‌ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಮತ್ತು ಮರುಬರವಣಿಗೆಯಿಂದಲೂ ಸಂತೋಷವಾಗದ ಬ್ರೌನ್‌ರವರು, ಟಚ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್(ಈಗ ಎಬಿಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್) ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ''[[ಅಲಿಯಾಸ್]]'' ಟಿವಿ ಸರಣಿಯ ನಿರ್ಮಾತೃವಾಗಿದ್ದ ಜೆ.ಜೆ.ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ರನ್ನು, ಹೊಸದಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಣಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಸರಣಿಗೆ [[ನಿಸರ್ಗಾತೀತ]] ಕೋನವಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಶರತ್ತಿನಿಂದ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ರ ಯೋಜನೆಯು ಚುರುಕಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಡಮೋನ್ ಲಿಂಡೆಲಾಪ್‌ರವರು ಸರಣಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದರು.<ref name="DT081405">{{cite news| last=Craig| first=Olga| title=The man who discovered ''Lost''&nbsp;— and found himself out of a job| url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1496199/The-man-who-discovered-Lost---and-found-himself-out-of-a-job.html| publisher=''[[The Daily Telegraph]]''| date=2005-08-14| access-date=2009-12-17| archive-date=2009-12-17| archive-url=https://web.archive.org/web/20091217020230/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1496199/The-man-who-discovered-Lost---and-found-himself-out-of-a-job.html| url-status=dead}}</ref> "[[ಬೈಬಲ್]]" ಎಂಬ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಡಾಲ್ಪ್ ಜೊತೆಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾತ್ಮಕವಾದ ಐದರಿಂದ ಆರು ಸೀಸನ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಮುಖ್ಯ [[ಪೌರಾಣಿಕ]] ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web| last=Jensen| first=Jeff| title=When Stephen King met the ''Lost'' boys...| url=http://www.ew.com/ew/article/0,,1562722,00.html| publisher=EW.com| accessdate=2007-11-24| archive-date=2014-11-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20141102140300/http://www.ew.com/ew/article/0,,1562722,00.html| url-status=dead}}</ref><ref>ಬರ್ಕ್, ಬ್ರಿಯಾನ್, '' ಲಾಸ್ಟ್ ಸೀಸನ್ 1 ಡಿವಿಡಿ'' (ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಸ್), [[ಬ್ಯುನಾ ವಿಸ್ಟಾ ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್]], ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2005.</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2004ರ ಸೀಸನ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದಂತೆ ಸಣ್ಣದಾದ ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನಟರು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸರಣಿಯ ಪಾತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡವು ಒಳಗೊಂಡಿತು.<ref name="season1dvd">ಅಬ್ರಮ್ಸ್, ಜೆ.ಜೆ ಮತ್ತು ಲಿಯಾಯ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್, ''ಲಾಸ್ಟ್ ಸೀಸನ್ 1 ಡಿವಿಡಿ'' (ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಸ್), ಬ್ಯುನಾ ವಿಸ್ಟಾ ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2005.</ref> '' ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಎರಡು ಭಾಗವಿದ್ದ '''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಂತುಗಳು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು'''. ವೆಚ್ಚವು ವರದಿಯಾದಂತೆ [[US$10]] ಮತ್ತು $14ರ ಮಧ್ಯೆ ಇತ್ತು.<ref>{{cite news|title=New series gives Hawaii 3 TV shows in production| last=Ryan|first=Tim|url =http://starbulletin.com/2004/05/17/news/story7.html| publisher=''Honolulu Star-Bulletin''|date=2004-05-17}}</ref> 2005ರ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಸಾರದ ಕಂತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು $4 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref name="EIDC050405">{{cite press release|url=http://www.eidc.com/EIDC_Press_Release_050405.pdf#search=%22production%20cost%20of%20a%20television%20TV%20pilot%22|publisher=Entertainment Industry Development Corporation|title=EIDC Issues First Overview of Pilot Production Activity and Economic Impact|date=2005-05-04|accessdate=2006-09-18|archive-date=2008-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080624213238/http://www.eidc.com/EIDC_Press_Release_050405.pdf#search=%22production%20cost%20of%20a%20television%20TV%20pilot%22|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2004ರಂದು ಏಕೈಕ [[2004ರ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸೀಸನ್]] ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವೀ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. [[ಡೆಸ್ಪರೇಟ್ ಹೌಸ್‌ವೈವ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೇಸ್ ಅನಾಟಮಿ]] ಎಂಬ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಸರಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ಎಬಿಸಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು<ref>{{cite news|last=Bianco|first=Robert|title=A good season, with reason|url =http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-04-26-tv-lookback_x.htm| publisher=''[[USA Today]]''|date=2005-04-26}}</ref>''. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿನ ಕಡಿಮೆ ರೇಟಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತೀ ಖರ್ಚಿನ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಬ್ರೌನ್ [[ಹಸಿರುನಿಶಾನೆ]] ತೋರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಎಬಿಸಿಯ ಮುಖ್ಯಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ [[ಡಿಸ್ನಿ]]ಯಿಂದ [[ಲಿಯೋಯ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್]] [[ಬೈಯ್ಯಿಸಿ]]ಕೊಂಡಿದ್ದ.<ref name="DT081405"/> ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋದಲ್ಲಿನ [[ಕಾಮಿಕ್-ಕಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜುಲೈ 24, 2004ರಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಂತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.comic-con.org/cci2004/CCI04-ProgSat.shtml |title=ಕಾಮಿಕ್-ಕಾನ್ 2004: ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರಮಿಂಗ್ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2007-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070209201928/http://www.comic-con.org/cci2004/CCI04-ProgSat.shtml |url-status=dead }}</ref> ವಿಮಾನವನ್ನು ಫ್ಲೈಟ್ 815ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಬೋಯಿಂಗ್ 777-200ERನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್ L-1011 ಟ್ರೈಸ್ಟಾರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದು ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನವರಿಂದ ಎನ್ 783ಡಿಎಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿತ್ತು.ಈ ವಿಮಾನವನ್ನು ಎಬಿಸಿ/ಟಚ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನಿಂದ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಒಡೆದುಹೋಯಿತು. ವಿಮಾನದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಗುರುತುಹಿಡಿದುಬಿಡಬಹುದೆಂಬ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ಬಿಟ್ಟು ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್-1011,ಟ್ರೈ-ಜೆಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಡೆದ ನಂತರ ಇದು ಬೋಯಿಂಗ್ 767-400ನಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. === ಸಂಚಿಕೆಯ ಶೈಲಿ: === ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂತುಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯ ತುಣುಕುಕುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ವಿವರಣೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ [[ತಕ್ಷಣ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳು]]ವುದರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾತ್ರದ ಕಣ್ಣಿನ ಕ್ಲೋಸ್‌ ಅಪ್‌‍ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಗಾಗ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಟಕೀಯ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ತೆರೆಯು ಸಂಪೂಣರ್ಣ ಕಪ್ಪಾಗಿ [[ಗ್ರಾಫಿಕ್]] ತಲೆಬರಹವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರೆಯಿಂದ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಜೊತೆಮಾಡಿಕೊಂಡು, ವಿಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ [[ಆರಂಭಿಕ ಮನ್ನಣೆ]]ಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕಾರಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. (ಕೆಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆಯು ತಕ್ಷಣದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹಾಗೂ ತಲೆಬರಹವು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.) ಅದೇ ವೇಳೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ [[ಕಥೆಯ ತಿರುವು]] ಆರಂಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತೀ ಕಂತೂ ಹಿನ್ನೋಟ ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಮುನ್ನೋಟ]]ದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂತುಗಳು ಕುತೂಹಲಕಾರೀ [[ತಿರುವನ್ನು]] ಅಥವಾ [[ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಸಂಗ]]ದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ರಭಸ]]ವಾಗಿ ತೆರೆಯು ಕಪ್ಪಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಲೆಬರಹದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರರು, ಪ್ಲಾಟ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುಃಖಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ತಲೆಬರಹದ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೈಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಇದರಿಂದ ಘಟನೆಯ ಪರಣಾಮವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. === ಸಂಗೀತ === {{Main|Lost Original Television Soundtracks}} [[ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಿಂಫೋನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]]ದಿಂದ [[ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ]]ವು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮೈಕೆಲ್ ಗಿಯಾಚನೋ ಅವರಿಂದ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[ವಿಮಾನದ ಹೊರಮೈ]] ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಸಂಗೀತ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಗಿಯಾಚಿನೋ ಹೊಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://abc.go.com/primetime/lost/podcasts/101323.html ಅಫಿಶಿಯಲ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್] ಜನವರಿ 9, 2006.</ref> ಮಾರ್ಚ್ 21, 2006ರಂದು ''ಲಾಸ್ಟ್‌'''ನ ಮೊದಲ ಸೆಶನ್‌ಗಾಗಿ''' '' ಮುದ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಯಾದ [[ವರೇಸ್ ಸರಬೇಂಡ್‌]]ನ ನೈಜ ಟೆಲೆವಿಷನ್ [[ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ]]ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Soundtrack 1">[http://www.amazon.com/dp/B000EHSVDM '''ಲಾಸ್ಟ್'': ಸೀಸನ್ 1 ಒರಿಜಿನಲ್ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರಾಕ್- ಅಮಝಾನ್.ಕಾಂ'' ''' ]</ref>''''' ಸರಣಿ ನಿರ್ಮಾತೃ ಜೆ.ಜೆ.ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ ತಲೆಬರಹದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಸೀಸನ್‌ನ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಆಯ್ದ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="Soundtrack 1"/> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3, 2006ರಂದು ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವೆರೇಸ್ ಸರಬೇಂಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.''' '' <ref name="Soundtrack 2">[http://www.amazon.com/dp/B000I2IQ9M ಲಾಸ್ಟ್'': ಸೀಸನ್ 2 ಒರಿಜಿನಲ್ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರಾಕ್- ಅಮಝಾನ್.ಕಾಂ'' ]</ref>'' ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯು ಮೇ6, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯು ಮೇ 11, 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.'' ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪಕರಣ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಇವು [[ದೃಶ್ಯದ ಭಾವಗಳ]] ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೈಜವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಸಂಬರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಲೇಯವರ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಸಿಡಿ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ ಮೂಲಕ ಹಾಡುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಯಿತು. (ಆ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಖಾಲಿಯಾಗುವತನಕ[[...]][[ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ]]"), ಡೇಮಿಯನ್ ರೈಸ್‌ರವರ "ಡೆಲಿಕೇಟ್", ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲಾಸ್ ಈಲಿಯಟ್‌]]ರ "[[ಮೇಕ್ ಯುವರ್ ಓವ್ನ್ ಕೈಂಡ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]]" ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ [[ಪೆಟುಲಾ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌]]ರ "[[ಡೌನ್‌ಟೌನ್]]"ನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಬಳಸಿದೆ. ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ನರ್ ಗಿಟಾರನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾ ಹಾಡಿದ [[ಓಯಾಸಿಸ್]] ಹಾಡಾದ "[[ವಂಡರ್ವಾಲ್]]" ಹಾಡನ್ನು ಚಾರ್ಲೀಯವರು ತೋರಿಸಿದರು. ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಕ್‌ರು [[ನಿರ್ವಾನಾ]]ರವರ "ಸೆಂಟ್‌ಲೆಸ್ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್"ನ್ನು ಕೇಳಲು ನಗರದಾಚೆಗೆ ಚಲಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಹಾಫ್ಸ್/ಡ್ರಾವ್ಲರ್ ಫ್ಯೂನರಲ್ ಪಾರ್ಲರ್‌ಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪಿಕ್ಸೀಸ್‌]]ರ "[[ಗೋಜ್ ಅವೇ]]"ಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಂದಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಥ್ರೀ ಡಾಗ್ ನೈಟ್‌]]ನ [[ಶಂಬಾಲಾ]]ವನ್ನು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. "[[ಐ ಡೂ]]" ಮತ್ತು "ಐ ಶಲ್ ನಾಟ್ ವಾಕ್ ಅಲೋನ್" ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಮಾರ್ಗರೆಟ್‌]]ರ "ಸ್ಲೋಲೀ" ಯನ್ನು ಮತ್ತು [[ಬೆನ್ ಹಾರ್ಪರ್]] ಬರೆದ [[ದಿ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಲಬಾಮಾ]]ರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಡನ್ನು "[[ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್]]" ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವೆರಡೇ ಎರಡು ಪಾಪ್ ಹಡುಗಲನ್ನು ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೇ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ದೃಶ್ಯಗಳ ಭಾವ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದೇ) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಗೀತವು ಕೆಲವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, [[ಜಪಾನಿ]]ನ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ [[ಮೂಲ ಹಾಡ]]ನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ [[ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ]]ಯಿಂದ "ಹಿಯರ್ ಐ ಆ‍ಯ್‌ಮ್"ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ [[ಯುನಾ ಇಟೋ]] ಆವರ "[[ಲೋಸಿನ್]]"ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕೇ]]ಯವರ "ಲೋನ್ಲೀ ಗರ್ಲ್"ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳ === [[ಚಿತ್ರ:LOSTDock.jpg|right|thumb| "ಜತೆಯಾಗಿ ಜೀವಿಸು, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮರಣಹೊಂದು", ಎಂದು ಕಂಡುಬರುವ ಹವಾಯಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಂದರು.]] ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯನ್ನು [[ಪ್ಯಾನಾವಿಶನ್]] [[35mm]] ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ [[ಓವಾಹು]]ವಿನ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಟಿಪ್ ದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪ [[Mokulē'ia]]ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೈಜ ದ್ವೀಪದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಕಂತಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ [[ನಾರ್ತ್ ಶೋರ್‌]]ನ ನಿಗದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. 1999ರಲ್ಲಿ [[ನೌಕರರ ಸಮೂಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣ]]ವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಝೆರಾಕ್ಸ್]] ಭಾಗದ ವೇರ್‌ಹೌಸ್‌ಗಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ [[ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕ]]ದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಗುಹೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| last=Veitch| first=Kristin| title=''Lost'' Secrets Found!| url=http://www.eonline.com/Gossip/Kristin/Archive2004/041016.html| publisher=[[E! Online]]| date=2004-10-16| access-date=2021-07-16| archive-date=2004-12-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20041208152612/http://www.eonline.com/Gossip/Kristin/Archive2004/041016.html| url-status=bot: unknown}}ರಿಟ್ರೈವ್‌ ಫ್ರಂ [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್]] ಆನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8,2004.</ref> ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ದ ಕಛೇರಿಯು ಹವಾಯಿ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹವಾಯಿ ಫಿಲಂ ಆಫೀಸಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Nichols|first=Katherine|title=''Lost'' Home|publisher=''Honolulu Star-Bulletin''|url=http://starbulletin.com/2006/05/21/features/story01.html|date=2006-05-21|access-date=2009-12-17|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828221750/http://starbulletin.com/2006/05/21/features/story01.html|url-status=dead}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ "ಸ್ವಾನ್ ಸ್ಟೇಶನ್" ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ "ಹೈಡ್ರಾ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿ"ನ ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರಿಕೆಯು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Ryan|first=Tim|title=Reel News|url=http://starbulletin.com/2005/08/24/features/ryan.html|publisher=''Honolulu Star-Bulletin''|date=2005-08-24|access-date=2009-12-17|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828221739/http://starbulletin.com/2005/08/24/features/ryan.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹೊನೊಲೊಲು]]ವಿನ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]], [[ಇಯೋವಾ]], [[ಮಿಯಾಮಿ]], [[ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ]], [[ಇರಾಕ್]], [[ನೈಜೀರಿಯಾ]], [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]], [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]], [[ಥಾಯ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಬರ್ಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಸಿಡ್ನಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಹವಾಯಿ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಸೆಂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇವೇಳೆ, [[ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಬಂಕರನ್ನು [[ಇರಾಕ್‌ನವರ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗಾರ್ಡ್‌ನ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ವಾಹನಗಳ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂಜನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಹವಾಯಿಯ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Godvin|first=Tara|title=Oahu plays the world|publisher=''Honolulu Star-Bulletin''|url=http://starbulletin.com/2005/05/25/features/story4.html|date=2005-05-25|access-date=2009-12-17|archive-date=2008-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20080627194904/http://starbulletin.com/2005/05/25/features/story4.html|url-status=dead}}</ref> ಗ್ರೇಸ್ ಅನಾಟಮಿಯಿಂದ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿ, ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ "ಥ್ರೂ ದಿ ಲುಕಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್‌‍" ಅನ್ನು ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವೈಡ್‌ಮೋರ್‌ನ ಪಾತ್ರಮಾಡುವ [[ಅಲನ್ ಡೇಲ್‌]]ರವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪಾಮಲೋಟ್]] ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹವಾಯಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ಎರಡು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/tv/a128956/alan-dale-talks-lost-greys.html|title=Alan Dale talks ''Lost'', ''Grey{{'}}s''|author=Wilkes, Neil|date=September 4, 2008|work=[[Digital Spy]]|accessdate=May 4, 2009|archive-date=ಮೇ 26, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090526215424/http://www.digitalspy.co.uk/tv/a128956/alan-dale-talks-lost-greys.html|url-status=dead}}</ref> [http://www.lostvirtualtour.com/ ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ವರ್ಚುವಲ್ ಟೂರ್‌] ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. === ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿತರಣೆ === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು [[ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಸಾರ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಹೊಸ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌‍ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. [[ಐಟ್ಯೂನ್]] ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಅಥವಾ [[ಐಪಾಡ್‌]]ಗಾಗಿ [[ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ನವರ]] [[ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್ ಮಳಿಗೆಯ]] ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಾಲ್ ಸರಣಿಯಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005ರವರೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕಂತುಗಳು, ಎಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮರುದಿನ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಗಸ್ಟ್ 29, 2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯು ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯಾಯಿತು. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವರೆಗೆ, ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಕಂತುಗಳು ಭಾನುವಾರದ ನಂತರ ಸೋಮವಾರದಂದು ಸ್ಕಾಯ್ ಒನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite press release|publisher=Apple|date=2007-08-29|url =http://www.apple.com/uk/pr/2007/08/290808_itunes_tvshows.html|title=Apple Announces Hit Television Programming Now Available on the iTunes Store in the UK}}</ref> [[ಜರ್ಮನ್]] [[ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್]] ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡಾ "ಲಾಸ್ಟ್" ಸರಣಿಯು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite article|publisher=heise online|date=2008-04-02|url =http://www.heise.de/newsticker/suche/ergebnis?rm=result;words=Apple%20TV%20Serien;q=apple%20tv-serien;url=/newsticker/meldung/105856/|title=iTunes Deutschland verkauft TV-Serien}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿತರಣಾ ತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಎಬಿಸಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಓನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಲಭ್ಯವೆಂದು [[ಡಿಸ್ನಿ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮೇ 2006 ರಿಂದ ಜೂನ್‌ನ ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಈ ಪ್ರಯೋಗವು, ಜಾಹೀರಾತು ಆದಾಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹೆದರಿದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಕಂತನ್ನು ಎಬಿಸಿಯವರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಿಂದ ಕೇವಲ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite news| first=Joshua| last=Chaffin| coauthor= Aline van Duyn|url= http://www.ft.com/cms/s/341d65ba-c894-11da-b642-0000779e2340,dwp_uuid=f5f96136-709f-11da-89d3-0000779e2340,print=yes.html | title=Disney's ABC to offer TV shows free on web | publisher=''Financial Times''| date=2006-04-10}}</ref><ref>{{cite press release|publisher=DisneyABC TV|date=2006-04-10|url=http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=041006_06|title=Disney-ABC Television Group takes ABC Primetime Online|access-date=2009-12-17|archive-date=2007-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204002914/http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=041006_06|url-status=dead}}</ref> ಮೇ 2008 ರವರೆಗೆ ಎಬಿಸಿ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸೀಸನ್ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕರವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಂತುಗಳು [[ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಶನ್]] ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ಅಥವಾ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಕಂತುಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮರಿದಿನದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಂತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗಿರುವ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ, ಐದರಿಂದ ಆರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ನೋಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಪುಟ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯದ ಮೇಲ್ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಗುಣದರ್ಜೆಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ, ಎಬಿಸಿ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಕರ ಮೇರೆಗೆ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಣಿಯೆಂದು ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿತು. [[ನೀಲ್ಸನ್ ಕಂಪನಿ]]ಯು ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಬಿಸಿಯವರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕಂತನ್ನು 1.425 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಮೂಹ ವೀಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.tvweek.com/news/2009/02/lost_snl_greys_tops_in_online.php |title=''Lost'', ''SNL'', ''Grey's'' Tops in Online Viewing, Nielsen Says |author=Whitney, Daisy |publisher=''[[TVWeek]]'' |date=February 12, 2009 |accessdate=February 12, 2009 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 13, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113224541/http://www.tvweek.com/news/2009/02/lost_snl_greys_tops_in_online.php |url-status=dead }}</ref> [[ಸೀಸನ್ ಒಂದು]] ಮತ್ತು [[ಸೀಸನ್ ಎರಡರ]] ಕಂತುಗಳು ಯುಕೆಯ [[ಚಾನೆಲ್ 4]] ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಈರೆಗೆ ಅದರ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/L/lost/vod/index.html |title=''ಲಾಸ್ಟ್'' ಎಪಿಸೋಡ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ - ಚಾನೆಲ್ 4.ಕಾಂ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091001065841/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/L/lost/vod/index.html |url-status=dead }}</ref> ಎರಡೂ ಭಾಗದ ಪೂರ್ವಪ್ರಸಾರದ ಕಂತುಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ಇತರೆ ಕಂತುಗಳ ವೆಚ್ಚವು [[£]]0.99 ಆಗಲಿದೆ. ಪರವಾನಗಿಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತಮ್ಮ ಟಿವಿ ಚಾಯ್ಸ್ ಆನ್ ಡಿಮಾಂಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ [[ವರ್ಜಿನ್ ಮೀಡಿಯಾ]]ವು ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸೀಸನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಅಥವಾ [[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸೀಸನ್ನುಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ವರ್ಜಿನ್ ಮೀಡಿಯಾ ಸೇವೆಯ ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಂತುಗಳೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ನವೆಂಬರ್‌‍ 25, 2006ರವರೆಗೆ ಸ್ಕೈ ವಿಓಡಿ ಸೇವೆಯ [[ಸ್ಕೈ ಎನಿಟೈಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಕಂತುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಸರಿಯಾದ ಸ್ಕೈ ಚಂದಾದಾರ ಗ್ರಾಹಕರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉತ್ತಮವಾದ ಚಾನೆಲ್ 4ರ 4ಓಡಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಸಮಯವು ಮುಗಿದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸ್ಕೈ ಚಂದಾದಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಹಕರು ಕಂತಿನ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೀಪೇಯ್ಡ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಓನ್‌ಲೈನ್ ವಿತರಣಾ ತಾಣಗಳು: ಯುಎಸ್‌ಏ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ <ref>{{cite web|title=ABC Series On Netlix|url=http://news.cnet.com/8301-17938_105-10301737-1.html|access-date=2009-12-17|archive-date=2013-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825003451/http://news.cnet.com/8301-17938_105-10301737-1.html|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಟಿಎಫ್1]] ತಾಣ,<ref>{{cite web|title=TF1 ''Lost'' Episodes Online (French)|url=http://www.tf1vision.com/liste.php?rub=CAT8&fltCode=182&p=53/?trk=1&e=7|access-date=2021-08-10|archive-date=2007-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20070320113927/http://www.tf1vision.com/liste.php?rub=CAT8|url-status=dead}}</ref> [[ಏಓಎಲ್]] ವೀಡಿಯೋ,<ref>{{cite web| url = http://www.dailytech.com/ABC+to+Offer+Free+Shows+Online+Via+AOL/article9002c.htm| title = ABC to Offer Free Shows Online Via AOL| author = Mick, Jason| date = 2007-09-21| publisher = ''DailyTech''| access-date = 2009-12-17| archive-date = 2011-06-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20110617051306/http://www.dailytech.com/ABC+to+Offer+Free+Shows+Online+Via+AOL/article9002c.htm| url-status = dead}}</ref> [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌]]ನ [[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]]<ref>''ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್'', "[http://www.xbox.com/en-US/marketplace/media/9601d8e7-462f-4a36-bdbb-3e0d24dc4d16/ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್ - ಲಾಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080618075600/http://www.xbox.com/en-US/marketplace/media/9601d8e7-462f-4a36-bdbb-3e0d24dc4d16/ |date=2008-06-18 }}."</ref> ಸರ್ವೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಹಾಟ್]] ವಿ.ಓ.ಡಿ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. === ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆ === ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಾರ ಮೊದಲು, ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2009ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶಾಲ ಪರದೆ]]ಯ ಸೆವೆನ್-ಡಿಸ್ಕ್ [[ರೀಜನ್]] 1 [[ಡಿವಿಡಿ]] [[ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಚ]]ದ ರಿತಿಯಲ್ಲಿ ''[[ಲಾಸ್ಟ್: ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಸೀಸನ್]]'' ಎಂಬ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ತಲೆಬರಹದಡಿ ಹೊರಬಂದಿತು. ಇದನ್ನು ಬ್ಯುನಾ ವಿಸ್ಟಾ ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನವರು ವಿತರಿಸಿದರು. ಪ್ರಸಾರವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕಂತುಗಳೂ, ಕಂತಿನ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆ, ತೆರೆಯ ಹಿಂದಿನ ಫೂಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಜೊತೆಗೆ [[ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ದೃಶ್ಯಗಳು]], ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಹಿನ್ನೋಟದ ದೃಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಅನಗತ್ಯ]] ರೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಈ ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಗುಚ್ಛವು ನವೆಂಬರ್ 30, 2006 ರಂದು [[ರೀಜನ್ ನಾಲ್ಕ]]ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜನವರಿ 16,2006ರಂದು [[ರೀಜನ್ ಎರಡ]]ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}}{{Citation needed|date=October 2009}} Region2 ಮಾನದಂಡವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2005ರಂದು ಮೊದಲ ಹನ್ನೆರಡು ಕಂತುಗಳ ಒಂದನೇ ಸರಣಿಯು ವಿಶಾಲ ಪರದೆಯ ನಾಲ್ಕು ಡಿಸ್ಕಿನ ರೀಜನ್-2 ಡಿವಿಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಛವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಉಳಿದ ಹದಿಮೂರು ಸರಣಿಯ ಒಂದನೇ ಸರಣಿಯು ಜನವರಿ 16, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}} ಡಿವಿಡಿ ಸೌಲಭ್ಯವು ರೀಜನ್ 1 ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಛವಾಗಿ, ಹೋಳಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೀಸನ್ನುಗಳನ್ನು ಜೂನ್ 16, 2009ರಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ [[ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್‌]]ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Seasons-1-and-2-on-Blu/11440 |title=Lost DVD news: Seasons 1 and 2 Announced for Blu-ray Disc |author=Lambert, David |publisher=TV Shows on DVD |date=March 6, 2009 |accessdate=March 6, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 9, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090309235536/http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Seasons-1-and-2-on-Blu/11440 |url-status=dead }}</ref> ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನು ''[[ಲಾಸ್ಟ್:ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೀಸನ್-ದಿ ಎಕ್ಸ್ಟೆಂಡೆಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಪರದೆಯ ಸೆವೆನ್ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಜನ್ ಒಂದನ್ನು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2006ರಂದು ಮತ್ತು ರೀಜನ್ 2 ಡಿವಿಡಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}} ಈ ಪ್ರತೀ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ದೃಶ್ಯದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು, ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು "''ಲಾಸ್ಟ್'' ಕನೆಕ್ಷನ್" ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಡಿವಿಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಅಂತರ್‌ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೊರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| name=[[Adam-Troy Castro]]| url=http://www.scifi.com/sfw/screen/sfw13617.html| title=''Lost'' Season 2 DVD| publisher=''Sci Fi Weekly''| date=2006-09-13| access-date=2009-12-17| archive-date=2009-05-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20090529060335/http://www.scifi.com/sfw/screen/sfw13617.html| url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ,ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ರೀಜನ್ 2ಗಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹನ್ನೆರಡು ಕಂತುಗಳ ವಿಶಾಲ ಪರದೆಯ ನಾಲ್ಕು-ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ಡಿವಿಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಛವು ಜುಲೈ 17, 2006ರಂದು ಹಾಗೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2006ರಂದು ನಾಲ್ಕು-ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ಡಿವಿಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗುಚ್ಛವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಗುಚ್ಛವು ರೀಜನ್ 4ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}} ''[[ಲಾಸ್ಟ್: ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಥರ್ಡ್ ಸೀಸನ್ - ದಿ ಎನ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್‌ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನನ್ನು ರೀಜನ್ ಒಂದರ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="3DVDBluRay">{{cite news| last=| first=| title=''Lost'': Disney Lowers List Price of ''Lost'' Season 3 on Hi-Definition Blu-Ray Discs| url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Season-3-Bluray-Price-Change/8109| publisher=TV Shows on DVD.com| date=2007-09-19| access-date=2009-12-17| archive-date=2007-12-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20071206052911/http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Season-3-Bluray-Price-Change/8109| url-status=dead}}</ref> ಸೀಸನ್ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡರಂತೆಯೇ ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ ಕೂಡಾ ಧ್ವನಿ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಾರಾಗಣ, ವಿಶೇಷ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು, ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನು ರೀಜನ್ ಎರಡರಲ್ಲಿ, ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಸಾರಿ ಹಿಂದಿನಂತಲ್ಲದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಬಂತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನು ''[[ಲಾಸ್ಟ್: ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೋರ್ತ್ ಸೀಸನ್-ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪಾಂಡೆಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್]]'' ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದಡಿ ರೀಜನ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2008ರಂದು ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ಶೋವ್ಸ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ 22,2008) "[http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Season-4/9460 ಲಾಸ್ಟ್ ಡಿವಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್: ಅನೌನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಲಾಸ್ಟ್ - ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೋರ್ತ್ ಸೀಸನ್: ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪಾಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611072224/http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |date=2008-06-11 }} {{Cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080611072224/http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |archive-date=2008-06-11 |url-status=dead}}." ರಿಟ್ರೈವ್‌ಡ್ ಆನ್ ಜೂನ್ 8, 2008</ref> ಇದು ರೀಜನ್ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿಯಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.amazon.co.uk/dp/B001BJARYI Amazon.co.uk]</ref> ಈ ಗುಚ್ಛವು ಧ್ವನಿ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆ, ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಪ್ಲೂಪರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.tvshowsondvd.com/news/Lost-Season-4/9460 ಲಾಸ್ಟ್ ಡಿವಿಡಿ ನ್ಯೂಸ್: ಸೀಸನ್ 4 ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611072224/http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |date=2008-06-11 }} {{Cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080611072224/http://www.tvshowsondvd.com/news/lost-season-4/9460 |archive-date=2008-06-11 |url-status=dead}}." ರಿಟ್ರೈವ್‌ಡ್ ಆನ್ ಜುಲೈ 2, 2008</ref> ಡಿವಿಡಿಯಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸೀಸನ್ನುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಸೀಸನ್ ಒಂದರ ಬಾಕ್ಸ್‌ಸೆಟ್ ಡಿವಿಡಿಯು ಮಾರಾಟ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>[http://www.tv.com/story/6306.html ''ಲಾಸ್ಟ್'' ರಿಜಿನ್ಸ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಆನ್ ಡಿವಿಡಿ - ಟಿವಿ.ಕಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430192311/http://www.tv.com/story/6306.html |date=2009-04-30 }} ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2006.</ref> ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಸಸ್ನ್ ಎರಡರ ಬಾಕ್ಸ್‌ಸೆಟ್ ಡಿವಿಡಿಯು ಮಾರಾಟ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಎರಡನೇ ಟಿವಿ-ಡಿವಿಡಿಯು ಎಂದಾದರೂ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.movieweb.com/tv/news/05/14605.php ''ಲಾಸ್ಟ್'' : ಸೀಸನ್ 2 ಟಾಪ್ ದಿಸ್ ವೀಕ್ಸ್ ಡಿವಿಡಿ ಸೇಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080921083458/http://www.movieweb.com/tv/news/05/14605.php |date=2008-09-21 }} ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 2006.</ref> ಸೀಸನ್ ಎರಡರ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಡಿವಿಡಿಯ ಮೊದಲದಿನ ಗರಿಷ್ಠ 500,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.buddytv.com/articles/lost/lost_season_2_dvd_tops_charts.aspx ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸೀಸನ್ 2 ಡಿವಿಡಿ ಟಪ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್] ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 2006.</ref> ಸೀಸನ್ ಮೂರರ ಬಾಕ್ಸ್‌ಸೆಟ್‌ನ 1,000,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{Cite web |url=http://the-numbers.com/dvd/charts/weekly/2007/20071230.php |title=ಡಿವಿಡಿ ಸೇಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್ - ವೀಕ್ ಎಂಡಿಂಗ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 2007 |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090808151643/http://www.the-numbers.com/dvd/charts/weekly/2007/20071230.php |url-status=dead }}</ref> == ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು == {{Main|Characters of Lost}} [[ಚಿತ್ರ:LostS5Cast.jpg|thumb|400px|upright|ಸದ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಬೆನ್, ಡೆಸ್ಮಂಡ್, ಹರ್ಲೀ, ಸಾಯರ್, ಜೂಲಿಯೆಟ್, ಜ್ಯಾಕ್, ಫೆರಾಡೆ, ಸಯೀದ್, ಸನ್, ಕೇಟ್, ಲಾಕ್, ಜಿನ್, ಮತ್ತು ಮೈಲ್ಸ್.]] ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ,[[ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಪ್ಲೈಟ್ 815]]ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿನ 324 ಜನರಲ್ಲಿ,<ref>[[ಗೊಡ್ಡಾರ್ಡ್, ಡ್ರ್ಯೂ]] (ರೈಟರ್) &amp; [[ವಾಘನ್, ಬ್ರಿಯಾನ್. ಕೆ]] (ರೈಟರ್) &amp; [[ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ಸ್ಟೀಫನ್]] (ನಿರ್ದೇಶಕ), "[[ಕನ್‌ಫರ್ಮ್‌ಡ್ ಡೆಡ್]]". ''ಲಾಸ್ಟ್'', [[ಎಬಿಸಿ]]. [[ಕಂತು 2]], [[ಸೀಸನ್ 4]]. ಏರ್ಡ್ ಆನ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ 7, 2008.</ref> 71 ಜನ ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು(ಒಂದು ನಾಯಿಯನ್ನೂ) ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಶೋ ''ಡೆಸ್ಪರೇಟ್ ಹೌಸ್‌ವೈವ್ಸ್‌ನ'' ಹಿಂದೆ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾರಾಗಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಆರಂಭಿಕ ಸಿಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ 14 ನಿರಂತರ ಮಾತನಾಡುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಇದೇವೇಳೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ತಾರಾಗಣದ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬರಹಗಾರರು ಕಥೆಯ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದು ಲಾಭಕರವಾಯಿತು. ಸರಣಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಬರ್ಕ್ ಪ್ರಕಾರ, "ನೀವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ತಿಸಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚು ಉಪಕಥೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚು [[ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"<ref>{{cite news|title=TV hits maximum occupancy|publisher=''USA Today''|last=Keveney|first=Bill|url =http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-11-08-ensemble-casts_x.htm| date=2005-08-11 }}</ref> ಆರಂಭಿಕ ಸೀಸನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ತಾರೆಗಳನ್ನು [[ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು]]. ಮಾಜಿ [[ಇರಾಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಗಾರ್ಡ್]] ಆಗಿರುವ [[ಸಯಿದ್ ಜರಾಹ್‌]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ನವೀನ್ ಆ‍ಯ್‌‌೦ಡ್ರ್ಯೂಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಗರ್ಭಿಣಿ [[ಕ್ಲಾರೀ ಲಿಟಲ್‌ಟನ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಎಮಿಲೀ ಡೆ ರವಿನ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮತ್ತು ನಾಯಕನಾದ [[ಜೆಕ್ ಶೆಫರ್ಡ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫಾಕ್ಸ್]] ಮಾಡಿದ್ದರು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಂತ ಲಾಟರಿ ವಿಜಯಿ [[ಹ್ಯುಗೋ "ಹುರ್ಲೆ" ರೇಯ್ಸ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜಾರ್ಜ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಜಿ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ [[ಶನೋನ್ ರುದರ್‌ರ್ಫೋರ್ಡ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಮ್ಯಾಗೀ ಗ್ರೇಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮೋಸಗಾರ [[ಜೇಮ್ಸ್ "ಸಾಯರ್" ಫೋರ್ಡ್‌]]ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜೋಶ್ ಹಾಲೋವೇ]]ಯವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. [[ಯುಂಜಿನ್ ಕಿಮ್‌]]ರು, ರೌಡಿಗಳ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲೀ ಉದ್ಯಮಿಯ ಮಗಳಾದ [[ಸುನ್-ಹ್ವಾ ಕ್ವೊನ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ [[ಡೇನಿಯಲ್ ಡಯೇ ಕಿಮ್‌]]ರವರು ಅವಳ ಗಂಡನ ಪಾತ್ರವಾದ [[ಜಿನ್-ಸೂ ಕ್ವೊನ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ [[ಕೇಟ್ ಆಸ್ಟಿನ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಇವ್ಯಾಂಗಲಿನ್ ಲಿಲ್ಲಿ]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಜಿ ರಾಕ್-ತಾರೆ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿ [[ಚಾರ್ಲೀ ಪೇಸ್]]ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಡಾಮಿನಿಕ್ ಮೊನಾಗನ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಸಾಧಾರಣ [[ಜಾನ್ ಲಾಕ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಟೆರ್ರಿ ಓ ಕ್ವಿನ್]] ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕಟ್ಟಡ ಕೆಲಸಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಡವ್ಸನ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನ [[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪೆರಿನ್ಯೂ]] ಮತ್ತು ಅದೇ ವೇಳೆ ಇವರ ಪುಟ್ಟ ಮಗ [[ವಾಲ್ಟ್ ಲಿಯೋಯ್ಡ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಾಲನಟ [[ಮಕೋಮ್ ಡೇವಿಡ್ ಕೆಲ್ಲೆ]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮದುವೆ ಉದ್ಯಮದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಚಾಲಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಶನಾನ್‌ನ ಮಲ ಸಹೋದರನಾದ [[ಬೂನ್ ಕಾರ್ಲಿಲೆ]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಇಯಾನ್ ಸಮರ್‌ಹ್ಯಾಲ್ಡರ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೀಸನ್ನಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಿಗಾಗಿ ಕೋಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಿಸಲು ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url =http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-09-13-lost_x.htm| publisher=''USA Today''|last= Keck|first=William |date=2005-09-13|title=''Lost'' in the face of death}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.comic-con.org/cci/cci06prog_lost.shtml|publisher=Comic Con|title=Interview with Damon Lindelof and Carlton Cuse|quote="Carlton: There will always be new characters that will be joining the cast of Lost. We will try to give the audience a lot of stuff with your favorite characters and introducing new characters and evolving the story is just part of the DNA of the show."|access-date=2009-12-17|archive-date=2007-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20070501211257/http://www.comic-con.org/cci/cci06prog_lost.shtml|url-status=dead}}</ref> ಸೀಸನ್ ಒಂದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬೂನ್ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಅಂತ್ಯದ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪೂರ್ತಿ ಅಪರೂಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ವಾಲ್ಟ್ ಅತಿಥಿ ತಾರೆಯಾದರು. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಶನಾನ್ ಎಂಟು ಕಂತುಗಳ ನಿರ್ಗಮನವು ಹೊಸ ಪಾತ್ರವಾದ ನೈಜಿರಿಯಾದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರವಾದಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಅಪರಾಧಿಯ ಪಾತ್ರ [[ಮಿ.ಎಕೋ]]ವನ್ನು [[ಅಡಿವೇಲ್ ಅಕಿನ್ನೋಯ್-ಆ‍ಯ್‌ಗ್ಬೇಜ್]]; ಮಾಜಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರಕ್ಷಣಾ ಗಾರ್ಡ್, [[ಅನಾ ಲುಸಿಯಾ ಕೋರ್ಟೆಝ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೈ[[ಕೆಲ್ ರೋಡ್ರಗಿಝ್]] ಮತ್ತು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶಹೊಂದಿದ [[ಲಿಬ್ಬಿ]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಸಿಂಥಿಯಾ ವ್ಯಾಟ್ರಸ್]] ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಕೊನೆಯ ಸರಣಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಅನಾ ಲುಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಲಿಬ್ಬಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. "[[ಅದರ್ಸ್]]"ನ ಗರಿಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಂದಾದ [[ಬೆನ್ ಲಿನಸ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕೇಲ್ ಎಮರ್ಸನ್]] ಮಾಡಿದಂತೆ ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸೈನಿಕನಾದ [[ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಹ್ಯೂಮ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಹೆನ್ರಿ ಇಯಾನ್ ಕ್ಯುಸಿಕ್]] ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಮುರು ಹೊಸ ನಟರು ನಿತ್ಯದ ತಾರಾಗಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರೆಂದರೆ, ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು "ಅದರ್"ನ [[ಜ್ಯೂಲಿಯೆಟ್ ಬುರ್ಕೆ]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಎಲಿಝಬೆತ್ ಮಿಶೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ಕೀಲೆ ಸ್ಯಾಂಚೆ]] ಹಾಗೂ [[ರೋಡ್ರಿಗೂ ಸಂಟೊರೊ]] ಅವರು ಯಾತನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ [[ನಿಕ್ಕಿ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪೌಲೋ]]ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸೀಸನ್ನಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಎಕೊ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಪೌಲೋ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರ ಮೊದಲ ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಕಂತಿನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸೀಸನ್ನಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯುತು. ಚಾರ್ಲೀ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಮೈಕೆಲ್ ಡಾವ್ಸನ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪೆರಿನ್ಯೂ ಪುನಹ ಮುಖ್ಯ ತಾರಾಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref>[http://abclocal.go.com/wls/story?section=entertainment&amp;id=5509852 ಎಬಿಸಿ: ಟರ್ನ್‌ಕೋಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಟು ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಐಲ್ಯಾಂಡ್]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಎಬಿಸಿ7ಶಿಕಾಗೋ.ಕಾಂ, ಜುಲೈ 25, 2007.</ref> ಪೆರಿನ್ಯೂ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹೊಸ ನಟರಾದ, ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನರತಜ್ಞ ಡೇನಿಯಲ್ ಫರಡೇಯಾಗಿ [[ಜೆರೆಮಿ ಡೇವಿಯಸ್]], ಕಟುವಾದ ಕ್ರೂರ ಧ್ವನಿಯ [[ಮೈಲ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್]] ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕೆ[[ನ್ ಲಿಯುಂಗ್]] ಮತ್ತು ಕಟು ಹೃದಯದ ಮತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿರುವ [[ಚಾರ್ಲೆಟ್ ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್ ಲೂಯಿಸ್]] ಪಾತ್ರವಾಗಿ [[ರೆಬೆಕಾ ಮೇಡರ್]] ತಾರಾಗಣವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web | url = http://www.ew.com/ew/article/0,,20053863,00.html | title = ''Lost'': Five Fresh Faces | last = Jensen | first = Jeff | accessdate = 2007-08-30 | publisher = EW.com | archive-date = 2009-10-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091014201249/http://www.ew.com/ew/article/0,,20053863,00.html | url-status = dead }}</ref> ಸೀಸನ್ನಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕ್ಲಾರೀ, ಐದನೇ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.eonline.com/uberblog/detail.jsp?contentId=4378 |title = Lost Redux: Promises to Keep, and Miles to Go Before We Sleep |accessdate = 2008-06-05 |author = Godwin, Jennifer |date = 2008-05-30 |publisher = [[E!]]}}</ref> ಮೈಕೆಲ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಕೊನೆಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://seattlepi.nwsource.com/tvguide/365208_tvgif30.html |title = Harold Perrineau Dishes on his Lost Exit (Again) |accessdate = 2008-05-30 |author = Malcom, Shawna |date = 2008-05-30 |publisher = ''TV Guide'' |archive-date = 2008-05-31 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080531033101/http://seattlepi.nwsource.com/tvguide/365208_tvgif30.html |url-status = dead }}</ref> ಐದನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೊಸ ನಟರನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸಯೀದ್ ಟಾಗ್ಮೋಯಿ ಮತ್ತ ಝುಲೈಕಾ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌ರು ಸೀಸರ್ ಮತ್ತು ಇಲಾನಾ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ತಾರಾಗಣದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸೀಸನ್ನಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಳಹಂತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.{{Citation needed|date=October 2009}} ಐದನೇ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿಯು ರೆಬೆಕಾ ಮೆಡೆರ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಡೇ ಕಿಮ್‌ರವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web| url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=111708_01| title=ABC Premieres New Lost Music Video Debuting The Fray's New Single, "You Found Me" |publisher= [[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet| date=November 17, 2008| accessdate= November 17, 2008}}</ref> ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮೇಡರ್‌ನ್ನು ಐದನೇ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಡಮೋನ್ ಲಿಂಡಲ್ಫ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಕಿಮ್ ಈಗಲೂ ಸರಣಿಯ ನಿರಂತರ ಪಾತ್ರ"<ref>{{cite web |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2009/01/lostabctv.html |title=The ''Lost'' brain trust answers burning Season 5 questions |work=[[Chicago Tribune]] |author=Ryan, Maureen |date=January 13, 2009 |accessdate=January 14, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 26, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150726203832/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2009/01/lostabctv.html |url-status=dead }}</ref> ಐದನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಾದ "[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]]"ಗೆ ಕಿಮ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಜೆರೆಮೀ ಡೇವಿಸ್ ಸೀಸನ್ನಿನ ಕೊನೆಯತನಕವೂ ಇರುವಂತೆ ಐದನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಡರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಹೊಸ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಅಲ್ಪೆರ್ಟ್ ಪತ್ರವಾಗಿ ನೆಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಬೊನೆಲ್‌ರವರು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ನಂತರ ಪುನಃ ಸೇರಿಕೆಯಾಗಿ ನಿರಂತರ ಪಾತ್ರವಾಗಿ, [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಲ್ಯಾಪಿಡಸ್]] ಪಾತ್ರವಾಗಿ [[ಜೆಫ್ ಫಾಹೆ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://content.usatoday.com/communities/popcandy/post/2009/10/a-lost-qa-damon-lindelof-tackles-your-questions/1 |title=A 'Lost' Q&A: Damon Lindelof answers (most of) your questions! |author=Matheson, Whitney |publisher=''[[USA Today]]'' |date=October 27, 2009 |accessdate=October 27, 2009}}</ref> ಕೆಲವು ಮಾಜಿ ತಾರಾಗಣದ ಸದಸ್ಯರಾದ ಇಯಾನ್ ಸಮರ್‌ಹೆಲ್ಡರ್, ರೆಬೆಕಾ ಮೇಡರ್, ಜೆರೆಮಿ ಡೇವಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಎಲಿಝಬೆತ್ ಮಿಶೆಲ್ ಅವರು ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮ್ಮತಿನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಕಥಾಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬೆಂಬಲದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವಪ್ರಸಾರದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಕನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯಾಣ ಕೈಗೊಂಡ [[ಡೇನಿಯಲ್ ರೋಸಿಯೂ]] ([[ಮಿರಾ ಫರ್ಲೆನ್]]) ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ರೋಸಿಯೋ]] ([[ಟಾನಿಯಾ ರೇಮಂಡ್]])ಆಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವ, ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಇವಳು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯಾಗಿರುವ ಜೋಡಿಯಾದ [[ರೋಸ್ ಹೆಂಡರ್‌ಸನ್]]([[ಎಲ್. ಸ್ಕಾಟ್ ಕಾಲ್ಡ್‌ವೆಲ್]]) ಮತ್ತು [[ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ನ್ಯಾಡ್ಲರ್]]([[ಸ್ಯಾಮ್ ಆ‍ಯ್‌ಂಡರ್‌ಸನ್]])ರವರನ್ನು ದ್ವೀಪದ ಎರಡು ಬದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಅವಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನನ್ನು ವಿಮಾನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವವರ ಜೊತೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.) ಇವರು ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳಾದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಡ್‌ಮೋರ್]], [[ಅಲನ್ ಡೇಲ್‌]]ರವರು ಬೆನ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ರ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಪಾತ್ರವು [[ಪೆನೆಲೋಪ್ "ಪೆನ್ನಿ" ವಿಡ್‌ಮೋರ್‌]]ನ ಮಗಳಾದ [[ಸೋನ್ಯಾ ವಾಲ್ಗರ್‌]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ದ್ವೀಪ ಜೀವಿಗಳಾದ "[[ಅದರ್ಸ್]]"ನ ಪರಿಚಯವು ಈ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಲನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಟಾಮ್]] ಅಕಾ ಮಿ. ಫ್ರೆಂಡ್ಲೀ ([[ಎಂ.ಸಿ.ಗೇನೀ]]), [[ಈಥನ್ ರೋಮ್]] ([[ವಿಲಿಯಮ್ ಮಾಪೊಥರ್]]), ಮತ್ತು [[ರಿಸರ್ಡ್ ಅಲ್ಪೆರ್ಟ್]] ([[ನೆಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಬೊನೆಲ್]]). ಈ ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಯಿತು. ಜ್ಯಾಕ್‌ನ ತಂದೆಯಾದ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶೆಫರ್ಡ್]] ([[ಜಾನ್ ಜೆರ್ರಿ]])ನನ್ನು ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಹಲವು ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, [[ಕೆವಿನ್ ಡುರಾಂಡ್‌]]ರವರು [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೀಮೀ]]ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಂಡದ ಮುಖಂಡನಾದ [[ನವೋಮಿ ಡೊರಿಟ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಮಾರ್ಶಾ ಥಾಮ್ಸನ್]] ವಹಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಓಸಿಯಾನಿಕ್ 815ರ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದರು. === ತಾರಾಗಣ === ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಜ್ಯಾಕ್ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಸಾರದ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಮೈಕೆಲ್ ಕೀಟನ್]] ಮಾಡುವುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಎಬಿಸಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಜ್ಯಾಕ್ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ಹೃದಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="DVD">{{cite video | title = Before They Were Lost | medium = [[Documentary film|Documentary]] | location = ''[[Lost DVD releases|Lost: The Complete First Season]]'' | publisher = [[Buena Vista Distribution|Buena Vista Home Entertainment]]}}</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ಜಾಕ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಪಘಾತದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದವರ ಮುಖಂಡನಾಗಿ ಕೇಟ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ರೋಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೋಲುವವಳೆಂದು ಅವರನ್ನು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡಾಮಿನಿಕ್ ಮೋನಾಗನ್‌ರನ್ನು ಸಾಯರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿರುವ ನಗರದ ಮೋಸಗಾರನಾಗಬಲ್ಲನೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮೋನಾಗನ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ಚಾರ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾಜಿ ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದರು. ಜಾರ್ಜ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಕೂಡಾ ಸಾಯರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹರ್ಲೀಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರವನ್ನು ಇವರಿಗಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಜೋಶ್ ಹೋಲೋವೇಯವರು ಸಾಯರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಳೆಕಟ್ಟಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ (ವರದಿಯಾದಂತೆ, ಇವರು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮರೆತಾಗ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಒದ್ದರು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಅವರ [[ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ]]ಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಹಾಲೋವೇಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಸಾಯರ್‌‍ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಯುಂಜಿನ್ ಕಿಮ್‌ರವರು ಕೇಟ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಇವರನ್ನು ಆ ಪಾತ್ರದ ಮಗನಾದ ಜಿನ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪಾತ್ರದ ಗಂಡನಾಗಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಡೇ ಕಿಮ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಮೂಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಸಯೀದ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನವೀನ್ ಆ‍ಯ್ಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ಹಿಂತಿರುಗುವ ಪಾತ್ರವೆಂದು ಗೃಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕ್ಲಾರೀ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎಮಿಲೀ ಡೆ ರೇವಿನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="DVD"/> ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಎಮರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಮೂರು ಕಂತುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆನ್("ಹೆನ್ರಿ ಗೇಲ್") ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರ ನಟನಾ ಚಾತುರ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎಂಟು ಕಂತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಸೀಸನ್ನುಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.ugo.com/ugo/html/article/?id=16663|author=Braun, Kyle|title=Michael Emerson, ''Lost'' Interview|publisher=[[UGO Networks]]|accessdate=2008-03-21|archive-date=2008-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409144208/http://www.ugo.com/ugo/html/article/?id=16663|url-status=dead}}</ref> == ಸೀಸನ್ ಮುಖ್ಯಾಂಶ == {{Main|List of Lost episodes}} === ಒಂದನೇ ಸೀಸನ್ (2004-2005) === {{Main|Lost (season 1)}} 25 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದನೇ ಸೀಸನ್ನು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2004ರಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ 8:00ಕ್ಕೆ ಬುಧವಾರದಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಓಸಿಯಾನಿಕ್ ಫ್ಲೈಟ್ 815ರ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತೊಂದರೆಗಳು [[ಡೆಸರ್ಟೆಡ್ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಕಷ್ಟಜೀವಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಜನರು ಹಿಮಪ್ರದೇಶದ ಕರಡಿಯಂಥ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಕಾಣದ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಅಪಾಯಕಾರೀ ಜೀವಿಗಳನ್ನು "ಅದರ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಒಡೆದಹಡಗಿನಿಂದ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಡಾಗಿ ಬಿದ್ದ ನಿಗೂಢ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಹಿಳೆಯಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ರಸ್ಸೋಯೀಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಯು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. === ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ (2005-2006) === {{Main|Lost (season 2)}} ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರದಂದು ಸಂಜೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2005ರಂದು 24 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಪಘಾತವಾದ 45 ದಿನಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಇತರರ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತೊರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದ ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದೇವೇಳೆ ಕೆಲವು ನಿಗೂಢಗಳು ಬಗೆಹರಿದವು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದವು. ವಿಮಾನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರವ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಹೊಸ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಹಲವು ಹಿಂದಿನ, ದ್ವೀಪದ ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನೋಟಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ವಿಮಾನದ ಬಾಗಿಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌ನ]] ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಇದರ ಆಪದ್ಭಾಂಧವನಾದ [[ಹ್ಯಾನ್ಸೋ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ನಿಗೂಢ ಅದರ್ಸ್‌ನ ನಿಜವು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಉಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದುದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಲಾಯಿತು. === ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ (2006-2007) === {{Main|Lost (season 3)}} ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರದಂದು ಸಂಜೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2006ರಂದು 23 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಣಿಯು ಪೆಬ್ರುವರಿ 7, 2007 ಹಿಂತಿರುಗಿತು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಅಪಘಾತದ 67 ದಿನದ ನಂತರದ ಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಅದರ್ಸ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಪಘಾತದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹೊಸಬರು ಮತ್ತು ಅದರ್ಸ್‌ರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅದರ್ಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಜೀವಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೇ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಅದರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರಾಗಿ ಉಲಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಅದರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರಾಗು ಉಳಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರ ಮಧ್ಯೆ ಯುದ್ಧವು ತಲೆದೋರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಪಾರಾಗು ಉಳಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ (2008) === {{Main|Lost (season 4)}} ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್‌ಅನ್ನು,ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 31, 2008ರಂದು([[ಅಮೆರಿಕದ ಬರಹಗಾರರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮುಷ್ಕರ]]ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು) ಆರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="s4">ಹರ್ಟ್‌ಮನ್, ಹೋಪ್ &amp; ರವ್ಸ್, ಅಲಿಸನ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007) "[http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=121407_01 ಎಬಿಸಿ ಅನ್‌ವೀಲ್ಸ್ ಮಿಡ್‌ಸೀಸನ್ ಪ್ರೈಮ್‌ಟೈಮ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್]," ''ಎಬಿಸಿ ಮೀಡಿಯಾನೆಟ್''. ರಿಟ್ರೈವ್‌ಡ್ ಆನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007.</ref> ಬರಹಗಾರರ ಮುಷ್ಕರದ ಕಾರಣದಿಂದ 14 ಕಂತುಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಮುಷ್ಕರದ ಮೊದಲಿನ 8 ಕಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಷ್ಕರದ ನಂತರದ 6 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಸಿಕ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ''ಕಹಾನಾ'' ಹಡಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಜನರ ಜೊತೆ ವಿಮಾನದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು ವ್ಯವಹರಿಸುವದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. (ಅವರ ಪೂರ್ವ ದ್ವೀಪದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು [[ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಫಾರ್‌ವರ್ಡ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. === ಐದನೇ ಸೀಸನ್ (2009) === {{Main|Lost (season 5)}} ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರದಂದು ಸಂಜೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಜನವರಿ 21, 2009ರಂದು 17 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಐದನೇ ಸೀಸನ್ನು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಎರಡು ಸಮಯದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಐದನೇ ಸೀಸನ್ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲನೇ ಸರಣಿಯು, 1977ರಲ್ಲಿ [[ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌]]ಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವವರೆಗೆ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವವರು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಓಡಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ಸರಣಿಯು, 2007ರಲ್ಲಿ ಅಜಿರಾ ಏರ್‌ವೇಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ 316ನಲ್ಲಿ ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಸಿಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ದ್ವೀಪದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಸಮಯದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಆರನೇ ಸೀಸನ್ (2010) === {{Main|Lost (season 6)}} ಮೇ 7, 2007ರಂದು ಎಬಿಸಿ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮೆಕ್ಫೆರ್ಸನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು 2009-2010 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ಗರಿಷ್ಠ ಕುತೂಹಲಭರಿತ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಅಂತ್ಯ"ದಿಂದ ಸೀಸನ್ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.<ref name="Conclusion 2007">[https://web.archive.org/web/20070510030616/http://www.abcmedianet.com/assets/pr%5chtml/050707_01.html ಎಬಿಸಿಯು 48ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಮೂಲ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ''ಲಾಸ್ಟ್'', ಕಲ್ಮಿನೇಟಿಂಗ್ ಇನ್ ಎನ್ ಎಕ್ಸೈಟಿಂಗ್ ಸಿರೀಸ್ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಶನ್] ಪೋಸ್ಟಡ್ ಮೇ 7, 2007. ರಿಟ್ರೈವ್‌ಡ್ ಫ್ರಂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅರ್ಚೀವ್ ಆನ್ ಮೇ 10,2007</ref> "''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದೇ ದಾರಿಯೆಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇವೆ.<ref name="Conclusion 2007"/>" 2007-2008ರ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸೀಸನ್ನಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತೀ 16 ಕಂತುಗಳ ಮೂರು ಸೀಸನ್ನುಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟು 48 ಕಂತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ತನ್ನ ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬರಹಗಾರರ ಮುಷ್ಕರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನು 14 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐದನೇ ಸೀಸನ್ನು 17 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ 17 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="17ep"/> 18 ಕಂತುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಜೂನ್ 29ರಂದು ಅಂತಿಮ ಸೀಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="blog.zap2it.com"/> ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಸ್ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಎಂದಿಗೂ "ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ತಾವು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಕಥೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.<ref name="Conclusion 2007"/> ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ 2010ರ ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳು ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರು ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುರುತ್ತದೆ. ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ "ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಸರಣಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ"<ref name="TV Guide 2008-03"/> ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ [[ರಾಕ್ಷಸ ಹೊಗೆ]], [[ಟಾವರೀಟ್‌]]ನ ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಿನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಮೊದಲ ಸರಣಿಯ "[[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್]]" ಕಂತಿನಿಂದ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್‌ನ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಮತ್ತು ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾ ನಿಯಮಿತ ಪುನಹ್ಪೂರಣ ಬಿಂದುವಿನ ನಿರಂತರತೆಯ ಕಾರಣದಂತಹ,<ref>{{cite web |url=http://www.sundaymercury.net/entertainment-news/celebrity-news/2009/06/02/lost-masterminds-carlton-cuse-and-damen-lindelof-dop-hints-about-how-abc-hit-drama-will-end-66331-23767193/ |title=Lost masterminds Carlton Cuse and Damen Lindelof drop hints about how ABC hit drama will end |publisher=[[Sunday Mercury]] |date=June 2, 2009 |accessdate=June 2, 2009}}</ref> ವಿಮಾನದ ಹೊರಲುವಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರುವ ನಿಗೂಢಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.slashfilm.com/2009/07/25/comic-con-what-we-learned-about-losts-final-season/ |title=Comic Con: What We Learned About Lost’s Final Season |author=Quigley, Adam |date=July 25, 2009 |publisher=[[/Film]] |accessdate=Oct 4, 2009 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 12, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112153209/http://www.slashfilm.com/2009/07/25/comic-con-what-we-learned-about-losts-final-season/ |url-status=dead }}</ref> ಅಂತಿಮ ಸೀಸನ್ನಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫಾಕ್ಸ್ ಹೇಳೀದಂತೆ, ಜ್ಯಾಕ್ ಷೆಫರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಲಾಕ್ "ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೂ ಮುಖ್ಯರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ" ಅಂತಿಮ ಸೀಸನ್ನಿನ ಮೂರನೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸಮಯದ ಕಥಾನಕಗಳು "ಒಂದರಲ್ಲೇ ಸಮೂಹಗೊಳ್ಳಲಿದೆ" ಮತ್ತು "ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೇ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ".<ref>{{cite web |url=http://www.eonline.com/uberblog/watch_with_kristin/b128606_matthew_fox_tells_us_how_lost_ends_how.html |title=Matthew Fox Tells Us How ''Lost'' Ends (and How Season Six Begins) |author=Abdolian, Lisa |publisher=[[E!]] |date=June 10, 2009 |accessdate=August 17, 2009}}</ref> ಸರಣಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರದ ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಅರಿತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/cult/a96650/matthew-fox-keeps-quiet-on-lost-ending.html?rss|title=Matthew Fox keeps quiet on 'Lost' ending|publisher=Digital Spy|author=Ben Rawson-Jones|date=May 29, 2008|accessdate=November 11, 2008|archive-date=ಜುಲೈ 21, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090721004910/http://www.digitalspy.co.uk/cult/a96650/matthew-fox-keeps-quiet-on-lost-ending.html?rss|url-status=dead}}</ref> ಕ್ಯೂಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಎರಡೂ ಸಮಯದ ಕಥಾದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಷ್-ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಸೀಸನ್ನುಗಳು ಮುಗಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಸೀಸನ್ನಿಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref name="ecomiccon">[http://www.eonline.com/uberblog/watch_with_kristin/b135013_everything_you_need_know_from_lost.html?sid=twitterfeed_topstories&amp;utm_source=eonline&amp;utm_medium=twitterfeed&amp;utm_campaign=twitterfeed_topstories ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಯು ನೀಡ್ ಟು ನೋ ಫ್ರಂ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ ಅಟ್ ಕಾಮಿಕ್-ಕಾನ್]</ref> == ಪುರಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರ == {{Main|Mythology of Lost}} ಇದರ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗ]]ಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಿಗೂಢವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಕಂತುಗಳು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸರಣಿಯ [[ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನಾಗಿ ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಣಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ಅನ್ವಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲೇಶನ್ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಬೆನ್ಸನ್, ಜಿಂ. [http://www.broadcastingcable.com/article/CA601539.html "ದಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಜೆನರೇಶನ್: ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಗೇ ಏರೀ."] ''[[ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ &amp; ಕೇಬಲ್]]'', ಮೇ 16, 2005.</ref> ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳು [["ಮಾನ್ಸ್ಟರ್"]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವಿಗಳು "ದಿ ಅದರ್ಸ್" ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಇವುಗಳು ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. [[ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಲವು [[ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು]] ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಕಥಾತಿರುವುಗಳು ಪಾತ್ರದ್ಕಾರಿಗಳ ಜೀವನದ ಭೂತ ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆಯುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸರಣಿಯ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ರಹಸ್ಯವಾದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref> {{cite web |url=http://tv.ign.com/articles/745/745595p1.html |title=IGN's Top 50 ''Lost'' Loose Ends: Page 1 |publisher=IGN.com|date=2006-11-13}}</ref> ನಿಗೂಢಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಓನ್‌ಲೈನ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ವಿಮರ್ಶಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂವನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೂಡಾ ''ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಬ'''ರಹಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪುರ್ಥಿಯಾಗಿದೆ''' ''. ದ್ವೀಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ, ಮಾನ್‌ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು "ಅದರ್ಸ್"ನ ಮೂಲ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2008}} ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಫ್ಲೈಟ್ 815ರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ [[ಶೋಧನಾ]] ಕಾರ್ಯಗಳಂತಹ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸರಣಿಯ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಜೆ.ಜೆ.ಅಬ್ರಮ್ಸ್‌ರಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Fienberg|first=Daniel|title=''Lost'' Team Discusses Upcoming Death and Mysteries|url=http://tv.zap2it.com/tveditorial/tve_main/1,1002,271%7C94107%7C1%7C,00.html|publisher=Zap2It.com|date=2005-03-14|access-date=2009-12-17|archive-date=2007-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071211134955/http://tv.zap2it.com/tveditorial/tve_main/1,1002,271%7C94107%7C1%7C,00.html|url-status=dead}}</ref> ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ [[ಗಗನನೌಕೆ]] ಅಥವಾ [[ಅನ್ಯಗ್ರಹಜೀವಿಗಳ]] ಪ್ರಭಾವದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕರ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ನೈಜತೆಯು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಲಿಂಡಾಲ್ಫ್ ತಿರಸ್ಕಿರಿಸಿದರು. ದ್ವೀಪವು [[ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದ ಹಡಗು ಅಥವಾ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದ ಜೀವಿಗಳು ಸಹಕುಟುಂಬಿಕರಾಗುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್ ತಿರಸ್ಕಿರಿಸಿದರು<ref>{{cite news|last=Idato |first=Michael |title=Asking for trouble|url=http://www.smh.com.au/news/tv--radio/asking-for-trouble/2005/08/20/1124435180515.html|publisher=Sydney Morning Herald|date=2005-08-22}}</ref> ಮತ್ತು ಮಾನ್‌ಸ್ಟರ್ ಒಂದು [[ನ್ಯಾನೋಬೋಟ್]] ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವು [[ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರಿಚ್ಟನ್‌ರ]] '''[[ಪ್ರೇ]]''' ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರಿಚ್ಟನ್‌ರ ಪ್ರೇ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವದನ್ನು ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ವಾದಿಸಿದರು.''' '' '''' <ref>{{cite news|last=Wharton|first=David Michael|title=Comicon 2005 news|url=http://www2.cinescape.com/0/editorial.asp?aff_id=0&this_cat=Comics&action=page&obj_id=49194|publisher=Cinescape.com|date=2005-07-17|access-date=2009-12-17|archive-date=2010-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205014750/http://www2.cinescape.com/0/editorial.asp?aff_id=0&this_cat=Comics&action=page&obj_id=49194|url-status=dead}}</ref>''''' ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಸಾರಿಗೆಯ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿರುವದು; ಇವುಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಹಿಂಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದ್ದು,<ref>{{cite news|last=|2=first|title=''Lost'' Answers Are Out There|url=http://www.scifi.com/scifiwire/handheld/30246.html|publisher=SciFi.com|date=2005-01-24|access-date=2009-12-17|archive-date=2009-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090228234352/http://www.scifi.com/scifiwire/handheld/30246.html|url-status=dead}}</ref> ಇನ್ನಿತರ ಹಿಂಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರಬಹುದು. == ಹಿಂಪಡೆಯುವ ವಿಚಾರಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Pilot2backgammon.jpg|right|thumb| ಪೈಲಟ್ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಮನ್ ಕಲ್ಲಿನ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.]] ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ [[ಉಪ ಹಿನ್ನೆಲೆ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸರಣಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಯೂ ಕಥೆಗೆ ಯಾವ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡದ ಹಲವಾರು ಮರು ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು]] ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಹೊಂದಿದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ [[ದ್ವಂದ್ವ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಸೇರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೇಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳೂ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದೇ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ) [[ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಸಮತೋಲನ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://uk.tv.ign.com/articles/745/745595p4.html|title=IGN's Top 50 ''Lost'' Loose Ends: Page 4|publisher=IGN.com|date=2006-11-13|access-date=2009-12-17|archive-date=2012-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509214406/http://uk.tv.ign.com/articles/745/745595p4.html|url-status=dead}}</ref> ಅಪೋಕೆಲಿಪ್ಟ್‌ನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಕ್ಕೆ ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ರ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌ನ ಗುರಿಯಾದ [[wikia:Lostpedia:Valenzetti Equation|ವ್ಯಾಲಂಝೈಟಿ ಈಕ್ವೇಷನ್‌]]ನ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>ಲಿಂಡೆಲಾಫ್, ಡಮನ್ ಅಂಡ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್. [http://www.buddytv.com/articles/lost/buddytv-interviews-losts-damon-4766.aspx "ಬಡ್ಡೀ ಟಿವಿ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಸ್ ''ಲಾಸ್ಟ್ಸ್'' ಡಮನ್ ಲೀಂಡೆಲಾಫ್ ಅಂಡ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್ - ಅಂಡ್ ಗೆಟ್ಸ್ ಆನ್ಸ್ವರ್ಸ್!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716100510/http://www.buddytv.com/articles/lost/buddytv-interviews-losts-damon-4766.aspx |date=2011-07-16 }} ಬುಡ್ಡೀಟಿವಿ.ಕಾಂ, ಮಾರ್ಚ್ 7, 2007.</ref> ನಂಬಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮಿ.ಎಕೋ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳು;<ref>ಲಿಂಡೆಲಾಫ್, ಡಮನ್, ಕಾರ್ಲ್ ಕ್ಯೂಸ್, [[ಜ್ಯಾಕ್ ಬೆಂಡರ್]] ಅಂಡ್ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಬರ್ಕ್. "[[ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಮ್ಯಾನ್ ಅಫ್ ಫೇತ್]]." ''[[ಲಾಸ್ಟ್: ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೀಸನ್, ಬ್ಯುನಾ ವಿಸ್ಟಾ ಹೋಮ್]]'' ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2006 [[ಆಡಿಯೋ ಕಾಮೆಂಟರಿ]], ಡಿಸ್ಕ್ 1.</ref> ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮಧ್ಯದ ಘರ್ಷಣೆ, ಜಾಕ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ ಮಧ್ಯೆ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಗೂಳಿ ಕಾಳಗದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅನೇಕ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಆಧಾರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref name="USAToday10042005">{{cite news|last=Oldenburg|first=Ann|title=Is ''Lost'' a literal enigma?| url=http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-10-04-lost-literature_x.htm| publisher=''USA Today''|date=October 4, 2005}}</ref> ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ([[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]]ಯ ನಂತರ), ಮತ್ತು ಇವನ ಅಡ್ಡಹೆಸರಾದ [[ಜೆರೆಮಿ ಬೆಂಥಮ್]]([[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]]ಯ ನಂತರ), [[ಡನಿಯಲ್ ರೊಸ್ಸೋಯೀ]]([[ಜೀನ್ ಜೇಕ್ಸ್ ರಸ್ಸೋಯೀ]] ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ನಂತರ), ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ ([[ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್]] ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ನಂತರ), ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಬುರ್ಕೆ ([[ಎಡ್ಮಂಡ್ ಬುರ್ಕೆ]] ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ನಂತರ), [[ಮಿಖೈಲ್ ಬಕುನಿನ್]] ([[ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]]ಯ ನಂತರ), ಡೇನಿಯಲ್ ಫರಾಡೆ([[ಮೈಕೆಲ್ ಫರಾಡೆ]] ಎಂಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯ ನಂತರ), ಎಲೋಯ್ಸ್ ಹಾಕಿಂಗ್ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್‌]] ನಂತರ) ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಂಕೋವ್ಸ್ಕಿ (ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಹರ್ಮನ್ ಮಿಂಕೋವ್ಸ್ಕಿ]]ಯ ನಂತರ), [[ರಿಚರ್ಡ್ ಅಲ್ಪೆರ್ಟ್]](ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು [[ರಾಮ ದಾಸ]]ರ ಜನ್ಮ ನಾಮ) ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲೆಟ್ ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್ ಲೂಯಿಸ್]] (ಲೇಖಕ [[ಸಿ.ಎಸ್.ಲೂಯಿಸ್]] ನಂತರ)<ref name="DH110905">{{cite news|last=Franklin|first=Garth|title=Paul Dini Gives ''Lost'' Spoilers|publisher=DarkHorizons.com|url=http://www.darkhorizons.com/news04/041109d.php|date=2005-11-09|access-date=2009-12-17|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828174257/http://www.darkhorizons.com/news04/041109d.php|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಭಾವ == === ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಅಂದಾಜು (ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌‌) === ಎಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಸೀಸನ್ನಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದರ್ಜೆಗಳು ([[ಪುನರ್ ಪ್ರಸಾರ]]ವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತೀ ಕಂತಿನ ಸರಾಸರೀ ಒಟ್ಟೂ ವೀಕ್ಷಕರ ಮಾನದಂಡ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) {| style="text-align:center" class="wikitable" |- ! ಸೀಸನ್ ! ಸಮಯ ಸ್ಥಾನ (EDT) ! ಸೀಸನ್ನಿನ ಪ್ರಥಮಪ್ರದರ್ಶನ ! ಸೀಸನ್ನಿನ ಮುಕ್ತಾಯ ! TV ಸೀಸನ್ ! ಶ್ರೇಣಿ ! ವೀಕ್ಷಕರು<br />(ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ) |- ! '''[[1]]''' | style="text-align:left"| <small>ಬುಧವಾರ 8:00 P.M.(</small><small>ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2004–ಮೇ 25, 2005)</small> | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 22, 2008 | ಮೇ 25, 2005 | 2004–2005 | '''#15''' | '''15.69''' <ref>{{cite web |url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=062105_06 |title= Season Program Rankings from 09/20/04 through 05/19/05 |publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet |date=June 21, 2005 |accessdate=February 3, 2009}}</ref> |- ! '''[[2]]''' | style="text-align:left"| <small>ಬುಧವಾರ 9:00 P.M.(</small><small>ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2005–ಮೇ 24, 2006)</small> | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2009 | ಮೇ 6, 2006 | 2005-2006 | '''#15''' | '''15.50''' <ref>{{cite web |url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=053106_05 |title= Season Program Rankings from 09/15/05 through 05/31/06 |publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet |date=May 31, 2006 |accessdate=February 3, 2009}}</ref> |- ! '''[[3]]''' | style="text-align:left"| <small>ಬುಧವಾರ 9:00 P.M. (</small><small>ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2006–ನವೆಂಬರ್ 8, 2006)</small><br /><small>ಬುಧವಾರ 10:00 P.M. (</small><small>ಫೆಬ್ರುವರಿ 7, 2007–ಮೇ 23, 2007)</small> | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2006 | ಮೇ 16, 2007. | 2006–2007 | '''#14''' | '''15.05''' <ref>{{cite web |url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=061207_04 |title= Season Program Rankings from 09/18/06 through 06/10/07 |publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet |date=June 12, 2007 |accessdate=February 3, 2009}}</ref> |- ! '''[[4]]''' | style="text-align:left"| <small>ಗುರುವಾರ 9:00 P.M. (</small><small>ಜನವರಿ 31, 2008–ಮಾರ್ಚ್ 20, 2008)</small><br /><small>ಗುರುವಾರ 10:00 P.M. (</small><small>ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 2008–ಮೇ 29, 2008)</small> | ಜನವರಿ 5, 2008 | ಮೇ 19, 2008 | 2008 | '''#17''' | '''13.40''' <ref>{{cite web|publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet|date=June 17, 2008|url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=061708_07|title= Season Program Rankings from 09/24/07 through 06/15/08|accessdate=February 3, 2009}}</ref> |- ! '''[[5]]''' | style="text-align:left"| <small>ಬುಧವಾರ 9:00 P.M. (</small><small>ಜನವರಿ 21, 2009–ಮೇ 13, 2009)</small> | ಜನವರಿ 12, 2009 | ಮೇ 11, 2009 | 2009 | '''#28''' | '''11.05''' <ref>{{cite web |url=http://www.abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=052709_07 |title= Season Program Rankings from 09/22/08 through 05/27/09 |publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] Medianet |date=May 27, 2009 |accessdate=September 14, 2009}}</ref> |- ! '''[[6]]''' | style="text-align:left"| <small>ಬುಧವಾರ '''ಟಿಬಿಎ''' </small> | ಜನವರಿ 3 | ಟಿಬಿಎ, 2010 | 2010 | '''ಟಿಬಿಎ''' | '''ಟಿಬಿಎ''' |} ತನ್ನ 9/8 ಮಧ್ಯಮ ಸಮಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಸಾರದ ಕಂತು ೧೮.೬ ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದೆ ಮತ್ತು ''[[ಹೂ ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಮಿಲಿಯನೇರ್ ?]]'' 2000ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರೆಗೆ ಎಬಿಸಿ ಉತ್ತಮ [[ರೇಟಿಂಗ್ಸ]]ನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ''[[ಡೆಸ್ಪರೇಟ್ ಹೌಸ್‌ವೈವ್ಸ್‌]]'' ನ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಸಾರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು. ''ವಿಭಿನ್ನತೆ'' ಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, "ಎಬಿಸಿಯು ನಾಟಕದ ಒಡೆದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ''[[ದಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀ]]'' ಸ್‌ನ ನೈಜ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹದಿನೆಂಟರಿಂದ ನಲವತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಕರ 1999ರ ''[[ಒನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅಗೇನ್]]'' ಮತ್ತು 1995ರಲ್ಲಿನ ''[[ಮರ್ಡರ್ ಒನ್‌]]'' ನ ಒಟ್ಟೂ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿನ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭವನ್ನು ಕಂಡಿತು."<ref>{{cite news|first=Rick|last=Kissell|title=ABC, Eye have quite some night|url=http://www.variety.com/article/VR1117910869?categoryid=14&cs=1|publisher=''Variety''|date=2004-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516202223/http://www.variety.com/article/VR1117910869?categoryid=14&cs=1|archive-date=2012-05-16|access-date=2009-12-17|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:LOST TV show US viewership ratings.svg|right|250px| ಪಟ್ಟಿಯು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.]] ಇದರ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಸರಾಸರಿ 16 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಮುಖ್ಯ ಸಮಯದ]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನಾಧರಿಸಿ ಹದನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟರಿಂದ ನಲವತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಕರ [[ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧಾದ ಮೇಲೆ ಹದಿನೈದನೆಯದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/television/feature_display.jsp?vnu_content_id=1000937471|publisher=''[[The Hollywood Reporter]]''|date=2005-05-27|title=Final audience and ratings figures|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051226102306/http://www.hollywoodreporter.com/thr/television/feature_display.jsp?vnu_content_id=1000937471|archivedate=2005-12-26|access-date=2009-12-17|url-status=live}}</ref> ಇದರ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ ಕೂಡಾ ಸಮಾನವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಸರಾಸರಿ 15.5 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರ ಜೊತೆಗೆ, ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ತನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟರಿಂದ ನಲವತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷದವರಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/television/feature_display.jsp?vnu_content_id=1002576393|publisher=''The Hollywood Reporter''|date=2006-05-26|title=2005–06 primetime wrap|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060529003429/http://www.hollywoodreporter.com/thr/television/feature_display.jsp?vnu_content_id=1002576393|archivedate=2006-05-29|access-date=2009-12-17|url-status=live}}</ref> ಸರಣಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 23 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/article/ds24619.html|title=US Ratings: ''Lost'' premiere draws 23 million|first=Neil|last=Wilkes|publisher=Digital Spy (UK)|date=2005-09-23|access-date=2009-12-17|archive-date=2005-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20050924051957/http://www.digitalspy.co.uk/article/ds24619.html|url-status=dead}}</ref> ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನವು 18.8 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಸೀಸನ್ನಿನ ಏಳನೇ ಕಂತು, ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನ ಹಿಂಪಡೆತದಿಂದಾಗಿ 14.5ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಕುಸಿಯಿತು. ಹಠಾತ್ ಆರಂಭದ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಸೀಸನ್ನಿನ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ 14 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಮರು ಹೊಂದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಣಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 11 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೊದಲುಗೊಂಡಿತ್ತು. [[ನೀಲ್ಸನ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ [[ಡಿವಿಆರ್]] ಶ್ರೇಣಿಯು ತೋರಿಸುವಂತೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಸರಣಿ ಎಂಬುದರಿಂದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಶ್ರೇಣಿಯ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ 18-49ರ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಂದಿಗೂ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಇತರ ಎಲ್ಲ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಜೆ 10ಗಂಟೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 18-49 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ಗರಿಷ್ಠ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹಿಂದಿನ ಕಂತಿನ 16.1 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/ratings/e3ia68feb4e2d5900e47c15c857a8015761|source=''The Hollywood Reporter''|date=2008-02-02|title=''Lost'' roars back with Thurs. win|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080706194334/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/ratings/e3ia68feb4e2d5900e47c15c857a8015761|archivedate=2008-07-06|access-date=2009-12-17|url-status=live}}</ref> ಆದರೂ ಎಂಟು ಕಂತುಗಳಿಂದ, 11.461 ಮಿಲಿಯನ್ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸರಣಿಯು ಕಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-season-4-suffers-ratings-17888.aspx?pollid=1001379&answer=1005380#poll1001379 |title=buddytv.com |access-date=2021-09-06 |archive-date=2010-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100315021341/http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-season-4-suffers-ratings-17888.aspx?pollid=1001379&answer=1005380#poll1001379 |url-status=dead }}</ref> ಇಪ್ಪತ್ತು ದೇಶಗಳ 2006ರಲ್ಲಿ ''ಇನ್‌ಫೋರ್ಮಾ ಟೆಲೆಕಾಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ'' ಸರ್ವೆಯು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಈ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತೀ ಜನಪ್ರಿಯ ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ''[[CSI: Miami]]''.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5231334.stm|date=2006-07-31|title=''CSI'' show 'most popular in world'|publisher=BBC}}</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === {{Main|List of awards and nominations for Lost}} ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ, ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು [[ಎಮ್ಮೀ ಫಾರ್ ಔಟ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಡ್ರಾಮಾ ಸಿರೀಸ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೆ.ಜೆ.ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ''ಪೂರ್ವತಯಾರಿ ಸರಣಿಯ'' ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005ರ ಎಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ನಾಟಕ ಸರಣಿಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಹ ನಟರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಟೆರ್ರಿ ಓ’ಕ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ನವೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು 2005ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು, ನಾಟಕೀಯ ಟೆಲೆವಿಶನ್ ಸರಣಿಯ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ [[ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ, 2005ರ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೊಡುಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಉತ್ತಮ ನಾಟಕೀಯ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವಿಶೇಷ ತಾರಾಗಣಕ್ಕಾಗಿನ [[2005ರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. (2005-2007) ಮೂರು ಬಾರಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತ ಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನವೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಂಡ್ರ್ಯೂಸ್‌ರವರು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ನಾಮಾಂಕಿತರಲ್ಲಿ [[ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ]]ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತಮ ಸಹನಟ]]ರಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು್ ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಇವ್ಯಾಂಗಲಿನ್ ಲಿಲ್ಲಿಯವರು [[ಟೆಲೆವಿಷನ್ ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ನಟಿ]]ಯಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡರು. ಉತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಯಾತಕ್ಕಾಗಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್ '' ಸರಣಿಯು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ರೋಡ್ರಿಗೀಜ್ ಅವರು ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಸಹನಟನೆಗಾಗಿ [[ಅಲ್ಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 2005 ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಾಗಿ [[ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಟೆರ್ರಿ ಓ ಕ್ವಿನ್ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಶನಟನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫಾಕ್ಸ್ ಉತ್ತಮ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಸೀಸನ್ನಿಗೆ, ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯು ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅದೇ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, 2005 ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶುವಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಹ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆಯಿತು. ಮಾಕೋಮ್ ಡೇವಿಡ್ ಕೆಲ್ಲೆಯು [[ಯುವ ನಟನ ವಾಲ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 2005ರಲ್ಲಿ '''[[ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆ]]''' ಯಾಗಿ [[ಎಂಟರಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ]]ಯು ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯನ್ನು ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್ ಮತ್ತು ದಿ ಮೋತ್, ಪುರ್ವ ತಯಾರಿ ಸರಣಿಯ ಚಾರ್ಲೀಯವರ ಸೌಮ್ಯ ಕಥಾಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಸಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸರಣಿಯು ಪಡೆಯಿತು. ತದನಂತರ, 2007ರಲ್ಲಿ '''ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ''ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೋ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಉತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ 20 ನಾಮಾಂಕಿತ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಶೋಗಳನ್ನು ಲಾಸ್ಟ್ ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿತು. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಎಮರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಿ ಓ ಕ್ವಿನ್‌ರವರು ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ [[ವಿಶೇಷ ಸಹನಟರಾಗಿ ಎಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಓ ಕ್ವಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್]], (ಸಪ್ತಂಬರ್ 16, 2007). [http://www.realitytvworld.com/index/articles/story.php?s=1012950back_to_the_land_of_the_lost/ "ಲಾಸ್ಟ್'' ಸ್ಟಾರ್ ಟೆರ್ರಿ ಓ ಕ್ವಿನ್ ವಿನ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಡ್ರಾಮಾ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ ಎಮ್ಮೀ."'' ] RealityTVWorld.com. 2008ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 6ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> '' ''' ''' ''[[ಅರವತ್ತನೆಯ ಪ್ರೈಮ್‌ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ನಾಟಕ ಸರಣಿಗಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿತು''.''' ''''' ಮೈಕೆಲ್ ಎಮರ್ಸನ್ನರಿಗೆ ನಾಟಕಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಹನಟನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸರಣಿಯು ಏಳು ಇತರ ಎಮ್ಮೀ ನಾಮಾಂಕನವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಡಿದೆ.<ref>[[ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್&amp; ಸೈನ್ಸ್]], (ಜುಲೈ&nbsp;17, 2008) "[http://cdn.emmys.tv/awards/2008pte/60thpte_noms.php ಕಂಪ್ಲೀಟ್ 2008 ನಾಮಿನೇಶನ್ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719130934/http://cdn.emmys.tv/awards/2008pte/60thpte_noms.php |date=2012-07-19 }}". ಜುಲೈ&nbsp;17, 2008ರಂದು ಹಿಂಪಡೆದದ್ದು.</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್ '' ಸರಣಿಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ನಾಟಕ ಸರಣಿಗಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಡಿತು. ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಹನಟನಾಗಿ ಮೈಕೆಲ್ ಎಮರ್ಸನ್, [[ಅರವತ್ತೊಂದನೇ ಪ್ರೈಮ್‌ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="09emmynoms">{{cite web |url=http://cdn.emmys.tv/awards/2009ptemmys/61stemmys_noms.php |title=The 61st Primetime Emmy® Awards and 2009 Creative Arts Emmy® Awards Nominees are... |accessdate=2009-07-16 |date=2009-07-16 |publisher=''[[Academy of Television Arts & Sciences]]'' |archive-date=2009-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114174651/http://cdn.emmys.tv/awards/2009ptemmys/61stemmys_noms.php |url-status=dead }}</ref> === ವಿಮರ್ಶಾ ಪುರಸ್ಕಾರ === ''[[ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್‌]]'' ನ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್, ''[[ಪೀಪಲ್ ವೀಕ್ಲಿ]]'' ಯ ಟಾಮ್ ಗ್ಲಿಯಾಟೋ, ''[[ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ನ ಚಾರ್ಲೀ ಮೆಕ್‌ಕೊಲಮ್ ಮತ್ತು ''ಯುಎಸ್‌ಏ ಟುಡೇ'' ಯ ರಾಬರ್ಟ್ ಬಿಯಾಂಕೋ ಪ್ರಕಾರ "2005ರ ಉತ್ತಮ ಟಿವಿ ಕವರೇಜ್: ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಲಿಸ್ಟ್ಸ್"ನಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="M1">{{cite web |url=http://www.metacritic.com/tv/bests/2005/ |title=Best of 2005 |publisher=Metacritic.com |accessdate=2005-07-12 |archive-date=2010-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100220130849/http://www.metacritic.com/tv/bests/2005/ |url-status=dead }}</ref> ''[[ಟೈಮ್]]'' ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌ನ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೋನಿವೊಝಿಕ್ ಹೆಸರಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹತ್ತು ರಿಟರ್ನಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯದಾಗಿದೆ.<ref>ಪೊನೀವೊಝಿಕ್, ಜೇಮ್ಸ್. [http://www.time.com/time/specials/2007/top10/article/0,30583,1686204_1686244_1691400,00.html "ಟಾಪ್ 10 ನ್ಯೂ ಟಿವಿ ಸಿರೀಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525140318/http://www.time.com/time/specials/2007/top10/article/0,30583,1686204_1686244_1691400,00.html |date=2009-05-25 }} Time.com. 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 23ರಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ''ಟೈಮ್‌ನ '''೧೦೦ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಶೋಸ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಟೈಮ್‌ ಆಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸರಣಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ''' ''.<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1651341_1659192_1652600,00.html|title=The 100 Best TV Shows of All-TIME|author=James Poniewozik|publisher=[[Time Magazine]]|date=2007-10|accessdate=2007-05-03|archive-date=2011-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20111016144835/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1651341_1659192_1652600,00.html|url-status=dead}}</ref>''' [[ಎಂಪೈರ್ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ''ಟಾಪ್ 50 ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಟಿವಿ ಶೋಸ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಟೈಮ್‌ನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ '' ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ''ಐದನೆಯದಾಗಿದೆ''.<ref>[http://www.empireonline.com/50greatesttv/default.asp?tv=5 ೆಂಪೈರ್: ಫೀಚರ್ಸ್]</ref>''' ''' [[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]ನ ''ಟೆಲೆವಿಷನ್ ವರದಿಗರರಾದ ಬಿಲ್ ಕಾರ್ಟರ್'' ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ''ವಿವರಿಸಿದಂತೆ'', "''ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಥಾ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ."'' <ref>ಕಾರ್ಟರ್, ಬಿಲ್. [https://www.nytimes.com/2008/01/30/arts/television/30lost.html "ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಟೀಸರ್: ಲಾಸ್ಟ್'' ಕ್ಲ್ಯೂಸ್ ಡಿಕೋಡೆಡ್."'' ] NYT.com ಮೇ 21, 2008 ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ.</ref> ಉತ್ತಮ ಆರಂಭದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ, [[ರಾಯಿಟರ್ಸ್]] ಇದನ್ನು "ಯಶಸ್ವೀ ನಾಟಕ" ಎಂದು ಕರದು, "ರೇಡಿಯೋ ಜಾಹೀರಾತು, ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಎಬಿಸಿಯ ಮೊದಲ ಫಲಕಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮೇಳವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಎಲ್ಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ತಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು."<ref>{{cite news|url=http://www.lost-media.com/modules.php?name=News&file=print&sid=10|title=ABC May Have Found a Hit in 'Lost'|date=October 1, 2004|last=Gorman|first=Steve|publisher=Reuters|access-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2009|archive-date=ಜನವರಿ 7, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080107192543/http://www.lost-media.com/modules.php?name=News&file=print&sid=10|url-status=dead}}</ref> ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಮುದಲ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಕಂತುಗಳು, ಅನೇಕ ನಿಗೂಢಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ<ref>ಸಿಮ್ಯುನಿಕ್, ಸ್ಟೀವನ್, (ಮಾರ್ಚ್ 15, 2007) "[http://www.dailycal.org/shabarticle.php?id=23854 ವೈ ಎಬಿಸೀಸ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಈಸ್ ಲಾಸಿಂಗ್ ಇಟ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}," ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯನ್]]''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2007ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡದ ಸರಣಿಯೆಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಪೋರ್ಟರ್, ರಿಕ್, (ನವೆಂಬರ್ 8, 2006) "[http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2006/11/lost_yep_thats_.html ''ಲಾಸ್ಟ್'' : ಯೆಪ್, ದಟ್ಸ್ ಎ ಕ್ಲಿಫಾಂಗರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090113181034/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2006/11/lost_yep_thats_.html |date=2009-01-13 }}," ''Zap2It''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 7, 2007ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದೂ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಮಾರ್ಟಿನ್, ಎಡ್, (ಜನವರಿ 31, 2007) "[http://www.mediavillage.com/jmentr/2007/01/31/jmer-lost-01-31-07 ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲ್ಯೂಸಿವ್ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ! ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930185508/http://www.mediavillage.com/jmentr/2007/01/31/jmer-lost-01-31-07 |date=2007-09-30 }}[http://www.mediavillage.com/jmentr/2007/01/31/jmer-lost-01-31-07 ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಪ್ರೊಡ್ಯುಸರ್ಸ್ ಡಮನ್ ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಅಂಡ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930185508/http://www.mediavillage.com/jmentr/2007/01/31/jmer-lost-01-31-07 |date=2007-09-30 }}," ''ಮೀಡಿಯಾವಿಲೇಝ್''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2007ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಾಕ್ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಟೆರ್ರಿ ಓಕ್ವಿನ್, ಟಾಮ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅತಿಥಿ ನಟ ಎಂ.ಸಿ.ಗೇನೀಗಿಂತ ಕೇವಲ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು, ಅಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಕಂತುಗಳ ಪೈಕಿ ಹದಿಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ಪೌಲೋ ಮತ್ತು ನಿಕಿ ಜೋಡಿಯು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು, ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ "ಜಾಗತಿಕ ತಿರಸ್ಕಾರ"ಕ್ಕೆ ಈ ಜೋಡಿಯು ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.<ref>ಜೆನ್ಸನ್, ಜೆಫ್ &amp; ಸ್ನೀರ್ಸಮ್, ಡಾನ್, (ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2007) "[http://www.ew.com/ew/article/0,,20011203_3,00.html ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಅಂಡ್ ಫೌಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426221058/http://www.ew.com/ew/article/0,,20011203_3,00.html |date=2012-04-26 }}," ''[[ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ]]''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 16, 2009ರಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.</ref> ಸೀಸನ್ನನ್ನು ಒಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ,<ref>ಗೋಲ್ಡ್‌ಮನ್, ಎರಿಕ್, (ನವೆಂಬರ್ 7, 2007) "[http://uk.tv.ign.com/articles/833/833445p1.html ರೈಟರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್: ಶುಡ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಏರ್ ದಿಸ್ ಸೀಸನ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509232511/http://uk.tv.ign.com/articles/833/833445p1.html |date=2012-05-09 }}," ''[[IGN]]''.ನವೆಂಬರ್ 8, 2007ರಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.</ref> ಬಿರುಕಿನ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಟೈಮ್‌ಸ್ಲಾಟ್ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಎಂದೂ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಬ್ರೌನ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ರಾಬಿನ್, (ಮಾರ್ಚ್ 28, 2007) "[http://syfyportal.com/news423466.html ನವೀನ್ ಆ‍ಂಡ್ರ್ಯೂಸ್: ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಶುಡ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅರ್ಲಿಯರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071105085054/http://syfyportal.com/news423466.html |date=2007-11-05 }}," ''[[ಸಿಫಿ ಪೋರ್ಟಲ್]]''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2007 ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕ್ಯೂಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಆರು ಕಂತುಗಳ ನಡೆಯಿಂದ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಖುಷಿಯಾಗಿಲ್ಲ"<ref>[[ಆಸಿಯೆಲೋ, ಮೈಕೆಲ್]], (ನವೆಂಬರ್ 7, 2007) "[http://www.tvguide.com/Ask-Ausiello/071107 ಆಸಿಯೆಲ್ಲೋ ಆನ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'', ''ಬಫ್ಫೀ'', ''ಹಿರೋಸ್'', ''ಈಆರ್'' ಂಡ್ ಮೋರ್!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080726152235/http://www.tvguide.com/Ask-Ausiello/071107 |date=2008-07-26 }}," ''ಟಿವಿ ಗೈಡ್''. 19 ನವೆಂಬರ್, 2008ರಂದು ಹಿಂಪಡೆದದ್ದು</ref> ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರವರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು<ref>ಲಾಖೋನಿಸ್, ಜಾನ್, (ಜುಲೈ 20, 2007) "[http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-when-is-an-emmy-snub-not-8505.aspx ''ಲಾಸ್ಟ್'' &nbsp;– ವೆನ್ ಈಸ್ ಎನ್ ಎಮ್ಮೀ ಸ್ನಬ್ ನಾಟ್ ಎ ಸ್ನಬ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022024807/http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-when-is-an-emmy-snub-not-8505.aspx |date=2012-10-22 }}," ''BuddyTV''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2007 ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಂತಿನ ಎರಡನೇ ಬ್ಲಾಕನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.<ref>ಜೆನ್ಸನ್, ಜೆಫ್, (ಮೇ 29, 2007) "[http://www.ew.com/ew/article/0,,20040589,00.html ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018202146/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20040589%2C00.html |date=2012-10-18 }}," ''[[ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ]]''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 7, 2007 ರಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತರಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು<ref>ಪಿಯರ್ಸ್, ಸ್ಕಾಟ್.ಡಿ, (ಮೇ 23, 2007) "[http://deseretnews.com/dn/view/0,1249,660222952,00.html ಈಸ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಫೌಂಡ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725005233/http://deseretnews.com/dn/view/0,1249,660222952,00.html |date=2008-07-25 }}," ''[[ಡೆಸರ್ಟ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್]]''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2007 ರಂದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಪೌಲ್ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸಾಯಿಸಲಾಯಿತು]].<ref>ಮಾಲ್ಕಮ್, ಶವ್ನಾ, (ಮಾರ್ಚ್ 29, 2007) "[http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Todays-News/Lost-Boss-Explains/800011706 ಲಾಸ್ಟ್ ಬಾಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡಬಲ್ ಡೆಮಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403095312/http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Todays-News/Lost-Boss-Explains/800011706 |date=2007-04-03 }}," ''ಟಿವಿ ಗೈಡ್''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 16, 2009ರಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.</ref> ಕಥೆಯು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಗಾರರು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ಯೂಸ್ ಊಹಿಸಿ<ref name="May2010"/> ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ನಂತರ ಮೂರು ಸೀಸನ್ನುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>ರಿಯಾನ್, ಮಔರೀನ್, (ಜನವರಿ 14, 2007) "[http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2007/01/lost_producers_.html ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಪ್ರಡ್ಯುಸರ್ಸ್ ಟಾಕ್ ಅಬೌಟ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಎನ್ ಎಂಡ್ ಡೇಟ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಮಚ್ ಮೋರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023023731/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2007/01/lost_producers_.html |date=2012-10-23 }}," ''ಶಿಕಾಗೋ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್''. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2007 ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬುಡ್ಡಿ ಟಿವಿಯ ಡಾನ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಂಡ್" ಕಂತು, ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಕಂತು "ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲ ಭರಿತ ಸೀಸನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್"ಆಗಿದೆ.<ref>ವಿಲಯಮ್ಸ್, ಡಾನ್, (ಜನವರಿ 31, 2008) "[http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-episode-41-the-beginning-16266.aspx ''ಲಾಸ್ಟ್'' : ಎಪಿಸೋಡ್ 4.1 'ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಂಡ್ ಲೈವ್ ಥಾಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201214041/http://www.buddytv.com/articles/lost/lost-episode-41-the-beginning-16266.aspx |date=2008-02-01 }}", BuddyTV. ಜನವರಿ 31, 2008 ರಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ಟಿವಿ ಗೈಡ್‌'' ನ ಮೈಕೆಲ್ ಆಸಿಯೆಲ್ಲೋರವರು ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಅಂತಿಮ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು "ಟೆಲೆವಿಷನ್‌ನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲ ಭರಿತ 60 ನಿಮಿಷವಾಗಿದೆ".<nowiki></nowiki><ref>ಆಸಿಯೆಲ್ಲೋ, ಮೈಕೆಲ್, (ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 2008) "[http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Ausiello-Report/Ausiello-Scoop-Lostgreys/800037370 ಇಟ್ಸ್ ಆಫಿಶಿಯಲ್: ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಫೈಂಡ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಹವರ್... ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081104100334/http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Ausiello-Report/Ausiello-Scoop-Lostgreys/800037370 |date=2008-11-04 }}[http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Ausiello-Report/Ausiello-Scoop-Lostgreys/800037370 ಬಟ್ ದೆರ್ ಈಸ್ ಎ ಟ್ವಿಸ್ಟ್!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081104100334/http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-Editors-Blog/Ausiello-Report/Ausiello-Scoop-Lostgreys/800037370 |date=2008-11-04 }}", {1ಟಿವಿ ಗೈಡ್{/1}. ಜುಲೈ 8, 2008 ರಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಮೆರಿಕದ ವಿಮರ್ಶಕರು "ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಂಡ್" ಮತ್ತು "ಕನ್‌ಫರ್ಮ್‌ಡ್ ಡೆಡ್" ಸರಣಿಯ ಸ್ಕ್ರೀನರ್ ಡಿವಿಡಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref>ಗುಡ್‌ಮನ್, ಟಿಮ್, (ಜನವರಿ 30, 2008) "[http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2008/01/30/DDAFUO57I.DTL ವಾಂಟ್ ಟು ಗೆಟ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509211513/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fc%2Fa%2F2008%2F01%2F30%2FDDAFUO57I.DTL |date=2012-05-09 }}[http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2008/01/30/DDAFUO57I.DTL ಸೀಸನ್ನು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509211513/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fc%2Fa%2F2008%2F01%2F30%2FDDAFUO57I.DTL |date=2012-05-09 }}", ''[[ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕ್ರಾನಿಕಲ್]]''. 2008ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 6ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> 87ರಲ್ಲಿನ ಆರಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವರದಿಯ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ''ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್'' ಮೆಟಾಸ್ಕೋರ‍ನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>[[ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್]], (ಜನವರಿ 31, 2008) "[http://www.metacritic.com/tv/shows/lostseasonfour ''ಲಾಸ್ಟ್'' (ಎಬಿಸಿ): ಸೀಸನ್ 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100224082802/http://www.metacritic.com/tv/shows/lostseasonfour |date=2010-02-24 }}". ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> [[ಎಚ್‌ಬಿಓ]]ನ ''[[ದ ವೈರ್‌]]'' ನ [[ಐದನೆಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸೀಸನ್ನಿನ]] ನಂತರ [[2007-2008ರ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ]] ಎರಡನೇ ಗರಿಷ್ಠ ಮೆಟಾಸ್ಕೋರನ್ನು ಲಾಸ್ಟ್ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್, (ಜನವರಿ 6, 2008) "[http://www.metacritic.com/tv/shows/wireseason5 ''ವೈರ್, ದ'' (ಎಚ್‌ಬಿಓ): ಸೀಸನ್ 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100402110049/http://www.metacritic.com/tv/shows/wireseason5 |date=2010-04-02 }}". ಜುಲೈ 8, 2008 ರಂದು ಹಿಂಪಡೆದದ್ದು.</ref> ವೃತ್ತಿನಿರತ ವಿಮರ್ಶಕರ ''ಟಿವಿವೀಕ್'' ಸಂಘಟಿಸಿದ ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ "ಬೈ ಎ ವೈಡ್ ಮಾರ್ಜಿನ್" 2008ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದು ''ಲಾಸ್ಟ್'' ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತೀ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಮರ್ಪಣೆಯಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು "ನಥಿಂಗ್ ಬಟ್ ಪ್ರೈಸ್‌"ನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ಕ್ರುಕೋವ್ಸ್ಕಿ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, (ಜುಲೈ 6, 2008) "[http://www.tvweek.com/news/2008/07/favorites_hold_fast.php ಫೇವರೀಟ್ಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಪಾಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130329094536/http://www.tvweek.com/news/2008/07/favorites_hold_fast.php |date=2013-03-29 }}", ''ಟಿವಿವೀಕ್''. ಜುಲೈ 7, 2008 ರಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇ 7, 2007ರಂದು 2010ರ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಷ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗಳ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref>[[ಎಬಿಸಿ]] ಮೀಡಿಯಾನೆಟ್, (ಮೇ 7, 2007) "[http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=050707_01 ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಟು ಕನ್‌ಕ್ಲೂಡ್ ಇನ್ 2009-10 ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸೀಸನ್]". ಜುಲೈ 31, 2007 ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೊತೆಗೆ ಸೀಸನ್ನಿನ ಹೊಸ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳನ್ನೂ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಲಾಕೊನಿಸ್, ಜಾನ್ "DocArzt", (ಪೆಬ್ರುವರಿ13, 2008) "[http://www.ugo.com/tv/lost/?cur=rebecca-mader ರೆಬೆಕಾ ಮೇಡರ್''ಲಾಸ್ಟ್'' ಇಂಟವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080320042956/http://www.ugo.com/tv/lost/?cur=rebecca-mader |date=2008-03-20 }}", ಯುಜಿಓ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್. ಮಾರ್ಚ್ 16, 2008 ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === [[ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ]]ಯಾಗಿರುವ [[ಲಾಸ್ಟ್]] ಸರಣಿಯು ವಿಶೇಷವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಅಭಿಮಾನಿ]] ಬಳಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಅಭಿಮಾನಗಳು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟವೇಯ್ಸ್'' <ref>{{cite news|url=http://www.signonsandiego.com/uniontrib/20050207/news_lz1b7lost.html| title=Sites in the news: Lostaways|date=2005-02-07|publisher=''The San Diego Union Tribute''|accessdate=2006-08-29}}</ref> ಅಥವಾ ''ಲಾಸ್ಟಿಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ <ref name="ABCpress20050512">{{cite press release|url=http://abcmedianet.com/pressrel/dispDNR.html?id=051205_03|title=ABC Television and Creation Entertainment bring the Official ''Lost'' Fan Club and Special Events to Cities Around the World|publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]]| date=2005-05-12| accessdate=2006-08-29}}</ref> ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಎಬಿಸಿಯ ಕಾಮಿಕ್-ಕಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದರು.<ref name="ABCpress20050512"/><ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,159667,00.html|title=''Lost'' Fans Hold Convention for Show|first=Don|last=Kaplan|date=2005-06-15|publisher=[[FOXNews]]|accessdate=2006-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20060925022111/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C159667%2C00.html|archive-date=2006-09-25|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳು, [[ಲಾಸ್ಟ್‌ಪೀಡಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಫೋರಮ್‌ಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧೀ ರೂಪಗಳೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ.<ref>{{cite news|url =http://www.sptimes.com/2006/01/10/Floridian/Web_ensnares__Lost__s.shtml| title=Web ensnares ''Lost'' souls|first=Colette|last=Bancroft|date=2006-01-10|publisher=''[[St. Petersburg Times]]''|accessdate=2006-08-29}}</ref><ref>{{cite news|url =http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/12/03/AR2005120300089.html| title=''Lost'' Fans Find A Niche on the Internet|first=Frank|last=Ahrens|date=2005-12-04|publisher=''[[The Washington Post]]''|accessdate=2006-08-29}}</ref><ref name="StPetersburg20060111">{{cite news|url=http://www.detnews.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060111/ENT02/601110412/1034|title=Fans find ''Lost'' world on Net|first=Colette|last=Bancroft|date=2006-01-11|publisher=''St. Petersburg Times''|accessdate=2006-08-29}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url =http://seattletimes.nwsource.com/html/artsentertainment/2002730079_lostgame10.html| title=Fans play TV series ''Lost'' like an interactive video game|first=Jennifer|last=Buckendorff| date =2006-01-10| publisher=''[[The Seattle Times]]''|accessdate=2006-08-29}}</ref> ವಿಶೇಷವಾದ ಅಭಿಮಾನಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ [[ಫ್ಯಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್]] ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳು, ಸಮೀಕರಿಸಿದ ಕಂತಿನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳು, [[ಹೊರಬರುವ ಮತ್ತು ಸೇರುವ]] ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೆನಪುಕಾಣಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಸ್ತಾರದ ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಇದರ ಅಭಿಮಾನಿ ತಾಣವು ತರ್ಕವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ನಿಗೂಢಗಳನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು. ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಬಿಸಿಯು ಕ್ರಾಸ್-ಮೀಡಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸಿತು. ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಎಬಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ, ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ತಂಡವನ್ನು ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಫೊರಮ್ ("ದಿ ಫ್ಯೂಸ್‌ಲೇಗ್") ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ "[[ಮಾಬಿಸೋಡ್ಸ್]]"ನ ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್, ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು [[ಪರ್ಯಾಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಟ]]ವಾದ "ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್"ನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="StPetersburg20060111"/><ref>{{cite news|url =http://www.businessweek.com/magazine/content/06_30/b3994072.htm| title=Network Finds Marketing Paradise with ''Lost''|first=Tom|last=Lowry| date=2006-07-24| publisher=''[[BusinessWeek]]'' Online|accessdate=2006-08-29}}</ref> ಅಧಿಕೃತ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವು 2005ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="ABCpress20050512"/> ಪ್ರದರ್ಶನದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸರಣಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ವಸ್ತು ವಿಷಯಗಳಿಂದ [[ವಿಡಂಬನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ''[[ವೆರೊನಿಕಾ ಮಾರ್ಸ್]]'', ''[[ವಿಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ರೇಸ್]]'', ''[[ಬೋ ಸೆಲೆಕ್ಟಾ]]'', ''[[ದಿ ಸಾರಾ ಸಿಲ್ರ್ಮೆನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್]]'', ''[[ಮೈ ವೈಫ್ ಅಂಡ್ ಕಿಡ್ಸ್]]'', ''[[ಚಕ್]]'', ''[[ಕರ್ಬ್ ಯುವರ್ ಎಂಥೂಸಿಯಾಸ್ಮ್]]'', ''[[ನೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ದಿ ಅಂಡರ್ಬೆಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ದಿ ಆಫೀಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಆಫೀಸ್]]'' ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳಾದ ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗಾಯ್]]'', ''[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಡ್ಯಾಡ್!]]'', ''[[ಸೌತ್ ಪಾರ್ಕ್]]'', ''[[ದಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ವೆಂಚರ್ ಬ್ರಾಸ್]]'' ಹಾಗೂ [[ಕೆಎಫ್‌ಸಿ]], [[ಹವಾಯಿ]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲೂ ಲಾಸ್ಟ್‌ನಪ್ರಭಾವವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹಾಗೂ ''[[ರೆಡ್ ವರ್ಸಸ್ ಬ್ಲೂ]]'', ''[[ಕಾಮಿಕ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ]]'' ಯಾದ ಎ ''[[ಮೆಕಿನಿಮ]]'' ದ ಕೊನೆಯ 100 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ರೆಡ್ ವರ್ಸಸ್ ಬ್ಲೂನ ನಿರ್ಮಾಪಪಕರೂ ಸಹಿತ [[ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್‌ಹುಡ್]] ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಇಂಟ್ರೋವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. [[ವಾಲ್ವ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ನಿನ]] ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಈಸ್ಟರ್ ಎಗ್‌ ಆಗಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.''[[Half-Life 2: Episode Two]]'' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ನಂಬರುಗಳಾದ 4,8,15 ಮತ್ತು 16ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ''[[ಸ್ಕೇಟ್]]'' ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಾಗಿ ಲೋಡಿಂಗ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಗುಇರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷ ಸೇರಿಕೆಯಾಗಿ, ''[[ವರ್ಡ್ ಆಫ್ ವಾರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌]]'' ನಲ್ಲಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಶೋಲೇಝರ್ ಬೇಸಿನ್ ನಂಬರುಗಳಾದ 5,9,16,17,43ನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. (ಈ ಪ್ರತೀ ನಂಬರೂ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ನಂಬರುಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.) [[ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ]]ಗಳಾದ ''[[ಕ್ಯಾಟ್‌ವುಮನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಥಿಂಗ್]]'' ; ನಿತ್ವರದಿಗಳಾದ ''[[ಮಾಂಟಿ]] '' ಮತ್ತು ''[[ಓವರ್ ದಿ ಹೆಡ್ಜ್]]'', ವೆಬ್ ಕಾಮಿಕ್‌ಗಳಾದ ''[[ಪಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಹೈಯರ್ ಅಂಡ್ ಡೀಪರ್]]'' <ref>[http://www.phdcomics.com/comics/archive.php?comicid=766 ''ಪಿಲ್‌ಡ್ ಹೈಯರ್ ಅಂಡ್ ಡೀಪರ್'' : ಪ್ರೀವಿಯಸ್ಲೀ, ಆನ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ] ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2006.</ref> ಮತ್ತು ''[[ಪೆನ್ನಿ ಆರ್ಕೇಡ್]]'' ಹಾಗೂ ಹ್ಯೂಮರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾದ ''[[ಮ್ಯಾಡ್]]'' : ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಮಾನವಾಗಿ, ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಥೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಮೊನೀನ್]] ("ಡೋಂಟ್ ಎವರ್ ಟೆಲ್ ಲಾಕ್ ವಾಟ್ ಹಿ ಕಾಂತ್ ಡು"), [[ಸೆನ್ಸಸ್ ಫೇಲ್]] ("ಲಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಫೌಂಡ್" ಮತ್ತು "ಆಲ್ ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಕೌಬಾಯ್ಸ್ ಹೇವ್ ಡ್ಯಾಡಿ ಇಶ್ಯೂಸ್") ಮತ್ತು ಗ್ಯಾ[[ಟ್ಸ್‌ಬಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡ್ರೀಮ್]]("ಯು ಆಲ್ ಎವೆರಿಬಡಿ" ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಶನ್ 5: ದಿ ಪೀಯರ್ಲ್") ಕಂತಿನ ನಂತರ "[[ನಂಬರ್ಸ್‌ನ್ನು]]" ಮಾರ್ಚ್ 2, 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಜನರು ವಿಶೇಷ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ([[4,8,15,23 ಮತ್ತು 42]]) ಲಾಟರಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಡಿದರು ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ರಿವ್ಯೂ]]'' ನ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು ದಿನದ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟಗಾರರಿಂದ ಸುಮಾರು 500ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಈ ನಂಬರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://pittsburghlive.com/x/tribune-review/opinion/columnists/whispers/s_345213.html |title=No winning ticket found with ''Lost'' numbers. |publisher=''Pittsburgh Tribune-Review'' |date=2005-06-19 |access-date=2009-12-17 |archive-date=2005-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051227181718/http://pittsburghlive.com/x/tribune-review/opinion/columnists/whispers/s_345213.html |url-status=dead }}</ref> ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಿಶಿಗನ್‌]]ನಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು [[ಮೆಗಾ ಮಿಲಿಯನ್]] ಲಾಟರಿಯಲ್ಲಿ<ref>{{cite news |last=Rook |first=Christine |url=http://www.lsj.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050305/NEWS01/503050331/1001/news |title=''Lost'' numbers come up losers. |publisher=''[[Lansing State Journal]]'' |date=2005-03-05 |access-date=2021-08-10 |archive-date=2008-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080307003023/http://www.lsj.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20050305%2FNEWS01%2F503050331%2F1001%2Fnews |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಸಾವಿರ ಜನರು ಬಹುರಾಜ್ಯದ [[ಪವರ್‌ಬಾಲ್]] ಲಾಟರಿಗಾಗಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |last=Serpe |first=Gina |url=http://www.eonline.com/News/Items/0,1,17621,00.html |title=''Lost'' Numbers Lose Millions. |publisher=Eonline.com |date=2005-10-20 |quote=Eva Robelia, spokeswoman for the [[Wisconsin Lottery]], says more than 840 people across five states played the TV-inspired numbers, including 266 hopeful Hurleys in [[New Hampshire Lottery|New Hampshire]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051023005533/http://www.eonline.com/News/Items/0,1,17621,00.html |archivedate=2005-10-23 |access-date=2009-12-17 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=In record Powerball, some to bank on bad luck |last=Weaver |first=Teresa |url=http://columbiamissourian.com/news/story.php?ID=16605 |publisher=''[[Columbia Missourian]]'' |quote=For the Powerball drawing on Oct. 12, 461 people selected the six numbers within Missouri, said Susan Goedde of the [[Missouri Lottery]]. If you add those to the 204 tickets in [[Kansas Lottery|Kansas]], 117 in Louisiana, 134 in [[Iowa Lottery|Iowa]] and the rest of the 25 states included in the Powerball take, you end up with a lot of people sharing the winnings. |date=2005-10-19 |access-date=2009-12-17 |archive-date=2005-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051220102652/http://columbiamissourian.com/news/story.php?ID=16605 |url-status=dead }}</ref> == ಇತರೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು == ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಅಧಿಕೃತ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಾದ, ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ, ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿನ ಸಣ್ಣ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲೂ ''ಲಾಸ್ಟ್ '' ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಬಿಸಿಯ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯಾದ [[ಡಿಸ್ನಿ]]ಯ [[ಹೇಪ್ರಿಯನ್ ಬುಕ್ಸ್]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಮುರು [[ಕಾದಂಬರೀಕರಣವು]] ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ''ಎಂಡೇಂಜರ್ಡ್ ಸ್ಪೀಸೀಸ್'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-7868-9090-8)ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೇಟ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-7868-9091-6) ಇವೆರಡೂ ಕಾತಿ ಹಾಪ್ಕಾ ಅವರಿಂದ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಾಂಪ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ ''ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-7868-9092-4) ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೆಯಾಗಿ, ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಫ್ಲೈಟ್ 815ರಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯ ಲೇಖಕ "[[ಗ್ಯಾರಿ ಟ್ರೂಪ್]]", [[ಉಪಕಥೆಯಾದ]] ಲಾರೆನ್ಸ್ ಶೇಮ್ಸ್‌ರಿಂದ<ref>{{cite news | last=Zeitchik | first=Steven | url=http://www.variety.com/article/VR1117945504?categoryId=14&cs=1 | title=Inside Move: It's a Shames | publisher=''[[Daily Variety]]'' | date=2006-06-18 | accessdate=2006-06-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111011102556/http://www.variety.com/article/VR1117945504?categoryId=14&cs=1 | archive-date=2011-10-11 | url-status=dead}}</ref> ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ''ಬ್ಯಾಡ್ ಟ್ವೈನ್'' (ಐ‌ಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 1-4013-0276-9) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೈಪೀರಿಯನ್ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಅನಧಿಕೃತ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಿಡುಗದೆಯಾದವು. ನಿಕ್ಕಿ ಸ್ಟಫ್ಫೊರ್ಡ್ ಬರೆದ ''ಫೈಂಡಿಂಗ್ ಲಾಸ್ಟ್: ದಿ ಅನ್‌ಅಫಿಶಿಯಲ್ ಗೈಡ್'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 1-55022-743-2) ಪುಸ್ತಕವು [[ಇಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪ್ರೆಸ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊಸಬರಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ''ವಾಟ್ ಕೆನ್ ಬಿ ಫೌಂಡ್ ಇನ್ ಲಾಸ್ಟ್ ?'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-7369-2121-4) ಜಾನ್ ಅಂಕೆರ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ದಿಲ್ಲೋನ್ ಬುರ್ರೋರಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತಗೊಂಡ ಈ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ''ಲಿವಿಂಗ್ ಲಾಸ್ಟ್: ವೈ ವಿ ಆರ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಕ್ ಟು ದಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್'' (ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 1891053027) ಪುಸ್ತಕವು ಜೆ.ವೂಡ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://www.gcpress.com/lost/ ವುಡ್, ಜೆ. ''ಲಿವಿಂಗ್ ಲಾಸ್ಟ್: ವಯ್ ವಿ’ವರ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಕ್ ಆನ್ ದಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್''. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080804000429/http://www.gcpress.com/lost/ |date=2008-08-04 }}[http://www.gcpress.com/lost/ ಜಿಸಿಪ್ರೆಸ್.ಕಾಮ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080804000429/http://www.gcpress.com/lost/ |date=2008-08-04 }}</ref> ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಕೌಂಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಸರಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ಕೃತಿ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಪರ್ಯಾಯ ಅನುಭವಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ವೀಕ್ಷಕರು ಕಾರ್ಯಪೃವೃತ್ತರಾಗುತ್ತರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಾದಿಸಿತು. [[ಪಾವೆಲ್ಸ್ ಬುಕ್‌]]ಗಾಗಿ ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಿಕಾರರು ಬ್ಲಾಗ್ ಅಂಕಣವನ್ನೂ<ref>{{Cite web |url=http://www.powells.com/blog/?author=104 |title=''ಲಾಸ್ಟ್ '' ಬ್ಲಾಗ್ ಬೈ ಜೆ. ವುಡ್ - ಪೊವೆಲ್ಸ್.ಕಾಮ್ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090913044852/http://www.powells.com/blog/?author=104 |url-status=dead }}</ref> ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತೀ ಪೋಸ್ಟ್ ಕೂಡಾ ಹಿಂದಿನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಂತರಜಾಲದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೊದಲನೇ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಸರಣಿಗಾಗಿ ಎಬಿಸಿ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅನಾಮಿಕನ "ಜಾನೆಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಗರ್" ಎಂಬ ಕಥಾ ದಿನಬರಹವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇರೀತಿ, ಕಥೆ [[ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌]] ಕಥೆಯ ಅಂತರಜಾಲದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇದು ಕೆಲವು [[ಈಸ್ಟರ್ ಎಗ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಗೆಗಿನ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹ್ಯಾನ್ಸೋ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ "[[ಓರಿಯೆಂಟೇಶನ್]]" ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂತರಜಾಲ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ, ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ಲಾಸ್ಟ್ ಅನ್‌ಟೋಲ್ಡ್" ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು [[ಚಾನೆಲ್ 4]]ರ ''ಲಾಸ್ಟ್ '' ಅಂತರಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2005ರವರೆಗೆ ಎಬಿಸಿಯು ಅಧಿಕೃತ [[ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ]]ನ್ನು, ಸರಣಿಯ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಡಮನ್ ಲಿಂಡೆಲಾಫ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಕ್ಯೂಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಾರದ ಕಂತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು, ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳೊಡನೆ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು.<ref> [http://abc.go.com/primetime/lost/index?pn=podcast ''ಲಾಸ್ಟ್'' :ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ - ಎಬಿಸಿ.ಕಾಮ್]</ref> [[ಸ್ಕೈ ಒನ್]] ಕೂಡ ತನ್ನ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ [[ಇಯಾನ್ ಲೀ]]ಯವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರತೀ ಕಂತಿನ ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.skyoneonline.co.uk/lost/podcasts.html |title=''ಲಾಸ್ಟ್'' : ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ - ಸ್ಕೈಒನ್‌ಆನ್‌ಲೈನ್.ಕೊ.ಯುಕೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2008-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081024010442/http://www.skyoneonline.co.uk/lost/podcasts.html |url-status=dead }}</ref> ''[[ಲಾಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಓನ್‌ಲೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗೇಮ್ ಆಗಿದ್ದು ಚಾನೆಲ್ 7 (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ), ಎಬಿಸಿ (ಅಮೆರಿಕಾ) ಮತ್ತು ಚಾನೆಲ್ 4 (ಯುಕೆ)ಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಈ ಆಟವು ಐದು ಹಂತದ ಪರ್ಯಾಯ ಕಥಾಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾನ್ಸೋ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇದರಲ್ಲಿ ತೊದಗಿಇಸ್ಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news | url=http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=072506_12 | title=Global interactive phenomenon, Lost Experience, to reveal meaning behind mysterious numbers on international hit TV show ''Lost'' | publisher=ABC Press Release (Internet Archive) | date=2006-07-25 | accessdate=2007-02-20 | archive-date=2007-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070220211850/http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=072506_12 | url-status=bot: unknown }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Jackfigurelost.jpg|right|thumb| ಮೆಕ್ ಫರ್ಲೆನ್ ಟಾಯ್ಸ್‌ನಿಂದ ಜ್ಯಾಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಫಿಗರ್]] ಸಣ್ಣ ಮಿನಿ ಕಂತುಗಳು ("[[ಮೋಬಿಸೋಡ್ಸ್]]") ''ಲಾಸ್ಟ್ ವೀಡಿಯೋ ಡಯರೀಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ವಿ-ಕ್ಯಾಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ [[ವೆರಿಝನ್ ವೈರ್‌ಲೆಸ್]] ಚಂದಾದಾರರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ತಡವಾಯಿತು.<ref>{{cite news | first=Andrew and Jesse Hiestand | last=Wallenstein | title=ABC, unions reach deal on cell phone TV shows | publisher=[[Reuters]] | date=2006-04-25 | accessdate=2006-04-25}}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=042406_14 | title=Disney-ABC Television Group's Touchstone Television Finalizes Agreements to Partner with Guilds on "''Lost'' Video Diaries," Original Mini-Episodes Inspired by the Emmy Award-Winning Series for Mobile Distribution | publisher=ABC Press Release (Internet Archive) | date=2006-04-24 | accessdate=2006-10-30 | archive-date=2006-10-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061030135819/http://www.disneyabctv.com/datvg_press/dispDNR.html?id=042406_14 | url-status=bot: unknown }}</ref> ಮೋಬಿಸೋಡ್‌ಗಳು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡು ''[[Lost: Missing Pieces]]'' ನವೆಂಬರ್ 7, 2007ರಿಂದ ಜನವರಿ 28, 2008ರವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವದವು. === ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರಾಟ === ಆಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳಂತಹ ಇತರ ಸರಣಿ ಮೂಲದ ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇರಿಕೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. [[ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ<ref> [http://www.ubisoftgroup.com/index.php?p=59&amp;art_id=60&amp;vars=Y29tX2lkPTMyNA%3D%3D ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಟಚ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಟೀಮ್ ಅಪ್ ಟು ಕ್ರಿಯೆಟ್ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್."] Ubisoftgroup.com, May 22, 2006. 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 23ರಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್‌]]ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ''[[Lost: Via Domus]]'' ಸರಾಸರಿ ವಿಮರ್ಶೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವು. ಇದೇವೇಳೆ [[ಗೇಮ್‌ಲಾಫ್ಟ್]] ಕಂಪನಿಯು [[ಐಪಾಡ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಆಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿತು.<ref>[http://wireless.ign.com/articles/725/725598p1.html "ಗೇಮ್‌ಲಾಫ್ಟ್ಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಹೌಸ್‌ವೈವ್ಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119054816/http://wireless.ign.com/articles/725/725598p1.html |date=2012-01-19 }} ನಿಸ್ತಂತು ಐಜಿಎನ್.ಕಾಮ್, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪, 2006. 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 23ರಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಬೋರ್ಡ್ ಆಟವನ್ನು ಅಗಸ್ಟ್ 7, 2006ರಂದು [[ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಗೇಮ್ಸ್]] ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.lostboardgame.com/ |title=''ಲಾಸ್ಟ್'' :ದಿ ಬೋರ್ಡ್ ಗೇಮ್ - ಲಾಸ್ಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗೇಮ್.ಕಾಮ್ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2019-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190124211137/http://www.lostboardgame.com/ |url-status=dead }}</ref> ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದನ್ನು ಇಟ್ಟ ಕೂಡಲೆ ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ನಾಲ್ಕು 1000-ಪೀಸ್ ಜಿಗ್ಸಾವ್ ಪಝಲ್ಸನ ಸರಣಿಯನ್ನು("ದಿ ಹ್ಯಾಚ್", "ದಿ ನಂಬರ್ಸ್", "ದಿ ಅದರ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಬಿಫೋರ್ ದ ಕ್ರ್ಯಾಶ್") ಟಿಡಿಸಿ ಗೇಮ್ಸ್ ರಚಿಸಿದೆ. ಇಂಕ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಎರಡು ''ಲಾಸ್ಟ್'' [[ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ''ಲಾಸ್ಟ್:ರೆವೆಲೇಶನ್ಸ್'' ಸೆಟೆಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://inkworks.com/products/lost/lost1preview/lost1set.html |title=''ಲಾಸ್ಟ್'' :ಪ್ರಿವ್ಹ್ಯೂ ಸೆಟ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ - ಇಂಕ್‌ವರ್ಕ್ಸ್.ಕಾಮ್ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2010-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100610075749/http://inkworks.com/products/lost/lost1preview/lost1set.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ, 2006ರಲ್ಲಿ [[ಮೆಕ್ ಫರ್ಲೇನ್ ಟಾಯ್ಸ್]] ಕಂಪನಿಯು ಪಾತ್ರಗಳ [[ಚಲನೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ]]ಗಳಿಗೆ<ref>{{cite news | first=William | last=Keck | url=http://www.usatoday.com/life/television/news/2006-05-23-lost-toys_x.htm | title=These characters are toying with us | publisher=''USA Today'' | date=2006-05-23 | accessdate=2006-06-20}}</ref> ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಗೆರೆಯ ಮೊದಲ ಸರಣಿಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಎರಡನೇ ಸರಣಿನನ್ನು ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇನ್ನೂಮುಂದುವರಿದು, ಎಬಿಸಿಯು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಮಾರಾಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಓನ್‌ಲೈನ್ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಆಭರನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಗ್ರಾಹ್ಯಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://abctvstore.seenon.com/index.php?v=lost |title=ಲಾಸ್ಟ್: ಅಪಿರಿಯಲ್, ಕಲೆಕ್ಟಬಲ್ಸ್, ಜ್ಯುವೆಲ್‌ರಿ, ಗೇಮ್ಸ್ & ಮೋರ್ - ಆಫಿಶಿಯಲ್ ಎಬಿಸಿ ಸ್ಟೋರ್ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2008-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913055717/http://abctvstore.seenon.com/index.php?v=lost |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|:Category:Lost (television programme)|Lost}} {{Spoken Wikipedia-2|2006-08-24|Lost (TV series) Part 1.ogg|Lost (TV series) Part 2.ogg}} {{Portal|Lost|Lost Black Wikipedia.png}} * [http://abc.go.com/primetime/lost/index?pn=index ಅಧಿಕೃತ ಎಬಿಸಿ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080711083405/http://abc.go.com/primetime/lost/index?pn=index |date=2008-07-11 }} * {{imdb title|0411008|Lost}} * {{tv.com|24313|Lost}} * [http://www.oceanicflight815.com/ ಅಧಿಕೃತ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಸೀಸನ್ ಒಂದರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417032612/http://www.oceanicflight815.com/ |date=2009-04-17 }} * [http://abc.go.com/player/index?pn=index&amp;showId=93372 ಎಬಿಸಿ.ಕಾಂನಲ್ಲಿ ''ಲಾಸ್ಟ್‌'' ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಂತನ್ನು ನೋಡಿರಿ (ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825035458/http://abc.go.com/player/index?pn=index&showId=93372 |date=2009-08-25 }} * [http://sky1.sky.com/show/lost-2 ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಕೈನ ಅಧಿಕೃತ ''ಲಾಸ್ಟ್'' ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * ಜೆ.ಜೆ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ರಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ [http://www.thefuselage.com/ ದಿ ಫ್ಯೂಸ್‌ಲೇಗ್] ಎಂಬ ಫೋರಮ್ === ಅಧಿಕೃತ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಜಾಲತಾಣಗಳು === {{See also|Lost Experience#External links|Find 815#External links}} * [http://www.thehansofoundation.org/ ದಿ ಹ್ಯಾನ್ಸೋ ಫೌಂಡೇಶನ್] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20080229051627/http%3A//www.thehansofoundation.org/ |date=2008-02-29 }}: ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಹಿಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಟನೆ. * [http://www.oceanic-air.com/ ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523091708/http://www.oceanic-air.com/ |date=2009-05-23 }} ಸರಣಿಯ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವಾದ ಫ್ಲೈಟ್ 815 ಸಂಬಂಧಿತ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ * [http://www.octagonglobalrecruiting.com/ ಓಕ್ಟಾಗನ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಕ್ರ್ಯೂಟಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518220158/http://www.octagonglobalrecruiting.com/ |date=2011-05-18 }}: [[ಧರ್ಮಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌]]ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ವಿಭಾಗ * [http://www.ajiraairways.com/ ಅಜಿರಾ ಏರ್‌ವೇಸ್] ಐದನೆಯ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪ್ರಚಾರದ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾದ ಏರ್‌ಲೈನ್ ಸಂಬಂಧಿತ * [http://lostuniversity.org/ ಲಾಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208214531/http://www.lostuniversity.org/ |date=2010-02-08 }} ಫಿಕ್ಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ * [http://damoncarltonandapolarbear.com ಡಮನ್, ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಮತ್ತು ಎ ಪೋಲಾರ್ ಬಿಯರ್:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090815092531/http://damoncarltonandapolarbear.com/ |date=2009-08-15 }} {{LostNav}} {{LostEpisodes}} {{EmmyAward DramaSeries 2001-2025}} {{GoldenGlobeTVDrama 1990-2009}} {{ScreenActorsGuildAwardsTVEnsembleDrama 1994-2009}} {{J. J. Abrams}} {{DEFAULTSORT:Lost (Tv Series)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2000ದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ]] [[ವರ್ಗ:2004ರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯ ನೆಟವರ್ಕ್ ಶೋಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ನಾಟಕ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾದಂಬರಿ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಡ್ ರೋಬೋಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ಎಮ್ಮೀ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಸ್ಟ್‌ (TV ಸರಣಿ)]] [[ವರ್ಗ:ಸೀರಿಯಲ್ ನಾಟಕ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕೈ ಒನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬುಯಿನಾ ವಿಸ್ಟಾ ಟೆಲವಿಷನ್‌ನಿಂದ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೈಮ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಟೆಲೆವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತಮ ನಾಟಕ ಸರಣಿಯ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ವಿಜೇತರು]] ldmwls5ze3dgki7kiefiuersieomwcl 0 22102 1430482 1429600 2026-09-26T21:11:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430482 wikitext text/x-wiki {{Financial market participants}} [[ಹಣಕಾಸು]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ '''ಖಾಸಗಿ ಷೇರು''' ಗಳೆಂದರೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ [[ಷೇರು]] [[ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು]], ಆ ಕಂಪನಿಯ [[ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ]] ಷೇರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು [[ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ]]. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಕಂಪನಿಯನ್ನು [[ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]] ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ]] ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ರೀತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದಕ್ಕೆವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿದೆ.<ref>ಹಲವು ಪದಗಳ ಅಮೆರಿಕಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್‌ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [http://www.bvca.co.uk/publications/guide/intro.html ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105001859/http://www.bvca.co.uk/publications/guide/intro.html |date=2016-01-05 }} ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.</ref> [[ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ(ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ)]]ಗಳು, [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮದ ಬಂಡವಾಳ]], [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]], [[ಆಪತ್ಕಾಲೀನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ]]ಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಹೂಡಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಬಹುಪಾಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು == ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: === ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ(ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ) === {{Main|Leveraged buyout}} [[ಚಿತ್ರ:Leveraged Buyout Diagram.png|thumb|right|350px|ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] '''[[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]''', [[LBO]] ಅಥವಾ ಷೇರು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದರೆ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಹಲವು ವಿಧಾನ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಷೇರುದಾರರೇ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://mba.tuck.dartmouth.edu/pecenter/research/Financial_Times.pdf ದಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌‌ ಬಿಟ್ವಿನ್‌ ಡೆಟ್‌ ಆಂಡ್‌ ಆಡೆಡ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229190333/http://mba.tuck.dartmouth.edu/pecenter/research/Financial_Times.pdf |date=2012-02-29 }}. 2006ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 29ರ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್‌</ref> ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗದೇ ಕೇವಲ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವ [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]]ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ, ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಧನದ ಪಾವತಿಗಾಗಿ, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವರು.<ref>[http://pages.stern.nyu.edu/~igiddy/LBO_Note.pdf ನೋಟ್‌ ಆನ್ ಲಿವರೇಜಡ್‌ ಬೈಔಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171215184551/http://pages.stern.nyu.edu/~igiddy/LBO_Note.pdf |date=2017-12-15 }}. ಟಕ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯಸಿನೆಸ್‌ ಎಟ್‌ ಡ್ಯಾರ್‌ಮೌತ್‌: ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಆಂಡ್‌ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರಿನರ್‌ಶಿಪ್‌, 2002. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> LBOದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಮರುಪಾವತಿಸದ]] ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಯೋಜಕರದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಂದ ಹೂಡಿದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, LBO ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತ ನಿಧಿಯುಳ್ಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಮರುಪಾವತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ರಚನೆಯು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ LBOನ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ: (1) ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಬಂಡವಾಳದ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ(2) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು ([[ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯ]]ವು ಸಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರೆಗೆ).<ref>ಉಲ್ಫ್‌ ಅಕ್ಸೆಲ್ಸನ್‌, ಟಿಮ್‌ ಜೆಂಕಿನ್ಸನ್‌, ಪರ್‌ ಸ್ಟ್ರೊಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ S. ವೆಯಿಸ್‌ಬ್ಯಾಚ್‌. [http://www.law.harvard.edu/programs/olin_center/corporate_governance/papers/2008fall-Speakers_11-13_Weisbach.pdf ಲಿವರೇಜ್ ಆಂಡ್‌ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಬೈಔಟ್ಸ್‌: ಎನ್‌ ಎಂಪೈರಿಕಲ್‌ ಎನಾಲಿಸಿಸ್‌]. ಆಗಸ್ಟ್‌ 28, 2006.</ref> ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಸಾಲದ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ [[ಸಾಲದಾತ]]ರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.(LBOಯ [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]]ರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಎರಡನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು)ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ [[ಭರಿಸಲು]] ಕಂಪನಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು, ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ LBOಯ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯ 60%-90%ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಅನುಪಾತವು ಹಿಂದಿನ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರಬಹುದು.<ref>ಸ್ಟೀವನ್‌ N. ಕಲ್ಪನ್‌ ಮತ್ತು ಪರ್‌ ಸ್ಟ್ರೋಮ್‌ಬರ್ಗ್‌. [http://leeds-faculty.colorado.edu/bhagat/LBO-VC.pdf ಲಿವರೇಜ್ ಬೈಔಟ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811075801/http://leeds-faculty.colorado.edu/bhagat/lbo-vc.pdf |date=2017-08-11 }}, ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌, ಜೂನ್‌ 2008</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2000-2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ LBOಗಳ ಒಟ್ಟು ಖರೀದಿ ದರದ 59.4% ಮತ್ತು 67.9%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಲವಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಟ್ರೆನ್ವಿತ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ "M&A ರಿವ್ಯೂ" (2006ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)</ref> === ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Venture capital}} '''[[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]''' <ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬದಲು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.</ref> ವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಾಣದ, ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮೀರಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲಿರುವ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ, ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref name="whatisvc">ಜೋಸೆಫ್‌ W. ಬರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌. [http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 "ವಾಟ್‌ ಇಸ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228221626/http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |date=2008-02-28 }} ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವಿಶ್ವಕೋಶ. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref><ref>ಜೋಶು ಲರ್ನರ್‌. [http://hbswk.hbs.edu/item/1600.html ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ವೆಂಚರ್ಡ್‌, ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ಗೈನ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017041206/http://hbswk.hbs.edu/item/1600.html |date=2015-10-17 }}. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌, 2000ರ ಜುಲೈ 24. 2009-02-20 ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು [[ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]] ಅಸ್ತಿತ್ವಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತದವರೆಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲದ ನೀರಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದ ಹರಿವಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹೂಡಿದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳದ ವಿಸ್ತರಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/10/07/business/07venture.html ಎ ಕಿಂಕ್ ಇನ್‌ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ಸ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಚೈನ್‌]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 7</ref> ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಪೌಲ್‌ A. ಗೋಂಪರ್ಸ್‌. [http://coursesa.matrix.msu.edu/~business/bhcweb/publications/BEHprint/v023n2/p0001-p0026.pdf ದಿ ರೈಸ್‌ ಆಂಡ್ ಫಾಲ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927002550/http://coursesa.matrix.msu.edu/~business/bhcweb/publications/BEHprint/v023n2/p0001-p0026.pdf |date=2011-09-27 }}. ಗ್ರ್ಯಾಚುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೊ. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಬಂಡವಾಳ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಪಾಯ ತಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಲದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಧಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref name="whatisvc"/><ref>[http://www.nvca.org/pdf/Principles_of_VC.pdf ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801080539/http://www.nvca.org/pdf/Principles_of_VC.pdf |date=2013-08-01 }}. ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> === ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Growth capital}} '''[[ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]]''' ವೆಂದರೆ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಥವಾ ಪುನಾರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ,ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.{{Fact|date=February 2009}} ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಲಾಭ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸ್ವಾಧೀನತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಕಂಪನಿ ತನ್ನ [[ಆಯವ್ಯಯ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (ಅಥವಾ ಸಾಲ)]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಯವ್ಯಯಪಟ್ಟಿ (balance sheet) ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.privateequitycouncil.org/wordpress/wp-content/uploads/driving-growth-final.pdf ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಗ್ರೋಥ್‌: ಹೌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೆಂಥನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಂಪನೀಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107021723/http://www.privateequitycouncil.org/wordpress/wp-content/uploads/driving-growth-final.pdf |date=2015-11-07 }}. ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಕೌಂಸಿಲ್‌. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ]] ಅಥವಾ [[PIPEs]] [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]] ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. PIPE ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಪರಿವರ್ತನೀಯ]] ಅಥವಾ [[ಅರ್ಹ]] ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE1DB1031F936A35755C0A9629C8B63 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದಾಗ; ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2004 ಜೂನ್‌ 5</ref><ref>ಗ್ರೆಚ್ಛನ್‌ ಮೊರ್ಗನ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿ ಅಂಡರ್ಸನ್‌. [https://www.nytimes.com/2006/08/13/business/yourmoney/13pipes.html ಸಿಕ್ರೇಟ್ ಇನ್‌ ದಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006 ಅಗಸ್ಟ್‌ 13</ref> === ಸಂಕಟದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು === {{Main|Distressed securities}} '''[[ನಷ್ಟ,ಸಂಕಟದ]]''' ಅಥವಾ '''ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು''' ಅರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಷ್ಟಗೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಾಲಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.altassets.com/casefor/sectors/2001/nz2639.php ದಿ ಟರ್ನೆರೌಂಡ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612041440/http://www.altassets.com/casefor/sectors/2001/nz2639.php |date=2013-06-12 }}. AltAssets 2001ಅಗಸ್ಟ್‌ 24</ref><ref>[http://www.peimedia.com/productimages/Media/000/165/467/Sample-16.pdf ಗೈಡ್‌ ಟು ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಡೆಟ್‌]. ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌, 2007. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು.</ref><ref>[http://www.reuters.com/article/reutersEdge/idUSN0844208020070809 ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಟೇಕ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಕೋಸ್‌]. ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ 2007 ಅಗಸ್ಟ್‌ 9</ref> "ನಷ್ಟ" ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿ ವರ್ಗವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * "ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು " ಅಥವಾ "ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಲ" ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಡಿ [[ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲಪತ್ರಗಳಬಗ್ಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮರು ಯೋಜನೆಗೆ ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=1455&specialid=52 ಬ್ಯಾಡ್ ‌ನ್ಯೂಸ್‌ ಇಸ್‌ ಗೂಡ್ ನ್ಯೂಸ್‌: 'ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌' ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌]. ವಾರ್ಟನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌: ನಾಲೆಡ್ಜ್‌ @ ವಾರ್ಟನ್‌, 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 26. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> * "ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು" ಅಥವಾ "ಪರಿಷ್ಕರಣೆ" ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿ ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕಂಪನಿಗೆ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಷೇರು ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ "ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ".<ref>[http://hbswk.hbs.edu/archive/3914.html ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌: ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್‌ ಹೇ ಗೋಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171016174713/http://hbswk.hbs.edu/archive/3914.html |date=2017-10-16 }}. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌: ವರ್ಕಿಂಗ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್‌, 2004 ಫೆಬ್ರುವರಿ 16. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.</ref> ಈ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಂಪನಿಯು [[ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು]] ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ಕಂಪನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಾಲಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Mezzanine capital}} '''[[ಮಧ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]''' ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಂಪನಿಯ [[ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ]]ದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ಅಧೀನ ಸಾಲ]] ಅಥವಾ [[ಆದ್ಯತಾ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ]]ವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು [[ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲಗಾರರು ನೀಡಬಹುದಾದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುವುದು.<ref>ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌, ಕೆನ್ನತ್‌ H. ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ಸ್‌, ಲಾರ್ರಿ E. [https://books.google.com/books?id=whnjCj-qERQC&pg ದಿ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗ್ರೋಥ್‌: ಸ್ಟ್ರೇಟಜೀಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌]. 2005</ref> ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಸಾಲಪತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವವರು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಿರಿಯ ಸಾಲಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.buyoutsnews.com/story.asp?storycode=31137 ಮೆಸ್‌ ಲುಕಿಂಗ್‌ ಅಪ್‌; ಇಟ್ಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಎ ಲಾಂಗ್ ವೇ ಡೌನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080123122008/http://www.buyoutsnews.com/story.asp |date=2008-01-23 }}. ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ ಬೈಔಟ್ಸ್‌, 2006 ಮೇ 11, [https://web.archive.org/web/20080123122008/http://www.buyoutsnews.com/story.asp ಕ್ಯಾಶ್ಡ್‌]</ref><ref>[http://www.sbnonline.com/Local/Article/17958/73/156/A_higher_yield.aspx ಎ ಹೈಯರ್ ಯೀಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101112060143/http://www.sbnonline.com/Local/Article/17958/73/156/A_higher_yield.aspx |date=2010-11-12 }}. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್‌, ಅಗಸ್ಟ್‌ 2009</ref> === ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು === {{Main|Private equity secondaries}} '''[[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]''' ಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ. ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರ]]ರು ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯವರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಯ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="2008PEMarket">[http://www.peimedia.com/productimages/Media/000/171/054/Sample_ContentsExtract_Secondaries.pdf ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಸೆಕಂಡರಿಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌, ಎ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಗೈಡ್ ಟು ಇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌, ಆಪರೇಶನ್‌ ಆಂಡ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌] ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಸೆಕಂಡರಿಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌, 2008</ref> ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳು ಕೂಡಲೇ ನಗದೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸಬರಾದ ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ನವೀಕರೀಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯ [[ಜೆ-ಕುವ್‌]] ಪ್ರಭಾವವು ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು.<ref>ಗ್ರ್ಯಾಬನ್ವಾರ್ಟರ್‌, ಅಲ್ರಿಚ್‌. [https://books.google.com/books?hl=en&id=AxgjxW4ij6EC&dq ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸ್ಡ್‌ ಟು ದಿ ಜೆ-ಕರ್ವ್‌: ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಫಂಡ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌], 2005</ref><ref>[http://www.altassets.com/features/arc/2006/nz8397.php ಎ ಡಿಸ್ಕಶನ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಜೆ-ಕರ್ವ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612054840/http://www.altassets.com/features/arc/2006/nz8397.php |date=2013-06-12 }}. [[AltAssets]], 2006</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಇತರರ ನಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ [[ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿ]]ಗೆ ಸಮಾನ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.thestandard.com/article/0,1902,28821,00.html ಎ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಸ್ ಬೋರ್ನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090529000451/http://www.thestandard.com/article/0,1902,28821,00.html |date=2009-05-29 }}, ದಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌, 28 ಅಗಸ್ಟ್‌ 2001</ref> ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. === ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನತಂತ್ರಗಳು === ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * '''[[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]]''' : ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಿಂತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುವ ಬಂಡವಾಳ "ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ" ಮತ್ತು ಲಾಭವಕಾಶದ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗದ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. * '''[[ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ]]''' : ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ., ಸೇತುವೆಗಳು, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳು, ಸುಂಕದ ರಸ್ತೆಗಳು, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳು) ಹೂಡಿಕೆಯು ಸರಕಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.efinancialnews.com/privateequity/index/content/2449714858/ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಂಬಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಇನ್‌ಪ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌] (ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ನ್ಯೂಸ್‌, 2008)</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2006/12/31/business/yourmoney/31infra.html?_r=1&scp=2&sq=infrastructure+private+equity&st=nyt&oref=slogin ಇಸ್‌ ಇಟ್‌ ಟೈಮ್‌ ಟು ಅಡ್‌ ಎ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಲಾಟ್ ಟು ಯುವರ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊ?] (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006</ref><ref>[ಬೈಔಟ್‌ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಪುಟ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌] (MSN ಮನಿ, 2008)</ref> * '''[[ಇಂಧನ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು]]''' : ಇಂಧನ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ (ಇಂಧನ) ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ (ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ)ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರವಾನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಕಂಪನಿಗಳು (ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ. * '''[[ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]]''' : ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ನೋಂದಾವಣಿಯಾಗದ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆಯು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ರೂಪದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fdic.gov/bank/analytical/banking/2001sep/article2.html |title=ಮರ್ಜೆಂಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌: ಪಾಸ್ಟ್‌ ಆಂಡ್ ಪ್ರಸೆಂಟ್‌ |access-date=2009-12-29 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207045329/https://www.fdic.gov/bank/analytical/banking/2001sep/article2.html |url-status=dead }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ದಿ == {{history of private equity and venture capital}} {{Main|History of private equity and venture capital}} === ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === {{Main|History of private equity and venture capital|Early history of private equity}} [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಆಂಡ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]] (ARDC) ಮತ್ತು [[J.H. ವಿಟ್ನಿ & ಕಂಪನಿ]] ಎಂಬ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಗಮದಿಂದ, 1946ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>ವಿಲ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌. ''ದಿ ನ್ಯೂ ವೆಂಚರ್ಸ್‌, ಇನ್‌ಸೈಡ್ ದಿ ಹೈ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌.''</ref> [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಮೊದಲು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು (ಮೊದಲು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರ ಬಂಡವಾಳ" ಎನ್ನುವ) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. "ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಿತಾಮಹ"<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/doriot_hi.html/ |title=WGBH ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌, “ವೊ ಮೇಡ್ ಅಮೆರಿಕ?"-ಜಾರ್ಜಿಸ್‌ ಡೊರಿಯಟ್‌” |access-date=2009-12-29 |archive-date=2016-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602085757/http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/doriot_hi.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[INSEAD]] ಸ್ಥಾಪಕ [[ಜಾರ್ಜಿಸ್‌ ಡೊರಿಯಟ್‌]] IIನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಿ, ARDCನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ (DEC) $70,000ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದರು. 1968ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ's ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ $355 ದಶಲಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ARDC ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು (ಹೂಡಿಕೆಯ 500 ಪಟ್ಟುಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಮತ್ತು 101%ರಷ್ಟು [[ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಆದಾಯ ದರ]]ವಾಗಿತ್ತು).<ref>{{Cite web |url=http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |title=ಜೋಸೆಫ್‌ W. ಬರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌, "ವಾಟ್‌ ಇಸ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌?" |access-date=2009-12-29 |archive-date=2008-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080228221626/http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |url-status=dead }}</ref> 1959ರಲ್ಲಿ [[ಫೇರ್‌ಚೈಲ್ಡ್‌ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌]]ಗೆ (ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತರ್ಗತ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ) ಮೊದಲ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ನಂತರ [[ವೆನ್‌ರಾಕ್‌ ಎಸೋಸಿಯೆಟ್ಸ್‌]] ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.<ref>U.S. ಷೇರು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗದ ಜನರಲ್‌ ಕೌಂಸೆಲ್ ಆಗಿರುವ ಬ್ರೈನ್‌ G. ಕಾರ್ಟ್‌ರೈಟ್‌ರ ಭಾಷಣ [http://www.sec.gov/news/speech/2007/spch102407bgc.htm ದಿ ಫ್ಯುಚರ್‌ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಸ್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌]. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವನಿಯಾ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಫಾರ್ ಲಾ ಆಂಡ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಫಿಲಾದೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವನಿಯಾ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 24, 2003.</ref> === ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಉಗಮ === {{Main|History of private equity and venture capital|Early history of private equity}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ $42 ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು [[ಆದ್ಯತಾ ಷೇರುಗಳ]] ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ $7 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. 1955ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಸ್‌-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಂಪನಿ]] ಮತ್ತು ಮೇ ನಲ್ಲಿ<ref>1955 ಜನವರಿ 21ರಲ್ಲಿ ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಯಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc. ಪಾನ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶೀಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‍‌ ಆಂಡ್ ಗಲ್ಫ್‌ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಕಂಪನಿ, Inc. ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೇಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc. ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.</ref> (0}ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನ್ನು [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc.]] ಮೊದಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ $20 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನುಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>ಮಾರ್ಕ್‌ ಲೆವಿನ್ಸನ್‌, ''ದಿ ಬಾಕ್ಸ್‌, ಹೌ ದಿ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಂಟೈನರ್ ಮೇಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಮಾಲರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇಕಾನಮಿ ಬಿಗ್ಗರ್‌'', ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ. 44-47 (ಪ್ರೈಸ್‌ಟನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ 2006). ICC ಪ್ರಕರಣ ಸಂ. MC-F-5976ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ವಿವರ, ''ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಟ್ರಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಆಂಡ್‌ ಪ್ಯಾನ್‌-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌--ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌'', ಜುಲೈ 8, 1957.</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಂತೆ, ಉದ್ಯಮದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂಡವಾಳದಂತೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಹಿವಾಟಾಗುವ]] ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೊಸ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. [[ವಾರನ್‌ ಬಫೆಟ್‌]] ([[ಬೆರ್ಕ್‌ಶೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ]]) ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌]]ರ ([[DWG ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]) ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ನಂತರ [[ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌]] ([[ಟ್ರೀರ್ಕ್‌]]),[[ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] (ರಿಲಯನ್ಸ್‌ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್‌) ಮತ್ತು [[ಗೆರ್ರಿ ಶ್ವರ್ಟ್ಸ್‌]] ([[ಒನೆಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]) ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಬಳಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುನ್ನಡೆಸುವವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಪೊಸ್ನರ್‌ ಅವರು "[[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]" ಅಥವಾ "LBO" ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸಿದರು<ref>ಟ್ರೆಹಾನ್‌, R. ((2006) ''[http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1757 ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಲಿವರೇಜಡ್‌ ಬೈಔಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209114339/http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1757 |date=2012-02-09 }}''. 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2 2008 ಮೇ 22ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು</ref> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯು ಏರಿಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಲವು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವವರನ್ನು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರು [[ಜೆರೋಮ್‌ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌, Jr.]] ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ಹಿತೈಷಿ [[ಹೆನ್ರಿ ಕ್ರಾವಿಸ್‌]]. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ರು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ [[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌]]ಗಾಗಿ "ಬೂಟ್‌ಸ್ಟ್ರಾಪ್‌" ಹೂಡಿಕೆ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುವ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಸಾಧು ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾರುವುದು ಸಹ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ{/00}]](ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಂಡವಾಳದಾರರಿಗೆ) ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಎನಿಸಬಹುದು. 1964ರಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಕಿನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ಮೈನೇಟಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿ]]ಯು ಸ್ವಾಧೀನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ [[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಎನಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.investmentu.com/research/private-equity-history.html ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌] (ಇನ್ವಿಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ U, ದಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ಲಬ್‌</ref>. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌]] ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ ಥೋಂಪ್ಸನ್‌ ವೈರ್‌, ಈಗಲ್‌ ಮೋಟರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೊವ್ಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ (1965), ಇನ್‌ಕಾಮ್‌ (ರಾಕ್‌ವುಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಒಂದು ವಿಭಾಗ, 1971), ಕೋಬಲರ್ಸ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ (1971), ಮತ್ತು ಬೋರೆನ್‌ ಕ್ಲೇ (1973)ಯ ಖರೀದಿಯ ಸರಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>ಬರೋಫ್‌, ಬ್ರೆನ್‌. ''[[ಬರ್ಬಾರಿಯನ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ದಿ ಗೇಟ್‌]].'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಹಾರ್ಪರ್‌ & ರೋವ್‌, 1990, ಪು. 133-136</ref> 1976ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ[[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟೆರ್ನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ರ ನಡುವೆ ಆ ವರ್ಷ [[ಕೋಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]]ಕಂಪನಿಯ ಹುಟ್ಟು ಆತಂಕ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. === 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು === {{Main|History of private equity and venture capital|Private equity in the 1980s}} 1982ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಖಜಾನೆ ಖಾತೆ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ]] ವಿಲಿಯಂ ಸಿಮೊನ್‌ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಮೂಹವು ಶುಭಾಶಯ ಪತ್ರಗಳ ತಯಾರಕರಾದ ಗಿಬ್ಸನ್‌ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್‌ನ್ನು $80 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ವದಂತಿ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪಾಲು $1 ದಶಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. 1983ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುವ ಹದಿನಾರು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, ಗಿಬ್ಸನ IPO ಮೂಲಕ $290, ಮತ್ತು ಸಿಮೊನ್‌ $66 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಟೇಲರ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ L. "[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951242,00.html ಬೈಔಟ್ ಬಿಂಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822160507/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951242,00.html |date=2013-08-22 }}". [[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ|''TIME'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 1984 ಜುಲೈ 16.</ref> ಗಿಬ್ಸನ್‌ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ಯಶಸ್ಸು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಾದ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. 1979 ಮತ್ತು 1989ರ ನಡುವೆ $250 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ 2,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಳು ವರದಿಯಾದವು.ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>ಒಲ್ಪರ್‌, T. ಮತ್ತು ಟಿಟ್ಮಾನ್‌, S. "ದಿ ಡಿಟರ್ಮೈಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಲೆವೆರೇಜ್ಡ್‌ ಬೈಔಟ್‌ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ: ಫ್ರೀ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ vs. ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌." [[ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌]], 1993.</ref> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು [[ಎದುರಾಳಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]], [[ಆಸ್ತಿ ವಿಂಗಡಣೆ]], ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದ್ಯಮಗಳಿಗೆ "[[ಉದ್ಯಮ ದಾಳಿ]]" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌]], [[ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌]], [[ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌]], [[ರಾಬರ್ಟ್‌ M. ಬಾಸ್‌]], [[T. ಬೂನ್‌ ಪಿಕನ್ಸ್‌]], [[ಹರೋಲ್ಡ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಸಿಮೊನ್ಸ್‌]], [[ಕಿರ್ಕ್‌ ಕೆರ್ಕೊರಿಯನ್‌]], [[ಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್‌]], [[ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಶರ್‌ ಈಡಲ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]] 1980ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯದ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1985ರಲ್ಲಿ [[TWA]]ಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌]] ನಿರ್ದಯಿ [[ಉದ್ಯಮ ಆಕ್ರಮಣ]]ಕಾರನಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದನು.<ref name="IcahnTWA">ಬರ್ಬರಾ ಕಿವಿಯಟ್‌ರವರ [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1590446,00.html 10 ಕ್ವೇಶನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130529042945/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1590446,00.html |date=2013-05-29 }} [[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 2007ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 15</ref><ref>ಎಲೈನ್‌ X. ಗ್ರಾಂಟ್‌ರ [http://www.stlmag.com/media/St-Louis-Magazine/October-2005/TWA-Death-Of-A-Legend/ TWA - ಡೆತ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಲೆಜಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121150300/http://www.stlmag.com/media/St-Louis-Magazine/October-2005/TWA-Death-Of-A-Legend/ |date=2008-11-21 }} St ಲೂಯಿಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಮ ಸ್ವಾಧೀನದಾರರು[[ಮೈಕಲ್‌ ಮಿಲ್ಕನ್‌]]ರ ಬಂಡವಾಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು [[ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ]] ಒದಗಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]] ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವರು. 1980ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಯು ತನ್ನ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು. ವ್ಯವಹಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ, ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ [[RJR ನಬಿಸ್ಕೊ]]ವನ್ನು $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ KKR ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಸುಮಾರು 17 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಇದಾಗಿದೆ. ''[[ಬರ್ಬಾರಿಯನ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ದಿ ಗೇಟ್‌]]: ದಿ ಫಾಲ್‌ ಆಫ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $75 ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌(/0), ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $109ರಷ್ಟನ್ನು ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ್ನು KKR ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತ್ವರಿತ ಸಂಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರವು [[ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌]] ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಫೋರ್ಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಲಿಟಲ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕಂ.]] ವಿರುದ್ಧ [[KKR]] ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು.ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ [[ಮೊರ್ಗನ್‌ ಸ್ಟಾನ್ಲೀ]], [[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸಾಚ್ಸ್‌]], [[ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೆರಿಲ್‌ ಲಿಂಚ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. [[ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌]]ನ ಮೂಲ ಬಿಡ್‌ (ಬೆಲೆ) ನಂತರ RJR ನಬಿಸ್ಕೊಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಅನೂಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ KKR ತ್ವರಿತವಾಗಿ, RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $90 ದರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ಇರುವ RJRನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ನಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಪೈಪೋಟಿ ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $112ರಷ್ಟು ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಡಾಲರ್‌ನ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ, KKRರ $109ರ ಅಂತಿಮ ಬಿಡ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/0,9263,7601881205,00.html ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050313123621/http://www.time.com/time/magazine/0,9263,7601881205,00.html |date=2005-03-13 }} ([[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 1988)</ref> RJR ನಬಿಸ್ಕೊ $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಈ ವ್ಯವಹಾರವು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯಾಗಿದೆ. 2006 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಗುರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, 2006–2007 ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಳು RJR ನಬಿಸ್ಕೊನನ್ನು ಮೀರಿಸಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕಾಂಪ್ಯೂ]]ನ, 1988ರಲ್ಲಿ [[ಫೆಡರೇಟೆಡ್‌ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌]]ನ ಖರೀದಿ, 1986ರಲ್ಲಿ [[ರೆವ್ಕೊ]] ಡ್ರಗ್‌ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌, ವಾಲ್ಟರ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, FEB ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್‌ ಆಂಡ್‌ ಈಟನ್‌ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ನ ಖರೀದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಖರೀದಿಗಳಿಂದಾದ [[ದಿವಾಳಿತನ]]ದಿಂದ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, 1990ರಲ್ಲಿ KKR ಮರುಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ $1.7 ಶತಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದಾದ ತೊಂದರೆಯ ವಿಷಯ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿತು.<ref>ವೇಲಸ್‌, ಅನಿಸ್ C. "[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2D91E31F935A25754C0A966958260 ನಬಿಸ್ಕೊ ರಿಫೈನೆನ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾನ್‌ ಸೆಟ್‌]." [[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 1990 ಜುಲೈ 16.</ref> [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]] ಒಂದು [[ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ಆಗಿದ್ದು, [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ]]ದ ಖಾತ್ರಿಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂರು ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆ]]ಯ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆರು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ''[[ನೊಲೊ ಕೆಂಟೆಂಡರ್‌]]'' (ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲ) ವಿಷಯವನ್ನು ಸರಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="April Fools">{{cite book |last=Stone |first=Dan G. |title=April Fools: An Insider's Account of the Rise and Collapse of Drexel Burnham |url=https://archive.org/details/aprilfoolsinside00ston |year=1990 |publisher=Donald I. Fine |location=New York City |isbn= 1556112289}}</ref> ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು $650 ದಶಲಕ್ಷ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾನೂನುಗಳಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಂಡದ ಮೊತ್ತವಾಗಿತ್ತು. [[1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಕನ್‌ ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ನಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು.<ref name="DoT"/><ref name="RefBiz">[http://www.referenceforbusiness.com/history2/5/New-Street-Capital-Inc.html ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ Inc.] - ReferenceForBusiness.comನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ Incಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕಂಪನಿ ಪರಿಚಯ, ಮಾಹಿತಿ, ವ್ಯವಹಾರ ವಿವರ, ಇತಿಹಾಸ, ಹಿನ್ನಲೆ ಮಾಹಿತಿ</ref> [[1990]]ರ [[ಫೆಬ್ರವರಿ 13]]ರಂದು [[U.S. ಷೇರು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗ]] (SEC), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]], [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]]ಗೆ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವ]] [[ನಿಕೋಲಸ್‌ F. ಬ್ರ್ಯಾಡಿ]] ಸಲಹೆಮಾಡಿದ ನಂತರ [[ಅಧ್ಯಾಯ 11]]ರಲ್ಲಿ ದಿವಾಳಿತನದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="DoT">''[[ಡೆನ್ ಆಫ್ ಥೀವ್ಸ್‌]]''. [[ಸ್ಟಿವರ್ಟ್‌, J. B.]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಸಿಮನ್‌ ಆಂಡ್ ಶುಸ್ಟರ್, 1991. ISBN 0-671-63802-5.</ref> === 2005-2007 ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ ಕಾಲ === {{Main|History of private equity and venture capital|Private equity in the 21st century}} ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಸರ್ಬನಸ್‌-ಆಕ್ಸ್‌ಲಿ ಕಾಯಿದೆ]]) ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ [[ಡೆಕ್ಸ್‌ ಮೀಡಿಯಾ]]ದ ಖರೀದಿಯು ಬಹು-ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನ U.S. ಖರೀದಿಯಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ [[ಟಾಯ್ಸ್‌ "R" ಅಸ್‌]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೊ ರೋಸ್‌ ಮತ್ತು ರೋಜೋನ್‌, ಟ್ರ್ಯಾಸಿ. "[https://www.nytimes.com/2005/03/17/business/17toys.html ತ್ರಿ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಆರ್ ಸೇಡ್ ಟು ಬೈ ಟಾಯ್ಸ್‌ 'R' ಅಸ್ ಫಾರ್‌ $6 ಬಿಲಿಯನ್‌ ]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಮಾರ್ಚ್‌ 17.</ref>, [[ದಿ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]] <ref>ಅಂಡ್ರೊ ರೋಸ್‌, ಸೊರ್ಕಿನ್‌, ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿ ಹಕೀಮ್‌. "[https://www.nytimes.com/2005/09/08/business/08ford.html ಫೋರ್ಡ್ ಸೇಡ್ ಟು ಬಿ ರೇಡಿ ಟು ಪರ್ಸ್ಯು ಎ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೇಲ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 8</ref><ref>ಪೀಟರ್ಸ್‌, ಜರಮಿ W. "[https://www.nytimes.com/2005/09/13/business/13hertz.html ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ಸ್‌ ಸೇಲ್‌ ಆಫ್ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಟು 3 ಫರ್ಮ್ಸ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 13</ref>, [[ಮೆಟ್ರೊ-ಗೋಲ್ಡ್‌ವಿನ್‌-ಮೇಯರ್‌]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌."[https://www.nytimes.com/2004/09/14/business/media/14studio.html ಸೋನಿ-ಲೆಡ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮೇಕ್ಸ್ ಎ ಲೇಟ್ ಬಿಡ್ ಟು ವ್ರೆಸ್ಟ್ MGM ಫ್ರಮ್ ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2004 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 14</ref> ಮತ್ತು [[ಸನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌]]<ref>"[https://www.nytimes.com/2005/03/29/business/29sungard.html ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಎಗ್ರಿ ಟು ಬೈ ಸನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ ಡಾಟಾ ಇನ್ ಕ್ಯಾಶ್‌ ಡೀಲ್‌]." [[ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ L.P.]], 2005 ಮಾರ್ಚ್‌ 29</ref> ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, 2004 ಮತ್ತು 2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ಖರೀದಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. 2005 ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2006 ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ" ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2006ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 2007 ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, 2007 ಕೊನೆಯೊಳಗೆ ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಖರೀದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು $375 ಶತಕೋಟಿಗೆ 654 U.S. ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದವು. ಇದು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವ್ಯವಹಾರಗಳ 18 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಯಾಮುಲ್ಸನ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ J. "[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/14/AR2007031402177.html ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಬೂಮ್‌]". ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌, 2007 ಮಾರ್ಚ್‌ 15.</ref> ಅದಲ್ಲದೆ U.S. ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 322 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬದ್ಧತೆ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ $215.4 ಶತಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವು. ಇದು 2000ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 22%ನ್ನು ಮೀರಿ, 2005ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಿಂತ 33%ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.<ref>ಡೌ ಜೋನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎನಾಲಿಸ್ಟ್‌ ಆಸ್ ರೆಫರೆನ್ಸಡ್‌ ಇನ್‌ [http://www.boston.com/business/articles/2007/01/11/us_private_equity_funds_break_record/ U.S. ಪ್ರೈವೇಟ್-ಇಕ್ವಿಟಿ ಫಂಡ್ಸ್‌ ಬ್ರೇಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2007ರ ಜನವರಿ 11.</ref> ನಂತರದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಏರು-ಪೇರು ಮೀರಿ, 415 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ $302 ಶತಕೋಟಿ ಖರೀದಿಯು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.<ref>ಡೌ ಡೌ ಜೋನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎನಾಲಿಸ್ಟ್‌ ಆಸ್ ರೆಫರೆನ್ಸಡ್‌ ಇನ್‌ [http://www.reuters.com/article/idUSBNG14655120080108 ಪ್ರೈವೇಟ್-ಇಕ್ವಿಟಿ ಫಂಡ್‌ ರೈಸಿಂಗ್ ಅಪ್‌ ಇನ್‌ 2007: ರಿಪೋರ್ಟ್‌], ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌, 2008 ಜನವರಿ 8.</ref> 2006ಯಿಂದ 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ: [[ಇಕ್ವಿಟಿ ಆಫೀಸ್‌ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್‌]], [[HCA]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌."[https://www.nytimes.com/2006/07/25/business/25buyout.html HCA ಬೈಔಟ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಎರಾ ಆಫ್ ಗೋಯಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2006 ಜುಲೈ 25.</ref>, [[ಅಲಿಯನ್ಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌]]<ref>ವರ್ಡಿಜಿಯರ್‌, ಜುಲಿಯಾ. "[https://www.nytimes.com/2007/04/25/business/worldbusiness/25boots.html ಇಕ್ವಿಟಿ ಫರ್ಮ್ಸ್ ವಿನ್ಸ್ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಎ ರಿಟೈಲರ್‌, ಅಲಿಯನ್ಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಎಪ್ರಿಲ್‌ 25</ref> ಮತ್ತು [[TXU]]<ref>ಲೊಂಕೆವಿಚ್‌, ಡ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಂಪ್‌, ಎಡ್ವರ್ಡ್‌. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=ardubKH_t2ic&refer=home KKR, ಟೆಕ್ಸಸ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ವಿಲ್‌ ಎಕ್ವಾರ್‌ TXU ಫಾರ್‌ $45 ಬಿಲಿಯನ್‌] ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌, 2007 ಫೆಬ್ರುವರಿ 26.</ref>. 2007ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ [[ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಗೊಂದಲವು [[ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲ]]ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌ ಮತ್ತು ಡೆ ಲಾ ಮೆರ್ಸೆಡ್‌, ಮೈಕಲ್‌ J. "[https://www.nytimes.com/2007/06/26/business/26place.html ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಹಿಂಟ್ ಎಟ್ ಕೂಲ್‌ ಡೌನ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಜೂನ್‌ 26</ref><ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌. "[https://www.nytimes.com/2007/08/12/business/yourmoney/12deal.html ಸಾರ್ಟಿಂಗ್‌ ತ್ರೂ ದಿ ಬೌಔಟ್ ಫ್ರಿಜ್‌ಔಟ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಅಗಸ್ಟ್‌ 12.</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ [[PIK ಮತ್ತು PIK ಟಾಗಲ್‌]] (ಬಡ್ಡಿ "''P'' ayable ''I'' n ''K'' ind") ಮತ್ತು [[ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ]] ಸಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ, 2007ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿತರಕರ ಸ್ನೇಹಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚುರುಕಾದವು. 2007ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕೆಲವು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಕರ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಢಿದರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲ ವಿತರಿಸುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಆಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೂ 2007ರ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ]]ದ ನಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯನ್ನು ತಡೆದವು. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್‌]] ಮತ್ತು [[UBS AG]] ಸಾಲದಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲ ಬಂಡವಾಳ ವಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ನಿಂತುಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>[http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=9566005 ಟರ್ಮೊಯಿಲ್‌ ಇನ್ ದಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್‌][[ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌]] 2007 ಜುಲೈ 27</ref> 2007ರ ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2008 ಪ್ರಾರಂಭ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ"ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ"ಯ ಕಾಲವು ಕೊನೆಯ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ನಂತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬದ್ಧರಾದ ಬಂಡವಾಳದ ನೂರಾರು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿವೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:Private Equity Fund Diagram.png|450px|thumb|right|ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1970ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಬಂಡವಾಳ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸ್ತಿ (ಉದಾ. [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಡ್‌ಗಳು]]) ಮತ್ತು ಇತರ [[ಬದಲಿ ಆಸ್ತಿಗಳ]]ನ್ನು (ಉದಾ., [[ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು]], [[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]], [[ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳು]]) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವ, ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು [[ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲು, [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] ಮೂಲಕ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಪರೋಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ]]ಗಳ ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಒಂದೇ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕಿಂತ [[ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅಂಶಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯಿಂದ ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಪಾವತಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಬಹುವಿಭಾಗ ವಿಸ್ತರಣೆ]], ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರಾಟ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗದಂತೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮುಖಾಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ನಗದಾಗುವುದು. ಇದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಗದಾಗುವುದು: * ''[[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆ]]'' (''[[IPO]]'' ) - ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಭಾಗಶಃ ನಗದರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದಾಗಿದೆ; * ''[[ವಿಲೀನ]]'' ಅಥವಾ ''[[ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]]'' - ಒಂದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಪನಿಯ ನಗದು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ; * ''ಮತ್ತೆಬಂಡವಾಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಿಕೆ'' - ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಅದರ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಹಣದಿಂದ ಅಥವಾ [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಥವಾ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಇತರ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಗದನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ). == ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವತೆ == [[ಚಿತ್ರ:SecondaryDiagram.png|thumb|right|400px|ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸರಳ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಾಂತರದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಖರೀದಿದಾರರ ವಿನಿಮಯವು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿಧಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ನೀಡುವ ನಗದು ಪಾವತಿಯಾಗಿದೆ.]] {{Main|Private equity secondary market}} [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬದಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗವು ದ್ರವತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಚುರುಕಿನ, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು. ಏರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳಗಳು]] ಇತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರದ ಹಣದ ಹರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಆಸ್ತಿಯ ವರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಲು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳ]] ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆ, ಅನಿಯಮಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ನಗದೀಕರಣವಾಗದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬಯಸುವ ನಿಧಿಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಗದೀಕರಣರಹಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಾರಾಟ''' - ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿದೆ. ನಿಧಿ(ಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಿಯಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಷೇರು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಈ ವರ್ಗವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು (ಉದಾ., ಖರೀದಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷೇರುಗಳು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ, ಮಧ್ಯಮ, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ) ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಹೂಡಿದ ಬಂಡವಾಳ ನಗದೀಕರಿಸಲು, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಧಿಗೆ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ಬಿಡುಗಡೆ ವೇಳೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು. * '''ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಾರಾಟ''' – ದ್ವೀತಿಯ ಹಂತದ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ದ್ವೀತಿಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳವು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಈಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == {{Main|Private equity firm|List of private equity firms}} ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌<ref>[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]]ಯಿಂದ [http://www.peimedia.com/pei300 ಟಾಪ್‌ 300 PE ಫಂಡ್ಸ್‌]</ref> ಎಂಬ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಂತೆಯ 2009 ಕ್ರಮಾಂಕದ ಪ್ರಕಾರ ([[PEI ಮೀಡಿಯಾ]]ದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ PEI 300), ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ TPG ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. PEI 300ಕ್ರಮಾಂಕದಂತೆ, ವಿಶ್ವದ 10 ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: # [[TPG]] # [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಯಾಚ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] # [[ದಿ ಕಾರ್ಲಿಲ್‌ ಗ್ರೂಪ್]] # [[ಕೋಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]] # [[ಅಪೋಲೊ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌]] # [[ಬೇನ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌]] # [[CVC ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] # [[ದಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] # [[ವಾರ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪಿನ್ಸಸ್‌]] # [[ಅಪ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ]]ಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಮಾನದಂಡ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ಖರೀದಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಬಂಡವಾಳದ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಮಾಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಈ ನಿಧಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾಹಣಾ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]]ಯು (ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಕಿಅಂಶ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ [[25ನೇ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ವಾಹಣಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ರಮಾಂಕವು [[ಅಲ್ಫಿನ್ವೆಸ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌]], [[AXA ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]], [[AIG ಇನ್ವೆಷ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌]], [[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸಾಚ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪಂಥೋನ್‌ ವೆಂಚರ್ಸ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು == {{Main|Private equity fund}} {{refimprove|section|date=August 2009}} ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ನಿಧಿಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಬಯಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿಲ್ಲದೆ, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರರಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ, ಸಂಸ್ಥೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭ ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. * ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿಗಳು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗಮನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯ ಬಯಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಒದಗಿಸದೆ ಇತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ‌) ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು 14%ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. * ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯ ಮೂಲದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಮ್ಯುಚುವಲ್‌ ಫಂಡ್‌]]ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ USನಲ್ಲಿ [[ಅನುಮೋದಿತ ಹೂಡಿಕೆದಾರ]]ರಾಗಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿ ಠೇವಣಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಎರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $1 ದಶಲಕ್ಷ ಉಳಿತಾಯ, $200,000ರಷ್ಟು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ, ಅಥವಾ $300,000ರ ಜಂಟಿ ಆದಾಯ (ಗಂಡ ಯಾ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆದಾಯ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆ ವಿಧಾನವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿದ್ದಾರೆ. 2004ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ 26 ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿದ್ದರು. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ)ಅಧ್ಯಯನದ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ 42ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಮೊತ್ತದ ಪ್ರಭಂಧಕರು ಒಟ್ಟು 1–5%ರೊಳಗಿನ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ ಉಸ್ತುವರಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ (ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ) ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬದಲು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ನೇಮಿಸಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೇಮಕಗೊಂಡ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ) 2006ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 40%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ನೇಮಕಗೊಂಡ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ನಿಧಿ ಪ್ರಬಂಧಕರ ಪರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವರು. ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರು ಸುಮಾರು 1%ದಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವರು. ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವ್ಯಯಿಸುವ ಸಮಯವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪ್ರಮಾಣ ತಲುಪಲು ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೂ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಇತರ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಟಿಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಸದ್ಯ ಐರೋಪ್ಯ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ನಿಧಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿದ್ದಂತೆ). ಕಾಮಗಾರಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ದಾರಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಎನ್ನುವುದು ನೀವು ಕೇಳದ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿ ಪ್ರಬಂಧಕರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ನಂತರ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸದ ಹೊರತು, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. === ಉದ್ಯಮದ ಗಾತ್ರ - ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ === ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಿಸಿದರೆ $686 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತ ದಾಟಿತ್ತು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, 2005ರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು 2006ರ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ 10% ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, $494 ಶತಕೋಟಿಗೇರಿತು. ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದವು. ಖರೀದಿಯಿಂದಾಗಿ ಬಂಡವಾಳದಾರರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 89%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು, ಇದು 2000ಗಿಂತ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. 2007ರ ಮೊದಲಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ 2008ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿರುಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು ಷೇರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೂ (sub-prime crisis) ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. 2008ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ದಿಢೀರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 2008ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು $190 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು 40%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ನಗದೀಕರಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಂದಗತಿಯಾಯಿತು. ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕುಸಿತದಿಂದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಯ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ 41%ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 89%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಈ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ, 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧ $24 ಶತಕೋಟಿಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. 2008ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು 71%ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (2000ರಲ್ಲಿ 66%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ). 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು 20%ರಿಂದ 15%ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, USನ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವವದೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಭಾಗವು ಬದಲಾಗದೆ, ಸುಮಾರು 12%ರಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |title=Private Equity 2008.pdf |access-date=2009-12-29 |archive-date=2011-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112142143/http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |url-status=dead }}</ref> === ಉದ್ಯಮದ ಗಾತ್ರ - ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ === 2008ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಆಡಳಿತದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು $2.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ (ನಕ್ಷೆ 3). ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದಾಗಿ, 2008ರ ಮೊದಲಾರ್ಧ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ 15%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಗದುಗೊಳಿಸದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದಡಿ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯ 40%ರಷ್ಟು ಅಥವಾ $1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನಿಧಿಯು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮ 2006 ಮತ್ತು 2008ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref>[http://www.ifsl.org.uk/upload/PrivateEquity2009.pdf ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವರದಿ, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200314130742/http://www.ifsl.org.uk/ |date=2020-03-14 }} ([[PDF]]). IFSL.</ref> ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಇಳಿಕೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 8%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಒಟ್ಟು $450 ಶತಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡು ಬಂದು, $100 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು. 2008ರ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಗಾತ್ರದ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹಿಡುವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಪರಿಣಾಮ, ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ತೋರಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ 65%ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. (68%ರಿಂದ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ). 2000 ಮತ್ತು 2007 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್‌ನ ನಿಧಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯು 25%ರಿಂದ 22%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ಗಿಂತ USನ ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾ, ಸಿಂಗಪೂರ್, ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ, ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯ ಪಾಲು 6%ಯಿಂದ 10%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು.<ref>[http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ವರದಿ, 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112142143/http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |date=2011-01-12 }} ([[PDF]]). IFSL.</ref> === ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ === ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಷೇರು ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹೂಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜ್ಞಾನವಿರುವ ಸಮೂಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (CEPRES ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ರಿಸರ್ಚ್‌) ತಮ್ಮನ್ನು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾನದಂಡಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು (FOIA)]] ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸಲು ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, [[FOIA]]ವು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, [[FOIA]]ವು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[CalPERS]], [[CalSTRS]] and [[ಪೆನ್ನಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಎಂಪ್ಲೋಯಿಸ್ ರಿಟೈರ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಒಹಿಯೊ ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್‌ ವರ್ಕರ್ಸ್‌ ಕಾಂಪೆಂಸೇಶನ್‌]]</ref> 2007ರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾಲ್ಕರ್‌]]ರ ಗೈಡ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ಲೋಸರ್‌ ಆಂಡ್ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪರೆಂನ್ಸಿ ಇನ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://walkerworkinggroup.com/sites/10051/files/wwg_report_final.pdf |title=ಗೈಡ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ಲೋಸರ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪರೆನ್ಸಿ ಇನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ |access-date=2009-12-29 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704132213/http://walkerworkinggroup.com/sites/10051/files/wwg_report_final.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನಿಧಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಂತಹ ಇತರ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ. 2003-2007) ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಿಧಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಇತರ ನಿಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]ವು ಅಷ್ಟೇನು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಆಯ್ಕೆಯು (ಉದಾ., ಸರಾಸರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು) ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ). ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮೊದಲಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಕ್ವಾರ್ಟೈಲ್‌ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ]] ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಧಿಸುವ ಬದಲು [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ವ್ಯವಹಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಹಿಂಪಡೆದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕ್ರಮೇಣ ನಗದುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. 1994ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ನಿಕಲ್ಸ್‌ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಹೋಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು (ICM) ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನದಿಂದ ಗಳಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಲಾಭಾಂಶ ಸೂಚ್ಯಂಕದಂತೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯು [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಸೂಚಿಕೆಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಫಲಿಪೌ ಮತ್ತು ಗೋಟ್ಟ್‌ಚಾಲ್ಗ್‌ಸ್‌ರ 2007 ಪತ್ರಿಕೆ, [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=473221 ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ] ನೋಡಿ</ref> ಡ್ರೇಸನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಂದಾಜುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. <span class="plainlinks">[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=965917 ಎ ನ್ಯೂ ಮೆಥೆಡ್ ಟು ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್ ರಿಸ್ಕ್ ಆಂಡ್ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ನಾನ್-ಟ್ರೇಡೆಡ್‌ ಮೆತಡ್‌ ಟೂ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌ ರಿಸ್ಕ್‌ ಆಂಡ್‌ ರಿಟರ್ನ್‌ ಆಫ್‌ ನಾನ್‌-ಟ್ರೇಡೆಡ್‌ ಅಸೆಟ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಕ್ಯಾಶ್‌ ಫ್ಲೋವ್ಸ್‌: ದಿ ಕೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಫಂಡ್ಸ್‌]</span>ನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಪದ್ದತಿಯು ಅಂದಾಜುಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಲಭ್ಯವಿರದ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ]] / [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ([[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]ಗಳು) * [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ]] * [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] * [http://vcpeindex.iese.us/ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದೇಶದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸೂಚಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100311153108/http://vcpeindex.iese.us/ |date=2010-03-11 }} === ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಂಡಳಿ]] - ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ವಕೀಲರ ಸಂಸ್ಥೆ * [[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನಲ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್‌]] - ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಕೀಲರ ಸಂಸ್ಥೆ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{refbegin}} * {{cite book | author1=Cendrowski, Harry | author2=Martin, James P. | author3=Petro, Louis W. | title=Private Equity: History, Governance, and Operations | url=https://archive.org/details/privateequityhis0000unse_k4z2 | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken| year=2008 | isbn=0-470-17846-9}} * {{cite book | author=Maxwell, Ray | title=Private Equity Funds: A Practical Guide for Investors | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=New York | year=2007 | isbn=0-470-02818-6}} * {{cite book | last=Leleux | first=Benoit | coauthors=Hans van Swaay | title=Growth at All Costs: Private Equity as Capitalism on Steroids | publisher=[[Palgrave Macmillan]] | location=Basingstoke | year=2006 | isbn=1-403-98634-7}} * {{cite book | author=Fraser-Sampson, Guy | title=Private Equity as an Asset Class | url=https://archive.org/details/privateequityasa0000fras | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken, NJ | year=2007 | isbn=0-470-06645-8}} * {{cite book | last=Bassi | first=Iggy | coauthors=Jeremy Grant | title=Structuring European Private Equity | publisher=Euromoney Books | location=London | year=2006 | isbn=1-843-74262-4}} * {{cite book | author=Thorsten, Gröne | title=Private Equity in Germany — Evaluation of the Value Creation Potential for German Mid-Cap Companies | publisher=Ibidem-Verl | location=Stuttgart | year=2005 | isbn=3-898-21620-9}} * {{cite book | author=Rosenbaum, Joshua | coauthors=Joshua Pearl | title=Investment Banking: Valuation, Leveraged Buyouts, and Mergers & Acquisitions | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken, NJ | year=2009 | isbn=0-470-44220-4}} * {{cite book | author=Lerner, Joshua | title=Venture Capital and Private Equity: A Casebook | url=https://archive.org/details/venturecapitalpr0000lern | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=New York | year=2000 | isbn=0-471-32286-5}} * {{cite book | author=Grabenwarter, Ulrich; Tom Weidig | title=Exposed to the [[J Curve]]: Understanding and Managing Private Equity Fund Investments | publisher=Euromoney Institutional Investor | location=London | year=2005 | isbn=1-84374-149-0}} {{refend}} {{Private equity and venture capital}} {{Corporate finance and investment banking |state=collapsed}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಷೇರುಪೇಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಡಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಪರಿಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] ctq3qnuosyg6y7v86tvu2lngnl79mqw 0 22261 1430535 1430337 2026-09-27T10:59:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430535 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Burqa Afghanistan 01.jpg|right|thumb|150px|ಬುರ್ಕಾ ಧರಿಸುವ ಅಫ್ಘಾನಿನ ಮಹಿಳೆ]] [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ]][[ತಾಲಿಬಾನ್]] ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಆ ದೇಶದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕುರಿತಂತೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. "ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು" ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅವರ ಘೋಷಿತ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು,<ref name="Maley">ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಹ್ಯಾಚ್ ಡುಪ್ರಿ. ವಿಲಿಯಂ ಮೇಲೇಯಲ್ಲಿ 'ಆಫ್ಘಾನ್ ವುಮೆನ್ ಅಂಡಾರ್ ದ ತಾಲಿಬಾನ್' (2001) ISBN 0-7864-1090-6. ''ಫಂಡಮೆಂಟಾಲಿಸಂ ರಿಬಾರ್ನ್? '' ''ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ತಾಲಿಬಾನ್'' ಲಂಡನ್: ಹರ್ಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಂಪನಿ, ISBN 0-8147-5586-0 pp145-166.</ref> ಮತ್ತು ಇದು [[ಪರ್ದಾ]] ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಸುವ [[ಪಶ್ತೂನ್‌ ಜನಾಂಗ]]ದವರ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರ ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref name="Marsden">ಮಾರ್ಸ್‌ಡೆನ್, ಪೀಟರ್. (1998). ''ದ ತಾಲಿಬಾನ್: ವಾರ್, ರಿಲಿಜಿಯನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ನ್ಯೂ ಆರ್ಡರ್ ಇನ್ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್''. ಲಂಡನ್: ಜೆಡ್ ಬುಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ISBN 1-85649-522-1 pp88-101.</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು [[ಬುರ್ಕಾ]]ವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಲವಂತ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ, ತಾಲಿಬಾನ್ ವಕ್ತಾರರ ಪ್ರಕಾರ," ಯಾವುದೇ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರದ ಪುರುಷರಿಗೆ "ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಮುಖ ಭ್ರಷ್ಟತೆಗೆ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿದೆ".<ref name="Gohari">ಎಮ್. ಜೆ. ಗೊಹರಿ (2000). ''ದ ತಾಲಿಬಾನ್: ಆ‍ಯ್‌ಸೆಂಟ್ ಟು ಪವರ್''. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-19-579560-1 pp. 108-110.</ref> ಎಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಂತರ ತಾಲಿಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದುಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ಕೇವಲ [[ಕುರಾನ್‌]]ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಓದಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣ ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ [[ಗೊಲ್ಡನ್ ನೀಡಲ್ ಹೊಲಿಗೆ ಶಾಲೆಯಂತಹ ಭೂಗತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ]]ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಹತ್ಯೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವರು.<ref name="Synovitz">ಸೈನೊವಿಟ್ಜ್, ರಾನ್. [http://www.rferl.org/featuresarticleprint/2004/03/176a7386-97d6-4f9b-bec7-b403f88633cc.html "ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್: ಆಥರ್ ಅವೈಟ್ಸ್ ಹ್ಯಾಪಿ ಎಂಡಿಂಗ್ ಟು 'ಸೆವಿಂಗ್ ಸರ್ಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಟ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040708045554/http://www.rferl.org/featuresarticleprint/2004/03/176a7386-97d6-4f9b-bec7-b403f88633cc.html |date=2004-07-08 }}, ''ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರೀ ಯುರೋಪ್'', ಮಾರ್ಚ್ 31, 2004.</ref><ref name="LambTimes">ಲಂಬ್, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ. [http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2089-1869842_1,00.html "ವುಮ್ಯಾನ್ ಪೊಯೆಟ್ 'ಸ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ ಹರ್ ವರ್ಸ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407124350/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2089-1869842_1,00.html |date=2020-04-07 }} {{Cite web |url=http://www.thetimes.co.uk/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-09-28 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170402233443/http://www.thetimes.co.uk/ |archive-date=2017-04-02 |url-status=bot: unknown}}, ''ದ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್'', ನವೆಂಬರ್ 13, 2005.</ref> ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ [[ಅಂಗರಕ್ಷಕ]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರದ ಹೊರತು ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ರೋಗಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಲಿಬಾನಿ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾರ್ನಜನಿಕವಾಗಿ ಛಡಿಏಟು ಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.rawa.us/movies/beating.mpg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325014821/http://www.rawa.us/movies/beating.mpg |date=2009-03-25 }} ಇದಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ತಾಲಿಬಾನ್ 16 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಬಾಲಕಿಯರ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. [[ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]] ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 80ರಷ್ಟು ಮದುವೆಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.pbs.org/wnet/wideangle/shows/warlords/info5.html ಎ ವುಮ್ಯಾನ್ ಅಮಾಂಗ್ ವಾರ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407124416/https://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/a-woman-among-warlords-introduction/65/ |date=2020-04-07 }} ವೈಡ್ ಏಂಜೆಲ್, ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್ 12/11/07</ref> == ಲಿಂಗ ಧೋರಣೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Talibanbeating.jpg|right|thumb|240px|ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2001ರಂದು ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೊಲೀಸ್ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು. ದೃಶ್ಯವನ್ನು RAWA ದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.]] 8 ವರ್ಷ ಮೀರಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹತ್ತಿರದ ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಿ, ಗಂಡ, ಅಥವಾ ಮಾವನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಪುರುಷರೊಂದಿಗಿನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ([[ಮಹ್ರಂ]] ನೋಡಿ).<ref name="Griffin">ಮೈಕೆಲ್ ಗ್ರಿಫನ್ (2001). ''ರೀಪಿಂಗ್ ದ ವೈರ್ಲ್‌ವಿಂಡ್ : ದ ತಾಲಿಬಾನ್ ಮೂಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್''. ಲಂಡನ್: ಪ್ಲುಟೊ ಪ್ರೆಸ್, pp6-11/159-165.</ref> ಇತರೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು: * ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಯೊಂದಿಗಲ್ಲದೇ ಅಥವಾ [[ಬುರ್ಕಾ]]ವನ್ನು (Burkha, Burka ಅಥವಾ Burqua) ಧರಿಸದ ಹೊರತು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. * ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸಪ್ಪಳ ಪುರುಷರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎತ್ತರದ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. * ಅಪರಿಚಿತರು ಮಹಿಳೆಯರ ದ್ವನಿ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತನಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. * ಮಹಿಳೆಯರು ದಾರಿಹೋಕರಿಗೆ ಕಾಣುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮನೆಯೆ ಎಲ್ಲಾ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಅಂತಸ್ತಿನ ಮನೆಯ ಕಿಟಿಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಬೇಕು ಅಥವಾ ಪರದೆ ಹಾಕಬೇಕು. * ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾವಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಕೂಡ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. * "ಮಹಿಳೆ" ಎಂಬ ಪದ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ವಿಮೆನ್ಸ್ ಗಾರ್ಡನ್" ಎಂಬ ಸ್ಥಳವನ್ನು"ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗಾರ್ಡನ್" ಎಂದು ಪುನರ್ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. * ಹೆಂಗಸರು ಅವರ ಮನೆಗಳ ಅಥವಾ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟಿನ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೀಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ರೇಡಿಯೋ, ದೂರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="islamfortoday1">{{Cite web |url=http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm |title=ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ಡ್ ಆನ್ ವುಮೆನ್ ಬೈ ದ ತಾಲಿಬಾನ್ |access-date=2010-01-15 |archive-date=2010-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101008001232/http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm |url-status=deviated |archivedate=2001-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011122070750/http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm }}</ref> === ಉಡುಪಿನ ನಿಯಮಾವಳಿ === {{IslamicFemaleDress}} ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಅಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ಅವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸದಂತೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="islamfortoday1"/> 1996ರ ಒಂದು ತಾಲಿಬಾನ್ ಕಾಯಿದೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, "ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸೊಗಸಾದ, ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಬಿಗಿಯಾದ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯುತವಾದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಷರಿಯಾದಿಂದ ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ."<ref>ಬುಚರ್ &amp; ಬೊಲ್ಟ್, ಡೇವಿಡ್ ಲೊಯಾನ್, pg 235</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.geocities.com/CapitolHill/Parliament/1358/talibans-graphic-stories.html |title=ಆಫ್ಘಾನ್ ವುಮೆನ್ ಟೆಲ್ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ರುಟಾಲಿಟಿ |access-date=2001-10-08 |archive-date=2001-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011008034011/http://www.geocities.com/CapitolHill/Parliament/1358/talibans-graphic-stories.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರಿಗೆ ಉಗುರುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ. === ಹೊರ-ತಿರುಗಾಟ === ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬುರ್ಕಾವನ್ನು ಧರಿಸದವರು ಹಾಗೂ ಮಹ್ರಂ (ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಿಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರದವರಿಗೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗೃಹ ಬಂಧನ ಎದುರಿಸಿದರು.<ref name="Marsden" /> ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ರಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಥಳಿಸಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ "ನನ್ನ ತಂದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರು... ನನಗೆ ಗಂಡ ಇಲ್ಲ, ಸಹೋದರ ಇಲ್ಲ, ಮಗ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೊಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಲಿ?"<ref name="Latifa" /> ಕಾಬೂಲ್‌ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುವ ಅನಾಥಾಲಯ ತಾಸ್ಕಿಯಾ ಮಸ್ಕಾನ್‌ನಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಚಾರದಿಂದಾದ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಟೆರ್ರೆ ಡೆಸ್ ಹೊಮ್ಮೆಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು 400 ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ವಿಹಾರಕ್ಕೂ ಹೊರಗೆ ಬಿಡದೆ ಒಳಗೆ ಕೂಡಿಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Griffin" /> ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬಾಧಿಸಿದ ಖಾಯಿದೆಗಳು: * ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮಹ್ರಂ (ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ) ಜೊತೆಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅಥವಾ ಮೋಟಾರುಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿಲಾಗಿದೆ. * ಮಹ್ರಂ (ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ) ಜೊತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದೇ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.<ref name="rawa1"/> ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿರದ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅವರ ನಿತ್ಯದ ಮನೆಗೆಲಸ ಅಥವಾ ದುಡಿಮೆ ಮುಂದುರಿಸಲು ಒಂದು ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಂತತ್ರ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಹತ್ತಿರದ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ಆಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು ಇವರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="Maley"/> === ಉದ್ಯೋಗ === ಹಿಂದಿನ ಅಫ್ಘಾನ್ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು [[ಪರ್ದಾ]] ಮತ್ತು [[ಷರಿಯಾ ಕಾನೂನಿಗೆ]] ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಎಂದಿತು.<ref name="Gohari"/> ಇದಲ್ಲದೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 1996ರಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಹೊರಡಿಸಿದ ತಾಲಿಬಾನ್, ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿತು.<ref>[http://www.unhcr.org/home/RSDCOI/3ae6a84d0.html ಯುಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಸಿಆರ್ - ಕ್ರೊನೊಲಾಜಿ ಆಫ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ ಜನವರಿ 1995 - ಫೆಬ್ರುವರಿ 1997]</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದ ಶೇಕಡ 25ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ತೊಂದರೆಗೀಡಾದರು.<ref name="Griffin"/> ಇದು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಅಥವಾ ವಿಧವೆಯರ ಯಜಮಾನಿಕೆಯ ಸಂಸಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಮತ್ತೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಹಾ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರು ಸ್ತ್ರೀಯರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1996ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌, ಕಾಬೂಲ್‌ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಕ್ಷಿತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಾಬೂಲ್‌ ತೊರೆದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದವು.<ref name="Marsden"/><ref name="Rashid">ರಷಿದ್ ''ತಾಲಿಬಾನ್'' (2000), p.106</ref> ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿಯೆ ಉಳಿದವರು ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆಬೇಡುವ ತಾಯಿ-ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.ತಾಲಿಬಾನ್ ಪರಮೊಚ್ಚನಾಯಕ [[ಮಹಮದ್ ಓಮರ್]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳಾ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 5 ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಡಾಲರ್‌ ಸಂಬಳದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಆವಧಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.rawa.org/layoff.htm |title=ತಾಲಿಬಾನ್ ಸ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ ಫೀಮೇಲ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೆಂಟ್ಸ್, ಟೀಚರ್ಸ್ |access-date=2010-01-15 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924084917/http://www.rawa.org/layoff.htm |url-status=dead }}</ref> ತಾಲಿಬಾನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: "ಈಗ ಆರಾಮವಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ, 30,000 ಉದ್ಯೋಗ-ಮುಕ್ತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳಗಳನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್‌ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಚಾಟಿಯೇಟು ನೀಡಿದ ಹಾಗೆ. ಈ ಜನರು ಆಧಾರ ರಹಿತ ಸುದ್ದಿ/ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ತಾಲಿಬಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಬೂಲ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ".<ref name="Gohari"/> ಮಹಿಳೆಯರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕುಟುಂಬದ ಉಪಯೋಗ, ಅಥವಾ [[ಜ್ಯಕತ್]] ದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಕುರಿತು ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Marsden"/> ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಸನಗಳ ಆರ್ಹತೆ ಪುರುಷರನ್ನು ಆವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಆಹಾರವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಸಂಬಂಧಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಪುರುಷ ಸಂಬಂಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಮಂತ್ರಿ ಮುಲ್ಲಾ ಗೌಸ್‌ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುರಿತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಹಾಗೂ ಕಾಳಜಿಯು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಎಂದರು.<ref name="Griffin"/> ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿಸ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಏನೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯವು ವೇತನವಿಲ್ಲದ ಗೃಹಕೃತ್ಯ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ಈ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಿಯಾಯಿತಿ ದೊರೆತಿತ್ತು, ಆದರೂ ಅವರು ಬಹಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹಾವಳಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ, ಹಲವರು ಆಡಳಿತದ ಬಗೆಗಿನ ಭಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಾಲಿಬಾನ್ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Marsden"/> ಇಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದಾಗಿಯೇ, ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಸಹಾ, ಸ್ತ್ರೀ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಜನನ ಕಾಲದ ಮತ್ತು ಸೂತಿಕಾವೃತ್ತಿಯ ಸೇವೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು. ರಬ್ಬಾನಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ, ಕಾಬೂಲಿನ ಮುಲ್ಲಾಲೈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200ರಷ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದರು, ಆದರೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 50 ಅಷ್ಟೇ ಜನ ಉಳಿದಿದ್ದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಪತನದ ನಂತರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ NGOಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಕೊರತೆ ಕಂಡು ಬಂದಿತು, ಇದು ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಡಚಣೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.unfpa.org/news/news.cfm?ID=119&amp;Language=1 ಯುಎನ್‌ಎಫ್‌ಪಿಎ: ನ್ಯೂಸ್]</ref> ಉದ್ಯೋಗ ನಿಷೇಧದ ಇತರೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಜನೋಪಕಾರಿ/ಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸಗಾರರು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಅನುಮತಿಸಿತು, ದುರ್ಬಲ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅವರ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರೇ ಅಮೂಲ್ಯ ಎಂದು ತಾಲಿಬಾನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನಾಯಿತಿ ಪೂರ್ಣ ತಾಲಿಬಾನ್ ಚಳುವಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಗೊಂಡಿರುವುದಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಿದರ್ಶನಗಳು, ಅಥವಾ ಆದರ ಕೊರತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾದವು.<ref name="Marsden"/> ಹೆರಥ್ ನಗರವು 1995ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಸ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕವಾದ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆರಥ್ ನಗರಕ್ಕೆ ತಾಲಿಬಾನ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀಮಿತವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು, ಆದರೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಧಿಕಾರಿಗಳು ಅದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹೆರಥ್‌ನ ಹೊಸ ಗವರ್ನರ್, ಮುಲ್ಲಾಃ ರಜಾಕ್, ಮಹಿಳೆಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಭಾವದ ಭಯದಿಂದ ಅವನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಓಡಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು.<ref>ಬುಚರ್ &amp; ಬೊಲ್ಟ್, [[ಡೇವಿಡ್ ಲೊಯಾನ್]], p243</ref> === ಶಿಕ್ಷಣ === ತಾಲಿಬಾನರು ತಮ್ಮ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕರ್ತವ್ಯದ ಅನ್ವಯವಾಗಿ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದೆಂದು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದರೂ ಸಹ ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆ 8 ವರ್ಷದ ಮೆಲ್ಪಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ. ವಿರುದ್ಧ-ಲಿಂಗಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ತಡೆಯಲು, ಒಂದು ಸಲ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಶಾಲೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಮೌಲ್ವಿ ಕಲಾಮದಿನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಅಸ್ವೀಕೃತವೆನಿಸುವ [[ಮುಜಾಹದಿನ್]] ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪಾಠಕ್ರಮ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಂಡಲವನ್ನು ಕರೆಯುವ ಮುನ್ನ ತಾಲಿಬಾನರು ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref name="Marsden" /> ತಾಲಿಬಾನರು ಇದನ್ನು ಸಾಕಾರ ಗೊಳಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಬೇಡಿದರು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮರುನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆರವು ಸಮುದಾಯದ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="Maley" /> ತಾಲಿಬಾನರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಇರಾನಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು, "ನಾವು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಶವೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ದೇವರು ಹಾಗೂ ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ಬೋಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕೋಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಅದು ಏನೇಂದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಯನ್ನು [[ಹಿಜಾಬ್]] [ಏಕಾಂತತೆ]ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದು".<ref name="Marsden" /> ಸ್ತ್ರೀಯರು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯಿಂದ ಬರೀ ಕಾಬುಲ್‍ನಲ್ಲಿ 106,256 ಹುಡುಗಿಯರು, 148,223 ಹುಡುಗರು ಹಾಗೂ 8,000 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. 7,793 ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುಂಟಿತಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ 63 ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="Griffin"/> ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಾಗಿ ಶಾಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹೊಲಿಗೆ ತರಭೇತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ. [[ಗೋಲ್ಡನ್ ನೀಡಲ್ ಸೀವಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್]] ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ತಾಲಿಬಾನ್ ಈ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಗಬಹುದೆಂದು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ತಾಲಿಬಾನಿನ ನಿಬಂಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದವರಿಗೆ ಈ ತರಹದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸ್ವಯಂ-ನಿಷ್ಕರ್ಷಣೆಯ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೂಡಿಸಿದಂತಿತ್ತು.<ref name="Latifa"/> === ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆ === ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ವೈದ್ಯರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆಯ ಅನ್ವಯವಾಗಿ ಯಾವ ಪುರುಷ ವೈದ್ಯನೂ ಕೂಡ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ತಪಾಸಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರ ಮೈ ಮುಟ್ಟಬಾರದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು.<ref name="Latifa">ಲಲಿಫಾ ''ಮೈ ಫಾರ್‌ಬಿಡನ್ ಫೇಸ್: ಗ್ರೋಯಿಂಗ್ ಅಪ್ ಅಂಡರ್ ದ ತಾಲಿಬಾನ್''. ಯುಕೆ: ವಿರಾಗೊ ಪ್ರೆಸ್ pp29-107.</ref> ಕೆಲವೇ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಹಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಹು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ-ಪೂರ್ವದ ದವಾಖಾನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.<ref name="Marsden" /> ಕಾಬೂಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಮತ್ತು ನೆರೆ ಹೊರೆಯವರ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಪರಿಣಾಮ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ನೊವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಹಣ, ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಮಹ್ರಂ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ ಸಂಸಾರಗಳಿಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಮನ/ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1996ರಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಹಮ್ಮಾಮ್]], ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಸಾಮಾಜೀಕರಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಕ್ತವಾದ ಈ ಬಿಸಿ-ನೀರಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನೈರ್ಮಲ್ಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೇ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಚರ್ಮರೋಗ ಮತ್ತು ಯೋನಿನಾಳದ ಸೋಂಕಿನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಲು UNಗೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Griffin" /> ನಸ್ರಿನ್ ಗ್ರಾಸ್ ಎಂಬ ಅಫ್ಘಾನ್-ಅಮೆರಿಕದ ಲೇಖಕ 2001ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಾಯಿತು, ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ "ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರ ಋತುಚಕ್ರದ ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಸ್ಲಾಂ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ".<ref>{{Cite web |url=http://www.chicagonetworkjp.org/gross_eng.asp |title=ಆಫ್ಘಾನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ರೆಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ರೆಕಾಗ್ನಿಷನ್ ಅಟ್ ದ ಯು.ಎನ್ |access-date=2010-01-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928031820/http://www.chicagonetworkjp.org/gross_eng.asp |url-status=dead }}</ref> 1998ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ತಾಲಿಬಾನ್ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ಆದರೆ ಮೊದಲು ಅವರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮಹಿಳಾ ರೋಗಿಗಳ ವಾರ್ಡುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಾಬೂಲಿನ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="Rashid p.71="></ref> === ಬಲವಂತದ ಬಂಧನ === ಮಹಿಳೆಯರ ಬಲವಂತದ ಬಂಧನದಿಂದ ಪದೇಪದೇ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು [[ಖಿನ್ನತೆ]] ಸಂಸಾರದ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. 160 ಮಹಿಳೆಯರ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 97 ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 71ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರ ದೈಹಿಕ ಆರೊಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Griffin" /> ಲತೀಫಾ, ಕಾಬೂಲ್ ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ, ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ :<ref name="Latifa" /> <blockquote> ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಂದು ಜೈಲು ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನಡುವೆ ತುಂಬಾ ಮೌನ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೆ, ನಾವು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಭಯ ಮತ್ತು ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಕಪ್ಪು ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.</blockquote> ತಾಲಿಬಾನ್ ದೇಶದ [[ಸೌಂದರ್ಯ ಸೆಲೂನ್‌]]ಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದವು.<ref name="LATimes2001-12-15">[[ವಿಲಿಯಂಸ್, ಕರೊಲ್ ಜೆ.]] [http://articles.latimes.com/2001/dec/15/news/mn-15032 ದ ಬ್ಯೂಟಿ ಶಾಪ್ ಬೇಕಾನ್ಸ್ ಇನ್ ಪೋಸ್ಟ್-ತಾಲಿಬಾನ್ ಕಾಬೂಲ್ ], [[ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲೆಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]], ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2001.</ref><ref name="DailyMail2007-06-17">[[ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್, ಹೈದಿ]]. [http://www.dailymail.co.uk/femail/article-462460/Kabul-beauty-school-dropout.html ಕಾಬೂಲ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಡ್ರಾಪೌಟ್], ಜೂನ್ 17, 2007.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=MiEZY1jOvks ಕಾಬೂಲ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಸ್ಕೂಲ್- ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್], ''ಯೂಟ್ಯೂಬ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2008.</ref> ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕಗಳಾದ [[ಉಗುರು ಬಣ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ಮೇಕಪ್‌]]ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[[ಪಿಬಿಎಸ್]], [http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/week127/cover.html ತಾಲಿಬಾನ್ ವುಮೆನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100509190638/http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/week127/cover.html |date=2010-05-09 }}, ಮಾರ್ಚ್ 6 1998</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ತಾಲಿಬಾನ್ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. "ಮಹಿಳೆ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಅದರಿಂದ ಆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತ್ತು. ಅಪರಿಚಿತರು ಮಹಿಳೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಅನುಚಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>http://www.rawa.org</ref> [[ದ ರೆವಲೂಷನರಿ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್ ಅಫ್ ದಿ ವಿಮೆನ್ ಅಫ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] (RAWA) ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು [[ಮೀನಾ ಕೆಶ್ವರ್ ಕಮಾಲ್]] ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಮಹಿಳೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ''ವಿಮೆನ್ಸ್ ಮೆಸೆಜ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ದ್ವಿಭಾಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕವನ್ನು 1981ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. 1987ರಲ್ಲಿ ಅವರ 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರನ್ನು ನಾಯಕಿಯ ಹಾಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಗೌರವಗಳಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು == ಶಿಕ್ಷೆಗಳು == ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೇಟೇಯ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಹಾಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ರಸ್ತೆ ಹೊಡೆತಗಳ ಹಾಗೆ, ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಜೆಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಕರುಣೆಯ, ಕಠಿಣ ಜುಲ್ಮಾನೆಗಳ ಭಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು; ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಲವಂತದಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Griffin" /> ಉದಾಹರಣೆಗಳು: * ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1996ರಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಉಗುರು ಬಣ್ಣ ಬಳಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Griffin"/> * ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996ರಲ್ಲಿ, ಷರಿಯಾ ಉಡುಪು ನಿಯಾಮಾವಳಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ 225 ಕಾಬೂಲ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ರೇಡಿಯೋ ಷರಿಯಾ ಘೋಷಿಸಿತು. ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಂದು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ತಪ್ಪು ನಡುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಅವರ ಕಾಲುಗಳ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಬಾರುಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20060824053800/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGASA110051997?open&amp;of=ENG-AFG ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್: ದ ವೈಯಲೆಷನ್ಸ್ ಕಂಟಿನ್ಯೂ] ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ಡ್ 12/11/07</ref> * ಮೇ 1997ರಲ್ಲಿ, ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಇಂಟಿರಿಯರ್‌‌ನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಫಿಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಐದು ಮಹಿಳಾ [[ಕೇರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]] ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವಾಹನದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೋಲಿಸ್‌ ಸದಸ್ಯರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದರು. ಒಂದು ಲೋಹದ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಸುಮಾರು 1.5 ಮೀಟರ‍್‌‍ಗಳಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 5 ಆಡಿ) ಉದ್ದದ ಚಾವಟಿಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವ ಮುನ್ನ, ಅವರನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡಲು ಕಾವಲುಗಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Maley"/> [[File:Taliban public execution of Zarmeena 1999.jpg|right|thumb|250px|ನವೆಂಬರ್ 16, 1999ರಂದು ಕಾಬೂಲ್‌ನ ಗಾಜಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನಿಯರಿಂದ ಜಾರ್ಮಿನಾ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಏಳು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಆತ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಆತನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದಳೆಂದು ಆಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ತಾಲಿಬಾನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಈ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿತು.</ref><ref>ಯುಕೆಯ ಚಾನೆಲ್ 4 ನ್ಯೂಸ್ ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಪಡೆದದ್ದು 12/11/07</ref> ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.]] * 1999ರಲ್ಲಿ, ಕಾಬೂಲ್‌ನ ಘಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಏಳು ಮಕ್ಕಳ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯನ್ನು 30,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು (ಬಲ ಭಾಗ ನೋಡಿ). ಅವಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ಮುನ್ನ ತೀವ್ರವಾಗಿ [[ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ]] ಕೊಡಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಅವಳ ಮಗಳನ್ನು (ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿ) ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳ ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು.<ref>{{Cite web |url=http://www.rawa.org/zarmeena2.htm |title=ಜಾರ್ಮಿನಾ’ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ |access-date=2010-01-15 |archive-date=2016-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201033113/http://www.rawa.org/zarmeena2.htm |url-status=dead }}</ref> * ತಾಲಿಬಾನ್ ಶೋಧ ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತು ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಎಸೆದರು (ಅವಳ ಕಾಲು ಮರಿಯಿತು), ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಅವಳು ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅವಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವುದಾಗಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಹೆದರಿಸಿತು. ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಸಮ್ಮತಿ ಇಲ್ಲದೆಯೆ ಹಲವು ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ನಾಗರಿಕ ಸೇನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಧಿಕೃತ ತಾಲಿಬಾನ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ತಪ್ಪುನಡತೆಯ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ: ಒಂದು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬದ್ಧರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಮೌಲ್ವಿ ಕಲಮದಿನ್ 1997ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ನಾವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಆಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ"<ref name="Maley" /> ಪುರುಷರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: * ಮುಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರದ ಅಥವಾ ಮಹ್ರಂ ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಂತರ ಅವನು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಒಂದು ಮಹಿಳೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂಮಿಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಂತಹ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗಂಡ/ಮಹ್ರಂನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಲಿಯಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಆಳತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡ ಟೈಲರ್‌ಗಳು ಜೈಲುವಾಸ ಎದುರಿಸಿದರು.<ref name="Maley"/> == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂತಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇನೂ ಬೀರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನಿನ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಅರ್ಥಕ್ಕೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಯುಎನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಲು ಒಪ್ಪದೇ ಅವುಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿತ್ವವೆಂದು ಕರೆದರು.<ref name="Maley" /> 1995ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ [[ಹೆರಥ್‌]]ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಲಿಂಗ ಧೋರಣೆಗಳು ’ಮೆದು’ವಾಗಬಹುದು ಎಂದು UN ಭಾವಿಸಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ "“ತಾಲಿಬಾನ್ ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ದಾನಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು” ಎಂದು ಅದು ಭಾವಿಸಿತ್ತು.<ref name="Griffin" /> ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ಅಮಾನತಿಗೆ ಸ್ತಬ್ಧ/ಶಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. * 1995ರ ನವೆಂಬರ್‌ರಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಜೊತೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ [[UNICEF]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾಲಿಬಾನ್ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನೆರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. 1995ರ ಬಿಜೀಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, UNICEFನ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ UNICEFನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="Griffin"/> * ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಾದ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 1996ರಲ್ಲಿ, [[ಸೇವ್ ದ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್]](UK) ಸಂಸ್ಥೆ ಸಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Griffin"/> * [[UN ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್]] [[ಬುರ್ಟ್ರೋಸ್ ಬುಟ್ರೋಸ್ ಗಾಲಿ]] ಅಫ್ಘಾನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hri.org/cgi-bin/brief?/news/world/undh/96-10-07.undh.html |title=ಯುನೈಟಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಡೈಲಿ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ 96-10-07 |access-date=2010-01-15 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926230736/http://www.hri.org/cgi-bin/brief?%2Fnews%2Fworld%2Fundh%2F96-10-07.undh.html |url-status=dead }}</ref> * 1999ರಲ್ಲಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಒಸಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್‌ನನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರ ಮಾಡಲು ತಾಲಿಬಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ US ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ [[ಮೆಡ್‌ಲೈನ್ ಅಲ್‌ಬ್ರೈಟ್]] ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು "ನಾವು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಅವರು ಬಲಿಪಶುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ...ಇದು ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ."<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/466739.stm ವರ್ಲ್ಡ್: ಸೌಥ್ ಏಷ್ಯಾ ಆಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ ವಾರ್ನ್ಸ್ ತಾಲೆಬಾನ್ ಆನ್ ವುಮೆನ್] [[ಬಿಬಿಸಿ]], ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್ 12/11/07</ref> ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಲಂಡನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಒಂದು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ನ ರಚನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು, ಅದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಆ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: "ಜೆಂಡರ್:ಬೈ ಎಂಡ್-1389 (20 ಮಾರ್ಚ್ 2011): ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು; ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ MGDಗಳ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಚುನಾಯಿತ ಮತ್ತು ನೇಮಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೌರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.ands.gov.af/ands/jcmb/src/jcmb5/3C.%20Table%203%20Executive%20Summary%20of%20all%20benchmarks%20-%20Eng.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-15 |archive-date=2010-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100205033113/http://www.ands.gov.af/ands/jcmb/src/jcmb5/3C.%20Table%203%20Executive%20Summary%20of%20all%20benchmarks%20-%20Eng.pdf |url-status=deviated |archivedate=2010-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100205033113/http://www.ands.gov.af/ands/jcmb/src/jcmb5/3C.%20Table%203%20Executive%20Summary%20of%20all%20benchmarks%20-%20Eng.pdf }}</ref> ಆದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಉಪಚಾರ ಒಂದು ರೀತಿ ಅತೃಪ್ತ ಗುರಿ ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸುವಾಗ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ "ಇನ್ನೂ ಖಾಲಿ ಭರವಸೆಗಳ" ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ವರದಿ ಜೂನ್ 11, 2008ರಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://archive.is/20120802061608/www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/afghanistan-no-more-empty-promises-paris-20080611</ref> == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು]] * [[ಗೋಲ್ಡನ್ ನಿಡಲ್ ಸೀವಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್]] * [[ಹಿಜಬ್]] * [[ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಸ್ಪ್ಲೆಂಡಿಡ್ ಸನ್ಸ್]] * [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಭಿಚಾರ]] * [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಘ.]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refbegin|2}} * {{cite news |last=Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor |url=http://www.afghanistannewscenter.com/news/1998/february/feb3c1998.htm |title=Afghanistan Country Report on Human Rights Practices for 1997 |publisher=US Department of State |date=1998-01-30 |accessdate=2007-03-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928114859/http://www.afghanistannewscenter.com/news/1998/february/feb3c1998.htm |url-status=deviated |archivedate=2007-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928114859/http://www.afghanistannewscenter.com/news/1998/february/feb3c1998.htm }} * {{cite news |last=Islam for Today |url=http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm |title=Restrictions Placed on Women by the Taliban |date=1999 |accessdate=2007-03-27 |archive-date=2010-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101008001232/http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm |url-status=deviated |archivedate=2001-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011122070750/http://www.islamfortoday.com/afghanistanwomen4.htm }} * {{cite news |last=Allan Nacheman |url=http://www.geocities.com/CapitolHill/Parliament/1358/talibans-graphic-stories.html |title=Afghan women tell tales of brutality, terror at hands of Taliban |publisher=AFP |date=2001-05-03 |accessdate=2007-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011008034011/http://www.geocities.com/CapitolHill/Parliament/1358/talibans-graphic-stories.html |archivedate=2001-10-08 |url-status=dead }} * {{cite news |last=The UN Refugee Agency |url=http://www.unhcr.org/home/RSDCOI/3ae6a84d0.html |title=Chronology of Events January 1995 - February 1997 |date=2007-04-03 |accessdate=2004-04-03 }} * {{cite news |last=UNFPA |url=http://www.unfpa.org/news/news.cfm?ID=119&Language=1 |title=Afghan NGOs Provide Maternal Care Despite Shortage of Skilled Staff |date=2002 |accessdate=2007-04-01 }} * {{cite news |last=Amnesty International |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGASA110051997?open&of=ENG-398 |title=Women in Afghanistan: The violations continue |date=1997-06-01 |accessdate=2007-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040113140252/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGASA110051997?open&of=ENG-398 |archivedate=2004-01-13 }} * {{cite news |last=Revolutionary Association of the Women of Afghanistan (RAWA) |url=http://www.rawa.org/stoned.htm |title=Afghan woman stoned to death for adultery |date=1997-03-30 |accessdate=2007-04-01 |archive-date=2007-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921181934/http://www.rawa.org/stoned.htm |url-status=dead }} * {{cite news |last=Anton Antonowicz |url=http://www.rawa.org/zarmeena2.htm |title=ZARMINA'S STORY |date=2002-06-20 |accessdate=2007-04-01 |archive-date=2016-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201033113/http://www.rawa.org/zarmeena2.htm |url-status=dead }} * {{cite news |last=CNN-Showbuzz |url=http://www.cnn.com/SHOWBIZ/News/9903/29/showbuzz/index.html?eref=sitesearch |title=Lenos leading effort to help Afghan women |date=1999-03-29 |accessdate=2007-03-26 |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201140704/http://www.cnn.com/SHOWBIZ/News/9903/29/showbuzz/index.html?eref=sitesearch |url-status=dead }}ಡಿಡಿ * {{cite news |last=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4527385.stm |title=Jolie urges aid for Afghan plight |publisher=BBC |date=2005-05-08 |accessdate=2007-03-26 }} * {{cite news |last=Hillary Clinton |url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,185643,00.html |title=New Hope For Afghanistan's Women |publisher=TIME |date=2001-11-04 |accessdate=2007-04-01 |archive-date=2008-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080727020014/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,185643,00.html |url-status=deviated |archivedate=2008-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080727020014/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,185643,00.html }} * {{cite news |last=UNICEF |url=http://www.unicef.org/infobycountry/afghanistan_statistics.html |title=At a glance: Afghanistan |date=2003 |accessdate=2007-04-01 |archive-date=2007-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070320104925/http://www.unicef.org/infobycountry/afghanistan_statistics.html |url-status=deviated |archivedate=2007-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070320104925/http://www.unicef.org/infobycountry/afghanistan_statistics.html }} * {{cite news |last=Nasrine Gross |url=http://www.chicagonetworkjp.org/gross_eng.asp |title=Afghan Women's Request for Recognition at the U.N. |date=2007 |accessdate=2007-03-27 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928031820/http://www.chicagonetworkjp.org/gross_eng.asp |url-status=dead }} * {{cite news |last=Department of Public Information |url=http://www.hri.org/cgi-bin/brief?/news/world/undh/96-10-07.undh.html |title=UN Daily Highlights |date=1996-10-07 |accessdate=2007-04-06 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926230736/http://www.hri.org/cgi-bin/brief?%2Fnews%2Fworld%2Fundh%2F96-10-07.undh.html |url-status=dead }} {{Refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * [http://www.afghan-web.com/woman ದ ಪ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದ ಆಫ್ಘಾನ್ ವ್ಯುಮ್ಯಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180406034244/http://www.afghan-web.com/woman/ |date=2018-04-06 }} * [http://taqaza.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=815:brutal-taliban&amp;catid=49:politics&amp;Itemid=88 ಬ್ರುಟಲ್ ತಾಲಿಬಾನ್] ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾಲಿಬಾನ್ ಕ್ರೂರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ * [http://www.rawa.org/index.php ರೆವೊಲ್ಯುಷನರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ದ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ (RAWA)] * {{Cite web | title = Student flees Taliban in 'Pakistan's Switzerland' - CNN.com | accessdate = 2009-02-03 | url = http://www.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/02/03/pakistan.girls.school/ }} * [http://www.globalpost.com/dispatch/taliban/war-of-ideas ವಾರ್ ಆಫ್ ಐಡಿಯಲ್ಸ್: ಎ ವುಮೆನ್, ಎ ಸ್ಕೂಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎ ಟ್ರಾಜಿಕಲಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ರಿಲೇಷನ್‌ಶಿಪ್.] * ಸುನೀತಾ ಮೆಹ್ತಾ (2002). ''ವುಮೆನ್ ಫಾರ್ ಆಫ್ಘಾನ್ ವ್ಯುಮೆನ್: ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲ್ಯಾನ್. ISBN 978-0-7513-2886-8 * ರೋಸ್‌ಮುಹ್ರಿ ಸ್ಕೈನ್ (2001). ''ದ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಅಂಡರ್ ದ ತಾಲಿಬಾನ್''. ಯುಎಸ್‌ಎ: ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ನಾಲ್ಡ್ & ಕಂಪನಿ, Inc. ISBN 0786410906 * {{cite news |last=Physicians for Human Rights |url=http://physiciansforhumanrights.org/library/documents/reports/talibans-war-on-women.pdf |format=PDF |title=The Taliban's War on Women: A health and human rights crisis in Afghanistan |date=1998 |access-date=2010-01-15 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614032620/http://physiciansforhumanrights.org/library/documents/reports/talibans-war-on-women.pdf |url-status=deviated |archivedate=2007-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070702234326/http://physiciansforhumanrights.org/library/documents/reports/talibans-war-on-women.pdf }} ISBN 1-879707-25-X * ಅಟ್‌ವುಡ್, ಮಾರ್ಗರೇಟ್ (1985). ''[[ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಮೇಡ್ಸ್ ಟೇಲ್]]'' ಪ್ರಕಾಶಕ: ನಿರೂಪಕ <br /> {{Segregation by type|state=collapsed}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಾಲಿಬಾನ್]] [[ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ-ಸಂಬಂಧಿ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಂಗ ಭೇದಭಾವ]] [[ವರ್ಗ:ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌‌ದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಾನತಾವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]] bshq42sbigo0x1izuwdzasn2qfsdkoz 0 22527 1430537 1430361 2026-09-27T11:25:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430537 wikitext text/x-wiki {{Coord|display=title|21|18|41|N|157|47|47|W|type:adm1st_scale:3000000_region:US-HI}} {{Infobox U.S. state | Name = Hawaii | Fullname = State of Hawaii<br />''Moku{{okina}}āina o Hawai{{okina}}i'' | Othername = Mokuāina o Hawaii | Flag = Flag of Hawaii.svg | Flaglink = [[Flag of Hawaii|Flag]] | Seal = Seal of the State of Hawaii.svg | Seallink = [[Seal of Hawaii|Seal]] | Coat of Arms = Coat of Arms of the Kingdom of Hawaii.svg | Former = Territory of Hawaii | Former_flag of the state = Flag of Hawaii.svg | Map = Map of USA HI.svg | Nickname = The [[Aloha]] State | Motto = [[Seal of Hawaii|Ua Mau ke Ea o ka {{okina}}Āina i ka Pono]] ([[Hawaiian language|Hawaiian]]) | MottoEnglish = The Life of the Land is Perpetuated in Righteousness | Capital = [[Honolulu]] | LargestCity = Honolulu | OfficialLang = [[ಆಂಗ್ಲ|English]], [[Hawaiian language|Hawaiian]] | Demonym = Hawaiian (see notes)<ref>Local usage generally reserves Hawaiian as an [[ethnonym]] referring to [[Native Hawaiians]]. ''Hawaii resident'' or ''islander'' is the preferred form to refer to state residents. The ''[[Associated Press Stylebook]]'', 42nd ed. (2007), also prescribes this usage under its entry for Hawaii (p. 112).</ref> | Governor = [[Linda Lingle]] ([[Republican Party (United States)|R]]) | Lieutenant Governor = [[James Aiona]] (R) | Senators = [[Daniel Inouye]] ([[Democratic Party (United States)|D]])<br />[[Daniel Akaka]] (D) |Representative=[[Hawaii's 1st congressional district|1]]: [[Neil Abercrombie]] (D)<br />[[Hawaii's 2nd congressional district|2]]: [[Mazie Hirono]] (D) | PostalAbbreviation = HI | AreaRank = 43rd | TotalAreaUS =10,931 | TotalArea = 28,311 | LandAreaUS = 6,423 | LandArea = 16,638 | WaterAreaUS = 4,507 | WaterArea = 11,672 | PCWater = 41.2 | PopRank = 42nd | 2000Pop (old) = 1,211,537 | 2000Pop = 1,288,198 (2008 est.)<ref name=08CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2008 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2009-02-06 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2008-01.csv}}</ref> <br /> 1,211,537 (2000) | DensityRank = 13th | 2000Density = 72.83 | 2000DensityUS = 188.6 | MedianHouseholdIncome = $63,746 | IncomeRank = 5th | AdmittanceOrder = 50th | AdmittanceDate = August 21, 1959 | TimeZone = [[Hawaii-Aleutian time zone|Hawaii]]: [[Coordinated Universal Time|UTC]]-10<br /> (no [[daylight saving time]]) | Longitude = 154° 48′ W to 178° 22′ W | Latitude = 18° 55′ N to 28° 27′ N | LengthUS =1,522 | WidthUS = n/a | Width = n/a | Length = 2,450 | HighestPoint = [[Mauna Kea]]<ref name=usgs>{{cite web| date =April 29, 2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| dateformat =mdy| accessdate =November 3, 2006| archive-date =ಜೂನ್ 1, 2008| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> | HighestElevUS = 13,796 | HighestElev = 4,205 | MeanElevUS =3,035 | MeanElev = 925 | LowestPoint = [[Pacific Ocean]]<ref name=usgs/> | LowestElevUS = 0 | LowestElev = 0 | ISOCode = US-HI | Website = www.hawaii.gov }} {{Infobox U.S. state symbols |Name = Hawaii |Bird = [[Hawaiian Goose]] |Fish = [[Reef triggerfish|Humuhumunukunukuāpua{{okina}}a]] |Flower = [[Hawaiian hibiscus]] |Mammal = [[Humpback whale]] |Reptile = [[Gold dust day gecko]] |Tree = [[Candlenut|Kukui nut tree]] |Food = [[Muffin|Coconut muffin]] |Gemstone = [[Black coral]] |Slogan = ''The Islands of [[Aloha]]'' |Soil = [[Hilo (soil)|Hilo]] |Song = ''[[Hawai'i Pono'i|Hawai{{okina}}i Pono{{okina}}i]]'' |Sport = [[Surfing]], [[Outrigger canoeing]] |Tartan = [[:File:Hawaii State Tartan.jpg|Hawaii State Tartan]] |Route Marker = HI-66.svg |Quarter = 2008 HI Proof.png |QuarterReleaseDate = 2008 }} [[ಚಿತ್ರ:Hawaii in Pacific Ocean.png|thumb|right|ವಿಶ್ವ ಭೂಪಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] '''ಹವಾಯಿ''' ({{Audio-IPA|en-us-Hawaii.ogg|/həˈwaɪ.iː/}} ಅಥವಾ {{IPA-en|həˈwaɪʔiː|}} ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ; [[ಹವಾಯನ್‌]]: '''ಮೊಕು{{okina}}ಐನಾ ಒ ಹವಾಯಿ{{okina}}''' ) [[ಯು.ಎಸ್‌]]ನ 50 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸದು (ಆಗಸ್ಟ್‌ 21, [[1959]]), ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದಲೇ ಆಗಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ. ಮಧ್ಯ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ]]ದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ಭೂಖಂಡದ ಈಶಾನ್ಯ, [[ಜಪಾನ್‌]]ನ ಆಗ್ನೇಯ, ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹವಾಯಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ, ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಜೀವಂತ [[ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು]] ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರ, ಕಡಲಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ, ಜೈವಿಕ ತಜ್ಞರ, ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಿಯತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಧ್ಯ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿವೆ. ಹವಾಯಿ, ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಓಆಹು]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಹೊನೊಲುಲು]] ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ. ನೂರಾರು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ [[ಹವಾಯನ್‌ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹವನ್ನು]] ಈ ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತದೆ.{{convert|1500|mi}} ಇಲ್ಲಿನ [[ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ]]ದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಂಟು "ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು" ಎಂದರೆ (ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯದವರೆಗೆ), [[ನಿ[ಇಹಾವ್]‌]], [[ಕಾವಾ[12]ಇ]], [[ಓ[13]ಅಹು]], [[ಮೊಲೊಕ[14]ಇ]], [[ಲಾನಾ[15]ಇ]], [[ಕಹೊ[16]ಓಲಾವೆ]], [[ಮಾವ್‌ಇ]], ಮತ್ತು [[ಹವಾಯ್‌[17]ಇ]]. ಕೊನೆಯದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ (ದಿ ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌)" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಂಶಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ [[ಓಷೆನಿಯಾ]]ದ [[ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾ]] ಉಪವಲಯ.ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಹವಾಯಿ'' ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ{{pron-en|həˈwaɪ.iː}} [[ಹವಾಯಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]], ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ{{pronounced|həˈwɐiʔi}} ಅಥವಾ{{IPA-all|həˈvɐiʔi|}}. ಈಗೀನ ಯು.ಎಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್‌ ಒಬಾಮಾ]] ಹಾವಾಯಿ ದ್ವೀಪದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಬ್ದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ == [[ಹವಾಯನ್‌ ಭಾಷೆ]]ಯ ಪದ ''ಹವಾಯ್‌{{okina}}ಇ'' , [[ಪ್ರೋಟೋ-ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾದ]] *''ಸವೈಕಿ'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರ [[ಪುನಾರಚಿತ]] ಅರ್ಥ "ತಾಯಿನಾಡು";<ref>ಪೊಲೆಕ್ಸ್— ಎ ರಿಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೊಟೊ-ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾನ್ ಲೆಕ್ಷಿಕನ್, ಬಿಗ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, 1994. ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯು ಮೊದಲು ಬರುವ ಪದವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪುನರ್‌ ರಚನೆಗೊಂಡ ಪದದ ರೂಪ.</ref> [[ಮಾವೊರಿ]] (''ಹವಾಯ್‌ಕಿ'' ), [[ರ್ಯಾರೊಟೋಂಗನ್‌]] (''ಅವಾಯ್‌ಕಿ'' ), ಮತ್ತು [[ಸಾಮೊವನ್‌]] (''ಸವಾಯ್‌{{okina}}i'' ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ([[ಹವಾಯ್‌ಕಿ]]ಯನ್ನೂ ನೋಡಿ).ಪುಕುಯ್‌ ಮತ್ತು ಎಲ್‌‍ಬರ್ಟ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, [24] "ಪಾಲಿನೇಷಿಯಾದ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹವಾಯ್‌[25]ಯಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪದದ ಅರ್ಥ ಭೂಗತ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮನೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಆದರೆ ಹವಾಯ್‌[26]ಯಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ.[27] == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ == ಹವಾಯಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದರೆ: {{Main Hawaiian Islands}} === ಭೂಲಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:Pāhoehoe and Aa flows at Hawaii.jpg|thumb|280px|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ನಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ Pāhoehoe ಮತ್ತು [30]A[31]ā ಲಾವಾ ಪ್ರವಾಹ (ಶಿಲಾರಸ) ಹರಿಯುತ್ತವೆ.]] {{unit length|mi|2000|-2}}ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೂಖಂಡದ ಈಶಾನ್ಯ<ref>{{cite web |url = http://interactive2.er.usgs.gov/faq/list_faq_by_category/get_answer.asp?id=795 |title = What constitutes the United States, what are the official definitions? |publisher = [[United States Geological Survey]] |accessdate = 2007-07-03 |archive-date = 2004-10-21 |archive-url = https://www.webharvest.gov/peth04/20041021120319/http://interactive2.er.usgs.gov/faq/list_faq_by_category/get_answer.asp?id=795 |url-status = dead }}</ref> ಕ್ಕೆ ಇರುವ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯ ಯುನಿಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯ [[ಅಲಾಸ್ಕಾ]] ನಂತರ ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯ. ಕೇವಲ ಹವಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾಗಳು ಮಾತ್ರ ಯು.ಎಸ್‌.ನ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹವಾಯಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ: * ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ * ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ * ಸಂಪೂರ್ಣ ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ * ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದು [[ದ್ವೀಪ ಸಮುದಾಯ]] * ರಾಜ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ * ಒಂದೂ ನೇರ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ [[ಚಿತ್ರ:Map of Hawaii NA.png|thumb|right|ಹವಾಯಿಯ ಭೂಪಟ]] ಹವಾಯಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ, [[ಮೊನಾ ಕಿಯಾ]]{{unit height|ft|13796}} ಮೌಂಟ್‌ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಿದೆ ಆದರೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್‍‌ ಸಾಗರದ ಸಮತಟ್ಟಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಇದರ ಎತ್ತರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೀಗನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.{{unit height|ft|33500|-2}}<ref>{{cite web|url=http://hypertextbook.com/facts/2001/BeataUnke.shtml|last=Unke|first=Beata|year=2001|work=The Physics Factbook|title= Height of the Tallest Mountain on Earth}}</ref> ಹವಾಯ್‌{{okina}}ಇ, ಮಾವ್‌ಇ, ಓ{{okina}}ಆಹು, ಕಹೊ{{okina}}ಓಲಾವೆ, ಲಾನಾ{{okina}}ಇ, ಮೊಲೊಕ{{okina}}ಇ, ಕಾವಾ{{okina}}ಇ ಮತ್ತು ನಿ{{okina}}ಇಹಾವ್‌) ಎಂಬ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಕಾ{{okina}}ಆಲಾ ಎನ್ನುವುದು ನಿ{{okina}}ಇಹಾವ್‌ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ಆದರೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುವ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ. [[ವಾಯವ್ಯ ಹವಾಯಿನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]], ಕಾವಾ{{okina}}ಇಯ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ [[ನಿಹೊವಾ]] ದಿಂದ [[ಕುರೆ]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಜೀವಂತವಿದ್ದ ಎಷ್ಟೋ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಶೇಷವಾದ, 9 ಸಣ್ಣ ಹಳೆಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಸರಣಿ. ಅದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲ್ಲುಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಮೂಲೊಕಿನಿಯಂತಹ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತವೂ ಅಲ್ಲದ, ಸಮುದ್ರ ಪದರುಗಲ್ಲು ಅಥವಾ ಭೂಸವೆತದಿಂದಾದ ಸುಮಾರು 130ಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿದೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.soest.hawaii.edu/GG/HCV/haw_volc.html |title=General Information about Hawaiian Shield Volcanoes |last=Rubin |first=Ken |accessdate=December 2009 }}</ref> === ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ === ಎಲ್ಲ ಹವಾಯಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳೂ ಕೂಡ ಸಮುದ್ರದಾಳದಿಂದ ಸಿಡಿದ [[ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ]]ದಿಂದ ಅಂದರೆ [[ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದಿಂದ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ [[ಟೆಕ್ಟೊನಿಕ್‌ ಪ್ಲೇಟ್‌]]ಗಳು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲೆ ಇದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊಸ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರ‍ದಲ್ಲಿಯ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿಯ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ [[ಲೌಹಿ ಸೀಮೌಂಟ್‌]] ಯಾವಾಗಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ.{{okina}} ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಹಲಿಯಾಕಾಲಿಯ]] ಮೌಯಿಯಲ್ಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದಿನ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟ]]ವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಇದು ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://hvo.wr.usgs.gov/volcanowatch/1999/99_09_09.html |title = Youngest lava flows on East Maui probably older than A.D. 1790 |publisher = [[United States Geological Survey]] |date = September 9, 1999 |accessdate = 1999-10-04 |archive-date = 2001-02-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20010222184841/http://hvo.wr.usgs.gov/volcanowatch/1999/99_09_09.html |url-status = dead }}</ref> 1790ರಲ್ಲಿ ಕಿಲೌಯಿಯಾ ಆಘಾತಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡಿತ್ತು (ಇದು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಘಾತಕಾರಿಯಾದುದು) ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸ್ಪೋಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://pubs.usgs.gov/fs/fs074-97/ ಲಿವಿಂಗ್ ಆನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್ ವೊಲ್ಕೊನೊಯಿಸ್—ದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದ ಹವಾಯಿ], ಯು.ಎಸ್. ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್ 074-97.</ref> ಈ [[ಸ್ಪೋಟ]]ದಲ್ಲಿ [[ಕಿಲೌಯಿಯಾ]]ದ ಸುಮಾರು 5,405 ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>[http://adsabs.harvard.edu/abs/2008AGUFM.V11B2022S ಹ್ಯೂಮನ್ ಫೂಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ರಿಲೇಷನ್ ಟು ದ 1790 ಎರಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಕಿಲೊ‌ಉಯಾ], ಸ್ವಾನ್ಸನ್, ಡಿ. ಎ.; Rausch,ಜೆ., ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿಯೊಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್.''</ref> ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾದ ಭೂಸವೆತವು ಉತ್ತಮ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ [[ಎರಡನೇ ಅತೀ ಎತ್ತರ]]ದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=October 2008}} ಎತ್ತರಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ [[ಭೂಕಂಪ]]ದಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಸುನಾಮಿ]]ಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[1868]] ಮತ್ತು 1975ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.<ref name="PTWC">{{cite web|url=http://www.prh.noaa.gov/ptwc/hawaii.php|title=Tsunami Safety & Preparedness in Hawai`i|last=Pacific Tsunami Warning Center|date=2009-11-12|accessdate=2009-11-12}}</ref> === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ === ಈ ದ್ವೀಪವು ಉಳಿದ ಭೂ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಿ೦ತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದರಿ೦ದ, ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಾರ೦ಭಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಪ್ರಾರ೦ಭಗೊ೦ಡಿದ್ದು ಗಾಳಿ (ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಬ೦ದಿರುವುದು)ಅಲೆಗಳು (ಸಾಗರರ ಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲಕ ಬ೦ದಿದ್ದು)ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳು (ಪಕ್ಷಿಗಳು,ಕೀಟಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳು ತ೦ದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳು)ಮೂಲಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರಿಸರದಿ೦ದಾಗಿ (ಅತ್ಯ೦ತ ಎತ್ತರ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ)ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಸ್ಯ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ(ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಎ೦ಡೆಮಿಸಮ್‌ನ್ನು ನೋಡಿ)ವ್ಯೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪವು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದು,ಯು.ಎಸ್ ನಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊ೦ಡಿದೆ. <gallery> File:Niihau sep 2007.jpg|Ni[63]ihau (70 sq. mi.) File:Kauai from space oriented.jpg|Kaua[64]i (552.3 sq. mi.) File:Island of Oahu - Landsat mosaic.jpg|O[65]ahu (598 sq. mi.) File:Maui Landsat Photo.jpg|Maui(727.3 sq. mi.) File:Molokai.jpg|ಮೊಲೊಕ[66]i (260 sq. mi.) File:LanaiLandsat.jpg|ಲಾನಾ[67]i (140.5 sq. mi.) File:KahoolaweLandsat.jpg|ಕಹೊ[68]ಒಲಾವೆ (44.6 sq. mi.) File:Island of Hawai'i - Landsat mosaic.jpg|ಹವಾಯಿ (4,028.2 sq. mi.) </gallery> === ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:USS Arizona Memorial from the tour boat.JPG|thumb|right|alt=white rectangular memorial building with US flag flying above|ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌.ಎಸ್‍ ಆರಿಜೋನಾ ಸ್ಮಾರಕ]] [70]ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌]]ನ ಅಧಿನದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.[70] ಹವಾಯಿಯು ಎರಡು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಕುಲಾದ ಬಳಿ ಮೌಇನಲ್ಲಿರುವ ಹಲೇಕಾಲಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಇದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಹಲೀಕಾಲಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಹವಾಯಿ ವಾಲ್ಕಾನೋ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕಿಲೊವಾವನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಿದಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಮಲೋಕಾದ{{okina}} ಕಲೌಪಪಾದಲ್ಲಿನ [[ಕಲೌಪಪಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]]. ಇದು ಮುಂಚಿನ [[ಹನ್ಸೆನ್ಸ್‌‍ ಕಾಯಿಲೆ]]ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ{{okina}} [[ಕೈಲುವಾ-ಕೋನಾ]] ದಲ್ಲಿನ [[ಕಲೋಕೋ ಹೊನಕೋಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]] ಮತ್ತು [[ಪು ಒಹೋನುವಾ ಓ ಹೊನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪು{{okina}} ಒಹೋನುವಾ ಓ ಹೊನಾನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ]].ಇದು ಪುರಾತನ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆಯ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ೦ದರೆ [[ಅಲಾ ಕಹಕೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಟ್ರೇಲ್]] ಮತ್ತು ಅಹು{{okina}} ದಲ್ಲಿನ [[ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಅರಿಝೋನಾ ಸ್ಮಾರಕ|ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ''ಅರಿಝೋನಾ '' ಸ್ಮಾರಕ]]. [[ಪಪಾಹನುಮೋಕೋಕೀ ಮರೀನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ]]ವು 2006 ಜೂನ್ 15ರ೦ದು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಿ ಬುಶ್‌]]ರಿ೦ದ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಮೆಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹವಳದಂಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರವನ್ನು{{convert|50|mi|km|-1}} ಹಾಗೂ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗಿನ ತೀರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.{{convert|140000|mi2|km2}} ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಅದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&page=15&issue=16&issue_name=Protecting%20ocean%20life&name=Op-eds%20(Pew)| title=Treasure Islands| author=Joshua Reichert and [[Theodore Roosevelt IV]]| dateformat=mdy| accessdate=June 15, 2006| archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060930183659/http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&issue_name=Protecting%20ocean%20life&issue=16&page=15&name=Op%2Deds%20%28Pew%29| url-status=deviated| archivedate=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060930183659/http://www.pewtrusts.org/ideas/ideas_item.cfm?content_item_id=3417&content_type_id=15&issue_name=Protecting%20ocean%20life&issue=16&page=15&name=Op%2Deds%20%28Pew%29}}</ref> === ಹವಾಗುಣ === [[ಚಿತ್ರ:Sunset in Kona or a real sunset over sea.jpg|thumb|ಕೋನಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ಚಿತ್ರ]] ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಹವಾಗುಣವು ಅಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆಗೆ ಸರಿಯಾಗುವಂತಿದ್ದರೂ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವು ಪೂರ್ವದ ನಿಯಮಿತ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತ]]ದಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ 80s ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ (ಸುಮಾರು 31&nbsp;°C)) ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ 70s ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ (ಸುಮಾರು 24&nbsp;°C)) ಇರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 80s (ಸುಮಾರು 28&nbsp;°C))ರಷ್ಟಿದ್ದು,(ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ)ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ 60s (18&nbsp;°C)ಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಅಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮ ಬೀಳದಿದ್ದರೂ{{convert|4205|m}} ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೌನಾ ಕೀಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮೌನಾ ಲೋವಾ]] ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹಲೀಯಾಕಾಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದು ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಕುವಾ{{okina}} ದಲ್ಲಿನ [[ಮೌಂಟ್ ವೈ]]{{okina}} ಯಾಲೆ{{okina}}ಯಾಲೆ{{okina}} ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.{{convert|460|in|m|1}} ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಕಾಲವಿದ್ದು, ಮೇ ದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಶುಷ್ಕಋತು(ಬೇಸಿಗೆ) ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ಆರ್ದ್ರಋತು(ಮಳೆಗಾಲ)ವಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prh.noaa.gov/hnl/pages/climate_summary.php ಹವಾಯಿಯ ವಾಯುಗುಣ].</ref> ಪ್ರತೀ ದ್ವೀಪದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಮಾನವು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮಾರುತಗಳಿಗೆದುರಾಗಿ (''ಕೋ{{okina}} ಆಲಾ'' ) ಮತ್ತು ಲೀವರ್ಡ್ (ಕೋನಾ) ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರುತಗಳಿಗೆದುರಾದ ಭಾಗವು ಮೋಡಗಳಿ೦ದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪವು ಗಾಳಿಗೆ ಮರೆಯಾಗುವಂತಹ ಸಮುದ್ರತೀರದ ವಿಹಾರ ಧಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" style="font-size:90%;line-height:1.2;text-align:right" |+ ಹವಾಲಿಯನ್ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ತಿಂಗಳ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧವಾದ ಕಡಿಮೆ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯ ತಾಪಮಾನಗಳು<td><ref>[http://www.weatherbyday.com/hawaii/ ಹವಾಯಿಯ ವಾತಾವರಣ|ಹವಾಯಿ ವಾತಾವರಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ|ಹವಾಯಿ ವಾಯುಗುಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120707165914/http://www.weatherbyday.com/hawaii/ |date=2012-07-07 }}.</ref></td> |- ! ನಗರ ! ಜನ ! ಫೆಬ್ರ. ! ಮಾ ! ಏಪ್ರಿ. ! ಮೇ ! ಜೂನ್. ! ಜುಲೈ. ! ಆಗ. ! ಸೆಪ್ಟ್. ! ಅಕ್ಟೋ. ! ನವೆಂ. ! ಡಿಸೆಂ. |- ! rowspan="2"| [[ಹಿಲೊ]] | 64&nbsp;°F {{colored text|17.8&nbsp;°C|green}} | 64&nbsp;°F {{colored text|17.8&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಹೊನೊಲುಲು]] | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 72&nbsp;°F {{colored text|22.2&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 75&nbsp;°F {{colored text|23.9&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 89&nbsp;°F {{colored text|31.7&nbsp;°C|green}} | 89&nbsp;°F {{colored text|31.7&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಕಾಹುಲೂಯಿ]] | 63&nbsp;°F {{colored text|17.2&nbsp;°C|green}} | 63&nbsp;°F {{colored text|17.2&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 80&nbsp;°F {{colored text|26.7&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 86&nbsp;°F {{colored text|30.0&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 88&nbsp;°F {{colored text|31.1&nbsp;°C|green}} | 87&nbsp;°F {{colored text|30.6&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 82&nbsp;°F {{colored text|27.8&nbsp;°C|green}} |- ! rowspan="2"| [[ಲಿಹುe|ಲಿಹು{{okina}}e]] | 65&nbsp;°F {{colored text|18.3&nbsp;°C|green}} | 66&nbsp;°F {{colored text|18.9&nbsp;°C|green}} | 67&nbsp;°F {{colored text|19.4&nbsp;°C|green}} | 69&nbsp;°F {{colored text|20.6&nbsp;°C|green}} | 70&nbsp;°F {{colored text|21.1&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 74&nbsp;°F {{colored text|23.3&nbsp;°C|green}} | 73&nbsp;°F {{colored text|22.8&nbsp;°C|green}} | 71&nbsp;°F {{colored text|21.7&nbsp;°C|green}} | 68&nbsp;°F {{colored text|20.0&nbsp;°C|green}} |- style="background:#FFFFCC" | 78&nbsp;°F {{colored text|25.6&nbsp;°C|green}} | 78&nbsp;°F {{colored text|26.6&nbsp;°C|green}} | 78&nbsp;°F {{colored text|26.6&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 83&nbsp;°F {{colored text|28.3&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 85&nbsp;°F {{colored text|29.4&nbsp;°C|green}} | 84&nbsp;°F {{colored text|28.9&nbsp;°C|green}} | 81&nbsp;°F {{colored text|27.2&nbsp;°C|green}} | 79&nbsp;°F {{colored text|26.1&nbsp;°C|green}} |} == ಇತಿಹಾಸ == ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಗವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಾದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ಕೂಡ ಒಂದು, [[ವೆರ್ಮೊನ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (1846), [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫ್ ಟೆಕ್ಸಸ್]] (1845), ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (1846) ಉಳಿದ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯು (ಟೆಕ್ಸಸ್ ಮತ್ತೊಂದು) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮ್ಯಾನತೆ]] ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref>[http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode20/usc_sec_20_00007512----000-.html ಯುಎಸ್ ಕೋಡ್ : ಟೈಟಲ್ 20,7512. ][http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode20/usc_sec_20_00007512----000-.html ಫೈಂಡಿಂಗ್ಸ್].</ref> [[ಹವಾಯಿ ಆಧಿಪತ್ಯ]] ವು 1810ರಿಂದ 1893ವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಭೌಮವಾಗಿತ್ತು, ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಥಳೀಯ (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್) ಉದ್ಯಮಿಗಳು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವವರೆಗೆ. ಇದು 1894 ರಿಂದ 1898ರವರೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, 1959ರಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.<ref>[http://www.netstate.com/states/government/hi_government.htm ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111019022737/http://netstate.com/states/government/hi_government. |date=2011-10-19 }} {{Cite web |url=http://netstate.com/states/government/hi_government. |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111019022737/http://netstate.com/states/government/hi_government. |archive-date=2011-10-19 |url-status=bot: unknown}}.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 1941ರಂದು [[ಜಪಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ [[ಪರ್ಲ್ ಬಂದರು ಮೇಲೆ ದಾಳಿ]]ಗೆ ಹವಾಯಿ ಗುರಿಯಾಯಿತು. [[ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್]] ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಮತ್ತು [[ಒಹಾಯು ಮೇಲೆ ಇತರೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳದಗಳನ್ನು ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪುಟಾಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸಮರ II|ಒ{{okina}}ಹಾಯು ಮೇಲೆ ಇತರೆ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳದಗಳನ್ನು [[ವಿಮಾನ]] ಮತ್ತು [[ಪುಟಾಣಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]]]ಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. === ಪೂರ್ವ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕ — ಪುರಾತನ ಹವಾಯಿ (800-1778) === [[300 BCE]] ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಅತಿ ಪುರಾತನ ವಸತಿ ಎಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಬಹುಶಃ ಅದು ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಸ್‍ನಿಂದ ಪೊಲಿನೆಸಿಯಾ ವಸಹಾತುಗಾರರು ಮತ್ತು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ರೈಯಾಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಬೊರಾ ಬೊರಾ]]ದಿಂದ ಎರಡನೆ ತಂಡ [[ವಲಸೆ]] ಬಂದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. 1778ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶೋಧಕ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್‌]]ನ ಸಂಪರ್ಕ ಈ ದ್ವೀಪದ ಜೊತೆ ಮೊದಲ ದಾಖಲಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದೆ. 300 ಮತ್ತು 500 CE ರ ನಡುವೆ ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಾಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಪಾಲಿನೆಸಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಸೊಸೈಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ.<ref> {{cite book | authorlink = Patrick Vinton Kirch | coauthors = Colin Renfrew, Clive Gamble | title = The Evolution of the Polynesian Chiefdoms | url = https://archive.org/details/evolutionofpolyn0000kirc | publisher = Cambridge University Press | date = 1989 | location = | pages = [https://archive.org/details/evolutionofpolyn0000kirc/page/77 77]–79 | isbn = 0521273161}}</ref> ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ವ ಶಾತ್ರಙ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಾರ್ಕ್ಯೆಸಾಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲ ವಸಹಾತು ಮತ್ತು ನಂತರ [[ತಾಹಿತಿ]]ಯಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನವಸತಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಉನ್ನತ ನಾಯಕರ ಒಂದು ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೈಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದಲ್ಲದೆ [[ಕಾಪು]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ, [[ಮಾನವ ಬಲಿದಾನ]]ದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಹೈಯಾಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಆಚರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರದ ಈ ವಲಸೆಯನ್ನು [[ಪಾವೋ|ಪಾ{{okina}}ವೋ]]ಯ ಬಗೆಗಿನ [[ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ]]ಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ಭಾಷಾಧ್ಯಯನದ ಸಾಕ್ಷಿ ಇಲ್ಲ, ನಂತರದ ತಾಹಿತಿಯ ವಸಾಹತುಗಾರ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಪಾ{{okina}}ವೋವನ್ನು ಒಂದು ಪುರಾಣ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಬೇರೆ ಲೇಖಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಾಪು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬಲಿದಾನದ ಆಚರಣೆಯು ತಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಈ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಾಮ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:King Kalaniopuu Greeting Cook 1781.png|thumb|right|180px|ಹಡಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಪಿನ್ನೆಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕ-ಪಟಸ್ತಂಭವಿರುವ ಹಾಯಿದೋಣಿ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ.]] ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು [[ಕಾಪು]] ನಾಯಕತ್ವಗಳ ಗಾತ್ರದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಇಡೀ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂದು Pa{{okina}}ao ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಹವಾಯಿಯನ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. [[ಆಲೀ|ಆಲೀ{{okina}}]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರು, ಅವರ ವಸಾಹತುವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದರು. ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತು, ಅದು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯತೆಯ ಮೊದಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದುದಾಗಿತ್ತು. === ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್-ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯ(1778-1893) === 1778 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನ್ವೇಷಕ [[ಜೆಮ್ಸ್ ಕುಕ್]] ,ಹವಾಯಿಯನ್ನು [[ಯುರೋಪಿಯನ್]] [[ಅನ್ವೇಷಕರಿಗೆ]] ಸಂಪರ್ಕ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನರು. ಕುಕ್ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್ ನ ೪ನೇ ಅರ್ಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೋಂಟಗು]]ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಎಂದು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೌಗೋಳತೆಯ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ದೇಶೀಯ ಹೆಸರು]] ''ಓವೀಹಿ'' ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. [[ಓವೀಹಿ ದೇಶದ, ಐದಹೊ]]ನಲ್ಲಿ ಕಪಟ ಔತಣ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹವಾಯಿ ಸದಸ್ಯರ ಮರಣವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವು ಸಜೀವವಾಗಿದೆ. ಕುಕ್ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತರು.<ref name="ReferenceA">ಕೈಕೆನ್‌ಡಲ್, "ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ವಾಲ್ಯೂಂ I: ಫೌಂಡೇಷನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮೇಷನ್", ಪಿ18 "ಕೂಕ್‌ನ ತಂತ್ರವೂ ರಾಜನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕದ್ದ ಹಡಗನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವವರೆಗೂ ಅವನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿತ್ತು-ಆ ತಂತ್ರವು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾದೃಶ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು".</ref> 1779ರ ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, [[ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಹವಾಯಿಯ ರಾಜ]] [[ಕಲಾನಿ ಒಪು ಯು|ಕಲಾನಿ {{okina}}ಒಪು {{okina}}ಯು]] ಇವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಡಗಿನ ದೋಣಿಯನ್ನು ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಜನರಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ತಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಹಲವು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ <ref name="ReferenceA"/> ಈ ತಂತ್ರದಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಹೊಂದಿದರು. ಕಲಾನಿ {{okina}}ಒಪು {{okina}}ಉ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತೆ ಸೆಣಸಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕುಕ್ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ನೌಕಾಗಾರರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕುಕ್ ಕಡೆಯವರು ಮತ್ತೆ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಗೆ ತೆರಳಿದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ನೀರಿಗಿಳಿಸಿದರು. ಕುಕ್ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಹವಾಯಿನ್ ದ್ವೀಪ ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು: ಅನ್ವೆಷಕರನ್ನು,ವರ್ತಕರನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಒಂದು ಅನುಕೂಲಕರ ಬಂದರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಗ್ರಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಧ್ವಜವು, ಧ್ವಜದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್]] ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಹವಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೆಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಈ ಏಕಾಂತ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಇದರಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು<ref name="ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257332/Hawaii ಹವಾಯಿ (ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್)]. ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನ್ನಿಕ'' ಆನ್‍ಲೈನ್.</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ<ref name="ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್"/> ನೆಗಡಿ ಜ್ವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೈರಸ್ ರೋಗ,[[ಸಿಡುಬು]] ಹಾಗೂ [[ದಡಾರ]]ಗಳಂಥಹ ಭೀಕರ ರೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. 1850ರಲ್ಲಿ, ದಡಾರದಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ಐದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು<ref>[http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422 ಮೈಗ್ರೇಷನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಡೀಸಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101183418/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=422 |date=2009-01-01 }}. ''ಡಿಜಿಟಲ್ ಇತಿಹಾಸ''</ref> ಸಾಯಲ್ಪಟ್ಟರು. === ಕಮೇಹಮೆಹ ಭವನ === 1780 ಹಾಗೂ 1790 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಸರಣಿ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ 1795ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಬಿತ್ತು ಮತ್ತು 1810ರಲ್ಲಿ ಕವಾ{{okina}}ಐ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನೆಲೆನಿಂತ ದ್ವೀಪಗಳು ಒಬ್ಬರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು ಅವರೇ [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕಿಂಗ್ ಕಮೇಹಮೇಹ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇವರು [[ಕಮೆಹಮೇಹ ರಾಜಭವನವನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, 1872ರ ವರೆಗೂ ಈ ರಾಜಪರಂಪರೆಯೇ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. 1800ರಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಮತಪ್ರಚಾರಕರು]] ಹವಾಯಿನ್‌ಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕಮೆಹಮೇಹ II ಹಲವು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮವಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಕಮೇಹಮೆಹ III ಮೊದಲ ಕ್ರೈಸ್ತ ರಾಜರೆನಿಸಿದರು. [[ಫಾದರ್ ಡೇಮಿಯನ್]] ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಮಿಶನರಿಯಾಗಿತ್ತು,[[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು ಇವರು [[ಮೊಲಕಾ]] ಐ{{okina}}, ಐಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಿಷ್ಕೃತ [[ಕುಷ್ಠ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ]] ಕಾಲೋನಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಹಲವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌‌]]ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವ ಮಿಶನರಿಗಳೆಂದರೆ [[ಹಿರಂ ಬಿಂಘಂ ಐ]]ಮತ್ತು [[ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ್ , ಲ್ಯಾಟರ್ ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್]]ನ [[ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್ ಸ್ಮಿತ್]]. ಅತಿಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಮಿಶನರಿಗಳು ಯವುದೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಗೆ ಬಂದವರು ಅಲ್ಲಿಯ ದ್ವೀಪದ ಹಾಗೂ ಜನರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೋಟವನ್ನು ಕಂಡರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾಬಂದಿತು. ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅದೃಷ್ಟದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇನ್ನುವರೆಗೂ ಕೂಡಾ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ "ಮಿಷನರಿ" ಎಂದು ಕರೆದರೆ ಅದು ಅಪಮಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ "ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟರು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಲು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು"(ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು){{Citation needed|date=March 2009}} ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾದ [[ಐದನೇ ಕಿಂಗ್ ಕಮೇಹಮೆಹ]] ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮುಂದೆ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ [[ಲುನಾಲಿಲೊ]] ಮತ್ತು [[ಕಲಕಾವು]] ಮಧ್ಯೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಲುನಲಿಲೊ ಕೂಡ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೂ ಕೂಡ ವಾರಸುದಾರರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ಜನರ ನಾಯಕ"(ಲುನಲಿಲೊ) ತಮ್ಮನ್ನು ಆರಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮುಂದಿನ ನಾಯಕನನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಸೆಪಟ್ಟಿದ್ದರು. 1874 ರಲ್ಲಿ ರ 1874ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅನ್ವಯ ಒಂದು ಪೈಪೋಟಿ ಚುನಾವಣೆ ಕಲಕಾವು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮಾ ಮಧ್ಯೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಯು.ಎಸ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು [[ಕಲಕಾವು ಭವನಕ್ಕೆ]] ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. === 1887ರ ಸಂವಿಧಾನ === 1887 ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಟರ್ ಎಂ. ಗಿಬ್ಸನ್‌‍]]ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಮೇರೆಗೆ ಹವಾಯಿನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರು, ಅಮೇರಿಕ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಗುಂಪು,ಬಲವಂತವಾಗಿ [[ಕಲಕುವಾ]] ಅವರನ್ನು [[ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿಯ 1887ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ]]ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಬೆದರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ರಾಜನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು, [[ಏಷಿಯನ್ನ]]ರಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಅಮೇರಿಕ,ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಅಮೇರಿಕದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸಲು ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹಾಕುವುದು. 1887ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಇದು "ಬೆಯೊನೆಟ್ ಸಂವಿಧಾನ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕಿಂಗ್ ಕಲಕುವಾ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಅವರ ನಿಧನದವರೆಗೂ ಅಂದರೆ 1891ರವರೆಗೂ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇವರ ಸಹೋದರಿ [[ಲಿಲಿಉಕಲಾನಿ|ಲಿಲಿ{{okina}}ಉಕಲಾನಿ]]ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನಾಳಿದರು ಮತ್ತು 1893 ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವವರೆಗೂ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಇಂದು ಕಲಕಾವು ಅವರನ್ನು "ದಿ ಮೆರ್ರಿ ಮೊನಾರ್ಕ್" ಎಂದು ಜನ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮೆರ್ರಿ ಮೊನಾರ್ಕ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ]] ಇವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗುವರು. [[ಚಿತ್ರ:USS Boston landing force, 1893 (PP-36-3-002).jpg|thumb|Ship's landing force on duty at the Arlington Hotel, Honolulu, at the time of the overthrow of the Hawaiian monarchy, January 1893. Lieutenant Lucien Young, USN, commanded the detachment, and is presumably the officer at right.<ref>U.S. Navy History site.</ref>|ಆಲ್ಟ್=ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಲು]]1893 ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}}ಉಕಲಾನಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನದ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 14, 1893 ರಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಯೂರೋ-ಅಮೇರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರು, ರಾಣಿಯವರ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೊಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯವರನ್ನು [[ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಇಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು]] [[ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು]] ರಚಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವ [[ಜಾನ್ ಎಲ್ ಸ್ಟೀವನ್]], ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯ ಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ [[ದಳ]]ವನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ, ಈ ದಳಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ರಾಜತ್ವ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.<ref name="Adam">{{cite book | last = Russ | first = William Adam | title = The Hawaiian Revolution (1893-94) | publisher = Associated University Presses | year = 1992 | page = 350 | isbn = 0945636431 }}</ref> === 1893ರ ಕ್ರಾಂತಿ - ಹವಾಯಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (1894-1898) === 1893 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಣಿ [[ಲಿಲಿ ವೂಕಾಲಿನಿ]] ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬದಲಿಸಿತು.{{okina}} ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ರಾಣಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದರ ಕುರಿತು ವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಗ್ರೋವರ್ ಕ್ಲೀವಲೆಂಡ್]] ಅವರ ಆಯೋಗವು,ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಒಂದು[[ಬ್ಲಂಟ್ ವರದಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿತು. ಯು. ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲು ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಮರಳಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ತಂದಿತು ಆದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ಕ್ಲೀವಲೆಂಡ್ ಅವರ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುತ್ತ ಯು.ಎಸ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 26,1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಮ್ಮತವಿರುವ (7 ಜನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ) ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ( not guilty)ಎಂಬುದನ್ನೊಳಗೊಂಡ [[ಮಾರ್ಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು]] ಒಪ್ಪಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಬಾಹಿರಗೊಳಿಸಿದ ಬಗೆಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.<ref>ಕೈಕೆಂಡಲ್,ಆರ್.ಎಸ್. (1967) ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ, 1874-1893. ಹೊನೊಲುಲು: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್. p. 648.</ref> ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳು ಮಾರ್ಗನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಂಟ್ ವರದಿಗಳ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು 1893 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು.<ref name="Adam" /><ref>{{cite book | last = Kinzer | first = Stephen | coauthors = | title = Overthrow: America's Century of Regime Change From Hawaii to Iraq | publisher = Times Books | year = 2006 | pages = | month = | isbn = 0805078614 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check }}</ref><ref>{{cite web |url= http://mediamatters.org/items/200508220002 |publisher= Media Matters |title= Limbaugh repeated false claim that U.S. was "strictly neutral" in overthrow of Hawaiian queen |access-date= 2010-02-10 |archive-date= 2008-06-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080606090702/http://mediamatters.org/items/200508220002 |url-status= deviated |archivedate= 2008-06-06 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080606090702/http://mediamatters.org/items/200508220002 }}</ref><ref name="ikdfuf">ಬ್ರುಸಿ ಫೈನ್‌ರ [http://www.hawaiireporter.com/file.aspx?Guid=aefef5f6-a533-486a-9459-691138355dd1 ಹವಾಯಿ ಡಿವೈಡೆಡ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ಈಟ್‌ಸೆಲ್ಫ್ ಕ್ಯಾನ್‌ನಾಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್] ಬ್ರುಸಿ ಫೈನ್‌ನಿಂದ.</ref> 1993 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಂಟಿ [[ಕ್ಷಮಾ ಮಸೂದೆ]] ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌‍ನಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು, ಹವಾಯಿ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ikdfuf" /> ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Iolani Palace (1328).JPG|thumb|[224]ಹೊನೊಲುಲುನಲ್ಲಿರುವ ಲೊಲಾನಿ ಅರಮನೆ, ಹಿಂದೆ ಹವಾಯಿಯನ್ ಅರಸನ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಹವಾಯಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತು.]] [[ಹವಾಯಿಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು]] ಜುಲೈ 4, 1894 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು [[ಗಣರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ]] ಬದಲಾಯಿತು. === ವಿಲೀನ - ಹವಾಯಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ( 1898-1959) === 1896 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಮ್ಯಾಕಿನ್ಲಿ]] ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್.ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಗ್ರೋವರ್ ಕ್ಲೀವ್‌ಲೆಂಡ್]] ಅವರು ರಾಣಿ ಲಿಲಿ{{okina}} ವೋಕಾಲಿನಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾಕೆನ್ಲಿ ಅವರು ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್. ಜೊತೆ ವಿಲೀನಗೊಲಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಲೋರಿನ್ ಥರ್ಸ್ಟೊನ್]], ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಚ್, ವಿಲಿಯಂ ಕಿನ್ನೇ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್.ಜೊತೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಅವರು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಮಾತುಕಥೆಗಳ ನಂತರ 1897 ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಹವಾಯಿಯ ಈ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಮ್ಯಾಕೆನ್ಲಿ ಅವರು ಹವಾಯಿಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref>[http://morganreport.org/mediawiki/index.php?title=1897_Annexation_Treaty 1897 ಹವಾಯಿ ಅನ್ನೆಕ್ಷೇಷನ್ ಟ್ರೀಟಿ].</ref> ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮತಿಗಾಗಿ [[ಯು.ಎಸ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಎದುರು ಮಂಡಿಸಿದರು. [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ [[ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ನಿರ್ಣಯ]]ವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[ಹವಾಯಿಯು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ದ್ವೀಪದ ಕೆಲವು ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೊಸ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಮೇಲ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 15, 1898ರಲ್ಲಿ 209ರಲ್ಲಿ 91 ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ ದೊರಕಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 6,1898,ರಲ್ಲಿ 42 ರಲ್ಲಿ 21 ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ ದೊರಕಿತು. {{Citation needed|date=March 2009}} ಇದರ ನ್ಯಾಯಬಧ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು ಏಕೆಂದರೆ ಇದೊಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಹವಾಯಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದದ್ದು ಅಲ್ಲ.{{Citation needed|date=March 2009}} ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ನ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳು 2/3ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಬಹುಮತವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. 1900ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು ಮತ್ತು{{okina}}[[ಆಯೊಲಾನಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್]] ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯ ಕಟ್ಟಡವಾಯಿತು. ಹವಾಯಿಯು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು, ಈ ಒಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಹಗೆತನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಹೊಂದಿದ್ದ ತೋಟಗಳ ಮಾಲಿಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಬಂಡವಾಳಗಾರರು ಅಥವಾ [[ಬಿಗ್‌ ಫೈವ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳೆನಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜನಸಮೂಹದವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘನತೆಗೆ ತಕ್ಕುದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೫೪ ರ ಕ್ರಾಂತಿ- ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ(೧೯೫೯-ಪ್ರಸ್ತುತ) ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಹಿಂಸಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡುತೋಪು ಮಾಲೀಕರ ಅಧಿಕಾರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪತನವಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ನೆಡುತೋಪು ಮಾಲೀಕರ ದೃಢವಾದ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಗೇ ಮತಗಳನ್ನುಪಡೆಯಿತು. ಹವಾಯಿನ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿಯು ಸತತ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ರಾಜತನದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೫೯ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹವಾಯಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ. ಎಸೆನ್‌ಹೋವೆರ್‌ ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಕಾನೂನಿನ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. (ಶಾಸನವು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಪಾಲ್ಮಿರ ಅಲಾಟ್ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ಹು ಹೊರತುಪಡಿಸಿತು.)ಅದೇ ಸಾಲಿನ ಜೂನ್ ೨೭ ರಂದು ರಾಜ್ಯತನದ ಮಸೂದೆಗೆ ಮತ ಚಲಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಜನಾಭಿಮತವನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ೧೭ ರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳ್ಲಲು ಜನರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ರಾಜತನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜಾಭಿಪ್ರಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಡರೂ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಥವಾ ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಪರತೆಯನ್ನು ಮಾತಾಡುವ ಯಾವ ಆಯ್ಕೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಈ ಟೀಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಡಿಕಾಲೊನೈಷನ್ ಮೇಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿ === 1954 ರ ಕ್ರಾಂತಿ - ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ( 1959-ವರ್ತಮಾನ) === [[ಚಿತ್ರ:Hawaiivotesinset.JPG|thumb|right|All representative districts voted at least 93% in favor of Admission acts. Ballot (inset) and referendum results for the Admission Act of 1959|ಆಲ್ಟ್= ಓಟಿನ ಚೀಟಿಯ ನಕಲಿಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು]] ವಲಸೆ ಬಂದ ಕೂಲಿಯವರ ವಂಶಸ್ತರ ಅಹಿಂಸಾ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ 1950ರಲ್ಲಿ [[ತೋಟಗಳ ಒಡೆಯರ ಶಕ್ತಿ ಮುರಿಯಿತು.]] ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಯು.ಎಸ್ ನ ನಾಗರಿಕರು. ತೋಟದ ಒಡೆಯರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಹವಾಯಿಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಕ್ಷವು]] ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು 40 ವರ್ಷ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ ಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹವಾಯಿಯ ನಾಗರಿಕರು ರಾಜ್ಯತ್ವಕಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 1959 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ [[ಹವಾಯಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್(/0) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷ {0}ಡ್ವಿಟ್ ಡಿ.ಎಸೆನ್ಹೊವರ್]] ಅವರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. (ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಹವಾಯಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಪಲ್ಮೈರಾ ಎಟೊಲ್]] ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿತು) ಅದೇ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 27 ರಂದು ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಮತ ಹಾಕುವುದರ ಕುರಿತು ಹವಾಯಿಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 17 ಮತ್ತು 1 ರ ಬಹುಮತದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>[http://www.moolelo.com/human-rights.html ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಡಿಫರ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಇಕ್ವಾಲ್ ರೈಟ್ಸ್].</ref><ref>[http://hawaii-nation.org/pleb.html ಸಪೊರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಾವರ್‌ನಿಟಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್].</ref><ref>[http://www.hawaiireporter.com/story.aspx?e1cfcf02-afc2-4aa8-b0cb-3514c3b81da4 ಹವಾಯಿ ರಿಪೊರ್ಟರ್: ಹವಾಯಿ ರಿಪೊರ್ಟರ್].</ref> ಟೀಕೆಗಳು ಇದ್ದರೂ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್‌‍]]ನ [[ವಸಾಹತು ವಿಮೋಚನೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯು]] ನಂತರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು[[ಸ್ವ-ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ]] ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ರಾಜ್ಯತ್ವದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಆಧುನೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹವಾಯಿನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದವು. [[1978ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಾಂಗವು]] ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಘೀಕರಿಸಿವುದು [[ಹವಾಲಿ ಕಛೇರಿಯ ಕೆಲಸ]]ವಾಗಿದೆ. == ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Downtown Honolulu.jpg|thumb|Honolulu is the largest city and capital of Hawaii.|ಆಲ್ಟ್=ಎಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟ 10-30 ಕಥೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊನಲುಲು ನಗರ ತೋರುತ್ತದೆ.]] {{USCensusPop |1900 = 154001 |1910 = 191874 |1920 = 255881 |1930 = 368300 |1940 = 422770 |1950 = 499794 |1960 = 632772 |1970 = 769913 |1980 = 964691 |1990 = 1108229 |2000 = 1211537 |estyear = 2008<ref name=08CenEst/> |estimate = 1288198 }} [[ಚಿತ್ರ:Hawaii population map.png|thumb|right|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಹವಾಯಿಯ ರಾಜ ಮನೆತನದವರು ಬಿಗ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಮೌಯಿಗೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಹಾ{{okina}}ಯೂಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಂದು ಜನವಸತಿ ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹಿಂದೆ ಏಕೆ ಜನವಸತಿ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಕಮೆಹಮೆಹ III]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದ ಈಗೀನ [[ಹೊನಲುಲು ಬಂದರು]] ಇರುವ [[ಹೊನಲುಲು]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒ{{okina}}ಹಾಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೊನಲುಲು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ಲಾಹೈನಾ]], ಮೌಯಿ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ [[ಹಿಲೊ]],[[ಕಾನೆಒಹಿ]], [[ಕೈಲುಅ]], [[ಪರ್ಲ್ ಸಿಟಿ,]] [[ವೈಪಾಹು]], [[ಕಾಹುಲುಇ]], [[ಕೈಲುಅ-ಕೊನ]], [[ಕಿಹೆಇ]], ಹಾಗೂ [[ಲಿಹುಇ]]. == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === ಹವಾಯಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2005ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 1,275,194ರಷ್ಟು ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷೀಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2005ರಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 63,657 ಅಥವಾ 5.3% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು,ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೀ ಸುಮಾರು 13,070 ಅಥವಾ 1.0% ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ 48,111ರಷ್ಟು ಜನರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು (ಅದರಲ್ಲಿ 96,028ರಷ್ಟು ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದರೆ,47,917ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು) ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾಗಿ 16,956ರಷ್ಟು ಜನರು ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕಾರಣ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ನಿಖರವಾದ 30,068ರಷ್ಟು ಜನರ ಫಲಿತಾಂಶವು ಪರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು, ಬರುವುದು ಅಧಿಕವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ದೇಶದೊಳಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ನಷ್ಟವನ್ನು 13,112ರಷ್ಟು ಜನರಿಂದ ಉಂಟು ಮಾಡಿತು. ಹವಾಯಿಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳಾದ ಒಹಾ{{okina}}ಯು ಹಾಗೂ ಮೊಲೊಕೈ{{okina}}ದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವರು.<ref>{{cite web | title = Population and Population Centers by State - 2000 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2008-12-04 | url = http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref> ಹವಾಯಿಯು ''ವಾಸ್ತವ'' ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣ 1.3 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. {{okina}}ಅಹು ಒಂದು ಹೆಸರಾಂತ ದ್ವೀಪವೆಂದು ಹಾಗೂ ಇದರ ಅಡ್ದ ಹೆಸರು "ಕೂಡಿಸುವ ಸ್ಥಳ" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ (ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಒಂದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ) ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಡುವ ಜನರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ{{convert|597|sqmi|km2|0}} ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ 1,650 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವರು.(ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ,ಅದು 8,,717,925 ಜನಸಂಖ್ಯೆ{{convert|7417|sqmi|km2|0}} ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತಿ 1,134 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲಿಯಂತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/34000.html ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ಕ್ವಿಕ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031213659/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/34000.html |date=2013-10-31 }}.</ref> ಹವಾಯಿಯ 1,275,194 ಜನರು, ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/15000.html ಹವಾಯಿ ಕ್ವಿಕ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111028063456/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/15000.html |date=2011-10-28 }}.</ref> 188.6 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ, ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾಕಡೆಯಲ್ಲೂ{{convert|6423|mi2}} ಪಸರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವರು. ಇದು ಓಹಿಯೋ ಮತ್ತು ಲಿನೊಯ್ಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹವಾಯಿಯು ಕಡಿಮೆ ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20040624063647/http://www.cesla.med.ucla.edu/html/pdf/charts.pdf#search=%22new%20jersey%20population%20density%22%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 12 ರಾಜ್ಯಗಳು].</ref> 2000ದಿಂದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಜನ ಸರಾಸರಿ 79.8 ವರ್ಷಗಳು (ಅದರಲ್ಲಿ 77.1 ವರ್ಷಗಳು ಪುರುಷರು, 82.5ರಷ್ಟು ಸ್ತ್ರಿಯರು) ಬೇರೆಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ದಾಟುವರು.<ref>[http://www.census.gov/population/projections/MethTab2.xls ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಜನನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಜೀವ ನಿರೀಕ್ಷೆ].</ref> ಅಂದಾಜು 1.3% U.S ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. === ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ನಗರದ ಧರ್ಮಿಯರು === 2008ರ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸರ್ವೆ]]ಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] 27.1%,ರಷ್ಟಿದ್ದು ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ [[ಬಿಳಿಯರು]] 24.8% ನಷ್ಟು ಇರುವರೆಂದು [[ಯು.ಎನ್‌. ಜನಗಣತಿ ಕಛೇರಿ]]ಯಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕರಿಯರು]] ಅಥವಾ [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು (2.3% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌‍) 2.4%ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನ]]ರು 0.2%(0.1% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌‍)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಏಷ್ಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು 38.5%(37.6% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] 9.0% (8.6% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. ಕೆಲವು ಒಬ್ಬಂಟಿಗರಾಗಿ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗದಿಂದ ಬಂದವರು 1.4% (0.1% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. ಬಹುಜನಾಂಗದ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು 21.4% (17.8% ನಾನ್‌-ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌)ನಷ್ಟು ಇರುವರು. [251][[ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಲಾಟಿನೊಗಳು]] 8.7% ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov">{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2020-02-11 |archive-url=https://archive.today/20200211181857/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en |url-status=deviated |archivedate=2020-02-11 |archiveurl=https://archive.today/20200211181857/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP5&-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&-tree_id=308&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=04000US15&-format=&-_lang=en }}</ref> ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 175,000 [[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಹಾಗೂ 161,000 ದಷ್ಟು [[ಜಾಪಾನೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 53,000 ದಷ್ಟು [[ಚೈನೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಹಾಗೂ 40,000 ದಷ್ಟು [[ಕೊರಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನ]]ರು ಇರುವರು. [[ದೇಶಿಯ ಹವಾಯಿಯನ್ನ]]ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 70,000(ಅಥವಾ 5.5%)ರಷ್ಟಿದೆ. 110,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹಿಸ್‌ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಲಾಟಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹವಾಯಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತವರು ಮನೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿರುವರು. [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನ]]ರ ಸಂಖ್ಯೆ 37,000;[[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕಾನ್ಸ್‌]]ನ ಸಂಖ್ಯೆ 35,000. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 21% ನಷ್ಟು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಬಹುಜನಾಂಗ]]ದವರು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಿಶ್ರ-ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪಿನವರಿಗೆ [[ಯುರೇಸಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಎನ್ನುವರು; ಹಾವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಯುರೇಸಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್‌ನವರು ಅಂದಾಜು 61,000 ದಷ್ಟು ಇರುವರು.<ref name="factfinder.census.gov" /> ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ [[ಜರ್ಮನ್]](7.6%),[[ಐರೀಶ್]] (5.2%), [[ಇಂಗ್ಲೀಷರು]] (4.6%), [[ಪೋರ್ಚಗೀಸರು]] (4.3%), ಹಾಗೂ [[ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್]] (2.7%) ವಾಸವಾಗಿರುವರು. 82.2% ರಷ್ಟು ಹವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಾಜು75.0% ರಷ್ಟು ಏಷೀಯದಿಂದ ಬಂದು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ-ಹುಟ್ಟಿ ನೆಲೆಸಿರುವರು.<ref name="factfinder.census.gov"/> ಹವಾಯಿಯು ಒಂದು [[ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ]]ದವರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾನ್-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಬಿಳಿಯರು ಒಂದು ಬಹುಮತವನ್ನೂ ರಚಿಸಲಿಲ್ಲಾ. ಹವಾಯಿಯು ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರಿಂದ ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. 20ರ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ಹಾಗೂ [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಎರಡೂ ಸಹ ಬಹುಮತ-ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. === ಪೂರ್ವಿಕರ ಗುಂಪುಗಳು === {| class="wikitable sortable" style="float:right;margin:0 0 1em 1em" |+<td>'''ಹವಾಯಿಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ''' <ref name="factfinder.census.gov" /></td> |- bgcolor="#EFEFEF" | ಪ್ರತಿಶತ | ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: |- | [[ಜಪಾನಿಯರು]] !(12.6%) | ''[[ಜಪಾನಿ ಅಮೇರಿಕರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪಾಲಿನೇಶಿಯನ್]] !(9.0%) | ''[[ಮೂಲ ಹವಾಯಿಯನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಫಿಲಿಪಿನೋ]] !(13.6%) | ''[[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಜರ್ಮನ್‌]] !(7.4%) | ''[[ಜರ್ಮನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಚೀನಿಯರು]] !1-4 | ''[[ಚೀನಿ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಐರಿಷ್]] !(5.2%) | ''[[ಐರಿಷ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] !(4.6%) | ''[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸರು]] !(4.3%) | ''[[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕ್ಯಾನ್]] !(2.8%) | ''[[ಪ್ಯುಯಿರ್ಟೋ ರಿಕ್ಯಾನ್‌]]ರನ್ನು ನೋಡಿ'' |- | ಕೊರಿಯನ್‌ !3-1 | ''[[ಕೊರಿಯಾನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಆಫ್ರಿಕ]]ನ್ನರು !(2.4%) | ''[[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು ನೋಡಿ]]'' |- | [[ಇಟಾಲಿಯನ್‌]] !(2.7%) | ''[[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನರು]] !(2.9%) | ''[[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಫ್ರೆಂಚ್‌]] !1-7 | ''[[ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- | [[ಸ್ಕಾಟೀಶ್]] !1-2 | ''[[ಸ್ಕಾಟೀಶ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು]] ನೋಡಿ'' |- |} 2008ರಂತೆ ಹವಾಯಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಪೂರ್ವಿಕರ ಗುಂಪುಗಳು]] ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮೂರನೇ ಗುಂಪಿನ ವಿದೇಶಿಯರು ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಹವಾಯಿಯ ತೀರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್]] [[ಹ್ಯಾನ್ ಚೀನಾ]] ಆಗಿತ್ತು. ಚೀನಿ ಕೆಲಸಗಾರರು 1789ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಡುಗುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. 1820ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಅಮೇರಿಕಾದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಬಂದರು. ಅವರು ಮಾನವನ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಹವಾಯಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮನವೊಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಾದರು. ಹವಾಯಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅನುಪಾತವು ಈಗ [[ಏಷಿಯಾ]] ಪೂರ್ವಿಕರನ್ನೊಂದಿದೆ(ಅದರಲ್ಲೂ [[ಚೀನಿಯರು]], [[ಜಪಾನಿಯರು]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲಿಪಿನೊ]].) ಅನೇಕ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು 1850ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ 153 [[ಜಪಾನಿ]] ವಲಸೆಗಾರರು 1868ರ ಜೂನ್ 19 ರಂದು ಹವಾಯಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಜಪಾನಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ "ಕಾನೂನಿನಾತ್ಮಕವಾಗಿ" ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮತ್ತು [[ಟೊಕುಗವಾ ಶೊಗುನೇಟ್]] ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಆಗ [[ಮೈಜಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ]]ದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಜಪಾನಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕಲಾಕುವಾ 1881ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ [[ಮೈಜಿ ಚಕ್ರಪತಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಕಲಾಕುವಾರ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 9, 1885 ರಂದು ವಲಸೆಗಾರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿತ್ತು.1899ರಿಂದ ಸುಮಾರು 13,000 [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ]]ರು ಬಂದರು. ಅವರು ಸಹ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 1901ರಿಂದ 5,000 [[ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರು]] ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30,000 ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರು ಅಥವಾ ಹವಾಯಿಯನ್-ಪುಯಾರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಸುಮಾರು 55,000 ಹವಾಯಿಯನ್-ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. === ಭಾಷೆಗಳು === ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ 1978ರ [[ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಮತ್ತು [[ಹವಾಯಿಯನ್]] ಭಾಷೆ. "ಹವಾಯಿಯನ್ನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮತ್ತು ''ಕಾನೂನು ಒದಗಿಸಿರುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ'' ಕೋರಬಹುದು" ಎಂದು XVನೇ ವಿಧಿಯ 4ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಕ್ರೆಯೆಲೊ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ’ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅನೇಕ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಮೂಲ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ==== ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ==== 2000ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, 5 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 73.44% ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mla">[http://www.mla.org/map_data_results&amp;state_id=15&amp;mode=state_tops ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831190300/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D15%26mode%3Dstate_tops |date=2011-08-31 }}.</ref> 2008ರ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸರ್ವೇ]] ಪ್ರಕಾರ, ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 74.6%ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov" /> ==== ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಷೆಗಳು ==== 2.6% ರಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ; 1.6%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; 21.0%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಏಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 0.2%ರಷ್ಟು ಜನರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="factfinder.census.gov" /> ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನ ನಂತರ, [[ಟಗಲಾಗ್]] ([[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಭಾಷೆ]]ಯ ದ್ವಿಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ), [[ಜಪಾನೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಇಲೊಕೊನೊ]] ಭಾಷೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷೆಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಯುರೋಪಿನ]] ವಲಸೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂತತಿಯವರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]], [[ಜರ್ಮನ್]], [[ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಚ್]]. ಟಗಲಾಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರು 5.37% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ [[ಫಿಲಿಪಿನೊ ಭಾಷೆ]]ಯ ಮಾತನಾಡುವವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹ-ಅಧಿಕೃತ ಟಗಲಾಗ್-ಆಧರಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ) 4.96%ರಷ್ಟು ಜಪಾನೀಸ್ ,4.05%ರಷ್ಟು [[ಇಲೊಕನೊ]], 1.92%ರಷ್ಟು [[ಚೀನಿ]], 1.68%ರಷ್ಟು ಹವಾಯಿಯನ್, 1.66%ರಷ್ಟು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ , 1.61%ರಷ್ಟು [[ಕೊರಿಯನ್]] ಮತ್ತು 1.01%ರಷ್ಟು [[ಸಮೊಯಾನ್]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="mla" /> ==== ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆ ==== {{Main|Hawaiian language}} ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು [[ಆಸ್ಟ್ರೋನೆಷಿಯನ್]] ಕುಟುಂಬದ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯನ್]] ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಟಹಿಟಿಯನ್ನರ ಹವಾಯಿಯನ್ನು ವಸಾಹತು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 1000 A.D. ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಅನೇಕ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯನ್ನರು]] ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೆ ಉಳಿದ್ದದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂದೆ ಹವಾಯಿಯನ್ ಜನರಾದರು. ಅವರ ಭಾಷೆಯು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪವು 1820–1826ರ ಅವಧಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ [[ಮತಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿತು. ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಧ್ವನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕ್ರಮೇಣ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. [[ಹವಾಯಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಛೇರಿ]]ಯ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಕೂಡ ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ನಗರಪಾಲಿಕೆ ನಿಯಾಮಾವಳಿಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಗರೀಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿಡಲು ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರದ ಉದ್ದವು [[ದೀರ್ಘಾಚಿಹ್ನೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ (''[[ಕಹಕೊ]]'' ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯು ([[ಒಕಿನಾ|''{{okina}}ಒಕಿನಾ'']]) [[ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ]] ಪದವನ್ನು ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರವಾಗಿ ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಭೋದನೆ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕ ಏಕ ಉದ್ಧರಣ ಚಿಹ್ನೆಗೆ ಹೋಲುವ ಚಿಹ್ನೆಯಂತೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯನ್-ಭಾಷೆಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು 1834–1948ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದವು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲ ಹವಾಯಿಯನ್ ಮಾತುಗಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. {{okina}}ಒಕಿನಾ ಮತ್ತು ಕಹಕೊ ಭಾಷೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಮಾತುಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ==== ಹವಾಯಿಯನ್ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ ==== ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯರು [[ಹವಾಯಿ ಕ್ರೆಯೊಲ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] (HCE) ಅನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ "[[ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. HCEಯ ಶಬ್ದ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು [[ಫಿಲಿಪಿನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್‌‌‌ನ ಹವಾಯಿಯನ್, ಚೀನಿ, ಜಪಾನಿ, [[ಇಲೊಕನೊ]] ಮತ್ತು [[ಟ್ಯಾಗಲಾಗ್]] ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಸಹ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಗಾರರ ಹೆಚ್ಚಳವು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಪೊರ್ಚುಗಲ್‌-ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಜೊರ್ಸ್ ಅರ್ಚಿಪೆಲಾಗೊದಿಂದ ಬಂದವರು-ಮತ್ತು ಸ್ಪೈನ್‌ನಿಂದ ಬಂದವರು) ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವೈವಿದ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮಕ್ಕಳು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆರಕೆನುಡಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.HCE ಮಾತನಾಡುವವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಪದಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಟ್ಯುನಾ ಮೀನು]]ಗಳನ್ನು ''ಆಹಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.HCE ಮಾತನಾಡುವವರು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಆಂಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಂಕಲ್" ಪದಗಳು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸರಳೀಕರಿಸಿದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,"It is hot today, isn't it?" ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲಾಗಿ, ಇದನ್ನು HCE ಮಾತುಗಾರ ಸರಳವಾಗಿ ""stay hot, eh?" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಯಾವಾಗ ಪದವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರದಿದ್ದಾಗ, "[[da kine]]" ಎಂಬ ಪದವು ನೀನು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಯೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ [[ಕಡಲ ‌ಸವಾರಿ]]ಯ ಉತ್ಕರ್ಷದಿಂದ, HCEಯು ಕಡಲಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು HCE ನುಡಿಗಳಾದ ''brah'' ಮತ್ತು ''da kine'' , ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಅದರ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ==== ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನ ಕಾಗುಣಿತ ==== ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದ ಬೆಳೆದಿತ್ತು; ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗುಣಿತ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. [[ಹವಾಯಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆ‌]]ಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು ''ಹವಾಯಿ'' ಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು,{{Citation needed|date=November 2007}} ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ,{{Citation needed|date=November 2007}} ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರದ ಉದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಘಟಕಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು "ದ ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಆಗಿದೆ. XVನೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿನ 1ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು " ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಎಂದು ಬಳಸಿದೆ, 2ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಒಹು" ಎಂದು, 3ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಫ್ಲಾಗ್" ಎಂದು ಬಳಸಿವೆ, ಮತ್ತು 5ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ರಾಜ್ಯದ ಆದರ್ಶ ವಾಕ್ಯವನ್ನು "Ua mau ke ea o ka aina i ka pono" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತದಲ್ಲಿನ [[ಒಕಿನಾ|{{okina}}ಒಕಿನಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಹಕೊ]]ದ ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಯಾದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ನಮೂದಿಸುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಭೇದ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಹವಾಯಿ ಭಾಷೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಹವಾಯಿಯ ಹೊರಗಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ನಡುವೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ{{Citation needed|date=October 2009}}. ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷಿತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ{{Citation needed|date=October 2009}}, ಅವು ಜನರು ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶವಾಗಿದ್ದವು{{Who|date=October 2009}} ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. === ಧರ್ಮ === 2000 ರಂತೆ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:<ref>[http://www.hawaii.gov/dbedt/info/economic/databook/db2000 ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಡೇಟಾ ಬುಕ್ 2000, ಸೆಕ್ಷನ್ 1 ಪಾಪುಲೇಷನ್, ಟೇಬಲ್ 1.47].</ref><ref>[http://www.glenmary.org/grc ಗ್ಲೆಮ್ಮರಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್r] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100408221426/http://www.glenmary.org/grc/ |date=2010-04-08 }}.</ref><ref>[http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Sep/21/il/il11afaith.html ಹೊನೊಲುಲು ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929031712/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2002/Sep/21/il/il11afaith.html |date=2018-09-29 }}.</ref> * [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]: 351,000 (28.9%) * [[ಬುದ್ದ ಧರ್ಮ]]: 110,000 (9%) * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ]]: 10,000 (0.8%) * ಇತರೆ: 100,000 (10%)* * ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ: 650,000 (51.1%)** "ಇತರೆ" ಎಂಬುದು [[Bahá'í Faith]], [[ಕನ್‌ಫುಸಿಯನ್ ಧರ್ಮ]], [[ದಾವೋ ಧರ್ಮ]], [[ಹವಾಯಿ ಧರ್ಮ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ]], [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]], [[ಷಿಂಟೋ ಧರ್ಮ]], [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ವಿಕಾ]], [[ಪಾರಸಿ ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು ಇತರೆ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<br /> ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ "ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ"ವು ಎಂಬುದು [[ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿಗಳು]], [[ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳು]], [[ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳು]], [[ಮತಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಜಾತ್ಯಾತೀತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು]] (ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಚರಣೆ ಮಾಡದವರು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.2009ರ [[ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಮತದಾನ]]ದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿತರಿಸಿತ್ತು, ಅದು ಅನೇಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಅಲ್ಲದ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದಲ್ಲದವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.gallup.com/poll/122075/Religious-Identity-States-Differ-Widely.aspx#2 ಗಾಲ್‌ಅಪ್ ಪೊಲ್ ಡೈಲಿ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್].</ref> * [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ]]: 60.6% (37.8% [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]]/ಇತರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಿಯರು, 22.8% [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]]) * [[ಮಾರ್ಮನ್ ಧರ್ಮ]]: 3.3% * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ]]: 0.7% * [[ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು]], [[ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿ]], [[ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ]]: 21.0% ವಿಶೇಷ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ [[ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ|ಹೊ{{okina}} ಅಪೊನೊಪೊನೊ]], ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯ ಪುರಾತನ ಹವಾಯಿಯನ್ ಆಚರಣೆಯಾದೆ. ಇದು ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಾರ್ಗ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ{{okina}} ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ''[[ಕಹುನ]] ಲಾಪ{{okina}}ಔ'' ದಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ಹವಾಯಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಬಲ [[ಉದ್ಯಮಗಳ]] ಪರಂಪರೆಯ ಮುಖೇನ ಪತ್ತೇಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ]], [[ತಿಮಿಂಗಲ ಬೇಟೆ]], [[ಕಬ್ಬು]] ([[ಹವಾಯಿಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು]] ಗಮನಿಸಿ), [[ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು]], [[ಮಿಲಿಟರಿ]], [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ]]. 1959ರ ರಾಜ್ಯತ್ವದಿಂದ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತು, ಅದು 1997ರಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ವೈವಿದ್ಯಿಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 24.3(GSP)ರಷ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2003ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ US$47 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು; ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ತಲಾ ಆದಾಯವು US$30,441 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ರಪ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ರವಾನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದ ರಪ್ತುಗಳು [[ಕಾಫಿ]] ([[ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆ]]ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ), [[ಮಕಡಾಮಿಯಾ]] ಬೀಜಗಳು, [[ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು]], [[ಜಾನುವಾರು]], ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬು]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹವಾಯಿ ಕೃಷಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2002ರ ಕೃಷಿ ಮಾರಾಟಗಳು, ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ US$370.9ಮಿಲಿಯನ್, ಅನಾನಸ್‌ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ US$100.6ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ US$64.3ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಅಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಲಾ US$2,838 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾಗಶಃ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಇದು ಇತರ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆ]] ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಂತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರಿಗೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ಮುಖಂಡರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಯುತವಲ್ಲದ ವ್ಯವಹಾರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆ- ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಂತಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅತೀ ಭಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.[278] ವಾಣೀಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[:ವರ್ಗ:Business in Hawaii|ಹವಾಯಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು]] ನೋಡಿ. ಹವಾಯಿ ತನ್ನ [[ಗ್ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಲಾ]]ದ ಮೂಲಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಯು.ಎಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಕತ್ರಿನಾ ಸುಂಟರಗಾಳಿ]]ಯಿಂದಾದ ಬೆಲೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಆದರೆ ಇದನ್ನು 2006 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:USSArizona Bridge Bowfin Stadium.jpg|thumb|right|Part of Pearl Harbor, with the Aloha Bowl, the USS Arizona, USS Bowfin (submarine), museums, Admiral Clarey Bridge, and naval yards visible|ಆಲ್ಟ್=ಎರಿಯಲ್ ಹಾರ್ಬರ್(ಬಂದರು)ನ ಚಿತ್ರ]] ಹವಾಯಿಯ [[ಮೂಲನಿವಾಸಿ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾ]]ದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ [[ಫೆಸಿಪಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ತ್ರಿಭುಜಾಕೃತಿ]]ಯು ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪುನರ್ ರಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಲುವಾಯು]]ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯ]]ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸೇರಿದೆ. <div> * [[ಹವಾಯಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವಗಳು]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಜಾನಪದ]] * [[ಹವಾಯಿಯನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ]] * [[ಹವಾಯಿಯನ್ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] * [[ಹವಾಯಿಯ ಸಂಗೀತ]] * [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ]] * [[ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ]] * [[ಹವಾಯಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] </div> ಹವಾಯಿಯು ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮೇರಿ ಮೊನಾರ್ಚ್ ಹಬ್ಬವು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.<ref>http://the.honoluluadvertiser.com/current/il/merriemonarch05</ref> ರಾಜ್ಯವೂ [[ಹವಾಯಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]]‍ಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ತೀರದ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref>https://archive.is/20130111013223/www.honoluluadvertiser.com/apps/pbcs.dll/article?AID=2009902200326</ref> [[ಹೊನೊಲುಲು]] ನಗರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ನಡೆದ [[GLBT]] ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, [[ರೈನ್‌ಬೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]]ಗಳಿಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-07-05 |archive-date=2009-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827040400/http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 |url-status=deviated |archivedate=2009-08-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090827040400/http://www.hnlnow.com/events/index.php?com=detail&eID=10075&year=2008&month=5 }}</ref><ref>http://archives.starbulletin.com/2001/05/29/features/index.html</ref> == ಆರೋಗ್ಯ == ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ 95% ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಡಿ,ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನೌಕರರಿಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುವರು. ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯ ಅತಿಯಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಒಡೆಯರಿಗೆ ಕೊರ್ಟಿನ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗಿಂತ ಹವಾಲಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿಕೆತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ತಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಡಿಮೆ. (GDP ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಶತ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರೆ) U.S.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜಾಗರೂಕತೆ]]ಯ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲಾ,ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳಆಡಳಿತ ಸ್ವತಂತ್ರವುಳ್ಳ ಹವಾಯಿಯ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿನ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕಾಲದ ಭಾಗ ಅದರ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹವಾಗುಣದಿಂದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಏಳಿಗೆ ತನ್ನದೆಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ; ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ಲಾನ್ಸ್‌ಗಳ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳು ಹುಡುಕಿ ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು ಪುನಃ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆಯಾದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7DD123BF93AA25756C0A965958260 |title = "Hawaii Health Care Is Called a Model for U.S." |publisher = [[New York Times]] |date = 1993-05-19}}</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು === ಹವಾಯಿಯು U.S.ನಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯ ಪದ್ಢತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲಡೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು-ಸದ್ಯಸರನ್ನೂಳಗೊಂಡ [[ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಇದರ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಬಾಡಿಗೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯದ [[ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ,ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು {{okina}}ಓಹಾಯುನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಭಾಗವು ಇತರ ಮೂರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಓಹಾಯು{{okina}} ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಢಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಪ್ರಮೂಖ ಉಪ ಪತ್ತಿಯು ಅಸಮಾನತೆಯ ಕಾದಾಟಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೌವರ್ನರ್ [[ಲಿಂಡಾ ಲಿಂಗ್‌ಲೆ]] ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಏಳು ಚುನಾಯಿತ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿರುವರು. ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿರ್ಭಂಧದ ಅವಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ದಯೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ವಲಸಿಗರ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುವವರು ಹೋರಾಡಿದರು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋರ್ಸ್ ಪಧಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭದ ತರಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ) ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪಬ್‌ಲಿಕ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ,ಮಿಡ್ಲ್ ಹಾಗೂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಗಳು [[ನೋ ಚೈಲ್ಡ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ದಿ ಆಕ್ಟ್]]ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.ಹವಾಯಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಇಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ಬಿಡುವನ್ನು ಕೊಡಲು ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಹಾಗೂ ಮಿಚಿಗಾನ್ ಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲಾ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ 285 ಶಾಲೆಗಳ ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರ ಫಲಿತಾಂಶವು ,185 (2/3) ರಷ್ಟು ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಓದುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಗರಿಮೆತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehawaiichannel.com/education/4870699/detail.html |title=ಟು-ಥರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಡು ನಾಟ್ ಮೀಟ್ ರಿಕ್ವೈರ್ಮೆಂಟ್ಸ್ - ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸ್ಟೋರಿ - ಕೆಐಟಿವಿ ಹೊನೊಲುಲು |access-date=2010-02-10 |archive-date=2011-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807154939/http://www.kitv.com/education/4870699/detail.html |url-status=deviated |archivedate=2011-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110807154939/http://www.kitv.com/education/4870699/detail.html }}</ref> ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಲೇಜಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಗಳು]]ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಂಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (20.9 ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 21.9)ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref>ಹೊನೊಲುಲು ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್, ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2005, p.&nbsp;ಬಿ1</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಅಂಕ ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದ ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ [[SAT]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿಸಿರುವರು. === ಇನ್ನಿತರ ಶಾಲೆಗಳು === ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡನೆ ದರ್ಜೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಯುವರು. ಇದು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಶಾಲೆ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ; ಅವುಗಳನ್ನು [[ಐಯೋಲಾನಿ ಶಾಲೆ]], [[ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳು]], [[ಮಿಡ್-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], ಹಾಗೂ [[ಪುನಾಹೊ‌ಉ ಶಾಲೆ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{okina}} ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬೌಧ್ಧರ ಅಕಾಡಮಿಯವರು 2003ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಯಾದ [[ಕಾನು ಒ ಕಾ ಐನಾ ನ್ಯೂ ಸೆಂಚೂರಿ ಚಾರ್ಟರ್ ಸ್ಕೂಲ್‌]]ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಜೆಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಾತರಹದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳೊಂದೇ ಶಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಲೆ ಎನಿಸಿದೆ, ಇದರ ಇಸ್ಟೇಟ್‌ ಒಂಬತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ [[ಯುಎಸ್‌ ಡಾಲರ್]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಲಿಯನ್ನರ ಮಕ್ಕಳು 8.4%ನಷ್ಟು ಇದ್ದು, ಕಮೆಹಮೆಹದಲ್ಲಿ 5,398 ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf |title=Official Enrollment |last=Ishibasha |first=Koren |date=November 2005 |accessdate=December 2009 |archive-date=2010-02-25 |archive-url=https://www.webcitation.org/5noCEgxNn?url=http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf |url-status=deviated |archivedate=2010-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527133819/http://www.ksbe.edu/pase/pdf/Reports/K-12/05_06_8.pdf }}</ref> === ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು === ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ ಪದವೀಧರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.[[ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು, [[ಮನೋವ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ; ಎರಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಾದ [[ಹಿಲೋ]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಓಹಾಯು]]; ಮತ್ತು ಏಳು ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{okina}} [[ಬ್ರಿಗ್ಯಾಮ್‌ನ ಯುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಹವಾಯ್]], [[ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ಚಾಮಿನಾಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],[[ಹವಾಯಿ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಅಥವಾ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]], ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [[ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಡಿಯೋಸೆಸೆ]]ಯು,[[ಸಂತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಡಿಯೋಸೆಸ್ಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಒಂದು [[ವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಾಗಿದೆ. == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹವಾಯಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ಆದಿಪತ್ಯ ಯುಗದಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗಳಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಂತರ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಕ್ರೋಡಿಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಅಂಗಗಳಿವೆ: ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಚುನಾಯಿತರಾದ, [[ಹವಾಲಿಯ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು]], [[ಹವಾಲಿಯ ಗೌವರ್ನರ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗುವರು. ರಾಜ್ಯಗಲದ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಗೌವರ್ನರ್ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಸ್ಥಳ]]ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವರು, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲಾ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುವರು. [[ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದಲೇ ಗೌವರ್ನರ್ ಹಾಗೂ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆ]]ಯು,ಶಾಸನ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, [[ಹವಾಯಿಯ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆ]]ಯ ಇಪ್ಪತೈದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು, [[ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ನಡೆಸುವರು ಹಾಗೂ ಐವತ್ತೊಂದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ [[ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು]] ನಡೆಸಿಕೊಡುವರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲಕವು ಸಹ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೆನಿಸಿದ, [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ]]ದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು [[ಆಲಿ ಐಯೊಲಾನಿ ಹಾಲೆ|ಆಲಿ{{okina}} ಐಯೊಲಾನಿ ಹಾಲೆ]]ಅನ್ನು ತನ್ನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.{{okina}} [[ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿ]]ಗಳು ಕೆಳವರ್ಗದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊರತೆಗಳು ಹವಾಯಿಗೆ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘೀಕರಿಸುವ ನಗರಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಾ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು [[ಕೌಂಟಿ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. [[ಓಹಾಯು]]ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು [[ಹೊನೊಲುಲು ದೇಶ]]ವು ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಶಾಸಕ ಮಂಡಲಿಯವರು , [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹವಾಲಿ]], [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹೊನೊಲುಲು]], [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಕಾಯುಅ]], ಹಾಗೂ [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಮೌಇ]], [[ಪಂಗಡವಲ್ಲದ]] ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಚುನಾಯಿಸುವರು. === ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ === [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]]ನ [[ನಾಲ್ಕು ಸದ್ಯಸರ ನಿಯೋಗವು]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವರು. ಅವರೆಲ್ಲಾ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ]] ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ [[ಮೊದಲ]] ಮತ್ತು [[ದ್ವಿತೀಯ]] ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. [[ಅಲೋಹ ಟವರ್]] ಹಾಗೂ [[ಹೊನೊಲುಲು ಬಂದರು]]ಗಳ ಹತ್ತಿರ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಕೊಹಿಯೋ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದ]]ಮೂಲಕ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ತನಿಖೆಯ ಕಛೇರಿ,]][[ಆಂತರಿಕ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್]]ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹವಾಯಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲರುಗಳಿಗೆ]], [[ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿ]]ಯ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ [[ಹವಾಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ಗಳ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌]]ರಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ನೇಮಕಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣ === {| align="right" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 1em;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:85%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' </td> |- bgcolor="lightgrey" ! ವರ್ಷ ! [[ಗಣತಂತ್ರವಾದ]] ! [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ]] |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2008]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|26.58% ''120,446'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''71.85%''' ''325,588'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2004]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|45.26% ''194,191'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''54.01%''' ''231,708'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2000]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|37.46% ''137,845'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''55.79%''' ''205,286'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1996]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|31.64% ''113,943'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''56.93%''' ''205,012'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1992]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|36.70% ''136,822'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''48.09%''' ''179,310'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1988]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|44.75% ''158,625'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''54.27%''' ''192,364'' |- | align="center" bgcolor="#fff3f3"|[[1984]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|'''55.10%''' ''185,050'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|43.82% ''147,154'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1980]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|42.90% ''130,112'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''44.80%''' ''135,879'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1976]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|48.06% ''140,003'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''50.59%''' ''147,375'' |- | align="center" bgcolor="#fff3f3"|[[1972]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|'''62.48%''' ''168,865'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|37.52% ''101,409'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1968]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|38.70% ''91,425'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''59.83%''' ''141,324'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1964]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|21.24% ''44,022'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''78.76%''' ''163,249'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1960]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|49.97% ''92,295'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''50.03%''' ''92,410'' |} ಹವಾಯಿ ಜನತೆಯು ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ಸ್‌‍ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂದರೆ [[1972]] ಮತ್ತು [[1984]] 2004ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಕೆರ್ರಿ 9 ರಾಜ್ಯ ಚುನಾಯಿತ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 4 ಮತಗಳನ್ನು 54% ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳವರೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ [[ಹಿರಾಮ್ ಫಾಂಗ್]] ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಹವೇಲಿಯ ತಮ್ಮ [[ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗ]]ನಾಗಿದ್ದನು, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಓರೆಗೊನ್‌ನಿಂದ1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿ ಮಿಂಕ್ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ ಅಮೇರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂದರು. 2008 ನವೆಂಬರ್ 4 ರಲ್ಲಿ [[ಹೊನೊಲುಲು]] ನಿವಾಸಿ [[ಬಾರಾಕ್ ಓಬಮಾ]][[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ, [[ಇಲ್ಲಿನೊಯಿಸ್‌]]ನಿಂದಲೇ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ]]ನಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008 19 ರಂದು ಓಬಾಮರವರು ಹವಾಲಿಯನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕ್ಯಾಕುಸ್ ಆಗಿ ಶೇಕಡ 76% ರಷ್ಟು ಬಹುಮತಗಳಿಂದ ವಿಜಯಿಯಾದರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೆಸರು ನೂಚಿಸಿ ಹುಡುಕಿರುವ ಹವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯಿಂದ ಚುನಾಯಿತಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಒಂದು [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕೇವಲ ಓ{{okina}}ಅಹು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಿರಿದಾದ ಸೊಟ್ಟ ಸೊಟ್ಟಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ರಸ್ತೆಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಚಾರವು ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವೂ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ದ್ವೀಪ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ [[ವಿಮಾನ ಯಾನ]]ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹವಾಯಿನ್ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], [[ಮೊಕುಲೆಲ್ ವಿಮಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಗೋ!]] ಹೊನಲೂಲು, Līhu{{okina}}e, ಕಾಹುಲೈ, ಕೊನಾ, ಮತ್ತು ಹಿಲೊಗಳ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಜೆಟ್‌ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ [[ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಂಗ್ಸ್]] ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾವೆ. ಈ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮು ಸಾಗಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [[Norwegian ಕ್ರೂಸ್ ಲೈನ್ಸ್]] ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯಾನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹವಾಯಿ ಸೂಪರ್‌ಫೆರ್ರಿ]] O{{okina}}ಅಹು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಏರ್ಪಾಡುಮಾಡಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಭಾವದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಾಂಶಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಿದೆ. ಮಾಯಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು/ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |newspaper= [[Honolulu Star-Bulletin]] |url= http://www.starbulletin.com/news/20090329_Aloha_Superferry.html |title= Aloha, Superferry Alakai leaves Hawaii to find job |date= March 29, 2009 |access-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010 |archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090402123127/http://www.starbulletin.com/news/20090329_Aloha_Superferry.html |url-status= dead }}</ref> == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Hawaii portal}} {{Main|Outline of Hawaii|Index of Hawaii-related articles}} {{clear}} == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == {{refbegin}} * ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ XVನೇ ವಿಧಿ. * ಬುಶ್‌ನೆಲ್,ಒ.ಎ. 1993. ''ದ ಗಿಫ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಜೇಷನ್: ಜೆರ್ಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಜೆನೊಸೈಡ್ ಇನ್ ಹವಾಯಿ'' . ISBN 0-7910-6772-6 ಹೊನೊಲುಲು: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್‌. * ಕಿನ್‌ಜೆರ್, ಸ್ಟೀಫನ್ 2007, ''ಓವರ್‌ಥ್ರೊ: ಅಮೇರಿಕಾ’ಸ್ ಸೆಂಚ್ಯುರಿ ಆಫ್ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಫ್ರಂ ಹವಾಯಿ ಟು ಇರಾಕ್'' . ISBN 0-7910-6772-6 ಟೈಮ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್ * {{cite book | last = Lyovin | first = Anatole V. | title = An Introduction to the Languages of the World | url = https://archive.org/details/introductiontola0000lyov | location = New York | publisher = Oxford University Press, Inc | year = 1997 | isbn = 0-19-508116-1 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check}} * {{cite book | last = Pukui | first = Mary Kawena | coauthors = Samuel H. Elbert | title = Hawaiian Dictionary | url = https://archive.org/details/hawaiiandictiona0000puku_u8t6 | location = Honolulu | publisher = University of Hawaii Press | year = 1986 | isbn = 0-8248-0703-0 | unused_data = |ISBN status = May be invalid - please double check}} * ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್, ವೈನೆಲ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಇ.ಸ್ಕ್ಯಾಮೆಲ್ . "ದ 1897 ಪೆಟಿಷನ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ದ ಅನ್ನೆಕ್ಷೇಷನ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ." ಸೊಷಿಯಲ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ 63, 7 (ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999): 402-408. * ಸ್ಟೋಕ್ಸ್, ಜಾನ್ ಎಫ್.ಜಿ. 1932. "ಸ್ಪ್ಯಾನಿಯಾರ್ಡ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದ ಸ್ವೀಟ್ ಪೊಟಾಟೊ ಇನ್ ಹವಾಯಿ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಹವಾಯಿಯನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್." ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಾಜಿಸ್ಟ್, ಹೊಸ ಸರಣಿಗಳು, ಸಂ, 34, ನಂ, 4, pp.&nbsp;594–600. {{refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikinewshas|related '''[[wikinews:Portal:Hawaii|Hawaii news]]'''}} {{sisterlinks}} * [http://www.ehawaii.gov/dakine/index.html ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Hawaii}} * [http://www.gohawaii.com ಹವಾಯಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜಾಲತಾಣ] * {{wikivoyage|Hawaii}} * ಯು.ಎಸ್. ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ನ [https://web.archive.org/web/20111004170230/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/HI.htm ಹವಾಯಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್] * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=HI USGS ನೈಜ-ಸಮಯ, ಭೌಗೋಳಿಕ,ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219092808/http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=HI |date=2011-12-19 }} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=HI ಹವಾಯಿಯ ಯೋಗ್ಯತಾ ದತ್ತಾಂಶ & ಅಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609213401/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=HI |date=2008-06-09 }} * [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=15304 ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040404031722/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=15304 |date=2004-04-04 }} [[ನಾಸಾ]]ದ [[ಅರ್ಥ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿ * [http://eisenhower.archives.gov/Research/Digital_Documents/Hawaii/Hawaii.html ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಹವಾಯಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಹುಡ್, ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ. ಇಸೆನ್‌ಹೊವರ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527224443/http://www.eisenhower.archives.gov/Research/Digital_Documents/Hawaii/Hawaii.html |date=2010-05-27 }} * ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ [https://www.nytimes.com/2009/08/21/opinion/21theroux.html?pagewanted=all ಹ್ಯಾಪಿಲೀ ಎ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರೆವರ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್] {{Hawaii|expand}} {{United States}} {{Hawaii history}} {{Polynesia}} {{Countries and territories of Oceania}} {{Austronesian-speaking}} {{start box}} {{s-bef | before = [[Alaska]] }} {{s-ttl | title = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Admitted on August 21, 1959 (50th) }} {{s-non | reason = Most recent }} {{end box}} {{United States topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹವಾಯಿ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1959ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] mue1e843crpwnxca6lbmx3kjzh5f3n7 0 22576 1430496 1430025 2026-09-27T05:43:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430496 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Megan Fox | image = Megan Fox.jpg | imagesize = | caption = | birthname = Megan Denise Fox | birthdate = {{birth date |1986|5|16}} | birthplace = [[Oak Ridge, Tennessee]], United States | deathdate = | deathplace = | othername = | occupation = Actress | yearsactive = 2001–present | domesticpartner = [[Brian Austin Green]] <small>(2004–present)</small> | homepage = }} '''ಮೆಗಾನ್‌ ಡೇನಿಸ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ ''' (ಜನನ: 1986ರ ಮೇ 16) ಅಮೆರಿಕಾದ [[ನಟಿ]] ಮತ್ತು [[ರೂಪದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳು ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ''[[ಹೋಪ್ ಆಂಡ್ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೀಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ''[[ಕನ್ಫೆಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಟೀನೇಜ್‌ ಡ್ರಾಮಾ ಕ್ವೀನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. 2007ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿಯಾ ಲಾಬೆಯೊಫ್‌]]ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ [[ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌]]ಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನಟಿಸಿದಳು. ಇದು ಅವಳಿಗೆ [[ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ]] ವೆನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವು [[ಟೀನ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು. 2009ರಲ್ಲಿ ಆ ಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದಳು''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]''. ನಂತರ 2009ರಲ್ಲಿ, ''[[ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಮಕಾವಸ್ತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಫಾಕ್ಸ್‌ಳನ್ನು [[ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತ]]ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪದೆಪದೇ ಅವಳು [[ಪುರುಷರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]] "ಹಾಟ್‌" ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು 2007, 2008 ಮತ್ತು 2009ರ ''[[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಾಟ್‌ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ #18, #16, ಮತ್ತು #2ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು. 2008ರಲ್ಲಿ ಇವಳನ್ನು ''[[FHM]]'' ಓದುಗರು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಮಹಿಳೆ" ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="bbc">{{cite news |title= Transformers star 'sexiest woman' |title=Maxim |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7364647.stm |publisher=BBC News |date=2008-04-24 |accessdate=2008-04-25}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಅವಳು [[ಮೂವೀಫೋನ್‌]]ನ "25 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 25 ಲೈಂಗಿಕಾಕರ್ಷಕ ನಟಿಯರ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಳು.<ref name="newsau2">{{cite news |title=Megan Fox is world's sexiest woman |publisher=[[News.com.au]] |date=2008-04-24 |url= http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,23591039-5006920,00.html |accessdate=2008-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080508040824/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,23591039-5006920,00.html|archivedate=2008-05-08}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ''[[ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ 90210]]'' ಖ್ಯಾತಿಯ [[ಬ್ರೈನ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗ್ರೀನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ವಿಹಾರ(ಡೇಟಿಂಗ್) ನಡೆಸತೊಡಗಿದಳು. ನಂತರ ''[[ಹೋಪ್‌ ಆಂಡ್ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="mfh">{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/30582796/ |publisher=Access Hollywood |title=Megan Fox heats up talk about film, love life |date=2009-05-05 |accessdate=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090508010145/http://www.msnbc.msn.com/id/30582796 |archive-date=2009-05-08 |url-status=dead}}</ref><ref name="fox">{{cite web |url=http://www.herald.ie/entertainment/hq/on-the-cover-megan-fox-1454846.html |publisher=The Evening Herald |title=On The Cover: Megan Fox |accessdate=2008-08-18 |archive-date=2012-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430002152/http://www.herald.ie/entertainment/hq/on-the-cover-megan-fox-1454846.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರಿಬ್ಬರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಪಾಕ್ಸ್ ‌[[ಐರಿಷ್‌]], [[ಫ್ರೆಂಚ್‍‌‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ]] ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು<ref>{{cite web|url=http://www.sirius.com/servlet/ContentServer?pagename=Sirius/Page&c=BackStageAsset&cid=1181270896791 |title=Megan Fox on family background and celebrity inspired tattoo from Maxim Radio |work= Sirius.com |accessdate=2009-08-19}}</ref> ಮತ್ತು [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ಓಕ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಡೆರ್ಲೆನ್‌ ಟೊನಾಚಿಯೊ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಉಪನಾಮದಿಂದ ಒಂದು "x" ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಳು.<ref name="coed">{{cite web |url=http://coedmagazine.com/2009/08/04/18-things-you-didnt-know-about-megan-fox/ |title=18 Things you didn't know about Megan Fox |date=2009-08-04 |accessdate=2009-08-09 |archive-date=2009-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090809103354/http://coedmagazine.com/2009/08/04/18-things-you-didnt-know-about-megan-fox/ |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ಳಿಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಳು.<ref name="coed"/> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ, ಅವಳ ಪೋಷಕರು ವಿಚ್ಫೇದನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವಳ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಲತಂದೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅವಳ ಅಕ್ಕನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು.<ref name="coed" /><ref name="elle">{{cite web |url=http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-2009 |title=Megan Fox |work=Elle |date=2009-05-26 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629164846/http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-2009 |url-status=dead }}</ref><ref name="sirius">{{cite web|title=Who does Megan have tattooed on her arm?|url=http://www.sirius.com/servlet/ContentServer?pagename=Sirius/Page&c=BackStageAsset&cid=1181270896791|publisher=[[Sirius]]|accessdate=2008-04-26}}</ref> ಅವರಿಬ್ಬರು "ತುಂಬಾ ಕಠಿಣ"<ref name="elle" /> ರಾಗಿದ್ದು, ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫಾಕ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref name="coed" /><ref name="elle" /> ಅವಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಸಿ ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಳು.<ref name="elle" /> ಫಾಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀನ ಕಿಂಗಸ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಳು.<ref name="Morrow">ಟೆರ್ರಿ ಮೊರ್ರೊವ್‌, [http://www.knoxnews.com/news/2008/may/02/insider-rockwood-starlet-morphs-tomboy-sexiest/ ಇನ್‌ಸೈಡರ್‌: ರಾಕ್‌ವರ್ಡ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಲೆಟ್‌ ಮೊರ್ಫ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಟಾಮ್‌ಬಾಯ್‌ ಟು 'ಸೆಕ್ಸಿಯೆಸ್ಟ್‌'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616054112/http://www.knoxnews.com/news/2008/may/02/insider-rockwood-starlet-morphs-tomboy-sexiest/ |date=2010-06-16 }}, ನಾಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ ನ್ಯೂಸ್‌ ಸೆಂಟಿನೆಲ್‌, 2008ರ ಮೇ 2</ref> ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನೃತ್ಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಕಿಂಗಸ್ಟನ್‌ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಗಾಯಕ ತಂಡ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಈಜು ತಂಡದ ಸದಸ್ಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ 10ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, [[ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸೈಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‍‌‌ಬರ್ಗ್‌]]ಗೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು.<ref name="rottentomatoes">{{cite web |title=Megan Fox Celebrity Profile Biography |url=http://www.rottentomatoes.com/celebrity/megan_fox/biography.php |publisher=[[Rotten Tomatoes]] |accessdate=2008-04-25 |archive-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617044128/http://www.rottentomatoes.com/celebrity/megan_fox/biography.php |url-status=dead }}</ref><ref name="msnbio">{{cite web |title=Megan Fox: Biography |url=http://movies.msn.com/celebs/celeb.aspx?c=504118&mp=b |publisher=[[MSN]] |accessdate=2008-04-25 |archive-date=2008-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080506085034/http://movies.msn.com/celebs/celeb.aspx?c=504118&mp=b |url-status=dead }}</ref> ಸೌಥ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ 1999 ಅಮೆರಿಕಾದ ರೂಪದರ್ಶಿಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ 13ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.<ref name="el">{{cite web |url= http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/megan-fox |title= Success Stories: Megan Fox |author= AMTC |work= www.amtcworld.com |date= 2009-09-16 |accessdate= 2009-09-16 |archive-date= 2009-06-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090601203741/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/megan-fox |url-status= dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಾಲೆಯಾದ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ಸೈಡ್‌ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನು<ref>[http://www.morningsideacademy.com Morningsideacademy.com]</ref> ಸೇರಿದಳು ಮತ್ತು 17ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೂರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಯ ಹೊರಗೆ ಕಲಿತರೂ, ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಸೈಂಟ್ ಲುಸೀ ವೆಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಟೆನೀಯಲ್‌ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದಳು.<ref name="rottentomatoes" /> ಫಾಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಶಾಲಾಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪೀಡನೆ, ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳು " ಕೆಚಪ್ ಪೊಟ್ಟಣಗಳ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ" ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಊಟವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ಯಾವಾಗಲೂ ಹುಡುಗರ ಜತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು" ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ"ಕೆಲವರು ತಪ್ಪು ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದರು".<ref name="cg">{{cite web |url= http://www.cosmogirl.com/entertainment/celeb-qa/megan-fox-qa-2 |title= Megan Fox: Celeb Q&A |date= June/July |work= CosmoGirl! Magazine |accessdate= 2009-08-09 |archive-date= 2009-08-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090803063005/http://www.cosmogirl.com/entertainment/celeb-qa/megan-fox-qa-2 |url-status= dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಜೀವನ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಹೇಳುತ್ತಾ, ತಾನು ಜನಪ್ರಿಯಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು "ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹಿಷ್ಕೃತಳಾಗಿದ್ದೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹುಡುಗರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಹಾನ್ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಳು.<ref name="cg" /> ಅದೇ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ಮತ್ತು "ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ" ಮತ್ತು "ನಾನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಪ್ರಸ್ತುತವೆಂಬಂತೆ ಕಂಡಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಾನು ಆ ಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="cg" /> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Megan Fox at Jennifer's Body TIFF.jpg|thumb|right|2009ರ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಮಿಡ್‌ನೈಡ್ ಮ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌.]] ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ 2001ರಲ್ಲಿ ''[[ಹಾಲಿಡೇ ಇನ್ ದಿ ಸನ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಕೆಟ್ಟದಾರಿ ಹಿಡಿದ ಆಸ್ತಿಯ ವಾರಸುದಾರಿಣಿ ಬ್ರಯಾನ ವಲ್ಲೇಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್‌ ([[ಆಶ್ಲೆ ಒಲ್ಸೆನ್‌]]) ಎದುರಾಳಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಳು. ಚಲನಚಿತ್ರವು 2001ರ ನವೆಂಬರ್‌ 20ರಂದು ನೇರ DVD ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದರ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ''[[ಒಷನ್‌ ಏವ್‌]]'' ನ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಲೋನ್‍ ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. 2002ರಿಂದ 2003ವರೆಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಋತುಮಾನ ಅದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಅವಧಿಯ 122 ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. 2002ರಲ್ಲಿ ಸಹ, ''[[ವಾಟ್‌ ಐ ಲೈಕ್‌ ಎಬೌಟ್ ಯೂ]]'' ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ "ಲೈಕ್‌ ಎ ವರ್ಜಿನ್‌ (ಕಿಂಡಾ)" ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. 2003ರಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ''[[ಬ್ಯಾಡ್‌ ಬಾಯ್ಸ್‌ II]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪಡೆಯದ ಸಹನಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಳು. 2004ರಲ್ಲಿ ''[[ಟು ಆಂಡ್ ಎ ಹಾಫ್‌ ಮೆನ್‌]]'' ದ "ಕ್ಯಾಮಲ್ ಫಿಲ್ಟರ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆರೊಮನಸ್‌" ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ''[[ಕನ್ಫೆಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಟೀನೇಜ್‌ ಡ್ರಾಮಾ ಕ್ವೀನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಲೋಹನ್‌]]ಳ ಎದುರು ಸಹನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಅದರಲ್ಲಿ ಲೋಲಾ (ಲಿಂಡ್ಸೆ ಲೋಹನ್)ಎದುರಾಳಿ ಕರ್ಲಾ ಸಾಂತಿಯ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು. 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ABC ಸಿಟ್ಕಾಮ್‌ನ ''[[ಹೋಪ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ [[ನಿಕೋಲ್ ಪಗ್ಗಿ]] ಬದಲಿಗೆ ಸಿಡ್ನಿ ಶನೋವ್‌ಸ್ಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದಳು. 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ರದ್ದಾಗುವವರೆಗೆ, ಇದರ 2 ಮತ್ತು 3 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 36 ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.<ref name="yahoo movies">{{cite web |title=Megan Fox Biography |url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1808488000/bio |publisher=Yahoo! Movies |accessdate=2008-04-26}}</ref> ಅವಳು 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಸಾಹಸದೃಶ್ಯಗಳ ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕೆಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌]]ಳ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಆಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ಆಧರಿಸಿದೆ. [[ಶಿಯಾ ಲಾಬೆಯೊಫ್‌]]ನ ಸ್ಯಾಮ್‌ ವಿಟ್‌ವಿಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರೇಮಾಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಅವಳು ನಟಿಸಿದಳು. ಫಾಕ್ಸ್‌ [[MTV ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯ "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯ" ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಳು ಮತ್ತು "ಚಾಯಿಸ್‌ ಮೂವೀ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್‌: ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್‌", "ಚಾಯಿಸ್‌ ಮೂವೀ: ಬ್ರೇಕ್‌ಔಟ್‌ ಫೀಮೇಲ್‌" ಮತ್ತು "ಚಾಯಿಸ್‌ ಮೂವೀ: ಲಿಪ್‌ಲಾಕ್‌" ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಟೀನ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌]]ಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm1083271/awards |title= Megan Fox: Awards |work= IMDb |accessdate=2009-08-08}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ನ ಇನ್ನೆರಡು ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದಳು.<ref name="yahoo movies" /><ref name="HR1">{{cite news|last = Kit|first = Borys|title = Fox making 'Friends' for Weide pic|url = http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3icab172bb79f71a0737ec507b71e6d9f4|publisher = [[The Hollywood Reporter]]|date = 2007-06-29|accessdate = 2007-06-29|archive-date = 2007-07-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20070701223226/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3icab172bb79f71a0737ec507b71e6d9f4|url-status = dead}}</ref> 2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ [[ಜೆಫ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌]], [[ಸೈಮನ್‌ ಪೆಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಿರ್ಸ್ಟನ್‌ ಡಂಸ್ಟ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ''[[ಹೌ ಟು ಲೂಸ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌ ಆಂಡ್ ಏಲೀನೇಟ್‌ ಪೀಪಲ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಸಿಡ್ನಿ ಯಂಗ್‌ನನ್ನು (ಸೈಮನ್‌ ಪೆಗ್‌) ಪ್ರೀತಿಸುವ ಸೋಫಿ ಮೇಸ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಳು. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3ರಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0455538/releaseinfo |title= How to Lose Friends and Alienate People: Release Date |work= IMDb |accessdate=2009-08-19}}</ref><ref name="mojo">{{mojo title |id=howtolosefriends |title=How to Lose Friends & Alienate People}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಇನ್ ''[[ವೋರ್]]'' ಪಾತ್ರವಾಗಿ [[ರ‌್ಯೂಮರ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್]] ಜತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯ ಆಸೆಯಿಂದ [[ಹಾಲಿವುಡ್‌]]ಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಆಶಾವಾದಿ ಹದಿಹರೆಯದವರ ಗುಂಪಿನ ಸುತ್ತ ಚಿತ್ರವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ತಾವು ಎಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಠಿಣ ಎಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 20ರಂದು ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt1210120/releaseinfo |title=Whore (2008 film): Release Date |work=IMDb |accessdate=2009-07-20.}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:BrolinFoxFassbenderJonahHexJuly09.jpg|thumb|left|ಜೋನ್ನಾ ಹೆಕ್ಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2009ರ ಜುಲೈ 28ರಂದು 2009ರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯೆಗೊ ಕಾಮಿಕ್‌ ಕಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಸಹ ನಟರಾದ ಜೋಶ್‌ ಬ್ರೋಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ ಫಾಸ್‌ಬೆಂಡರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಫಾಕ್ಸ್.]] ಫಾಕ್ಸ್‌ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌'' ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]'' ಸಹ ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಮೈಕಲ್‌ ಬೇ]], ಫಾಕ್ಸ್‌ಳಿಗೆ 10 ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿದ್ದರಿಂದ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುತ್ತ ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>[https://omg.yahoo.com/news/megan-fox-told-to-gain-10-pounds-for-transformers-sequel/10802?nc "ಮೇಗನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಟೋಲ್ಡ್‌ ಟು ಗೈನ್‌ 10 ಪೌಂಡ್ಸ್ ಫಾರ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಸೀಕ್ವೆಲ್‌."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080810194110/http://omg.yahoo.com/news/megan-fox-told-to-gain-10-pounds-for-transformers-sequel/10802?nc |date=2008-08-10 }} ಯಾಹೂ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್‌!</ref> ಜಪಾನಿನ ಟೊಕಿಯೊದಲ್ಲಿ 2009 ಜೂನ್ 8ರಂದು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಾಲನ್‌ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. 2009 ಜೂನ್‌ 24ರಂದು ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843 |title=Transformers Moved Up Two Days |publisher=ComingSoon.net |date=2009-02-12 |accessdate=2009-02-12 |archive-date=2014-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906023326/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843 |url-status=dead }}</ref> [[ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತರಾದ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ [[ಡಿಯಾಬ್ಲೊ ಕೋಡಿ]] ಬರೆದಿರುವ ''[[ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು.<ref name="autogenerated7">{{cite web|url=http://pro.imdb.com/title/tt1131734/ |title=IMDb Pro : Jennifer's Body Business Details |publisher=Pro.imdb.com |date= |accessdate=2009-07-17}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಪಟ್ಟಣ[[ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದ,ಚಿಯರ್‌ಲೀಡರ್(ಆಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮುಂದಾಳು) ಹುಡುಗರನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರೇತವೊಂದರಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಚೆಕ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದಳು.<ref name="imdbpro">{{cite web |url=http://pro.imdb.com/title/tt1131734/storyline |title= Jennifer's Body: Story Line |work= IMDb |accessdate=2009-08-08}}</ref> 2009 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18ರಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt1131734/releaseinfo |title=Jennifer's Body |work=IMDb |date= |accessdate=2009-07-20.}}</ref> ಮತ್ತು ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ [[ಅಮಂದ ಸೇಫ್ರೈಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಡಮ್‌ ಬ್ರೊಡಿ]]ಸಹನಟರಾಗಿದ್ದರು. 2009ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ''[[ಜೋನ್ನಾ ಹೆಕ್ಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್ ಬಂದೂಕನ್ನು ಝುಳುಪಿಸುವ ಸುಂದರಿ ಮತ್ತು ಜೋನ್ನಾ ಹೆಕ್ಸ್‌ನ ([[ಜೋಶ್‌ ಬ್ರೋಲಿನ್‌]]) ಪ್ರೀತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಲೈಲಾಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು 2010ರ ಜೂನ್‌ 18ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋಶ್‌ ಬ್ರೋಲಿನ್‌ ಮತ್ತು [[ವಿಲ್‌ ಆರ್ನೆಟ್‌]]<ref>{{cite journal | last=Kit | first=Borys | url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3iee48bd23f07a5c212caf86dbc16e17a4 | title=Megan Fox lines up two film projects | journal=[[The Hollywood Reporter]] | date=March&nbsp;3, 2009 | accessdate=April&nbsp;8, 2009 | archive-date=2009-03-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090309003423/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3iee48bd23f07a5c212caf86dbc16e17a4 | url-status=dead }}</ref> ನಟನೆಯಿದ್ದು [[ಕಿರುಪಾತ್ರ]](ಕ್ಯಾಮಿಯೊ)ವೆಂದು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="filmonic1">{{cite web |author=Liam |url=http://filmonic.com/megan-fox-small-role-jonah-hex |title=Megan Fox only has a small role in Jonah Hex |publisher=Filmonic |date=2009-06-23 |accessdate=2009-07-03 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628164431/http://filmonic.com/megan-fox-small-role-jonah-hex |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, 2011ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುವ ''ದಿ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾಳೆ.ಈ ಚಿತ್ರವು ಯುವ ದಂಪತಿಗಳು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವಾಗ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಸಾಗಣೆ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="imdbthecrossing">{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0955245/ |title=The Crossing |accessdate=2009-08-31}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ [[ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ]]ಗಳ ರೂಪಾಂತರ ಚಿತ್ರ''[[ಫ್ಯಾಥಮ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಪೆನ್‌ ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ''[[ವೆರೈಟಿ]]'' ಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವಳು [[ಬ್ರೈನ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗ್ರೀನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಹನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="variety">{{cite web |author=By |url=http://www.variety.com/article/VR1118000796.html?categoryid=13&cs=1 |title=Megan Fox to star in 'Fathom' – Entertainment News, Film News, Media |publisher=Variety |date=2009-03-03 |accessdate=2009-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090414172349/http://www.variety.com/article/VR1118000796.html?categoryid=13&cs=1 |archive-date=2009-04-14 |url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ''ಫ್ಯಾಥಮ್‌'' [[ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ]].<ref name="imdbfathom">{{cite web |url=http://pro.imdb.com/title/tt1303216/ |title=IMDb Pro : Fathom Business Details |publisher=Pro.imdb.com |date= |accessdate=2009-07-17}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ == ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: "ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ" ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಫಾಕ್ಸ್‌, "ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಲೈಂಗಿಕತೆ ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ನಿಂದಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅಂತಹ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮಗಳು ದೃಢ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರೆ, ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೇ ಮಾತನಾಡುವ,ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೋ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನಾನು ಆ ರೀತಿಯ ಜನರಿಗೆ ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ,."<ref name="london interview">{{cite web |url=http://www.showbizspy.com/article/186813/megan-fox-im-a-role-model-for-strong-women.html |title=Megan Fox: Im a role model for strong women |author=Adam |date=2009-06-07 |work= |accessdate=2009-08-07 |archive-date=2010-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100521013345/http://www.showbizspy.com/article/186813/megan-fox-im-a-role-model-for-strong-women.html |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಯಾವ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ? ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ? ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗುತ್ತದೆ?" ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಮ್ಮೆಯೆನಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅವಳು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ತನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅವಳು ನಂಬಿದ್ದಾಳೆ.ಜನರು ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಳಿಂದ ಬೇರೆನನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದಾಗ, ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಅವಳು ನಂಬಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="london interview"/> ಫಾಕ್ಸ್‌ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ|''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ]] [[ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌]] ಪಾತ್ರಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇರುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="eonline">{{cite web |url=http://www.etonline.com/news/2009/06/75132/index.html |title=Megan Fox: 'Transformed' by fame |work=E! Online |date=2009-06-09 |accessdate=2009-08-08 |archive-date=2009-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090815011431/http://www.etonline.com/news/2009/06/75132/index.html |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಷಯವಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ,ತಾನು [[ಜನ್ನಿಫರ್‌ ಅನಿಸ್ಟನ್‌]], [[ಬ್ರಿಟ್ನಿ ಸ್ಪೀಯರ್‌]], ಅಥವಾ [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಲೋಹನ್‌]]ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕಷ್ಟವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ,ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುಳಿಯದೇ ಜನರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಧ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. "ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಡವಳಿಕೆ ತೋರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "[ಮತ್ತು] ನೀವು ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿವಂತರಾಗಿ ಇದ್ದು ಜನರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ನೀವು ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್ಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಗಂಭೀರವಾಗಿ)"ಆದರೆ ತಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಳಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref name="eonline" /> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ "ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ"ಉಳಿದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: "ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ತಯಾರಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಂದರೆ, ಯಾರಾದರೂ ಕುಳಿತು 'ತಾನು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ಷಣ"ವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ತನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ- ಆದರೆ ಇದು ಅಪಕ್ವ ಕಾಲವೆಂದು ತಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದುವರೆಗೆ ನಾನು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜನರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ."<ref name="eonline" /> [[ಚಿತ್ರ:Megan Fox 7.jpg|thumb|left|upright|2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಲೈಫ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಏಳನೇ ವಾರ್ಷಿಕದ "ವರ್ಷದ ಜನಪ್ರಿಯ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿತರಣೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್.]] ಫಾಕ್ಸ್‌ ಹಲವಾರು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ''[[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ;<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/434961_Megan_Fox_July_2007_Maxim_Magazine_Pictures |title=Megan Fox |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090713000849/http://www.theinsider.com/photos/434961_Megan_Fox_July_2007_Maxim_Magazine_Pictures |url-status=dead }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ''[[ಕೊಸ್ಮೊ ಗರ್ಲ್‌]]'',<ref>{{cite web |url=http://www.cosmogirl.com/entertainment/celeb-qa/megan-fox-qa-2 |title=Megan Fox – Picture of Transformers Star Megan Fox |work=CosmoGIRL |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090803063005/http://www.cosmogirl.com/entertainment/celeb-qa/megan-fox-qa-2 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/903042_Megan_Fox_is_a_Cosmo_Girl_June_July_2008_Photos_Video |title=Megan Fox is a Cosmo Girl! |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090625170157/http://www.theinsider.com/photos/903042_Megan_Fox_is_a_Cosmo_Girl_June_July_2008_Photos_Video |url-status=dead }}</ref> ''ಪಾವ್‌ ಪ್ರಿಂಟ್‌'',<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/828511_Megan_Fox_is_hot_with_animals |title=Megan Fox is hot with animals |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618155159/http://www.theinsider.com/photos/828511_Megan_Fox_is_hot_with_animals |url-status=dead }}</ref> ''ಜ್ಯಾಕ್‌'' (ITALY),<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/669524_Megan_Fox_in_Jack_Magazine |title=Megan Fox in Jack Magazine |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527084004/http://www.theinsider.com/photos/669524_Megan_Fox_in_Jack_Magazine |url-status=dead }}</ref> ''[[FHM]]'' (UK),<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/news/924628_Megan_Fox_FHM_Magazine_UK |title=Megan Fox FHM Magazine UK |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618152454/http://www.theinsider.com/news/924628_Megan_Fox_FHM_Magazine_UK |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ''[[GQ]]'' ಸೇರಿದಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>{{cite web |author=Published 9/16/08 |url=http://www.theinsider.com/photos/1195008_ |title=Pictures |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2010-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100127020343/http://www.theinsider.com/photos/1195008_ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://men.style.com/gq/features/women |title=GQ Articles, Pics, and More on men.style.com |publisher=Men.style.com |date= |accessdate=2009-07-17 |archive-date=2009-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090908043239/http://men.style.com/gq/features/women |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''[[USA ವೀಕೆಂಡ್‌]]'',<ref>{{cite web |url=http://www.usaweekend.com/09_issues/090426/090426rogen-fox-interview.html |title=Seth Rogen & Megan Fox candid interview |work=USA Weekend |date=2009-04-26 |accessdate=2009-06-12 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''[[ಎಸ್ಕ್ವೈರ್‌]]'',<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/2124659_Sex_Oozes_Out_of_Megan_Fox_s_Pores |title=Sex Oozes Out of Megan Fox’s Pores |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2010-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100925182615/http://www.theinsider.com/photos/2124659_Sex_Oozes_Out_of_Megan_Fox_s_Pores |url-status=dead }}</ref> ''[[ಎಂಪೈರ್‌]]'',<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/1911996_Megan_Fox_on_the_Cover_of_Empire_Magazine |title=Megan Fox on the Cover of Empire Magazine |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527083408/http://www.theinsider.com/photos/1911996_Megan_Fox_on_the_Cover_of_Empire_Magazine |url-status=dead }}</ref> ''[[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌]]'',<ref>{{cite web |title=Megan Fox Photos, Megan Fox Videos, Megan Fox News, on Maxim.com |publisher=[[Maxim (magazine)|Maxim]] |url=http://www.maximonline.com/girls_of_maxim/girl_template.aspx?id=1297 |accessdate=2008-04-25 |archive-date=2008-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080429190630/http://www.maximonline.com/girls_of_maxim/girl_template.aspx?id=1297 |url-status=dead }}</ref> ''[[GQ]]'' (UK),<ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/2222610_Megan_Fox_in_July_s_UK_GQ |title=Megan Fox in July's UK GQ |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611155406/http://www.theinsider.com/photos/2222610_Megan_Fox_in_July_s_UK_GQ |url-status=dead }}</ref> ''[[ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ]]'' <ref>{{cite web |url=http://www.theinsider.com/photos/2268889_Quote_of_the_Day_Megan_Fox_on_Her_Worst_Case_Scenario |title=Quote of the Day: Megan Fox on Her Worst-Case Scenario |work=The Insider |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090716190433/http://www.theinsider.com/photos/2268889_Quote_of_the_Day_Megan_Fox_on_Her_Worst_Case_Scenario |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ''[[ELLE]]'' ಸೇರಿದೆ.<ref name="elle" /> "ಫ್ಯುಚರ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟುಮಾರೊವ್‌" ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್ #17 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಳು,(not clear) ''ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ 2008ರ ಹಾಟ್‌ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #16 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಳು, ''FHM'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ "2006ರ 100 ಅತ್ಯಂತ ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಣೆಯ ಮಹಿಳೆ" ಪತ್ರಿಕಾ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ #68 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಳು, ''ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ 2007ರ ಹಾಟ್‌ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #18 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಳು, 2008ರಲ್ಲಿ ಮೂವೀಫೋನ್‌ನ '25ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ 25 ಅತಿಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಕ ನಟಿ'ಯರಲ್ಲಿ #1ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಳು ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ''ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ 2009ರ ಹಾಟ್‌ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #2ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಳು. 2008ರಲ್ಲಿ ''FHM'' ಓದುಗರು ಫಾಕ್ಸ್‌ಳನ್ನು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಣೆಯ ಮಹಿಳೆ"ಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="bbc"/><ref name="newsau2" /> 2009ರ ಜುಲೈ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಾಧ್ಯಮದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌‌ನ ಅತಿಯಾದ ಮೈಮಾಟ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹಲವು ಪುರುಷರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅವಳನ್ನು [[ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು]].<ref name="hollywoodcrush.mtv.com">{{cite news|first=Amy|last=Wilkinson|title=This Just In: Men Are Totally Over Megan Fox (Stranger Things Have Happened!)|publisher=[[MTV]]|date=2009-07-29|accessdate=2009-10-01|url=http://hollywoodcrush.mtv.com/2009/07/29/this-just-in-men-are-totally-over-megan-fox-stranger-things-have-happened/|archive-date=2017-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916210803/http://www.mtv.com/news/2550772/this-just-in-men-are-totally-over-megan-fox-stranger-things-have-happened/|url-status=dead}}</ref> [[AOL]]ರ ಪುರುಷರ- ಬ್ಲಾಗ್‌ ಅಸಿಲಮ್‌,"ಎ ಡೇ ವಿದೌಟ್‌ ಮೇಗನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌" ಎಂದು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 4ನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಅವಳ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು ; ಅವರು ಇದನ್ನೇ ನಕಲಿಸುವಂತೆ ಇತರ ಪುರುಷರ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೂ ಹೇಳಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಲವು ಜಾಲತಾಣಗಳು [[AskMen.com]] ಜಸ್ಟ್‌ ಎ ಗೇ ಥಿಂಗ್‌, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾನಡ್‌ ಇನ್‍‌‌ ಹಾಲಿವುಡ್‌)ನಂತಹವು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ಗೆ TheBachelorGuy.comನ ಎರಿಕ್‌ ರೋಜಲ್‌, "ಕೇಳಿ, ನಾವು ಮೇಗನ್‌ಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. " ನಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಅವಳು ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ-ಬಿಳಿಯ T-ಶರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಭಂಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ-ಯಾವುದೇ ಜೀವಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿಗಿಂತ. [ಆದರೆ] ಇನ್ನೊಂದು ಯುವ ನಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಇದು ಸಕಾಲ"<ref name="hollywoodcrush.mtv.com" /> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, 2009ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ''[[ನೈಲಾನ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ,ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ಗೆ "ಮಾಧ್ಯಮದ ತೀರ್ಪಿ"ನಿಂದಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು ಎಂದು ಫಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ. "ನಾನು $700 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಮಾಡಲು [ಸ್ಟುಡಿಯೊ]ಬಯಸುವ ಈ ಚಿತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ನಟರ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref name="Hollywoodcrush.mtv.com">{{cite news|first=Nuzhat|last=Naoreen|title=Megan Fox Sounds Off On Overexposure And That 'Body' In Nylon: Cover Story|publisher=[[MTV]]|date=2009-09-30|accessdate=2009-10-01|url=http://hollywoodcrush.mtv.com/2009/09/30/megan-fox-sounds-off-on-overexposure-and-that-body-in-nylon-cover-story/|archive-date=2017-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709095021/http://www.mtv.com/news/2551306/megan-fox-sounds-off-on-overexposure-and-that-body-in-nylon-cover-story/|url-status=dead}}</ref> "ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ ಜನರು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜುಗುಪ್ಸೆಗೊಳ್ಳುವುದು ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="Hollywoodcrush.mtv.com" /> 2009ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕೇಲ್ ಬೇ ನಡವಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿಮಾಡದ ಪತ್ರವು ಮೈಕೇಲ್ ಬೇನನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಫಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಅಹಿತಕಾರಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ಅಸೌಜನ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆಂದು ಅನೇಕ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಬೇ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ನಾನು ಪತ್ರವನ್ನು "ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅಂಥೋನಿ ಸ್ಟೀನ್‌ಹಾರ್ಟ್‌ರು ಫಾಕ್ಸ್‌ಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, "...ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಡದೇ ಒರಟಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಾವು ಕಂಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ..<ref>{{cite news |title=Fox addresses transformers crew over letter |url=http://www.ibtimes.co.uk/contents/20090918/fox-addresses-transformers-crew-over-letter.htm |publisher=IBTimes |date=2009-09-18 |accessdate=2009-09-23 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಏಂಜಲಿನಾ ಜೂಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ === ಫಾಕ್ಸ್‌ಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಟಿ [[ಏಂಜಲಿನಾ ಜೂಲಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದವರು ಅವಳನ್ನು "ಮುಂದಿನ ಏಂಜಲಿನಾ ಜೂಲಿ" ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eonline.com/uberblog/b125927_next_angelina_evangeline_lilly_vs_megan.html |title=The Next Angelina: Evangeline Lilly vs. Megan Fox|date=2009-05-27.|accessdate=2009-07-20.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nypost.com/seven/06042009/entertainment/outfoxed_172499.htm |title=Who's Hotter? Megan Fox Or Angelina Jolie |work=New York Post |date=2009-06-04 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090607031829/http://www.nypost.com/seven/06042009/entertainment/outfoxed_172499.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272626477.shtml |title=Megan Fox as Angelina Jolie 2.0 – Comedian or Sex Symbol? |work=National Ledger |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703071916/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272626477.shtml |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ಳನ್ನು ಜೂಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ "ಹಚ್ಚೆ ಸಂಗ್ರಹ"ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು "ಸಹಜ ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ" ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref name="autogenerated2">{{cite web |url=http://www.usmagazine.com/news/megan-fox-comparing-me-to-angelina-is-a-lack-of-creativity-2009116 |title=News – Megan Fox: Stop Comparing Me to Angelina Jolie! |work=US magazine |date=2008-10-07 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614035515/http://www.usmagazine.com/news/megan-fox-comparing-me-to-angelina-is-a-lack-of-creativity-2009116 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lifeandstylemag.com/2009/06/large-925-cover.html |title=It's war! Megan Fox vs. Angelina – Life and Style |publisher=Lifeandstylemag.com |accessdate=2009-06-12}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.popcrunch.com/megan-fox-stop-it-with-the-angelina-jolie-comparisions/ |title=Megan Fox: “Stop It With The Angelina Jolie Comparisions [sic]” |publisher=Popcrunch.com |date= |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725062834/http://www.popcrunch.com/megan-fox-stop-it-with-the-angelina-jolie-comparisions/ |url-status=dead }}</ref> ತಾನು ಮತ್ತು ಜೂಲಿ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಈ ರೀತಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮಾಧ್ಯಮದ ಕಡೆಯಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಎಂದು ಫಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ''[[ಲಾರಾ ಕ್ರೋಫ್ಟ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೂಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನಟಿಸುವಳು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಖಚಿತವಲ್ಲದ ಗಾಳಿ ಸುದ್ದಿಗಳಿವೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/showbiz-news/celebrity-interviews/2009/05/01/i-m-terrified-of-angelina-jolie-admits-transformers-star-megan-fox-86908-21322718/ |title=I'm terrified of Angelina Jolie, admits Transformers star Megan Fox |work=The Daily Record |accessdate=2009-06-12}}</ref><ref>{{cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/thedishrag/2009/01/croft-angelina.html |title=Will Megan Fox replace Angelina Jolie as Lara Croft? |work=Los Angeles Times |accessdate=2009-06-12}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.popcrunch.com/megan-fox-lara-croft-tomb-raider-replacement-for-angelina-jolie/ |title=Megan Fox “Lara Croft: Tomb Raider” Replacement For Angelina Jolie |publisher=Popcrunch.com |date= |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721132635/http://www.popcrunch.com/megan-fox-lara-croft-tomb-raider-replacement-for-angelina-jolie/ |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಈ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ: "ನಾನು ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ ಹೆಂಗಸಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ದೂಷಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಈ ಮುಂಚೆ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಜನರು ಗುರುತಿಸಿದ ಹೋಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಪಮಾನಕಾರಿ ಎಂದು ಜನರು ಭಾವಿಸಿ ಸತತವಾಗಿ ಜೂಲಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{cite web |url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,535584,00.html??test=faces |title= Megan Fox Bites Back: I Talk About Sex, That Doesn't Make Me Angelina Jolie |author= Hollie McKay |work= Fox News |date= 2009-07-30 |accessdate= 2009-08-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090802125646/http://www.foxnews.com/story/0,2933,535584,00.html?%3Ftest=faces |archive-date= 2009-08-02 |url-status= dead}}</ref> ನನಗೆ ಜೂಲಿಯನ್ನು ಬೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು "ಭೇಟಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನಗೆ ಭಯವಾಗುವುದು." ಏಕೆಂದರೆ "ಜೂಲಿಯು ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ನನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತ ಜೀವಂತವಾಗಿ ತಿಂದುಹಾಕುತ್ತಾಳೆ" ಎಂದು ಫಾಕ್ಸ್ ನುಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="autogenerated1" /><ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272625887.shtml |title=Angelina Jolie Power Too Much For Megan Fox |publisher=National Ledger |date=2009-05-02 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505175149/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272625887.shtml |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "ನಾನು ಯಾರೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜೂಲಿಗೆ ಕಲ್ಪನೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ಅವಳಾಗಿದ್ದರೆ,'ನನ್ನ ನಂತರ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಈ ಅಸಂಬದ್ಧ ಪಿಳ್ಳೆ ಯಾರು?' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನನಗೆ ಕಸಿವಿಸಿಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref name="autogenerated2" /><ref>{{cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20246950_20263258_20284375_3,00.html |title=Megan Fox: 'Fallen' angel |work=Entertainment Weekly |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614042745/http://www.ew.com/ew/article/0,,20246950_20263258_20284375_3,00.html |url-status=dead }}</ref> === ಟಾಟೂಗಳು (ಹಚ್ಚೆಗಳು) === [[ಚಿತ್ರ:Megan Fox back.jpg|thumb|right|upright|2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಹಚ್ಚೆಗಳು.]] ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಕೆಳಭಾಗದ ಸೊಂಟದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಭಾವಿ ವರನ ಹೆಸರು "ಬ್ರೈನ್‌" ಮತ್ತು ಬಲಮುಂಗೈಯಲ್ಲಿ[[ಮರ್ಲಿನ್‌ ಮನ್ರೊ‌]]ಯ ಮುಖದ ಚಿತ್ರದ ಹಚ್ಚೆ<ref name="autogenerated8">{{cite web |url=http://www.collider.com/entertainment/article.asp/aid/4666/cid/13/tcid/1 |title=Shia LaBeouf and Megan Fox Interview – TRANSFORMERS |publisher=Collider.com |date=2007-06-18 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090528080908/http://www.collider.com/entertainment/article.asp/aid/4666/cid/13/tcid/1 |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಎಂಟು ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.life.com/image/79891107/in-gallery/22534/art-inspired-by-marilyn-monroe |title=Megan Fox's Marilyn Monroe Tattoo – Art Inspired by Marilyn Monroe |work=LIFE |date=2007-08-25 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611162300/http://www.life.com/image/79891107/in-gallery/22534/art-inspired-by-marilyn-monroe |url-status=dead }}</ref> [[ವಿಲಿಯಂ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪೀಯರ್‌]]ರ ''[[ಕಿಂಗ್‌ ಲಿಯರ್‌]]'' ನಾಟಕದಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ "ನಾವು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಬೇಕು" ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಗೈ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು, ಎಡಗೈ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಯಿನ್‌ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್‌]](ಸ್ತ್ರೀಪುಂತತ್ವಗಳು) ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು, "ಒಬ್ಬಳು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯ HEART ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ ಒಡೆಯುವ ತನಕ, ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಅಂತ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನ ಸಾಲನ್ನು ತನ್ನ ಎಡ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು "ಬಲ" ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ [[ಚೀನಿ]] ಪದವನ್ನು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |url=http://meganfoxbuzz.com/tattoos/ |title=Megan Fox Tattoos |publisher=Meganfoxbuzz.com |accessdate=2009-06-28 |archive-date=2009-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090626123932/http://meganfoxbuzz.com/tattoos/ |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲ ಕಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಐದು ಬಿಂದುವಿನ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಹಚ್ಚೆ ಕೂಡ ಇತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.life.com/image/81332392/in-gallery/24321/megan-foxs-tattoos |title=Megan Fox's Tattoos |work=LIFE |date=2007-06-01 |accessdate=2009-08-31 |archive-date=2009-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525142220/http://www.life.com/image/81332392/in-gallery/24321/megan-foxs-tattoos |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಫಾಕ್ಸ್‌ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಏಕಮಾತ್ರ ಬಣ್ಣದ ಹಚ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="newsau">{{cite web|last=Browne|first=Sally|title=A star is transformed|url=http://www.news.com.au/couriermail/story/0,23739,21949786-7642,00.html|publisher=[[News.com.au]]|date=2007-06-23|accessdate=2008-04-25|archiveurl=https://archive.today/20121204140447/http://www.couriermail.com.au/entertainment/movies/a-star-is-transformed/story-e6freqex-1111113804363|archivedate=2012-12-04|url-status=live}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತಾನು ಮರ್ಲಿನ್‌ ಮನ್ರೊ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಅಕ್ಷರಶಃ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ನಾನು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ,. ನಾನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ,ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ,ಸದಾ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಯಾಕೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ನಾನು ನನ್ನದೇ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ" ಎಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಫಾಕ್ಸ್ ಅವಳೊಂದಿಗೆ "ತಾದಾತ್ಮ್ಯತೆ" ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref name="autogenerated5">{{cite web |url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2007/06/24/megan_fox_regrets_stoner_tattoo |title=Megan Fox Regrets Stoner Tattoo |work=Starpulse Entertainment News |date=2007-06-24 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090701054437/http://www.starpulse.com/news/index.php/2007/06/24/megan_fox_regrets_stoner_tattoo |url-status=dead }}</ref> ಅವಳು ಯಿನ್‌/ಯಾಂಗ್‌ ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದಳು. ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾವಿದ "ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿದಳು.ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು[[ಮರಿಜುವಾನ]] ಅಮಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ; ಆದರೂ 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="autogenerated5" /> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತಾನು ಹಚ್ಚೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾರಾದರೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಶಪಿಸುವುದಾಗಿ ತನ್ನ ಹಚ್ಚೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಫಾಕ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2009/06/01/quote_of_the_day_megan_fox_s_tattoo_rebe |title=Quote Of The Day: Megan Fox's Tattoo Rebellion |work=Starpulse Entertainment News |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612214900/http://www.starpulse.com/news/index.php/2009/06/01/quote_of_the_day_megan_fox_s_tattoo_rebe |url-status=dead }}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == 2004ರಿಂದ, ಅಂದರೆ ''[[ಹೋಪ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನಟ [[ಬ್ರೈನ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗ್ರೀನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="mfh" /><ref name="fox" /> 2006ರಲ್ಲಿ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="fox" /> 2008ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು<ref>{{cite web |url=http://www.starmagazine.com/news/14290/ |publisher=Star Magazine |title=Where's Megan Fox's Engagement Ring |date=2008-06-16 |accessdate=2009-07-20 |archive-date=2008-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017220419/http://www.starmagazine.com/news/14290 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=James Wray and Ulf Stabe |url=http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1414817.php/Megan_Foxs_engagement_off |title=Megan Fox's engagement off |work=Monsters and Critics |date=2008-07-03 |accessdate=2009-06-12 |archiveurl=https://archive.today/20120905103401/http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1414817.php/Megan_Foxs_engagement_off |archivedate=2012-09-05 |url-status=live }}</ref>;<ref name="pl">{{cite web |last=Jordan |first=Julie |url=http://www.people.com/people/article/0,,20261194,00.html |title=Megan Fox and Brian Austin Green Call Off Engagement |work=People |date=2009-02-24 |accessdate=2009-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829143352/http://www.people.com/people/article/0,,20261194,00.html |archive-date=2016-08-29 |url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.usmagazine.com/news/megan-fox-brian-austin-green-call-off-engagement ಮೇಗನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಆಂಡ್ ಬ್ರೈನ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗ್ರೀನ್ ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದೇಯರ್ ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516130751/http://www.usmagazine.com/celebrities/megan-fox |date=2012-05-16 }} {{Cite web |url=http://www.usmagazine.com/celebrities/megan-fox |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516130751/http://www.usmagazine.com/celebrities/megan-fox |archive-date=2012-05-16 |url-status=bot: unknown}} US ವೀಕ್ಲಿ, 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ ಇಬ್ಬರೂ, ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೂ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="mfh" /><ref>{{cite web |url=http://www.usmagazine.com/Brian-Austin-Green-on-Megan-Fox-Were-Solid |title=News – Brian Austin Green on Megan Fox: "We're Solid" |work=US Magazine |date=2008-07-09 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519042022/http://www.usmagazine.com/Brian-Austin-Green-on-Megan-Fox-Were-Solid |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ನಡೆದ ''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]'' ಚಿತ್ರದ UK ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ತಾನು ಏಕಾಂಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು;<ref name="'I'm what you would call single'">{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/bizarre/2481113/Megan-Fox-wows-in-revealing-red-dress-and-says-shes-single-after-dumping-fiance.html |title='I'm what you would call single' |work=The Sun |date=2009-06-15 |accessdate=2009-06-25 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618135657/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/bizarre/2481113/Megan-Fox-wows-in-revealing-red-dress-and-says-shes-single-after-dumping-fiance.html |url-status=dead }}</ref> ಆದರೂ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಗ್ರೀನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರಿಬ್ಬರು ಮತ್ತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref name="us2">{{cite web |url=http://www.okmagazine.com/news/view/15368 |title=Megan Fox & Brian Austin Green Totally On Again |work=OK! Magazine |date=2009-06-30 |accessdate=2009-06-30 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703050138/http://www.okmagazine.com/news/view/15368 |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಆಯೋಜಿಸಿದ ''[[ಸಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್‌ ಲೈವ್‌]]'' ನ ಋತುಮಾನ 35ರ ಪ್ರಥಮ ಸಂಚಿಕೆಲ್ಲಿ SNL ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಶಾರ್ಟ್‌ "ಮೇಗನ್‌'ಸ್‌ ರೂಮ್‌ಮೇಟ್‌"ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. [[ಚಿತ್ರ:Megan Fox Jennifers Body TIFF09.jpg|thumb|left|2009ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಫಾಕ್ಸ್‌.]] [[ಜನ್ನಿಫರ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಂಕ್‌]], ಕೆಲ್ಲನ್‌ ರುಡ್‌, ''[[ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ]]'' ಚಿತ್ರದ ಸಹನಟ [[ಅಮಂಡ ಸೇಫ್ರೈಡ್‌]], [[ಮೈಕಲ್‌ ಬೀನ್‌]] ಮತ್ತು ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಚಿತ್ರದ ಸಹನಟ [[ಶಿಯಾ ಲಾಬೆಯೊಫ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="ELLE2">{{cite magazine |first=Maggie |last=Bullock |url=http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-2009 |title=Megan Fox |month=June |year=2009 |publisher=ELLE |date=2009-05-26 |accessdate=2009-07-03 |archive-date=2009-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629164846/http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-2009 |url-status=dead }}</ref> ಅವಳು ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಎನಿಮೆ, ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ಸ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವಳೇ ಹೇಳುವಂತೆ ತನ್ನ 12ನೇ ವರ್ಷದವಳಾಗಿರುವಾಗ, [[ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಅಡಲ್ಟ್‌ ಸ್ವಿಮ್‌]]ನ ಎನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.<ref name="cg"/> [[ಮೈಕಲ್‌ ಟ್ಯುರ್ನರ್‌]]ನು ಫಾಕ್ಸ್‌ಳ ನೆಚ್ಚಿನ ನಟನಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ''[[ಫ್ಯಾಥಮ್‌]]'' ಹಾಸ್ಯಕಥೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಗೀಳು ಹಿಡಿದಿತ್ತು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="elle"/> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಎರಡು ಸಾಕುನಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಪಾಮೇರೇನಿಯನ್‌]] ನಾಯಿಗೆ ಪಂಕ್‌ ತಾರೆ [[ಸಿದ್‌ ವಿಷಿಯಸ್‌]]ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ELLE2" /><ref>{{cite web |author=Castina |url=http://www.popcrunch.com/megan-fox-evicts-brian-austin-green-dog/ |title=Megan Fox Evicts Brian Austin Green Dog |publisher=PopCrunch |date=August 11th, 2008 |accessdate=2009-07-03 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703174921/http://www.popcrunch.com/megan-fox-evicts-brian-austin-green-dog/ |url-status=dead }}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ತಾನು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ, ಅದು ಅವಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ವೆಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿ, ಕೆಲವರು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{cite web|url=http://www.tmz.com/2007/07/08/megan-fox-pro-pot/ |title=Megan Fox Pro-Pot |publisher=TMZ.com |date=2007-07-08 |accessdate=2009-06-12}}</ref> [[ಮರಿಜುವಾನ]] ಎಂಬ ಮಾದಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಸಹ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ತಾನು ಅದನ್ನು ಮಾದಕ ವಸ್ತುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಿದ ಮರಿಜುವಾನ ಎಲೆಗಳ ಪೊಟ್ಟಣ ಕೊಳ್ಳುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೊದಲು ನಿಲ್ಲುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.mtv.co.uk/artists/megan-fox/news/124657-megan-fox-pot |title=Megan Fox "I Smoke Weed" |work=MTV UK |accessdate=2009-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309024415/http://www.mtv.co.uk/artists/megan-fox/news/124657-megan-fox-pot |archive-date=2010-03-09 |url-status=dead}}</ref> 2008ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ''[[GQ]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್ [[ಉಭಯಲಿಂಗಿ]]ಯಾಗಿದ್ದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಳು. ತಾನು 18 ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಒಬ್ಬಳು ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗುವ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೋರಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಿದಳು. "ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಉಭಯಲಿಂಗಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸುವರು" ಎಂದು ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಳು. ಇದಲ್ಲದೆ [[ಒಲಿವಿಯಾ ವಿಲ್ಡೆ]] ಮತ್ತು [[ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌‌‌]] ಮೇಲೆ ಕೂಡ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು.<ref name="CNN">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Movies/09/16/people.megan.fox.ap/index.html?iref=mpstoryview|title='Transformers' beauty: I had a crush on a stripper |date=September 16, 2008|publisher=CNN.com|accessdate=2008-09-17}}</ref><ref>{{cite web |url=http://latimesblogs.latimes.com/thedishrag/2008/09/sexy-transforme.html | author=Elizabeth Snead |title='Transformers' Megan Fox tells GQ she's hot for Olivia Wilde! |work=LATimes.com |accessdate=2009-07-02.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,520809,00.html |title=Olivia Wilde Is So Sexy Even Megan Fox Wants Her |work=Fox News |accessdate=2009-07-02. |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721232940/http://www.foxnews.com/story/0,2933,520809,00.html |archive-date=2009-07-21 |url-status=dead}}</ref> 2009ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಉಭಯಲಿಂಗತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.pinknews.co.uk/news/articles/2005-12396.html |title=Megan Fox talks about being bisexual |work=Pink News |date=2009-05-13 |accessdate=2009-06-12 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703093656/http://www.pinknews.co.uk/news/articles/2005-12396.html |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ 2009 ಜೂನ್‌ರ ''[[ELLE]]'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬತ್ತಲೆ ನೃತ್ಯಗಾತಿ ಜತೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ತಿರುಚಿ ಬರೆದಿರುವುದಾಗಿಯೂ,ತಾನು ಕೆಲವು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಗತಿಸಿದ ಜೀವನದ "ಆಂಶಿಕ ರೂಪ"ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಿದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ,"ಅವರು ಹುಡುಗರು; ಅವರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಟವಾಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದೂ ಸಹ ಹೇಳಿದ್ದಳು. "ನಾನು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಿಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿರುವುದು."<ref name="www.elle.com">{{cite web|first=Maggie|last=Bullock|title=Megan Fox: ELLE's June cover girl on breaking up, misbehaving, and having men eating out of her hand|publisher=''[[Elle (magazine)|Elle]]''|date=2009-05-05|accessdate=2009-10-10|url=http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-20093|archive-date=2009-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804152753/http://www.elle.com/Entertainment/Cover-Shoots/Megan-Fox2/Megan-Fox-Read-the-ELLE-Interview-with-Megan-Fox-June-20093|url-status=dead}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಂದುವರಿಸಿ, "ಅವಳು ನನ್ನ ಗೆಳತಿ ಎಂದು ನಾನು ಎಲ್ಲೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ! ನಾನು ಕೇವಲ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದಷ್ಟೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದೆ. ನಿಜವಾದ ಕಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವಾಗಿದೆ. ಅಧು ಲೈಂಗಿಕಾಕರ್ಷಣೆಯ, ವಿನೋದದ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ನೀವು ಹೇಳುವ ''GQ'' ಕಥೆಯಲ್ಲ."<ref name="www.elle.com" /> 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಲ್ಲಿ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ರಿವೇಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ನ UK ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಫಾಕ್ಸ್‌ [[ಚೆರಿಲ್‌ ಕೋಲೆ]]ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ವಾಂಛೆ ಮತ್ತು ಕೋಲೆಯ ಹಚ್ಚೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |last=Fox |first=Megan |url=http://www.thisislondon.co.uk/showbiz/article-23708253-details/Megan+Fox+admits+to+fancying+Cheryl+Cole/article.do |title=London Evening Standard: Megan Fox admits to fancying Cheryl Cole |work=Showbiz News |date=2009-06-16 |accessdate=2009-06-22 |archive-date=2009-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090623223009/http://www.thisislondon.co.uk/showbiz/article-23708253-details/Megan+fox+admits+to+fancying+Cheryl+Cole/article.do |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ರಂದು ''ದಿ ಕಿಲೆ ಆಂಡ್‌ ಜಾಕಿ ಒ ಶೋ'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಫಾಕ್ಸ್‌, ಕೊರಿಯಾದ ಪಾಪ್‌ ಹಾಡುಗಾರ [[ರೈನ್‌]]ಬಗ್ಗೆ ತಾನು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |url=http://music-mix.ew.com/2009/06/rain-megan-fox.html |title=Megan Fox's crush, Rain: Are you digging the 'Korean Justin Timberlake'? |work=Entertainment Weekly |date=2009-06-16 |accessdate=2009-06-25 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628120803/http://music-mix.ew.com/2009/06/rain-megan-fox.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/06/megan-fox-single-longing-for-rain.html |title=Megan Fox Single, Longing for Rain |work=Vanity Fair |date=2009-06-15 |accessdate=2009-06-25 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618081344/http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/06/megan-fox-single-longing-for-rain.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/bizarre/2481113/Megan-Fox-wows-in-revealing-red-dress-and-says-shes-single-after-dumping-fiance.html |title=Megan Fox wants to date Rain? |work=allKPop |date=2009-06-11 |accessdate=2009-06-25 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618135657/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/bizarre/2481113/Megan-Fox-wows-in-revealing-red-dress-and-says-shes-single-after-dumping-fiance.html |url-status=dead }}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ ಫಾಕ್ಸ್‌, ತನ್ನ ಅಭದ್ರತಾ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು [[ಸ್ವಯಂ ದಂಡನೆ]] ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಾಭಿಮಾನ]] ಕಡಿಮೆಯಿರುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ: {{cquote|Yeah. But I don't want to elaborate. I would never call myself a cutter. Girls go through different phases when they're growing up, when they're miserable and do different things, whether it's an [[eating disorder]] or they dabble in cutting. I'm really insecure about everything. I see what I look like, but there are things that I like and things that I dislike. My hair is good. The color of my eyes is good, obviously. I'm too short. But overall, I'm not super excited about the whole thing. I never think I'm worthy of anything... I have a sick feeling of being [[mock]]ed all the time. I have a lot of [[self-loathing]]. Self-loathing doesn't keep me from being happy. But that doesn't mean I don't struggle. I am very [[vulnerable]]. But I can be aggressive, hurtful, domineering and selfish, too. I'm emotionally unpredictable and all over the place. I'm a [[control freak]].<ref name="www.nydailynews.com">{{cite web|first=Christina|last=Everett|title=Megan Fox opens up to Rolling Stone about cutting herself: 'I'm really insecure about everything'|publisher=''[[Daily News (New York)|New York Daily News]]''|date=2009-09-17|accessdate=2009-10-10|url=http://www.nydailynews.com/gossip/2009/09/17/2009-09-17_megan_fox_reveals_she_used_to_cut_herself_im_really_insecure_about_everything.html#ixzz0UXw4N1IV|archive-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923203231/http://www.nydailynews.com/gossip/2009/09/17/2009-09-17_megan_fox_reveals_she_used_to_cut_herself_im_really_insecure_about_everything.html#ixzz0UXw4N1IV|url-status=dead}}</ref>}} ಇದಲ್ಲದೇ ಫಾಕ್ಸ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಭಯ ಹೊಂದಿದ್ದಳು;20ರ ಪ್ರಾಯ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಭಯ ಅವಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಅವಳು ವಿಮಾನದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ, [[ಭಯದ ದಾಳಿಗಳಿಂದ]] ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದಳು. [[ಬ್ರಿಟ್ನಿ ಸ್ಪೀಯರ್ಸ್‌]] ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.<ref name="www.digitalspy.com">{{cite web|first=Lara|last=Martin|title=Fox 'uses Spears to conquer fear of flying'|publisher=[[Digital Spy]]|date=2009-09-18|accessdate=2009-10-11|url=http://www.digitalspy.com/showbiz/a178023/fox-uses-spears-to-conquer-fear-of-flying.html}}</ref> ಅದಲ್ಲದೆ ಅವಳು ಪುರುಷರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಫಾಕ್ಸ್‌, "ನಾನು ಅವರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref name="www.elle.com" /> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == [[ಚಿತ್ರ:Megan Fox Rachael Taylor Transformers Sydney Premiere Crop.jpg|thumb|right|upright|2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ಆಸ್ಟೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರದ ಸಹನಟನಾದ ರಾಚೀಲ್ ಟೇಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಫಾಕ್ಸ್‌.]] {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" |- style="text-align:center" ! colspan="4" style="background:#b0c4de"| ಸಿನಿಮಾ |- style="text-align:center" ! style="background:#ccc"| ವರ್ಷ ! style="background:#ccc"| ಸಿನಿಮಾ ! style="background:#ccc"| ಪಾತ್ರ ! style="background:#ccc"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2003 | ''[[ಬ್ಯಾಡ್‌ ಬಾಯ್ಸ್‌ II]]'' | ಕ್ಲಬ್‌ ಬಾಲಕಿ | ಸಹನಟಿ (ಹೆಸರಿಸದ) |- | 2004 | ''[[ಕನ್ಫೆಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಟೀನೇಜ್‌ ಡ್ರಾಮಾ ಕ್ವೀನ್‌]]'' | ಕಾರ್ಲ ಸಂಟಿನಿ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ |- | 2007 | ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'' | [[ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌]] | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="2"| 2008 | ''[[ಹೌ ಟು ಲೂಸ್‌ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಲೀನೇಟ್‌ ಪೀಪಲ್‌]]'' | ಸೋಫಿ ಮೇಸ್‌ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ |- | ''[[ವೋರ್‌]]'' | ಲಾಸ್ಟ್ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="2"| 2009 | ''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]'' | ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ |- | ''[[ಜನ್ನಿಫರ್‌'ಸ್‌ ಬಾಡಿ]]'' | ಜನ್ನಿಫರ್‌ ಚೆಕ್‌ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="2"|2010 | ''[[ಜೋನ್ನಾ ಹೆಕ್ಸ್‌]]'' | ಲೈಲಾ | (ನಿರ್ಮಾಣದ-ನಂತರದ್ದು) |- | ''[[ಪ್ಯಾಶನ್‌ ಪ್ಲೇ]]'' | | (ಚಿತ್ರೀಕರಣ) |- | rowspan="2"|2011 | ''[[ದಿ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌]]'' | ಟಿಬಿಎ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ (ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲು) |- | ''[[Transformers: Revenge of the Fallen#Sequel|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋರ್ಮರ್ಸ್ 3]]'' | ಮೈಕೀಲಾ ಬೇನ್ಸ್‌ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ (ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲು)<ref>{{cite web|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|title=Michaelbay.com|access-date=2010-02-19|archive-date=2009-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20091012221644/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/orci-and-kurtzman-not-returning-to-write-transformers-3-168586/ | title = Orci and Kurtzman not returning to write Transformers 3 | date = 2009-10-06 | accessdate = 2009-10-06 | work = TFW2005}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 | title = Optimus Prime Confirms "Transformers" Trilogy | date = 2007-06-07 | accessdate = 2009-09-10 | archive-date = 2011-09-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110929114604/http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 | url-status = dead }}</ref> |- ! colspan="4" style="background:#b0c4de"|ಕಿರುತೆರೆ ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! style="background:#ccc"| ವರ್ಷ ! style="background:#ccc"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#ccc"| ಪಾತ್ರ ! style="background:#ccc"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2001 | ''[[ಹಾಲಿಡೇ ಇನ್ ದಿ ಸನ್‌]]'' | ಬ್ರೈನ್ನಾ ವಲ್ಲೇಸ್‌ | ನೇರ DVDಗೆ (ಚೊಚ್ಚಲ ಪಾತ್ರ) |- | 2004 | ''[[ಕ್ರೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಶನ್‌]]'' | ಕ್ಯಾಂಡೇಸ್‌ | ಕಿರುತೆರೆ ಚಿತ್ರ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! colspan="4" style="background:#b0c4de"|ಕಿರುತೆರೆ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! style="background:#ccc"| ವರ್ಷ ! style="background:#ccc"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#ccc"| ಪಾತ್ರ ! style="background:#ccc"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2002–2003 | ''[[ಒಷಿಯನ್‌ ಏವ್‌.]]'' | ಲೋನ್‍ ಸ್ಟಾರ್‌ | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ |- | 2004–2006 | ''[[ಹೋಪ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' | ಸಿಡ್ನಿ ಶನೋವ್ಸ್ಕಿ | ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾತ್ರ |- style="text-align:center" ! colspan="4" style="background:#b0c4de"| ಕಿರುತೆರೆ ಅತಿಥಿ ನಟ ಪಾತ್ರಗಳು |- style="text-align:center" ! style="background:#ccc"| ವರ್ಷ ! style="background:#ccc"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#ccc"| ಪಾತ್ರ ! style="background:#ccc"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2003 | ''[[ವಾಟ್ ಐ ಲೈಕ್ ಅಬೌಟ್ ಯು]]'' | ಶನ್ನಾನ್‌ | "ಲೈಕ್‌ ಎ ವಿರ್ಜಿನ್‍‌‌ (ಕಿಂಡಾ)" (ಭಾಗ 2, ಸಂಚಿಕೆ 5) |- | rowspan="2"|2004 | ''[[ಟೂ ಅಂಡ್‌ ಎ ಹಾಫ್‌ ಮೆನ್‌]]'' | ಪ್ರೂಡನ್ಸ್‌ | "ಕ್ಯಾಮಲ್ ಫಿಲ್ಟರ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆರೊಮನಸ್‌" (ಭಾಗ 1, ಸಂಚಿಕೆ 12) |- | ''[[ದಿ ಹೆಲ್ಪ್‌]]'' | ಕ್ಯಾಸೆಂಡ್ರಾ ರಿಡ್ಜ್‌ವೇ | "ಪೈಲೆಟ್‌" (ಭಾಗ 1, ಸಂಚಿಕೆ 1)<br />"ಒಲೀ ಶೇರ್ಸ್‌" (ಭಾಗ 1, ಸಂಚಿಕೆ 2)<br />"ಡೇನ್‌ ಗೆಟ್ಸ್‌ ಎ ಕೋಲ್ಡ್‌" (ಭಾಗ 1, ಸಂಚಿಕೆ 5) |- ! colspan="4" style="background:#b0c4de"|ಇತರೆ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! style="background:#ccc"| ವರ್ಷ ! style="background:#ccc"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#ccc"| ಪಾತ್ರ ! style="background:#ccc"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2009 | ''[[ಎವೆರಿ ಗರ್ಲ್‌]]'' | ಹರ್‌ಸೆಲ್ಫ್ | ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊ |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {| border="2" cellpadding="5" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:90%" |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"|ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |- style="background:#ccc" ! ವರ್ಷ ! width="50"| ಫಲಿತಾಂಶ ! width="135"| ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! width="415"| ವಿಭಾಗ ! width="200"| ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೆಲಸ |- | 2005 | rowspan="6" {{Nominated}} | [[ಯುವ ಕಲಾವಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | TV ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯ (ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ನಾಟಕ) – ಪೋಷಕ ಯುವ ನಟಿ | ''[[ಹೋಪ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೆಯಿಥ್‌]]'' |- | rowspan="4"|2007 | rowspan="3"| [[ಟೀನ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]] | ಚಾಯಿಸ್‌ ಚಿತ್ರ ನಟಿ: ಅಭಿನಯ, ಸಾಹಸ | rowspan="5"| ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'' |- | ಚಾಯಿಸ್‌ ಚಿತ್ರ: ಜನಪ್ರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರ |- | ಚಾಯಿಸ್ ಚಿತ್ರ: ಲಿಪ್‌ಲಾಕ್ |- | [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | ಚಿತ್ರನಟಿಯ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯ |- | 2008 | [[MTV ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | ಅದ್ಭುತ ಅಭಿನಯ |- | rowspan="4"|2009 | rowspan="4" {{Won}}<ref name="tca">{{cite web |url=http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2009/08/teen-choice-awards-twilight-robert-pattinson-miley-cyrus-jonas-brothers-1.html |title=Teen Choice Awards: Twilight Robert Pattinson Miley Cyrus Jonas Brothers |date=2009-08-10 |work=GoldDerby |accessdate=2009-08-10 |archive-date=2017-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194911/http://goldderby.latimes.com/awards_goldderby/2009/08/teen-choice-awards-twilight-robert-pattinson-miley-cyrus-jonas-brothers-1.html |url-status=dead }}</ref> | rowspan="2"| [[ಟೀನ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | ಚಾಯಿಸ್‌ ಲೈಂಗಿಕಾಕರ್ಷಣೆಯ ನಟಿ | ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ |- | ಚಾಯಿಸ್‌ ಸಮ್ಮರ್ ಮೂವೀ ಸ್ಟಾರ್‌ ಫೀಮೇಲ್‌ | rowspan="2"|''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]'' |- | [[ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಅವಾರ್ಡ್‌]]<ref>[http://www.bloody-disgusting.com/news/17742 Bloody-Disgusting.com], TV: ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ ೨೦೦೯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> | ಉತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ- ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರನಟಿ |- | [[ಸ್ಪೈಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]] | ಚಿತ್ರನಟಿಯ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯ | ''[[Transformers: Revenge of the Fallen (video game)|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ರಿವೇಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌]]'' |- | align="center" colspan="5"| {{small|(Source: [http://www.imdb.com/name/nm1083271/awards IMDb.com])}} |} == ಆಕರಗಳು == {{reflist|3}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Megan Fox}} * {{imdb name|name=Megan Fox|id=1083271}} * {{tvtome person|id=360081|title=Megan Fox}} * {{dmoz|Arts/Performing_Arts/Acting/Actors_and_Actresses/F/Fox,_Megan}} * [http://www.blender.com/guide/68768/interview-itransformersi-star-megan-fox-will-pee-in-your-pool.html ಮೇಗನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಸಂದರ್ಶನ] * {{Amg name|371513}} * {{ymovies name|id=1808488000}} {{Persondata |NAME= Fox, Megan |ALTERNATIVE NAMES= Foxx, Megan Denise |SHORT DESCRIPTION=Actress |DATE OF BIRTH= 1986-5-16 |PLACE OF BIRTH= [[Rockwood, Tennessee]], U.S. |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Fox, Megan}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆನಿಸ್ಸೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಾಲನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ‌ ದೂರದರ್ಶನ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಉಭಯಲಿಂಗಿ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಜ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ LGBT ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ಓಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜನಜೀವನ]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] 5qfql0amok6mxzuhrz6qniu39cuu4rt 0 22585 1430514 1430175 2026-09-27T07:41:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430514 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Vanessa Hudgens | Img = Vanessa Hudgens - 2019 by Glenn Francis.jpg | Img_capt = Hudgens in Hollywood California - July 2019 | Background = solo_singer | Birth_name = Vanessa Anne Hudgens | Alias = <!--Baby V is not an alias, please see Template:Infobox Musical artist#Alias--> | Born = {{birth date and age|mf=yes|1988|12|14}} | Origin = [[Salinas, California]], United States | Instrument = Vocals | Genre = [[Pop music|Pop]], [[Dance music|dance]],<ref>{{citeweb|url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll|title=((( Vanessa Hudgens > )))|publisher=www.allmusic.com|accessdate=2009-03-10|archive-date=2002-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20021119052725/http://www.allmusic.com/cg/AMG.dll|url-status=dead}}</ref> [[Soul music|soul]] | Occupation = [[Actress]], [[singer]], [[dancer]] | Years_active = 2002 – present | Label = [[Hollywood Records]]<small> (2006-2009)<small> | Associated_acts = [[ಕಾರ್ಬಿನ್ ಬ್ಲ್ಯೂ]], [[ಐಶ್ಲೇ ಟಿಸ್ ಡೇಲ್]] | URL = [http://vanessahudgens.com/ www.vanessahudgens.com] <!--linked from http://www.fhm.com/girls/covergirls/vanessa-hudgens and from ''[[Identified]]'' disc features--> }} '''ವನೆಸ್ಸಾ ಅನೆ ಹದ್ಜೆನ್ಸ್''' <ref name="yahoo">"[https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1808436979/bio ವನೆಸ್ಸಾ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308043101/https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1808436979/bio/ |date=2016-03-08 }}" ಯಾಹೂ!ನಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿತ.''06.12.09''</ref> (ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 1988)<ref name="inquirer">{{cite web|url=http://showbizandstyle.inquirer.net/entertainment/entertainment/view_article.php?article_id=81617|title=Vanessa Hudgens: 'I love being a Filipina '|accessdate=2007-09-18|author=Ruben V. Nepales|date=August 9, 2007|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]|archive-date=2008-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20081108111259/http://showbizandstyle.inquirer.net/entertainment/entertainment/view_article.php?article_id=81617|url-status=dead}}</ref> ಒಬ್ಬ ಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ 2003ರಲ್ಲಿ ''[[ಥರ್ಟೀನ್]]'' ಎಂಬ [[ನಾಟಕಾಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ|ನಾಟಕಾಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]]ದಲ್ಲಿ ನೊಯೆಲ್ ನ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ವಪಣೆ ಮಾಡಿದಳು. ನಂತರ 2004ರಲ್ಲಿ ''[[ಥಂಡರ್ ಬರ್ಡ್ಸ್]] '' ಎಂಬ [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಕಥೆ]]ಯಾಧಾರಿತ-[[ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರ|ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]]ದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದಳು. ಹದ್ಜೆನ್ಸ್ ಳ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ [[ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್]] ಎಂಬ ಸರಣಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ [[ಗೇಬ್ರಿಯೆಲಾ ಮಾಂಟೆಜ್|ಗೇಬ್ರಿಯೆಲಾ ಮಾಂಟೆಜ್‌ಳ]] ಪಾತ್ರ.<ref>"[http://allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=11:0vfexqlsldde ವನೆಸ್ಸಾ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}}" ಆಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್</ref> [[2009]]ರ ೧೪ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''[[ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್]] '' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದಳು.<ref name="hollywood-reporter-will">{{cite web | url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i4707d81dca25b84728d90e674475f1b0 | title='Musical' star fills 'Will' bill | author=Borys Kit ([[The Hollywood Reporter]]) | date=January 11, 2008 | accessdate=2008-01-11 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ಳ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[V]]'' ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ೨೦೦|''ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್'' ೨೦೦ರ]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 24ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ನಂತರ '[[ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಗೋಲ್ಡ್]]' ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು.<ref name="Billboard.com">{{cite news |first=Katie |last=Hasty |authorlink= |author= |coauthors= |title=Ludacris Scores Third No. 1 With 'Release Therapy' |url=http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003219507 |work=[[Billboard]] |publisher=[[Nielsen Company|Nielsen Business Media, Inc.]] |date=October 4, 2006 |accessdate=2008-07-24 |archiveurl=https://archive.is/20120629134146/http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003219507%23/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003219507 |archivedate=2012-06-29 |url-status=live }}</ref> ಜುಲೈ ೧, 2998ರಂದು ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ ಆದ ''[[ಐಡೆಂಟಿಫೈಡ್]]'' ಅನ್ನು ಉನೈಟೆಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಳು. == ಮೊದಲ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಲಿನಾಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಳು - [[ಓರೆಗಾನ್|ಓರೆಗಾನ್‌ನಿಂದ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದವರೆಗೂ]] ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ತಾಯಿ ಗೀನಾ, ([[ಜನ್ಮನಾಮ]] ಗುವಾಂಗ್ಕೋ)ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕದಳದ ಅಗ್ನಿಶಮನಕನಾದ ಗ್ರೆಗರಿ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ನಟಿ [[ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್|ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹಡ್ಜೆನ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ]] ಇವಳ ಜೀವನ ಸಾಗಿತ್ತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{refs}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೮ ಜನನ]] hlm13gkwd6waoyq2i0tmu7b615gx8iy 0 22765 1430509 1430151 2026-09-27T07:08:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430509 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ | Img = Linkin Park @ Sonisphere.jpg | Img_capt = Linkin Park performing at 2009's [[Sonisphere#Finland|Sonisphere Festival]] | Img_size = | Landscape = Yes | Background = group_or_band | Origin = [[Agoura Hills, California|Agoura Hills]], California, United States | Genre = <!-- Do not change genre without consulting the talk page -->[[Alternative rock]], [[nu metal]], [[rap rock]] | Years_active = 1996–present | Alias = Xero (1996–1998)<ref name=Ask-Bio/><br />Hybrid Theory (1998–1999)<ref name=Ask-Bio/> | Label = [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]], [[Machine Shop Recordings|Machine Shop]] | URL = [http://linkinpark.com www.linkinpark.com] | Associated_acts = [[Dead by Sunrise]], [[Fort Minor]], [[Jay-Z]], [[Mike Shinoda#Other musical activities|White Pegacorn]], Tasty Snax, Relative Degree, Grey Daze, Bucket of Weenies | Current_members = [[Chester Bennington]]<br />Rob Bourdon<br />[[Brad Delson]]<br />David "Phoenix" Farrell<br />[[Joe Hahn]]<br />[[Mike Shinoda]] | Past_members = Kyle Christener<br />Scott Koziol<br />Mark Wakefield }} [[.ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಅಗೌರಾ ಹಿಲ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅಮೆರಿಕದ '''ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್''' ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾದ್ಯವೃಂದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು 1996ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡು 2000ರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಿಲ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ]] '' ಯು [[ಡೈಮಂಡ್]] [[RIAA]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪಡೆದುಕೊಂಡು <ref>Recording Industry Association of America, [http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblDiamond RIAA Record Sales], Retrieved on June 13, 2007</ref> ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಯಿತು. ಅದರ 2003ರಲ್ಲಿಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಮೀಟರೊ]] '' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಮೊದಲಿನ ಯಶಸ್ವು ಹಾಗೇ ಮುಂದುವರೆದು [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ 200]] ನ ಅಲ್ಬಮ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು <ref>Soundspike.com, [http://www.soundspike.com/news/main/article/788/album_chart_linkin_parks_meteora_shoots_to_the_top.html Album Chart: Linkin Park’s ‘Meteora’ shoots to the top] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090504180241/http://www.soundspike.com/news/main/article/788/album_chart_linkin_parks_meteora_shoots_to_the_top.html |date=2009-05-04 }}, Retrieved on March 19, 2007</ref> ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು.<ref name="Negri">{{cite news |first=Andrea |last=Negri |title=22 greatest bands? Something 2 argue about |work= Houston Chronicle |date=October 10, 2003}}</ref> ಇಸವಿ 2003ರಲ್ಲಿ [[MTV2]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕರ್ ನ್ನು ಆರನೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೊ ಯುಗ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೂತನ ಸಹಸ್ರಮಾನದ [[ಓಯಾಸಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕೊಲ್ದ್ ಪ್ಲೇ]] ಎಂದು ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು <ref name="Negri"/> ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ತನ್ನ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನ ಹೊಸಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅದು [[ನು ಮೆಟಲ್]] (ನು ಅಂದರೆ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ 13ನೆಯ ಅಕ್ಷರ )ಮತ್ತು [[ರಾಪ್ ರಾಕ್]] ಗಳನ್ನು ಆಕಾಶವಾಣಿ ರೇಡಿಯೊದ ಶಬ್ದತರಂಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವೆನಿಸಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' ಮತ್ತು'' ಮೀಟೊರಾ'' ದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಶ್ರೋತೃವರ್ಗವನ್ನು <ref name="ew">{{cite news |first=Tom |last=Sinclair |work=Music Review |title=Meteora (2003) |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,435104~4~0~meteora,00.html |publisher=Entertainment Weekly |date=March 28, 2003 |accessdate=October 19, 2007 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140815113122/http://www.ew.com/ew/article/0,,435104~4~0~meteora,00.html |url-status=dead }}</ref><ref name="msn">MSN Music, [http://music.msn.com/artist/?artist=16483411&amp;menu=bio Linkin Park: Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514151652/http://music.msn.com/artist/?artist=16483411&menu=bio |date=2008-05-14 }}, Retrieved on June 14, 2007</ref><ref name="MacKenzie Wilson">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/linkin-park-p447095 |title=allmusic ((( Linkin Park > Overview ))) |publisher=Allmusic.com |author=MacKenzie Wilson |date= |accessdate=October 28, 2008}}</ref> ಮುಟ್ಟಿದೆ.ಅದರ ಮುಂದಿನ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್]]'' ,ಇದು 2007ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಬಾಂಡ್ ತನ್ನ ನವ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು <ref name="No new" /> ನೀಡಿದೆ. ಈ ಅಲ್ಬಮ್ [[ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡನ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಆ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಾಧನೆ <ref>Billboard.com, [http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=Albums&amp;f=The+Billboard+200 M2M holds the top slot for the current week] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504062334/http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=albums&f=the+billboard+200 |date=2010-05-04 }}, Retrieved on May 28, 2007</ref><ref name="billm">Billboard.com, [http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003589114 Linkin Park Scores Year's Best Debut With 'Midnight'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110116131040/http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003589114 |date=2011-01-16 }}, Retrieved on May 28, 2007</ref> ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಂತ [[ರಾಪರ]],[[ಜಯ-Z]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ [[ಮ್ಯಾಶಪ್]] ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಕೊಲಿಜನ್ ಕೋರ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ರಿನಿಮೇಶನ್]] '' (ಪುನಃಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ಗಳೊಡನೆ ಅದು ತನ್ನ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು <ref name="msn" /> ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ <ref>{{cite news | first=Lisa | last=Verrico | coauthors= | authorlink= | title=Linkin Park | date=January 30, 2008 | publisher=[[The Times]] | url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/live_reviews/article3271745.ece | work= | pages= | accessdate=February 20, 2009 | language= | archive-date=ಮೇ 15, 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090515124507/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/live_reviews/article3271745.ece | url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ 50ದಶಲಕ್ಷ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref>Rock On The Net, [http://www.rockonthenet.com/grammy/rapcollab.htm Grammy Awards: Best Rap/Sung Collaboration], Retrieved on June 9, 2007</ref><ref>Rock On The Net [http://www.rockonthenet.com/grammy/hardrock.htm Grammy Awards: Best Hard Rock Performance], Retrieved on June 14, 2006</ref> ಗಳಿಸಿತು. == ಬ್ಯಾಂಡ್ ಇತಿಹಾಸ == === ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು(1996–1999) === ಪ್ರಾರಂಭಿಕವಾಗಿ ಮೂವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಗೆಳೆಯರ ಕನಸೇ ಇದರ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.ಮೊದಲು ಇದರ ನಾವಿಕರೆಂದರೆ [[ಮೈಕ್ ಶಿನೊಡಾ]],[[ಬ್ರಾಡ್ ಡೆಲ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಬ್ ಬೌರ್ಡನ|ರಾಬ್ <ref name="Ask-Bio">AskMen.com, [http://www.askmen.com/men/entertainment_150/196c_linkin_park.html Linkin Park&nbsp;– Biography] Retrieved on March 20, 2007</ref> ಬೌರ್ಡನ]]. ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಜನರಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತದ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ [[ಜೊಯ್ ಹಾನ]],ಡೇವ್ "ಫೀನಿಕ್ಸ್ "ಫಾರೆಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ವೇಕ್ ಫೀಲ್ದ್ ರನ್ನುನೇಮಕ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಂಡ ಕ್ಸೆರೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದ ಮೊದಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಶಿನೊಡಾದ ಸಾಧಾರಣ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ1996ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡು,ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ <ref name="Ask-Bio" /><ref name="Bio2">{{citeweb|url=http://www.popstarsplus.com/music_linkinpark_history.htm|title=Linkin Park&nbsp;— band history and biography|accessdate=December 23, 2007|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215121649/http://www.popstarsplus.com/music_linkinpark_history.htm|url-status=dead}}</ref> ದೊರೆಯಿತು. ರೆಕಾರ್ಡ್ ವೊಂದರ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ತಂಡ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಅದರೊಳಗಡೆ ಆತಂಕ ಹಾಗು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ <ref name="Ask-Bio" /> ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಯಶಸ್ವಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಿಂತನೀರಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಾರ, ಸಂಗೀತಗಾರ ವೇಕ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನುಳಿದ ಯೋಜನೆಗಳತ್ತ <ref name="Ask-Bio" /><ref name="Bio2" /> ವಾಲಿದ. ಫರೆಲ್ ಕೂಡಾ ಟೇಸ್ಟಿ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ಷ್ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು <ref name="MusicMight">MusicMight.com, [http://www.musicmight.com/linkto/artist/%7B152D3B4F-F96B-445F-A2F6-DFF26B9 Linkin Park&nbsp;– MusicMight Biography] Retrieved on March 20, 2007</ref><ref>Livedaily.com, [http://www.livedaily.com/interviews/liveDaily_Interview_Linkin_Parks_Dave_Phoenix_Farrell-6078.html?t=6 LiveDaily Interview: Linkin Park’s Dave 'Phoenix' Farrell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070112192536/http://www.livedaily.com/interviews/liveDaily_Interview_Linkin_Parks_Dave_Phoenix_Farrell-6078.html?t=6 |date=2007-01-12 }} Retrieved on March 20, 2007</ref> ತೊರೆದ. ಹಾಡುಗಾರ ವೇಕ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನ ಜಾಗೆಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ತರಲು ಬಹುಸಮಯದ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಬೇಕಾಯಿತು.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಸೆರೊ,[[ಅರಿಝೊನಾ]] ಹಾಡುಗಾರ [[ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್]] ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಝೊಂಬಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ತಂಡದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜೆಫ್ ಬ್ಲೂ]] ಈತನನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 1999ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಶಿಫಾರಸು <ref name="LPT">Lptimes.com, [http://www.lptimes.com/bio/bio_band.html Band History] Retrieved on March 20, 2007</ref> ಮಾಡಿದ. ಈ ಮೊದಲು ಗ್ರೇ ಡೇಜ್ಕೆನಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಹಾಡುಗಾರನಾಗಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದ.ಆತನ ಅಪರೂಪದ ಹಾಡುಗಾರನಾಗಿ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ. ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ಸೆರೊ ಬದಲಾಗಿ ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ ಎಂದು <ref name="MusicMight" /> ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಕಲಾವಿದರಾದ ಶಿನೊಡಾ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ರಸಾಯನಿಕಶಾಸ್ತ್ರವು ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಹೊಸ ವಿಷಯ-ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ,<ref name="Ask-Bio" /> ಮರುಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಈ ಹೊಸ ಉದಯವು ಹೆಸರಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮತ್ತೆ ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು [[ಸಾಂಟಾ ಮೊನಿಕಾ]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನಾಟಕವೇ <ref name="Ask-Bio"/> ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೊಸರೂಪ ತಂದರೂ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ರುಜು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಗಳ ಬ್ರಾಂಡ್ ಗಳಿಂದ [[ಬ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ]]ಗಳು ನಿರಾಕರಣೆಯಾದವು.ಇದನ್ನು ಕಂಪೆನಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆಗ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯಕಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನುಜೆಫ್ ಬ್ಲೂನೆಡೆಗೆ ಚಾಚಿತು. [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರಸ.ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನಿಂದ ಈ ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಬಾರಿ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದ್ದ ವಹಿವಾಟು ನಂತರ 1999ರಲ್ಲಿವಾರ್ನರ್ ಬ್ರಸ.ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಸದ್ಯದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಫ್ ಬ್ಲೂ ಅವರು ಕಂಪೆನಿಯ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ''[[ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ]]'' ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಅಲ್ಬಮ್ <ref name="LPT" /> ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. === ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' (2000–2002) === ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ''[[ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ]]'' ಅಲ್ಬಮ್ ನ್ನು 2000ನೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು <ref>{{citeweb|url=http://rateyourmusic.com/release/album/linkin_park/hybrid_theory/|title=Linkin Park – ''Hybrid Theory released October 24, 2000.|accessdate=December 23, 2007}}</ref><ref>{{citeweb|url=http://www.linkin-park.com/?pg=albums|title=Linkin Park fansite&nbsp;— Album release date|accessdate=December 23, 2007}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ದಶಕದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಪರಿಶ್ರಮವು ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನುಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಡಾನ್ ಗಿಲ್ಮೊರ್]] ಅವರು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ <ref name="Ask-Bio" /> ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ವು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಿಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 4.8 ದಶಲಕ್ಷ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.2001ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಕಂಡ ಅಲ್ಬಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.ಅದೇ ವರ್ಷ "[[ಕ್ರಾವಲಿಂಗ್]] " ಮತ್ತು"[[ಒನ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಕ್ಲೋಸರ್]] "ಗಳು [[ಪರ್ಯಾಯ ರಾಕ್]] ಎಂದು ಇವುಗಳು ರೇಡಿಯೊ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.ಇವುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಒಂದು ದೃಢತೆ ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು <ref name="MusicMight" /> ಎನ್ನಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಿಡಿ ಹಾಡುಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''[[ಡ್ರಾಕುಲಾ2000]]'' ,''[[ಲಿಟಲ್ ನಿಕಿ]]'' ಮತ್ತು ''[[ವೇಲೆಂಟೈನ್]] '' <ref name="MusicMight" /> ಇತ್ಯಾದಿ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' [[ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮ್ಮೀ ಅವಾರ್ಡ್]] ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ("ಕ್ರಾವ್ ಲಿಂಗ್ "ಸಲುವಾಗಿ)ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನುಳಿದ ಎರಡು [[ಗ್ರಾಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು:[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದ]] ಮತ್ತು [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ಅಲ್ಬಮ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು <ref>United Stations Radio Network, [https://music.yahoo.com/read/news/12026293 Linkin Park's Grammy Noms Are Icing On The Cake] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117113500/http://music.yahoo.com/read/news/12026293 |date=2008-01-17 }} Retrieved on March 26, 2007</ref> ನಾಮಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ [["ಇನ್ ದಿ ಎಂಡ್]]" ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ [[MTV]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="Ask-Bio" /> ನೀಡಿತು. ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' ಯ ಬೆಸ್ಟ್ ಹಾರ್ಡ್ ವರ್ಕ್ ಪರಫಾರ್ಮನ್ಸ್ ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿನ [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವಂತೆ ಹಲವಾರು ಆವ್ಹಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳೆಂದರೆ [[ಒಝ್ ಫೆಸ್ಟ]],[[ಫೆಮಿಲಿ ವ್ಯಾಲ್ಯು ಟೂರ್]] ಮತ್ತು [[KROQ ಆಲ್ಮೊಸ್ಟ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ.|<ref name="MusicMight" /><ref>MTV.com, [http://www.mtv.com/news/articles/1451189/20011126/story.jhtml Linkin Park, P.O.D., Nickelback, More To Play LA’s KROQ Fest] Retrieved on March 26, 2007</ref> KROQ ಆಲ್ಮೊಸ್ಟ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ.]] ಆವ್ಹಾನಗಳಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತು.[[ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನ್]],ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಹಿಲ್]] ,[[ಅಡೆಮಾ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ಗ್]] ರನ್ನು <ref name="LPT" /> ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. }ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 320 ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ <ref name="Ask-Bio" /> ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅದರ ಮೊದಲ [[DVD]]ಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು''[[.ಫ್ರಾಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಅಟ್ ಪಂಕಾಕೆ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]]'' ಇದು ನವೆಂಬರ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಿಲ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು. [[ಡಬ್ಬಲ್ ಬೇಸಿಸ್ ವ್ಯಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವ]] ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನುಮತಿಸಿತು.ಇದೇ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಬಮ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು.''[[ರೆನಿಮೇಶನ್]] '' ಇದು [[ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ]] ಮತ್ತು ''''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' '' EP ಯನ್ನು <ref name="MusicMight" /> ಹೊರತರಲಾಯಿತು. ರೆನಿಮೇಶನ್ ನನ್ನು 2002ರ ಜುಲೈ30ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಥಾಟ್]],[[ಜೊನಾಥನ್ ಡೇವಿಸ್]],[[ಆರೊನ್ ಲೆವಿಸ್]] ಮತ್ತುಇತರರ ಇಚ್ಚೆ ಮೇರೆಗೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯ <ref>United Stations Radio Network, [https://music.yahoo.com/read/news/12060732 Linkin Park’s 'Reanimation' Set For July 30] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818122400/http://music.yahoo.com/read/news/12060732 |date=2007-08-18 }} Retrieved on March 26, 2007</ref> ಅಡಿಯಿಟ್ಟಿತು. ''ರೆನಿಮೇಶನ್ '' ಮತ್ತೆ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ 200]]ನಲ್ಲಿಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು;ಇದಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು 270,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅದು ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾರಾಟದ ಭರಾಟೆ <ref>Yahoo! Music, [https://music.yahoo.com/read/news/12026172 Linkin Park Remixes Chart With Number Two Debut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070617044952/http://music.yahoo.com/read/news/12026172 |date=2007-06-17 }} Retrieved on March 26, 2007</ref> ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. === ''ಮೀಟೊರಾ'' (2002–2004) === ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' ಮತ್ತು ''ರೆನಿಮೇಶನ್ '' ಗಳ ಯಶಸ್ವಿನಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಬಹುಸಮಯವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಬಿರುಸಿನ ಸಂಗೀತ ಆವ್ಹಾನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸದಸ್ಯರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಶೈಲಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಅದು ತನ್ನ ರಜತ,ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಸ್ ಟೂರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು <ref name="dvd">Warner Bros. Records, "The Making of Meteora" (2003) [[DVD]], Released on March 25, 2003.</ref> ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="mtv.com">MTV.com, [http://www.mtv.com/news/articles/1459710/01272003/linkin_Park.jhtml Linkin Park Get Their Tempers Under Control To Complete New LP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001035755/http://www.mtv.com/news/articles/1459710/01272003/linkin_park.jhtml |date=2009-10-01 }} {{Cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1459710/01272003/linkin_park.jhtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091001035755/http://www.mtv.com/news/articles/1459710/01272003/linkin_park.jhtml |archive-date=2009-10-01 |url-status=dead}} Retrieved on June 10, 2006</ref> ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ನೂತನ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಅಲ್ಬಮ್ ನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.[[ಗ್ರೀಸ್]] ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ರಾಕಿ ಪ್ರದೇಶ [[ಮೀಟೊರಾ]]ದಿಂದ ಅದು ಈ ಹೊಸ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯಿತು.ಗ್ರೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಂದಿರಗಳು]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೆ <ref name="mtv.com"/> ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ''[[ಮೀಟೊರಾ]] '' ಅಲ್ಬಮ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಹಿಂದಿನ [[ನು ಮೆಟಲ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಪ್ ಕೊರ್]] ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ [[ಶಕುಹಾಚಿ]] ([[ಜಪಾನಿನ]] ಬಿದಿರಿನ ಕೊಳಲು ವಾದ್ಯ) ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಇತರೆ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು [[ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ]]. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಎರಡನೆಯ ಅಲ್ಬಮ್ ಮಾರ್ಚ್ 25ರ 2003ರಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು.ಅದು US ಮತ್ತುUK#1,ಮತ್ತುಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ#2ರಷ್ಟು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ''ಮಿಟೊರಾ '' ಅಲ್ಬಮ್ ಸುಮಾರು 800,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಅಲ್ಬಮ್ ಎಂದು [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ <ref>Yahoo! Music, [https://music.yahoo.com/read/news/12038512 Linkin Park 'Meteora' Debuts At Number One, Sets Aside Tix For Military] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070817193817/http://music.yahoo.com/read/news/12038512 |date=2007-08-17 }} Retrieved on April 8, 2007</ref> ದಾಖಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಗಲ್ ಗಳಾದ "[[ಸಮ್ ವ್ಹೇರ್ ಐ ಬಿಲಾಂಗ್]] " "[[ಬ್ರೆಕಿಂಗ್ ದಿ ಹ್ಯಾಬಿಟ್]] ",[[ಫೇಂಟ್]] " ಮತ್ತು" [[ನಂಬ್]] "ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ರೇಡಿಯೊದ ಗಮನ <ref>Yahoo! Music, [https://music.yahoo.com/read/news/12061738 Linkin Park Says 'Faint' Is Equal To Other Songs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080502211812/http://music.yahoo.com/read/news/12061738 |date=2008-05-02 }} Retrieved on April 8, 2007</ref> ಸೆಳೆದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2003ರಲ್ಲಿ ''ಮೀಟೊರಾ '' ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೂ ಮೂರು ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು <ref>LAUNCH Radio Networks, [https://music.yahoo.com/read/news/12043299 Linkin Park Album Certified Triple Platinum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616201006/http://music.yahoo.com/read/news/12043299 |date=2007-06-16 }} Retrieved on April 8, 2007</ref> ಮಾರಾಟವಾದವು. ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ನ ಯಶಸ್ವಿನಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತೊಂದು [[ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನ್]] ನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಕಲಾವಿದರು,[[ಮುದ್ಯಾನೆ]],[[ಬ್ಲೈಂಡ್ ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸ್ ಬಿಟ್]] ಅವರ ಕೊಡುಗೆ <ref name="Ask-Bio" /> ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ.<ref name="vh1">VH1.com, [http://www.vh1.com/artists/az/linkin_park/bio.jhtml Linkin Park: Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305155659/http://www.vh1.com/artists/az/linkin_park/bio.jhtml |date=2010-03-05 }} Retrieved on April 8, 2007</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 2003ರ ಸ್ಯಾನಿಟ್ಯಾರಿಯಮ್ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ್ನು [[ಮೆಟಾಲಿಕಾ]] ಆವ್ಹಾನಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಲಿಂಪ್ ಬಿಜ್ ಕಿಟ್]],[[ಮುದ್ಯಾಯ್ನೆ]] ಮತ್ತು [[ಡೆಫ್ಟೊನ್ಸ್]] ಇವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಗಮನ <ref name="vh1"/> ಸೆಳೆದವು. ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಅಲ್ಬಮ್ ಮತ್ತು ಒಂದು[[DVD]],ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.''[[ಲೈವ್ ಇನ್ ಟೆಕ್ಷಾಸ್]]'' ;ಇದು ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಟೆಕ್ಷಾಸ್]] ಪ್ರವಾಸಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಸಾಧನೆಗಳ ಆಡಿಯೊ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊ<ref name="Ask-Bio" /> ಟ್ರಾಕ್ ಗಳಿವೆ. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 2004ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ''ಮೀಟೊರಾ ವರ್ಲ್ ಡ್ ಟೂರ್'' ಹೆಸರಿನ ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿತುಬ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರವಾಸದ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ [[ಹೂಬ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಕ]],[[P.O.D.]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್]] ಇತ್ಯಾದಿ. ''ಮೀಟೊರಾ '' ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು <ref name="ring">Ringsurf.com, [http://www.ringsurf.com/info/Music/Rap/Linkin_Park/ Linkin Park Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014234543/http://www.ringsurf.com/info/Music/Rap/Linkin_Park/ |date=2007-10-14 }} Retrieved on April 4, 2007</ref> ಬ್ಯಾಂಡ್ [[MTV]] ಯ ಬೆಸ್ಟ್ ರಾಕ್ ವಿಡಿಯೊ ("ಸಮ್ ವ್ಹೇರ್ ಐ ಬಿಲಾಂಗ್ ") ಮತ್ತು ವಿವರ್ಸ್ ಚಾಯಿಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ("ಬ್ನ್ರೇಕಿಂಗ್ ದಿ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ 2004ರ [[ರೇಡಿಯೊ ಮ್ಯುಜಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗು ಆ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಡು("ನಂಬ್ ")ಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="ring" /> ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' ಯಷ್ಟು ಇದು ಅಂತಹ ಯಶಸ್ವು ಕಾಣಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ''ಮೀಟೊರಾ '' 2003ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ಅಲ್ಬಮ್ <ref name="MusicMight" /> ಆಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಡ್ 2004ರ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು.ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನ್ ಟೂರ್ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು <ref name="MusicMight" /> ನಡೆಯಿಸಿತು. === ಇನ್ನಿತರ ಯೋಜನೆಗಳು (2004–2006) === [[ಚಿತ್ರ:Chester Bennington LP.JPG|thumb|right|150px| MTV ಯ ಏಸಿಯಾ ಏಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್]]''ಮೆಟೊರಾ'' ದ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನುಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ '''ಮುಂದೂಡಿತು''' .'''''ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇನ್ನಿತರ ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ''' '' '''''ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ [[DJ ಲೆಥಲ್]] ನ "ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ "ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೇ [[ಡೆಡ್ ಬೈ ಸನ್ ರೈಸ್]] ನ ಇತರೆ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು;ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿನೊಡಾ [[ಡೆಪಾಚೆ ಮೋಡ್]] ನೊಂದಿಗೆ <ref name="MusicMight" /> ಕಾರ್ಯಕೈಗೊಂಡರು. ''' '' ಸುಮಾರು 2004ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಜಯ್-Z]]ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಿಮಿಕ್ಸ್ (ಮರು ಮಿಶ್ರಣ) {1{{2}}ಕೊಲಿಜನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನೂತನ ಅಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ ''ಮಾಡಲಾಯಿತು'' .'''''ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಡುಗಳಿವೆ.ಆಂತರಿಕ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನಲೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2004ರಲ್ಲಿಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. '' ''' '''''ಶಿನೊಡಾ ಕೂಡಾ [[ಫೊರ್ಟ್ ಮೈನರ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಡೊಂದನ್ನು ಪಾರ್ಶ್ವ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ. '' ''' '''ಜಯ್-Z,ನ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಫೊರ್ಟ್ ಮೈನರ್ [[ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಟೈಡ್]] ಅಲ್ಬಮನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ ಇದು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ''ವಿವಾದಕ್ಕೆ '' <ref>{{cite news | url=http://www.chartattack.com/news/40464/mike-shinodas-fort-minor-rise-to-the-occasion | title=Mike Shinoda's Fort Minor Rise To The Occasion | date=February 13, 2006 | first=Matt | last=Semansky | accessdate=November 17, 2008 | publisher=''[[Chart (magazine)|Chart]]'' | archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081207085702/http://www.chartattack.com/news/40464/mike-shinodas-fort-minor-rise-to-the-occasion | url-status=dead }}</ref><ref>Machine Shop, [http://www.machineshopmarketing.com/teams/teamspage.asp?team=fortminor Fort Minor Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127010718/http://machineshopmarketing.com/teams/teamspage.asp?team=fortminor |date=2009-01-27 }} Retrieved on April 23, 2007</ref> ಕಾರಣವಾಯಿತು.''' '''''ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರಸ.ರೆಕಾರ್ಡ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಬಂಧ ಹಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಹಲವಾರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ದಿನೇ ದಿನೇ ಕೆಡುತ್ತಾ <ref>Rolling Stone, [http://www.rollingstone.com/news/story/7373660/linkin_warner_feud_rages Linkin, Warner Feud Rages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070629032257/http://www.rollingstone.com/news/story/7373660/linkin_warner_feud_rages |date=2007-06-29 }} Retrieved on May 12, 2007</ref> ಬಂತು. '' ''' '''''ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಈ ಕದನ ಕೊನೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟೊಂದನ್ನು <ref>Aversion, [http://www.aversion.com/news/news_article.cfm?news_id=5552 Linkin Park, Warner Bros. Kiss, Make Up]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved on May 12, 2007</ref> ಕುದುರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.'' ''' ಹಲವಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಭಾಗಿಯಾಯಿತು. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 2004ರ [[ಹುರಿಕೇನ್ ಚಾರ್ಲಿ]] ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಚಾಚಿತಲ್ಲದೇ ನಂತರ 2005ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಹುರಿಕೇನ್ ಕಟ್ರೀನಾ]] ಸಂದರ್ಭದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಾರಿಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತು ಸಹಾಯ <ref name="MusicMight" /> ನೀಡಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ $75,000 ನಿಧಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2004ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇಶಲ್ ಆಪರೇಶನ್ ವಾರಿಯರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ಗೆ ನೆರವು <ref>{{Cite web |url=http://www.specialops.org/news_past.asp |title=Special Operations Warrior Foundation: News and Events Archive |access-date=2010-03-09 |archive-date=2008-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080112113611/http://www.specialops.org/news_past.asp |url-status=dead }}</ref> ನೀಡಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[2004ರ ಸುನಾಮಿ]] ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ನೆರವು ನೀಡಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು "ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಫಾರ್ ರಿಲೀಫ್ "ಎಂಬುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಾಲ್ತಿಗೆ <ref>VoaNews, [http://www.voanews.com/english/archive/2004-12/2004-12-31-voa48.cfm?CFID=74354381&amp;CFTOKEN=58486424 Linkin Park Launches Relief Fund for Tsunami Victims; Backstreet Boys to Release New Album]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved on May 12, 2007</ref> ತಂದಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ [[ಲೈವ್ 8]]ಮೂಲಕ ಸರಣಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.ಚಾರಿಟಿ ಬೆನ್ ಫಿಟ್ ಶೊ ಮೂಲಕ ನೊಂದವರಿಗಾಗಿ ನಿಧಿ <ref name="liv8">The Linkin Park Times, [http://www.lptimes.com/news2005/july/live8live.html Live 8 Philadelphia 2005] Retrieved on May 12, 2007</ref> ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಜಯ್-Z ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಲೈವ್ 8 ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಅದನ್ನು [[ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾ]],[[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷವರ್ಗವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಡ್ <ref name="liv8" /> ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಜಯ್-ಝೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು [[2006ರ ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಸೆರಮನಿ]] ಗಳಿಸಿ ತನ್ನ ಸಾಧನೆ ತೋರಿತು.ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಅದು "ನಂಬ್ / ಎನ್ಕೊರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿ ಯಶಸ್ವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ [[ಬೆಸ್ಟ್ /ಸಂಗ್ ಕೊಲ್ಯಾಬರೇಶನ್]] ಗಾಗಿ ಕೂಡಾ ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿ <ref>About.com, [http://top40.about.com/b/a/207768.htm Jay-Z and Linkin Park to Mash-Up Onstage at the Grammys] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060629051112/http://top40.about.com/b/a/207768.htm |date=2006-06-29 }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದಾದನಂತರ 2006ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟಾಲಿಕಾ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸಮರ್ ಸೊನಿಕ್]] ಸಂಗೀತ ಹಬ್ಬದ ರಸದೌತಣ <ref>Linkinpark.com, [http://linkinpark.com/news-story/News/linkin_park_fort_minor_at_summer_sonic_in_japan-1 Linkin Park, Fort Minor at Summer Sonic in Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071113082400/http://linkinpark.com/news-story/News/linkin_park_fort_minor_at_summer_sonic_in_japan-1 |date=2007-11-13 }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ನೀಡಿತು === ''ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್ '' (2006–2008) === [[ಚಿತ್ರ:LinkiPark.JPG|thumb|left|ಪ್ರೇಗ್ಯುನಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್, 2007.]] ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾಗಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅಲ್ಬಮ್ ನಿರ್ಮಾಣಕೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ರಿಕ್ ರುಬಿನ್]] ಅವರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು 2006ರಲ್ಲಾದರೂ ಇದು 2007 ವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ <ref name="No new">MTV.com, [http://www.mtv.com/news/articles/1539802/20060830/linkin_park.jhtml Mike Shinoda Says 'No New Linkin Park Album In 2006 After All'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403192025/http://www.mtv.com/news/articles/1539802/20060830/linkin_park.jhtml |date=2010-04-03 }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಷ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಐವತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತಾದರೂ ಶಿನೊಡಾ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಾದಿ <ref>MTV.com, [http://www.mtv.com/news/articles/1530011/20060502/shinoda_mike.jhtml Mike Shinoda Says Linkin Park Halfway Done With New Album] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100916075117/http://www.mtv.com/news/articles/1530011/20060502/shinoda_mike.jhtml |date=2010-09-16 }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ಕ್ರಮಿಸಿತು. ನಂತರ ಬೆನ್ನಿಂಗಟನ್ ಈ ಹೊಸ ಅಲ್ಬಮ್ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ನು ಮೆಟಲ್ ಧ್ವನಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿದೆ ಎಂದು <ref>MTV.com, [http://www.mtv.com/news/articles/1541846/20060927/linkin_park.jhtml?headlines=true Linkin Park Say Nu-Metal Sound Is 'Completely Gone' On Next LP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100701182442/http://www.mtv.com/news/articles/1541846/20060927/linkin_park.jhtml?headlines=true |date=2010-07-01 }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರಸ.ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್]] '' ನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೇ15,2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ <ref>Warner Bros. Records, [http://new.marketwire.com/2.0/rel.jsp?id=716379 Fans Counting the 'Minutes' as Linkin Park Reveal Album Name and Release Date]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Retrieved on June 9, 2007</ref> ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹದಿನೇಳು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಐದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಬಮ್ ನ ಹೊಸ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು [[ಡೂಮ್ಸ್ ಡೇ ಕ್ಲಾಕ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ನವೀನ ಗೀತ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ಪುನರ್ ಜೀವನ ನೀಡಿತು.ಇದು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಳೆವ <ref>MTV.com, [http://www.mtv.com/#/news/articles/1553982/20070306/linkin_park.jhtml Linkin Park Finish Apocalyptic Album, Revive Projekt Revolution Tour], Retrieved on June 9, 2007</ref> ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಯಿತು. ''ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್'' ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 600,000 ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಕಂಡಿತು.ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಾಖಲೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಬಮ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿತು.<ref name="billm" /> ಇದೇ ಅಲ್ಬಮ್ ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್ ನ <ref name="billm" /> ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. <ref name="MTV Adds for the Week of 4/2/07">Videostatic, [http://www.videostatic.com/vs/2007/week13/index.html#entry-32223480 MTV Adds for the Week of 4/2/07] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014172259/http://www.videostatic.com/vs/2007/week13/index.html#entry-32223480 |date=2012-10-14 }}, Retrieved on December 19, 2007.</ref> ಅಲ್ಬಮ್ ನ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ "[[ವಾಟ್ ಐ ಹಾವ್ ಡನ್]] "ಏಪ್ರಿಲ್ 2ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ MTV ಚಾನಲ್ ಮತ್ತು [[ಫ್ಯೂಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾರವೇ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ <ref name="MTV Adds for the Week of 4/2/07"/> ಮೆರೆಯಿತು. ಇದೇ ಸಿಂಗಲ್ (ಬಿಡಿ)ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡು ಕೇಳುಗರ ಮನತಣಿಸಿತು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ಸ್]] ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ [[ಮಾಡೆರ್ನ್ ರಾಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ರಾಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ <ref>Billboard.com, [http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=411805&amp;model.vnuAlbumId=947004 Artist Chart History – Singles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090626233031/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=411805&model.vnuAlbumId=947004 |date=2009-06-26 }} Retrieved on June 9, 2007</ref> ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಹಾಡನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಆಕ್ಸನ್ ಮೂವಿ ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಪಟ್ಟಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ "ಫೆವರೇಟ್ ಆಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ "ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>ShowBuzz.com, [http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/11/19/music/main3519877.shtml American Music Awards – Winners List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705172537/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/11/19/music/main3519877.shtml |date=2008-07-05 }}, Retrieved on March 21, 2008.</ref> ಗಳಿಸಿತು. ಬಿಡಿ ಹಾಡುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಯಶಸ್ವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ "[[ಬ್ಲೀಡ್ ಇಟ್ ಔಟ್]] " "[[ಶಾಡೊ ಆಫ್ ದಿ ಡೇ]] " "[[ಗಿವನ್ ಅಪ್]] "ಮತ್ತು "[[ಲೀವ್ ಔಟ್ ಆಲ್ ದಿ ರೆಸ್ಟ್]] "ಇವುಗಳು 2007ರ ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಡುಗಡೆ ಕಂಡವಲ್ಲದೇ 2008ರ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಇವುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ನಡೆದಿತ್ತು. [[ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬಸ್ತಾ ರಿಮ್ಸ್]] ಜೊತೆ ಕೂಡಾ "[[ಉಯಿ ಮೇಡ್ ಇಟ್]] "ಬಿಡಿ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.ಏಪ್ರಿಲ್ 29ರಂದು ಈ ಸಿಂಗಲ್ ಜನಮಾನಸಕ್ಕೆ <ref>[http://acharts.us/song/35392 – "We Made It" Music Charts (Canada)], ''aCharts'' . 2008 ಮೇ 22ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು</ref> ಬಂತು. [[ಚಿತ್ರ:Linkin Park at the Novarock Festival.jpg|229px|thumb|right|ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 2007'ನೊವಾರಾಕ್ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ.]] ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಲೈವ್ ಶೊಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ 2007ರ ಜುಲೈ 7ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ [[ಲೈವ್ ಅರ್ಥ್ ಜಪಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶೊ ಕೂಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಹೆಸರು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ [[ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಡೊನಿಂಗ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ [[ಎಜ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಟೊರಂಟೊ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಡೈನ್ ಸಿವ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಗರಿಮೆ <ref>Billboard.com, [http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003608605 Linkin Park, Local Stars Kickstart Live Earth Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430153227/http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003608605 |date=2011-04-30 }}, Retrieved on July 12, 2007</ref> ತೋರಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರವಾಸದ [[ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನ್]] ತಿರುಗಾಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.ಅದು [[ನಾಟಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ]], [[ಶಿಫೀಲ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಗಳ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸಹ ಮುಗಿಸಿತು.[[ಲಂಡನ್]] ನಲ್ಲಿನ [[ದಿ O2 ಅರೆನಾ]] ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹೆಸರು ತಂದಿತು. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ''ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್ '' ಅನುಸರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಅಲ್ಬಮ್ ವೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ <ref name="follow">Billboard.com, [http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003707157 Linkin Park Plans Quick 'Midnight' Follow Up] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208021006/http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003707157 |date=2008-02-08 }}, Retrieved on February 13, 2008.</ref> ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಮುಂಬರುವ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಸದಸ್ಯರು ಮೊದಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರವಾಸ <ref name="follow" /> ಕೈಗೊಂಡರು. ''[[ರೊಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಾಗಿ ಹೊಸ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಶಿನೊಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ 2009ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೈಕ್ ಶಿನೊಡಾ ಕೂಡಾ "[[Road to Revolution: Live at Milton Keynes]]" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಲೈವ್ CD/DVD ಯೊಂದರ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನ್ ಮೂಲದಿಂದ ಲೈವ್ ವಿಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು [[ಮಿಲ್ಟನ್ ಕಿಯೆನ್ಸ್ ಬಾವ್ಲ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ ಪ್ರತಿಯನ್ನು 29ನೆಯ ಜೂನ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ <ref>Rollingstone.com, [http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/05/12/chester-bennington-talks-new-band-death-by-sunrise-next-linkin-park-album/ Linkin Park has already begun writing their next album] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501230942/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/05/12/chester-bennington-talks-new-band-death-by-sunrise-next-linkin-park-album/ |date=2009-05-01 }}, Retrieved on May 14, 2008.</ref> ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. === ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶನ (2008ರ ನಂತರ) === [[ಚಿತ್ರ:Dave Farrell, Linkin Park @ Sonisphere.jpg|thumb|left|190px|ಬ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಡೇವ್ "ಫೀನಿಕ್ಸ್ "ಫಾರೆಲ್ ಸೋನಿಪೂರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನಲ್ಲಿ (ಕಿರ್ಜುರಿನ್ಲಾಟೊ2009)]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಆತನ ಮನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಜೀವ ತುಂಬಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಶಿನೊಡಾ ಯೋಜಿಸಿದರು.ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ದೊರಕಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪ-ರೇಷೆಗಳನ್ನು <ref>{{cite web|url=http://www.mikeshinoda.com/blog/Linkin_Park-In_The_Studio/new_linkin_park_music-1 |title=Mike Shinoda / Blog |publisher=Mikeshinoda.com |date= |accessdate=October 28, 2008}}</ref> ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Chester Bennington / Blog">{{cite web |url=http://www.cbennington.com/2008/10/billboard-linkin-park-thinking.html |title=Chester Bennington / Blog |publisher=Cbennington.com |date= |accessdate=October 29, 2008 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100413214002/http://www.cbennington.com/2008/10/billboard-linkin-park-thinking.html |url-status=dead }}</ref> ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಒಂದು [[ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಅಲ್ಬಮ್]] ಹೊರಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ 2008ರಲ್ಲಿ <ref name="Chester Bennington / Blog"/> ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ಬಗೆಗಿನ ಯಾವದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ {{ref}}ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಮೊದಲು ಈ ಅಲ್ಬಮ್ ಕುರಿತಂತೆ ನನಗೆ ಭಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ [[MTV]] ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ.ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಇದು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಲೋಚನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತೊ ಅದು ನನ್ನ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಕಿಸಿತು. ಇದು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಯೋಜನೆ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ ಬರೆದಿಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ"ಎಂದೂ ಆತ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ {{ref}}ಹೇಳಿದ್ದ. ಬರುವ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆರು ವಾರಗಳ ಸತತ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಇರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಅಲ್ಬಮ್ 2009ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾಣಬೇಕಿತ್ತು.ಆದರೆ ಶಿನೊಡಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸನ್ ರೈಸ್ ನಿಂದ ಚೆಸ್ಟರ್ ನ ಡೆಡ್ ನ್ನು ಹೊರತರುವ ಆಶಯ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ LP ಅಲ್ಬಮ್ ಬರುವ ವರ್ಷದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆ <ref>Mike shinoda blog, [http://www.mikeshinoda.com/blog/in_the_studio-linkin_park_/in_studio_march_2009 In Studio: March 2009]</ref> ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ [[ಡಿಜಿಡಿಸೈನ್]] [[ನೂತನ ಪ್ರೊ ಟೂಲ್ಸ್ 8]] [[ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್]] ನ ಮರುಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರಯೋಗವು ಶಿನೊಡಾ ಮತ್ತು ಬೌರ್ಡನ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಹಕಾರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಗೀತೆ <ref>http://www.mikeshinoda.com/blog/gadgets__recommendations-in_the_studio-linkin_park_/protools_8_mike_in_the_studio</ref> ಎನಿಸಿತು. ಶಿನೊಡಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವದ ಪ್ರಕಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಸಂಗೀತಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]'' ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಹಾನ್ಸ್ ಜಿಮ್ಮರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಶಿನೊಡಾ ಅಂತರಂಗ <ref>[http://www.mikeshinoda.com/blog/special_events-recommended_music-in_the_studio-featured-linkin_park_/transformers_2_new_linkin_park_song_and_score Transformers 2: New Linkin Park Song and Score] ''MikeShinoda.com'' April 24, 2009.</ref> ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ಮೇ ತಿಂಗಳ 7ರಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಈ ಹಾಡು "[[ನ್ಯು ಡಿವೈಡ್]] "ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಡಿ ಹಾಡಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡಿತು.ಇದನ್ನು ಮೇ 18ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ <ref>[http://www.mikeshinoda.com/blog/in_the_studio-linkin_park_/transformers_song_name-1 Transformers Song Name] MikeShinoda.com. ಮೇ 14, 2009</ref><ref>Ditzian, Eric [http://www.mtv.com/movies/news/articles/1610868/story.jhtml 'Transformers: Revenge Of The Fallen' Soundtrack To Feature Linkin Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825191925/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1610868/story.jhtml |date=2009-08-25 }} ''MTV News'' . ಮೇ 14, 2009</ref> ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನ್ಯುಡಿವೈಡ್ "ನ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊ ಜೂನ್ 12, 2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಇದನ್ನು ಹಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 22, 2009ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಹೆಸರು ಮಾಡಿತು. [[ವೆಸ್ಟ್ ವುಡ್ ಗ್ರಾಮ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ತನ್ನ ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ತೋರಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ ಎನಿಸಿತು. ಮೇ ತಿಂಗಳ 2009ರಲ್ಲಿ ತಾನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಲ್ಬಮ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮುಂಬರುವ "ಲೋಕ ಶೈಲಿಗಳ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ" ಗುರಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಹೊರ ತರುವ ಆಶಯ <ref>{{Cite web |url=http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/05/26/linkin-park-cooking-up-genre-busting-concept-album-for-2010/ |title=Linkin Park Cooking Up Genre-Busting Album for 2010 |access-date=2010-03-09 |archive-date=2009-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090821160233/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/05/26/linkin-park-cooking-up-genre-busting-concept-album-for-2010/ |url-status=dead }}</ref> ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್]]'' ಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆಶಾದಾಯಕ ಪ್ರಯೋಗಳ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು [[ಶಿನೊಡಾ]] IGN ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ <ref>http://lptimes.com/news2009/june/news06222009.html</ref> ಹೇಳಿದರು. ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವೆಂದರೆ ರಿಕ್ ರುಬಿನ್ ಈ ಹೊಸ ಅಲ್ಬಮ್ ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮರಳಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ <ref>http://lptimes.com/news2009/july/news07072009.html</ref> ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ,ಶಿನೊಡಾ ಈಗಾಗಲೇ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ;ಒದರಲ್ಲಿ ಶಿನೊಡಾ,ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಿನೊಡಾ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಏಕಾಗಿಯಾಗಿ ತಲಾ ಒಂದರಂತೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ <ref>http://lptimes.com/news2009/dec/news12092009.html</ref> ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಇದರ ಮೇಲಿನ ಕಲೆ ಕೆಲಸ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಜನವರಿ 19ರಂದು " [[ನಾಟ್ ಅಲೊನ್]] "ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹೊಸ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಹೈಟಿಯ ಭೂಕಂಪದ ಪರಿಹಾರದ ನಿಧಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ [http://www.musicforrelief.org ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317025557/http://www.musicforrelief.org/ |date=2011-03-17 }}. == ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿ == ''ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ'' ಮತ್ತು ''ಮಿಟೊರಾ'' ಗಳು [[ಅಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ್ ಮೆಟಲ್|<ref name="MacKenzie Wilson"/> ಅಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ್ ಮೆಟಲ್]] ನ ಒಟ್ಟು ಸಂಯೋಜನೆ,[[ನ್ಯು ಮೆಟಲ|<ref name="MusicMight"/><ref name="Popmatters">[http://www.popmatters.com/pm/review/linkinpark-hybrid Linkin Park review at Popmatters]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="NME">[http://www.nme.com/artists/linkin-park Linkin Park at NME]</ref><ref name="Rolling Stone">{{Cite web |url=http://www.rollingstone.com/artists/linkinpark/biography |title=Linkin Park at Rolling Stone |access-date=2010-03-09 |archive-date=2007-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070528204211/http://www.rollingstone.com/artists/linkinpark/biography |url-status=dead }}</ref><ref name="IGN">{{Cite web |url=http://uk.music.ign.com/articles/393/393909p1.html |title=Linkin Park review at IGN music |access-date=2010-03-09 |archive-date=2011-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831201915/http://uk.music.ign.com/articles/393/393909p1.html |url-status=dead }}</ref><ref name="IGN"/> ನ್ಯು ಮೆಟಲ]], [[ರಾಪ್ ರಾಕ]], [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ಸ್]] ನಿಂದ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಭಾವ,ಮತ್ತೆ [[ಅಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ ರಾಕ್]] ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊನಿಕಾ]]ಗಳ [[ಯೋಜನೆಗಳ]]ನ್ನು ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ [[ಸಿಂಥೆಸೈಸರ್ಸ್]] ನೊಂದಿಗೆ <ref name="IGN"/><ref name="Allmusic">[http://allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=11:jxfoxqykld6e Linkin Park at Allmusic]</ref><ref>{{cite news | first=MacKenzie | last=Wilson | coauthors= |authorlink= | title=Linkin Park Biography | date=2007 | publisher=[[Yahoo! Music]] | url =https://music.yahoo.com/ar-303254-bio--Linkin-Park | work = | pages = | accessdate = February 20, 2009 | language = }}</ref> ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ''[[ಅಲ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್]]'' ನ ವಿಲಿಯಮ್ ರಹಲ್ಮ್ಯಾನ್ ಕೂಡ ಇದನ್ನು "[[Wiktionary:Johnny-come-lately|ಜಾನೀ-ಕಮ್ -ಲೇಟ್ಲಿ]] ಯಂತೆ ಆಗ ಉತ್ತಮ <ref>Ruhlmann, William. Allmusic.com [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:hifqxqq0ldke allmusic (((Hybrid Theory > Overview))):], Retrieved on May 30, 2007</ref> ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು''[[.ರೊಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಅಂದರೆ "[[ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ದಿ ಹ್ಯಾಬಿಟ್]] "ರಿಸ್ಕಿ,ಬ್ಯುಟಿಫುಲ್ ಆರ್ಟ್ "ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಾಗಿ <ref>ರೊಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ [http://www.rollingstone.com/artists/linkinpark/albums/album/265830/review/6068021/meteora Rolling Stone: Linkin Park: Meteora: Music Reviews:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517085820/http://www.rollingstone.com/artists/linkinpark/albums/album/265830/review/6068021/meteora |date=2007-05-17 }}, Retrieved on May 30, 2007</ref> ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ''ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್'' ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೋತೃವರ್ಗವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಯು ''[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್]]'' ನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು [[ತೋರ್ಪಡಿಸಿತು|<ref>Calendarlive.com, [http://www.calendarlive.com/printedition/calendar/cl-et-linkin15may15,0,2089411.story?coll=cl-calendar Linkin Park releases new album: 'Minutes to Midnight'] Retrieved on May 30, 2007</ref> ತೋರ್ಪಡಿಸಿತು]]. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳು ರಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲ್ಬಮ್ ಗಳನ್ನು [[ಅಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ್]] ನು ಮೆಟಲ್ ಅಥವಾ ರಾಪ್ ರಾಕ್ ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ <ref>IGN [http://music.ign.com/articles/788/788496p1.html ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ -ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127044903/http://music.ign.com/articles/788/788496p1.html |date=2012-01-27 }} ಜನವರಿ 27,ರ 2008</ref><ref>ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್, [http://www.metacritic.com/music/artists/linkinpark/minutestomidnight?part=rss ಮಿನ್ಯುಟ್ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825112000/http://www.metacritic.com/music/artists/linkinpark/minutestomidnight?part=rss |date=2009-08-25 }}. ಜನವರಿ27,ರಲ್ಲಿ 2008.ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾತಿ</ref> ದೊರಕಿತು. ಇದೇ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್ ಸೊಲೊವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ಪ್ರೇತ್ಯೇಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಕೀರಲು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಡುಗಾರ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯ-ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಧುರ್ಯಭರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಕ್ ಶಿನೊಡಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಉತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕನಾಗಿದ್ದನಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನೆಲಬಾಗಿದ್ದಾರೆ. ''ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ಮಿಡ್ ನೈಟ್'' ನ ಅವತರಣಿಕೆಯ "ಇನ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ", "ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಹೆಲ್ಡ್ ಹೈ"ಗಳನ್ನು ಬಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ "ನೊ ರೋಡ್ಸ್ ಲೆಫ್ಟ್ "ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊಂದಿದವು. == ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸದಸ್ಯರು == [[ಚಿತ್ರ:Chester Bennington (Linkin Park) @ Sonisphere 2009.jpg|thumb|right|190px|ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋರಿ ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ]] {{Main|List of Linkin Park band members}} ;ಸದ್ಯದ ಸದಸ್ಯರು * {0ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ಟನ್ {/0} – [[ಗಾಯನ]], [[ರಿದಿಮ್ ಗಿಟಾರ್]] ( 1999 ರಿಂದ) * ರಾಬ್ ಬೌರ್ಡನ – [[ಡ್ರಮ್ಸ್]], [[ತಾಳವಾದ್ಯ]], ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನ (1996 ರಿಂದ) * [[ಬ್ರಾಡ್ ಡೆಲ್ಸನ್]] – {0ಪ್ರಧಾನ ಗಿಟಾರುವಾದಕ {/0}, [[ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ]] (1996 ರಿಂದ) * ಡೇವಿಡ್ "ಫೀನಿಕ್ಸ್ "ಫಾರೆಲ್ – [[ಬಾಸ್ ಗಿಟಾರ್]] , ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನ (1996–1998, 1999, ಮತ್ತು 2001ರವರೆಗೆ) * [[ಮಿ.ಹಾನ್]] – [[ಟರ್ನ್ ಟೇಬಲ್ಸ್]], [[ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಾಣ]] , ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿ, ಹಿನ್ನಲೆ (1996ರಿಂದ ) * {0ಮೈಕ್ ಶಿನೊಡಾ {/0} – ಗಾಯನ, ಗಿಟಾರ್, [[ಸ್ಯಾಂಪಲ್]] ಗಳು, [[ಕೀ ಬೋರ್ಡ್]]ಗಳು (1996 ರಿಂದ) ; ಹಿಂದಿನ ಸದಸ್ಯರು * ಮಾರ್ಕ್ ವೇಕ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ - ಪ್ರಧಾನ ಗಾಯಕ (1996-1998) == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ == {{main|Linkin Park discography}} * ''[[ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಥೆಯರಿ]] '' (2000) * ''[[ಮಿಟೊರಾ]] '' (2003) * ''[[ಮಿನ್ಯುಟ ಟು ಮಿಡ್ ನೈಟ್]] '' (2007) == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರ ಪಟ್ಟಿ.]] * [[ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದಂತಹ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳ ಪಟ್ಟಿ.]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == <div class="references-small"> * Saulmon, Greg.ಸಾಲೊಮನ್ ಗ್ರೇಗ್ ''ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ '' ''ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗೀತ'' 2007.ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ :ರೊಸನ್ ಪಬ್, ಸಮೂಹ ISBN 0-7910-6772-6 * ಬಾಲ್ಟಿನ್, ಸ್ಟೀವ್. ''ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಇನ್ ಸೈಡ್: ಲಿಂಕಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಮಿಟೊರಾ '' . ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ: ಬ್ರಾಡ್ಸನ್ ಪ್ರೆಸ್, 2004. ISBN 0-7910-6772-6 </div> == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Linkin Park}} * [http://linkinpark.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1960ರ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಲ್ಟರ ನೇಟಿವ್ ಮೆಟಲ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಗ್ರುಪ್]] [[ವರ್ಗ:American nu metal musical ಗ್ರೌಪ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:Musical groups from Los Angeles, California]] [[ವರ್ಗ:Musical sextets]] [[ವರ್ಗ:Rap rock groups]] [[ವರ್ಗ:Linkin Park]] [[ವರ್ಗ:1965ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:American alternative rock groups]] [[ವರ್ಗ:MTV ಯುರೋಪ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರರು.]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.]] [[ವರ್ಗ:Kerrang! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] i62776g9xkkaif8ehvxt8dd74c3hogm 0 22775 1430521 1430246 2026-09-27T08:49:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430521 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Taxobox | name = ವೊಲ್ವೆರಿನ್<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft | id = 14001166}}</ref> | status = LC | trend = unknown | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="iucn"/> | image = Gulo gulo 2.jpg | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Mustelidae]] | genus = '''''Gulo''''' | genus_authority = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1780 | species = '''''G. gulo''''' | binomial = ''Gulo gulo'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | range_map = Leefgebied veelvraat.JPG | range_map_caption = Wolverine range }} '''ವೊಲ್ವೆರಿನ್''' (''ಗುಲೋ ಗುಲೋ'' )ನನ್ನು, '''ಗ್ಲಟನ್''' ಎಂದೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಧರ್ಬಿಕವಾಗಿ '''ಕಾರ್ಕಾಜೌ''' '''ಸ್ಕಂಕ್ ಬೇರ್''', '''ಕ್ವಿಕ್ ಹಾಚ್''' ಅಥವಾ '''[[ಗುಲೋನ್]]''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ-ವಾಸಮಾಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್]] (ವೀಸಲ್) [[ಜಾತಿ]]ಯ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಪ್ರಾಣಿ '''''ಗುಲೋ'' ''' . ಇದು ಒಂದು ಕುಳ್ಳ,ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮತ್ತು ಬಲಯುತ ಮಾಂಸ ಖಂಡ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಸಣ್ಣ [[ಕರಡಿ]]ಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಉಗ್ರಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಅದರ ತೂಕಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ದೂರದ ಉತ್ತರ [[ಬೋರಿಯಲ್ ಕಾಡುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ ವಲಯದ ಸಮೀಪ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ]]ದ [[ಅಲ್ಪೈನ್ ಟನ್ಡ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಕೆನಡಾ, ಯೂರೋಪಿನ [[ನೊರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 19ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ [[ಅಮಿತ ಬೇಟೆ]], ಕಾಡುಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು [[ನೆಲೆಯ ವಿಘಟನೆ]] ಯ ಆಘಾತ ಎದುರಿಸಿವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಘಟ್ಟಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂoಕಂಡು್ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು s ಟ tಕK ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="iucn">{{IUCN2009.2|assessors=Abramov, A., Belant, J. & Wozencraft, C.|year=2009|id=9561|title=Gulo gulo|downloaded=2010-01-25}}</ref> == ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರವು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ [[ಟೈರಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಟೆನ್ಸ್]] (ಕ್ರಮವಾಗಿ ''[[ಐರಾ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಮಾರ್ಟೆಸ್]]'' )ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವುಗಳ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಪೂರ್ವಿಕರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{Citation | last = Koepfli | first = Klaus-Peter | title = Multigene phylogeny of the Mustelidae: Resolving relationships, tempo and biogeographic history of a mammalian adaptive radiation | journal = BMC Biology | volume = 6 | pages = 10 | date = February 2008 | year = 2008 | url = http://www.biomedcentral.com/1741-7007/6/10 | doi = 10.1186/1741-7007-6-10}}</ref> ''ಗುಲೋ ಜಾತಿ'' ಯ ಒಳಗಡೆಯೇ, ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗವು ಎರಡು [[ಉಪಜಾತಿ]]ಗಳ ವರ್ಗ ಇದೆ : [[ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿನ]] ರೂಪ ''ಗುಲೋ ಗುಲೋ ಗುಲೋ'' ಮತ್ತು [[ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ]] ರೂಪ ''G. g. ಲುಸ್ಕುಸ್''. ಕೆಲವು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ಅಧಿಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ವನ್ಕೌವೆರ್ ದ್ವೀಪ]] ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. (''G. g. ವನ್ಕೌವೆರ್ಎನ್ಸಿಸ್'' ) ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಕೆನೈ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ (''G. g. ಕತ್ಸ್ಚೆಮಕೆನ್ಸಿಸ್'' ) ಆದರೂ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜೀವಿವರ್ಗಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಎರಡು ಭೂಖಂಡದ [[ಉಪಜಾತಿಗಳು]] ಅಥವಾ ''G. ಗುಲೋ '' ವನ್ನು [[ಉತ್ತರ ಭೂಖಂಡದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಿವರ್ಗಿ(ಹೊಲರಕ್ಟಿಕ್)]]ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Tomasik2005">{{cite journal | author =Eric Tomasik and Joseph A. Cook | year = 2005 | url = http://www.bioone.org/doi/abs/10.1644/BER-121.1 | title = MITOCHONDRIAL PHYLOGEOGRAPHY AND CONSERVATION GENETICS OF WOLVERINE (GULO GULO) OF NORTHWESTERN NORTH AMERICA | journal = [[Journal of Mammalogy]] | volume = 86 | pages = 386–396 | doi = 10.1644/BER-121.1}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಿದ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ವಂಶ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದರ ಹುಟ್ಟು [[ಬೇರಿನ್ಗಿಯ]] ದ ಕಳೆದ ಹಿಮಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಆಗಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಆದರೂ ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಖಾಲಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ.<ref name="Tomasik2005"/> == ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು == [[ಅಂಗರಚನಾ]]ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು ಕುಳ್ಳಗಿನ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮತ್ತು ಬಲಯುತ ಮಾಂಸಖಂಡಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿ. ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುಗಳು, ಅಗಲವಾದ ಮತ್ತು ಗುಂಡನೆಯ ತಲೆ, ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಗುಂಡಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಕರಡಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಾಲುಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಅಗಲವಾದ ಐದು-ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಪಂಜಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ಲಾನ್ಟಿಗ್ರೇಡ್ ಭಂಗಿ]]ಯು ಆಳವಾದ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಚಲನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="lcie-coe-ne-115"/> ಒಂದು ಬೆಳೆದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ತೂಕ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ನಾಯಿಯಷ್ಟಿದೆ, ಅದರ ಉದ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 65 – 87 ಸೆಂ.ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (25 - 34 ಇಂಚುಗಳು), ಅದರ ಬಾಲವು 17 – 26 ಸೆಂ.ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (7-10 ಇಂಚುಗಳು), ಅದರ ತೂಕವು 10–25 ಕೆಜಿಯಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (22 - 55&nbsp;lb), ಆದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಯು 31 ಕೆಜಿ ಯಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ (70&nbsp;lb).<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/646740/wolverine</ref> ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ 30ರಷ್ಟು ಅಧಿಕ ದೊಡ್ದದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಭೂಚರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದು; ಸಮುದ್ರ ವಾಸಿಗಳಾದ [[ಕಡಲ ಉದ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ದೈತ್ಯ ಉದ್ರ]]ಗಳು ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ದದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ದಪ್ಪನಾದ, ಕಪ್ಪಗಿನ, ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬಿದ ತುಪ್ಪಳ ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜಲಭೀತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವವರ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ತೊಗಲಿನ ಕೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ ಉಡುಪಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮುಖವಾಡವು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಸುಕಾದ ತೊಗಲಿನ ಪಟ್ಟೆಯು ಭುಜದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ಅದರ 25–35 ಸೆಂ. ಉದ್ದದ ಪೊದೆಯಾದ ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ಕಲೆಯು ಗಂಟಲು ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="lcie-coe-ne-115"/> ಹಲವು ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಂತೆ, ಸಮರ್ಥವಾದ [[ಗುದ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ವಾಸನಾ ಶಕ್ತಿ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾನಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಕೇತ ನೀಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಿರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಸನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ "ಸ್ಕಂಕ್ ಬೇರ್" ಮತ್ತು "ನಾಸ್ಟಿ ಕ್ಯಾಟ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು, ಇತರ [[ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್]]ಗಳಂತೆ, ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಮೇಲಿನ ಪೇಷಕಗಳನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಇದು 90 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಯಿಯ ಒಳ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷವಾದ ಲಕ್ಷಣವು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಅದರ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹರಿಯಲು ಅಥವಾ ಹಿಮದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡ ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ಹರಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last = Pratt | first = Philip | title = Dentition of the Wolverine | publisher = The Wolverine Foundation, Inc. | url = http://www.wolverinefoundation.org/dentition.htm | accessdate = 2007-07-01 | archive-date = 2008-05-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080527021506/http://www.wolverinefoundation.org/dentition.htm | url-status = dead }}</ref><ref name="akfishgame">{{cite web | last = Taylor | first = Ken | title = Wolverine | work = Wildlife Notebook Series | publisher = Alaska Department of Fish & Game | year = 1994 | url = http://www.adfg.state.ak.us/pubs/notebook/furbear/wolverin.php | format = HTML Public | accessdate = 2007-01-21}}</ref> == ನಡವಳಿಕೆ == [[File:Gulo gulo (Glutton) fur skins.jpg|thumb|left| ಸೈಬೀರಿಯಾ (ಎಡಕ್ಕೆ) ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕ (ಬಲಕ್ಕೆ)ದಿಂದ ಬರುವ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ತುಪ್ಪಳ.]] ವೊಲ್ವೆರಿನ್, ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಂತೆ, ಅದರ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡವೆಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ರೀತಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿನ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ಪುರಾತನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ]] ಬೀಡುಬಿಟ್ಟ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು (ಸ್ಪಷ್ಟೊಕ್ತವಾಗಿ, [[ಫೆನ್ನೋಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿಯ]]) ಅವುಗಳ [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] ದ ಸಂಬಂಧಿಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಿನ ಬೇಟೆಗಾರರು ಎನಿಸಿವೆ.<ref name="wwf">[http://www.wwf.se/source.php/1018447/Wolverine%20Symposium.pdf ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಧಿ-ಸ್ವೀಡೆನ್:ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಬಗ್ಗೆ 1st ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕೀರ್ಣ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070620034232/http://www.wwf.se/source.php/1018447/Wolverine%20Symposium.pdf |date=2007-06-20 }}(PDF)</ref> ಇದು ಏಕೆಂದರೆ ಯುರೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡಬಹುದಾದ ಪರಭಕ್ಷಕ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾದು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ತಾನೇ ಬೇಟೆಯಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಯಾವಾಗಲು ತೋಳಗಳು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟ [[ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ]]ವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತೋಳಗಳ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.<ref name="gr"/> ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="rickert">{{Citation | last = Rickert | first = Eve | title = The perils of secrecy | newspaper = High Country News | year = 2007 | date = June 28, 2007 | url = http://www.hcn.org/servlets/hcn.Article?article_id=17093 | access-date = ಮಾರ್ಚ್ 9, 2010 | archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928040255/http://www.hcn.org/servlets/hcn.Article?article_id=17093 | url-status = dead }}</ref> ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ದವಡೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪಂಜಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಪ್ಪ ತೊಗಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕವಚದಿಂದ ಸಜ್ಜಿತಗೊಂಡಿವೆ.<ref name="biomes">[http://www.blueplanetbiomes.org/wolverine.htm ವಿಶ್ವ ಬಯೋಮ್ಸ್:ವೊಲ್ವೆರಿನ್]</ref> ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಪರಭಕ್ಷಕ]]ರಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="youtube1">[https://www.youtube.com/watch?v=FlGnPlUJKRM ಯುಟ್ಯೂಬ್: ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಕರಡಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋಗಲು ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತದೆ ]</ref> 27-ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು [[ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ]] ಯಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಬಲಯುತ ಪ್ರಾಣಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರೂ ದೊರೆತಿದೆ. (ವಯಸ್ಕ ಗಂಡುಗಳು 400 ರಿಂದ 500 ಪೌಂಡ್ ತೂಗುತ್ತವೆ). ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕರಡಿಗೆ ಮಣಿಯಿತು.<ref name="WNS">{{cite press release | title = When Predators Attack (Each Other): Researchers Document First-known Killing Of A Wolverine By A Black Bear In Yellowstone| publisher = Science Daily | date = 2003-05-06 | url = https://www.sciencedaily.com/releases/2003/05/030506073236.htm | accessdate = 2007-01-16}}</ref> ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತೋಳಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೂಗರ್ ಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಕೂಡುವ ಕಾಲ, ಆದರೆ ಭ್ರೂಣವು(ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಸಿಸ್ಟ್) ನಿಜವಾಗಿ [[ಗರ್ಭಕೋಶ]] ಸೇರುವುದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೂ [[ತಡೆ]]ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ [[ಭ್ರೂಣ]]ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಪದೇ ಪದೇ ಮರಿಯನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯು 30–50 ದಿನಗಳು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮರಿಗಳು("ಮರಿಗಳು") ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮರಿ ತನ್ನ ವಯಸ್ಕ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅದರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಐದರಿಂದ (ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ) ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ತನಕವೂ ತಲುಪಬಹುದು.{{Citation needed|date=March 2008}} ವಯಸ್ಸಾದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಯಾವುದೇ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳು ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಗ ಹಾಗು ಆಹಾರದ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಾಡುತ್ತವೆ(ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಸಾಯಲೂ ಬಹುದು). ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಹಸುಳೆಗಳನ್ನು (ಮರಿಗಳು) ಹಲವು ಬಾರಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹದ್ದುಗಳು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.<ref name="hinterland">{{Cite web |url=http://www.hww.ca/hww2.asp?id=108 |title=Hinterland Who’s who:Wolverine |access-date=2010-03-09 |archive-date=2010-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100926090821/http://hww.ca/hww2.asp?id=108 |url-status=dead }}</ref> == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == [[File:Wolverine on rock.jpg|thumb|right|200px| ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ.]]ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉತ್ತರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ವಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಅಲಾಸ್ಕಾ]]ದ [[ಅಲ್ಪೈನ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಉತ್ತರ [[ಕೆನಡಾ]], [[ಸೈಬೀರಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]; ಅವುಗಳು [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್]] ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಚೈನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. 2008 ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ, [[ತಾಹೋ ಸರೋವರ]]ಸಮೀಪದ [[ಸಿಯರ್ರ ನೆವಾಡಾ]]ದಲ್ಲಿ 1922 ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದವು.<ref name="knudson">{{Citation | last = Knudson | first = Tom | title = Sighting prompts California to expand search for elusive wolverine | newspaper = Sacramento Bee | year = 2008 | date = April 5, 2008 | url = http://www.sacbee.com/101/story/838651.html | access-date = ಮಾರ್ಚ್ 9, 2010 | archive-date = ಜುಲೈ 18, 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080718112823/http://www.sacbee.com/101/story/838651.html | url-status = dead }}</ref><ref name="Associated Press">{{Citation|last=Griffith|first=Martin|title=A year later, wolverine spotted again in Sierra|newspaper=San Francisco Chronicle|year=2009|date=March 22, 2009|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/03/22/state/n121949D73.DTL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326030927/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F03%2F22%2Fstate%2Fn121949D73.DTL|archivedate=ಮಾರ್ಚ್ 26, 2009|access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021|url-status=live}}</ref> ಇವುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ರಾಕಿ ಪರ್ವತಗಳು]] ಮತ್ತು ಯುನಿಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಉತ್ತರ [[ಜಲಪಾತ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="rickert"/> [[ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅದರ ಜಾಡನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ [[ಕೊಲೋರಾಡೋ]]ವನ್ನೂ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಂಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಮರಿಯನ್ನು [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಟೆಟನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ]]ದ ಸಮೀಪ [[ವ್ಯೋಮಿಂಗ್]]ವರೆಗೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಿ ಸುಮಾರು 500 ಮೈಲುಗಳವರೆಗೂ ಸಾಗಿತು. ಅದು 1919 ನಂತರ ಕೊಲೋರಾಡೋದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೊದಲ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು [[ಕೊಲೋರಾಡೋ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಭಾಗ]]ದವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref name="rickert"/> ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿಯು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="gr">"[http://gristmill.grist.org/story/2008/3/4/12295/73009 ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ವಂಡರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917005717/http://gristmill.grist.org/story/2008/3/4/12295/73009 |date=2008-09-17 }}", [[Grist.org]], ಮಾರ್ಚ್ 4, 2008; ಮತ್ತು{{cite web | url = http://www.cnn.com/2008/TECH/science/03/10/sierra.wolverine.ap/index.html | title = Student's camera snaps wolverine in California | date = 2008-03-10 | work = CNN.com | author = Associated Press | accessdate = 2008-03-11 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080311143204/http://www.cnn.com/2008/TECH/science/03/10/sierra.wolverine.ap/index.html | archivedate = 2008-03-11 }}</ref> ಒಂದು ಗಂಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 620&nbsp;km² (240 sq mi)ವರೆಗೂ ಹರಡಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಹೆಣ್ಣು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾದ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 130–260&nbsp;km² (50-100 sq mi)ಗಳಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಕ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಲಿಂಗದ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ-ವಾಗದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="akfishgame"/> ರೇಡಿಯೋ ಶೋಧವು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯು ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು. {| class="wikitable" |- ! ದೇಶ ! ಸಂಖ್ಯೆ ! ಪ್ರದೇಶ ! ವರ್ಷ ! ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಿತಿ |- | ಸ್ವೀಡನ್‌ | 265+<ref name="lcie-coe-ne-115">{{cite web |url=http://www.lcie.org/docs/COE/COE%20NE%20115%20Action%20plan%20for%20wolverines%202000.pdf |title=Action Plan for the conservation of Wolverines (Gulo gulo) in Europe |accessdate=2008-01-25 |author=Arild Landa, Mats Lindén and Ilpo Kojola |year=2000 |work=Nature and environment, No. 115 |publisher=Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats (Bern Convention) |format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227042631/http://www.lcie.org/docs/COE/COE%20NE%20115%20Action%20plan%20for%20wolverines%202000.pdf|archivedate=2008-02-27}}</ref> | [[ನೋರ್ರ್ಬೊಟ್ಟೆನ್]]<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 1995-97<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಸ್ಥಿರ <ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | ನಾರ್ವೆ | 150+<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | [[ಸ್ನೋಹೆಟ್ಟ]] ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ <ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 1995-97<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಕ್ಷೀಣ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | ಫಿನ್ಲೆಂಡ್ | 155–170<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | [[ಕರೆಲಿಯ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 2008<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಸ್ಥಿರ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | ರಷ್ಯಾ | 1500<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | [[ಟೈಗ]]<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 1970, 1990,<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಕ್ಷೀಣ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | ರಷ್ಯಾ - [[ಕೋಮಿ]] | 885<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | - | 1990<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | - |- | ರಷ್ಯಾ - [[ಆರ್ಚ್ಯೆನ್ಜೆಲ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | 410<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | [[ನೆನೆಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ]]<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 1990<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಸೀಮಿತ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | ರಷ್ಯಾ - [[ಕೋಲ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] | 160<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಬೇಟೆಯಾಧಾರಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | 1990<ref name="lcie-coe-ne-115"/> | ಕ್ಷೀಣ<ref name="lcie-coe-ne-115"/> |- | USA - [[ಅಲಾಸ್ಕಾ]]<ref name="wf-kobuk">{{cite web |url=http://www.wolverinefoundation.org/research/kobuk.htm |title=population ecology of wolverines within Kobuk valley national park and Selawik national wildlife refuge |accessdate=2008-01-26 |author=Brad Shults, Gene Peltola, Jerrold Belant and Kyran Kunkel |date=12/17/98 |work=[[Rocky Mountain Research Station]], US Department of Agriculture - Forest Service |archive-date=2010-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101218111418/http://www.wolverinefoundation.org/research/kobuk.htm |url-status=dead }}</ref> | ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ<ref name="wf-kobuk"/> | [[ಕೊಬುಕ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ]]<ref name="wf-kobuk"/>,[[ಸೇಲವಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ]]<ref name="wf-kobuk"/> | 1998<ref name="wf-kobuk"/> | ಕ್ಷೀಣ<ref name="wf-kobuk"/> |- | USA - [[ಅಲಾಸ್ಕಾ]]<ref name="bioone-wf-egw"> {{cite web |url=http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.2981%2F0909-6396(2007)13%5B52%3AEWGGPS%5D2.0.CO%3B2&ct=1 |title=Estimating wolverine Gulo gulo population size using quadrat sampling of tracks in snow |accessdate=2007 |author=Howard N. Goldena, J. David Henryb, Earl F. Beckera, Michael I. Goldsteinc, John M. Mortond, Dennis Frost, and Aaron J. Poef |date=12/17/98 |work=Alaska Department of Fish and Game, Division of Wildlife Conservation; Parks Canada - Kluane National Park; US Forest Service - Alaska Regional Office; United States Fish and Wildlife Service, Kenai National Wildlife Refuge; North Yukon Renewable Resources Council; United States Forest Service, Chugach National Forest; }}</ref> | 3.0 (± 0.4 SE) ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು/1,000&nbsp;km <sup>2</sup><ref name="bioone-wf-egw"/> | [[ಟರ್ನ್ಅಗೈನ್ ಆರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಕೆನೈ ಪರ್ವತಗಳು]]<ref name="bioone-wf-egw"/> | 2004<ref name="bioone-wf-egw"/> | -<ref name="bioone-wf-egw"/> |- | USA - [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]<ref name="gr"/> | ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ | [[ತಾಹೋ ರಾಷ್ಟೀಯ ಅರಣ್ಯ]]<ref name="gr"/> | 2008<ref name="gr"/> | ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ <ref name="gr"/> |- | ಕೆನಡಾ - [[ಯುಕೋನ್]] | 9.7 (± 0.6 SE) ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು/1,000&nbsp;km <sup>2</sup><ref name="bioone-wf-egw"/> | [[ಓಲ್ಡ್ ಕ್ರೌ ಫ್ಲಾಟ್ಸ್]]<ref name="bioone-wf-egw"/> | 2004<ref name="bioone-wf-egw"/> | -<ref name="bioone-wf-egw"/> |- | ಕೆನಡಾ - [[ಒಂಟಾರಿಯೋ]] <ref name="wf-ontario-pr">{{cite web |url=http://www.wolverinefoundation.org/research/Ontario%20Wolverine%20Project%20Report_July_04.pdf | title=Boreal Wolverine: A Focal Species for Land Use planning in Ontario's Northern Boreal Forest - Project Report |accessdate=2008-01-26 |author=Dr. Audrey Magoun, Neil Dawson, Dr. Geoff Lipsett-Moore, Dr. Justina C. Ray |year=2004 |work=The Wolverine Foundation, Inc., Ontario Ministry of Natural Resources, Ontario Parks, Wildlife Conservation Society (WCS)/University of Toronto |format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050529081834/http://www.wolverinefoundation.org/research/Ontario%20Wolverine%20Project%20Report_July_04.pdf|archivedate=2005-05-29}}</ref> | ಅಸ್ಪಷ್ಟ<ref name="wf-ontario-pr"/> | [[ರೆಡ್ ಲೇಕ್ - ಸಿಔಕ್ಸ್ ಲುಕ್ ಔಟ್ ನಿಂದ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇವೆರ್ನ್]] ತನಕ - ಪೆವನುಕ್ಕ್<ref name="wf-ontario-pr"/> | 2004<ref name="wf-ontario-pr"/> | ಬೆಳೆಯುವಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ<ref name="wf-ontario-pr"/> |- | ಕೆನಡಾ - ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ<ref name="gg-sr">{{cite web |url = http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/Collection/CW69-14-329-2003E.pdf |title = COSEWIC Assessment and Update Status Report on the Wolverine (Gulo gulo) - Eastern Population Western Population in Canada |accessdate = 2008-01-26 |author = Brian Slough et al. |month = May |year = 2003 |work = COSEWIC (committee on the status of endangered wildlife in Canada) 2003. COSEWIC assessment and update status report on the wolverine Gulo gulo in Canada. Committee on the Status of Endangered Wildlife in Canada. Ottawa. vi + 41 pp. |format = PDF |archive-date = 2008-02-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080227042631/http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/Collection/CW69-14-329-2003E.pdf |url-status = dead }}</ref> | 15000ದಿಂದ 19000<ref name="gg-sr"/> | ಒಟ್ಟಾರೆ<ref name="gg-sr"/> | -<ref name="gg-sr"/> | ಸ್ಥಿರ<ref name="gg-sr"/> |} ದೊಡ್ಡ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಪತ್ತಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="gr"/> == ಹೆಸರು == ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು ಅತೃಪ್ತ ಗ್ಲಟನ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯು (ವಂಶದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು ''ಗುಲೋ'' ಎಂದು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ) [[ತಪ್ಪು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ]]ಯ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಳೆಯ[[ಸ್ವೀಡಿಶ್]] ಹೆಸರು fjellfräs'' ಅರ್ಥ "fjell (ಪರ್ವತ) ಬೆಕ್ಕು," [[ಜರ್ಮನ್]] ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪದ ''Vielfraß'' '', ಸರಿಸುಮಾರು ಇದರರ್ಥ "ಹೆಚ್ಚು ಕಬಳಿಸುವ" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ಇತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ{ 0}ಡಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ವೀಲ್ವ್ರಾಟ್'' ). [[ಫಿನ್ನಿಶ್]] ಹೆಸರು ''ಅಹಮ'', ''ಅಹ್ಮಟ್ಟಿ'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು "ಗ್ಲಟನ್" ಎಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ, [[ಎಸ್ಟೋನಿಯನ್]] ಹೆಸರು ''ಅಹ್ಮ್'', ಇದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ನಲ್ಲಿ ''ಪೋಕೋಮಾಕ್ಸ'' (ರೋಸೋಮಖ) ಮತ್ತು [[ಪೋಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಜೆಕ್]] ಹೆಸರು ''ರೋಸೋಮಕ್'' ಹೆಸರುಗಳು ಫಿನ್ನಿಶ್ ನ ''ರಸ್ವ-ಮಹ '' (ದಪ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ, [[ಹಂಗೇರಿಯನ್]] ಹೆಸರು ''ರೋಜ್ಸೋಮಕ್'' ಅಥವಾ ''ಟೋರ್ಕೊಸ್ಬೊರ್ಜ್'' ಇದರರ್ಥ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕುತನದ ನೆಲಕರಡಿ. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮಾತನಾಡುವ ಕೆನಡಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನನ್ನು ''ಕಾರ್ಕಾಜೌ '' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಇನ್ನೂ-ಐಮುನ್]] ಅಥವಾ [[ಮೊನ್ಟಾಗ್ನೈಸ್]] ''ಕುವಕುವತ್ಶೆಯು'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.thefreedictionary.com/carcajou ದಿ ಫ್ರೀ ಡಿಕ್ಷನರಿ ]</ref> ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಪದವು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ನಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ [[ಜೆರ್ಮನಿಯ ಭಾಷೆ]]ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ''ವೊಲ್ವೆರಿನ್'' (ಇದು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮೂಲದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ರೂಪ ''ವೊಲ್ವೇರಿಂಗ್'' ಪದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ) ಪದವು ಪ್ರಾಯಶಃ 'ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತೋಳ' ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಓಲ್ಡ್ ನೋರ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿನ ಹೆಸರು ''ಜರ್ಫ್ರ್'', ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ಹೆಸರು ''ಜರ್ಫಿ'' ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ [[ನೋರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಹೆಸರು ''ಜೆರ್ವ್'', ಸಾಮಾನ್ಯ[[ಸ್ವೀಡಿಶ್]] ಹೆಸರು ''ಜರ್ವ್'' ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ[[ಡಾನಿಶ್]]ಹೆಸರು ''jærv''. ನವೀನ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪದ ''djärv'' ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ''ಧೈರ್ಯವುಳ್ಳ'' ಅಥವಾ ''ಧೈರ್ಯ'' ಎಂದೇ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ == ಹಲವು ನಗರ, ತಂಡ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಅದೃಷ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[U.S. ರಾಜ್ಯ]] [[ಮಿಚೀಗನ್]], ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, "ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ರಾಜ್ಯ" ವೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ [[ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು]] ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನನ್ನು ಅದೃಷ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಅದರ ಉಪಯೋಗ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವು [[ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್]] ಜನರು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ದ]] ದಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಯಾದರು. ಮಿಚಿಗನ್ ಬ್ರಿಗೆಡ್ ನ ಮುಂದಾಳು [[ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ತ್ರೊಂಗ್ ಕಸ್ಟೆರ್]], ಅವರನ್ನು "ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳೆಂದು" ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರ್ರ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ; ಇದು 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಸುಲ್ಟ್ ಸ್ಟೇ. ಮಾರೀ]] ಯಲ್ಲಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ತುಪ್ಪಳದ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಅಗೌರವ ತೋರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉಗ್ರವಾದ ಸಸ್ತನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರಬಹುದು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು, ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ [[ಉಬ್ಲಿ]] ಹತ್ತಿರ ಕಂಡು ಬಂದದ್ದೆ 200 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಅದರ ಗೋಚರತೆಯ ತಾಣ.<ref name="msnbc">{{cite web | title = First Michigan wolverine spotted in 200 years | url = http://www.msnbc.msn.com/id/4374309/ | name = Runk, David | date = 25 Feb 2004 | publisher = Associated Press | accessdate = 23 Dec 2008 | archive-date = 6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081206175028/http://www.msnbc.msn.com/id/4374309/ | url-status = dead }}</ref> ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಇನ್ನೂ]]ಜನಾಂಗದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇವರು ಪೂರ್ವ [[ಕ್ಯುಬೆಕ್]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಬ್ರಾಡಾರ್]]ನ ಜನಸಮೂಹ. ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಜನಾಂಗದ ಪುರಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="Armitage">{{cite journal | last = Armitage| first = Peter | title = Religious ideology among the Innu of eastern Quebec and Labrador | journal = Religiologiques | volume = 6 | year = 1992 | url = http://www.er.uqam.ca/nobel/religio/no6/armit.pdf | accessdate = 2007-06-29|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041027083104/http://www.er.uqam.ca/nobel/religio/no6/armit.pdf|archivedate=2004-10-27}}(PDF)</ref> == ವಶದಲ್ಲಿ == * [[ಡೆಟ್ರೈಟ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ವು- ಮೇ 19, 2005ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಮರಿಗಳ ಜನನದ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು. (ಗುಲೋ ಗುಲೋ). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ 77 ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>http://www.detroitzoo.org/Newsflashes/2005_Press_Releases/First_ever_Wolverine_Kits_at_The_Detroit_zoo/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080313233354/http://www.detroitzoo.org/Newsflashes/2005_Press_Releases/First_ever_Wolverine_Kits_at_The_Detroit_Zoo/ |date=2008-03-13 }} {{Cite web |url=http://www.detroitzoo.org/Newsflashes/2005_Press_Releases/First_ever_Wolverine_Kits_at_The_Detroit_Zoo/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080313233354/http://www.detroitzoo.org/Newsflashes/2005_Press_Releases/First_ever_Wolverine_Kits_at_The_Detroit_Zoo/ |archive-date=2008-03-13 |url-status=dead}} DETROIT ZOOLOGICAL SOCIETY</ref> * [[ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ಹ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] - ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ವಸತಿಜಾಗವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>http://www.edinburghzoo.org.uk/animals/individuals/Wolverine.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100114132806/http://www.edinburghzoo.org.uk/animals/individuals/Wolverine.html |date=2010-01-14 }}, Edinburgh Zoo, wolverine</ref> * [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]- ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ದೃಶ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಹೆಗ್ಗಡವೇಯ ಚರ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref> http://www.korkeasaari.fi/zoo videos/ungulategroup?video=213, Helsinki Zoo, 6.11.2009, Wolverines and a surprise</ref> (ಹಿರಿದಾದ ಕಡವೆ) * [[ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]- "ಮೆಡ್ತ್ರೋನಿಕ್ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಟ್ರೈಲ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಥಳವೂ ಮಿನ್ನೆಸೋಟದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. (ಇದರಲ್ಲಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಸಹ ಒಂದು).<ref>http://www.mnzoo.com/animals/animals_wolverine.asp Minnesota Zoo, Wolverine</ref> * ಥೋಮ್ಪ್ಸೋನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ - ಇಲ್ಲಿನ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಹಿಮದಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಪಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ವರ್ಷ-ಪೂರ್ತಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲೂ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>http://www.nyszoo.org/ouranimals.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091213085805/http://www.nyszoo.org/ouranimals.html |date=2009-12-13 }} New York State Zoo at Thompson Park, Featured Animals, Wolverine</ref> * [[ಅಸ್ಸಿನಿಬೋಯಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.]] - ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳಿವೆ. "ಹುಎಯ್" ಯುಕೋನ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿತು. ಜುಲೈ 2002ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿತು. "ಗ್ರಿಜ್ಜ್" 1999ರಲ್ಲಿ ಯುಕೋನ್ ನ ಗೇಮ್ ಫಾರ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಿತು. ಅದು ಮುಂದಿನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳನ್ನು St. ಫೆಲಿಸಿಯನ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಅಸ್ಸಿನಿಬೋಯಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಅಸ್ಸಿನಿಬೋಯಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮೊದಲ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಹೆಸರು ವಿಷಿನ್ಸ್ಕಿ. ಇದು 1952ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸತತವಾಗಿ 1978ರಿಂದೀಚೆಗೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಆರು ಮರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಷಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ, ಗ್ರಾಂಡ್ ರಾಪಿಡ್ಸ್, ಪೆನ್ನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಮತ್ತು St ಫೆಲಿಸಿಯನ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref> http://zoosociety.wordpress.com/</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ == ಸುಮಾರು 91 ನಿಮಿಷದ ಚಲನಚಿತ್ರ, ''ರನ್ನಿಂಗ್ ಫ್ರೀ'' (''ಒನ್ ಪವ್'' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತ) ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಲಾಸ್ಕನ್ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅವನ ಗೆಳೆತನದ ಚಿತ್ರ. ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜನಿಸಿದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು U.S.D.A. ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರತಯಾರಕ, ಸ್ಟಿವ್ ಕ್ರೋಸ್ಚೆಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಹಲವು ದೃಶ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಗಳು. ಚಿತ್ರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 1994ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹ್ಯುಮೆನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>http://www.ahafilm.info/movies/moviereviews.phtml?fid=7069 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722001417/http://www.ahafilm.info/movies/moviereviews.phtml?fid=7069 |date=2011-07-22 }} American Humane Society Film Review</ref> == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Brehms Het Leven der Dieren Zoogdieren Orde 4 Veelvraat (Gulo borealis).jpg File:Wolverine display at Arctic Interagency Visitor Center at Coldfoot.jpg </gallery> == ಆಕರಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikispecies|Gulo gulo}} {{commons|Gulo gulo}} * [http://www.lcie.org/res_sps_wolverine.htm Large Carnivore Initiative for Europe: Wolverine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720033130/http://www.lcie.org/res_sps_wolverine.htm |date=2009-07-20 }}: ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಬಗೆಗಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು * [http://northernbushcraft.com/animalTracks/wolverine/notes.htm ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಜಾಡುಗಳು]: ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಜಾಡನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ. {{Carnivora|M.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಸ್ಟೆಲಿನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೇಶಿಯದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಿಗಳು]] ttprwyshs8415qywd7gp8z7f906peau 0 22782 1430495 1430023 2026-09-27T05:43:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430495 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = Megadeth | Img = Megadeth Live at Brixton Academy.JPG | Img_size = 250 | Img_capt = Megadeth at the [[Brixton Academy]], 2008 | Landscape = yes | Background = group_or_band | Origin = [[Los Angeles]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]], {{nowrap|United States}} | Genre = [[heavy metal music|Heavy metal]], [[ಥ್ರಾಶ್ ಮೆಟಲ್]], [[hard rock]], [[speed metal]] | Years_active = 1983–2002, 2004–present | Label = [[Combat Records|Combat]], [[Capitol Records|Capitol]], [[Sanctuary Records|Sanctuary]], [[Roadrunner Records|Roadrunner]] | Associated_acts = <!-- Please only add bands that are CURRENTLY associated with Megadeth. If you feel a change should be made, please discuss it on the talk page first. --> [[Metallica]], [[F5 (band)|F5]], Panic, [[MD.45]] | URL = [http://www.megadeth.com/ www.megadeth.com] | Current_members = [[Dave Mustaine]]<br />[[David Ellefson]]<br />[[Chris Broderick]]<br />[[Shawn Drover]] | Past_members = See: [[List of Megadeth band members|Megadeth band members]] }} '''ಮೆಗಾಡೆಟ್‌''' ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, 1983ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. [[ಮೆಟಾಲಿಕಾ]]ಬ್ಯಾಂಡಿನಿಂದ ಮುಸ್ಟೇನ್ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ನಂತರ [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡೇವ್ ಎಲೇಫ್‌ಸನ್]] ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹನ್ನೆರಡು [[ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್]], ಆರು [[ಲೈವ್ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌]], ಎರಡು [[ಇ.ಪಿ.ಗಳು]], ಇಪ್ಪತ್ತಾರು [[ಏಕಗೀತೆ]]ಗಳು, ಮೂವತ್ತೆರಡು [[ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋ]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಮೂರು [[ಸಂಗ್ರಹ]]ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ [[ತ್ರ್ಯಾಶ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಚಳುವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೆಗಾಡೆಟ್, 1980ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಮೆಟಾಲಿಕ]], [[ಸ್ಲೇಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಆಂತ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ತ್ರ್ಯಾಶ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಎಂಬ ಉಪ-ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾದ "ತ್ರ್ಯಾಶ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ತನ್ನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಆ ತಂಡದವರ [[ಕುಡಿತ-ಡ್ರಗ್ಸ್‌]]ನ ಚಟಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1983ರಿಂದ 2002ರವರೆಗೆ, ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತು [[ಡೇವ್‌ ಎಲಿಫ್‌ಸನ್‌]] ಇಬ್ಬರೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವರು. ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಮಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ತಂಡವಾದ ನಂತರ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌-ಮಾರಾಟ ಕಂಡಂತಹ ''[[ರಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ ಪೀಸ್‌]]'' ಮತ್ತು 1992ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡ ಬಹು-ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ ''[[ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್‌ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್‌]]'' ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಮುಸ್ಟೇನ್ ತನ್ನ ಎಡಗೈಯ ತೋಳಿನ ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ 2002ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ನಿಂತುಹೋಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, [[ದೈಹಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಮುಸ್ಟೇನ್ 2004ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ಪುನರ್ಚಿಸಿ ''[[ದ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಹ್ಯಾಸ್‌ ಫೇಲ್ಡ್‌]]'' ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ 2007ರಲ್ಲಿ ''[[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಎಬೊಮಿನೇಷನ್ಸ್]] '' ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು; ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಟಾಪ್‌ 200|''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ '' ಟಾಪ್‌ 200]]ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ #18 ಮತ್ತು #8 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಪ್ರಮುಖ ಗಿಟಾರ್‌‌‍ವಾದಕ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್‌]] ಜೊತೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2009ರಂದು ತಮ್ಮ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ''[[ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್‌]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು [[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ 200]]ರಲ್ಲಿ #9ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ 27 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ [[20 ಅಧಿಕೃತ ಸದಸ್ಯ]]ರನ್ನು ಹೊಂದಿತು, ಇದ್ದರಲ್ಲಿ ಡೇವ್‌ ಮುಸ್ಟೇನ್‌‍ರವರು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಗೀತರಚನಕಾರರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾದ್ಯಶೈಲಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಗಿಟಾರ್ ಏಕವಾದನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಸ್ಟೇನ್ ತನ್ನ ’[[ಗಡುಸಾ]]’ದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಶೈಲಿಗಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜಕೀಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಯುದ್ಧ, ಚಟ, ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿಗೂಢತೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಸಹ ಈತ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯುಎಸ್‌ಎನಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಐದು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 25 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌<ref name="roadrunnerrecords.com">{{Cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/artists/Megadeth/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309081832/http://www.roadrunnerrecords.com/artists/Megadeth/ |url-status=dead }}</ref> ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ’[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೆಟಲ್‌ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ]]’ಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಏಳು ಬಾರಿ ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಕೂಡ ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು. == ಇತಿಹಾಸ == === ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು(1983–1984) === [[ಕುಡಿತ]], ಡ್ರಗ್‌ ಬಳಕೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಸಂಘರ್ಷಗಳ<ref>ಸೆಕೊಲಿನಿ, ವಿನಿ. ''"ಫೋರ್‌ಕ್ಲೋಸರ್ ಆಫ್ ಎ ಟೀಮ್"'', ನವೆಂಬರ್ 1998, ''ಮೆಟಾಲ್ ಹ್ಯಾಮರ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_metalhammer1998_2.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529094538/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_metalhammer1998_2.html |date=2010-05-29 }}‌ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಜನವರಿ 20, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕಾರಣ [[ಡೇವ್‌ ಮುಸ್ಟೇನ್]]ನರವರನ್ನು [[ಮೆಟಾಲಿಕಾ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಮುಸ್ಟೇನ್, ಬಾಸ್‌ವಾದಕ [[ಮೈಕ್‌ ಗೋಂಜಾಲಿಜ್‌]], ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕ [[ಗ್ರೆಗ್‌ ಹ್ಯಾಂಡೆವಿಡ್ಟ್‌]], ಮತ್ತು ಡ್ರಮ್‌ವಾದಕ ಡಿಜೊನ್‌ ಕ್ಯಾರದರ್ಸ್‌ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು, "ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವುದೊಂದೆ, ಮೆಟಾಲಿಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ರಕ್ತ ಅಷ್ಟೇ. ಅವರದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ತೂಕವಾಗಿ ಇರಬಯಸಿದ್ದೆ".<ref name="Killing Is My Business album notes">''"ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಈಸ್ ಮೈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್... ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಈಸ್ ಗುಡ್"'' ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು''. '' ''ಮೇ 2002, [[ಲೌಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 9046-2.''</ref> ಮುಸ್ಟೇನ್‌‌ರವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಅಧಿಕಾರದ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಆ ಪದಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿಯೇ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ನಿಮಗೆ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ; ಅದು ಅಣುಬಾಂಬ್‌ ವಿಕಿರಣದ ನಂತರ ನಡೆಸುವ ದೇಹಗಳ ಅಂದಾಜು ಲೆಕ್ಕ. ಅಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಸಾವುಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಾವು ಎಲ್ಲೇ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಪೋಟನಾಘಾತವಾಗುವಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ಆಸೆ."<ref>{{cite journal|last=Summers|first=Jodi Beth|date=June 1987|title=Out to Lunch|journal=[[Hit Parader]]|url=http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_hitparader1987.html|accessdate=December 7, 2009|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303192141/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_hitparader1987.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಆದರೂ, [[ಪಿಂಕ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಡ್‌]] ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹೆಸರನಲ್ಲಿ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು (Megadeaths) ಬದಲಾಯಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|last=Di Perna|first=Alan|title=Guitar World Presents Pink Floyd|url=https://archive.org/details/guitarworldprese0000unse|publisher=Hal Leonard Corporation|date=2002|page=3|isbn=9780634032868}}</ref> ಪ್ರತೀಕಾರದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ<ref>ಲಿಂಗ್, ಡೇವ್. ''"ಅಟ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಈಟ್ ವಾಸ್ ಎಬೌಟ್ ರಿವೇಂಜ್"'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999, ''ಮೆಟಾಲ್ ಹ್ಯಾಮರ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_metalhammer1999.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526031229/http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_metalhammer1999.html |date=2011-05-26 }}‌ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ನವೆಂಬರ್ 28, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮುಸ್ಟೇನ್, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಸಂಗೀತದ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ, ಮೊದಲೇ ಇದ್ದ "[[ದಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌]]"ನ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ, ಇದನ್ನು ಮೆಟಾಲಿಕಾದ ಹೊಸ ತಂಡವು ನಿಧಾನವೇಗದ "[[ದಿ ಫೋರ್‌ಹಾರ್ಸ್‌ಮೆನ್‌]]"ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಡುಗಾರನಿಗಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದ ನಂತರ, ಮುಸ್ಟೇನ್ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯನವನ್ನು ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ, ಜೊತೆಗೆ ತಂಡದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ, ಪ್ರಮುಖ ಗೀತ ರಚನಕಾರ, ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ-ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಲಯ ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1984ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್, ಎಲಿಫ್‌ಸನ್‌ ಮತ್ತು ರಾಷ್‌ ಇದ್ದರು ಮತ್ತು "ಲಾಸ್ಟ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌/ಲವ್ಡ್‌ ಟು ಡೆತ್‌",{{audio| Last Rites-Loved to Death demo sample.ogg |sample}} "ಸ್ಕಲ್‌ ಬಿನೀತ್‌ ದ ಸ್ಕಿನ್‌", ಮತ್ತು "ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌" ಹಾಡುಗಳ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಇದ್ದವು. ಸ್ಥಿರವಾದ ಬದಲಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ([[ಸ್ಲೇಯರ್‌]] ಖ್ಯಾತಿಯ) [[ಕೆರ್ರಿ ಕಿಂಗ್‌]] ಕೆಲವು ಲೈವ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 1984ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ನಂತರ, [[ಫ್ಯೂಷನ್‌]] ಡ್ರಮ್‌ ವಾದಕ [[ಗಾರ್‌ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್‌ಸನ್‌]]ನ ಬದಲಾಗಿ ಲೀ ರಾಷ್‌ ಬಂದರು.<ref name="MegadethTimeline" /> ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ತಮ್ಮ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ಬಲದ ಮೇಲೆ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಬಲ್‌]] [[ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಈತ ಫ್ಯೂಷನ್‌ ಸೀನ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಗಾರ್‌‌ನ ಸ್ನೇಹಿತ. ===''ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಈಸ್‌ ಮೈ‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌... ಅಂಡ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಈಸ್‌ ಗುಡ್‌!'' '' ''(1985–1986)=== [[ಚಿತ್ರ:Megadeth86.jpg|thumb|right|200px|1984-1986, 1986-1987 ರಲ್ಲಿನ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ : ಕ್ರಿಸ್ ಪೊಲ್ಯಾಂಡ್,ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್, ಗರ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯೊಲ್‌ಸನ್, ಡೇವಿಡ್ ಎಲೇಫ್‌ಸನ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್ 1985ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಲು $8,000ಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="Killing Is My Business album notes" /> ಆದರೆ, ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಡ್ರಗ್ಸ್‌, ಮಧ್ಯಪಾನ, ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕನನ್ನು ಹೊರಕಳಿಸಿ ತಾವೇ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="Killing Is My Business album notes" /> ಹೀಗೆ ಕಳಪೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೂ ಕೂಡ, ''[[ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಈಸ್‌ ಮೈ‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌...ಅಂಡ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಈಸ್‌ ಗುಡ್‌!]]'' ಆಲ್ಬಮ್ 1985 ಮೇನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, [[ತ್ರ್ಯಾಷ್‌]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೀಡ್‌ ಮೆಟಲ್‌]]ನ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.<ref name="AMGK">ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. ''"ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಈಸ್ ಮೈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್... ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಈಸ್ ಗುಡ್! '' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:eif2zfahehok AMG.com] ನಲ್ಲಿ ''ಎ‍ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ"'' ; ನವೆಂಬರ್ 16, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಬ್ರೆಗ್‌ಮ್ಯಾನ್,ಆ‍ಯ್‌ಡಂ. ''"ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಈಸ್ ಮೈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್... ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಈಸ್ ಗುಡ್!" '' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:qzxuakok0m3n AMG.com] ನಲ್ಲಿ ''ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯಾದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‍ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ನವೆಂಬರ್ 16, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದ ಹಲವು [[ಕವರ್ ಹಾಡು]]ಗಳು ಇದ್ದವು; [[ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಸಿನಾತ್ರಾ]]ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ "[[ದೀಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌ ಆರ್ ಮೇಡ್‌ ಫಾರ್ ವಾಕಿಂಗ್‌']]"ನ [[ಸ್ಪೀಡ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಆವೃತ್ತಿ ಕೂಡ ಇತ್ತು, ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು{{audio| Megadeth-These Boots 2002.ogg|sample}} ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲ ರಚನಕಾರರಾದ [[ಲೀ ಹ್ಯಾಜಲ್‌ವುಡ್‌]] ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು "ದುಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ" ಎಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಿ,<ref name="Killing Is My Business album notes" /> ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಿಂದ ಆ ಹಾಡನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ವಿವಾದವೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಬೆದರಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, 1995ರ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎಲ್ಲ ಮುದ್ರಣಗಳಿಂದ ಆ ಹಾಡನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2002ರಲ್ಲಿ, ಹಾಡಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಅನ್ನು ಮರುಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು "ಬೀಪ್‌"ನಿಂದ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ''ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಈಸ್‌ ಮೈ‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌...'' ನ ಡಿಲಕ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ ಲೈನರ್ ನೋಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹ್ಯಾಝಲ್‌ವುಡ್‌ರನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ಹತ್ತುವರ್ಷ [[ಗೌರವಧನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated3">''"ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಈಸ್ ಮೈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್... ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಈಸ್ ಗುಡ್!"'' ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು''. '' ''ಮೇ 2002, [[ಲೌಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 9046-2.''</ref> 1985ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ತಂಡವು [[ಎಕ್ಸೈಟರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ''ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಈಸ್‌ ಮೈ‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌...'' ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟರು. ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ, ಹೊಸ ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌]] ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಅವನ ಬದಲಾಗಿ ಟೂರಿಂಗ್‌ ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕ ಮೈಕ್‌ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌‌‌ರವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref name="MegadethTimeline" /> ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ [[ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ಅನ್ನು ಶುರುಮಾಡುವ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, 1985 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೂ ಪೊಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ತಂಡವನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡರು. === ''ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌...ಬಟ್‌ ಹೂಸ್‌ ಬೈಯಿಂಗ್‌?'' (1986–1987) === 1986 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲೇ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಕೂಡ [[ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನ ಕಡಿಮೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಬಜೆಟ್‌ನಿಂದಾಗಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮಿಶ್ರಣ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗೆಗೆ ಕೂಡ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಅಸಂತೃಪ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಲೇಬಲ್‌ಗಳ ಹಣಕಾಸು ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೋಸಿಹೋದ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ [[ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಕೊಂಡರು. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೀಮಿಕ್ಸ್‌ ಮಾಡಲು ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್‌ ಪಾಲ್‌ ಲಾನಿಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು 1986 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಶುರುಮಾಡಿದ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ ''[[ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌...ಬಟ್‌ ಹೂಸ್‌ ಬೈಯಿಂಗ್‌?]]'' <ref name="MegadethTimeline" /> ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಿಂದಾಗಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು,<ref name="AMGHuey">ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. ''"ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್... ಬಟ್ ಹೂ’ಸ್ ಬೈಯಿಂಗ್? '' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:dekvikz6bb39 AMG.com] ನಲ್ಲಿ ''ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ನವೆಂಬರ್ 16, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮುಂದೆ ಯುಎಸ್‌ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು. [[ತ್ರ್ಯಾಶ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ''ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌...ಬಟ್‌ ಹೂಸ್‌ ಬೈಯಿಂಗ್‌?'' ಅನ್ನು ''ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌'' "ದಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಮೆಟಲ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌, ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ತ್ರ್ಯಾಶ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು".<ref name="birchmeier2006">ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. ''"ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್... ಬಟ್ ಹೂ’ಸ್ ಬೈಯಿಂಗ್?" '' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:kifixq9sldfe ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌]‌ನಲ್ಲಿ ''ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ನವೆಂಬರ್ 23, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ಟೈಟಲ್‌ ಹಾಡು "ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌" {{audio| Peace Sells 2004 clip.ogg|sample}}ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು [[ಎಂ‌ಟಿವಿ]]ಯ [[ಹೆಡ್‌ಬ್ಯಾಂಗರ್ಸ್‌ ಬಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. "ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌" ಹಾಡು ವಿಎಚ್‌1ನ 40 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ಹಾಡು<ref name="VH1Greatest">''"ವಿಹೆಚ್1 40 ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಮೆಟಾಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್"'', ಮೇ 1–4, 2006, ''ವಿಹೆಚ್1'' ಚಾನೆಲ್,[http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/103446/episode_this_list.jhtml VH1.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226200543/http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/103446/episode_this_list.jhtml |date=2009-02-26 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಗಳಲ್ಲಿ #11 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಾಸ್‌ ಸಾಲನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಎಂ‌ಟಿ‌ವಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]ಗೆ ಥೀಮ್‌ ಸಂಗೀತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ''ಪೀಸ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌...ಬಟ್‌ ಹೂಸ್‌ ಬೈಯಿಂಗ್‌?'' [[ಎಡ್‌ ರೆಪ್ಕಾ]]ರವರ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌, ಇವರು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮ್ಯಾಸ್ಕಟ್‌ [[ವಿಕ್‌ ರ್ಯಾಟಲ್‌ಹೆಡ್‌]]ಅನ್ನು ಈಗಿರುವಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅವರೇ ಮಾಡಿದರು. 1987 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ [[ಅಲೈಸ್ ಕೂಪರ್‌]]ರವರ ಕಾನ್ಸ್‌ಟ್ರಿಕ್ಟರ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ರವಾಸದ ಆರಂಭಿಕ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ [[ಮರ್ಸಿಫುಲ್ ಫೇಟ್‌]]ಬ್ಯಾಂಡ್‌‍ನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯವರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುವಿನ ಚಟದಿಂದ ಭೀತಿಗೊಂಡ ಕೂಪರವರು ಅ ಮಂದಿಯ ಎಡಬಿಡದ ಮಾದಕ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಆತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=eyZkVwRuBYQ&amp;feature=related ಯೂಟ್ಯೂಬ್ - ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ(ಪಾರ್ಟ್ 5 ಆಫ್ 11)]</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌‌ಡಮ್ ಹೆಡ್‌‌ಲೈನಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌‍ಕ್ಟ್‌‍ನಂತೆ(ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನ) ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, [[ಓವರ್‌ಕಿಲ್]] ಮತ್ತು [[ನೆಕ್ರೋಸ್]] ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೀಕರಿಸಿತು.<ref name="MegadethTimeline" /> [[ವಿಷಯ ನಿಂದನೆಯಿಂದ]] ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ [[ಗಾರ್ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್]] ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹವಾಯಿನ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಮೆಗಾಡೆಟ್‍ನಿಂದ 1987ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಜಾ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಾದಕವಸ್ತುವಿನ ನಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ಸನ್‌‌ನನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ತೀರಾ ಕಷ್ಟವೆಂದು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹೇಳಿದರು ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ಸನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾರನೇನೋ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಪ್ರವಾಸದ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಆತನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಡ್ರಮ್ಮರ್ [[ಚಕ್ ಬೆಹ್ಲರ್‌]] ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Rock88" /> ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ಮಾದಕವ್ಯಸನದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ್ದಾನೆ, "ಲೈಯರ್" ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಸಹ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈತನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಮಾಲಿಸ್‌]]ನ ಜೇ ರೇನಾಲ್ಡ್‌‍ಸ್ ತುಂಬಿದ್ದನು, ಆದರೆ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರೇನಾಲ್ಡ್‌‍‍ಸ್‌‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಈತನ ಗಿಟಾರ್ ಗುರು [[ಜೆಫ್ ಯಂಗ್]] ತುಂಬಿದರು,‍ ಇವರು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‍ನ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದರು.<ref name="Rock88">ಗೊಮ್ಸ್, ಸೆಲೆಸೆಟ್. ''"ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌ ಫಾರ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್"'', ಆಗಸ್ಟ್ 1988, ''ರಾಕ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rock1988.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720120651/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rock1988.html |date=2009-07-20 }} ನಿಂದ ವರದಯಾಗಿದೆ; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ===''ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌... ''ಸೋ ವಾಟ್‌'' !''(1987–1989)=== ಮುಖ್ಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬಜೆಟ್ ಜೊತೆಗೆ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪೌಲ್ ಲ್ಯಾನಿಯವರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ರವರು ‌‍ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌...]]'' ''[[ಸೋ ವಾಟ್‌!ನ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌‍ಗಾಗಿ ಐದು ತಿಂಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ]]'' ಮುಸ್ಟೇನ್‌‍ರವರು ದುಷ್ಟಚಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತಹ ಹೋರಾಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಿಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದವು. ನಂತರ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ದೃಢತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನಮಗೆ ದೊರೆಯಿತು ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದರಿಂದ ''ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌...'' ಆಲ್ಬಮ್‌‍ ನಿರ್ಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="AMG">ಬರ್ಚ್‌‍ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. ''"ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌... '' ''ಸೋ ವಾಟ್‌! '' ''ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ"'', [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:06xsa9tge23s AMG.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}} ನಲ್ಲಿ ''ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' ; ನವೆಂಬರ್ 15, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾನಿಯವರು ಸೈಂಬಲ್ಸ್ (ರಾಕ್ ಡ್ರಮ್ಸ್‌‍ನ ಅಶುತ್ರ ವಿಧಾನ)ನಿಂದ ಡ್ರಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರು ಲ್ಯಾನಿಯವರೊಂದಿಗೂ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="So Far, So Good... remastered album notes" /> ಆಲ್ಬಮ್‌‌ನ ಸಂಗೀತ ಮಿಶ್ರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾನಿಯವರು ಹೊರನಡೆದರು, ಮತ್ತು ಲ್ಯಾನಿಯವರ ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಮೈಕಲ್ ವ್ಯಾಗನರ್‌‍]] ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ನಂತರ ಇವರು ಆಲ್ಬಮ್‌‍ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="AMG" /> [[ಚಿತ್ರ:Megadeth88.jpg|thumb|right|200px|1987-1989ರಲ್ಲಿನ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ: ಚಕ್ ಬೆಹ್ಲರ್, ಡೇವಿಡ್ ಎಲೇಫ್‌ಸನ್, ಜೆಫ್ ಯಂಗ್, ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್ 1988ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ''[[ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌...]]'' ''[[ಸೋ ವಾಟ್]]'' ! ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೂ ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತಗೊಂಡಾಗ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದರೊಂದಿಗೆ "ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹೊಂದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತದ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಡೆಯಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ಅದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಹ ಶಬ್ದವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು ಆದರೆ ಅದು ಒತ್ತಾಯಾ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ" ಎಂದು ''[[ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್]]'' ದೂರಿದೆ.<ref>ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. ''"ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌... '' ''ಸೋ ವಾಟ್‌! '' ''ವಿಮರ್ಶೆ"'', [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:gk6gtq6ztu45 AMG.com] ನಲ್ಲಿ ''ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' ; ನವೆಂಬರ್ 15, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌...'' ಆಲ್ಬಮ್‌‍ನ "[[ಇನ್ ಮೈ ಡಾರ್ಕಸ್ಟ್ ಅವರ್]]" ಹಾಡಿಗೆ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ರವರೇ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ [[ಮೆಟಾಲಿಕಾ]]ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಬಾಸ್ಸಿಸ್ಟ್ [[ಕ್ಲಿಫ್ ಬರ್ಟನ್]] ಅವರ ಶ್ಲಾಘನೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಈ ಗೀತೆ ಸದಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಶೋನಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌...'' ನಲ್ಲಿ [[ಸೆಕ್ಸ್‌ ಪಿಸ್ತೋಲ್‌]]ನ "[[ಅನಾರ್ಕಿ ಇನ್‌ ದಿ ಯುಕೆ]]"ಯ [[ಕವರ್ ಆವೃತ್ತಿ]] ಕೂಡ ಇತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರು (ನಂತರ ಅದು ಅವರಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು).<ref name="So Far, So Good... remastered album notes" /> 1988 ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಸ್ಫೀರಿಸ್‌]]ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''[[ದ ಡಿಕ್ಲೈನ್‌ ಆಫ್‌ ಸಿವಿಲೈಜೇಷನ್‌ II: ದಿ ಮೆಟಲ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು 1980ರಲ್ಲಿನ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌]]ನ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು,ಅದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಮ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ''ಇನ್‌ ಮೈ‌ ಡಾರ್ಕೆಸ್ಟ್‌ ಅವರ್‌'' ನ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಫೀರಿಸ್‌ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ("ವೇಕ್‌ ಅಪ್‌ ಡೆಡ್‌" ಮತ್ತು "ಅನಾರ್ಕಿ ಇನ್‌ ದಿ ಯುಕೆ" ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಈತನೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ) ಆದರೆ ಅದು ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಕಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1991ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ''ರಸ್ಟೆಡ್‌ ಪೀಸಸ್‌'' ವಿಎಚ್‌ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್, ಆ ಸಿನಿಮಾ ನಿರಾಶೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ಗೆ "ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಅನವಶ್ಯಕ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು".<ref>''ಮೆಗಾಡೆಟ್: ರಸ್ಟೆಟ್ ಪೀಸಸ್'' ವಿಹೆಚ್‌ಎಸ್, ಜನವರಿ 1, 1991ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]/[[ಇಎಮ್‌ಐ]]ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, Inc, UPC 077774001335, [http://www.upcdatabase.com/item.asp?upc=077774001335 UPC ಡೇಟಾಬೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930023939/http://www.upcdatabase.com/item.asp?upc=077774001335 |date=2007-09-30 }} ನಲ್ಲಿ; ನವೆಂಬರ್ 20, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ಸೊ ಫಾರ್‌, ಸೊ ಗುಡ್‌...'' ಆಲ್ಬಮ್‌‍ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. 1988 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಡಿಯೋ]]ನ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ, ನಂತರ ಯೂಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಐರನ್‌ ಮೇಡನ್‌]]ನ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ''[[ಸೆವೆಂತ್‌ ಸನ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆವೆಂತ್‌ ಸನ್‌]]'' ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಡ್ರಮ್‌ ವಾದಕ [[ಚಕ್‌ ಬೆಹ್ಲರ್‌]] ಜೊತೆಗೆ ತೊಂದರೆಗಳಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಮುಸ್ಟೇನ್, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಡ್ರಮ್‌ ವಾದಕ [[ನಿಕ್‌ ಮೆಂಜಾ]]ರನ್ನು ಬೆಹ್ಲರ್‌‌‌‌‌‌ನ [[ಡ್ರಮ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞ]]ನನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಹಿಂದಿನ ಗಾರ್‌ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ಸನ್‌ನಂತೆಯೇ, ಬೆಹ್ಲರ್‌‍ರವರು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಆಗದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೆಂಜಾ ಅವರು ಬೆಹ್ಲರ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಡೊರೈನ್, ರಾಬಿನ್. ''"ದಿ ಬಿಗ್ ಫೋರ್"'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990, ''ಹಾಟ್ ಮೆಟಾಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_hotmetal1990.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120225120429/http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_hotmetal1990.html |date=2012-02-25 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ನವೆಂಬರ್ 16, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 1988 ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಕಿಸ್‌]], [[ಐರನ್‌ ಮೇಡನ್‌]], [[ಹೆಲೋವೀನ್‌]], [[ಗನ್ಸ್‌ ಎನ್‌ ರೋಸಸ್‌]], ಮತ್ತು [[ಡೆವಿಡ್‌ ಲೀ‌ ರೊತ್‌]] ಜೊತೆಗೆ [[ಕ್ಯಾಸಲ್‌ ಡಾನಿಂಗ್‌ಟನ್‌]] ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಯುಕೆ‌ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಾಕ್‌]] ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು 100,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ "ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಾಕ್‌"ನ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಗಿದನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ, ಮುಸ್ಟೇನ್ [[ಚಕ್‌ ಬೆಹ್ಲರ್‌]] ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್‍ವಾದಕ [[ಜೆಫ್‌ ಯಂಗ್‌]] ಅವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು 1988ಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪ್ರವಾಸದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಆತ "ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಕಾದಾಟಗಳಿಂದಾದ ವಿಷಯಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ದ ಕದನಗಳೇ ನಡೆದು ಹೋಯಿತು" ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು, "ನಾವು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ (1988ರ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ) ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದೆವು ಎಂದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ", ಎಂದರು.<ref>ನೈಲ್ಸ್, ಎರಿಕ್. ''"ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್"'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990, ''ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕನೆಕ್ಷನ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_musicconnection1990.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090723233916/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_musicconnection1990.html |date=2009-07-23 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 1989ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಡ್ರಮ್‌ ನುಡಿಸಲು ಬೆಹ್ಲರ್‌‌‌‍ನ ಬದಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಡ್ರಮ್ ವಾದಕ [[ನಿಕ್‌ ಮೆಂಜಾ]] ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ [[ಆಲಿಸ್‌ ಕ್ಯೂಪರ್‌]]ರವರ "ನೋ ಮೋರ್‌ ಮಿಸ್ಟರ್. ನೈಸ್‌ ಗೈ‌"{{audio| Megadeth-No More Mr Nice Guy.ogg|sample}} ಆಲ್ಬಮ್‌ನ [[ಕವರ್‌ ಆವೃತ್ತಿ]] ಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಂತರ 1989ರ [[ವೆಸ್‌ ಕ್ರೇವರ್‌]]ರವರ [[ಭಯಾನಕ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಶಾಕರ್‌]]'' ನ ಸೌಂಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1989ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಗಿಟಾರ್‌ವಾದಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,[[ಮಧ್ಯಪಾನ ಸೇವಿಸಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ]] ಮಾಡಿ ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿಲ್ಲದ ಪೊಲೀಸ್‌ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಂತ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋರ್ಟು ಆದೇಶಿಸಿದ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಾಳ್ಮೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="MegadethTimeline" /> === ''ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್'' (1990–1991) === ಮುಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ನ ಈ ಹೊಸ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಹೊಸ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕನಿಗಾಗಿ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಹುಡುಕಾಟ ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿತು. [[ಡಾರ್ಕ್ ಏಂಜಲ್]] ಖ್ಯಾತಿಯ [[ಎರಿಕ್ ಮೇಯರ್]] ಅವರಂತಹವರ ನಡುವೆ [[ಹೇಥೆನ್‌]] ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ [[ಲೀ ಅಲ್‌‍ಟಸ್]] ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿಭಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ ಪೊಲಾ೦ಡ್‌ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಮೇಯರ್ ಅವರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಡಾರ್ಕ್ ಏಂಜಲ್‌‌‌‌ ಬ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪೊಲಾ೦ಡ್‌ ಅವರ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಗಿನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿರದ [[ಪ್ಯಾ೦ಥೆರಾ]] ಬ್ಯಾ೦ಡಿನ [[ಡ್ಯಾಮ್‌ಬ್ಯಾಗ್ ಡ್ಯಾರೆಲ್ ಆಬೋಟ್]] ಕೂಡ ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿ ನಂತರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಆಯ್ಕೆಗೊ೦ಡರು. ಆದರೆ ಡ್ಯಾರೆಲ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಪ್ಯಾ೦ಥೆರಾದ ಡ್ರಮ್ ವಾದಕ [[ವಿನ್ನೀ ಪೌಲ್ ಆಬೋಟ್]] ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದೇ ತಾನು ಬ್ಯಾ೦ಡ್‌ಗೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎ೦ದರು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ನಿಕ್ ಮೆ೦ಜಾ ನೇಮಕಗೊ೦ಡಿದ್ದರಿ೦ದ ಡ್ಯಾರೆಲ್‌ರನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. 1987 ರಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷದ [[ಜೆಫ್ ಲೂಮೀಸ್]] ([[ಸಾ೦ಕ್ಚುಯರಿ]] ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ನೆವರ್‌ಮೋರ್‌]]ನ) ಅವರ ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು. ಅದಾದ ನಂತರ ಲೂಮಿಸ್‌ನ ನುಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಪ್ರಶ೦ಸಿಸಿದರೂ ಆತನ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣದಿ೦ದಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="interview1">Metal-Rules.com, [http://metal-rules.com/interviews/Nevermore-July2003.htm Metal-Rules.com] ನಲ್ಲಿ'''' ಜೆಫಿ ಲೂಮಿಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ನೆವರ್‌ಮೋರ್ ಸಂದರ್ಶನ{/1 ;ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007.</ref> ಲೂಮಿಸ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಮಾರ್ಟಿ ಫ್ರೈಡ್‍ಮನ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ [[ಕಕೊಫೊನಿ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಸನ್ ಬೇಕರ್]] ಅವರನ್ನು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು, ಪ್ರೈಡ್‍ಮನ್ 1988ರಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಯತ್ನದ ''[[ಡ್ರಾಗನ್’ಸ್ ಕಿಸ್‌]]'' ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೈಡ್‌ಮನ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೊ೦ಡರೂ, ಆತನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿ೦ದಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರ ”ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್ 101” ಆಲ್ಬಂ ನಂತರ ಫ್ರೈಡ್‌ಮನ್ 1990ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಸೇರಿದರು.<ref>ಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಜಾನ್. ''"ಎ ಫೌಂಡಿಗ್ ಫೊರ್‌ಫಾದರ್ ಆಫ್ ಥ್ರಾಶ್"'', 1990, ''ಸಂಗೀತಗಾರರ ತರಭೇತಿಗಾಗಿ ಗೀಟಾರ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_practisingmusician1990.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214232012/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_practisingmusician1990.html |date=2012-02-14 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006.</ref> ಹೀಗೆ ಮರುಜೀವ ಪಡೆದ ಮೆಗಾಡೆಟ್ 1990ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಮೈಕ್ ಕ್ಲಿ೦ಕ್‌]]‌ರೊ೦ದಿಗೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಅಲ್ಬಮ್ ''[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]]'' ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ರ೦ಬೋ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಮು೦ಚಿನ ಅಲ್ಬಮ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿಕೊ೦ಡು, ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬ್ಯಾ೦ಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯ೦ತ ಸ೦ಯಮದಿ೦ದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಯಾವುದೇ ಟೀಕೆಗೊಳಪಡದೇ ಮೊದಲಿನಿ೦ದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅಲ್ಬಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕ್ಲಿ೦ಕ್.<ref>''"ಡೇವ್ ದಿ ಹ್ಯೂಮನ್, ಮುಸ್ಟೇನ್ ದಿ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್"'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990, ''ಹೋಲಿ ವಾರ್ಸ್... '' ''ದಿ ಪನಿಡ್‌ಮಂಟ್ ಡ್ಯೂ'' ಸಿಂಗಲ್, [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_holywars1990.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಪಡೆದದು ಅಕ್ಟೋಬರ್13, 2006.</ref> ಸೆಪ್ಟೆ೦ಬರ್ 24, 1990ರ೦ದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯ೦ತ ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡ ''[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]]'' ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕರಿಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿತು,ಅದು ಯುಎಸ್‍ನ [[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್]] ಟಾಪ್ 200ನ #23ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುಕೆಯ #8ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>ರಾಕ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. [https://web.archive.org/web/20080122144009/http://www.rockdetector.com/discography,5742.sm Rock Detector.com] ನಲ್ಲಿ ''"ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್ ಚಾರ್ಟ್ ಪೊಸಿಷನ್ಸ್"'' ;ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರ ಬರಹ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ [[ಪ್ರಗತಿಪರ]] ಮುನ್ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗಟ್ಟಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಲ್ಬಂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತ್ತು, [[ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ''ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್‌'' ಅನ್ನು "ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಾಡ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರಮ"ದಂತೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದೆ.<ref name="autogenerated1">ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. ''"ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್ ರಿವ್ಯೂ"'',[http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:1mzyxdabjola AMG.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050501014543/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&sql=10:1mzyxdabjola |date=2005-05-01 }} ನಲ್ಲಿ ''ಆಲ್‍ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 15, 2006.</ref> ಆಲ್ಬಮ್ ಸಿಂಗ‍ಲ್‌ಗಳಾದ ”[[ಹೋಲಿ ವಾರ್ಸ್...]][[ದ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಡ್ಯೂ]]”,({{audio| Holy Wars clip.ogg|sample}}) ಮತ್ತು [["ಹ್ಯಾ೦ಗರ್ 18"]] ಅನ್ನು ({{audio| Hangar 18 sample clip.ogg |sample}}) ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇವೆರಡೂ ಸ೦ಗೀತ ವೀಡಿಯೋಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಪಲ್ಸ್‌ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದವು. ಯು.ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ''ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್'' ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು ಹಾಗೂ 1991 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು 1992ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಸ್ಟ್ ಮೆಟಲ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಅವರೀಗ ಬ್ಯಾ೦ಡ್‌ನ 20 ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆಗಾಗಿ 20ನೇ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990ರಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಯುರೋಪಿನ [["ಕ್ಲಾಶ್ ಆಫ್ ದಿ ಟಿಟಾನ್ಸ್" ಪ್ರವಾಸ]]ಕ್ಕಾಗಿ [[ಸ್ಲೇಯರ್]], [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಸಿಡಾಲ್ ಟೆಂಡೆನ್ಸೀಸ್]]‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವು ಆರಂಭದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಜೂಡಾಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌]]ರ ''[[ಪೈನ್‌ಕಿಲ್ಲರ್]]'' ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು, ಅದು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1991ರಲ್ಲಿ [[ರಾಕ್ ಇನ್ ರಿಯೊ]] ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 140,000 ಜನರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ [["ಕ್ಲಾಶ್ ಆಫ್ ದಿ ಟಿಟಾನ್ಸ್" ಯುಎಸ್‌ ಪ್ರವಾಸ]]ವನ್ನು ಮೇ 1991ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅದು ಮೆಗಾಡೆಟ್, [[ಸ್ಲೇಯರ್]], [[ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ [[ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ಚೈನ್ಸ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‍ನ "ಗೋ ಟು ಹೆಲ್" ({{audio| Megadeth Go To Hell sample.ogg|sample}}) ಅನ್ನು ''[[ಬಿಲ್ &amp; ಟೆಡ್ಸ್ ಬೋಗಸ್ ಜರ್ನಿ]]'' ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ "ಬ್ರೇಕ್‌ಪಾಯಿಂಟ್" ಅನ್ನು ''[[ಸೂಪರ್ ಮ್ಯಾರಿಯೋ ಬ್ರದರ್ಸ್]]'' ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಲಾಯಿತು. 1991 ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ [[ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೋ]] ಆದ ''[[ರಸ್ಟೆಡ್ ಪೀಸಸ್]]'' ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆರು [[ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವೀಡಿಯೋ ಸಂದರ್ಶನ ಸಹಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. === ''ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್'' (1992-1993) === ಜನವರಿ 1992 ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಡೆಟ್ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನಾರ್ಮನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಬರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಉದ್ಯಮ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ನಾರ್ಮನ್ ''[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್‌]]'' ಗೆ ಸಂಗೀತ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಅದು ಚಿಕ್ಕ ಹಾಡುಗಳ, ಸಂಕೀರ್ಣವಲ್ಲದ, ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಡುಗಳಿರುವ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಸಂಗೀತದ ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. ''"ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್" ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:4sjb7i3jg72r ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಾರ್ಮನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಳೆಯಿತು, ಆಗ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಯತ್ನವಾದ ''[[ಕೌಂಟ್‌‍ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್‌]]'' ‌ನ ಬರಹ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಂದಲೂ ಬರಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಡ್ರಮರ್ [[ನಿಕ್ ಮೆಂಜಾ]] ಅವರಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಸಮರ್ಸ್,ಜೊಡಿ. ''"ಡೆತ್ ಮೆಟಾಲ್!"'', ಮಾರ್ಚ್ 1992, ''ಮೆಟಾಲ್ ಹ್ಯಾಮರ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_metalhammer1992.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120225115839/http://megadeth.rockmetal.art.pl/articles_metalhammer1992.html |date=2012-02-25 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2006.</ref> ಜುಲೈ 14, 1992 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ''[[ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ನ ಬಿಲ್ಲಿಬೋರ್ಡ್ ಟಾಪ್ 200ನ ಆಲ್ಬಂ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ #2 ಮತ್ತು ಯುಕೆಯ #5ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="BB-A">ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. [http://web.archive.org/20110829071415/www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&amp;model.vnuArtistId=5179&amp;model.vnuAlbumId=646198 Billboard.com] ನಲ್ಲಿ ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಚಾರ್ಟ್ ಪೊಸಿಷನ್ಸ್"'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> [[ಮೆಯಿನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ರಾಕ್]] "ಸಿಂಫೋನಿ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ "(#29){{audio| Symphony of Destruction clip.ogg|sample}},"ಫೊರ್ಕ್ಲೊಜರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್"(#30)<ref name="BB-S">ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್ ಪೊಸಿಷನ್ಸ್"'',[http://web.archive.org/20110829071415/www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=5179&amp;model.vnuAlbumId=646198 Billboard.com] ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಮತ್ತು "ಸ್ವೀಟಿಂಗ್ ಬುಲ್ಲೆಟ್ಸ್"(#27)<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಹಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಆಲ್ಬಂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ನ ಡಬಲ್ ಪ್ಲಾಟಿನಂಗೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು 1993 ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಸ್ಟ್ ಮೆಟಲ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್]]ಗಾಗಿ [[ಗ್ರಾಮೀ]] ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆಲ್ಬಂನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡು "ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್‌ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್" [[ಡೋರಿಸ್ ಡೇ]] ಸಂಗೀತದ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಮೆಟಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವನ್ನು ಸಹ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಂಶ ವಿನಾಶದ ಬಗೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಹಂಟ್]] ಭಯಾನಕ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ 1993 ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಮನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ನೀಡಲಾಯಿತು.| 1993 ರಲ್ಲಿ [[ಹ್ಯೂಮನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. [https://web.archive.org/web/20051123171017/http://www.hsus.org/about_us/hsus_hollywood_office/the_genesis_awards/genesis_award_winners_and_memorable_moments/1993_genesis_awards.html HSUS.org] ನಲ್ಲಿ ''"1993 ಜೆನೆಸಿಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್"'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006.</ref>]] ಈ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು ನವೆಂಬರ್ 1992ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎರಡನೇ [[ಸ್ವಂತ ವೀಡಿಯೋ]] ''[[ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಜರ್ ಆಫ್ ಎ ಡ್ರೀಮ್]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದು ''[[ರಸ್ಟೆಡ್ ಪೀಸಸ್‌]]'' ಮಾದರಿಯ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು, ಈ ಬಿಡುಗಡೆಯು ''ಕೌಂಟ್‌ ಡೌನ್‌'' ಗೂ ಮುಂಚೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1992ರಲ್ಲಿ [[ಪಂಟೆರಾ]] ಮತ್ತು [[ಸುಸೈಡಲ್ ಟೆಂಡೆನ್ಸೀಸ್]]‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ''ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್'' ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಜನವರಿ 1993ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೋನ್ ಟೆಂಪಲ್ ಪೈಲಟ್ಸ್]] ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತ್ತು. ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತೆ [[ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ]] ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಚಿರಾಜಿ, ಸ್ಟೆಫನ್. ''"ಟ್ರೈಯಲ್ ಬೈ ಫೈರ್"'',ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993, ''ಆರ್‌ಐಪಿ'',[http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rip1993.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214232455/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rip1993.html |date=2012-02-14 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006.</ref> ಏಳು ವಾರಗಳ ನಿಗದಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹುಷಾರಾಗಿ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು 1993 ರಲ್ಲಿ ''[[ಲಾಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ "ಆ‍ಯ್‌೦ಗ್ರಿ ಎಗೈನ್"{{audio| Angry Again clip.ogg |sample}} ಎಂಬ ಹಾಡಿನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಮರಳಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ 1994ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾಮಿ]] ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಂಡಿತು.<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಜೂನ್ 1993ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, [[ಮೆಟಾಲಿಕ]]ದ [[ಮಿಲ್ಟನ್ ಕೇನೆಸ್ ಬೌಲ್]] ಉತ್ಸವದ "ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ" ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಉತ್ಸವವು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಮಾಜಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜೋಡಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರ ವೇದಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆಯೆನೆಂದರೆ "ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಸಂಬದ್ಧವಾದವು ಮೆಟಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಮೆಗಾಡೆಟ್ ನಡುವೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು!", ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೀರ್ಘ-ವೈರತ್ವ ಸಾಧಿಸುವ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಮರುತೋರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಏರೋಸ್ಮಿತ್]] ನ ''[[ಗೆಟ್ ಎ ಗ್ರಿಪ್ ಯುಎಸ್ ಪ್ರವಾಸ]]'' ಕ್ಕೆ ಓಫನಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗೆಗಿನ ತಕರಾರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಮಿತ್‌ನ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮಾಡಿದ ಟೀಕೆಯಿಂದ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಕೇವಲ ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಲಿಂಗ್, ಡೇವ್. ''"ಗೆಟ್ ಇನ್ ದಿ ವ್ಯಾನ್"'', ಜನವರಿ 1998, ''ಮೆಟಾಲ್ ಹ್ಯಾಮರ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_metalhammer1998.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129005954/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_metalhammer1998.html |date=2010-11-29 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2006.</ref> ‍ಅವರ ಯುಎಸ್ ಪ್ರವಾಸ ರದ್ದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮೆಗಾಡೆಟ್ "99 ವೇಸ್ ಟು ಡೈ"{{audio| 99 Ways To Die.ogg|sample}} ಅನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಲು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಮರಳಿತು. ಆ ಹಾಡು ''[[ಬೀವಿಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬಟ್-ಹೆಡ್ ಎಕ್ಸಪೀರಿಯನ್ಸ್‌]]'' ‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಲ್ಬಮ್ ಸಂಗ್ರಹವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 1993ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದ [[ಬೀವಿಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬಟ್-ಹೆಡ್‌]]ನಿಂದ ವಿವರಣೆ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1995ರಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡು [[ಉತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್‌]]ಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಯಿತು.<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಅದೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ "ಪ್ಯಾರಾನಾಯ್ಡ್" ಬ್ಲಾಕ್ ಸಬ್ಬತ್ ಟ್ರಿಬ್ಯುಟ್ ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಾನಾಯ್ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂಬ ವೀಕ್ಷಕರ ಕೂಗಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೂ ನೀಡಿತ್ತು. === ''ಯುಥನೆಶಿಯಾ '' (1994–1995) === 1994ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮತ್ತೆ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನಾರ್ಮನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ''ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್'' ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈಗ ಅರಿಜೊನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರ ಜೊತೆ ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೊನಿಕ್ಸ್‌ನ ಫೇಸ್ ಫೋರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್ ಫೋರ್‌ನ ಸಲಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಿ ತಂಡದವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಹುಡುಕುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಅರಿಜೊನದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ನಾರ್ಮನ್ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ, ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಯು [[ಅರಿಜೊನದ ಫಿನಿಕ್ಸ್‌]]ನ ಬಾಡಿಗೆ [[ಮಳಿಗೆವೊಂದರಲ್ಲಿ]] ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ನಂತರ "ಫ್ಯಾಟ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಇನ್ ಹ್ಯಾಂಗರ್ 18" ಅನ್ನು ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಗೀತ ರಚನೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಫಿನಿಕ್ಸ್‌ನ ವಿಂಟೇಜ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದವು(ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಎಂಡಿ45 ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೈಡ್‌ಮನ್‌ರ ಸೊಲೊ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು). ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಯು ಬರಹದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ತಂಡದಿಂದ ಮೂಲ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Parader1995" /> ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ವೀಡಿಯೋ ಆಗಿಯೂ ಸಹ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.''[[Evolver: The Making of Youthanasia]]'' ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ''[[ಯುಥನೆಶಿಯಾ]]'' ನವೆಂಬರ್ 1,1994 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31,1994ರಂದು (ಹಲೋವೀನ್) ಎಂಟಿವಿಯ "ನೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್"‌ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಯುಥನೆಶಿಯಾವು ಯುಎಸ್‌ನ [[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್]] ಟಾಪ್ 200 ಆಲ್ಬಂ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #4ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="BB-A" /> ಈ ಆಲ್ಬಂ ಬರೇ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ಗೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಇನ್ನಿತರ ಆಲ್ಬಂಗಳಿಗಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಹೊಂದಿ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಂಗೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನಾರ್ಮನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಗಲೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ''ಯುಥನೆಶಿಯಾದಲ್ಲಿ'' ''ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್'' ‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಎರ್ಲೆವೈನ್, ಸ್ಟೀಪನ್ ಥಾಮಸ್. ''"ಯುಥಾನೇಷಿಯಾ" ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'', at [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:itouaknkhm3z AMG.com] ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಕೋರ್ ಮೆಟಲ್ ಅಂಶಗಳು ಆಗಲೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆಲ್ಬಂ ಇನ್ನೂ ಬಲವಾದ ಹಾಡುಗಳ ಸ್ವರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ನೇಹಿ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.<ref name="AMGY">ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:06xsa9tge23u AMG.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}} ನಲ್ಲಿ ''"ಯುಥಾನೇಷಿಯಾ" ರಿಮಾಸ್ಟರ್ಡ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌‍ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ನಮೂನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಫ್ಯಾಶನ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರ ರಿಚರ್ಡ್ ಅವೆಡನ್ ಅವರನ್ನು ಸಹ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ವಿನೂತನ ಮಾದರಿಯ ರೂಪ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="Parader1995">ಮರ್ಕ್ಲೆ, ಪಿ.ಜೆ. ''"'' ''ಮೆಗಾಡೆಟ್: ಬಿವಿಚ್ಡ್, ಬಾದರ್ಡ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬಿವೈಲ್ಡರ್ಡ್"'', ಮೇ 1995, ''ಹಿಟ್ ಪಾರ್ಡರ್'',[http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_hitparader1995.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2006.</ref> ''[[ಯುಥಾನೆಶಿಯಾ]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಕರ್‌ವೊಂದು ತಂಡದ [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌]]ನ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತ್ತು, ಅದು ವಿಶ್ವಾಸನೀಯ "ಮೆಗಾಡೆಟ್, ಅರಿಜೋನಾ" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಗಾ-ಡೈನರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಡದವರೊಂದಿಗೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಹಾಡುಗಳ ನೇರಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೋರಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಬರೆದ ಅಂಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="Eleven1995" /> ''ಯುಥಾನೆಶಿಯಾ'ದ'' ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್, "ಟ್ರೈನ್ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸಿಕ್ವೇನ್ಸಸ್",({{audio| Train of Consequences.ogg|sample}}) ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌’ಸ್ ಮೈನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ರಾಕ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ #29 ಅನ್ನು ತಲುಪಿತು, ಮತ್ತು 1994ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ ''[[ಲೇಟ್ ಶೋ ವಿತ್ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಲ್ಬಂನ ಎರಡನೆ ಸಿಂಗಲ್ "[[ಎ ಟಾಟ್ ಲೆ ಮಾಂಡೆ]]"ಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿತ್ತು. {{audio| A Tout Le Monde.ogg|sample}}<ref name="Eleven1995">ಬೊಯೆರಿಯೊ, ಜೆಫ್. ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್: ಆನ್‍ಲೈನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಆನ್‌ಸ್ಟೇಜ್"'', 1995, ''ಆನ್ ಇಲೆವೆನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_eleven1995.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129010054/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_eleven1995.html |date=2010-11-29 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2006.</ref> [["ಎ ಟಾಟ್ ಲೆ ಮಾಂಡೆ "]] ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದನ್ನು [[ಎಂಟಿವಿ]] ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯ [[ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ]] ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡುವಂತಿತ್ತು.<ref name="Youthanasia album notes" /> 1994 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಯುಥನೆಶಿಯಾಕ್ಕೆ'' ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೇರಬೆಂಬಲ ದೊರಕಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಹನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯದಾಗಿದ್ದು, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಂಡವು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಪ್ರವಾಸ ಎರಡರಲ್ಲೂ [[ಕೊರ್ರೋಸಿಯನ್ ಆಫ್ ಕನ್ಫರ್ಮಿಟಿ]]‌ಯನ್ನು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ಲೊಟ್ಸಂ ಹಾಗೂ ಜೇಟ್ಸಂ]],[[ಕೊರ್ನ್]] ಹಾಗೂ [[ಫಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]] ತಂಡಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿತು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ''[[ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಕ್]] '' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ [[ಅಲೈಸ್ ಕೂಪರ್]] ಮತ್ತು [[ಓಜಿ ಓಸ್ಬೊರ್ನ್]] ಜೊತೆಗೆ ಸಹ-ಪ್ರಮುಖರೆನಿಸಿದ್ದರು. 1995 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ತಂಡವು ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಟೇಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್: ಡೆಮನ್ ನೈಟ್]]'' ದಲ್ಲಿ "ಡಿಯಾಡೆಮ್ಸ್" ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಥಮ [[ಬ್ಲಾಕ್ ಸಬ್ಬತ್]] ಟ್ರಿಬ್ಯುಟ್ ಆಲ್ಬಂ ಆದ ''[[ನೆಟಿವಿಟಿ ಇನ್ ಬ್ಲಾಕ್‌]]'' ಗೆ "ಪ್ಯಾರಾನಾಯ್ಡ್"‌ನ{{audio| Paranoid clip.ogg |sample}} ಕವರ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ತಂಡದ "ಪ್ಯಾರಾನಾಯ್ಡ್" ಆವೃತ್ತಿಯು 1996ರಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್‌]]ಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವಾಯಿತು, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಆರನೆಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಮಾರ್ಚ್ 1995ನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಯುಥನೆಶಿಯಾದ'' ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ''[[ಹಿಡನ್ ಟ್ರೆಜರ್ಸ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿಸ್ಕ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಡು, ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಡುಗಳು, ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಪಡೆದ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಜೊತೆಗೆ [[ಸೆಕ್ಸ್ ಪಿಸ್ಟಲ್ಸ್]] "ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್" ಎಂಬ ಹೊಸ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಜುಲೈ 1995ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ವಂತ [[EP]]ಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Megadeth96.jpg|thumb|right|200px|1996, 1989-1998ರಲ್ಲಿನ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ, ಡೇವಿಡ್ ಎಲೇಫ್‌ಸನ್, ಮಾರ್ಟಿ ಪ್ರೆಡ್‌‍ಮನ್,ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್, ನಿಕ್ ಮೆನ್‌ಜಾ]] 1995ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು, ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದ ರಾನ್ ಲ್ಯಾಫಿಟ್‌ ಅವರು ಇಎಮ್‌ಐ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ನೇಮಕಾತಿ ಹೊಂದಿದರು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಇಎಸ್‌ಪಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ "ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ" ಬಡ್ ಪ್ರೇಗರ್‌‍ರನ್ನು ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಫಾರಿನರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ ಕಂಪನಿಯವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂಚೆ ಇದ್ದಂತಹ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನಾರ್ಮನ್‌ನಂತೆ, ಪ್ರೇಗರ್ ಕೂಡ ತಂಡದ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಉತ್ತಮ ರೂಪ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರು. === ''ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌‍'' (1996–1998) === ''ಯುಥನೆಶಿಯ'' ದ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಪಂಚ ಪರ್ಯಟನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ 1995 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬಿಡುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮುಸ್ತೈನ್ [[ಎಂ ಡಿ.45]] ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ [[ಫಿಯರ್]] ನ ಗಾಯಕ [[ಲೀ ವಿಂಗ್]] ಮತ್ತು ಡ್ರಂ ವಾದಕ ಜಿಮ್ಮಿ ಡೆಗ್ರಾಸ್ಸೊ (ಮೊದಲು ಅಲೈಸ್ ಕೂಪರ್ ಅವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೊನ್ಸ್ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಕ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಡ್ರಂ ನುಡಿಸಿದ್ದರು) ಅವರ ಜೊತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಕೆಲಸವು ವಿಂಟೇಜ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ದೆವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಸಹ ನಡೆಯಿತು. ಮಾರ್ಟಿ ಫ್ರೈಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ತಮ್ಮ ಫಿನಿಕ್ಸ್‍ನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಒಂದೇ ಯೋಜನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮತ್ತು ವಿಂಟೇಜ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1996 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆತ್ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ''ನೀಡಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಪಿನ್ಸ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಬರಹದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗಿಲ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದರು. ಇವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇವರು ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರ ಕೊರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಸಹ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರು ನೀಡಿದ ಯೋಗದಾನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಮುಸ್ತೈನ್ ಅವರು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ "ನನಗೆ ಈವರೆಗೆ ದೊರಕದೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೂ ನಾನು ಬಹಳ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ನಂಬರ್ ಒನ್ ದಾಖಲೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ(ಮಾರ್ಟಿನ್) ನನಗೆ ದೊರಕಬಹುದು"<ref name="Cryptic Writings album notes" /> ಎಂದು ಬರೆದರು. ಆದರೆ ಈ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಮೂಲಮಾತೃಕೆಯ ಚಿತ್ರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿನ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ. ಇದರ ಆಲ್ಬಮ್ ಕವರ್ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ "ಮಾಟ ಮಂತ್ರದ ಚಿನ್ಹೆಯ" ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ''[[ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌]]'' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಜೂನ್ 17, 1997, ''[[ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌]]'' ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ‍ [[ಮುಖ್ಯ ಹಾಡುಗಳು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಉತ್ತಮ 200 <ref name="BB-A" /> ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 10ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಯು ಎಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮೆಗಾಡೆತ್‌ನ ನಿರಂತರ ಆರನೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಯಿತು.<ref name="Blabber">Blabbermouth.net ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ - ಆಲ್ಬಮ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್"'' [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=45667 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710173605/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=45667 |date=2009-07-10 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ''ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌'' ಇದು ಮೆಗಾಡೆ‌‍ಟ್‌ನ ಇವರೆಗಿನ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಟ್‌ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. #5 [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ರಾಕ್‌ ಗೀತೆ]][["ಟ್ರಸ್ಟ್‌"]]{{audio| Trust.ogg|sample}} ಇದು ಕೂಡ 1998ರ [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯ [[ಬೆಸ್ಟ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಪರ್ಪಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations" /> ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.<ref>ವೈಡರ್ಹೊರ್ನ್, ಜಾನ್. ''"ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್" ರಾಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ ವಿಮರ್ಶೆ'' [http://www.rollingstone.com/artists/megadeth/albums/album/258853/review/5946247/cryptic_writings Rolling Stone.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071107093810/http://www.rollingstone.com/artists/megadeth/albums/album/258853/review/5946247/cryptic_writings |date=2007-11-07 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref><ref>ಎರ್ಲೆವೈನ್, ಸ್ಟೀಪನ್ ಥಾಮಸ್. ''"ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್" ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:ybaxlfwehcqr AMG.com] ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref><ref>ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. ''"ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್" ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕಾ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'',[http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:1gjyeaz74xu7 AMG.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಆದರೆ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಉತ್ತಮ 20 ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ರಾಕ್‌ ಗೀತೆಗಳಾ]]ದ, "[[ಆಲ್‌ಮೊಸ್ಟ್‌ ಹಾನೆಸ್ಟ್‌]]"(#8), "[[ಯೂಸ್‌ ದಿ ಮ್ಯಾನ್]]" (#15), "[[ಎ ಸಿಕ್ರೇಟ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌‍]]"(#19) ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.{{audio| A Secret Place.ogg|sample}}<ref name="BB-S" /> ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಸ್ತೈನ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವು ಮಧುರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವು ''ಯುಥನೆಶಿಯಾದಂತಹ" ರೇಡಿಯೊ ಸ್ನೇಹಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="GW1998">ವೈಡರ್ಹೊರ್ನ್, ಜಾನ್. ''"ಲಾಸ್ಟ್ ಮೆನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್"'', ಜೂನ್ 1998, ''ಗೀಟಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_guitarworld1998.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020621101009/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_guitarworld1998.html |date=2002-06-21 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006.</ref>'' ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ನಂತರ ಮೆಗಾಡೆತ್ 1997ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಿಸ್ಫಿಟ್ಸ್‌‍]]ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು [[ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಎಗೊನಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಲ್ ಚೇಂಬರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆತ್ [[ಒಜ್‌‍ ಫೆಸ್ಟ್‌ 98]] ಸೇರಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅರ್ಧ ದಾರಿಯಲ್ಲೆ ಡ್ರಮ್‌‍ ವಾದಕ ನಿಕ್ ಮೆನ್ಜಾ ಅವರ ಮೊಣಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ [[ಜಿಮ್ಮಿ ಡೆಗ್ರಾಸೊ]] ಅವರನ್ನು ಡ್ರಮ್‌ ವಾದಕನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ಮುಸ್ತೈನ್ ಅವರು "ಮೆನ್ಜಾ ತನಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇರುವುದಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ" ಆರೊಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಡೆಗ್ರಾಸೊ ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಮೆನ್ಜಾ ಆವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದರು.<ref>ಫೆರೆಸ್, ನಿಕ್. ''"ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಅಗ್ಲೀ ಅಮೆರಿಕನ್"'', ಮಾರ್ಚ್ 2001, ''Rockmetal.pl'',[http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rockmetal2001.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214232254/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_rockmetal2001.html |date=2012-02-14 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> 1998ರಲ್ಲಿ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟಗಳನ್ನು]] ತಯಾರಿಸುವ [[3D ರಿಯಾಲ್ಮ್ಸ್‌‍]] ಕಂಪನಿಯು ಮೆಗಾಡೆತ್‌ನ ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಚಾರ ಜಾಹೀರಾತು ಆಲ್ಬಮ್ [[ಡ್ಯೂಕ್ ನುಕೆಮ್]]ಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಡ್ಯೂಕ್ ನುಕೆಮ್‌ಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾದ ಮೊದಲ ಹಾಡು ಗ್ರಬ್ಬಾಗ್ ಮೂಲತ: ಲೀ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಮೆಗಾಡೆತ್‌ನ ಹಾಡು ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆರ್ಡರ್, ಇದರ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ 1995ರಲ್ಲಿ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದರ ಮರು ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿ ''[[ಹಿಡನ್ ಟ್ರೆಜರ್ಸ್]]'' ಎಂದಾಯಿತು.<ref>[http://www.3drealms.com/news/1999/08/duke_nukem_musi.html ಡ್ಯುಕ್ ನುಕೆಮ್: ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಟು ಸ್ಕೋರ್ ಬೈ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110217194949/http://www.3drealms.com/news/1999/08/duke_nukem_musi.html |date=2011-02-17 }}; 3ಡಿ ರೀಮ್ಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 9, 1999; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ 12,2009.</ref> ಈ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರತಿ 1994ರ ಜಪಾನಿ ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಿಡನ್ ಟ್ರೆಜರ್ಸ್. ಆದರೆ ಇದು ಯುಥನೆಶಿಯದ ಮರುಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿತು. === ''ರಿಸ್ಕ್'' (1999–2000) === ಈ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ''ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌‍'' ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ರಥಮ ರೇಡಿಯೋ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ [[ನಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕಂಟ್ರಿ ಪೋಪ್]] ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಡ್ಯಾನ್ ಹಫ್‌]]‍ರವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಹದಿನೆಂಟನೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಜನವರಿ 1999ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಆಲ್ಬಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‍ನ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಬಡ್ ಪ್ರೇಗರ್ ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಐದು ಆಲ್ಬಮ್‌‌‍ಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.<ref>''"ರಿಸ್ಕ್"'' ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳು''. '' ''ಆಗಸ್ಟ್ 31, 1999, [[ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 7243-4-99134-0-0.''</ref> ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಡ್ಯಾನ್ ಹಫ್‌ರವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇಗರ್‌‍ರವರು ಮುಸ್ಟೇನ್‌‍ರವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ "ರಿಸ್ಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಮಾಡುವಾಗ" ಮಸ್ಟೇನ್ "ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಬಂದಿರುವಂತಹ ಜನರು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಯವರು? ಅಥವಾ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು? ಎಂಬುದು ಸಹ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾನು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಇಲ್ಲ". ಎಂದು ಬರೆದರು. ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌‍ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆದರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ. ''ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್ ಸೃಷ್ಠಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನ "ಶಕ್ತಿ ಪಾನೀಯ" ಕುಡಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌‍ಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.'' '' "ಟ್ರಸ್ಟ್" ಆಲ್ಬಮ್ ಯಶಸ್ಸಾದ ನಂತರ ನನಗೆ ನಾನೆ "ವ್ಹಾವ್ ನಮಗೆ ನಂ ಒನ್ ಹಿಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡೆ. '' '' ನಾವು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉನ್ನತ ಐದು ಹಿಟ್‌‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಭಾಗ ಎಂದು ಬಂದಾಗ ನಾನು ಯಾಕೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಬಾರದು? '' '' ಅದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಆತನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದೆ".<ref>ಯೆಮ್, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್. "ಈಟ್ ವಾಸಂಟ್ ಫನ್ ಆ‍ಯ್‌ನಿಮೋರ್"'', 2001, '' ಶಾಕ್‌ವೇವ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್'',[http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_shockwaves2001.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2006.''</ref>'' ಆಗಸ್ಟ್ 31, 1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''[[ರಿಸ್ಕ್]]'' ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಸೋಲನುಭವಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಇವರ ಸುಧೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಘಾತವಾಯಿತು.<ref name="AMGRisk">ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:jgjueaz74xh7 AMG.com] ನಲ್ಲಿ ''"ರಿಸ್ಕ್" ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕಾ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref><ref name="MR" /><ref>ಬಿಲ್‌ರೇ-ಮೊಸಿಯರ್, ರೊಜರ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999, [https://web.archive.org/web/20071224081817/http://www.ssmt-reviews.com/db/searchrev.php?artistID=720&amp;showReview=true#R1657 ssmt-reviews.com] ನಲ್ಲಿ ''"ರಿಸ್ಕ್" ಆಲ್ಬಮ್ ರಿವ್ಯೂ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆವಿಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತ ಶಬ್ಧಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ''ರಿಸ್ಕ್'' ನೃತ್ಯವನ್ನಾಧಾರಿದ ಸಂಗೀತವಲ್ಲದೆ, [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಡಿಸ್ಕೋ]] ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ. ಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ. 1985ರ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೆಗಡೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್ ''ರಿಸ್ಕ್'' ಯುಎಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್‌‍ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸಿದೆ.<ref name="Blabber" /> ಆಲ್ಬಮ್ ಏಕ ಗೀತೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ "ಕ್ರಷ್ ಇಎಮ್" {{audio| Crush Em.ogg|sample}} ಆಲ್ಬಮ್‌‍ನ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವ್ರೆಸ್ಟ್‌‍ಲಿಂಗ್‌‍]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಿಲ್ ಗೋಲ್ಡ್‌‍ ಬರ್ಗ]]ರ ಅಖಾಡ ಪ್ರವೇಶ ಥೀಮ್ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ''[[Universal Soldier: The Return]]'' ನಂತರ ಅದು ಅಧಿಕೃತ [[ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್]] ಗೀತೆಯಾಯಿತು. ಹಾಕಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="MR">Music-Reviewer.com. ನವೆಂಬರ್ 1999, [http://www.music-reviewer.com/11_99/newrel25i.htm Music-Reviewer.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724065334/http://www.music-reviewer.com/11_99/newrel25i.htm |date=2011-07-24 }} ನಲ್ಲಿ ''"ರಿಸ್ಕ್" ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಏಕಗೀತೆಗಳಿಂದಲೇ [[ಕ್ರಷ್ ದೆಮ್‌‍]], [[ಬ್ರೆಡ್‌ಲೈನ್]] ಮತ್ತು [[ಇನ್ಸೊಮ್ನಿಯಾ]] ಆಲ್ಬಂಗಳು ತಯಾರಾದವು. ಜುಲೈ 1999ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಡೆಟ್‌ [[ಬ್ಲಾಕ್ ಸಬ್ಬಥ್]] ಹಾಡಿನ ಕವರ್ ವರ್ಶನ್ "[[ನೆವರ್ ಸೇ ಡೈ]]" ಹಾಡನ್ನು ಮುದ್ರಣಮಾಡಿದರು. ಈ ಗೀತೆಯು ಎರಡನೇ ಭಾರಿ "[[ನೇಟಿವಿಟಿ ಇನ್ ಬ್ಲಾಕ್]]‌" ಎನ್ನುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಲ್ಬಮ್ನ‍ಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999ರಲ್ಲಿ ''ರಿಸ್ಕ್‌'' ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನ್ ಲೀಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಐರನ್ ಮೇಡಿನ್]] ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಭಾಗವಹಸಿದ್ದರು. ಈ ತಂಡದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿನ ಅನುಭವಿ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಮಾರ್ಟಿ ಫ್ರೀಡ್‌‍ಮನ್]] ತಾವು ಬ್ಯಾಂಡ್ ತೊರೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="MegadethTimeline" /> ನಂತರ ಮಸ್ಟೇನ್ ಹೀಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು: "''ರಿಸ್ಕ್'' ‌‌ನಂತರ ನಾವು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಹಳೆ ಬೇರುಗಳು ಲೋಹದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋಗೋಣವೆಂದು (ಮಾರ್ಟಿಗೆ) ಹೇಳಿದೆ ಆದರೆ ಆತ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ".<ref name="BM2">Blabbermouth.net. [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=33201 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930201113/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=33201 |date=2007-09-30 }} ನಲ್ಲಿ ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಮೇಟ್ಸ್, ಡಿಫೆಂಡ್ಸ್ ಹೀಸ್ ಕರೆಂಟ್ ’ಬಾಯ್ಸ್’"'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> ಜನವರಿ 2000ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಫ್ರೀಡ್‌‍ಮನ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಅಲ್ ಪಿಟ್ರೇಲಿ]]ಯವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಈ ಮೊದಲು [[ಸವಟೇಜ್]], [[ಅಲೈಸ್ ಕೂಪರ್]] ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈಗ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="MegadethTimeline" /> ಮೆಗಡೆಥಟ್‌ ಅವರ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇಯ ಸುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಏಪ್ರಿಲ್ 2000ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಮರಳಿತು. ಆದರೂ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಥ್ರಾಕ್ಸ್‌‍ ಮತ್ತು [[ಮೊಟ್ಲೆ ಕ್ರೂ]] ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ "ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್ ರಾಕ್" ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. 2000ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಗಡೆಟ್‌ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="MegadethTimeline" /> ಪ್ರವಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂಥ್ರಾಕ್ಸ್‌‍ ತಾನು ಈ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಬಾದ್ಯವಾಗದ್ದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಕೋ-ಹೆಡ್‌ಲೈನಿಂಗ್ ಸೆಟ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‍ಗೆ ಪ್ರವೇಶನೀಡಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸಿತು. ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು. ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಗುರುತು ಮರುಕಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ [[ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್‌‍{/0ಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{1/}]] ಈ ಆಲ್ಬಮ್ " ಕಿಲ್ ದಿ ಕಿಂಗ್" ಮತ್ತು "ಡ್ರೀಡ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದಿ ಫ್ಯುಗಿಟಿವ್ ಮೈಂಡ್"{{audio| Dread And The Fugitive Mind.ogg|sample}} ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಈ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳು ''ರಿಸ್ಕ್‌'' ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸಂಗೀತವಾದ ಮೆಟಲ್‌‍ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. === ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೋ '' (2001–2002) === ನವೆಂಬರ್ 2000ದಲ್ಲಿ, ಮೆಗಡೆಟ್‌ [[ಸ್ಯಾಂಕ್ಚರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌‌]]‌ರವರ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಗುರುತಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಯಿತು. "ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್ ರಾಕ್" ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಆರು ತಿಂಗಳ ಮುನ್ನವೇ ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ''ರಿಸ್ಕ್‌'' ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಅಗಾಧ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮಸ್ಟೇನ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಬಡ್ ಪ್ರೇಗರ್‌ರವರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ಅಮಾನತ್ತುಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="AMGW">ಹ್ಯೂಇ, ಸ್ಟೀವ್. [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:vt8m96hojepo Allmusic] ನಲ್ಲಿ ''"ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೊ" ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ನಂತರ ಮೆಗಡೆಟ್‌‍ರವರ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೋ]]'' ಇದು ''ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್....ಬಟ್ ಹೂ ಇಸ್‌‍ ಬೈಯಿಂಗ್‌? '' ಆಲ್ಬಮ್ ನಂತರ ಮೆಗಡೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮುಸ್ಟೇನ್‌‍ರವರೇ ಬರೆದರು ("ಪ್ರಾಮಿಸೆಸ್" ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಗೀತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ ಪಿಟ್ರೆಲ್ಲಿರವರು ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು). ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಮೇ 15, 2001ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು.<ref name="AMGW" /><ref>ಇಂಗೆಲ್ಸ್, ಜಾನ್. ''"ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೊ" ವಿಮರ್ಶೆ'', ಜೂನ್ 14, 2001, [http://www.orlandoweekly.com/music/review.asp?rid=2359 OrlandoWeekly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812013229/http://www2.orlandoweekly.com/music/review.asp?rid=2359 |date=2011-08-12 }} {{Cite web |url=http://www2.orlandoweekly.com/music/review.asp?rid=2359 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812013229/http://www2.orlandoweekly.com/music/review.asp?rid=2359 |archive-date=2011-08-12 |url-status=bot: unknown}} ನಲ್ಲಿ ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref> ಆಲ್ಬಮ್ ನೀರೀಕ್ಷೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಕ್ ನಿರ್ದೇಶನ ''ರಿಸ್ಕ್'' ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುವಂತೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ನೀರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.<ref>ಎಲ್ಡೆಫೊರ್ಸ್, ವಿನ್ಸೆಂಟ್. ''"ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೊ" ವಿಮರ್ಶೆ'', 2001, [http://www.tartareandesire.com/reviews/megadeth_hero.html Tartarean Desire.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215164548/http://www.tartareandesire.com/reviews/megadeth_hero.html |date=2006-12-15 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref><ref>ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಚೈತ್ರಾ. ''"ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೊ" ವಿಮರ್ಶೆ'', "ದಿ ಟೆಕ್" ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇ 15, 2001ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ, ಸಂಪುಟ 121, ಸಂಖ್ಯೆ 26, [http://tech.mit.edu/V121/N26/Megadeth.26a.html ದಿ ಟೆಕ್ ಆಧಿಕೃತ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925080114/http://tech.mit.edu/V121/N26/Megadeth.26a.html |date=2015-09-25 }} ದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref>[[ಚಿತ್ರ:Megadeth2001.jpg|thumb|right|200px|ಮೆಗಾಡೆಟ್, 2000-02 (L-R) ಪಿಟ್ರೇಲಿ, ಡೇಗ್ರಾಸೋ, ಎಲೇಫ್‌‍ಸನ್ ಮುಸ್ಟೇನ್.ಬ್ರೇಕಪ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿನ ಅಂತಿಮ ಮೈತ್ರಿ ಕೂಟ.]] ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ದಾರಿತಪ್ಪಿ ಬಂದರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಆಲ್ಬಮ್ನ ಸೋಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. "[[ಮೋಟೋ ಸೈಕೋ]]" ಸಿಂಗಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಬಿಲ್‌‍ಬೋರ್ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ {{audio| Motopsycho.ogg|sample}}ರಾಕ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ #22ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತು. [[ವಿಎಚ್‌1]]ಸ್‌‍ನ ''ರಾಕ್ ಶೋ'' ದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಡುವಂತೆ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೋ'' ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಎಸಿ/ಡಿಸಿ/]] ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ 200ನೇ ಇಸವಿಯ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‍ನಲ್ಲಿ [[ಐಸ್ಡ್ ಅರ್ತ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋ]]ದೊಂದಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್11]]ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದ ಕಾರಣ ಪ್ರವಾಸ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಂಡ್ ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ [[ಅರ್ಜೆಂಟೇನಾ]]ದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರೂ ಅವರು ವ್ಯಾನ್‌‌‍ಕವರ್ ಬಿ.ಸಿಯಲ್ಲಿಯ ಕಾಮಾಡರ್ ಬಾಲ್‌ ರೋಮ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅಜಿಜೊನ್‌ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶೋಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬದಲು ಅಲ್ಲೆ ಅದನ್ನು ''[[ರೂಡ್ ಅವೇಕಿಂಗ್]]'' ಆಲ್ಬಮ್ ಆಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೆಗಡೆಟ್‌ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ನೇರ ಬೀಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಡಿವಿಡಿಗೆ ಜುಲೈ 23, 2002ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2002ರಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಇಸ್ ಮೈ ಬಿಸಿನೆಸ್....ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇಸ್ ಗಾಡ್]]'' ! ಅನ್ನು ಹೊಸ ಬಗೆ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರೇಡಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಮೆಟಲ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೌನ್ಸ್ ಟ್ರಾಕ್‌‍ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೀಮಾಸ್ಟರೇಡ್ ಮಾಡಿದರು.<ref name="MegadethTimeline">ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ, ''"ಟೈಮ್‌ಲೈನ್"'', 2006, [https://web.archive.org/web/20070506213407/http://www.megadeth.com/index.php?section=history Megadeth.com] ನಲ್ಲಿ ;ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು October 11, 2006.</ref> === ಬ್ರೇಕಪ್ (2002–2004) === ಜನವರಿ 2002ರಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರು ತಮ್ಮ [[ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು]] ತೆಗೆಸಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಕರಣದಿಂದ ಅವರು ನೋವನ್ನು ನಿರ್ವಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಿತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="GW2003" /> ಮುಸ್ಟೇನ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಲಿಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಎಡಕೈ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ ನರಕ್ಕೆ ತೀವೃತರದ ಪೆಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತದ್ದಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಕುರ್ಚಿಯ ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಅವರ ಎಡ ತೋಳಿನ [[ರೇಡಿಯಲ್ ನರದ]] ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಅವರು [[ರೇಡಿಯಲ್ ನ್ಯೂರೋಪತಿ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದರು, ಅದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಎಡ ಗೈಯಿಂದ ಏನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ( ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಯಾಟರ್ ಡೇ ನೈಟ್ ಪಾಲ್ಸಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ).<ref name="Megadeth Disbands Press Release" /> ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2002 ಮುಸ್ಟೇನ್ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಡಕೈ ತೋಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮೆಗಡೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Megadeth Disbands Press Release">ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ, ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಡಿಸ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ರೀಲೀಸ್"'', 2006, [http://www.megadeth.com/news/pr/disband.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061021225745/http://www.megadeth.com/news/pr/disband.html |date=2006-10-21 }} ನಲ್ಲಿ;ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 15, 2006.</ref> ನಂತರ ಮುಸ್ಟೇನ್ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಾಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಐದುದಿನಗಳು [[ಫಿಸಿಕಲ್ ಥೆರಪಿ]]ಗೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.<ref name="GW2003">ಎಪ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಡ್ಯಾನ್. ''"ಡೈ ಅನೊದರ್ ಡೇ"'', ಆಗಸ್ಟ್ 2003, ''ಗಿಟಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_guitarworld2003.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190729174243/http://megadeth.rockmetal.art.pl/interviews_guitarworld2003.html |date=2019-07-29 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2006.</ref> ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತೆ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಬಹಳ ಪ್ರಯಾಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೆಗಡೆಟ್‌ [[ಸ್ಯಾಂಕ್ಚೂರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌‍‌]]ನೊಂದಿಗಿನ ಗುತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ''[[ಸ್ಟಿಲ್ ಅಲೈವ್....ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ?]]'' ಎನ್ನುವಆಲ್ಬಮ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್10, 2002ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಗೀತೆಗಳಿವೆ. ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 17, 2001ರಂದು [[ಫೊನೆಕ್ಸ್ ಅರಿಜೋನ]]ದಲ್ಲಿನ ವೆಬ್ ಥಿಯೇಟ್‌ರ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿರುವಂತಹ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಎ ಹೀರೋ'' ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮುಸ್ಟೇನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಶಾಕ್]] ಥೆರಪಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷವೇ ಆಯಿತು.<ref name="MetalTemple" /> ನಂತರ ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ (ಸೊಲೊ) ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂಚಿಕೆ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ವಿನ್ನಿ ಕಾಲೈಯುತ]] ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ಮ ಸ್ಲೊಸ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್2003ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್ ರೆಕಾರ್ಡ್(ಮುದ್ರಣ) ಮಾಡಿದರು,ಆದರೆ [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌‍ರ್ಸ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ರವರ [[ಎಂಟನೇ ಆಲ್ಬಮ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್]] ಅನ್ನು ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಮಾಸ್ಟರ್ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಅವರ ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಮುಸ್ಟೇನ್ ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವಂತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಕೆಳೆದ ಬಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. === ''ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್'' (2004–2005) === ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ (ಸೊಲೊ) ಶ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮೇ 2004ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿದ. ಆದರೆ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ [[ಇಎಮ್‌ಐ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವನು "ಮೆಗಾಡೆಟ್‌" ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿದ.<ref name="HardRadio">ನಾಲ್ಬಂಡಿಯಾನ್, ಬಾಬ್. ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸಂದರ್ಶನ"'', ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2004, ''Hard Radio.com'', [http://www.hardradio.com/shockwaves/mustaine6.php3 Hard Radio.com] ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref> ಮುಸ್ಟೇನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಮರುರಚನೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಹಾಡುಗಳ ಮರು-ದ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿ ಇಚ್ಚೆಯ "ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್ ಲೈನ್-ಅಪ್" ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಡ್ರಮ್ಮರ್ ನಿಕ್ ಮೆಂಜಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿ ಫ್ರೈಡ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್ಲೆಫ್ಸನ್- ಈ ಇಬ್ಬರು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ಬರಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದರು.<ref name="autogenerated2">ನಾಲ್ಬಂಡಿಯಾನ್, ಬಾಬ್. ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸಂದರ್ಶನ"'', ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2004, ''Hard Radio.com'', [http://www.hardradio.com/shockwaves/mustaine2.php3 Hard Radio.com] ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ ಎಲ್ಲಿಫ್ಸನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಸ್ಟೇನ್, "ಡೇವಿಡ್ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ನನ್ನ ಭುಜಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲರೆದುರು ದೂಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಅವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು (ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು) ನೀಡಿದೇವು. ಅವನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ಅದರರ್ಥ ನಾನು ನಿನಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಾಗ ನೀನು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಬೇಡ ಎಂದಿದ್ದೀಯಾ ಇದು ಸರೀನಾ?"<ref name="MetalTemple">''"ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ"'', ಜುಲೈ 20, 2004, ''Metal-Temple.com'', [http://www.metal-temple.com/interview.asp?id=94 Metal Temple.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061118075813/http://metal-temple.com/interview.asp?id=94 |date=2006-11-18 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಲೆಫ್ಸನ್‌ನ ಚಹರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಆಲ್ಬಮ್ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಕ್ರಿಸ್ ಪೊಲಂಡ್‌]]ರನ್ನು ಮುಸ್ಟೇನ್ (’ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಈಸ್ ಮೈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್’ಮತ್ತು ’ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್’ ಪರ್ವದಿಂದ) ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್ಗೆ ಗೀಟಾರ್ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು; 1980ರ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಿಂದ ಪೊಲಂಡ್‌‍ರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪೊಲಂಡ್‌ರನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ [[ಜಾಜ್ ಫ್ಯೂಷನ್‌]] ವಾಧ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಯೋಜನೆಯಾದ [[ಒಹೆಚ್‍ಎಮ್‌]]ನತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 2004ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ತನ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್]]'' ಅನ್ನು ಯುಎಸ್‌ನ [[ಸ್ಯಾಂಚುಯೆರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನ [[ಇಎಮ್ಐ‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="AMGS">ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. ''"ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್" ಎಎಮ್‍ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'', [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:emf5zfg4ehak ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌] ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref>''[[ರಿವೊಲ್ವರ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಆಲ್ಬಮ್ನ ನಾಲ್ಕು ನಟರನ್ನು ''ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುವಂತೆ ಘೋಷಿಸಿದೆ, "''[[ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್‌]]'' ನಿಂದ ಕಟುವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ತಂಡವು ಪ್ರತೀಕಾರ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿದೆ".<ref name="BB-A" /><ref>ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ರ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್:"ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೇಲ್ ದ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಟ್ಯೂರ್" ಗಾಗಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಿಡಿ ‘ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‍ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್'‌ನಂತಹ ತಂಡದ ಮೈತಿಕೂಟವು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು"'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 2004, [http://www.megadeth.com/news/pr/releasetour.html Megadeth.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061021225728/http://www.megadeth.com/news/pr/releasetour.html |date=2006-10-21 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 19, 2006.</ref> ಆಲ್ಬಮ್ ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್'' 200ನಲ್ಲಿ #18ನೇ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊ ಸಿಂಗಲ್ "ಡೈ ಡೆಡ್ ಎನಫ್"{{audio| Die Dead Enough.ogg|sample}} ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿತು. ಅದು ಯುಎಸ್‌ ಮೈನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ರಾಕ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ #21ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref name="BB-S" /> ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ನಂತರ ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಕೊನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ ಆಗಲಿದೆ, ತರುವಾಯ ತಾನು ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.[[ಚಿತ್ರ:Megadeth at Sauna crop.jpg|thumb|left|200px|(ಜೂನ್ 2005) 2004-06 ರಲ್ಲಿನ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೈತ್ರಿ ಕೂಟ. (l-r) ಶಾನ್ ಡ್ರೊವರ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನೌಫ್, ಮುಸ್ಟೇನ್, ಗ್ಲೇನ್ ಡ್ರೊವೆರ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004ರಲ್ಲಿ ''ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೇಲ್ ದ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಫ್]] ([[ಐಸ್ಡ್ ಅರ್ಥ್]]) ಮತ್ತು ಗೀಟಾರ್‌ ವಾದಕ [[ಗ್ಲೆನ್ ಡ್ರೊವರ್]] ([[ಕಿಂಗ್‌ ಡೈಮಂಡ್‌]]ನ [[ಇಡೊಲಾನ್]]) ಅವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮರ್ [[ನಿಕ್ ಮೆಂಜಾ]] ತಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು, ಅವರು ಯುಎಸ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.<ref>Brave Words.com ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಟ್ಯೂರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಟಕ್ಸ್ ಎಬೌಟ್ ಡ್ರಮರ್ ನಿಕ್ ಮೆಂಜಾ’ಸ್ ಡೆಪಾರ್ಚರ್"'', ನವೆಂಬರ್ 5, 2004, [http://www.bravewords.com/news/19670 Brave Words.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515172806/http://www.bravewords.com/news/19670 |date=2013-05-15 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ;ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್</ref> ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೇವಲ ಐದು ದಿನಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ [[ಶಾನ್ ಡ್ರೊವರ್‌‌]]ರನ್ನು ([[ಇಡೊಲಾನ್]]) ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು,ಇವರು ಹೊಸ ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ ಗ್ಲೆನ್ ಡ್ರೊವರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ [[ಥ್ರಾಶ್ ಮೆಟಾಲ್]] ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ [[ಇಡೊಲಾನ್‌]]ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು ಯುಎಸ್‌ನ [[ಎಕ್ಸೊಡಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ [[ಡೈಮಂಡ್ ಹೆಡ್]] ಮತ್ತು [[ಡಂಗೆನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="MegadethTimeline" /> ಜೂನ್ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]],ಮುದ್ರಣವಾಗದ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ [[ಗ್ರೆಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್]] ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.''[[Greatest Hits: Back to the Start]]'' ಅದು ಮೊದಲ ಎಂಟು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಹಾಡುಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯ ಹೊಸ ಮರುಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಮರು ಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="MegadethTimeline" /> === ಗಿಗಾಂಟೂರ್ (2005–2006) === 2005ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌‍ ಉತ್ಸವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು [[ಗಿಗಾಂಟೂರ್]] ಎಂದು ಕರೆದರು. [[ಡ್ರೀಮ್ ಥಿಯೇಟರ್]], ಮೆಗಾಡೆಟ್ [[ನೆವರ್‌ಮೋರ್]], [[ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್]], [[ಫಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]], [[ಡಿಲಿಂಗರ್ ಎಸ್ಕೇಪ್ ಪ್ಲಾನ್]], [[ಲೈಪ್ ಆಫ್ ಎಗೊನಿ]], [[ಸಿಂಪೊನಿ ಎಕ್ಸ್]], [[ಡ್ರೈ ಕಿಲ್ ಲಾಜಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಬೊಡಾಫ್ಲೆಕ್ಸ್]]‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್]] ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾನ್‌ಕವರ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಲೈವ್ [[ಡಿವಿಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಡಿ]]ಗಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡವು ಹಾಗೆಯೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು. ಇವೆರಡು 2006ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು.<ref name="MegadethTimeline" /> [[ಚಿತ್ರ:Metalmania 2008 Megadeth James LoMenzo 02.jpg|thumb|130px|2008ರ ಮೆಟಲ್‌ಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊಮೆನ್‌ಜೊ]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9, 2005ರಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಸಕ್ಸಸ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್]]'' ‌ ಮತ್ತು ದಿ''ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೇಲ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಮುಸ್ಟೇನ್ [[ಅರ್ಜೇಂಟೈನಾ]]ದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂಡವನ್ನು ಪೆಪ್ಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ರಾಕ್ ಪೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು "... ಮತ್ತು ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದ್ದೇವೆ!" ಎಂದರು. ಈ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯು ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ[[That One Night: Live in Buenos Aires]] ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಡಿವಿಡಿಯು ಜುಲೈ 19, 2007ರಂದು ಗೋಲ್ಡ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 2 ಸಿಡಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಗೀಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಫ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗಿನ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ" ತಮ್ಮ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು.<ref>Blabbermouth.net ''"ಎಕ್ಸ್-ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಬಾಸಿಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಫ್: 'ದೇರ್ ಈಸ್ ನೊ ಆನಿಮೊಸಿಟಿ ಹಿಯರ್' "'', ಫೆಬ್ರುವರಿ 20, 2006, [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=48617 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111015090204/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=48617 |date=2011-10-15 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ನಂತರ ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಾಸ್ ವಾದಕ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊಮೆಂಜೊ]] ಬಂದರು. ಇವರು ಮೊದಲು [[ಡೇವಿಡ್ ಲೀ ರೊಥ್]], [[ವೈಟ್ ಲಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲಾಕ್ ಲೇಬಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="MegadethTimeline" /> ಮಾರ್ಚ್ 16, 2006ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು [[ದುಬೈ ಡೆಸರ್ಟ್ ರಾಕ್]] ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್]] ಮತ್ತು [[3 ಡೋರ್ಸ್ ಡೌನ್]] ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 21, 2006ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ''[[ಅರ್ಸೆನಾಲ್ ಆಫ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್]]'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ [[ಡಿವಿಡಿ]]ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದು ದಾಖಲೆಯ ಫೂಟೇಜ್, ಸಂದರ್ಶನಗಳು, ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸಿನಿಮಾ ಧ್ವನಿಪಥ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಪರವಾನಗಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="MegadethTimeline" /> ಆದರೂ ಈ ಡಿವಿಡಿಯು ಹಿಡನ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್‌ನಿಂದ ನೊ ಮೋರ್ ಮಿ. ನೈಸ್ ಗೈ ಮತ್ತು [[ಗೊ ಟು ಹೆಲ್]] ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಡಿವಿಡಿಯು ಜುಲೈ27, 2007 ರಂದು ಗೋಲ್ಡ್‌ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಗಿಗಾಂಟೂರ್‌ನ ಎರಡನೆ ಕಂತು 2006ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಲ್ಯಾಂಬ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್]], [[ಓಪೆಥ್]], [[ಆರ್ಚ್ ಎನೆಮಿ]], [[ಓವರ‍್‌ಕಿಲ್]], [[ಇಂಟೊ ಎಟರ್ನಿಟಿ]], [[ಸ್ಯಾನ್ಕ್ಟಿಟಿ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಸ್ಮ್ಯಾಶ್‌ ಅಪ್]]‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಗಿಗಾಂಟುರ್ 2006 [[ಸೌಲ್‌ಫ್ಲೇ]], [[ಆರ್ಚ್ ಎನೆಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಲಿಬಾನ್]] ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 3 ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಸಹ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. [[ಸನ್‌ರೈಸ್]], [[ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಲೈವ್ [[ಡಿವಿಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಡಿ]]ಗಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು, ಇವೆರಡು 2008ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.videostatic.com/vs/2006/week42/index.html#entry-13525962 |title=ವಿಡಿಯೊ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್: ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೊ ನ್ಯೂಸ್: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2006 - ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2006 |access-date=2010-03-10 |archive-date=2009-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090402220123/http://www.videostatic.com/vs/2006/week42/index.html#entry-13525962 |url-status=dead }}</ref> === ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಬಾಮಿನೇಷನ್ಸ್'' (2006–2009) === ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಬಾಮಿನೇಷನ್ಸ್]]'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ತಮ್ಮ ಹನ್ನೊಂದನೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಅದು ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ [[ರೋಡ್‌ರನ್ನರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್, ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯು "ಅದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಮೇ 15, 2007ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತೆನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Blabbermouth.net ''"MEGADETH: New Album Pushed Back To 2007"'', 23 August 2006, at [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=56952 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309103606/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=56952 |date=2007-03-09 }}; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 27, 2006.</ref> ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಬಾಮಿನೇಷನ್ಸ್'' ಆಲ್ಬಂ, [[ಗ್ಲೆನ್ ಡ್ರೊವರ್]], [[ಶಾನ್ ಡ್ರೊವರ್]], ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊಮೆಂಜೊ]] ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, "[[ಎ ಟಾಟ್ ಲೆ ಮಾಂಡೆ (ಸೆಟ್ ಮೆ ಫ್ರೀ)]]"ಯ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅದು [[ಲ್ಯಾಕುನಾ ಕಾಯಿಲ್]] ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಸ್ಕಾಬಿಯಾ]]ರೊಂದಿಗಿನ ಯುಗಳಗೀತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ. ಅದು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಈಸ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌!]]ನಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವರೆಗೂ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ<ref>ಫೊರಂಸ್.ಮೆಗಾಡೆಟ್.ಕಾಂ ''"ಎ ಟಾಟ್ ಲೆ ಮಾಂಡೆ (ಸೆಟ್ ಮಿ ಫ್ರೀ)"'', 3 ಮಾರ್ಚ್ 2007,[http://forums.megadeth.com/showthread.php?p=7963189 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306063257/http://forums.megadeth.com/showthread.php?p=7963189 |date=2007-03-06 }} ರಲ್ಲಿ.</ref> ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Metalmania 2008 Megadeth Chris Broderick 02.jpg|thumb|left|130px|2008ರ ಮೆಟಲ್‌ಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಅನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್'' ಮೇ 15, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದು ಯುಎಸ್‍ನ #8ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, 1994ರ ''[[ಯುಥಾನೇಷಿಯಾ]]'' ಆಲ್ಬಂನ ತರುವಾಯ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪಟ್ಟಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತ್ತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ 54,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |author=Hasty, Katie |date=2007-05-23 |url=http://www.billboard.com/search/?keyword=%22Linkin+Park+Scores+Year%27s+Best+Debut+With+%27Midnight%22&x=50&y=4#/news/linkin-park-scores-year-s-best-debut-with-1003589114.story |title=Linkin Park Scores Year's Best Debut With 'Midnight' |publisher=Billboard charts |accessdate=2008-02-03}} {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಯುಎಸ್‌ನ [[ಮೆಷಿನ್ ಹೆಡ್‌]] ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಡೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಡೌನ್]] ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ-ಮರುರಚನೆಗೊಂಡ [[ಹೆವನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಹೆಲ್‌]]ಗೆ ಓಪನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸವೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಸ ಸಮಯವು ಯುರೋಪ್ ಮೂಲಕ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಾರಂಭ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್, ಅವರ ''ಟೂರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿನ ಹೆಡ್‌ಲೈನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಅದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಿಮ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಗಿಗಾಂಟೂರ್‌ನ ಮೂರನೇ ಕಂತನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು [[ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್-ಎಕ್ಸ್]], [[ಲ್ಯಾಕುನಾ ಕಾಯಿಲ್]], [[ಡೆವಿಲ್‌ಡ್ರೈವರ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಂಗ್ ಮಿ ದಿ ಹೊರಿಜೊನ್‌‌]] ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜನವರಿ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್, ಗ್ಲೆನ್ ಡ್ರೊವರ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ಅನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ [[ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] (ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು [[ನೆವರ್‌ಮೋರ್]] ಮತ್ತು [[ಜ್ಯಾಗ್ ಪ್ಯಾಂಜರ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದರು) ಬರುವುದಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು. ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 4 ರಲ್ಲಿ ಫೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೇರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಹೆಡ್‌ಲೈನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ''ಟೂರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅದೇ ತಿಂಗಳು ಯುಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಗಿಗಾಂಟೂರ್ 2008ಗಾಗಿ ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಚಿಕ್ಕ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವೊಂದನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಅದರಂತೆ ಪ್ರತಿ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. 2008ರ ಕಂತಿನ ಪ್ರವಾಸವು [[ಇನ್ ಫ್ಲೇಮ್ಸ್]], [[ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಆಫ್ ಬಾಡಾಮ್]], [[ಜಾಬ್ ಫಾರ್ ಎ ಕೌಬಾಯ್]], ಮತ್ತು [[ಹೈ ಆನ್ ಫೈರ್]] (ಮತ್ತು ಯುಕೆಗಾಗಿ [[ಇವೈಲ್]] ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ ಪ್ರವಾಸ)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |url=http://megadeth.com/announcement.php |title=megadeth.com ''"ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ"'', 14 ಜನವರಿ 2008,ಯಲ್ಲಿ |access-date=2010-03-10 |archive-date=2011-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111108011144/http://www.megadeth.com/announcement.php |url-status=dead }}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮೇ ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2008ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ''ಟೂರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬಂದ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಡ್ರೊವರ್, "ನಾನು ವದಂತಿಗಳಿಂದ ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಕುಟುಂಬದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಮೆಗಾಡೆಟ್ ತೊರೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುಲೇ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ಈ ಸಮಯವು ನನ್ನ ಸಂಗೀತದ ವೃತ್ತಿಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಮನದಟ್ಟಾಗಿದೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಬಹಳಷ್ಟು ನೆನಪುಗಳಿವೆ" ಎಂದರು. <ref>[http://www.komodorock.com/latest-news/latest-news/glenn-drover-on-his-time-with-megadeth%3a-i-have-a-lot-of-great-memories-200801153441/ www.komodorock.com]</ref> ತನಗೆ ಡ್ರೊವರ್‌ರ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್ ಬಂದಿರುವುದು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹೇಳಿದರು. "ಕ್ರಿಸ್ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಸಹ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88648 |title=Dave Mustaine: New Megadeth guitarist is "Doing just fine" |publisher=Blabbermouth.net |date=2008-01-17 |accessdate=2008-02-04 |archive-date=2008-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080207154818/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88648 |url-status=dead }}</ref> ಮಾಜಿ ನೆವರ‍್ಮೋರ‍್ ತಂಡದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ [[ವ್ಯಾನ್ ವಿಲಿಯಂಸ್]] ಈ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೆಗಾಡೆಟ್ "ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ವಾದಕನನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಜೊತೆಗಾರ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88633 |title=Nevermore drummer: Megadeth is getting "One Hell Of A Good Player, Great Guy And True Friend" |publisher=Blabbermouth.net |date=2008-01-16 |accessdate=2008-02-04 |archive-date=2008-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080120141329/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88633 |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್ "ನನಗರ್ಥವಾಗಿದೆ ನಾನು ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಒಡನಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲೆ" ಎಂದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88626 |title=New Megadeth guitarist: "I Realize I Have Some Big Shoes To Fill" |publisher=Blabbermouth.net |date=2008-01-16 |accessdate=2008-02-04 |archive-date=2008-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211234049/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=88626 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ಗೆ ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್‌ರ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತಾರೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ "...ಕ್ರಿಸ್‌ ನಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾದ ವಿಚಾರ..... ಅದು ನನಗೆ [[ರಾಂಡಿ ರೋಡ್ಸ್‌‌]]ಗೆ [[ಔಸ್ಸಿ]] ಜೊತೆಯಾದ ಸಮಯವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |url=http://headbangersblog.mtv.com/2008/02/01/exclusive-podcast-megadeth-ringleader-dave-mustaine-discusses-gigantour-politics-coffee-more/ |title=ಹೆಡ್‌ಬ್ಯಾಂಗರ್ಸ್ ಬ್ಲಾಗ್ » ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್ ಪೊಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್:ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಗಿಗಾಂಟೂರ್, ರಾಜಕೀಯ, ಕಾಫೀ, ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು |access-date=2010-03-10 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105001816/http://headbangersblog.mtv.com/2008/02/01/exclusive-podcast-megadeth-ringleader-dave-mustaine-discusses-gigantour-politics-coffee-more/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಸಂಗ್ರಹವು''[[Anthology: Set The World Afire]]'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=103165 BLABBERMOUTH.NET - MEGADETH: 'ಆಂಥಾಲಜಿ: ಸೆಟ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫೈರ್' ಟ್ರಾಕ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಕರೆಕ್ಟೆಡ್]</ref> === ''ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್'' (2009 ರಿಂದ) === ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ "ವಿಕ್’ಸ್ ಗ್ಯಾರೇಜ್" ಹೆಸರಿನ ಹೊಸ ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ [[ಆ‍ಯ್೦ಡಿ ಸ್ನೀಪ್]] ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಾಗಿ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=101953|title=Megadeth to Start Recording in the Fall|date=2008-07-31|publisher=Blabbermouth.net|accessdate=2008-10-15|archive-date=2008-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20080827215412/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=101953|url-status=dead}}</ref><ref name="Vic's Garage">{{cite web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=106587|title=Megadeth Begins Recording at Vic's Garage|date=2008-10-10|publisher=Blabbermouth.net|accessdate=2008-10-15|archive-date=2008-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013163417/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=106587|url-status=dead}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬಮ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು, ಆ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರವಾಸವೊಂದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಸಹ ಡೇವ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ‍ಯ್೦ಡಿ ಸ್ನೀಪಿರವರ ವೀಸಾ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009ನಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್ ದಿ ಲೈವ್ ಲೈನ್‌ಗೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.theliveline.com/ |title=ದಿ ಲೈ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರ ಉತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರ |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100507152609/http://theliveline.com/ |url-status=dead }}</ref> ತಾನು ಲಯಬದ್ಧ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರು. ಇದು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ [[ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್‌ರ]] ಪ್ರಥಮ ಆಲ್ಬಮ್ ಆಗಿದೆ. ಆ‍ಯ್೦ಡಿ ಸ್ನೀಪಿರವರು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಮುಂಬರುವ ಡಿವಿಡಿಗೆ''[[Blood in the Water: Live in San Diego]]'' ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಗಿಗಾಂಟೂರ್ 2008 ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೊದ ಕಾಕ್ಸ್ ಅರೆನಾದಲ್ಲಿ ಮೇ 20, 2008ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಾಯನಗೋಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು ಡಿವಿಡಿಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅದು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿತು.<ref name="DVD Details">{{cite web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=106257|title=Megadeth: More Concert DVD Details Revealed|date=2008-10-06|publisher=Blabbermouth.net|accessdate=2008-10-15|archive-date=2008-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013053752/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=106257|url-status=dead}}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ "ಪ್ರೀಸ್ಟ್ ಫೀಸ್ಟ್" ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಟನಟರಾದ [[ಜೂಡಾಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=107888 |title=BLABBERMOUTH.NET - 'ಪ್ರೀಸ್ಟ್ ಫೀಸ್ಟ್' ಜೂಡಾಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್, ಮೆಗಾಡೆಟ್, ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಡಚ್ ಡೇಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಡೆಡ್ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2011-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111015090147/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=107888 |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಹಾಡಿನ ಹೆಸರನ್ನು "1,320" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಡ್ರಾಗ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಪಂದ್ಯದ ಕುರಿತ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.ultimate-guitar.com/news/general_music_news/megadeth_announces_first_song_title_on_new_album.html|title=Megadeth Announces First Song Title on New Album|date=February 24, 2009|publisher=Ultimate-Guitar.Com|accessdate=March 26, 2009}}</ref> ಮೆಟಾಲಿಕ ತಮ್ಮ [[ರಾಕ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು; ಮುಸ್ಟೇನ್ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರಾದರೂ, ಜೂಡಾಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ತಾವು ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=115274 |title=Dave Mustaine to Metallica: I Am So Very Proud of All You Have Accomplished |date=February 27, 2009 |work=Blabbermouth.net |publisher=Roadrunner Records |accessdate=March 26, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111015084508/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=115274 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ಲೇಯರ್]] ಕೆನಡಿಯನ್ ಕಾರ್ನೇಜ್‌ನ ಸಹ-ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ 15ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆರಂಭಿಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜೂನ್‌ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೆಷಿನ್ ಹೆಡ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಸೈಡ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್]] ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.Net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=118898 |title=BLABBERMOUTH.NET - 'ಕ್ಯಾನಾಡಿಯನ್ ಕಾರ್ನೇಜ್‌' ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಲೇವರ್ ಸಹ-ಪ್ರಮುಖರು |access-date=2021-08-29 |archive-date=2011-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914085526/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.Net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=118898 |url-status=dead }}</ref> ಮೇ 19, 2009ರಂದು ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ನಾನು ಈಗ ವಿಕ್’ಸ್ ಗ್ಯಾರೇಜ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ! ನಾವು ಹೊಸ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಈಗಷ್ಟೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್೦ಡಿ ಅವರು ಬ್ಯಾಗುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ ನಾಳೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊರಡಲು ಅಣಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಮನೆಗೆ ಗುರುವಾರದಂದು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಶಕ್ತಿಗುಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಹುಕಾಲ ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ನಾನು ತುಂಬಾ ಭಾವುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. 1980ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಈ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, "ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್"ನಷ್ಟು ನನಗೆ ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರೆಪಿತವಾದುದು ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ, ಒಂದು ವೇಳೆ "ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್" ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ಮಾತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹುಚ್ಚನನ್ನಾಗಿಸಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.theliveline.com/EntertainerProfile.aspx?entertainerId=144175 |title=ದಿಲೈವ್‌ಲೈನ್: ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100406064111/http://theliveline.com/EntertainerProfile.aspx?entertainerId=144175 |url-status=dead }}</ref> ಮೇ 19ರಂದು ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆಲ್ಬಮ್‌‍ನ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಜುಲೈ 18ರಂದು ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''[[ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್]]'' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="megadeth.com">{{Cite web |url=http://www.megadeth.com/home_popup.php?news_id=950 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100227081829/http://www.megadeth.com/home_popup.php?news_id=950 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.megadeth.com/home.php |title=Megadeth.com - ಮುಖಪುಟ |access-date=2010-03-10 |archive-date=2009-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090713071912/http://www.megadeth.com/home.php |url-status=dead }}</ref> ಮೇ 26, 2009ರಂದು ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಸಿಡಿಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿಬರುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ಗುಂಪಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಆಲೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಡೇವ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವರದ ಹಾಡುಗಳು, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಹ್ಯೂಗ್‌ರ ಅದ್ಭುತ ಬಾಸ್‌ನ ಶಬ್ಧ, ಶಾನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಡ್ರಮ್‌ ನುಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್‌೦ಡಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾರಥ್ಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಾದ ಸಿಡಿಯ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆಗೆ ತೀವೃ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ನನಗೆ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲು ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಅಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ನನ್ನಿಂದ ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಏನಾದರೂ ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದನ್ನ ಹುಡುಕುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ".<ref>{{Cite web |url=http://forums.megadeth.com/showthread.php?t=380001 |title=ಮೆಗಾಡೆಟ್ ವೇದಿಕೆಗಳು |access-date=2010-03-10 |archive-date=2009-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090528201645/http://forums.megadeth.com/showthread.php?t=380001 |url-status=dead }}</ref> ಮೇ 27, 2009ರಂದು [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್]] ಎಲ್ಲಾ 12 ಹಾಡುಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://forums.megadeth.com/showthread.php?t=380109 |title=ಮೆಗಾಡೆಟ್ ವೇದಿಕೆಗಳು |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327081828/http://forums.megadeth.com/showthread.php?t=380109 |url-status=dead }}</ref> ರೇಡಿಯೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ ಇನ್‌ಫೊವರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, "''[[ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್]]'' " ಆಲ್ಬಮ್‌‌‍ನ ಹೆಸರು, ಅದೇ ಹೆಸರಿನ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಜೋನ್ಸ್‌]]ರ "ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್" ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಗೌರವಾರ್ಪಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_pl0TW6UYhQ</ref> ಜೂನ್ 5, 2009ರಂದು, ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜಪಾನ್ ಲೌಡ್ ಪಾರ್ಕ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ರಾಕ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಕುಹರಿ ಮೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17–18ರಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಜಪಾನಿನ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಟೊಕಿಯೊ ಸಮೀಪದ ಚಿಬಾಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸ್ಲೇಯರ್]], [[ರಾಬ್ ಜಾಂಬಿ]], ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್, [[ಆರ್ಚ್ ಎನೆಮಿ]], ಮತ್ತು ಉತ್ಸವದ ಸಮಾರೋಪದಲ್ಲಿ [[ಜೂಡಾಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌]] ರೊಂದಿಗೆ [[ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಆಫ್ ಬೊಡಮ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಎರಡು-ದಿನದ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref>[http://www.loudpark.com/09/ ಲೌಡ್ ಪಾರ್ಕ್ 09]</ref> ಜುಲೈ 7ರಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ [[ರೋಡ್‌ರನ್ನರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಸಿಂಗಲ್ "[[ಹೆಡ್ ಕ್ರೂಷರ್]]" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕೇವಲ 24ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ [[ರೋಡ್‌ರನ್ನರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ತಾಣದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಾಗಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಹಾಡು "1,320" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. "''[[ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್]]'' " ಆಲ್ಬಮ್ನ‌‌‌‍ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2009 ಎಂದು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮೆಟಾಲ್ ಹಮ್ಮರ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಜಾಲತಾಣವು ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.metalhammer.co.uk/news/megadeth-endgame-track-by-track-preview/|title=Megadeth Track-By-Track|date=August 10, 2009|publisher=MetalHammer.com|accessdate=August 10, 2009}}</ref> ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.angrymetalguy.com/?p=595/|title=Megadeth - Endgame Review|date=Sep 10, 2009|publisher=AngryMetalGuy.com|accessdate=09-11-2009}}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ ತನ್ನ ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಮಿಚಿಗನ್‌ನ ಗ್ರಾಂಡ್ ರಾಪಿಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ನೆವಡಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು [[ಮೆಷಿನ್ ಹೆಡ್]], [[ಸುಸೈಡ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್]], [[ವಾರ್‌ಬ್ರಿಂಗರ್]], ಮತ್ತು [[ಆಕೇನಿಯಮ್]]‌ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್ [[ಸ್ಲೇಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ "ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾರ್ನೇಜ್"‌ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು, ಅವೆರಡೂ ಥ್ರಾಶ್ ಮತ್ತು ಹೆವಿ ಮೆಟಾಲ್ ಸೀನ್‌ನ ದೈತ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಜನವರಿ 18ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಟಾಮ್ ಅರೆಯ್‌ರ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ವಸಂತಕಾಲದ ಕೊನೆ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಕಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=130454 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2013-07-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/6IJDS048J?url=http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article |url-status=dead }}</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ "[[ಹೆಡ್ ಕ್ರೂಷರ್]]" ಆಲ್ಬಮ್ 2010ರ ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಯಿತು.<ref>http://www.grammy.com/grammy_awards/52nd_show/list.aspx</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ "ಬಿಗ್ ಫೋರ್ ಟೂರ್"‌ವೊಂದನ್ನು (ಮೆಟಾಲಿಕ, ಸ್ಲೇಯರ್ ಮತ್ತು ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್‌ರೊಡನೆ) ಸಹ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಥ್ರಾಶ್ ದೈತ್ಯ ಮೆಟಾಲ್ ತಂಡಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>http://www.thrashhits.com/2009/12/ಮೆಟಾಲಿಕ-ದೊಡ್ಡ-ನಾಲ್ಕು-ಪ್ರವಾಸವನ್ನು-ಸೊನಿಸ್‌ಫೇರ್-ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದೆ/</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ "ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್‌ನ 20ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು" ಮಾರ್ಚ್ 1ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದು [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸೊಡಸ್‌]] ತಂಡಗಳ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಅದರ ಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ [[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]] ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್ ಅದರ ಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ [[ದಿ ಲೆಗಸಿ]]ಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವರು.<ref>http://www.megadeth.com</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ 2010ರಲ್ಲಿ "ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾರ್ನೇಜ್"‌ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ನಟರಾದ [[ಸ್ಲೇಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್]] ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸುವರು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಜುಲೈ 23, 2010ರಂದು ಕ್ಯೂಸಿ ಕೆನಡಾದ ಕ್ಯೂಬೆಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, 2010ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು.<ref>{{cite news|url=http://www.metalcallout.com/metal-music-news/slayer-megadeth-testament-north-american-tour-dates.html#dates|title=Slayer, Megadeth & Testament North American Tour Dates|publisher=Metal Call-Out|date=February 1, 2010|accessdate=February 2, 2010}}</ref> ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2010ರಂದು, ಮುಸ್ಟೇನ್ ಮೊದಲಿದ್ದ ಬಾಸ್ ವಾದಕ [[ಡೇವಿಡ್ ಎಲಿಫ್ಸನ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊಮೆಂಜೊ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=134737</ref> == ಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಸ್ತು ವಿಷಯ == ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗೀತ ರಚನೆಕಾರನಾಗಿ, ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಆಗಾಗ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಮತ್ತು ಬಹಳ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೀತ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AMGS" /> ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಯುದ್ಧ]]ಗಳು [[ಮಿಲಿಟರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಕೀರ್ಣ]] ("ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರೆಶನ್ ", "[[ಹ್ಯಾಂಗರ್ 18]]", "ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಹಂಗರ್ ", ಟೇಕ್ ನೊ ಪ್ರಿಸನರ್ಸ್") ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ("ಡಾವ್ನ್ ಪಟ್ರೋಲ್ ", "ಎಶಸ್ ಇನ್ ಯುವರ್ ಮೌತ್ ")ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. ''megadeth'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು [[ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ]]ವಾಗಿ [[megadeath]] ಎಂದು [[ತಪ್ಪಾಗಿ]] ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, 1953ರಲ್ಲಿ [[ಮಿಲಿಟರಿ]] ಆಯೋಗದ [[ಹರ್ಮನ್ ಕಾನ್]] ಈ ಪದವನ್ನು [[RAND]] ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ,1960ರ ತನ್ನ ''ಆನ್ ಥರ್ಮೋನ್ಯುಕ್ಲಿಯರ್ ವಾರ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಕಾನ್, ಹರ್ಮನ್. ''ಆನ್‌ದೇರ್ಮೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್'' (ಪ್ರಿನ್ಸೆಟನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್), ISBN 0-313-20060-2</ref> ಹಲವು ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯವು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ,<ref name="AMGY" /><ref name="AMGS" /> [[ಟಿಪ್ಪರ್ ಗೋರ್‌‍]]ರವರ [[ಪಿಎಂಆರ್‌‍ಸಿ]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕುರಿತ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರ ಕಟುವಾದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು "ಹುಕ್ ಇನ್ ಮೌತ್ " ಹಾಡಿನಲ್ಲಿನ [[ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಫ್]]ಗೆ ಒಳಗಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿದೆ.<ref>ಬರ್ಚ್‌ಮಿಯರ್, ಜಾಸನ್. ''"ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌... '' ''ಸೋ ವಾಟ್‌!" '' [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:06xsa9tge23s ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} {{Cite web |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |archive-date=2010-10-03 |url-status=dead}} ನಲ್ಲಿ ''ಮರು ಮಾದರಿತಯಾರಿಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌ಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ'' ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ಮುಸ್ಟೇನ್‌ "ಕೌಂಟ್‌‍ಡೌವ್ನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿನ್ಶನ್" ಮತ್ತು " ಡಾವ್ನ್ ಪಟ್ರೋಲ್" ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರು [[ಪರಿಸವಾದಿ]] ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು "ಸಿಂಫೋನಿ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್" ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ದೋರವಿರುವಂತಹ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="RollingStone2">ಪಾಲ್ಮರ್, ರಾಬರ್ಟ್. ''"ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್ ರೊಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ ರಿವ್ಯೂ'', [http://www.rollingstone.com/reviews/album/253180/rust_in_peace Rolling Stone.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071111045326/http://www.rollingstone.com/reviews/album/253180/rust_in_peace |date=2007-11-11 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> "ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಬೋಮಿನೆಶನ್ಸ್ " ನಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ [[ಯುಎನ್]] ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರಿಗೆ [[ರಾಜಕೀಯ]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಹತಾಶೆ]] "ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್",<ref name="AMGHuey" /> "ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಅ ಹೀರೊ" ಮತ್ತು "ಬ್ಲಾಕ್ ಮೇಲ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸ್"ಗಳಂತಹ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="AMGHuey" /><ref name="AMGS" /> ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಾಗದ ಗೀತ ರಚನೆಗಳಿಂದಲೂ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವೃಂದದವರಿಗೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನುಂಟಾಗಿವೆ, ಈ ಹಾಡು ಪ್ರೊ-[[ಸುಸೈಡ್]] ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಗೀತ ಚಾನೆಲ್‌ಗೆ ತಿಳಿದಾಗ 1988 ರಲ್ಲಿ "[[ಇನ್ ಮೈ ಡಾರ್ಕೆಸ್ಟ್ ಅವರ್]] " [[ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋ]]ವನ್ನು [[ಎಂಟಿವಿ]]ಯಿಂದ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="So Far, So Good... remastered album notes">''"ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್‌, ಸೋ ವಾಟ್‌!"'' ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಗೊಂಡ ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳು''. '' ''ಜುಲೈ 24, 2004, [[ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 72435-98626-2-0.''</ref> ಮತ್ತೆ ಪ್ರೊ-ಸುಸೈಡ್ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ "[[ಎ ಟೌಟ್ ಲೆ ಮೊಡ್]] " ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಎಂಟಿವಿಯಿಂದ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅದು ಒಬ್ಬ ಸಾಯುತ್ತಿರುವಂತಹ ಮನುಷ್ಯ ಆಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಿಗೆ ಹೇಳುವಂತಹ ಕೊನೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆದಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Youthanasia album notes">"ಯುಥಾನೇಷಿಯಾ" ''ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯಾದ ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳು''. ಜುಲೈ 24, 2004, [[ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 72435-98623-2-3.</ref> "ಯೂಸ್ ದ ಮ್ಯಾನ್ ", "ಬರ್ನ್ಟ್ ಐಸ್" ಆಲ್ಬಮ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ದುಶ್ಚಟವು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಸ್ತು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು "ಅಡಿಕ್ಟೆಡ್ ಟು ಕೆಯಾಸ್" ಇದರಲ್ಲಿ [[ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ]] ಮಾಜಿ ಕೌನ್ಸಲರ್ ರ‍ವರು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಸೇವಸಿ ಮರಣದೊಂದಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.|ರ‍ವರು [[ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥವ]]ನ್ನು ಸೇವಸಿ ಮರಣದೊಂದಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="Cryptic Writings album notes">''"ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್" '' ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯಾದ ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಷಯಗಳು''. '' ''ಜುಲೈ24, 2004, [[ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]], 72435-98625-2-1.''</ref>]] ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ಗೀತ ರಚನೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ, ಅದರಂತೆ "[[ನೆವರ್ ವಾಕ್ ಅಲೋನ್]]...[[ಅ ಕಾಲ್ ಟು ಆರ್ಮ್ಸ್]]" ಆಲ್ಬಮ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಅವರಿಗೆ ದೇವರ ಜೊತೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು "ಶಾಡೋ ಆಫ್ ಡೆತ್ ", [[ಕಿಂಗ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೈಬಲ್]]ನ [[23ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ]]ದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಮಾತಿನಸಾಹಿತ್ಯ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. "ಮೈ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ " ಮತ್ತು "ಆಫ್ ಮೈಸ್ ಎಂಡ್ ಮೆನ್ " ಗೀತೆಗಳು ಸಹ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. == ವಿವಾದ == : ''ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಫುಯೇಡ್ಸ್ ಎಂಡ್ ರೈವಲ್ರಿಸ್]] ಅನ್ನು ನೋಡಿ.'' ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌]] ಅಪಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ,<ref name="BM2" /> ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಗೆತನ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದಿನ ಹಾಗೂ [[ಸ್ಲೇಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಮೆಟಲಿಕ]]ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬೇರೆ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಸಹ ವಾದ್ಯಗಾರರೊಂದಿನ ಸಮಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಮೆಟಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯರಾದ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಹೆಟ್ ಫೀಲ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲಾರ್ಸ್ ಉಲ್ರಿಚ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹಗೆತನವಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಡಿನಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಿಧಾನ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡು ಬರೆಯುವ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು.<ref name="ROD">ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್. ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಮೆಟಾಲಿಕ"'', [http://megadeth.rockmetal.art.pl/related_metallica.html ದಿ ರೀಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೆತ್]‌ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 16, 2006.</ref> 1988 ಎಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ [[ಅಂಟ್ರಿಮ್]]‌‌‍ನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ "ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ" ಅಂತಿಮ ಹಾಡನ್ನು [[ಐಆರ್ಎ]] ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.<ref>... ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬೂಟ್‌ಲೆಗ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್''"ಮೆಗಾಡೆಟ್&nbsp;— ಲೈವ್ ಇನ್ ಆಂಟ್ರಿಮ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, 1988"'' ನಲ್ಲಿ [http://bootlegs.ws/mega/mega88-05-11.html... ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://bootlegs.ws/mega/mega88-05-11.html ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬೂಟ್‌ಲೆಗ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827005828/http://www.bootlegs.ws/mega/mega88-05-11.html |date=2010-08-27 }}</ref><ref>contactmusic.com ''"ಮುಸ್ಟೇನ್’ಸ್ ಟೆರಾರಿಸ್ಟ್ ಬ್ಲಂಡರ್"'', ಡೆಸೆಂಬರ್ 11, 2005, [http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/mustaines%20terrorist%20blunder contactmusic.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090614092245/http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/mustaines%20terrorist%20blunder |date=2009-06-14 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.</ref> ಅಂತಿಮ ಹಾಡು "[[ಅನರ್ಚಿ ಇನ್ ದಿ ಯುಕೆ]]" ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮುಸ್ಟೇನ್‌ "''ದಿಸ್ "ಇಸ್ ಒನ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಾಜ್!"("ಇದು ಒಂದರ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ"!)'' " ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟರು ಅಪರಾಧ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು,ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ವಾದ್ಯಗಾರರ ತಂಡವು ಉಳಿದ [[ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ಗಳ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ "ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಪ್ರೂಫ್ ಬಸ್"ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್ ತಾವು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಸ್ಥಳದ ಹೊರಗಿದ್ದ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಆಕ್ರಮ ಮಧ್ಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು "ದಿ ಕಾಜ್" ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಘಟನಾವಳಿಯು ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‍ನ "[[ಹೋಲಿ ವಾರ್ಸ್....]]" [["ದಿ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್ ಡ್ಯೂ"]] ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಜುಲೈ 2004ರಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಬೆಸ್ಸಿಸ್ಟ್ [[ಡೇವಿಡ್ ಎಲೆಫ್ಸನ್]] [[ಮನ್ಹತ್ತನ್]][[ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ನಲ್ಲಿ $18.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಫ್‌ಸನ್‌‌‌‌‌‌‌‌ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ರವರ ಮೇಲೆ, ಆತ ಬಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಪಾಲು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಹಿಂದೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಾಗ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆತ ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು.<ref>Blabbermouth.net ''"ಫಾರ್ಮರ್ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಬಾಸಿಸ್ಟ್ ಸೂಸ್ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಫಾರ್ $18.5 ಮಿಲಿಯನ್"'', ಜುಲೈ15, 2004, [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=24760 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224031813/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=24760 |date=2007-12-24 }} ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮುಸ್ಟೇನ್ ತನ್ನನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ರಾಯಧನಗಳಿಂದಲೂ ದೂರವಿಟ್ಟು ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ಎಂದು ಎಲೆಫ್ಸನ್ ದೂರಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆ ವಜಾ ಆಯಿತು,<ref>Blabbermouth.net ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್: ಡೆವಿಡ್ ಎಲ್ಲೆಫ್ಸನ್'ಸ್ $18.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಲಾ ಸೂಯಿಟ್ ಡಿಸ್‍ಮಿಸ್ಡ್ "'', ಜನವರಿ 16, 2005, [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=31575 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224050011/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=31575 |date=2007-12-24 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 20, 2006.</ref> ಮತ್ತು ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಅ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಹೊಸದಾಗಿ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು, ಮುಸ್ಟೇನ್‌‌‍ರವರ ಈ ಘೋಷಣೆ ‍ಸಣ್ಣ ವಿವಾದದ ಕಿಡಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=41167 |title=ಮೆಗಾಡೆಟ್’ಸ್ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್: 'ಐ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿರಿಮೆಂಟೆಡ್ ವಿತ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ' |access-date=2021-08-10 |archive-date=2011-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111117152358/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=41167 |url-status=dead }}</ref><ref>Blabbermouth.net ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸೇಸ್ ಹಿ ವೊಂಟ್ ಪ್ಲೇ ಪಿಸ್ಟೊಲ್ಸ್' 'ಆನರ್ಕಿ' ಬಿಕಾಸ್ ಆಫ್ 'ಆ‍ಯ್೦ಟಿ-ಕ್ರಿಸ್ಟ್' ರೆಫೆರೆನ್ಸ್"'', ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2005, [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=39974 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080507152245/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=39974 |date=2008-05-07 }} ನಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್20, 2006.</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ರವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಗಿ [[ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ]] ತಾಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ರೋಟಿಂಗ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಡಿಸೆಕ್ಷನ್]] [[ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮೆಟಲ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಹೆದರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌‍ಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ಎರಡು ಬ್ಯಾಂಡ್‌‌‍ಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>ಕೆರ್ಬಿ, ಜೆಫ್. ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಸ್ಪೀಕ್ಸ್ ಟು KNAC.com ಫ್ರಂ ಗಿಗಾಂಟೂರ್"'', 24 ಜುಲೈ 2005, [http://www.knac.com/article.asp?ArticleID=3761 KNAC.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808175856/http://www.knac.com/article.asp?ArticleID=3761 |date=2018-08-08 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2006.</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್‌‍ಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ,<ref name="roadrunnerrecords.com" /> ಹತ್ತು ಟಾಪ್ 40 ಆಲ್ಬಮ್‌‍ಗಳು (ಐದು ಟಾಪ್ 10 ಆಲ್ಬಮ್‌‍ಗಳು ಸೇರಿವೆ),<ref name="BB-A" /> ಹದಿನೆಂಟು ಟಾಪ್ 40 ಮೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ರಾಕ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್,<ref name="BB-S" /> ಮತ್ತು ಎಂಟು [[ಗ್ರಾಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿವೆ,<ref name="Rock On The Net's list of Best Metal Performance Grammy nominations">ರಾಕ್ ಆನ್ ದಿ ನೆಟ್'ನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. ''"ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್: ಬೆಸ್ಟ್ ಮೆಟಾಲ್ ಪರ್ಫಾಮೆನ್ಸ್"'', [http://www.rockonthenet.com/grammy/metal.htm Rockonthenet.com] ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2006.</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌‌‍ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Megadeth Behind the Music Press Release">ಮೆಗಾಡೆಟ್’ಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ ''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ದ"'', 2001, [http://www.megadeth.com/news/pr/behindthemusic.html Megadeth.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061021225800/http://www.megadeth.com/news/pr/behindthemusic.html |date=2006-10-21 }} ನಲ್ಲಿ; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 15, 2006.</ref> "ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ" [[ರಭಸದ ಮೆಟಲ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ಮೆಗಾಡೆಟ್‌, [[ಮೆಟಲಿಕಾ]], [[ಅಂತ್ರಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಲೇಯರ್]]), ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಮೆಟಲಿಕಾದ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. [[ತ್ರ್ಯಾಶ್ ಮೆಟಲ್‌‍]]ಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, 1980ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮೆಟಲ್]] ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ತಳಹದಿಗೆ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಮೆಟಲ್ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಂತರದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪಂಟೆರ]], [[ಆರ್ಚ್ ಎನೆಮಿ]], [[ಲಂಬ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್]],<ref>''Blabbermouth.net'',''"ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆರ್ಚ್ ಎನೆಮಿ, ಲ್ಯಾಂಬ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕಸ್ಸ್ ಗಿಗನ್ಟೋರ್"'',ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2006,[http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=58545 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930224014/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=58545 |date=2007-09-30 }} ನಲ್ಲಿ;ಕೊನೆ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್23, 2006.</ref> ಮತ್ತು [[ಇನ್ ಫ್ಲೇಮ್ಸ್]] ಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>''Blabbermouth.net'', ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ''’ಇನ್ ಪ್ಲೇಮ್ಸ್ ಬಾಸಿಸ್ಟ್ ಸೇಸ್ ಮಟಿಂಗ್ ರೋನೇ ಜೇಮ್ಸ್ ಡೈಯೊ ಹ್ಯಾಸ್ ಬೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್ಸ್‌ಪಿರೇಷನ್ "'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ October 19, 2006,ಆ‍ಯ್‌ಟ್ [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=60567 Blabbermouth.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927223945/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=60567 |date=2007-09-27 }};ಕೊನೆ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್ 23, 2006.</ref> ''[[ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್.....ಬಟ್ ಹು ಈಸ್ ಬಯಿಂಗ್?]]'' ಇದು [[ತ್ರ್ಯಾಶ್ ಮೆಟಲ್]] ನ ಇತಿಹಾಸದ [[ಮೈಲಿಗಲ್ಲು]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ "ಈ ದಶಕದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮೆಟಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೆಲವು ನೈಜ ಸ್ಪಷ್ಟ ತ್ರ್ಯಾಶ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಇದರಂತೆ " ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಮೆಟಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ''ಆಲ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್'' ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.<ref name="birchmeier2006" /> ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೆಟಲ್ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಎಚ್ 1]] "ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್" ಹಾಡಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು.<ref name="VH1Greatest" /> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಮೆಟಲ್ ಹೆಮ್ಮರ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಪ್ರಕಾರ, [[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]] ಮೂರನೆಯ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತ್ರ್ಯಾಶ್‌‍ ಮೆಟಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತ್ತು. "ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್....ಬಟ್ ಹು ಈಸ್ ಬಯಿಂಗ್?" ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. 2004ರಲ್ಲಿ ''[[ಗಿಟಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿ ಫ್ರೆಡ್ಮೆನ್‌‍ರವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ 100 ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಲ್ಲಿ 19ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತ್ತು.<ref name="GuitarWorld100"> ''"ಗೀಟಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ 100 ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್ ಗೀಟಾರಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಟೈಮ್"'', ಜನವರಿ 23, 2004, ''ಗೀಟಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'' ಮ್ಯಾಗ್‌‍ಜೈನ್, ರಿಪೋರ್ಟೆಡ್ ಬೈ [http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID=18446 Blabbermouth.net];ಕೊನೆಯ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್23, 2006.</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಸಹ "ವಿಎಚ್ 1ರ ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ನ 100 ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರು" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 69ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.[http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock1.htm ][http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock1.htm ] === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು === {| class="wikitable" border="1" width="85%" |- ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! width="30"| ವರ್ಷ ! ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೆಲಸ ! ವಿಭಾಗ ! ಫಲಿತಾಂಶ |- | [[ಜಿನೆಸಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | 1993 | ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ | ಡೋರಿಸ್ ಡೇ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{cite web|url=http://www.hsus.org/about_us/offices_and_affiliates/hsus_hollywood_office/the_genesis_awards/genesis_award_winners_and_memorable_moments/1993_genesis_awards.html|title=1993 Genesis Awards|work=[[Genesis Awards]]|publisher=[[The Humane Society of the United States]]|accessdate=March 30, 2009|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214074456/http://www.hsus.org/about_us/offices_and_affiliates/hsus_hollywood_office/the_genesis_awards/genesis_award_winners_and_memorable_moments/1993_genesis_awards.html|url-status=dead}}</ref> | {{won}} |- | rowspan="8"| [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | {{grammy|1990}} | ''[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]] '' | [[ಉತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ]]<ref name="LAT Database">{{cite web|url=http://theenvelope.latimes.com/factsheets/awardsdb/env-awards-db-search,0,7169155.htmlstory?searchtype=all&query=megadeth&x=2&y=13|title=Awards Database|publisher=''[[Los Angeles Times]]''|accessdate=March 26, 2009}}</ref> | {{nom}} |- | {{grammy|1991}} | "[[ಹ್ಯಾಂಗರ್ 18]]" | rowspan="3"| ಉತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ <ref name="LAT Database" /> | {{nom}} |- | {{grammy|1992}} | ''[[ಕೌಂಟ್ ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್ ಟಿನ್ಷನ್]] '' | {{nom}} |- | {{grammy|1993}} | "[[ಆ‍ಯ್೦ಗ್ರಿ ಅಗೇನ್]]" | {{nom}} |- | {{grammy|1994}} | "[[99 ವೇಸ್ ಟು ಡೈ]]" | rowspan="4"| ಉತ್ತಮ ಮೆಟಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ <ref name="LAT Database" /> | {{nom}} |- | {{grammy|1995}} | "[[ಪರನೈಡ್]]" | {{nom}} |- | {{grammy|1998}} | "[[ಟ್ರಸ್ಟ್]] " | {{nom}} |- | {{grammy|2010}} | "[[ಹೆಡ್ ಕ್ರಷರ್]] " | {{nom}} |- | rowspan="3"| [[ಮೆಟಲ್ ಹಮ್ಮರ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗಾಡ್ಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | 2007 | rowspan="2"| [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌]] | rowspan="2"| ರಿಫ್ ಲಾರ್ಡ್ <ref name="Golden Gods 2007">{{cite news |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=70294 |title=Lamb of God, Iron Maiden, Slayer, Machine Head Among 'Golden Gods' Nominees |date=10 April 2007 |work=Blabbermouth.net |publisher=Roadrunner Records |accessdate=8 March 2009 |archive-date=26 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326051747/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=70294 |url-status=dead }}</ref><ref name="Golden Gods 2008">{{cite news |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=99168 |title=Metal Hammer Golden Gods Awards: Complete List of Winners |date=17 June 2008 |work=Blabbermouth.net |publisher=Roadrunner Records |accessdate=8 March 2009 |archive-date=26 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326044435/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=99168 |url-status=dead }}</ref> | {{nom}} |- | rowspan="2"| 2008 | {{won}} |- | ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ | ಉತ್ತಮ ಲೈವ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ | {{nom}} |- | [[ರೆವೊಲ್ವರ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗಾಡ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | 2009 | ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ | ಗೋಲ್ಡನ್ ಗಾಡ್ <ref>{{cite news|url=http://www.exclaim.ca/articles/generalarticlesynopsfullart.aspx?csid1=131&csid2=844&fid1=37723|title=Isis, Metallica, Slipknot Winners at the Epiphone Revolver Golden Gods Awards|last=Carman|first=Keith|date=April 8, 2009|publisher=''[[Exclaim!]]''|accessdate=April 10, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | {{won}} |} === ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ''[[ದಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್]]'' "ಡೈಪೊಡ್" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್‌ ಡೆತ್‌, ಸ್ಲೊ-ಪೇನ್‌ಫುಲ್‌ ಡೆತ್‌ ಮತ್ತು "ಮೆಗಾಡೆಟ್‌" ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯ ಚಿನ್ಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ''[[ನಾರ್ಥರ್ನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪೋಸರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೆಲ್ಲಿ ಟಂಬೋನ ಪಾತ್ರವು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರ ಗಾಯವು "ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಆಲ್ಬಂನ ಕವರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ''[[ಮ್ಯಾಡ್ ಅಬೌಟ್ ಯು]]'', ''[[ದಿ ಡ್ರಿವ್ ಕೆರಿ ಷೋ]]'' (ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್‌ ಒಂದು ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ). ''[[ದಿ ಎಕ್ಸ್ ಫೈಲ್ಸ್]]'' (ಮಲ್ಡರ್, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ನಿಂದ ಸ್ಕಲಿಯವರೆಗೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸುತ್ತಾನೆ) ಮತ್ತು ''[[ಡಕ್ ಡೊಜರ್ಸ್]]'' ಅವರು ''ಬ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ದಿ ಡೆ'' ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ''ಇನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ನೋಬಡಿ ಕ್ಯಾನ್ ಹಿಯರ್ ಯು ರಾಕ್‌'' ನ 2005ರ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ (ಕಾರ್ಟೂನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="IMDB" /> ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭದ ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು 1988ರ [[ಆಲಿವರ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಟಾಕ್ ರೇಡಿಯೋ]]'' ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್ ಸ್ಟೋನರ್ ನುಡಿಸುವ [[ಮೈಕೆಲ್ ವಿನ್‌ಕಟ್]] ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಕುಸಿತದ ಕುರಿತು [[ಎರಿಕ್ ಬೋಗೋಸಿಯನ್‌]] ಅರಾಜಕತೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವರ ಎದುರು "ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್" ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. [[ಪೆನಲೋಪ್ ಸ್ಫಿರಿಸ್]] ರವರ 1988ರ ಚಿತ್ರ " [[The Decline of Western Civilization Part II: The Metal Years]] " ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ವಿನೋದದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ "ಹೇರ್-ಮೆಟಲ್‌" ತಂಡಗಳ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ತಂಡದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ "ಇನ್ ಮೈ ಡಾರ್ಕೆಸ್ಟ್ ಅವರ್"ಗೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾರ್ಟೂನ್ ತಂಡ [[ಡೆತ್‌ಕ್ಲಾಕ್]] ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬಂತೆ ಸೋಗು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ''[[ವೇಯ್‌ನೆ’ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಹನಿ ಹಾರ್ನಿ([[ಕಿಂ ಬಸಿನ್ಜೆರ್]]) ಗರ್ಥ್ ([[ಡಾನ ಕಾರ್ವೆ]])ರನ್ನು "ನೀವು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲವೇ?" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ "ಯಾವುದಾದರೂ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ?" ಎಂದು ಗರ್ಥ್ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. }0}ಕಾಮ್ ಮೀನೆ ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ ಒಕೆಲಿ ನಟಿಸಿರುವ [[ಸ್ಟಿಫನ್ ಫಿಯರ್ಸ್]]‌ರ 1996ರ ಚಿತ್ರ "ದಿ ವ್ಯಾನ್"ನಲ್ಲಿ ([[ರೊಡ್ಡಿ ಡೋಯ್ಲ್]] ರ ಐರಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ) ಒಂದು ದೃಶ್ಯವಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು "ಫಿಶ್ &amp; ಚಿಪ್ಸ್ ವ್ಯಾನ್" ಮಾಲೀಕರು ಮೆಗಾಡೆಟ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೊರಗಡೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಹಾರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. 1991ರ ''[[ಬಿಲ್ &amp; ಟೆಡ್ಸ್ ಬೋಗಸ್ ಜರ್ನಿ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು [[ನರಕ]]ದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಬಿಲ್ ([[ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಿಂಟರ್]]) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಟೆಡ್ ([[ಕೆನು ರೀವ್ಸ್]]), ನಾನು ಸತ್ತರೆ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ" ಎಂದು ತಂಡವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref> ''ಅಂತರಜಾಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ದತ್ತಾಂಶಮೂಲ'' "ಮೆಮೋರಿಯಬಲ್ ಕೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಬಿಲ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಟೆಡ್ಸ್ ಬೊಗಸ್ ಜರ್ನಿ" ವರದಿ [http://www.imdb.com/title/tt0101452/quotes IMDB.com]; ಕೊನೆಯ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್20, 2006.</ref> ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ರಾಕ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುವಂತೆ ಜಾಕ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ರ ಮುಂಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ "ಮೆಗೊಟ್‌ಡೆಟ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. 1993ರ ''[[ಏರ್ ಬೋರ್ನ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ವಿಲೇಯ ([[ಸೆಥ್ ಗ್ರೀನ್]]) ಕೊಠಡಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ''ಕೌಂಟ್ ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್'' ಆಲ್ಬಮ್ ಕವರ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ನಿಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0106233/ ಐಎಮ್‌‍ಡಿಬಿ]</ref> 2007ರ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಚಿತ್ರ "ಈಗಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಶಾರ್ಕ್"<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0494222/ ಇಗಲ್ ವರ್ಸ್ಸ್ ಶಾರ್ಕ್(2007)]</ref> ಜೆಮೈನ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ನ ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದ ಕಾನ್‌ಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,<ref> [http://www.imdb.com/title/tt0863046/ "ದಿ ಫೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕನ್ಕೊರ್ಡಸ್"(2007)]</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. 1991ರ ''[[ಕೇಪ್ ಫಿಯರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್'' ಆಲ್ಬಂ ಕವರ್‌ನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಡೆನಿಯಲ್‌ಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref> ಸ್ಕೋರ್ಸ್ಸ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ), ವೆಸ್ಲೆಯ್ ಸ್ಟ್ರಿಕ್(ಬರಹಗಾರ): '''ಕೆಪ್ ಪಿಯರ್''', ಯುನಿವೆರ್ಸಲ್ ಪಿಕ್ಕಚ್ಚರ್ಸ್</ref> ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಅನ್ನು ''[[ಶಾಕರ್]]'', ''[[ಬಿಲ್ &amp; ಟೆಡ್ಸ್ ಬೋಗಸ್ ಜರ್ನಿ]]'', ''[[ಲಾಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ]]'', ''[[ಟೇಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ದ ಕ್ರಿಪ್ಟ್]]'' ಅರ್ಪಿಸುವ ಡೆಮನ್ ನೈಟ್, ''[[ಸುಪರ್ ಮಾರಿಯೋ ಬ್ರೋಸ್]]'',''[[Universal Soldier: The Return]]'',''[[Mortal Kombat: Annihilation]]'' ಮತ್ತು ''[[ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್]]'' ಮುಂತಾದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಂಗೀತವು ಲೆವೆಲ್ 1 ರಲ್ಲಿನ "ಹಿ ಇಸ್ ಬ್ಯಾಕ್" ಹಾಡಿನ ಮೂಲದ ಡ್ಯೂಕ್ ನುಕೆಮ್ II ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬೇರೆ "ಜೈಲ್" ಲೆವೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಲೆವೆಲ್ 5ರ " ಸ್ಕ್ವೇಕ್ " ಹಾಡು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ "ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ" ಲೆವೆಲ್‌ಗಳ [[ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌]] ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ "ಆ‍ಯ್೦ಗ್ರಿ ಎಗೇನ್" ಮತ್ತು "ಸ್ಕಿನ್ ಓ ಮೈ ಟೀತ್" ಮೆಗಾಡೆಟ್‌ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಒಂದು [[ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಶಿಪ್]] ಆಗಿದೆ. [[ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್]] ಅನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ [[ವಿ-ರಾಕ್‌]]ನ 2002ರ [[ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[Grand Theft Auto: Vice City]], ಹಾಗೇ 2003ರ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌[[True Crime: Streets of LA]] ''ಮತ್ತು [[ಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಎಲ್‌ 10]]'' ನಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸಿಂಫೋನಿ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್"ನ ಕವರ್ ಆವೃತ್ತಿಯು, [[ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್ 2]] ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳಾದ ''[[ಗಿಟಾರ್ ಹೀರೊ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಡಬ್ಲುಡಬ್ಲುಇ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್]]'' ''[[ವರ್ಸಸ್ ರಾ 2006]]'' ನಲ್ಲಿ ''[[ಫ್ಲಾಟ್‌ಔಟ್ 2]]'' ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. "[[ಹ್ಯಾಂಗರ್ 18]]" ನ ಕವರ್ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360]] ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ '' [[ಗಿಟಾರ್ ಹೀರೊ II]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="IMDB"> ಅಂತರಜಾಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ದತ್ತಾಂಶಮೂಲ ''"ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್ ಐಎಮ್‌‍ಡಿಬಿ ವೆಬ್ ಪೇಜ್"'', ವರದಿ [http://www.imdb.com/name/nm0615962/ IMDB.com]; ಕೊನೆಯ ಪ್ರವೇಶ ನವೆಂಬರ್20, 2006.</ref> [[ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ 3]] ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್, ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ನ ''[[ಸಿಂಫೋನಿ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್]]'' ನ ಗೇಮ್ ಪ್ಲೇ ಸಮಯದ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೆಗಾಡೆಟ್‌‌ನ ''[[ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್]]'' ಹಾಡು ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ 2 ನಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಲ್ಬಂ ''[[ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್.....ಬಟ್ ಹು ಇಸ್ ಬಯಿಂಗ್?]]'' ನ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಂ "[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]]" ಆಗಿದೆ. ''[[ಸ್ಲೀಪ್‌ವಾಕರ್]]'' ಹಾಡನ್ನು ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೆ ''[[ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸರಣಿ]]'' ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. "ಗಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ವಾರ್" ಹಾಡು [[ಗಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ವಾರ್]] ಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. "[[ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ಡರ್ಟ್]]" ಮತ್ತು "[[ಟೊರ್ನಡೊ ಆಫ್ ಸೌಲ್ಸ್]]" ಹಾಡುಗಳು ಇನ್ ಗೇಮ್ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಿಂದ [[ಬ್ರುಟಲ್ ಲೆಜೆಂಡ್]] ವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. == ಸದಸ್ಯರು == {{details|List of Megadeth band members}} ;ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ * [[ಡೇವ್ ಮುಸ್ಟೇನ್]] – [[ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ]], [[ಪ್ರಮುಖ]] & [[ಲಯ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ]] (1983–ರಲ್ಲಿ) * [[ಡೇವಿಡ್ ಎಲಿಫ್ಸನ್]] – [[ಬಾಸ್]], [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]] (1983–2002, 2010–ರಲ್ಲಿ) <ref>http://roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&amp;newsitemID-134737{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[ಶಾನ್ ಡ್ರೊವರ್]] – [[ಡ್ರಮ್ಸ್]], [[ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಆನದ್ಧವಾದ್ಯಗಳ ವಿಭಾಗ]] (2004–ರಲ್ಲಿ) * [[ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] – [[ಪ್ರಮುಖ]] & [[ಲಯ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ]], [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]] (2008–ರಲ್ಲಿ) == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ == {{Main|Megadeth discography}} * ''[[ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಇಸ್ ಮೈ ಬಿಸಿನೆಸ್...ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇಸ್ ಗಾಡ್!]]'' (1985) * ''[[ಪೀಸ್ ಸೆಲ್ಸ್...ಬಟ್ ಹೂ’ಸ್ ಬೈಯಿಂಗ್?]]'' (1986) * ''[[ಸೋ ಫಾರ್, ಸೋ ಗುಡ್...]] '' ''[[ಸೋ ವಾಟ್!]]'' (1988) * ''[[ರಸ್ಟ್ ಇನ್ ಪೀಸ್]]'' (1990) * ''[[ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌‍ಟಿಂಕ್ಷನ್]]'' (1992) * ''[[ಯೂಥನೆಶಿಯಾ]]'' (1994) * ''[[ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್]]'' (1997) * ''[[ರಿಸ್ಕ್]]'' (1999) * ''[[ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೀಡ್ಸ್ ಹೀರೋ]]'' (2001) * ''[[ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೇಲ್ಡ್‌]]'' (2004) * ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಬಾಮಿನೇಷನ್ಸ್]]'' (2007) * ''[[ಎಂಡ್‌ಗೇಮ್]]'' (2009) == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Megadeth}} * [http://www.megadeth.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1980ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1990 ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಹೆವಿ ಮೆಟಾಲ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ಏಂಜಲ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಗಾಡೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1983ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಲ್ವರು ಗಾಯಕರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ರೋಡ್‌ರನ್ನರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಥ್ರಾಶ್ ಮೆಟಾಲ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೀಡ್ ಮೆಟಾಲ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] 8or7lpfooubblvy75cj88zhbaex1h22 0 23036 1430541 1430390 2026-09-27T11:36:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430541 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Freundinnen.jpg|thumb|200px|ನಗುತ್ತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರು ]] {{otheruses}} ಒಬ್ಬ '''ಹುಡುಗಿ ''' ಯು, ಯಾವುದೇ [[ಸ್ತ್ರೀ|ಹೆಣ್ಣು (ಸ್ತ್ರೀ )]] [[ಮನುಷ್ಯ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು [[ಬಾಲ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ತಾರುಣ್ಯ]]ದಿಂದ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ''ಕಿರಿಯ ಹೆಂಗಸು'' <ref>ಶಬ್ದಕೋಶ .ಕಾಮ್, ''[http://dictionary.reference.com/browse/girl ಗರ್ಲ್ ]'' , 2008 ಜನವರಿ 2 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>ಎಂತಲೂ ಅರ್ಥೈಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. == ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ಹುಡುಗಿ '' ಶಬ್ದವು ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 1250 ಮತ್ತು 1300 ರ ಸಿ ಇ ಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲೋ-ಸಕ್ಸೋನ್]] ಶಬ್ದ ''ಗೆರ್ಲೆ'' ದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ( ''ಗಿರ್ಲೆ '' ಅಥವಾ ''ಗುರ್ಲೆ ಎಂತಲೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದು.), [[ಓಲ್ಡ್ ಲೋ ಜರ್ಮನ್]] ನ ''ಗರ್ '' ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ವಜಾತೀಯ ಶಬ್ದದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. (ಕೆಲವು ವೇಳೆ ''ಕೆರ್ಲ್'' ಎಂತಲೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ).<ref>''ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ಸ್ ರಿವೈಸ್ಡ್ ಅನಬ್ರಿದ್ಜ್ದ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ '' (1913), ''[http://dictionary.die.net/girl ಗರ್ಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122062740/http://dictionary.die.net/girl |date=2009-01-22 }}'' , 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>'' [[ಆಂಗ್ಲೋ -ಸಕ್ಸೋನ್]] ನ ''ಗೆರೆಲ'' ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವು ''ಉಡುಪು '' ಅಥವಾ ''ಧರಿಸುವ ವಸ್ತು '' . ಕೆಲವು ಪರಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ <ref name="girl">ಡಿಕ್ಷನರಿ .ಕಾಮ್ , ''[http://dictionary.reference.com/browse/girl ಗರ್ಲ್ ]'' , 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಮೆತೊಂಯಮ್]] ಅಂತಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 1530 ರಿಂದಲೂ ''ಹುಡುಗಿ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ''ಯಾವುದೇ ಕಿರಿಯ ಮದುವೆಯಾಗದ ಸ್ತ್ರೀ '' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1648 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೊದಲ ಅರ್ಥವು ''ಸ್ವೀಟ್ ಹಾರ್ಟ್'' ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಂತೆ, 1892ರಲ್ಲಿ ''[[ಗರ್ಲ್-ಫ್ರೆಂಡ್]]'' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ''[[ಗರ್ಲ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಡೋರ್]]'' ಅಂದರೆ, ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿ ಅಥವಾ ಕಿರಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಂಗಸಿಗೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು 1961<ref>ಆನ್ ಲೈನ್ ಎತ್ಯ್ಮೋಲೋಜಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ , ''[http://www.etymonline.com/index.php?search=girl&amp;searchmode=none ಗರ್ಲ್ ]'' , 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>ರಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. === ಪ್ರೌಢರ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ === ಕೆಲವು ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ''ಗರ್ಲ್'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ವಯಸ್ಕ [[ಪುರುಷ]]ನನ್ನು ''[[ಬಾಯ್]]'' ಶಬ್ದದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆದಂತಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗರ್ಲ್ ಶಬ್ದದ ಉಪಯೋಗವು ಬಹುಶಃ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸುವುದಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕಸುಬಿನಿಂದ ಅಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇತರ ಔಪಚಾರಿಕ ಅರ್ಥಾನ್ವಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ, ಈ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="girl"/> ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭೇಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ("''ನೀನು ಕೇವಲ ಹುಡುಗಿ'' ") ಎಂಬುದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಂತೆ, ಈ ಶಬ್ದವು ಧನಾತ್ಮಕ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಂಗೀತದ ಶಿರೋನಾಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸಾಹದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ನಟಿಸುವಾಗ, ತಮಾಷೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಫುರ್ತದೋ'ಸ್ ನ "[[ಪ್ರಾಮಿಸ್ ಕ್ಯುಯುಸ್ ಗರ್ಲ್]] ") ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಂಗಸರನ್ನು , ಒಂದು ಬಾರಿ ಅವರು ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. (ಮಕ್ ಬ್ರೈಡ್ 'ಸ್" ನ [[ದಿಸ್ ಒನ್'ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಗರ್ಲ್ಸ್]] "). ಈ ಎರಡೂ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಉಪಯೋಗಗಳೆಂದರೆ, ಈ ಶಬ್ದದ ಉಪಯೋಗವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <br /> == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Bozo girl.jpg|thumb|upright| ಮಾಲಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿ ]] ಹುಡುಗಿಯರಿಗಿಂತ ಹುಡುಗರ ಜನನ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.(ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಈ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ಪ್ರತೀ 100 ಹುಡುಗಿಯರ ಜನನಕ್ಕೆ 105 ಹುಡುಗರ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ), ಆದರೆ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ ಹುಡುಗಿಯರ ಮರಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದುದರಿಂದ 15 ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತೀ 100 ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ 104 ಹುಡುಗರುಗಳು.<ref>{{cite web |title=CIA Fact Book |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html#People |publisher=The Central Intelligence Agency of the United States |access-date=2010-04-07 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226055200/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html#People |url-status=deviated |archivedate=2007-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070612213256/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html#People }}</ref> <ref>ಇನ್ -ಜಂಡರ್.ಕಾಮ್ , ''[http://www.in-gender.com/xyu/Odds/Gender_Odds.aspx ದಿ ಅದ್ದ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾವಿಂಗ್ ಎ ಬಾಯ್ ಆರ್ ಎ ಗರ್ಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101007160714/http://in-gender.com/xyu/odds/gender_odds.aspx |date=2010-10-07 }} {{Cite web |url=http://in-gender.com/xyu/odds/gender_odds.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007160714/http://in-gender.com/xyu/odds/gender_odds.aspx |archive-date=2010-10-07 |url-status=bot: unknown}}'' , 2009 ಜನವರಿ 8 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1700 ರಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನ [[ಸರಾಸರಿ ಲಿಂಗದ ಪ್ರಮಾಣ]] ವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಸುಮಾರು ಪ್ರತೀ 1,000 ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ 1,050 ಹುಡುಗರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಲಿಂಗ ನಿರ್ಣಯ]] ದ ಮೇಲೆ ಪೋಷಕರ ಪಾಲು ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಡ್ಡಾಯ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯದ ಹೇಳಿಕೆಯಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.(ಶೇಕಡಾ70: ಶೇಕಡಾ 74: ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 59:ಶೇಕಡಾ 65 ) ಈ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು,(ಮಿಲೇನಿಯಂ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಗೋಲ್ಸ್ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮುಖಾಂತರ )1990<ref name="UNICEF">[http://unicef.org/publications/index_18108.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180620001048/https://www.unicef.org/publications/index_18108.html |date=2018-06-20 }}ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ದ್ಸ್ ಚಿಲ್ದ್ರೆನ್ 2004 - ಗರ್ಲ್ಸ್ , ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ , ಯುನಿಸೆಫ್ , 2004</ref>ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. <div style="clear:both"></div> == ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ (ಪ್ರದೇಶ ) == [[ಚಿತ್ರ:Girlgenderrole3.jpg|thumb|left| ಕಾಗದದ ಬೊಂಬೆಗಳ ಜೊತೆ ಹುಡುಗಿಯ ಆಟ.ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಲಿಂಗವು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಲೆತಾಗ ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಯಾರಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ವಿಷಯ. ]] ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಲಿಂಗವು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಲೆತಾಗ ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಯಾರಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ವಿಷಯ.<ref>ಸಲೋನ್ .ಕಾಮ್ , ಕುರ್ತ್ ಕ್ಲಇನೆರ್ , ''[http://dir.salon.com/story/books/review/2003/06/19/ridley/ ಎ ಮೈಂಡ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಓನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606223442/http://dir.salon.com/story/books/review/2003/06/19/ridley/ |date=2011-06-06 }}'' (ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ''ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಪೋಷಣೆ '' ಮತ್ಟ್ ರಿದ್ಲೆಯ್ ರವರಿಂದ ), 19 ಜೂನ್ 2003, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಒಂದೇ ವಿಧದ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬೇರೆಯಾದ ಅವಳಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು<ref>ಬಿಬಿಸಿ , ಜೇನ್ ಬೇರೆಸ್ ಫೋರ್ಡ್ , ''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7152762.stm ಟ್ವಿನ್ಸ್ ರಿಯುನೈಟೆಡ್ , ಆಫ್ಟರ್ 35 ಇಯರ್ಸ್ ಅಪಾರ್ಟ್ ]'' , 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ಎಮೋರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಿಂ ವಾಲ್ಲೇನ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, " 'ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದುದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನಾಗಿ (ಸಂಗತಿ)ಉಪಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ"ಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದೆ. ವಾಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಲಿಂಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು, ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದರ ಮುಖಾಂತರ, ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. "ಹುಡುಗಿಯರು ಆಟದ ಬೊಂಬೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ಕಲೆಯುವ(ಆಟವಾಡುವ) ಆಸೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಹುಡುಗರು "ಕೈ ಚಳಕ/ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ" ಆಟವಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Girlgenderrole2.jpg|thumb| ಹುಡುಗಿಯಿಂದ ಆಟದ ಕಾರಿನ ಚಾಲನೆಯ ನಟನೆ.ಅವರವರ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಆದ ಅವರವರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಲಿಂಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಬಹು ಬೇಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ]] ವಾಲೆನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಡುಗಿಯರು ಹೇಗೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು, ಅವರ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಗಣಿತ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯು "ಲಿಂಗ ನಿಸ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ"ಯಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇದೇ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಹುಡುಗಿಯರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಹುಡುಗಿಯರು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. "ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ," ವಾಲೆನ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ , "ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಂಗಸಿಗೆ, ಗಣಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ನಿನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸ ಎನ್ನುವ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಗಣಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಲಿಂಗ ಭೇಧವಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನೀಡಿದರಷ್ಟೇ ಸಾಕು, ಅವಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊರೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯ<ref>ಎಮೋರಿ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ , ''[http://www.emory.edu/ACAD_EXCHANGE/2005/sept/wallenqa.html ವುಮೆನ್ಸ್ ವರ್ಕ್ ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629133736/http://www.emory.edu/ACAD_EXCHANGE/2005/sept/wallenqa.html |date=2011-06-29 }}'' , ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2005, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲೇಖಕ [[ಜುಡಿತ್ ಹ್ಯಾರ್ರಿಸ್]] ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅವರ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸಂಬಂಧ ಶಾಸ್ತ್ರದ (ಜೀನ್ಸ್ ನ) ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲದೆ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ ಪಾಲನೆ-ಪೋಷಣೆ ಕೂಡ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಣಾಮ ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ (ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ) ರೂಪಗಳಾದ ಮಕ್ಕಳ [[ಪೀರ್ ಗ್ರೂಪ್]]<ref>ಪಿಬಿಎಸ್ .ಓ ಆರ್ ಜಿ , ''[http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec98/naturenurture_10-20.html ನೇಚರ್ ವರ್ಸಸ್ . ನರ್ಚರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100327075552/http://www.pbs.org/newshour/bb/health/july-dec98/naturenurture_10-20.html |date=2010-03-27 }}'' , 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಭಾವವೇ ಸಂತಾನದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಿಟ್ರಸಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ 7 ರಿಂದ 16 ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ ಹುಡುಗಿಯರೇ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದರ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಓದುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="literacytrust">ಲಿಟ್ರಸಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ .ಓ ಆರ್ ಜಿ , ''[http://www.literacytrust.org.uk/database/stats/englandstats.html ಲಿಟ್ರಸಿ ಅಚೀವ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ , ಇನ್ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಜಂಡರ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ]'' , 2007, 2008 ಡಿಸಂಬರ್ 7 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಹುಡುಗಿಯರು ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು. 1996ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ [[ಸಾಟ್(ಎಸ್ ಎ ಟಿ)]]ನ ವಾಚಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 503ರ ಸರಾಸರಿ ಗಳಿಕೆಯು ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ 4 ಅಂಕಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 492ಇದ್ದು, ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ 35 ಅಂಕಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ವೇಯ್ನ್ ಕಾಮರ, ಕಾಲೇಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಸಂಶೋದಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ,"ಹಡುಗರು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಕೋರ್ಸ್-ಗಳನ್ನೇ ಹುಡುಗಿಯರು ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಈ 35 ಅಂಕಗಳ ಅಂತರವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ." ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಲೆಸ್ಲೀ ಆರ್. ವೊಲ್ಫ್ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹುಡುಗಿಯರ ಗಣಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಗಳಿಕೆಯ ಅಂಕ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು (ಲೆಕ್ಕ) ಬಿಡಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹುಡುಗರು "ಪರೀಕ್ಷೆ-ಯುಕ್ತಿಯ ಉಪಯೋಗ"ಗಳಾದ, ಈಗಾಗಲೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬಹು-ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, "ಹುಡುಗರು ಪಿನ್-ಬಾಲ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದಂತೆ, ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ". (ಎಸ್ ಎ ಟಿ)ಸಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಗಳಿಕೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ<ref>ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ , ಕಥೆರಿನೆ ಕ್ಯು ಸೀಲ್ಯೇ , ''[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0DE0DE1F39F937A25750C0A961958260 ಗ್ರೂಪ್ ಸೀಕ್ಸ್ ಟು ಅಲ್ಟರ್ ಎಸ್.ಎ.ಟಿ . ಟು ರೈಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ' ಸ್ಕೋರ್ಸ್ ]'' , 14 ಮಾರ್ಚ್ 1997, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಗರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಸಹ ವೊಲ್ಫ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾಳೆ. 2006ರ ವೇಳೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯರು [[(ಎಸ್ ಎ ಟಿ)ಸಾಟ್]]ನ ವಾಚಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ 11 ಅಂಕಗಳ <ref>ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ , ಜಾನ್ ಬರ್ಮನ್ , ''[http://abcnews.go.com/WNT/story?id=2376202 ಗರ್ಲ್ಸ್ ಅಚೀವ್ ರೇರ್ ಎಸ್ಎಟಿ ಸ್ಕೋರ್ಸ್ ]'' , 30 ಆಗಸ್ಟ್ 2006, 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref>ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ 2005ರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ಹುಡುಗಿಯರ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಹುಮತವು, ಹುಡುಗರ <ref>ಹಾರ್ರಿಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ .ಯುಚಿಕಾಗೋ .ಇಡಿಯು , ''[http://harrisschool.uchicago.edu/about/publications/research-report/rr2006/classrooms.asp ಗರ್ಲ್ -ಡಾಮಿನೇಟಡ್ ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಇಮ್ಪ್ರೋವ್ ಬಾಯ್ಸ್ ’ ಅರ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಪೆರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819010756/http://harrisschool.uchicago.edu/About/publications/research-report/rr2006/classrooms.asp |date=2007-08-19 }} {{Cite web |url=http://harrisschool.uchicago.edu/About/publications/research-report/rr2006/classrooms.asp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070819010756/http://harrisschool.uchicago.edu/About/publications/research-report/rr2006/classrooms.asp |archive-date=2007-08-19 |url-status=dead}}'' , 2008 ಜನವರಿ 2 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref>ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸಲು ಆಸ್ಪದ ಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. == ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Jan Vermeer van Delft - Brieflezend meisje bij het venster (ca. 1657-59).jpg|thumb|upright| ತೆರೆದ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಪತ್ರ ಓದುತ್ತಿರುವ ಹುಡುಗಿ,ಜಾನ್ ವರ್ಮೀರ್ ವ್ಯಾನ್ ದೆಲ್ಫ್ತ್ (1657).]] [[ಈಜಿಫ್ಟಿಯನ್ ಮುರಲ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳ ಭಾವಚಿತ್ರವೂ ಕೂಡಿದೆ. [[ಸಪ್ಪ್ಹೋ]] 'ನ ಕವಿತೆಗಳು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸಂಭೋಧಿಸುವ ಪ್ರೇಮ ಕವನಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ, ಹುಡುಗಿಯರ ಮುಖಭಾವವಿರುವ ಕೆಲವು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ, [[ಪೆಟ್ರುಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟುಸ್]] ' ''ಪೋರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಆಫ್ ಎ ಯಂಗ್ ಗರ್ಲ್ '' (ಸುಮಾರು 1460), [[ಜುಯನ್ ದೇ ಫ್ಲನ್ದೆಸ್]] ' ''ಪೋರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಆಫ್ ಎ ಯಂಗ್ ಗರ್ಲ್ '' (ಸುಮಾರು 1505), [[ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಹಾಲ್ಸ್]] ' ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Frans_Hals_004.jpg ಡೈ ಅಮ್ಮೆ ಮಿತ್ ಡೆಮ್ ಕೈಂಡ್ ]'' 1620 ರಲ್ಲಿ [[ಡಿಎಗೋ ವೆಲಝೆಡ್ಕ್ವೆಜ್]] ' ''[[ಲಾಸ್ ಮೆನಿನಸ್]] '' 1656 ರಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಸ್ಟೀನ್]] ನ ''ದಿ ಫೀಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಎಸ್ ಟಿ . ನಿಕೋಲಸ್ '' (ಸುಮಾರು 1660) ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ನೆಸ್ ವೇರ್ಮೀರ್]] ನ ''[[ಗರ್ಲ್ ವಿಥ್ ಎ ಪರ್ಲ್ ಇಯರ್ ರಿಂಗ್]] '' ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Jan_Vermeer_van_Delft_003.jpg ಗರ್ಲ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎ ಲೆಟರ್ ಅಟ್ ಅನ್ ಓಪನ್ ವಿಂಡೋ ]'' . ಹುಡುಗಿಯರ, ನಂತರದ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಅನ್ಕೆರ್]]ನ ಭಾವಚಿತ್ರವಾದ ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Albert_Anker_001.jpg ಗರ್ಲ್ ವಿಥ್ ಎ ದೊಮಿನೋ ಟವರ್ ]'' ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಪಿಸ್ಸರ್ರೋ]] ನ 1883 ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Camille_Pissarro_033.jpg ಪೋರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಆಫ್ ಎ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಾಟರ್ ]'' , ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೂಡಿದೆ. ಹುಡುಗಿಯರ ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೇರಿ ಕಾಸ್ಸತ್ತ್]] ನ 1884 ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Cassatt_Mary_Children_on_the_Beach_1884_.jpg ಚಿಲ್ದ್ರೆನ್ ಆನ್ ದಿ ಬೀಚ್ ]'' ಮತ್ತು [[ವ್ಹಿಸ್ತ್ಲರ್]] ನ ''ಹಾರ್ಮೋನಿ ಇನ್ ಗ್ರೆಯ್ ಅಂಡ್ ಗ್ರೀನ್ : ಮಿಸ್ ಸಿಸೆಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ '' ಮತ್ತು ''ದಿ ವೈಟ್ ಗರ್ಲ್ '' (ಬಲಗಡೆಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಹಲವು ಕಥೆಗಳು ಅದರ ನಾಯಕಿಯ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ದಬಾಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುವ ''[[ಜಾನೆ ಐರ್]]'' ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ '' [[ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್]]'' ನಲ್ಲಿನ ನತಾಶ. ಇತರ ಕಥೆಗಳಾದ ಹಾರ್ಪರ್ ಲೀ ನ ''[[ಟು ಕಿಲ್ ಎ ಮಾಕಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್]] '' ನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ವೀರನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ನಬೋಕೊವ್]] ನ ಚರ್ಚೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾದ ''[[ಲೋಲಿತ]]'' (1955)ದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 12 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಪಾಂಡಿತ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಅಮೆರಿಕಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರಲ್ಲಿನ ವಿಧಿ ಲಿಖಿತ ಸಂಬಂಧವು ಇದರ ಕಥಾವಸ್ತಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥರ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ನ ''[[ಮೆಮೊಇರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಗಯಿಶ]]'' ದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. [[ಲೆವಿಸ್ ಕಾರ್ರೋಲ್]] ನ ''[[ಅಲೈಸ್ ನ ಅದ್ವೆಂಚ್ಯುರ್ಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರಪರಿಚಿತಳಾದ ಹೆಣ್ಣುನ್ನು ವೀರನಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ , ಕಾರ್ರೋಲ್ ನ ಹುಡುಗಿಯರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:PortraitGirl2005-1a.jpg|thumb|200px| ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನ ಹುಡುಗಿ. ]] ಯೂರೋಪಿನ [[ಫೈರಿ ಟೇಲ್]] (ಯಕ್ಷಿಣಿ ಕಥೆಗಳು ) ಹುಡುಗಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ ''[[ಗೋಲ್ಡಿ ಲೋಕ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ತ್ರೀ ಬೇರ್ಸ್]] '' , ''[[ರಪುನ್ಜೆಲ್]] '' , [[ಹಂಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಅನ್ದೆರ್ ಸೇನ್]] ನ ''[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಗರ್ಲ್]] '' , ''[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಮೇರ್ ಮಿಡ್]] '' , ''[[ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪೀ]] '' ಅಂಡ್ ದಿ [[ಬ್ರದೆರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ಮ್]] ನ ''[[ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹೂಡ್]] '' . ಹುಡುಗಿಯರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ''[[ಅಲಿಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] '' , ''[[ಹೇಇದಿ]] '' , ''[[ದಿ ವಂಡರ್ಫುಲ್ ವಿಜಾ ರ್ಡ್ ಆಫ್ ಒಜ್]] '' , ದಿ [[ನಾನ್ಸಿ ಡ್ರೆವ್]] ಸೀರೀಸ್ , ''[[ಲಿಟಲ್ ಹೌಸ್ ಆನ್ ದಿ ಪ್ರೈರಿ]] '' , ''[[ಮೇಡ್ ಲೈನ್]] '' , ''[[ಪಿಪ್ಪಿ ಲಾಂಗ್ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್]] '' , ''[[ಎ ರಿಂಕಲ್ ಇನ್ ಟೈಮ್]] '' , ''[[ಡ್ರಾಗನ್ ಸಾಂಗ್]] '' , ಮತ್ತು [[ಲಿಟಲ್ ವುಮೆನ್]] . ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು,ಮುಖಂಡರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹುಡುಗರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹುಡುಗಿ ಪಾತ್ರಗಳು ''[[ನೈಟ್ಸ್ ಕಾಸಲ್]] '' , ''[[ದಿ ಲಯನ್ , ದಿ ವಿಚ್ ಅಂಡ್ ದಿ ವಾರ್ಡ್ ರೋಬ್]] '' , ''[[ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ತ್ರೀ]] '' ಅಂಡ್ ದಿ [[ಹಾರಿ ಪಾಟರ್]] ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ . ಅಮೆರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಕಾಮಿಕ್ (ಹಾಸ್ಯದ ) ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹುಡುಗಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳೆಂದರೆ [[ಲಿಟಲ್ ಲುಲು]] ಅಂಡ್ [[ಲಿಟಲ್ ಅರ್ಫನ್ ಅನ್ನಿ]] . [[ವಂಡರ್ ವುಮನ್]]ನ [[ಸೈಡ್ ಕಿಕ್ಕ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಏತ್ತ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಾತ್ರವು, ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಹುಡುಗಿ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ( [[ಚಾರ್ಲೆಸ್ ಸ್ಚುಲ್ಜ್]] ನ )[[ಪೀನಟ್ಸ್]] ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಪೆಪ್ಪೆರ್ಮಿಂಟ್ ಪಟ್ಟಿ]] , [[ಲುಸಿ ವ್ಯಾನ್ ಪೆಲ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಯಾಲಿ ಬ್ರೌನ್]] ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದೆ. [[ಜಪಾನ್]] ನೀಯರ [[ಅನಿಮೇಟಡ್ ಕಾರ್ಟೂನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವೀರನಾಯಕಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಹಯಾವ್ ಮಿಯಜ್ಯಕಿ]] ನ ಹಲವಾರು ಅನಿಮೇಟಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಲಾಗಿದ್ದು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ''ಮಜೋ ನೋ ಟಕ್ಕ್ಯು ಬಿನ್ '' ([[ಕಿಕಿಸ್ ಡೆಲಿವರಿ ಸರ್ವಿಸ್]] ). ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಶೋಜೋ]] ಶೈಲಿಯ ಮಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇತರ ಹಲವು ಹುಡುಗಿಯರು ಮುಖಂಡ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ''[[ದಿ ವಾಲ್ ಫ್ಲವರ್]] '' , ''[[ಸೆರೆಸ್ , ಸೆಲೆಸ್ಟಿ ಅಲ್ ಲೆಜೆಂಡ್]] '' , [[ಟೋಕ್ಯೋ ಮ್ಯುಮ್ಯು]] ಮತ್ತು ''[[ಫುಲ್ ಮೂನ್ ಓ ಸಗಶಿತೆ]] '' . ಈ ಮಧ್ಯೆ , ಜಪಾನೀಯರ ಕೆಲವು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಗಳು ಹುಡುಗಿಯರ ಕಾಮಭರಿತ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ. ''ಗರ್ಲ್ '' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. (ಅದೆಂದರೆ "[[ಎಬೌಟ್ ಎ ಗರ್ಲ್]] " ಹಾಡಿನ ಜೊತೆ ), ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಕಿರಿಯ ಪ್ರೌಡ ಅಥವಾ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == *[[ಹುಡುಗ]] *[[ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುಹತ್ಯೆ]] * [[ಹುಡುಗಿಯ ಗುಂಪು]] * [[ಹುಡುಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಿ]] *[[ಹುಡುಗಿಯ ಶಕ್ತಿ]] *[[ಹೆಂಗಸು]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Commonscat|Girls}} {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಹೆಂಗಸರು]] [[ವರ್ಗ:ಜನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾದರಿಗಳು]] t9r2vigc845ng8t1y947yvtdfas76lg 0 23321 1430504 1430118 2026-09-27T06:45:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430504 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency |agency_name = National Security Agency |nativename = |nativename_a = |nativename_r = |logo = |logo_width = |logo_caption = |seal = Seal of the U.S. National Security Agency.svg |seal_width = 200px |seal_caption = |formed = November 4, 1952 |preceding1 = [[National Security Agency#History|Armed Forces Security Agency]] |preceding2 = |dissolved = |superseding = |jurisdiction = United States |headquarters = [[Fort George G. Meade|Fort Meade]], [[Maryland]] |employees = [[Classified information|Classified]] |budget = [[Classified information|Classified]] |chief1_name = [[Lieutenant general (United States)|Lieutenant General]] [[Keith B. Alexander]], [[United States Army|USA]] |chief1_position = [[Director of the National Security Agency|Director]] |chief2_name = [[John C. Inglis]] |chief2_position = [[Deputy Director of the National Security Agency|Deputy Director]] |parent_agency = [[United States Department of Defense]] |child1_agency = |child2_agency = }} '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆ''' /ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆ ('''NSA/CSS''' )ಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಲಾಜಿಕ್ ಮತ್ತು [[ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರದ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 4,1952ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಹಾರ್ರಿ ಎಸ್.ತ್ರುಮ್ಯಾನ್]] ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಇದು ವಿದೇಶೀ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ವಿದೇಶೀ [[ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಜ್ಞೆ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ [[ಕ್ರಿಪ್ಟೊಎನಲೈಸಿಸ್]] ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಇದೇ ತೆರನಾದ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿರುವ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತನ್ನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಎನ್ಎಸ್ಎ ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಪೂಟರ್ ಜಾಲ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ <ref name="Nakashima" /> ಮಾಡಿರಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎನ್ಎಸ್ಎ ಯನ್ನು [[ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್]] ಅಥವಾ [[ವೈಸ್ ಎಡ್ಮಿರಲ್]] ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಎನ್ಎಸ್ಎ ಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್.ದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಮೂಹ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.[[ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇಂಟೆಲೆಜೆನ್ಸ್]]ಅವರ ಮುಂದಾಳುತ್ನದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆ]]ಯು ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಗು U.S.ಮತ್ತು NSA ನಡುವಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ ಸಹಕರಿಸಿ ನಿರಂತರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. NSA ದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯು ಸಂಪರ್ಕ-ಸಂವಹನದ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ [[ಮಾನವ ಗುಪ್ತಚರ]]ದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾರದು. ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ NSAದ ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯವು ವಿದೇಶಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ [[ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವರದಿಗಳಿ]]ವೆ ==ಸಂಸ್ಥೆ== <ref name="National Security Agency">{{cite web|title=The National Security Agency Frequently Asked Question Sex is goods|publisher=National Security Agency|url=http://www.nsa.gov/about/about00018.cfm#1|accessdate=2008-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040307234226/http://www.nsa.gov/about/about00018.cfm#1|archivedate=2004-03-07|url-status=dead}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:ದಿ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೊರೇಟ್ (SID),ಇದು ವಿದೇಶಿ [[ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಜ್ಞೆಗಳ]] ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲದೇU.S.ನ ಮಾಹಿತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಸ್ಸುರನ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೊರೇಟ್ (IAD),ಕಾರ್ಯ <ref name="National Security Agency"/> ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ===ಪಾತ್ರ=== [[File:Cray X-MP.jpg|thumbnail|right|ಕ್ರಯ್ X-MP/24 (ser. no. 115) ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಲಾಜಿಕ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಕಂಪೂಟರ್ ಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ]] NSA ನ [[ಆಯಾ ಘಟನೆಗಳ]] ದಾಖಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ರೇಡಿಯೊ]][[ಪ್ರಸಾರ]],ಅಂದರೆ ಎರಡು ಕಂಡೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಸಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಇಂಟರ್ ನೆಟ್]],ದೂರವಣಿ ಕರೆಗಳು ಹಾಗು ಇನ್ನುಳಿದ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ಉದ್ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಭದ್ರತಾ ವಲಯದ [[ಮಿಲಿಟರಿ]],[[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ,ಸೂಕ್ಷ್ಮ,ರಹಸ್ಯ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಗಣಿತಜ್ಞ]]ರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಏಕೈಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದ್ದು ಅದಲ್ಲದೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಸೂಪರ್ ಕಂಪೂಟರ್]] ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಮೂಹವು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ <ref>{{cite speech|title=Statement for the Record|author=Harvey A. Davis|first=Harvey|last=Davis|date=12 March 2002|location=342 Dirksen Senate Office Building, Washington, D.C.|url=http://www.nsa.gov/public_info/speeches_testimonies/12mar02.shtml|accessdate=2009-11-24|archive-date=2010-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20100527155439/http://www.nsa.gov/public_info/speeches_testimonies/12mar02.shtml|url-status=dead}}</ref>{{Clarify me|date=May 2009}}ಸಂಘಟನೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಹಲವಾರು ವರ್ಶಗಳ ವರೆಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು U.S. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ "ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಇಲ್ಲ".(NSA)ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತಿತ್ತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿರಳವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಲ್ಲಿ.ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಎಂದರೆ "ಎಂದೂ ಯಾರಿಗೂ ಏನೂ ಹೇಳುವದಿಲ್ಲ" NSA/CSS ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಪಟ್ಟಿ ಎಂದರೆ[[ಕ್ರಿಪ್ಟಾನಾಲಿಟಿಕ್]] ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ II]] ಸಂಭವಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.[[ಕೋಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸೈಫರ್]] ಗಳು (ನೋಡಿ'ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪರ್ಪಲ್]],[[ವೆನೊನಾ ಯೋಜನೆ]] ಮತ್ತು[[JN-25]]) ಇಸವಿ 2004ರಲ್ಲಿ NSA,[[ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆ]] ಮತ್ತು [[ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ]]ಯ[[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈಬರ್ ಸೆಕುರಿಟಿ ಡಿವಿಜನ್]] (DHS)ಗಳು NSA ದ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಎಕ್ಸೆಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಸ್ಯುರನ್ಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ <ref>{{cite press release|title=National Security Agency and the U.S. Department of Homeland Security Form New Partnership to Increase National Focus on Cyber Security Education|url=http://www.nsa.gov/public_info/press_room/2004/nsa_dhs_new_partnership.shtml|publisher=NSA Public and Media Affairs|accessdate=2008-07-04|date=2004-04-22|archive-date=2010-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100621132848/http://www.nsa.gov/public_info/press_room/2004/nsa_dhs_new_partnership.shtml|url-status=dead}}</ref> ಸೂಚಿಸಿತು. <ref name="Nakashima">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/25/AR2008012503261_pf.html|title=Bush Order Expands Network Monitoring: Intelligence Agencies to Track Intrusions|author=Ellen Nakashima|publisher=The Washington Post|date=2008-01-26|accessdate=2008-02-09}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ ಶಿಯಲ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್]] 54/ಹೋಮ್ಲಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ ಶಿಯಲ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್ 23 (NSPD 54),ನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಶ್ ಜನವರಿ8,2008ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಮೆರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪೂಟರ್ ಜಾಲಗಳನ್ನು [[ಸೈಬರ್ -ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]]ಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ <ref name="Nakashima"/> ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ===ಸೌಲಭ್ಯಗಳು=== [[File:National Security Agency headquarters, Fort Meade, Maryland.jpg|thumbnail|300px|right|ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಡೆಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ, NSA ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು "ದಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು,[[ಫೊರ್ಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಜಿ.ಮೆಡೆ]],[[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]],ಸುಮಾರು [[ಬಾಲ್ಟಿಮೊರ್]] ನಿಂದ 15ಮೈಲು ಅಥವಾ 24ಕಿ ಮೀ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿದೆ "NSA ಗೆ ಅದರ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರೂಟ್ 295 ದಕ್ಷಿಣ]] ಭಾಗವನ್ನು "NSA ನೌಕರಿರಿಗೆ ಮಾತ್ರ"ಎಂಬ ಫಲಕದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಹೊರಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. NSA ದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯವುದು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ 18,000 ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಜಾಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2006ರಲ್ಲಿ ದಿ''[[ಬಾಲ್ಟಿಮೊರ್ ಸನ್]]'' ವರದಿಯಂತೆ NSA ಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ.ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಡ್ಸೆನಲ್ಲಿ ಇದರ ಒತ್ತಡ ತಡೆಯಲು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒದಗಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1990ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆದ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ."ಇದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು "ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ <ref>{{cite web |url=http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/bal-te.nsapower06aug06,0,5137448.story?coll=bal-home-headlines |accessdate=2006-08-06 |author=Gorman, Siobhan |title=NSA risking electrical overload |archive-date=2006-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060820135709/http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/bal-te.nsapower06aug06,0,5137448.story?coll=bal-home-headlines |url-status=dead }}</ref> ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಭದ್ರತಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಲ್ಲದೇ ಇದರೊಂದಿಗೆ NSA ಯು ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಲಯಗಳು ಹಾಗು ಸಂಪರ್ಕದ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.[[ಸೆಮಿಕಂಡರ್]] ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ([[ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಡೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾವರ)ಅದಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಗೂಢಚರ್ಯ ವಿಷಯಗಳ [[ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿ]] ಸಂಶೋಧನೆ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಡೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲದೇ,NSA ಯು ಇನ್ನುಳಿದೆಡೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ.[[ಸ್ಯಾನ್ ಅಂಟೊನಿಯೊ]],ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ,[[ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಲಾಜಿ ಸೆಂಟರ್]][[ರ್ಫೊರ್ಟ್ ಗೊರ್ಡನ]],[[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಹಲವೆಡೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು USD $1.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ [[ಉತಾಹ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಯಾಂಪ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಅಂಕಿಅಂಶದ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು <ref>{{cite news|author=LaPlante, Matthew D.|title=Spies like us: NSA to build huge facility in Utah|url=http://www.sltrib.com/ci_12735293|date=July 2, 2009|publisher=MediaNews Group|work=Salt Lake Tribune|accessdate=2009-07-05}}</ref> ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಂಪೂಟರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸೆಂಟರ್=== '''ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಂಪೂಟರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸೆಂಟರ್''',ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು 1981ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ.ಉನ್ನತ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಕಾಂಪೂಟರ್ ಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತುಅಂತಹ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಈ ಸೆಂಟರ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಂಪೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ವೇದಿಕೆಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು NCSC ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಆರೇಂಜ್ ಬುಕ್]] ಮತ್ತು [[ರೆಡ್ ಬುಕ್]] ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿವೆ.[[ಟ್ರಸ್ಟೆಡ್ ಕಂಪೂಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ಇವ್ಯಾಲ್ಯುವೇಶನ್ ಕ್ರೈಟೇರಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಸ್ಟೆಡ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ ಪ್ರಿಟೇಶೇನ್]],ಹಾಗು [[ರೇನ್ ಬೊ ಸೆರೀಸ]],ಇತ್ಯಾದಿ ಆದರೆ ಇವು ಬಹುತೇಕ [[ಕಾಮನ್ ಕ್ರಿಟೇರಿಯಾ]]ದಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ===ಇತಿಹಾಸ=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗತಕಾಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರೆ ಅದು ಮೇ20,1949ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ '''ಆರ್ಮಡ್ ಫೊರ್ಸೆಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ''' (AFSA)ಇಂದಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪದಂತಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ [[U.S.ನ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.[[ಜಾಯಿಂಟ್ ಚೀಫ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಫ್]] ಅವರ ಆದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹ್ಸಿಸುತ್ತದೆ. AFSA ಸಂಸ್ಥೆಯುU.Sಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಂಟೆಲಿಜಿಸ್ನಿ ಚತುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಮಿಲಿಟರಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ]] ಘಟಕಗಳು:ದಿ [[ಆರ್ಮಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]], ದಿ [[ನಾವಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಗ್ರುಪ್]],ಮತ್ತು ದಿ [[ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸರ್ವಿಸ್]] ಮುಂತಾದವು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಹಕಾರದ ವಿಧಾನದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10,1951ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಲು ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. [[CIA]]ನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ವಾಲ್ಟರ್ ಬೆಡೆಲ್ ಸ್ಮಿತ್]] ಅವರು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ನ NSA ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಸ್.ಲೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳಿಸಿ <ref name="NSACreated">ಇನ್ ಎ ಫೂಟ್ ನೋಟ್ ಆನ್ p. 30 ಆಫ್ ''ಬಾಡಿ ಆಫ್ ಸೆಕ್ರೆಟ್ಸ್ '' (ಆಂಕರ್ ಬುಕ್ಸ್2002), ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ಮೆಮೊರ್ಯಾಂಡಮ್ CIA "ಪ್ರೊಪೊಸ್ಡ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್" (ದಿಸೆಂಬರ್10, 1951).</ref> ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ "ಇದರ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ,ಸಂಪರ್ಕದ ಗುಪ್ತ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ"ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗೂಢಚಾರ ಸಂಪರ್ಕದ ವಿವರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಿಸಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13,1951,ರಲ್ಲಿ ದೊರೆತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 28ರಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವರದಿಯು ಜೂನ್ 13, 1952ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ [[ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಬ್ರೊವ್ ನೆಲ್]] ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು "ಬ್ರೊವ್ ನೆಲ್ ಕಮೀಟಿ ರಿಪೊರ್ಟ್ "ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಅದು U.S. ಸಂಪರ್ಕ ಗೂಧಚರ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ಎಚ್ಚ್ಕರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿತು. ಹೀಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದಂತೆ NSA ಯು ಆರ್ಮಡ್ ಫೊರ್ಸಿಸ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಂದು ತಲುಪಿತು.ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. NSA ರಚನೆಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಹ್ಯಾರಿ ಎಸ್,ಟ್ರುಮ್ಯಾನ್]] ಅವರು ಬರೆದ ಪತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಜೂನ್ 1952ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಟೆಲ್ಲಿಜೆನ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್ (NSCID)ಆಕ್ಟೋಬರ್ 24,1952ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಂಡಿತು.ಅದು ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ 4,1952ರಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ <ref name="NSACreated">[https://web.archive.org/web/20040720023826/http://www.nsa.gov/truman/truma00001.pdf ಮೆಮೊರಾಂಡಮ್ ಆನ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್]– ದಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ವ್ಹಿಸ್ಚ್ ಕ್ರಿಯೆಟೆಡ್ NSA. ಪ್ರಸಿದೆಂಟ್ [[ಹ್ಯಾರಿ ಎಸ್ ಟ್ರುಮನ್]]. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 24, 2007. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21,2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬಂದಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರುಮ್ಯಾನ್ ಅವರ ಪತ್ರವು [[ವರ್ಗೀಕೃತ]] ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.ಆದರೆ ಸುಮಾರು ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಾಲಾವಧಿ ಮುಗಿವವರೆಗೆ ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ===ಇನ್ ಸಿಗ್ನಿಯಾ(ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಾಂಛನ)=== [[File:Seal of the U.S. National Security Agency.svg|thumb|125px|right|ದಿ NSA'ನ ಇನ್ ಸೈನ್ಸ್.]] NSA ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಪಾರಂಪರಿಕ ಲಾಂಛನ]]ವು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬೋಳು ಹದ್ದು]] ತನ್ನ ಬಲಭಾಗವು ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿದ್ದು,ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೀಲಿ ಕೈ ಇದ್ದು ಇದು NSA ಯು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ ಚಿನ್ಹೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಗರುಡ ಅಥವಾ ಹದ್ದು ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಪರದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎದೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಶೀಲ್ಡ್ ಹದಿಮೂರು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬ್ಯಾಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತುವರಿದ ಶ್ವೇತ ವರ್ಣವು ಗಡಿಯು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ "[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ]]" ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿಎರಡು ಐಮೂಲೆಯಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ NSAದ ಲಾಂಛನವು 1965ರಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಆಗಿನ [[ನಿರ್ದೇಶಕ]] LTG [[ಮಾರ್ಶೆಲ್ ಎಸ್,ಕಾರ್ಟರ್]] ([[USA]])ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಗುರುತೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ <ref>{{cite web|title=The National Security Agency Insignia|publisher=National Security Agency|url=http://www.nsa.gov/history/histo00018.cfm|accessdate=2008-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040307182659/http://www.nsa.gov/history/histo00018.cfm|archivedate=2004-03-07|url-status=dead}}</ref> ಅದೇಶಿಸಿದರು. ==ಸರ್ಕಾರೇತರ ಗೂಢಚರ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ== NSA ಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ.ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತದೆ.ಈ ಮೊದಲುಮತ್ತು ಆನಂತರ [[ವೈಸ್ ಎಡ್ಮಿರಲ್ ಬಾಬಿ ರೇ ಇನ್ಮಾನ್]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.NSA NSA ಯು 1990ರ [[ಗೂಢಚರ ವಿಷಯಗಳ ರವಾನೆ]]ಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಾಳಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 1996ರಲ್ಲಿ.ರಫ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಭಂಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ===ಡಾಟಾ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್(DES)=== {{main|Data Encryption Standard}} NSA ಯು [[ಡಾಟಾ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]] (DES)ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಬ್ಲಾಕ್ ಸೈಫರ್]] [[ಅಲ್ಗೊರಿದಮ್]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳು [[U.S.ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಬಳಕೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. DES ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ [[IBM]]ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ NSAಯು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದವು.ಇದರಲ್ಲಿನ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಷಯಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಎ ನಡೆಸ್ಸಲಾಯಿತು.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ[[S-ಪಟ್ಟಿಗೆ]] ಗಳು ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು "[[ಬ್ಯಾಕ್ ಡೋರ್]]"ನ್ನು ಒಳಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ NSA ಯು ಬೃಹತ್ ಕಂಪೂಟರ್ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು DES ಬೀಗದ ಕೈ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ DES ನಲ್ಲಿರುವ S-boxes ಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು [[ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವ ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಎನ್ ಲೈಸಿಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸದಿದ್ದರೂ 1980ರಲ್ಲಿ ಇದು IBM ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಿಳಿದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ದಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಿನೇಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಟ್ ಕಮೀಟಿ ಆನ್ ಇಂಟೆಲ್ಲಿಜೆನ್ಸ್]] NSAಯುನ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿತಲ್ಲದೇ ಅದರ ಕಾರ್ಯವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡತಡೆ <ref>{{cite book|first=D.W.|last=Davies|coauthors=W.L. Price|title=Security for computer networks, 2nd ed.|publisher=John Wiley & Sons|year=1989}}</ref><ref>{{cite journal|author=Robert Sugarman (editor)|title=On foiling computer crime|journal=IEEE Spectrum|month=July | year=1979|publisher=[[IEEE]]}}</ref> ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ 2009ರ ಸುಮಾರಿಗೆ NSAಯು ಮಾಹಿತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರುವಿಂಗಡಿಸಿತು.ಇದರ ಮೂಲಕ ''NSA ಯು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಧನೆಗೆ IBMನೊಡನೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿತು.ಯಾವುದೇ ಆಕ್ರಮಣಶಾಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಯಿತು.ಅದರೊಂದಿಗೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವS-boxes'' ಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ''NSA ಯು ತನ್ನ ಕಂಪೂಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಗದ ಕೈಗಳ ಕಾರ್ಯವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು 64ರ ಬಿಟ್ಸ್ ನಿಂದ 48ರ ವರೆಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ IBM ನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. '' ''ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು 56-ಬಿಟ್ '' ಕೀಗಾಗಿ <ref>{{cite web|url=http://cryptome.org/0001/nsa-meyer.htm|format=html|title="American Cryptology during the Cold War, 1945-1989.Book III: Retrenchment and Reform, 1972-1980, page 232" |author = Thomas R. Johnson| accessdate=2010-01-03 |publisher = [[NSA]], DOCID 3417193 (file released on 2009-12-18, hosted at cryptome.org)| date= 2009-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100805014833/http://cryptome.org/0001/nsa-meyer.htm|archivedate=2010-08-05}}</ref> ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ===ಕ್ಲಿಪ್ಪರ್ ಚಿಪ್=== {{main|Clipper chip}} ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿ ಬಳಸುವದರಿಂದ ಸರಕಾರದ [[ವೈಯರ್ ಟ್ಯಾಪ್]] ಗಳ ಅಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡತಡೆಯುಂಟಾಗುತದೆ.ಇದರ ತಡೆಗಾಗಿ NSA ಯು 1993ರಲ್ಲಿ [[ಕೀ ಎಸ್ಕ್ರಿವ್]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ[[ಕ್ಲಿಪರ್ ಚಿಪ್]] ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು DESಗಿಂತ ಹೆಚ್ಕು ಬಲಶಾಅಲಿಯಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುನ್ ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ್ಯ್ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ಎಸ್ಕ್ರಿವ್ ಕೀ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕಾಣದಾದವು. NSAದ [[ಫೊರ್ಟೆಜಾ]] ಹಾರ್ಡವೇರ್ ಮೂಲದ ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಪರ್ ಚಿಪ್ಸ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮೇಸಲಾಗಿದೆ.ಅವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಉ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸದ್ಯ NSA ಯು SKIPJACK ಸೈಫರ್ ನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.(ಆದರೆ ಇದು ಕೀ ಬದಲಿಯ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಲ್ಲ) ===ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್(AES)=== {{main|Advanced Encryption Standard}} ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿವಾದಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿNSA ದ ಕಾರ್ಯವೇನಿಸಿದ್ದ DESಗೆ ಉತ್ತಾರಾಧಿಕಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿ ಅದು [[ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]](AES)ದ ಕಾರ್ಯವು ಕೇವಲ [[ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್]] ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಂಡು ಅದರ ತಪಾಸಣೆ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು.(ನೋಡಿ [[AES ಪೈಪೊಟಿ]]). NSA ಯು ಬರಬರುತ್ತಾ AES ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು.(ಬಹುತೇಕ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ:ಉದಾಹರಣೆಗೆ,SECRET {ರಹಸ್ಯ}ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸದಿದ್ದಾಗ)ಇದನ್ನು NSA ಸಮ್ಮತಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಚುರುಕಾಯಿತು. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ [[SHA-1]] ಮತ್ತು [[SHA-2]]ಕಾರ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು NSAದಿಂದ ರಚಿತವಾದವು. === ದ್ವಿಪದಿಯ EC DRBG ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರೇಟರ್=== {{main|Dual EC DRBG}} ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಸರ್ವಮಾನ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರೇಟರ್ ನ್ನು NSA ಉತ್ತೇಜಿಸಿ U.S.ನಲ್ಲಿ[[ದ್ವಿಪದಿ EC DRBG]]ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.ಇದು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಾಜಿ]]ಯ 2007ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತನ್ನ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಇದು [[ಬ್ಯಾಕ್ ಡೋರ್]] ಬಗ್ಗೆNSA ಯು ಬೇರೆ ತೆರನಾದ ಊಹಾಪೋಹಾಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.ಇದು ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು <ref>{{cite news |url=https://www.wired.com/politics/security/commentary/securitymatters/2007/11/securitymatters_1115 |title=Did NSA Put a Secret Backdoor in New Encryption Standard? |author=Bruce Schneier |publisher=Wired News |date=2007-11-15 |accessdate=2008-07-04 |archiveurl=https://archive.is/20120919094854/http://www.wired.com/politics/security/commentary/securitymatters/2007/11/securitymatters_1115 |archivedate=2012-09-19 |url-status=live }}</ref> ಆರಂಭಿಸಿತು. ===ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ=== NSA ಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗು ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಡಾಲರ್ ಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ''MDA904'',ಎಂಬ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರ ಸಹಾಯಧನದ ಮೂಲಕ 3000 ಸಂಶೋಧನೆ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾರ್ಯ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ.(ದಿನಾಂಕ 2007-10-11) NSA/CSSಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು.ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಕ್ರಿಟೊಗ್ರಾಫಿ;ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಖುಫ್ ಅಂಡ್ ಖಾಫ್ರೆ]] ಬ್ಲಾಕ್ ಸೈಫರ್ಸ್ ಗಳು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ===ಪೆಟೆಂಟ್‌ಗಳು=== NSA ಯು ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ]]ವನ್ನು [[U.S.ಪೇಟೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಆಫಿಸ್]]ಮತ್ತು ಅದರ [[ಉನ್ನತ ಆದೇಶ]] ಇದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಮಾನರೂಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಚರಪಡಿಸಿತು.ಅವು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಪೇಟೆಂಟ್ ಆಫಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಯಾವುದಾದರು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಈ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.NSA ಯು ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು <ref>{{cite book |last=Schneier |first=Bruce |authorlink = Bruce Schneier |title=Applied Cryptography, Second Edition |publisher=[[John Wiley & Sons]] |year=1996 |pages=609–610 |isbn=0-471-11709-9 }}</ref> ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. NSA ಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪದ್ದತಿಯು [[ಭೌಗೊಳಿಕ ಸ್ಥಳೀಯತೆ]]ಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇಂಟೆರ್ ನೆಟ್ ಜಾಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ [[ರಹಸ್ಯ]] ವಿಷಯಗಳ ಬಹುದ್ದೇಶದ ಜಾಲಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು <ref>{{cite web |publisher=United States Patent and Trademark Office |title=United States Patent 6,947,978 - Method for geolocating logical network addresses. |url=http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect2=PTO1&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&d=PALL&RefSrch=yes&Query=PN%2F6947978 |date=2005-09-20 |accessdate=2008-07-04 |archive-date=2015-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904005823/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect2=PTO1&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&d=PALL&RefSrch=yes&Query=PN%2F6947978 |url-status=dead }}</ref> ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==NSA ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ== ===ECHELON=== {{main|ECHELON}} NSA/CSS,ಎರಡು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್]] ನಲ್ಲಿನ ([[ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು]]),[[ಕೆನಡಾ]][[ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಭದ್ರತಾ ಸ್ಥಾಪನೆ]]),[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]],[[ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೊರೇಟ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯುಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]]([[ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಬ್ಯುರೊ]])ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ [[UKUSA{/ ಗ್ರುಪ್ {2/}ನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆECHELON|UKUSA{/ ಗ್ರುಪ್ {2/}ನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ[[ECHELON]]]]ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಉಸ್ತುವಾರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಅದರ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ [[ಫಾಕ್ಸ್]], [[ಟೆಲೆಫೋನ್]],ಮತ್ತು ಡಾಟಾ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ 16,2005ರಲ್ಲಿ ''[[ನ್ಯುಯಾರ್ಕ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಲೇಖನವನ್ನು <ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2005/12/16/politics/16program.html?ei=5088&en=e32070df8d623ac1&ex=1292389200&pagewanted=print |work=The New York Times |title=Bush Lets U.S. Spy on Callers Without Courts |author=[[James Risen]] and [[Eric Lichtblau]] |date=December 16, 2005 |accessdate=2008-07-04 }}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಸದ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ದೂರವಾಣಿ,ಇಂಟೆರ್ ನೆಟ್,ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹದ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಲಲು ಮುಂದುವರೆದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು 'ಮುಕ್ತ ಹವೆ' ಎಂಬ ವಿಶ್ವದ ಜಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ರೇಡಿಯೊ ಸಂಪರ್ಕವು ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. NSAದ ಒಟ್ಟು ಸಂಪರ್ಕದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಟೀಕೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು.NSA/CSS ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕಾದ [[ರಹಸ್ಯ]]ವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. NSAದ [[ಯುನೈಟೆದ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೆವ್ 18]](USSID 18)ಯಾವುದೇ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸುತ್ತದೆ."U.S. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು,ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಗಮಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು "ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಅವರ ಮೂಲಕ ಪಡೆದು ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾವಾಗ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲ್ಲನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ U.S ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[.U.S.ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಈಗಾಗಲೇ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅಮೆರಿಕಾ ನಾಗರಿಕರಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಕೆಲವು ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ[[U.S.ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಣದ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ USSID 18ವೇವರ್ ನ ಪರವಾನಿಗೆ ಇಲ್ಲದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001 ರ ದಾಳಿಗಳು]];ಹೇಗೆಯಾದರೂ [[USA ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಟ್ ಕಾನೂನು]] ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದು ಖಾಸಗಿ ಅಧಿಕೃತೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಲವಾರುUSSID 18ನ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ,ಆದರೂ NSAನ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಇಂತಹ ಕಾನೂನು ಉಇಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು {{Citation needed|date=February 2007}}ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಕಿನದೆಂದರೆ ECHELON ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ [[UKUSA]]ದ ಹೊರಗಿರುವ ನಾಗರಿಕರ ಅನವಶ್ಯಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಅಪವಾದಗಳಿವೆ.ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ [[ರಾಜಕೀಯ]] ಮತ್ತು [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಹಸ್ಯ ವಿಷಯ]]ಗಳನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಲೆಹಾಕುತ್ತದೀಂದು ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿ <ref name="EP">{{cite web|url=http://www.fas.org/irp/program/process/rapport_echelon_en.pdf|format=PDF|title=European Parliament Report on ECHELON|year=2001|month=July|accessdate=2008-07-04|archive-date=2001-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20010920203747/http://www.fas.org/irp/program/process/rapport_echelon_en.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://cryptome.org/echelon-nh.htm|title=Nicky Hager Appearance before the European Parliament ECHELON Committee|year=2001|month=April|accessdate=2008-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011021055210/http://cryptome.org/echelon-nh.htm|archivedate=2001-10-21}}</ref> ಬಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಗಿಯರ್ ಲೆಸ್ [[ಗಾಳಿ ಟರ್ಬೈನ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಕಂಪನಿ [[ಎನೆರ್ಕೊನ್]] ಮಾಡಿದರೆ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ನ [[ಲರ್ನ್ ಔಟ್ &amp;ಹಾಸ್ಪೈ]] ಕಂಪನಿಯು <ref>ಡೈ ಜೆಟ್ : 40/1999 ''"ವೆರ್ರಟ್ ಅಂಟರ್ ಫ್ರೆಂಡುನ್ "'' ("ಟ್ರೆಚರಿ ಅಮಂಗ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್", ಜರ್ಮನ್ ), ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಳ [http://www.zeit.de/1999/40/199940.nsa_2_.xml archiv.zeit.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081009044725/http://www.zeit.de/1999/40/199940.nsa_2_.xml |date=2008-10-09 }}</ref><ref>ರಿಪೊರ್ಟ್ಸ್ A5-0264/2001 ಆಫ್ ದಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ (English), ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಳ [http://www.europarl.eu.int/omk/sipade3?PROG=REPORT&amp;L=EN&amp;PUBREF=-//EP//TEXT+REPORT+A5-2001-0264+0+NOT+SGML+V0//EN ಯುರೊಪಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ''ಬಾಲ್ಟ್ ಮೊರ್ ಸನ್'' ನಲ್ಲಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ [[ಏರ್ ಬಸ್]] ಎಂಬ ಏರೊಸ್ಪೇಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಸುಮಾರು $6ಬಿಲಿಯನ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದು[[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದೊಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ,ಇದನ್ನು NSA ಯು 1994ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಬಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೌದಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆಂದು ವರದಿ <ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/820758.stm |title=BBC News | EUROPE | Echelon: Big brother without a cause |accessdate=2008-07-04 | date=July 6, 2000}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cyber-rights.org/interception/stoa/ic2kreport.htm#Report |title=Interception capabilities 2000 |accessdate=2008-07-04}}</ref> ಮಾಡಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ NSA/CSS ಜಂಟಿಯಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಗೂಧಚರ್ಯ,ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ===ಸ್ಥಳೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ=== NSA ದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವು ತನ್ನ [[ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶ 12333]],ಪ್ರಕಾರ ವಿದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು "ವಿದೇಶ ಇಂಟೆಲೆಜೆನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕೌಂಟರ್ ಇಂಟಎಲಿಜೆನ್ಸ್ "ಆದರೆ ''ಅಲ್ಲ'' " ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಹಿತಿಯು" ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುತ್ತದೆ. ತಾನು ವಿದೇಶದ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಇನ್ನುಳಿದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು FBI ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.USAದ ಗಡಿ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು USAದ ರಾಯಭಾರಿ ಕಚೇರಿ ಹಾಗು ವಿದೇಶಗಳ ಗುರಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. NSAದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು [[U.S.ನ ಸಂವಿಧಾನದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ]] ಮೂಲಕ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿವೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ U.S.ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರ ವಿವರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು NSA ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಭಂಧನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವದಿಲ್ಲ.ಆದ್ದರಿಂದ U.S ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರೂ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಬಹುದಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ <ref name="Jordan_David">ಡೇವಿಡ್ ಅಲನ್ ಜೊರ್ಡಾನ್. [http://iilj.org/documents/Jordan-47_BC_L_Rev_000.pdf ಡಿಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್ ದಿ ಫೊಥ್ ಅಮೆಂಡ್ ಮೆಂಟ್ : ವಾರಂಟ್ ಲೆಸ್ಸ್ NSA ಸರ್ವೆಲ್ಲನ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ಎನ್ಹಾನ್ಸ್ಡ್ ಎಕ್ಸೆಪೆಕ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈವಸಿ ಪ್ರೊವೈಡೆಡ್ ಬೈ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ವಾಯಿಸ್ ಒವರ್ ಇಂಟೆರ್ ನೆಟ್ ಪ್ರೊಟೊಕೊಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071030095250/http://www.ss8.com/pdfs/Ready_Guide_Download_Version.pdf |date=2007-10-30 }} {{Cite web |url=http://www.ss8.com/pdfs/Ready_Guide_Download_Version.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030095250/http://www.ss8.com/pdfs/Ready_Guide_Download_Version.pdf |archive-date=2007-10-30 |url-status=dead}}. ಬಾಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಾ ರಿವಿವ್. ಮೇ 2005 Last access date January 23, 2007</ref> ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಯ ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು [[ವಿದೇಶಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1978]]ರಲ್ಲಿ (FISA)ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ U.S [[ನಾಗರಿಕ]]ರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವದಿಲ್ಲ ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವರು [[U.S.ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಆಚೆ <ref name="Jordan_David" /> ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. .ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೂರವಾಣಿ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ ಡಾಟಾ ಮೂಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನುNSA ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿವರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬ ಸಂಶಯದ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿಯವರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಅನಧಿಕೃತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಚಟ್ವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯದ ಕತ್ತಿ ನೇತಾಡುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾದುದು. ====ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ==== =====ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್ ಅವರ ಅದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ===== {{Further|[[Church Committee]]}} ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಾಕ್ಷ [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್]] ಅವರ ರಾಜಿನಾಮೆಯ ನಂತರ [[ಕೇಂದ್ರ ಗೂಢಚರ್ಯದ ಏಜೆನ್ಸಿ]]ಯ (CIA) ಹಾಗು NSA ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಹಲವಾರು ತನಿಖೆ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದುರುಪಯೋಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಸೆನೇಟರ್[[ಫ್ರಾಂಕ್ ಚರ್ಚ್]] ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯು(ದಿ [[ಚರ್ಚ್ ಕಮೀಟಿ]] ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಲೆಹಾಕಿತು.ಅಂದರೆ CIA ನ ಯೋಜನೆಯ (ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನ್ನಡಿ]] ಆದೇಶಿಸಿದ್ದ ಅಂದರೆ [[ಫಿಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊ]] ಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ NSA ದ ಕದ್ದಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಪಟ್ಟೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.ಇದು ನಾಗರಿಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಚರ್ಚ್ ಕಮೀಟಿಯ ವಾದವಿವಾದಗಳ ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ [[ಫಾರೆನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲ್ಲನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1978]] ರಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾನೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟಾಯಿತು. =====ತೆಳು ದಾರದ ಸಂಪರ್ಕದ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಡಾಟಾ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ===== {{main|ThinThread}} ಈ ಸಂಪರ್ಕ ಕದ್ದಾಲಿಕೆಯನ್ನು [[ಥಿನ್ ಥ್ರೆಡ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು 1990ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಮತೆಂದೂ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಥಿನ್ ಥ್ರೆಡ್ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ [[ಡಾಟಾ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದ]]ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಖಾಸಗಿ ರಕ್ಷಣೆಗಳು [[9/11]]ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಶ್ ಅವರು ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸಿ ಸಮೂದಾಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರ ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಯಾವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂತರ ಕಂಡು <ref name="Sun">{{cite news |first=Siobhan |last=Gorman |authorlink=Siobhan Gorman |title=NSA killed system that sifted phone data legally |url=http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/bal-te.nsa18may18,1,5386811.story?ctrack=1&cset=true |work=[[Baltimore Sun]] |publisher=[[Tribune Company]] (Chicago, IL) |date=2006-05-17 |accessdate=2008-03-07 |quote=The privacy protections offered by ThinThread were also abandoned in the post-September 11 push by the president for a faster response to terrorism. |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927193047/http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/bal-te.nsa18may18,1,5386811.story?ctrack=1&cset=true |url-status=dead }}</ref> ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. =====ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ಕದ್ದಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ಬುಶ್ ಅವರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.===== {{main|NSA warrantless surveillance controversy}} ಡಿಸೆಂಬರ್ 16,2005ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದಂತೆ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ]]ದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಬುಶ್]] ಅವರ ಒಂದು [[ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶ]]ದ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]]ಯ ತಡೆಯುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಆಮೆರಿಕನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ [[ದೂರವಾಣಿಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸು]]ವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.ವಿದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು ಮತ್ತುU.S.ನಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶಿಯರ ಕರೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸಲಾಯಿತು.ಇಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫಾರೆನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲ್ಲನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್]] ನ [[ಸಮರ್ಥನೀಯ]] ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಮಾದಲಾಯಿತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಒಂದು ರಹಸ್ಯ [[ಫಾರೆನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್]] (FISA)ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು <ref name="NYTWarrantless">[[ಜೇಮ್ಸ್ ರೈಸನ್]] &#x26; [[ಎರಿಕ್ ಲಿತ್ ಬಾಲು]] (ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2005), [https://www.nytimes.com/2005/12/16/politics/16program.html ಬುಶ್ ಲೆಟ್ಸ್ U.S. ಸ್ಪೈ ಆನ್ ಕಾಲರ್ಸ್ ಉತೌಟ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ], ''[[ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''</ref> ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಶ್ ಅವರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್ 18 ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೈಲೆಂಡರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ]] 513ನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿತ್ತು. NSA ಯು ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ (ಸೆಲ್ ಫೋನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ)ನೆಲ ದೂರವಾಣಿಗಳು,ವೈಮಾನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಉಸ್ತುವಾರಿಯ ಸಜಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಾಕಿತು.ಅದನ್ನು ವಿವಿಧ [[U.S. ಆರ್ಮಿ]] ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆಹಾಕಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಗ್ನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆಫಿಸರ್ಸ್ ಅಂದರೆ 201ನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಅವರನ್ನೊ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಭಾಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ ದೇಶಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸರ್ವಲನ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಕೆಲವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮೀರಿ ಚಲಾಯಿಸಬಹ್ದುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಆತನಿಗೆ [[ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರ]] ಇರುತ್ತದೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ FISA ನಂತಹಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬಳಸಬಹ್ದುದೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ FISA ನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ[[ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ]] ಇರುತ್ತದೆ.ಆದರೂ ಸುಪ್ರಿಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ನ [[ಹ್ಯಾಮ್ಡನ್ ವಿ ರಮ್ಸ್ ಫೆಲ್ಡ್]] ಅವರ ತೀರ್ಪಿನಂತೆ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಅಲ್ಲವಾದರೂ ಅದರ ದುರುಪಯೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಳಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಆಗಷ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ[[U.S.ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್]]''[[ACLU v. NSA]]'', ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಅನ್ನಾ ಡಿಗ್ಸ್ ಟೇಲರ್ ಅವರುNSA ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದರು. ಜುಲೈ 6, 2007 ರಲ್ಲಿ[[6ನೆಯ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್]] ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಟೇಲರ್ ಅವರ ತೀರ್ಪನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿಅದರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತದ್ವಿರುದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>[http://fl1.findlaw.com/news.findlaw.com/nytimes/docs/nsa/aclunsa70607opn.pdf 6ನೆಯ ಸರ್ಕುಯ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಡಿಸಿಜನ್]</ref> =====AT&amp;T ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಉಸ್ತುವಾರಿ===== {{Further|[[Hepting v. AT&T]], [[Mark Klein]], [[NSA warrantless surveillance controversy]]}} ಕಳೆದ ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ[[AT&amp;T]]ಕಂಪನಿಯ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರ [[ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ಲಿನ್]] ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ NSAನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಸಹಕರಿಸಿ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.ಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲವನ್ನು ಕದ್ದು ನೋಡಲು ನೆರವಾಗಿದೆ ಎಂದು <ref name="mark">{{cite journal|year=2007|month=February 16,|title=For Your Eyes Only?|journal=[[NOW (TV series)|NOW]]|url=http://www.pbs.org/now/shows/307/index.html|access-date=2010-05-13|archive-date=2010-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921221539/http://www.pbs.org/now/shows/307/index.html|url-status=dead}} on [[PBS]]</ref> ದೂರಿದ. =====ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ಕದ್ದು ನೋಡುವಿಕೆ, ಬರಾಕ ಒಬಾಮಾ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ===== ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪ್ರಕಾರ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ವರದಿಯಂತೆNSA ಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸ6ಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅದು ಟ್ಯಾಪ್ ಮದಿದೆ ಎಂದರೂ ಸಹ [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ]]ಯು NSA ಈಗಾಗಲೇ ಇಂತಹ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪದಿಸ್ಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಮಜಾಯಿಸಿ <ref>{{cite news|author=Lichtblau, Eric and Risen, James|date=April 15, 2009|title=N.S.A.’s Intercepts Exceed Limits Set by Congress|url=https://www.nytimes.com/2009/04/16/us/16nsa.html|publisher=The New York Times|accessdate=2009-04-15}}</ref> ನೀಡಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ [[ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಫಾರೆನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೆಲನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ 1978 ಕಾನೂನು ಇದ್ದರೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನು ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು <ref>{{cite news|author=Ackerman, Spencer|title=NSA Revelations Spark Push to Restore FISA|url=http://washingtonindependent.com/39153/nsa-revelations-spark-movement-to-restore-fisa|date=April 16, 2009|work=The Washington Independent|publisher=Center for Independent Media|accessdate=2009-04-19|archive-date=2009-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090418170843/http://washingtonindependent.com/39153/nsa-revelations-spark-movement-to-restore-fisa|url-status=dead}}</ref> ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ====ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ==== NSA ಯು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಕಂಪೂಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆಯೊಂದು ಕಣ್ಣಿಡಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಯಾ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕಾನೂನು ನ್ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಅದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಇಮೇಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಸರ್ಚ್ ಗಳನ್ನು NSA ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.ಅದರಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು,ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಹಾಗು ದೂರವಾಣಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್]] ನ ವರದಿಗಾರರು ಹಲವು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ <ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/public/article_print/SB120511973377523845.html |title=NSA's Domestic Spying Grows As Agency Sweeps Up Data |first=Siobahn |last=Gorman |publisher=The Wall Street Journal Online |date=2008-03-10 |accessdate=2008-03-17}}</ref> ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಟೀಕೆಗಳು== ಜನವರಿ 17,2006ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟುಶನಲ್ ರೈಟ್ಸ್ [[CCR v. ಬುಶ್]] ಮೊಕದ್ದಮೆ ವಿರುದ್ದ [[ಬುಶ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] ಕಾಲಾವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾನೂನು ಸಮರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (NSA)ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಜನರ ಸರ್ವಲನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು CCRನ ಇಮೇಲ್ಸ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಒಳಗಡೆ ಈ ರೀತಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ಹಲವರು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥೀನಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ನೋಡದೇ ಅದು ಇಮೇಲ್ ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕೂಡಾ <ref name="TheJurist200705may21">{{cite news | url=http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2007/05/ex-guantanamo-lawyers-sue-for.php | date=May 19, 2007 | title=Ex-Guantanamo lawyers sue for recordings of client meetings | author=[[Mike Rosen-Molina]] | publisher=[[The Jurist]] | accessdate=2007-05-22 | archive-date=2008-05-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080502051556/http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2007/05/ex-guantanamo-lawyers-sue-for.php | url-status=dead }}</ref><ref name="CcrVBushDocket"> {{cite web | url=http://ccrjustice.org/ourcases/current-cases/ccr-v.-bush | title=CCR v. Bush | publisher=[[Center for Constitutional Rights]] | accessdate=June 15, 2009 }}</ref> ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ== {{main|NSA in fiction}} ಸುಮಾರು 1990ರಲ್ಲಿ NSA ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಆದಾಗಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೆರಡು ದಶ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯವಾಗಿದೆ.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗ ತನ್ನ ಗೂಢಚರ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರ ಗುಪ್ತಚರ್ಯದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತಿಯಶಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಗೂಢಚರ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕುತೂಹಲವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು,ಚಲಾನ್ಚಿತ್ರಗಳು,ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಶೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪೂಟರ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ತೋರಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಚಕ್]] ಎಂಬ TV ಸರಣಿಯಲ್ಲಿNSA ಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಕೆಲಸಗಳು ಅದರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಸಿಬ್ಬಂದಿ== {{main|Director of the National Security Agency}} {{Col-begin}} {{Col-break}} ===ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳು=== *ನವೆಂಬರ್ 1952 – ನವೆಂಬರ್1956 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ರಾಲ್ಫ್ ಜೆ. ಕೆನೈ]], [[USA]] *ನವೆಂಬರ್ 1956 – ನವೆಂಬರ್ 1960 [[ಲೆ. ಜೆ.]] [[ಜಾನ್ ಎ. ಸ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್]], [[USAF]] *ನವೆಂಬರ್ 1960 – ಜನವರಿ 1962 [[ವಿ. ಅಡಮ್.]] [[ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಚ್. ಫ್ರಾಸ್ಟ್]], [[USN]] *ಜನವರಿ 1962 – June 1965 [[ಲೆ. ಜೆ.]] [[ಗೊರ್ಡಾನ್ ಎ. ಬ್ಲೇಕ್]], [[USAF]] *ಜೂನ್ 1965 – ಆಗಷ್ಟ್ 1969 [[ಲೆ. ಜೆ.]] [[ಮಾರ್ಶೆಲ್ ಎಸ್. ಕಾರ್ಟ್ರ]], [[USA]] *ಆಗಷ್ಟ್ 1969 – ಆಗಷ್ಟ್ 1972 [[ವಿ. ಅಡಮ್.]] [[ನೊಯಿಲ್ ಎ. ಎಮ್. ಗೇಲರ್]], [[USN]] *ಆಗಷ್ಟ್ 1972 – ಆಗಷ್ಟ್ 1973 [[ಲೆ. ಜೆ.]] [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುಲ್ ಸಿ. ಫಿಲಿಪ್ಸ್]], [[USAF]] *ಆಗಷ್ಟ್ 1973 – ಜುಲೈ 1977 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ಲೆವ್ ಅಲ್ಲನ್, ಜೂ.]], [[USAF]] *ಜುಲೈ 1977 – ಏಪ್ರ್ಫಿಲ್ 1981 [[ವಿ. ಅಡಮ್.]] [[ಬಾಬಿ ರೇ ಇನ್ಮಾನ್]], [[USN]] *ಏಪ್ರಿಲ್ 1981 – ಮೇ 1985 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ಲಿಂಕ್ಲನ್ ಡಿ. ಫಾರರ್]], [[USAF]] *ಮೇ 1985 – ಆಗಷ್ಟ್ 1988 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ವಿಲಿಯಮ್ ಇ. ಒಡಮ್]], [[USA]] *ಆಗಷ್ಟ್ 1988 – ಮೇ 1992 [[V. Adm.]] [[ವಿಲಿಯಮ್ ಒ. ಸ್ಟುಡ್ ಮ್ಯಾನ್]], [[USN]] *ಮೇ 1992 – ಫೆಬ್ರವರಿ 1996 [[ವಿ. ಅಡ್ಮ್.]] [[ಜಾನ್ ಎಮ್. ಮ್ಯಾಕ್ಮ್ ನೆಲ್]], [[USN]] *ಫೆಬ್ರವರಿ 1996 – ಮಾರ್ಚ್ 1999 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ಕೆನ್ನೆಥ್ ಎ. ಮೊನಿಹಾನ್]], [[USAF]] *ಮಾರ್ಚ್ 1999 – ಏಪ್ರಿಲ್ 2005 [[ಲೆ. ಜ.]] [[ಮೈಕೆಲ್ ವಿ. ಹೇಡನ್]], [[USAF]] *ಏಪ್ರಿಲ್ 2005 – ಸದ್ಯ [[ಲೆ. ಜ.]] [[ಕೀಥ್ ಬಿ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂದರ್]], [[USA]] {{Col-break}} ===ಹೆಸರಾಂತ ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನಲಿಸ್ಟ್ಸ್=== *[[ಲಾಂಬ್ರೊಸ್ ಡಿ. ಕಾಲಿಮೊಸ್]] *[[ಎಗ್ನೆಸ್ ಮೆಯರ್ ಡ್ರಿಸ್ಕೊಲ್]] *[[ವಿಲಿಯಮ್ ಎಫ್. ಫ್ರೈಡ್ಮಾನ್]] *[[ಸೊಲೊಮನ್ ಕುಲ್ ಬಾಕ್]] *[[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್]] *[[ಫ್ರಾಂಕ್ ರೊವೆಲ್ಟ್]] *[[ಅಬ್ಱಾಮ್ ಸಿಂಕೊ]] *[[ಲ್ಪ್ಪ್ಯಿಸ್ ಡ್ಬ್ಲು. ಟೊರ್ಡ್ಸೆಲಾ]] *[[ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಯಾರ್ಡ್ಲಿ]] {{Col-end}} ==NSA ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿ ಪಶನ್ ಸ್ಯ್ಸ್ಟೆಮ್ಸ್== [[File:STU-IIIphones.nsa.jpg|thumb|right|250px|ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಲಾಜಿಕ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿSTU-III ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ]] NSA ಯು ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಸ್ತುವಾರಿಗಾಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. *[[EKMS]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಕಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ *[[FNBDT]] ಫುಚರ್ ನ್ಯಾರೊ ಬಾಂಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ *[[ಫೊರ್ಟೆಜಾ]] ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಆನ್ ಪೊರ್ಟೇಬಲ್ ಕ್ರೊಪ್ಯೊ ತೊಕನ್ ಇನ್ [[PC ಕಾರ್ಡ್]] ಫಾರ್ಮೆಟ್ *[[KL-7]] ADONIS ಆಫ್-ಲೈನ್ ರಾಟರ್ ಎನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಮಶಿನ್ (post-WW II to 1980s) *[[KW-26]] ROMULUS ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇನ್ -ಲೈನ್ ಟೆಲೆಟೈಪ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟರ್ (1960s–1980s) *[[KW-37]] JASON ಫ್ಲೀಟ್ ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟರ್ (1960s–1990s) *[[KY-57]] VINSON ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ರೇಡಿಯೊ ವಾಯಿಸ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟರ್ *[[KG-84]] ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಡಾಟಾ ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ /ಡೆಕ್ರಿಪ್ಶನ್ *[[SINCGARS]] ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ರೇಡಿಯೊ ಉಯಿತ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕಲಿ ಕಂಟ್ರಲ್ ಫ್ರೆಕ್ವೆನ್ಸಿ ಹಾಪಿಂಗ್ *[[STE]] ಸೆಕ್ಯುರ್ ಟೆರ್ಮಿನಲ್ ಇಕ್ವೆಪ್ ಮೆಂಟ್ *[[STU-III]] ಸೆಕ್ಯುರ್ ಟೆಲಿಫೊನ್ ಉನಿಟ್, ಕರಂಟ್ಲಿ ಬಿಯಿಂಗ್ ಫೇಸ್ಡ್ ಔಟ್ ಬೈ ದಿ [[STE]] *[[TACLANE]] ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಲೈನ್ ಬೈ[[ಜನರಲ್ ಡೆನಾಮಿಕ್ಸ್ C4 ಸಿಸ್ಟೆಮ್ಸ್]] NSA ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ U.S ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ [[ಸೂಟೆ A]] ಮತ್ತು [[ಸೂಟೆ B]]ಎಂಬ ಹಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಲ್ಗೊರಿದಮ್ ಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ [[NIST]] ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯು ವಿದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗೂಢಚರ್ಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಇಂಬು ನೀಡುತ್ತದೆ.ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಹಾರ ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತದೆ. ==ಕೆಲವು ಹಿಂದಿನ NSAದ SIGINT ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು== * [[ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಟೊಂಕಿನ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್]] * [[ಕಒರಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ 007]] * [[ಆಪಎರೇಶನ್ ಐವಿ ಬೆಲ್ಸ್]] * [[USS ಲಿಬರ್ಟಿ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್]] * [[USS ಫಿಬ್ಲೊ(AGER-2)]] * [[VENONA ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್]] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== <div> * [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್]] * [[ಬಯೊಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಕನ್ಸೊರ್ಟಿಯಮ್]] * [[ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್]] * [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸರ್ವಿಸ್]] * [[U.S. ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೆಸಿಯಲ್ ಇನ್ ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್]] * [[ಕೌಂಟರ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ]] * [[ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆರ್ಲಿ]] * [[ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೊರೇಟ್]] * [[ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ]] * [[ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸರ್ವಿಸ್]] * [[ಎಸ್ಪಿನೊಸ್]] * [[ತನಿಖೆಯ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೊ]] * [[ಫೆಡರಲ್ ಲಾ ಎನ್ ಫೊರ್ಸೆಮೆಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] * [[ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಹೆಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ]] * [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅಂಡ್ ಮಿಚೆಲ್ ಡೆಫೆಕ್ಸನ್]] * [[ನಾರಸ್]] * [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಿಯೊಸ್ಪ್ಯಾಸಿಯಲ್-ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ]] * [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ರಿಕೊನೈಸೈನ್ಸ್ ಆಫಿಸ್]] * [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ವ್ಹಿಶಲ್ ಬ್ಲೊವರ್ಸ್ ಕೊಯಿಲೇಶನ್]] * [[NSA ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್]] * [[ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪೆಲ್ಟೊನ್]] * [[ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ SHAMROCK]] * [[Q ಗ್ರುಪ್]] * [[ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ -ಎನ್ಹಾನ್ಸ್ಡ್ ಲಿನುಕ್ಸ್]] * [[ಸಿಗ್ನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್]] * [[ಸ್ಕಿಪ್ ಜ್ಯಾಕ್ (ಸೈಫರ್)]] * [[TEMPEST]] * [[ಟೈಪ್ 1 ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್]] * [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ]] * [[ಜಾನ್ ಆಂಥೊನಿ ವಾಕರ್]] </div> ===NSA ಕಂಪೂಟರ್ಸ್=== * [[IBM 7950 ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್]] * [[FROSTBURG]] ==ಆಕರಗಳು== {{Reflist}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ== * [[ಬಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್, ಜೇಮ್ಸ್]], ''[[Body of Secrets: Anatomy of the Ultra-Secret National Security Agency]]'', ದಬಲ್ ಡೇ, 2001, ISBN 0-385-49907-8. * [[ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್, ಜೇಮ್ಸ್]], ''[[ದಿ ಪಜಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್]]'', ಪೆಂಗ್ಯುಇನ್ ಬುಕ್ಸ್, ISBN 0-14-006748-5. *{{cite book | last = Hanyok | first = Robert J. | year = 2002 | url = http://www.fas.org/irp/nsa/spartans/index.html | title = Spartans in Darkness: American SIGINT and the Indochina War, 1945-1975 | series = | location = | publisher = National Security Agency | accessdate = 2008-11-16 | archive-date = 2009-01-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090111205047/http://www.fas.org/irp/nsa/spartans/index.html | url-status = dead }} *{{cite book | last = Johnson | first = Thomas R. | year = 2008 | url = http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB260/ | title = American Cryptology during the Cold War | series = | location = | publisher = National Security Agency: Center for Cryptological History | accessdate = 2008-11-16 }} * [[ಲೆವಿ, ಸ್ಟಿವೆನ್]], ''[[Crypto: How the Code Rebels Beat the Government—Saving Privacy in the Digital Age]]'' – ಡಿಸ್ಕಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆವಲಪ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ನಾನ್ -ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿ, ಇನ್ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಮೇನಿ ಅಕೌಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಸೆಲ್ಸ್ ಉಯಿತ್ ದಿ NSA. * [[ರಾಡೆನ್ ಕೀಫೆ, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್]], ''[[Chatter: Dispatches from the Secret World of Global Eavesdropping]]'', ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ISBN 1-4000-6034-6. * [[ಲಿಸ್ಟನ್, ರಾಬರ್ಟ್ A.]], ''[[The Pueblo Surrender: a Covert Action by the National Security Agency]]'', ISBN 0-87131-554-8. * [[ಕಹನ, ಡೇವಿಡ್]], ''[[ದಿ ಕೋಡ್ ಬ್ರೆಕರ್ಸ್]]'', 1181 pp., ISBN 0-684-83130-9. ಲುಕ್ ಫಾರ್ ದಿ 1967 ರಾದರ್ ದ್ಯಾನ್ ದಿ 1996 ಸಂಪುಟ. * [[ಟುಲ್ಲಿ, ಅಂಡ್ರಿವ್]], ''[[The Super Spies: More Secret, More Powerful than the CIA]]'', 1969, LC 71080912. * [[ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್, ಜೇಮ್ಸ್]], [[ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]], ಡಿಸೆಂಬರ್ 25, 2005; ದಿ ಏಜೆನ್ಸಿ ದ್ಯಾಟ್ ಕುಡ್ ಬೆ ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್. [https://www.nytimes.com/2005/12/25/weekinreview/25bamford.html?_r=1&amp;scp=1&amp;sq=The%20Agency%20That%20Could%20Be%20Big%20Brother.&amp;st=cse Nytimes.com] * [[ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್]], ''[[War of Numbers: An Intelligence Memoir]]'' ಸ್ಟೀರ್ ಫೊರ್ಥ್ ; ನಿವ್ Ed ಸಂಪುಟ(ಜೂನ್1, 1998) * [[ಜಾನ್ ಪ್ರಡೊಸ್]], ''ದಿ ಸೊಯಿಯತ್ ಅಂದಾಜು: U.S. ಇಂಟೆಲ್ಲಿಜೆನ್ಸಿ ಅನ್ ಲೈಸಿಸ್ & ರಸಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟ್ರೆಂಗ್ತ್ '', ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್, 367 pages, ISBN 0-385-27211-1, ಡೈಲ್ ಪ್ರೆಸ್ (1982). * [[ವಾಲ್ಟರ್ ಲ್ಯಾಕ್ವೆರ್]], ''ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ರೆಟ್ಸ್ '' * [[ಶೆರ್ಮಾನ್ ಕೆಂಟ್]], ''ಸ್ಟ್ರಾಟಿಜಿಕ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ'' * [[ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಏಡ್]], [[ದಿ ಸೆಕ್ರೆಟ್ ಸೆಂಟ್ರಿ]]: ದಿ ಅನ್ ಟೊಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ, 432 pages, ISBN 978-1596915152, ಲೂಮ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ (June 9, 2009) ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons |Category: NSA images}} {{wikinews | NSA to participate in U.S. cybersecurity}} * [http://www.nsa.gov/ NSA ಕಚೇರಿ ಸೈಟ್] * [http://www.archives.gov/research/guide-fed-records/groups/457.html ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜಎನ್ಸಿ /ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸರ್ವಿಸ್] * [http://history.sandiego.edu/gen/20th/nsa.html NSA ಇತಿಹಾಸ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515111519/http://history.sandiego.edu/gen/20th/nsa.html |date=2008-05-15 }} * [http://history.sandiego.edu/gen/text/coldwar/nsa-charter.html ದಿ NSA ಚಾರ್ಟರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720172513/http://history.sandiego.edu/gen/text/coldwar/nsa-charter.html |date=2008-07-20 }} * [http://www.thememoryhole.org/nsa/origins_of_nsa.htm "ದಿ ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ, 1940-1952"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080103233603/http://www.thememoryhole.org/nsa/origins_of_nsa.htm |date=2008-01-03 }} —ನ್ಯುವ್ಲಿ ದಿಕ್ಲಾಸಿಫೈಡ್ ಬುಕ್-ಲೆಂಗ್ತ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಪ್ರೊವೈಡೆಡ್ ಬೈ''[http://www.thememoryhole.org/ ದಿ ಮೆಮರಿ ಹೋಲ್]''. * [http://www.gwu.edu/~nsarchiv/ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಆರ್ಚಿವ್, ಜಾರ್ಜ್ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ] * {{cite web |url=http://www.intelligence.gov/1-members_nsa.shtml |title=United States Intelligence Community: Who We Are / NSA section |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060925221125/http://www.intelligence.gov/1-members_nsa.shtml |archivedate=2006-09-25}} * [http://www.fas.org/irp/eprint/nsa-interview.pdf ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪರ್ಸನ್ ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ NSA ಇಂಟರಿವ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಿಎರನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206161005/http://www.fas.org/irp/eprint/nsa-interview.pdf |date=2010-02-06 }} ಜನವರಿ 2004 * [[ಜ್ಸೇಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್]] [https://www.theatlantic.com/doc/200604/nsa-surveillance ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್ ಈಸ್ ಲಿಸ್ನಿಂಗ್ ] [[ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್]], April 2006 * [http://www.prx.org/pieces/19730 ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಮ್ ಫೊರ್ಡ್ ಇನ್ಸೈಡ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (ಉಪನ್ಯಾಸ)] [[ACLU]], [[KUOW-FM]], [[PRX]], [[NPR]], ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2007 (53: ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್) * ದಿ [[ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸ್ಟಡೀಸ್]] ಟ್ರೇನ್ಸ್ ನ್ಯು ಅನಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ [[ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈಸಿಸ್]] {{Template group |list = {{DOD agencies}} {{Intelligence agencies of USA}} {{Signals intelligence agencies}} {{United States topics}} {{coord|39.108705646052|N|76.77016458628501|W|region:US-MD_type:landmark|display=title}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಸ್ ಸರ್ವೆಲ್ಲನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗವ್ರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಸಿಕ್ರೆಸಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು 1949ರಲ್ಲಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸೂಪರ್ ಕಂಪೂಟರ್ ಸೈಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪೂಟರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಆರ್ಗೈನೈಸೇಶನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] se8aw2gn90lepsv1idagpek7prv2kdl 0 23407 1430497 1430045 2026-09-27T05:50:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430497 wikitext text/x-wiki {{About|the U.S. State of Maryland}} {{US state |Name = Maryland |Fullname = State Of Maryland |Flag = Flag of Maryland.svg |Flaglink = [[Flag of Maryland]] |Seal = |Map = Map of USA MD.svg |Nickname = Old Line State; Free State; Little America;''<ref>{{cite web | title=Maryland's quality of life ranks high compared to other states | url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4183/is_20041211/ai_n10064724/ | work=FindArticles.com | publisher=The Daily Record (Baltimore) | date=December 11, 2004 | accessdate=2009-06-04 | archive-date=2009-01-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090105151939/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4183/is_20041211/ai_n10064724 | url-status=dead }}</ref><br />'' America in Miniature''<ref>{{cite web |url=http://www.visitmaryland.org/Students/Pages/MarylandFacts.aspx |title=Maryland Facts |publisher=Maryland Office of Tourism |accessdate=June 2, 2009 }}</ref> |Demonym = Marylander |Motto = [[Fatti maschii, parole femine]]<br />(Manly deeds, womanly words) |Capital = [[Annapolis, MD|Annapolis]] |LargestCity = [[Baltimore]] |LargestMetro = [[Baltimore-Washington Metropolitan Area]] |Governor = [[Martin O'Malley]] (D) |Lieutenant Governor = [[Anthony G. Brown]] (D) |Senators = [[Barbara Mikulski]] (D) <br />[[Ben Cardin]] (D) |Representative=7 Democrats, 1 Republican |PostalAbbreviation = MD |OfficialLang = None ([[ಆಂಗ್ಲ|English]], ''de facto'') |AreaRank = 42nd |TotalAreaUS = 12,407 |TotalArea = 32,133 |LandAreaUS = 9,774 |LandArea = 25,314 |WaterAreaUS = 2,633 |WaterArea = 6,819 |PCWater = 21 |PopRank = 19th |2000Pop = 5,699,478 (2009 est.)<ref name=09CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2009-12-30 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104221821/http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv|archivedate=2010-01-04}}</ref> <br /> 5,296,486 (2000) |DensityRank = 5th |2000DensityUS = 541.9<!--US census info--> |2000Density = 209.2 |MedianHouseholdIncome = $68,080<ref name="census1">[http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/income_wealth/012528.html U.S. Census Bureau, August 26, 2008]</ref> |IncomeRank = 1st |AdmittanceOrder = 7th |AdmittanceDate = April 28, 1788 |TimeZone = [[Eastern Standard Time Zone|Eastern]]: [[UTC]]-5/[[Daylight saving time|-4]] |Latitude = 37° 53′ N to 39° 43′ N |Longitude = 75° 03′ W to 79° 29′ W |WidthUS = 101 |Width = 145 |LengthUS = 249 |Length = 400 |HighestPoint = [[Backbone Mountain]] (Hoye Crest)<ref name=usgs>{{cite web| date =29 April 2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| accessdate =November 6, 2006| archive-date =1 ಜೂನ್ 2008| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> |HighestElevUS = 3,360 |HighestElev = 1,024 |MeanElevUS = 344 |MeanElev = 105 |LowestPoint = Atlantic Ocean<ref name=usgs/> |LowestElevUS = 0 |LowestElev = 0 |ISOCode = US-MD |Website = www.maryland.gov |ElectoralVotes = 10 |State Animal = [[Horseshoe crab]] }} '''ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್''' ({{IPAc-en|en-us-Maryland.ogg|ˈ|m|ɛr|əl|ən|d}})<ref>ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಇಚ್ಚಿಸುವವರು, ''ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್'' ಅನ್ನು ''ಮೆರ್ರಿ'' {{IPAc-en|ˈ|m|ɛr|i}} ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ವಿನ: ''ಮೇರಿ'' ಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ{{IPAc-en|ˈ|m|ɛər|i}}. ''(ರಾಂಡಂ ಹೌಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ)''</ref> ಅನ್ನುವುದು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯ]], ಇದು ಇರುವುದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನ [[ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ]]ದ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯಾ]]ಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]]; ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]]; ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ದಿಲಾವೇರ್]] ಇರುತ್ತದೆ. ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು [[ಯೂರೋಪ್]] ದೇಶದ [[ಬೆಲ್ಜೀಯಂ]] ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/be.html | title= Belgium | dateformat= dmy | accessdate= 15 May 2008 | date= 2008-05-15 | work= CIA World Factbook | publisher= Central Intelligence Agency | quote= Area&nbsp;– comparative: about the size of Maryland | archive-date= 2019-09-12 | archive-url= https://web.archive.org/web/20190912231952/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/be.html | url-status= dead }}</ref> [[U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, 2006ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ]]ಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; 2007ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯ $68,080 ಆಗಿದೆ.<ref name="census1"/> 2009ರಲ್ಲಿ, ಸತತವಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವೂ U.S. ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆದಾಯ 2008ರಲ್ಲಿ $70,545 ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://money.cnn.com/2009/09/21/news/economy/highest_income_census/?postversion=2009092203 |title=Where to find the fattest paychecks |author=Les Christie |date=September 22, 2009 |work=money.cnn.com |publisher=Cable News Network |accessdate=November 8, 2009 |archive-date=ಜನವರಿ 3, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103184604/http://money.cnn.com/2009/09/21/news/economy/highest_income_census/?postversion=2009092203 |url-status=dead }}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ ಏಳನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಉಪನಾಮಗಳಿವೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ:''ಓಳ್ಡ್ ಲೈನ್ ಸ್ಟೇಟ್'' , ''ಫ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್'' ಮತ್ತು ''ಚೆಸಾಪೀಕೆ ಬೇಯ್ ಸ್ಟೇಟ್'' ಇದನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, [[ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಜೊತೆ ಬಹಳ ನಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಅದು ತನ್ನೊಳಗೆ 350 ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮೂರನೇಯದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://choosemaryland.com/businessinmd/Biosciences/bio.html |title=Business in Maryland: Biosciences |accessdate=2007-10-15 |publisher=Maryland Department of Business & Economic Development |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930190416/http://choosemaryland.com/businessinmd/Biosciences/bio.html |url-status=dead }}</ref> ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದರೆ, [[ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]], [[ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ]], ಒಂದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸಿಸ್ಟಂ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್]] (NIH), [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] (NIST), [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್]] (NIMH), ದಿ ಫೆಡರಲ್ [[ಫುಡ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್]] (FDA),[[ಹೌವಾರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಗಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], [[ಸೆಲೀರಾ ಜಿನೋಮಿಕ್ಸ್]] ಕಂಪನಿ, [[ಹ್ಯೂಮನ್ ಜಿನೋಮ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] (HGS), [[ಜೆ. ಕ್ರೇಗ್ ವೆಂಟರ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] (JCVI), ಮತ್ತು [[ಅಸ್ಟ್ರಾ‌ಜೆನೀಕಾ]]ದವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ [[ಮೆಡ್ಇಮ್ಯೂನ್]] ಕಂಪನಿ. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರಣೆ == === ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳ === {{See also|List of islands in Maryland|List of rivers in Maryland}} ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ವಿಧದ [[ಕೃತಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿವರ ವರ್ಣನೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅದರ ಉಪನಾಮ "ಅಮೇರಿಕಾ ಇನ್ ಮಿನಿಯೇಚರ್" ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮೇರಿಕಾ ಎಂದರ್ಥ.<ref>{{cite web |url=http://www.mdisfun.org/planningamarylandvisit/kidsroom/Kids%20Room%20Maryland%20Facts1.html |title=Maryland Facts |accessdate=2008-05-19 |work=Kids Room |publisher=Maryland Office of Tourism |archive-date=2008-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080426172733/http://www.mdisfun.org/planningamarylandvisit/kidsroom/Kids+Room+Maryland+Facts1.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಮುದ್ರದ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮರಳು [[ಡ್ಯೂನ್ಸ್]] ಅನ್ನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ವನ್ಯಮೃಗಗಳಿರುವ ಜವುಗು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಿಯ ಬಳಿಯಿರುವ ದೊಡ್ಡ [[ಬಾಳ್ಡ್ ಸೈಪ್ರೆಸ್]] ಅನ್ನು, ಮೆಲ್ಲನೆ ಉರುಳುತ್ತಿರುವಂಥ ಬೆಟ್ಟಗಳಿರುವ [[ಓಕ್]] ಕಾಡುಗಳು ಇರುವ [[ಪೀಯ್ಡ್‌ಮಾಂಟ್ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಪೈನ್]] ತೋಪುಗಳು ಇರುವ [[ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಇದೆ. [[ಚಿತ್ರ:MDGeoReg.PNG|thumb|right|300px|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:ChesapeakeTidalWetlands.jpg|thumb|left|ಟೈಡಲ್ ವೆಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಫ್ ದಿ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಬೇಯ್, ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಎಸ್ಟೂರಿ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಲಾರ್ಜೀಸ್ಟ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಫೀಚರ್ ಇನ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]]ವನ್ನು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ವನ್ನು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ದಿಲಾವೇರ್]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಓಷಿಯನ್]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಪೊಟೋಮ್ಯಾಕ್ ನದಿ]]ಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಮತ್ತು [[ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ಗಡಿಯು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, DC]]ಯಿಂದ ಭಂಗಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದರ ಭೂ ಭಾಗವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. [[ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿರತ್ತಿರ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ]]ಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ [[ಯೌಘಿಘಿಯೋಘೆನಿ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಸ್ರವಿಸಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾದ [[ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟ್ ಕೌಂಟಿ]], ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯೊಳಗೆ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಪೂರ್ವ ವೋರ್ಸೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮತ್ತು [[ದೆಲಾವೇರ್ ನದಿ]]ಯೊಳಗೆ ಹರಿದುಹೋಗುವ ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಇಷ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಚೆಸಾಪೀಕ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೂಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದುದರಿಂದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''''ಬೇಯ್ ಸ್ಟೇಟ್'' ''' ಎಂಬ ಉಪನಾಮಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗಾಗ ಚಳವಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಆದರೆ ಈ ಉಪನಾಮವನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಾಲದಿಂದ [[ಮಸ್ಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್]] ಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಮಿಕ್ ನದಿಯ ಉತ್ತರದ ಶಾಖೆಯ-ನದಿ ಉಗಮದ ಕವಲಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಹಾಗೂ [[ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟ್ ಕೌಂಟೀ]]ಯ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಹೋಯೇ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಆನ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಬೋನ್ ಮೌಂಟೇನ್]] ಎನ್ನುವುದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ {{convert|3360|ft|m}}ನಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ತುತ್ತತುದಿಯ ಬಿಂದು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಹತ್ತಿರದ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿಯಿರುವ [[ಹ್ಯಾನ್‌ಕಾಕ್]] ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಮೂರಲ್ಲಿ ಎರಡರಷ್ಟು ಮಾರ್ಗವು ಇದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ {{convert|1.83|mi|km|2}}ನಷ್ಟು ಗಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕವು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಮೇಸನ್-ಡಿಕ್ಸನ್ ಸಾಲು]] ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದಿಂದ ಕಮಾನಿನಂತೆ [[ಪೊಟೋಮ್ಯಾಕ್ ನದಿ]]ಯ ಕಡೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಾಗುವ ಗಡಿ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Maryland.JPG|thumb|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ವೆಲ್‌ಕಮ್ ಸೈನ್]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ದೆಲ್ಮಾರ್ವಾ ಪೆನಿನ್‌ಸುಲ್ಲಾ]]ವು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಕಡಲತೀರಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ, ಸಮಗ್ರ [[ದೆಲಾವೇರ್‌ನ ರಾಜ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋರ್ ಆಫ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] ಎಂದಾಗುವ ಎರಡು ಪ್ರಾಂತಗಳು, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು [[ಅಪ್ಪಾಲಾಚಿಯಾ]]ದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಭೂಮಿಯ ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್-ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳವು ಇದೆ <ref>{{Cite web |url=http://dnrweb.dnr.state.md.us/download/gp_coastal_west.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-22 |archive-date=2002-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020118054601/http://dnrweb.dnr.state.md.us/DOWNLOAD/GP_COASTAL_WEST.PDF |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದು ಎರಡು ಗಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಇದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಕುಂಟೆ]]ಗಳಿದ್ದರೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೆರೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www.mgs.md.gov/esic/fs/fs15.html |title=Maryland’s Lakes and Reservoirs: FAQ |publisher=Maryland Geological Survey |date=January 24, 2007 |accessdate=2008-02-03 |archive-date=2010-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529054449/http://www.mgs.md.gov/esic/fs/fs15.html |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಐಸ್ ಯುಗ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಮರಾಶಿಗಳು ದೂರದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವು ಆಳಕ್ಕೆ ಕೊರೆದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೆರೆಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೇ ಇರುವುದರಿಂದಲ್ಲೂ ಆಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೆರೆಗಳಿವೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದೆಂದರೆ [[ಡೀಪ್ ಕ್ರೀಕ್ ಲೇಕ್]], ಇದು ವೆಸ್ಟ್‌ಮೋಸ್ಟ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟ್ ಕೌಂಟಿ]] ಅಣೆಕಟ್ಟಿನದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಮರಾಶಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ ತುಂಬಾನೇ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದಲ್ಲೂ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೂಮಿಯ ಈ ರೀತಿಯ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದ ಕಲ್ಲು ಮಿಶ್ರಿತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕಿಂತ ಮರಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಮಾನವ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ === {{See also|List of counties in Maryland|List of incorporated places in Maryland|List of census-designated places in Maryland}} [[ಚಿತ್ರ:Map of maryland counties.jpg|thumb|right|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಾಂತಗಳು]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, DC]]ಯ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಭರಿತ ನಗರವಾದ [[ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್]] ನಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಈ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಗರಗಳು [[ಫಾಲ್ ಲೈನ್]] ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ, ಈ ಲೈನ್ ಜೊತೆಗೆ ನದಿಗಳು, ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ದಲಾಗಿ ನೀರಿನ ರಭಸದ ಇಳಿತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್]] ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಇದು [[ಸೆವೆರ್ನ್ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು [[ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಬೇಯ್]] ನೊಳಗೆ ಇದು ಖಾಲಿ ಆಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬೇರೆ ಇನ್ನಿತ್ತರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ [[ಹೌವಾರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯ [[ಕೊಲ್ಲಂಬಿಯಾ]]ದ ಉಪನಗರಗಳು ; [[ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್]], [[ರಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೇ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಂಟ್ಗೋಮೆರಿ ಕೌಂಟಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ಗೈಥರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]; [[ಲಾರೆಲ್]], [[ಕಾಲೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಗ್ರೀನ್‌ಬೆಳ್ಟ್]], [[ಹ್ಯಾಟ್ಸ್‌ವೆಲ್ಲೇ]], [[ಲ್ಯಾಂಡೋವರ್]], [[ಕ್ಲಿಂಟನ್]], [[ಬೋವೀ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಅಪ್ಪರ್ ಮಾರ್ಲ್ಬಾರೋ]] ; [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್]] ; ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ [[ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್]]. ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಗರವಾಗಲು ಸಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ನಗರಗಳಾದ [[ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ]] ಮತ್ತು [[ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ವಾಲ್ಡೋರ್ಫ್]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋರ್]] ನ ಮೇಲಿನ [[ಓಷಿಯನ್ ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿನ [[ಕುಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳ ಜೊತೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Regions of Maryland USA.gif|thumb|right|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೂಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[ಉತ್ತರದ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಪ್ರಾಂತಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಗಡಿ ರಾಜ್ಯ]]ದ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಣ್ಯವಾಗಿ, [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯನ್ ಪ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಂಡಲ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]] ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಅಪ್ಪಾಲಾಚಿಯಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವದ ತೀರ]]ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ,<ref>{{cite web | title = The South As It's{{Sic|nolink=y}} Own Nation | publisher = League of the South | year = 2004 | url = http://dixienet.org/New%20Site/thesouthasitsownnation.shtml | accessdate = 2008-05-23 | quote = On the other hand, areas beyond these thirteen States maintain their Southern culture to varying degrees. Much of Missouri remains basically Southern, as do parts of southern Maryland and Maryland’s eastern shore. | archive-date = 2008-06-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080605104450/http://dixienet.org/New%20Site/thesouthasitsownnation.shtml | url-status = dead }}</ref> [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C.]]ಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಹೊಮ್ಮುವ-ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾಂದ್ರಗೊಂಡಿರುವ ಮಧ್ಯ-ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಈಶಾನ್ಯ]]ದ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web | author = Beck, John; Randall, Aaron; and Frandsen, Wendy | title = Southern Culture: An Introduction | date = 2007-06-27 | publication-place = Durham, North Carolina | format = PDF | publisher = Carolina Academic Press | pages = 14–15 | url = http://www.cap-press.com/pdf/1517.pdf | accessdate = 2008-05-23 | quote = Kentucky, Missouri, West Virginia [...] and Maryland&nbsp;—slaveholding states and regions before the Civil War that did not secede from the Union&nbsp;– are also often included as part of the South. As border states, these states always were crossroads of values and customs, and today [...] parts of Maryland seem to have become part of the “Northeast. }}</ref> [http://www.census.gov/geo/www/reg_div.txt U.S. Census Bureau] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳು ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಮಧ್ಯ-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು/ಅಥವಾ [[ಈಶಾನ್ಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳೆಂದು ಫೆಡರಲ್ ಏಜನ್ಸೀಗಳಿಂದ, ಮಾಧ್ಯಮದವರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="LOC">{{cite web|url=http://memory.loc.gov/ammem/gmdhtml/rrhtml/regdef.html|title=Regions of the United States|work=American Memory|publisher=The Library of Congress|accessdate=2009-08-11}}</ref><ref name="EPA">{{cite web|url=http://www.epa.gov/region03/index.htm|title=Region 3: The Mid-Atlantic States|work=www.epa.gov|publisher=U.S. Environmental Protection Agency|accessdate=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20100727035138/http://www.epa.gov/region03/index.htm|archive-date=2010-07-27|url-status=dead}}</ref><ref name="FBI">{{cite web|url=http://www.fbi.gov/contact/fo/fo.htm|title=Your Local FBI Office|work=www.fbi.gov|publisher=Federal Bureau of Investigation|accessdate=2009-08-11|archive-date=2009-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090815093807/http://www.fbi.gov/contact/fo/fo.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="amtrak">{{cite web|url=http://www.amtrak.com/servlet/ContentServer?pagename=Amtrak/Page/Browse_Routes_Page&c=Page&cid=1081256321410&ssid=134|title=Routes Serving the Northeast|publisher=National Railroad Passenger Corporation|accessdate=2009-08-11}}</ref><ref name="princeton">{{cite web|url=http://www.princetonreview.com/best-regional-colleges.aspx|title=Best Regional Colleges|work=www.princetonreview.com|publisher=The Princeton Review|accessdate=2009-08-11}}</ref> <gallery> File:Annapolis street.jpg|ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್ File:Baltimore City Hall from Northeast.jpg|ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ File:Baltimore Inner Harbor.jpg|ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ಇನ್ನರ್ ಹಾರ್ಬರ್ File:Bethesda downtown panorama.jpg|ಬೆತೆಸ್ಡಾ File:2008_01_02_-_MD564_@_Chapel_Ave_03.JPG|ಬೋವೀ File:Chesapeake_City_Maryland_Bridge_At_Night.jpg|ಚೆಸಾಪೀಕ್ ನಗರ File:McKeldin Library, front view, mid-afternoon light, August 21, 2006.jpg|ಕಾಲೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್ |ಕುಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ File:Ellicott City Main Street.jpg|ಎಲ್ಲೀಕಾಟ್ ನಗರ File:2008 03 28 - Frederick - City Hall 2.jpg|ಫ್ರೆಡೇರಿಕ್ File:Gaithersburg, Maryland.jpg|ಗೈಥರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ File:GreenbeltRooseveltCtr1.jpg|ಗ್ರೀನ್‌ಬೆಳ್ಟ್ File:Hagerstown Downtown Potomac St.JPG|ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್ File:LaurelMuseum.jpg|ಲಾರೆಲ್ File:Ocean City Maryland aerial view north.jpg|ಓಷೀಯನ್ ನಗರ File:Prince Frederick Maryland USA.jpg|ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ File:Rockvillemd.jpg|ರಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೇ File:Ellsworth-ssmd.jpg|ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ File:PGcourthouse1.JPG|ಅಪ್ಪರ್ ಮಾರ್ಲ್‌ಬೊರೊ </gallery> == ಹವಾಮಾನ == ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯವಾದರೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹವಾಮಾನಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಶೀತ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗುವ [[ಇಳಿಜಾರು ಗಾಳಿ]]ಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಅದರ ಎತ್ತರ, ಸಾಮಿಪ್ಯ ಮುಂತಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ಭೂಮಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಮರಳು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಘುವಾದ ತೇವಾಂಶವಿರುವ-[[ತೇವವಾದ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ]] ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳೆಂದರೆ, [[ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ]], [[ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್]], [[ಓಷಿಯನ್ ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದ ಗ್ರೇಟರ್ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]]. [[ಚಿತ್ರ:Sunset over the marsh at Cardinal Cove - NOAA.jpg|thumb|left|ಪಟುಕ್ಸೆಂಟ್ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಕೋವ್ ಹತ್ತಿರದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಯ.]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಾಚೆ [[ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್]] ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಥಂಡಿಯ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ]]ದ ವಲಯ ಹಾಗೂ [[ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಎತ್ತರದಭೂಮಿ]] ವಲಯ (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ''Cfb'' )ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಿಸಿ, ಥಂಡಿಯ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತದ ಚಳಿಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಮರಾಶಿ 20&nbsp;ಇಂಚುಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಖವು 10&nbsp;°F ಗೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್]], [[ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್]], [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನ್ಸ್‌ಟರ್]], [[ಗೈಥರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗ್ರೇಟರ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಇರುತ್ತದೆ. [[ಅಲ್ಲೀಗ್ಯಾನಿ ಕೌಂಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟ್ ಕೌಂಟಿ]]ಗಳ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಎತ್ತರದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ]]ದ (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ''Cfb'' )<ref>[https://web.archive.org/web/20090114202025/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/kottek_et_al_2006_A1.pdf ವರ್ಳ್ಶ್ ಕೊಪ್ಪನ್ ಮ್ಯಾಪ್]</ref>, ಎತ್ತರದಿಂದಾಗಿ (ಹೆಚ್ಚು [[ಅಪ್ಪಾಲಾಚೀಯನ್ ಗುಡ್ದ ಪ್ರದೇಶ]]) ಲಘು ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಶೀತ ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ ಹಿಮದಂಥ ಬೇಸಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತುವರಿಸುವಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯೂ {{convert|35|to|45|in|mm|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಅಧಿಕವಿರುತ್ತದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/19981202123836/http://www.ocs.orst.edu/pub/maps/Precipitation/Total/States/MD/md.gif ಪ್ರೆಸಿಪಿಟೇಷನ್ ಮ್ಯಾಪ್]</ref> ಹತ್ತಿರತ್ತಿರ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ {{convert|3.5|–|4.5|in|mm|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಹಿಮರಾಶಿಯು {{convert|9|in|cm|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ {{convert|100|in|cm|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಹಿಮರಾಶಿ ಇದ್ದು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.erh.noaa.gov/er/lwx/Historic_Events/md-snow-avg.gif |title=ಸ್ನೋಫಾಲ್ ಮ್ಯಾಫ್ |access-date=2010-05-22 |archive-date=2010-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100522020512/http://www.erh.noaa.gov/er/lwx/Historic_Events/md-snow-avg.gif |url-status=dead }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್]] ಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು [[ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಸೈಕ್ಲೋನ್ಸ್]] ಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ [[ದೆಲ್ಮಾರ್ವಾ ಪೆನಿನ್‌ಸುಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕರೋಲಿನಾ]]ದ ಆಚೆಗಿನ ದಡಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ ಉಭಯರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ರೀತಿ ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ 3 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಂಡಮಾರುತ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದಡದ ತೀರಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬಂದ ಉಷ್ಣವಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಗೆ ಅದರ ಅಲ್ಪಾವೇಷಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 30–40 ದಿನಗಳು ಗುಡುಗು-ಸಿಡಿಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಆರು ಚಂಡಮಾರುತದ ದಾಳಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="Annual average number of tornadoes">[http://www.ncdc.noaa.gov/img/climate/research/tornado/small/avgt5304.gif ] NOAA ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿತಗೊಂಡಿದೆ.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; margin:1em auto; background:#F8F3CA;" |+ ಮಿಸೌರಿಯ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಮಾಸಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನಗಳು |- ! ನಗರ ! ಜನವರಿ ! ಫೆಬ್ರವರಿ ! ಮಾರ್ಚ್ ! ಏಪ್ರಿಲ್ ! ಮೇ ! ಜೂನ್ ! ಜುಲೈ ! ಆಗಸ್ಟ್ ! ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ! ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! ನವೆಂಬರ್ ! ಡಿಸೆಂಬರ್ |- | '''Hagerstown''' | 38/21 | 42/23 | 52/31 | 63/41 | 74/51 | 82/60 | 86/64 | 84/62 | 77/55 | 66/43 | 54/35 | 43/27 |- | '''Frederick''' | 41/25 | 46/27 | 56/35 | 67/44 | 77/54 | 85/62 | 89/67 | 87/66 | 80/59 | 68/47 | 57/38 | 46/30 |- | '''Baltimore''' | 44/30 | 47/31 | 57/39 | 68/48 | 77/58 | 86/68 | 91/73 | 88/71 | 81/64 | 70/52 | 59/42 | 49/33 |- | '''Ocean City''' | 44/28 | 46/30 | 53/35 | 61/44 | 70/53 | 79/62 | 84/67 | 83/67 | 78/62 | 68/51 | 58/41 | 49/32 |- ! colspan="13" |''<ref>{{cite web|url=http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/USMD0295?from=search |title=Average Weather for Ocean City, MD - Temperature and Precipitation |publisher=Weather.com |date= |accessdate=2008-09-22}}</ref>'' |} === ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ === [[ಚಿತ್ರ:mdusdamap.jpg|thumb|right|2003 USDA ಪ್ಲಾಂಟ್ ಹಾರ್ಡಿನೆಸ್ ಜೋನ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ಪೂರ್ವ ಕಾರವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮಳೆ ಯಾ ಹಿಮ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರಮಾಣ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯರಾಶಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೀಗ್ರಾಸ್]] ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜವುಗಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಲಾಳದ ಕಡ್ದಿಗಳು]] ಇಂದ ಹಿಡಿದು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ [[ವೈ ಓಕ್]], [[ಬಿಳಿ ಓಕ್]] ಮರಗಳ ಉದಾಹರಣೆ, {{convert|70|ft|m|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ಟೇಟ್ ಟ್ರೀ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಪೈನ್ ಮತ್ತು [[ಏಸರ್ ಕುಲದ ಮರ]]ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ವಿದೇಶೀ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳನ್ನು ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಅಲಂಕಾರಿಕವು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಾವೀನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದಂತಹವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಸಿ ಹವೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ [[ಕ್ರೇಪ್ ಮೈರ್ಟ್ಲ್]], [[ಇಟಾಲೀಯನ್ ಸೈಪ್ರೆಸ್]], [[ಲೈವ್ ಓಕ್]]<ref>[http://www.prairiefrontier.com/pages/hardiness/zone.html ಜೋನ್ ಹಾರ್ಡಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಥ್ರೂ ಪ್ರೇರೀ ಫ್ರಾಂಟೀರ್]</ref> ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದ ಬಿಸಿ ಹವೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ಡಿ ಪಾಮ್ ಟ್ರೀಸ್]] ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=tkwOAAAAIAAJ&amp;pg=PA24&amp;lpg=PA24&amp;dq=palm+trees+in+maryland&amp;source=web&amp;ots=cOPcWEVNkT&amp;sig=ti4fZ99gLgfbFfzmMWbg-Yrm0Ns&amp;hl=en#PPA24,M1 ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ರಮ್ ಇಟ್ಸ್ ಸೆಟ್ಲ್‌ಮೆಂಟ್, ಇನ್ 1633, ಟು ದಿ ರೆಸ್ಟೋರೇಷನ್, ಇನ್ 1660, ವಿಥ್ ಎ ಕಾಪೀಯಸ್ ಇನ್‌ಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್, ಆಂಡ್ ನೋಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಲ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೇಷನ್ಸ್.]</ref> USDA ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಸಸ್ಯಗಳ ವಲಯ]]ಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ತೀರದಲ್ಲಿ 5 ವಲಯವಿದ್ದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 6 ರಿಂದ 7 ಏಳು ವಲಯಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ, ಕೊಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 8 ವಲಯಗಳಿವೆ. ದೇಶೀಯ ಸಸ್ಯರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಶೀಲ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ ಅಂದರೆ [[ಕುಡ್ಜು]], [[ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಹೆವೆನ್]], [[ಮಲ್ಟಿಫ್ಲೋರಾ ರೋಜ್]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನೀಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ಟ್‌ಗ್ರಾಸ್]].<ref>{{Cite web |url=http://www.mdinvasivesp.org/list_terrestrial_plants.html |title=ಇನ್ ವೇಸೀವ್ ಸ್ಪೆಸೀಸ್ ಆಫ್ ಕನ್‌ಸರ್ನ್ ಇನ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ |access-date=2010-05-22 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103082840/http://www.mdinvasivesp.org/list_terrestrial_plants.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಹೂವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ಬ್ಲಾಕ್-ಐಯ್ಡ್ ಸೂಸನ್]] ಹೂವು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕೀಟವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಚೆಕರ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ]] ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ರಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.butterfliesandmoths.org/species?l=1753 ಯುಫಿಡ್ರೈಯಾಸ್ ಫೇಯ್ಟಾನ್(ಡ್ರರಿ, 1773)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100906132330/http://www.butterfliesandmoths.org/species?l=1753 |date=2010-09-06 }}, ''ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಈಚಲು ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗಗಳು''</ref> [[435 ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲವು]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="MRC">{{cite web|title=Official list of the birds of Maryland|work=Maryland/District of Columbia Records Committee|url=http://www.mdbirds.org/mddcrc/pdf/mdlist.pdf|accessdate=2009-05-04|archive-date=2018-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709010629/http://www.mdbirds.org/mddcrc/pdf/mdlist.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Hunt Valley, Maryland.jpg|thumb|right|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಂಟ್ ವ್ಯಾಲೀಯ್ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಯ.]] ರಾಜ್ಯವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಂಗಲಿ ಮರಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಬೆಟ್ಟಗುಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗಬಹುದು. ಈ [[ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ]] ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಣ ಒದಗಿಸುವ [[ನೀಲಿ ಏಡಿ]]ಗಳನ್ನು, ರಾಕ್‌ಫಿಶ್{{Citation needed|date=January 2008}}ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೀಬರ್ಡ್‌ಗಳು ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=January 2008}} ಸಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತಗಳವರೆಗೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರಡಿಗಳು<ref name="Maryland Wildlife">[http://www.sailor.lib.md.us/MD_topics/res/env_ani.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070830021023/http://www.sailor.lib.md.us/MD_topics/res/env_ani.html |date=2007-08-30 }} ''ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಲ'' [[4-9]]-2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಕಾಡುಬೆಕ್ಕುಗಳು<ref>{{cite web |title=Lions in our mountains? The mystery of cougars in Maryland |url=http://www.dnr.state.md.us/naturalresource/fall2007/lions.pdf |first=Glenn |last=Therres |year=2007 |month=Fall |format=PDF |work=Wildlife and Heritage |publisher=Maryland Department of Natural Resources |accessdate=6 July 2009 |quote=Historically bobcats were distributed statewide but during the post colonization period densities began to plummet. By the mid-1900s, populations had probably reached all-time lows, with remnant populations existing only in western Maryland. This prompted the Department of Natural Resources (DNR) to classify them as a state-listed “Species of Special Concern.” During the past quarter century, occupied range and densities have increased markedly. Results from the annual Bowhunter Survey and the Hunter Mail survey have identified bobcat sightings in 14 of Maryland’s 23 counties. Currently, bobcats have dual legal classification in Maryland. In addition to the Species of Special Concern designation, they are also defined as a Game Animal / Furbearer with a closed harvest season. |archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110419203123/http://www.dnr.state.md.us/naturalresource/fall2007/lions.pdf |url-status=dead }}</ref> ನರಿಗಳು, ರಾಕೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಇವೆ.<ref name="Maryland Wildlife"/> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಅಸ್ಸಾಟೀಗ್ಯೂ]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ<ref name="Maryland Wildlife"/><ref>[http://www.assateagueisland.com/wildlife/pony.htm ಅಸ್ಸಾಟ್ಟೀಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ವೈಳ್ಡ್ ಪೋನೀಸ್]</ref> ಕಾಡು ಕುದುರೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾಡು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶ್ಯಾಲ್ಲೋ ಕೊಲ್ಲಿ [[ಚಿನ್ಕೋಟೀಗ್ಯೂ, ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ದಾಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗೋಪನೆ ತಂತ್ರದಿಂದ ಆ ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪವು ಕುದುರೆಗಳಿಂದೇನು ತುಂಬಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಶುದ್ಧ ತಳಿಯ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದರೆ ಅದು [[ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅನ್ವೇಷಕ]] ನಾಯಿ. ಈ ತಳಿ, ನೀರಿನಾಟಗಳಿಗೆ ಬೇಟೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref name="Maryland1">[http://www.k9web.com/dog-faqs/breeds/chessies.html ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಬೇಯ್ ರಿಟ್ರೀವರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]</ref> ಈ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅನ್ವೇಷಕ ನಾಯಿಯ ತಳಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತ್ತಿಸಿದ್ದು 1878ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆನ್ನೆಲ್ ಕ್ಲಬ್]].<ref name="Maryland1"/> ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್- ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಕೌಂಟಿ (UMBC)ಯು ಈ ಅನ್ವೇಷಕ ನಾಯಿ ತಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟದ್ದು ಶುಭಕಾರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಮೊಸಳೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ನೆಲಜಲ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ [[ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಟೆರ್ರಾಪಿನ್]] ಕಡಲಾಮೆಯು ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]]ಯು ಶುಭಕಾರಿ ಎಂದು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯವು [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಓರೀಯೋಲ್ (ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ ಸೀತೆ ಹಕ್ಕಿ)]] ಯ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು MLB ತಂಡ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಓರೀಯೋಲ್ಸ್]] ನ ಶುಭಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.msa.md.gov/msa/mdmanual/01glance/html/symbols/bird.html |title=ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ – ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬರ್ಡ್ |access-date=2010-05-22 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527153052/http://www.msa.md.gov/msa/mdmanual/01glance/html/symbols/bird.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ನಾನಾ ರೀತಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅದು [[ಹುಲ್ಲುಗಳ]] ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಬೆಟ್ಟಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಫೈನ್ ಫಿಸ್ಕ್‌ಯೂಸ್‌ಗೆ ಮತ್ತು [[ಕೆಂಟ್ಯೂಕಿ ಬ್ಲೂಗ್ರಾಸ್]] ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗವು ಸಾಕಷ್ಟು ಥಂಡಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚೆಸಾಪೀಕ್‌ನ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತ ವರ್ಗದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾದ [[ಜೋಯ್ಸಿಯಾ]], ಉದ್ದುದ್ದ ಫೆಸ್ಕ್ಯೂ ಮತ್ತು [[ಬರ್ಮುಡಾಗ್ರಾಸ್]] ಗಳು ನೆಲಹೊದಿಕೆಯಂತ್ತಿರುತ್ತದೆ. 8ನೇ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಸೇಂಟ್. ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಗ್ರಾಸ್]] ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಕಡೆ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಿಸಿಹವೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ದಡ ಮತ್ತು ದಿ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್-ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೆಟ್ರೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಫೈರ್ ಆಂಟ್ಸ್]] ಗಳು ಮುತ್ತಿಕೊಂಳುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} === ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ === ದೇಶದ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಒಂದು. 2007ರಲ್ಲಿ, Forbes.com ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಐದನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಸಿರಿನ ರಾಜ್ಯವೆಂದು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳ]] ಮತ್ತು ವರ್ಮಂಟ್‌ ರಾಜ್ಯದ ನಂತರ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ 40ನೇಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ವರ್ಜಿತಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು 2005ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.forbes.com/2007/10/16/environment-energy-vermont-biz-beltway-cx_bw_mm_1017greenstates_2.html |title=Forbes.com – ಅಮೇರಿಕಾಸ್ ಗ್ರೀನೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ |access-date=2010-05-22 |archive-date=2010-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529095728/http://www.forbes.com/2007/10/16/environment-energy-vermont-biz-beltway-cx_bw_mm_1017greenstates_2.html |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ರೀಜನಲ್ ಗ್ರೀನ್‌ಹೌಸ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್]] (RGGI) ಅನ್ನು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ—ಗ್ರೀನ್‌ಹೌಸ್ ಎಮಿಷನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C.,ಯ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕೆನೇಡಿಯನ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Maryland}} {{See also|Province of Maryland}} {{See also|Annapolis Convention}} [[ಚಿತ್ರ:Calvertcecil.jpg|thumb|left|upright|ಸೆಸಿಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಕಾಲೋನಿಯ 1ನೇ ದಣಿ.]] 1629ರಲ್ಲಿ [[ಐರಿಶ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್]] ನ [[1ನೇ ಲಾರ್ಡ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್, ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್]], ಉತ್ತರದ [[ನ್ಯೂ ಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ಅವಲಾನ್ ಕಾಲೋನಿಯ ಜೊತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೋತ ಮೇಲೆ [[ಚಾರ್ಳ್ಸ್ I]] ಬಳಿ ಹೊಸ ಪ್ರಾಂತವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅರುಹಿದ ಆ ಪ್ರದೇಶವೇ ಮುಂದೆ [[ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಎಂದಾಯಿತು. ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್‌ನ ಹೊಸ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಬಂದುದು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಸಂ]] ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್‌ಗೆಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಆಸೆ ಅವನದಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನಿಗೆ ವರ್ಜಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ, [[ತಂಬಾಕು]]ವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ [[ನ್ಯೂಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ತನಗಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬುವ ಭರವಸೆ ತಾಳಿದನು. ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 1632ರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು "ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೋನಿ" ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ನಲ್ಲಿ, "ಟೆರ್ರಾ ಮೇರಿಯಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದರ ಪರಭಾರೆಯನ್ನು ಅವನ ಮಗ [[ಕ್ಯಾಸಿಲೀಯಸ್ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್, 2ನೇ ಲಾರ್ಡ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ಗೆ, 1632ರ ಜೂನ್ 20ರಂದು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಚಾರ್ಳ್ಸ್ I ರ ರಾಣಿ ಪತ್ನಿ [[ಹೆನ್‌ರೀಟ್ಟಾ ಮಾರಿಯಾ]]ಳ ಗೌರವಾರ್ಥ ಹೊಸ ಕಾಲೋನಿಗೆ ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mdarchives.state.md.us/msa/mdmanual/01glance/html/name.html |title=Maryland's Name |accessdate=2008-01-21 |work=Maryland at a Glance |publisher=Maryland State Archives |archive-date=2006-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060308142854/http://www.mdarchives.state.md.us/msa/mdmanual/01glance/html/name.html |url-status=dead }}</ref> ಶಾಸನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಸರಾದ "ಟೆರ್ರಾ ಮೇರಿಯಾ, ''ಆಂಗ್ಲೀಸ್'' , ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್" ಎಂದು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಂಥದವನಾದ [[ಜ್ಯೂವಾ ಡಿ ಮೇರಿಯಾನಾ]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೇರಿಯಾನವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಇದರ ಜೊತೆ ದೂರವುಳಿಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿರುವುದಾಗಿದೆ.<ref>{{citation |url=https://books.google.com/books?id=WrerRiQXet4C&pg=RA1-PA215&lpg=RA1-PA215&dq=%22terra+mariae%22+mariana&source=web&ots=RECDMqsSDO&sig=WFluhB076Cz3bL2_nF423v3iw6o |title=The English Colonization of America During the Seventeenth Century |first=Edward Duffield |last=Neill |publisher=Strahan & Co. |date=1871 |pages=214–215 |accessdate=2007-12-09}}</ref><ref>{{cite book |last=Stewart |first= George R. |authorlink= George R. Stewart |title= Names on the Land: A Historical Account of Place-Naming in the United States |url=https://archive.org/details/namesonlandhisto00stew |origyear= 1945 |edition= Sentry edition (3rd) |year= 1967 |publisher= [[Houghton Mifflin]] |pages= [https://archive.org/details/namesonlandhisto00stew/page/42 42]–43}}</ref> ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಲೀಯಸ್‌ನ ಕಿರಿಯ ತಮ್ಮ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಲೀಯಸನಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಸಾಹತುಗಾರರನ್ನು ಗಳಿಸಲು [[ಜೇಮ್ಸ್‌ಟೌನ್]] ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ [[ಹೆಡ್‌ರೈಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸರಕಾರ ಸಾಗಾಣಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. 1634 ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು ಲಾರ್ಡ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಅನೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು]] ಆಗಿದ್ದರೂ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್]] ನವರು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಏರಿದ್ದರು. ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಜನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳವಾಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣತೆ]]ಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ 1649ರಲ್ಲಿನ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಟಾಲರೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್]] ಕೂಡ ಒಂದು ಆದರೆ ಇದು ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಪೊಟೊಮ್ಯಾಕ್ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತರದ [[40ನೇ ಸಮನಾಂತರ]]ದ ನೆಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ರಾಜವಂಶವು ದಯಪಾಲಿಸಿತು. ಆದರೆ ರಾಜವಂಶ [[ಚಾರ್ಳ್ಸ್ II]] [[ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]]ಗೆ ಸನ್ನದೊಂದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು. ಈ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರದ ಗಡಿ 40ನೇಯ ಸಮಾನಾಂತರದ ತದ್ರೂಪದಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೊಡುಗೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಾರ್ಳ್ಸ್ II ಮತ್ತು [[ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಪೆನ್ನ್]] 40ನೇಯ ಸಮಾನಾಂತರವು [[ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್, ದೆಲಾವೇರ್]] ನ ಸಮೀಪ ಹಾದು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಅಂದುಕೊಂಡರು ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಅದು [[ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಪೆನ್ನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲೋನಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರವನ್ನಾಗಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದ. 1681ರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿದ್ದೇ ತಡ ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ರಾಜಿ ಸೂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಚಾರ್ಳ್ಸ್ II 1682ರಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ, ಇದು ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆ ಹರಿಯ ಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಪೆನ್ನ್ ಇದನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ದೆಲಾವೇರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಇದು ಮೊದಲು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref name="hubbard">{{cite book |last= Hubbard |first= Bill, Jr. |title= American Boundaries: the Nation, the States, the Rectangular Survey |url= https://archive.org/details/americanboundari0000hubb |year= 2009 |publisher= University of Chicago Press |isbn= 978-0-226-35591-7 |pages= [https://archive.org/details/americanboundari0000hubb/page/21 21]–23}}</ref> ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಪೆನ್ನ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ವಂಶಸ್ಥರು (ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್ ಕುಟುಂಬ]] ಮತ್ತು ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ [[ಪೆನ್ನ್ ಕುಟುಂಬ]]) ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದವು. ಈ ಹೋರಾಟ [[ಕ್ರಿಸಾಪ್ ಸಮರ]]ಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು (ಕೊನೊಜೋಕ್ಯೂಲರ್ ಸಮರವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಇದು ಪೆನ್ನ್ ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾಗೂ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೂ 1730ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಡಿ ಯುದ್ಧ. ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾರಿ ಕುರಿತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳು 1730ರಲ್ಲಿ ಹಗೆತನವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1736ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು 1737ರಲ್ಲಿ ಪೆ‌ನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಕಾಳಗದ ಹಂತವು ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ II ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಮೇ 1738ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗಂಡಿತು. ಸಂಭವನೀಯ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು 1732ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿತು. ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1760ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗಡಿಯಾದ ಈಗಿನ ದೆಲಾವೇರ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು, ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಿಂದ 15 ಮೈಲಿಯನ್ನು ಲೈನ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಮೇಸನ್-ಡಿಕ್ಸನ್ ಲೈನ್]]. ದೆಲಾವೇರ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗಡಿಯು ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಸುತ್ತ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೆನಿನ್ಸುಲಾರ್ ಲೈನ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ವೆಲ್ವ್-ಮೈಲ್ ಸರ್ಕಲ್]] ಮೇಲೆ ಅಡಿಪಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="hubbard"/> [[ಆಂಗ್ಲೀಕ್ಯಾನಿಸಂ]]ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿ [[ವರ್ಜಿನೀಯಾ]]ವು ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಳಿಸಿದ ತರುವಾಯ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಿಟಾನ್ಸ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾದಿಂದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು ಅದೇ ಈಗಿನ ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್. 1650ರಲ್ಲಿ, ಪುರಿಟನ್ಸ್‌ನವರು ಸರಕಾರಿ ಒಡೆತನದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸರಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಸಂ]] ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೀಕ್ಯಾನಿಸಂ ಎರಡನ್ನೂ ಶಾಸನಬಾಹಿರಗೊಳಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 1654ರಲ್ಲಿ, [[2ನೇ ಲಾರ್ಡ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ಗವರ್ನರ್ [[ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಸ್ಟೋನ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಈ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಕಳುಹಿಸಿದನು ಆದರೆ ಇದನ್ನು [[ಪುರಿಟನ್]] ಸೈನ್ಯವು ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್ ಹತ್ತಿರ ಸೋಲಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಈ ಕಾಳಗ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೆವೆರ್ನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=5U4IAAAAQAAJ&pg=PA208&lpg=PA208&dq=%22battle+of+the+severn%22&source=web&ots=pRTUk3UwBY&sig=sq1jbSeEAr3Gho-X_2ngpvvhVt4 |title=Virginia, a history of the people |author=John Esten Cooke |publisher=Houghton, Mifflin |date=1883 |pages=208–216 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aacounty.org/AboutAACo/history.cfm |title=History - Seventeenth Century through the Present |publisher=Anne Arundel County—Citizens Information Center |date=2003 |access-date=2010-05-22 |archive-date=2012-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915000532/http://www.aacounty.org/aboutaaco/history.cfm |url-status=dead }}</ref> [[ಪುರಿಟನ್]] ನ ಬಂಡಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್‌ನವರ ಮೇಲಿನ ಕಿರುಕುಳದ ಜೊತೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಚರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್ ಕುಟುಂಬ, ಕಾಲೋನಿ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು 1658ರಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಪುನ: ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವರೆಗೂ ಪುರಿಟನ್ ಬಂಡಾಯ ನಡೆಯಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ, ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ 1688ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ "[[ಮಹತ್ವವಾದ ಕ್ರಾಂತಿ]]"ಯಿಂದಾಗಿ [[ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಆಫ್ ಆರೆಂಜ್]] ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿದ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ]]ದ ತರುವಾಯ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಸಂ ಅನ್ನು ಶಾಸನಬಾಹಿರಗೊಳಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ಲಾಂಟರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಚ್ಯಾಪೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಸೇಂಟ್. ಮೇರೀಸ್ ಸಿಟಿ]] ಮೂಲ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೋನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿವೇಶನ ಮತ್ತು ಅದು 1708ರವರೆಗೂ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕಲ್ಲಾಪದ ಎಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಈಗ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿವೇಶನವಾಗಿದೆ. 1708ರಲ್ಲಿ, ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕಲ್ಲಾಪದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರಾವಿಡನ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಅದನ್ನು [[ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್]] ಎಂದು ಮರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1694ರಲ್ಲಿ [[ರಾಣಿ ಅನ್ನೇ]]ಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆ ನಗರವನ್ನು ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲೋನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ [[ಒಪ್ಪಂದದ ಕೆಲಸಗಾರ]]ರಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಅವರೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>"[http://www.folger.edu/html/folger_institute/jamestown/c_shifflet.htm ಇನ್‌ಡೆನ್‌ಚ್ಯೂರ್ಡ್ ಸರ್ವೆಂಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104180311/http://www.folger.edu/html/folger_institute/jamestown/c_shifflet.htm |date=2010-01-04 }}". ಕ್ರಾಂಡಾಲ್ಲ್ ಶಿಫ್ಲೆಟ್, ''ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಟೆಕ್'' .</ref> ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೀತದಾಳುಗಳಿಗೂ ಅಥವಾ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೂ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವಿಂಗಡನೆಯ ಗೆರೆಯಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೀವಿತದಾವಧಿಗೆ ಜೀತದಾಳು ಆಗುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವು ಆಫ್ರೀಕಾದವರಿಗೆ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣರಹಿತ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮುನ್ನ ಕೆಲಸದವರ ನಡುವೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅಥವಾ ಸಂಬಂದ್ಧವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ದೆಲಾವೇರ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲವು ಕಡಿಮೆ ದರಗಳಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.freeafricanamericans.com/ ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ನೇಗ್. ][http://www.freeafricanamericans.com/ ''ಫ್ರೀ ಆಫ್ರೀಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾ, ನಾರ್ಥ್ ಕ್ಯಾರೋಲೀನಾ, ಸೌಥ್ ಕ್ಯಾರೋಲೀನಾ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಂಡ್ ದೆಲಾವೇರ್'' ] 15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ</ref> ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಒಪ್ಪಂದದ ಕೆಲಸಗಾರರು ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಸಾವಿರಾರು ಜನ ನೌಕರರನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಜಾತಿ ಮೇಲಿನ ವಿಂಗಡನೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಜೀತದಾಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿಸಿದೆ, ತಂಬಾಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಮೀಸಲಾಗಿಸಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Ft. Henry bombardement 1814.jpg|thumb|right|ಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ಮ್ಯಾಕ್‌ಹೆನ್ರಿ ಕೋಟೆಯ ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ, ಇದು ನಕ್ಷತ್ರ-ಖಚಿತ ಬ್ಯಾನರ್‌ನ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.]] [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೆದ್ದ [[ಹದಿಮೂರು ಕಾಲೋನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1781ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾನ್‌ಫೆಡೆರೇಷನ್]] ಅನ್ನು ವಿಹಿತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸುವ 13ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[ಸರ್ವೋನ್ನತ]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು U.S.ನೊಳಗೆ ಸೇರುವ ಏಳನೇ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ತದ ನಂತರದ ವರ್ಷ 1790ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್]] ಫೆಡರಲ್ ಸರಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C. ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟಿತು. [[ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್]] ನ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ [[ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಂತ]] ಮತ್ತು [[ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ದ [[ಅಲೇಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ]] ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು (ಆದಾಗ್ಯೂ ವರ್ಜಿನಿಯಾಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು [[ಪುನ:ಸ್ವಾಧೀನ]]ದ ಮುಖೇನ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು). [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.]]ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಭೂಮಿ ಎಂದರೆ ಅದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಳಗೇ ಕುಳಿತಂತೆ, (ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಗತಿಸಿದೆ). [[ಫೋರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಹೆನ್ರಿ]]ಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು [[1812ರ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ತಿಕ್ಕಾಟದಲ್ಲೇ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಕೀ]] [[ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪ್ಯಾಂಗ್ಲಡ್ ಬ್ಯಾನರ್]] ಬರೆದದ್ದು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸಮರದ ನಂತರ ದೆಲಾವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಲಾಂಟರ್ಸ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಜೀತದಾಳುಗಳನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. 1860ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಫ್ರೀ ಬ್ಲಾಕ್]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಆಫ್ರೀಕನ್-ಅಮೇರಿಕಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲೇ 49.1%ರಷ್ಟು ಇತ್ತು.<ref>ಪೀಟರ್ ಕೊಲ್ಚಿನ್, ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಲೇವರಿ : 1619-1877'' , ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಹಿಲ್ ಆಂಡ್ ವಾಂಘ್, 1993, pp.81-82</ref> [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಾಗರೀಕ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯವು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಗವರ್ನರ್ [[ಥಾಮಸ್ ಹಾಲಿಡೇ ಹಿಕ್ಸ್]] ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನ ಅಮಾನತ್ತುಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಬಾಹಂ ಲಿಂಕನ್]] ತನ್ನ ಎಷ್ಟೋ [[ಫೈರ್ ಈಟರ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಅವರು ಪುನ: ಒಗ್ಗೂಡುವ ಮೊದಲೇ ಬಂಧಿಸಿದ್ದ. ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಗಾರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತಗಳಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ನಾಗರೀಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 115,000 ಪುರುಷರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು ಅದರಲ್ಲಿ 85,000 ಅಥವಾ 77%ರಷ್ಟು ಜನ [[ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನ್ಯ]]ವನ್ನು ಸೇರಿದರು ಇನ್ನು ಮಿಕ್ಕವರು [[ಬೆಂಬಲಿಗ ಸೈನ್ಯ]]ವನ್ನು ಸೇರಿದರು. [[ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಂಕನ್ ಅನೇಕ ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಮಾನತ್ತುಗೊಳಿಸಿದನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''ಹೇಬೀಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್'' ನ ರಿಟ್ ಹಾಕುವುದು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಮ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ದೇಶೀಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ [[ರೋಜರ್ ಟ್ಯಾನೀಯ್]] ಭಾವಿಸಿದನು. ಲಿಂಕನ್ U.S. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಫಿರಂಗಿ ದಳವನ್ನು [[ಫೆಡರಲ್ ಹಿಲ್]] ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರವನ್ನು ಬೆದರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು, ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರವಾದ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಈ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿದನು. ಲಿಂಕನ್ ಇನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೆಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಹೆನ್ರಿ ಕೋಟೆ]]ಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿದನು, ಅವರಲ್ಲಿ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ಮೇಯರ್ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಬ್ರೌನ್]] ಕೂಡ ಇದ್ದನು. ಜೊತೆಗೆ ಬಂಧಿಸಿರುವವರಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಕೀ]]ಯ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ಸೇರಿದ್ದನು. ಈ ಕ್ರಮವು ಸಂವಿಧಾನತ್ಮಕ ಕ್ರಮವೇ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂದ್ ಇನ್ನೂ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿತ್ತು ಇದು ಜೀತದಾಳು ವಿರುದ್ಧದ ನಿಬಂಧನೆ [[ಎಮಾನ್ಸಿಪೇಷನ್ ಪ್ರೊಕ್ಲಮೇಷನ್]] ಗೆ ಹೊರತು ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು (ಈ ಎಮಾನ್ಸಿಪೇಷನ್ ಪ್ರೊಕ್ಲಮೇಷನ್ ಬಂಡಾಯದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು). 1864ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಭೆ]]ಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಅದು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನದೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆ ದಾಖಲೆಯ ಕಲಮು 24 [[ಜೀತದಾಳು]] ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. 1867ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಬಿಳಿಯಲ್ಲದ ಪುರುಷರಿಗೂ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {{USCensusPop |1790 = 319728 |1800 = 341548 |1810 = 380546 |1820 = 407350 |1830 = 447040 |1840 = 470019 |1850 = 583034 |1860 = 687049 |1870 = 780894 |1880 = 934943 |1890 = 1042390 |1900 = 1188044 |1910 = 1295346 |1920 = 1449661 |1930 = 1631526 |1940 = 1821244 |1950 = 2343001 |1960 = 3100689 |1970 = 3922399 |1980 = 4216975 |1990 = 4781468 |2000 = 5296486 |estyear = 2009 |estimate = 5699478 |estref = <ref name=09CenEst/> }} [[ಚಿತ್ರ:Maryland population map.png|thumb|left|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಂಚಿಕೆ]] 2006ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಂದಾಜು 5,615,727ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 26,128 ಅಥವಾ 0.5%ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000ರಿಂದೀಚೆಗೆ 319,221ರಷ್ಟು ಅಥವಾ 6.0%ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ 189,158ರಷ್ಟು ಜನಗಣತಿಗಿಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ 464,251 ಜನನಗಳಲ್ಲಿ 275,093ರಷ್ಟು ಕಳೆದು) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 116,713 ವಲಸಿಗರು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ಬಂದ [[ವಲಸೆ]] ಜನರಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಟ್ಟು 129,730ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು, ಮತ್ತು ದೇಶದೊಳಗಿನ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 13,017ನಷ್ಟು ವ್ಯಯ ಕಂಡಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ 645,744ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಯಿತು, ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾದವರೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ 4.0% ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರನ್ನು ದಾಖಲೆರಹಿತ ಎಂದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>ಟರ್ನರ್ ಬ್ರಿಂಟನ್, "[http://www.journalism.umd.edu/cns/wire/2006-editions/04 ಏಪ್ರಿಲ್-ಎಡಿಷನ್ಸ್/060405-Wednesday/ImmigrateDebate_CNS-UMCP.html Immigration Bill Could Impact Maryland]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}," ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸರ್ವೀಸ್, 5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006. 22 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕಾದವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.migrationinformation.org/USfocus/display.cfm?id=273 |title=The Foreign Born from Korea in the United States |first=Jennifer |last=Yau |publisher=Migration Policy Institute |date=2007 |accessdate=2007-12-23 }}</ref> ವಾಸ್ತವಾಗಿ, 1.7%ರಷ್ಟು ಕೊರಿಯನರಾದರೆ, ಏಷಿಯಾದವರು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ 6.0%ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.jhsph.edu/kacp/about_us.html |title=About Us: Korean Americans in Maryland |publisher=Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health |accessdate=2007-12-23 }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕರು ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮೆಟ್ರಾಪೊಲಿಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಮೆಟ್ರಾಪೊಲಿಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೇರಿ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್-ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಆಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತೆ ಪೂರ್ವದ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಅದು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗದೆ ಗ್ರಾಮೀಣವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. [[ಅಲ್ಲೀಗಾನಿ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಯಾರೆಟ್ಟ್]] ಎಂಬುದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎರಡು ಪ್ರಾಂತಗಳು, ಇವು ಚೆದುರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಪಶ್ಚಿಮದ ವರ್ಜಿನಿಯಾವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. [[ಅನ್ನೇ ಅರುಂಡೇಲ್ ಕೌಂಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಹೌವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ]] ನಡುವಣ ಕೌಂಟಿಯ ಸಾಲಿನ [[ಜೆಸ್ಸುಪ್]] ನ [[ಅನ್ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್ ಟೌನ್]] ನಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್]] ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Population and Population Centers by State&nbsp;– 2000 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2008-12-05 | url = http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref> === ಜನಾಂಗೀಯತೆ === ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಪೀಳಿಗೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಜರ್ಮನ್]] (15.7%), [[ಐರಿಶ್]] (11.7%), [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] (9%), ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಅಮೇರಿಕಾದವರು]] (5.8%) ಮತ್ತು [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] (5.1%) ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.niaf.org/research/2000_census_4.asp |title=Italian American Population in All 50 States |publisher=Niaf.org |date= |accessdate=2008-09-22 |archive-date=2008-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081009220932/http://www.niaf.org/research/2000_census_4.asp |url-status=dead }}</ref> 2005ರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ [[ಆಫ್ರೀಕನ್-ಅಮೇರಿಕಾದವರು]] ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ದಟ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅದು, ಆಫ್ರೀಕನ್-ಅಮೇರಿಕನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವಾದ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರ]],{{Citation needed|date=April 2010}} [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ]],{{Citation needed|date=April 2010}} ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಡವು.{{Citation needed|date=April 2010}} [[ಪೂರ್ವದ ದಡ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ,{{Citation needed|date=April 2010}} ಅದರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ದಡದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬದ್ಧ ಮೆಥಾಡಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿದ್ದರೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ಗಳಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಜರ್ಮನ್-ಅಮೇರಿಕಾದವರು]] ಇದ್ದಾರೆ. ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ನರು]] ಮತ್ತು [[ಪೊಲೊಗಳು]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} [[ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ ಕೌಂಟಿ]]{{Citation needed|date=April 2010}} ಮತ್ತು [[ಪಿಕೇಸ್ವಿಲ್ಲೇ]]{{Citation needed|date=April 2010}} ಹಾಗೂ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯದ [[ಓವಿಂಗ್ಸ್ ಮಿಲ್ಸ್]]{{Citation needed|date=April 2010}}ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂವ್ಸ್‌ನವರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಏಷಿಯಾ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿಯ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದರೆ [[ರಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೇ]]{{Citation needed|date=April 2010}}ಯಲ್ಲಿ [[ಕೊರಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಮತ್ತು [[ತೈವಾನೀಸ್ ಅಮೇರಿಕಾದವರು]] ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಫಾರ್ಟ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಫಿಲಿಪೀನೋ ಅಮೇರಿಕಾದವರು]] ಸಮುದಾಯವರಿದ್ದಾರೆ. {{Citation needed|date=April 2010}} ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ಸ್‌ನವರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಹ್ಯಾಟ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೇ]]/[[ಲಾಂಗ್ಲೀ ಪಾರ್ಕ್]],{{Citation needed|date=April 2010}} [[ವ್ಹೀಟನ್]]{{Citation needed|date=April 2010}} ಮತ್ತು [[ಗೈಥರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} ದೇಶದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ರೀತಿ [[ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/8902484/ |title=Minority population surging in Texas |date=August 18, 2005 |work=msnbc.com |publisher=Associated Press |accessdate=December 7, 2009 |archive-date=ಮೇ 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522033118/http://www.msnbc.msn.com/id/8902484/ |url-status=dead }}</ref> <center> {{US Demographics}} </center> === ಧರ್ಮ === [[ಚಿತ್ರ:WashingtonMormonTemple.jpg|thumb|left|ಮಾರ್ಮನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C. ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೆನ್‌ಸಿಂಗ್‌ಟನ್ ಬೆಳ್ಟ್‌ವೇಯ ಮಗ್ಗುಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ.]] ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಆನಂತರ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಸಂ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿ ನಿರುತ್ಸಾಹಪಡಿಸಿತು. ವಲಸೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಲದಿಂದಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕ್ಯಾಥೋಲಿಸಂ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ್ ದೊಡ್ಡ ಪಂಥ. ಒಟ್ಟು ಜನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 4.3% ಅಥವಾ 241,000 ನಿಷ್ಠರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ಯೂಡಾಯಿಸಂ ಕ್ರೈಸ್ತೇತರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧರ್ಮ.<ref>[http://www.census.gov/compendia/statab/2010/tables/10s0077.xls ]</ref> ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: {| class="wikitable" |} <font size="3">'''ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು''' </font> <font size="3">|-</font> <font size="3">!</font><font size="3">ಕಾಲಂಸ್ಪ್ಯಾನ್‌=4</font> <font size="3">ಕ್ರೈಸ್ತ</font> <font size="3">!</font><font size="3">ಕಾಲಂಸ್ಪ್ಯಾನ್‌=4</font> <font size="3">ಇತರೆ</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್</font> <font size="3">|56%</font> <font size="3">|[[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]]</font> <font size="3">|23%</font> <font size="3">ಯಹೂದಿ</font> <font size="3">|4%</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">|[[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]]</font> <font size="3">|18%</font> <font size="3">|ಇತರ ಕ್ರೈಸ್ತರು</font> <font size="3">3).</ಉಲ್ಲೇಖ></font> <font size="3">|ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು</font> <font size="3">1.</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">|[[ಮೆಥಾಡಿಸ್ಟ್]]</font> <font size="3">11.</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|ಧರ್ಮವಲ್ಲದ್ದು</font> <font size="3">[13]</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">ಲೂಥರ್ ತತ್ತ್ವ</font> <font size="3">6!!</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">ಇತರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು</font> <font size="3">21</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|</font> <font size="3">|-</font> <font size="3">|}</font> ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟರು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಿದಾಗ್ಯೂ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ U.S. ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಭಾಗಶ: ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸರಿಗಾಗಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್]] ಇದರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದರಿಂದಲ್ಲೂ ಆಗಿದೆ. U.S. (1789)ನ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಬಿಷಪ್‌ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು [[ಸಂತನನಾಗಿಸಿಸಿ]]ದ [[ಎಮಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಸಂತ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ [[ಸೇಂಟ್. ಎಲಿಜಬೆಥ್ ಆನ್ನ್ ಸೆಟಾನ್]]. [[ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]], ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ 1789ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗ ಅದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref>1790ರಲ್ಲಿ ಅದು ನಗರವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಾಗ ಅದು ಕೊಲ್ಲಂಬಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು.</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರೆಲ್ ಎಂದರೆ ಅದು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ [[ಬ್ಯಾಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶ್ರೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ]]. == ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಧೆ == [[ಚಿತ್ರ:Maryland quarter, reverse side, 2000.jpg|thumb|left|ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್‌ನ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಡೂಮ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನ ಹಿಂಬದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] {{See also|Business in Maryland|List of federal installations in Maryland|List of shopping malls in Maryland}} [[ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎಕಾನಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್]] ಅಂದಾಜಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೊತ್ತವು 2006ರಲ್ಲಿ US$257 ಬಿಲ್ಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref name="growth2006">{{cite web|url=http://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_state/2007/pdf/gsp0607.pdf|title=State Economic Growth Widespread in 2006|work=bea.gov|publisher=U.S. Department of Commerce: Bureau of Economic Analysis|format=PDF|accessdate=2009-08-11|archive-date=2009-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090508173314/https://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_state/2007/pdf/gsp0607.pdf|url-status=dead}}</ref> [[U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬಗಳ ವರಮಾನ $68,080<ref name="census1"/> ಆಗಿದ್ದು ಇದು [[ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಕನೆಕ್ಟೀಕಟ್]] ಅನ್ನು ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಳ್ಳಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎರಡು ಕೌಂಟೀಸ್‌ಗಳಾದ ಹೌವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೌಂಟಿಗಳಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ್ಯದ ಬಡತನದ ಶ್ರೇಣಿ 7.8% ಕೂಡ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/28/AR2007082800779.html?nav%3Drss_nation&amp;sub=AR U.S. ಪಾವರ್ಟಿ ರೇಟ್ ಡ್ರಾಪ್ಸ್; ರಾಂಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಅನ್‌ಇನ್ಶೂರ್ಡ್ ಗ್ರೋ] washingtonpost.com.</ref><ref>[http://www.baltimoresun.com/news/local/bal-te.md.census29aug29,0,3537917.story?coll=bal_tab01_layout ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಸ್ ರಾಂಕ್ಡ್ ಆಸ್ ರಿಚೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930030825/http://www.baltimoresun.com/news/local/bal-te.md.census29aug29,0,3537917.story?coll=bal_tab01_layout |date=2007-09-30 }} baltmioresun.com.</ref><ref>[http://www.foxnews.com/wires/2007Aug29/0,4670,Poverty,00.html US ಪಾವರ್ಟಿ ರೇಟ್ ಡಿಕ್ಲೈನ್ಸ್ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್ಲಿ] FOXNews.com.</ref> 2006ರಲ್ಲಿ ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವರಮಾನವು US$43,೫೦೦ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಶದಲ್ಲೇ 5ನೇಯದಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 2010ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ನಿರುದ್ಯೋಗವು 7.5% ಆಗಿದೆ.<ref>[162] ^ Bls.gov; ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಬಲವಾಗಿ ಟೆರ್ಟೀಯರಿ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಬಲವಾಗಿ ಬೀರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಬಾಳ್ಟೀಮೋರ್‌ನ ಬಂದರಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂದ್ಧಿತ ರೈಲು ಹಾಗೂ ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂದರು ಟನ್ನುಗಳ ಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ U.S.ನಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯದೆಂದು 2002ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮೂಲ: [[U.S. ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್]], "ವಾಟರ್‌ಬೋರ್ನ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್"). ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಂದರು, ನಾನಾ ವಿಧದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ನಮೂನೆಯ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕುಗಳಾದ [[ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು]], [[ಪೆಟ್ರೋಲೀಯಂ]], [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಮತ್ತು [[ಗೊಬ್ಬರ]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಮೀಪದ ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ [[ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್]]ಗೆ ಭೂಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಾದರಿಯ ಕಾರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಬಂದರು U.S.ನಲ್ಲೇ ಇದು ಎರಡನೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.automotivelogisticsmagazine.com/aml/buyersguide/baltimore.shtml |title=Port of Baltimore |work=Automotive Logistics Buyers' Guide 2007 |accessdate=2008-01-21 |publisher=Ultima Media }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸರಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.ಯ ಸಮೀಪ ಅನೇಕ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡು ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದವು, ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ/ಆಂತರಿಕ್ಷಯಾನದ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೆಯೇ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್/ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಸಹಾಯಕ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿತು. ವಾಸ್ತವಾಗಿ, [[ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯ ನಾನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ‌ಸಲಕರಣೆಗಳು ಈಗ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, [[ವೈಟ್ ಕಾಲರ್]] ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ನೌಕರರು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ನೌಕರರ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ 25%ರಷ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟದ ಆಹಾರೋತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವಿದೆ. ಇದರ ದೊಡ್ದ ಘಟಕವೆಂದರೆ ಅದು ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಮಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಸಜಾತಿ ವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳೆಂದರೆ [[ನೀಲಿ ಏಡಿ]], [[ಸಿಂಪಿ ಕೋಳಿ]], [[ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾ ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಪರ್ಚ್ ಮೀನು]] ಮತ್ತು [[ಮೆನ್‌ಹೇಡೆನ್ ಮೀನು]]. ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೀವವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಹಕ್ಕಿಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಹಾರದ ಮೂಲವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವನ್ನಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:CarrollCountyMD.jpg|thumb|right|ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಥಿಕದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ ವ್ಯವಸಾಯ.]] ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್]] ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕೂಡ ನಗರೀಕರಣದ ಒತ್ತುವರಿ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮದ ಬಾಧೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿಸಿದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫುಟ್‌ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಪೀಡ್ಮಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ಜೊತೆಗೆ ಕೊಳೆತುಹೋಗಬಹುದಾದ ತೋಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳಾದ [[ಸೌತೇಕಾಯು]]ಗಳು, [[ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹಣ್ಣು]]ಗಳು, [[ಸಿಹಿ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ]], [[ಟೊಮಾಟೋ]]ಗಳು, [[ಕರ್ಬೂಜ]]ಗಳು, [[ಕುಂಬಳದಗಿಡ]] ಮತ್ತು [[ಬಟಾಣಿ]]ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಮೂಲ:USDA ಬೆಳೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವಚಿತ್ರಗಳು). ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಡದ ರೇಖೆಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ [[ತಂಬಾಕು]]ವಿನಂಥ [[ನಗದು ಬೆಳೆ]]ಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಾಪವು ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರಂಭದ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಲದಿಂದಲ್ಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದದ್ದು 1990ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಬೆಳೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ [[ಕೋಳಿ]]-ಬೇಸಾಯವು ರಾಜ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ; [[ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ]]ಯು [[ಪರ್ಡ್ಯೂ ಫಾರ್ಮ್ಸ್]] ಗೆ ತವರೂರೆನ್ನಿಸಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಹಾರ-ಘಟಕವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ವೈವಿಧ್ಯವಾದ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾವ ಉಪವಲಯವೂ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ 20% ಕ್ಕೂ ಒದಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ನಮೂನೆಯ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಲೋಹದ ಉಪ-ವಲಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ದ ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ [[ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತು, ಈಗಲೂ ಇದೆ ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಿದೆ, [[ದಿವಾಳಿತನ]]ದಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಕಂಪನಿಯೊಡನೆ [[ವಿಲೀನ]]ವಾಗಬೇಕಿದೆ. [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲೆನ್ನ್ ಎಲ್. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕಂಪನಿ]] (ಈಗ [[ಲಾಖೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ]]) ಇದು [[ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್, MD]] ಬಳಿಯ ಏರೋಪ್ಲೇನ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ 40,೦೦೦ ಜನ ನೌಕರರಿದ್ದರು. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಬ್ರೌನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕ್ವಾರಿಗಳು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ಗೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಶಿಷ್ಯವನ್ನು 1800ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿತು ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಬಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಬಳಿ ಇದ್ದವು, ಆದರೆ ಇವ್ಯಾವೂ ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ 5 [[ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆ]] ಬ್ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯದ 2% ರಿಂದ 6.25%ರವರೆಗೂ ಇದು ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bankrate.com/brm/itax/edit/state/profiles/state_tax_Md.asp |title=Maryland State taxes |publisher=BankRate.com |accessdate=2008-04-09 }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕಬಲ್ಲ ವರಮಾನದಂಥೆ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ 23 ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ "ಪಿಗ್ಗಿಬ್ಯಾಕ್" ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು 1.25% ರಿಂದ 3.2%ರವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದುರಿಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 9.45%ನಷ್ಟು ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯು, ರಾಜ್ಯ-ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇರಿ ವಿಧಿಸುವ ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಐದನೇಯದಾಗಿದೆ, ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರವು 11.35% ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ 10.3%ರಷ್ಟು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ರೋಡ್ ದ್ವೀಪವು 9.9% ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಮಂಟ್ 9.5% ಹೇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://individuals.marylandtaxes.com/incometax/localtax.asp |title=Maryland Income Tax Information - Local Tax Rates |publisher=Individuals.marylandtaxes.com |date= |accessdate=2008-09-22 |archive-date=2008-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080920134243/http://individuals.marylandtaxes.com/incometax/localtax.asp |url-status=dead }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ [[ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ]] 6% ಇದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನೂ [[ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ]]ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಫೆಡರಲ್ ಆಗಲಿ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರವಾಗಲಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಕದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯು ವಿವಿಧ ದರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಗರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂಥೆ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು, ಇಳಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಷ್ಟೇ ಕೂಡ ಇರಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೆರಿಗೆ ದರವು ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ವರಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗ ಸರಕಾರವು ಜಾಹೀರಾತು ಕೊಟ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆದು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ’ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಎಂಟನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ದ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರ [[ದುಬೈ ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಳ್ಡ್]] ನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆಗಿತ್ತು ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಬಂದರನ್ನು ಅಂಥ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಾಜ್ಯವು ಬಲವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕರಣಗೊಳ್ಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಏರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಕ್ಷಿತ,ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಸರಕಾರವು ಇದರ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿದೆ. ಉನ್ನತ ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ತವರೂರಾಗಿದೆ. == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[ಅನ್ ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್]] [[ಅನ್ನೇ ಅರುಂಡೆಲ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯ [[ಹ್ಯಾನೋವೆರ್]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚ್ಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೊರ್ಟೇಷನ್]], ರಾಜ್ಯದ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ<ref>"[http://www.mdot.state.md.us/Contact%20Us/TSO%20Executive%20Staff%20List_2 MDOT ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]." ''[[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಡಿಪರ್ಟಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೊರ್ಟೇಷನ್]]'' . ಮಾರ್ಚ್ 23, 2009ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.</ref>. === ರಸ್ತೆಗಳು === {{See also|List of Maryland state highways|List of minor Maryland state highways|List of former Maryland state highways}} [[ಚಿತ್ರ:MD Route 2.svg|thumb|left|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:National-atlas-maryland.png|thumb|right|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[I-95]] ಸೇರಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ಅನ್ನು ಹಾದು [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ]]ಯಿಂದ [[ವುಡ್‌ರೋ ವಿಲ್ಸನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]] ನ ಪೂರ್ವದ ವಲಯದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. [[I-68]] ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ ಹ್ಯಾನ್‌ಕಾಕ್‌ನ [[I-70]] ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. I-70 ಪೂರ್ವದ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ [[ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಡಿರಿಕ್]] ಅನ್ನು ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. [[I-83]] ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಅನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಧ್ಯದ ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ ([[ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು [[ಯಾರ್ಕ್, ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ]]). [[I-81]]ನ ಒಂದು ಭಾಗವು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್ ಬಳಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. [[I-97]]ವು ಪೂರ್ತ ಅನ್ನೇ ಅರುಂಡೇಲ್ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವುದಲ್ಲದೆ ಹವಾಯಿಯ ಆಚೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಂಕಿಯ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅನ್ನಾಪೊಲಿಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಉಪ-ಸಹಾಯಕ ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] ಇದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆಳ್ಟ್‌ವೇಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ : [[I-695]], ಮ್ಯಾಕೆಳ್ಡಿನ್ (ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್) ಬೆಳ್ಟ್‌ವೇ, ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ; [[I-495]] ಒಂದು ಭಾಗವು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಳ್ಟ್‌ವೇ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.ಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ. [[I-270]] ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತರದ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಂಬಿಯಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೇನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ. I-270 ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಳ್ಟ್‌ವೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡೂ ತೀರಾ [[ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದದ್ದು]]; ಆದಾಗ್ಯೂ, '''[[ICC]]''' ಅಥವಾ 2007ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಶುರುವಾದ '''I''' nter'''c''' ounty '''C''' onnector ಈ ಇಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ನಂಬಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ICCಯ ನಿರ್ಮಾಣವು 2003ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೂ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಎರ್ಲಿಚ್]] ನ ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿಯಾನದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಆನಂತರ ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದುದು [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಓಮ್ಯಾಲಿ]]. [[ಚಿತ್ರ:Chesapeake Bay Bridge.jpg|thumb|right|upright|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನು ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಬೇಯ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಓಷಿಯನ್ ಸಿಟಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾರ್ಗ.]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಇದೆ, ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು 2 ರಿಂದ 999ರವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ದೊಡ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟದ ರಾಜ್ಯದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ [[2]] ಸೇರಿರುತ್ತದೆ (ಗವರ್ನರ್ ರಿಚೀ ಹೈವೇ/ಸೋಲೋಮನ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋಡ್), [[4]] (ಸೋಲೋಮನ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋಡ್), [[5]] (ಬ್ರಾಂಚ್ ಅವಿನ್ಯೂ/ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್‌ಟೌನ್ ರೋಡ್/ಪಾಯಿಂಟ್ ಲುಕೌಟ್ ರೋಡ್), [[32]], [[45]] (ಯಾರ್ಕ್ ರೋಡ್), [[97]] (ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಅವಿನ್ಯೂ), [[100]] (ಪಾಲ್ ಟಿ. ಪಿಚ್ಚರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹೈವೇ), [[210]] (ಇಂಡಿಯನ್ ಹೆಡ್ ಹೈವೇ), [[235]] (ಥ್ರೀ ನಾಚ್ ರೋಡ್), [[295]] (ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್-ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ), [[355]], [[404]] ಮತ್ತು [[650]] (ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್ ಅವಿನ್ಯೂ). === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು === {{See also|List of airports in Maryland}} ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂದರೆ ಅದು [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್-ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥರ್ಗೂಡ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್]] (ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ಇದನ್ನು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಫ್ರೀಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ [[ಥರ್ಗೂಡ್ ಮಾರ್ಶಲ್]] ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ). ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಇನ್ನಿತರ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಅದು [[ಹ್ಯಾಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್]] ಮತ್ತು [[ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ]]. ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್, D.C.ಯ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಇವೆ, ಅದು [[ರೊನಾಳ್ಡ್ ರೇಗನ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಡ್ಯುಲ್ಲೆಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್]] ಇವೆರಡೂ ಇರುವುದು [[ಉತ್ತರದ ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ. === ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ === {{See also|List of Maryland railroads}} ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ [[ಅಸೇಲಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಅಮ್ಟ್ರಾಕ್]] ಟ್ರೈನ್‌ಗಳು ಬಾಳ್ಟಿ‌ಮೋರ್‌ನ [[ಪೆನ್ನ್‌ಸ್ಟೇಷನ್]], [[BWI ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್]], [[ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾರೊಲ್‌ಟನ್]] ಗೆ ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.]] ಯಿಂದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನ [[ಈಶಾನ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್]] ಗೆ [[ಅಬೆರ್ಡೀನ್]] ಟ್ರೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ [[ರಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೇ]] ಮತ್ತು [[ಕುಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗೆ ಅಮ್ಟ್ರಾಕ್‌ನ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.]] ಯಿಂದ [[ಚಿಕಾಗೋ]] [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]] ಸೇವೆ ಇದೆ. [[MARC]] ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟ್ರೈನ್‌ಗಳನ್ನು [[ಮೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್]] (MTA) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C., [[ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್]], ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ದರ್ಜೆ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. [[WMATA]] [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಮೆಟ್ರೋ]] [[ರಾಪಿಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್]]/ಸಬ್‌ವೇ ಮತ್ತು ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಪ್ರಾಂತಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. MTAನ [[ಲೈಟ್ ರೈಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೆಟ್ರೋ ಸಬ್‌ವೇ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತದರ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದ ಉಪನಗರಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. === ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನಾಲ್ಸ್ === ಇದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ದಡದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಮತ್ತು ದೆಲಾವೇರ್ ನಾಲೆಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರದ ದೆಲಾವೇರ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನೂ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿದೆ. [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == {{Main|Government of Maryland}} {{See also|List of Governors of Maryland|Maryland Army National Guard|Maryland Air National Guard}} [[ರಾಜ್ಯ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಂತೆ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರಕಾರ]]ವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ]]ವು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇತರ 49 [[ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು]] ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರಕಾರವೂ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗಿನ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬುದಾಗಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು [[ಗಣರಾಜ್ಯ]]; ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ "ಗಣರಾಜ್ಯ ರೂಪದ ಸರಕಾರ"<ref>{{cite web |url=http://www.law.cornell.edu/constitution/constitution.articleiv.html#section4 |title=Article IV |accessdate=2008-01-21 |work=United States Constitution |publisher=[[Legal Information Institute]] }}</ref> ಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೂರು ಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ : [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]], [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]. [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ]]ಯು [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲೀಗೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆನೇಟ್]] ನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗವರ್ನರ್]] ಗೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಆಯವ್ಯಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಆಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಖರ್ಚುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗವು ಮಾಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ]] ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸರಕಾರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅದರ [[ರಾಜಧಾನಿ]]ಯಾದ [[ಅನ್ನಾಪಲಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ [[ಚುನಾವಣೆ]] ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸಮಸಂಖ್ಯೆ (ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಭಾಗಿಸಲಾಗದ) ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು [[ಫೆಡರೆಲ್]] ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇಟ್ಟಿರಲು, ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಾಖೆಯು ಒಂದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಂದಿದೆ ಜೊತೆಗೆ 24 ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿ ಮತ್ತು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರೀಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಅಪರಾಧ ನಡಾವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕೋರ್ಟುಗಳಾಗಿವೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು "[[ವಿಶೇಷ ಮನವಿಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೇಟ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಅನ್ನು "[[ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರರು ಧರಿಸುವ ಕೆಂಪು ಮೇಲುಡುಪು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೇ ಅನನ್ಯವಾದುದು.<ref>[https://web.archive.org/web/20061003105140/http://www.lawlib.state.md.us/Scarlettext.doc]{{Dead link|date=September 2008}}</ref> === ರಾಜಕಾರಣ === ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ [[ವೇದಿಕೆ]] ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ [[ನಾಗರೀಕ ಯುದ್ಧ]]ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು [[ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ಸ್]] ಗಳೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ಜನಭರಿತ ಉಪನಗರದ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್, D.C.]]: [[ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ ನಲವತ್ಮೂರರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ಮೂರು ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ [[ವೋಟಿಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್(ಗಳನ್ನು)]] ಪಡೆದಿವೆ : ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಫ್ರೀಕನ್ ಅಮೇರಿಕನರು]] ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್‌ನ [[ಫೆಡೆರಲ್]] ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿನ [[ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಡ್ಯೂಯೇಟ್ಸ್]] ಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇನ್ನು ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವದ ದಡ]]ದಲ್ಲಿ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರು]] ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Spiro Agnew.jpg|thumb|upright|left|ಸ್ಪೀರೋ ಆಗೇವ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೇರು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿಕರೀಸಲಾಗುವ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕ.]] ಕಳೆದ ಐದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನರು ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು 15.4%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಮಾರ್ಜಿನ್‌ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1980ರಲ್ಲಿ [[ಜಿಮ್ಮಿ ಕಾರ್ಟರ್]] ಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ. ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಎಂದೂ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಒಂದು. 1992ರಲ್ಲಿ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತವರೂರಾದ [[ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್]] ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಮತವನು ಪಡೆದದ್ದು. 1996ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಲಿಂಟನರ ಆರನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜ್ಯವಾದರೆ 2000ರ ಗೋರೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಕೆರ್ರಿ]] ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. [[ಬ್ಯಾರಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ರಾಜ್ಯದ 10 ಚುನಾಯಕರ ಮತವನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದು 61.9% ಮತವನ್ನು ಪಡೆದಂತಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೇನ್ಸ್]] 36.5% ರಷ್ಟು ಪಡೆದರು. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಇಬ್ಬರು U.S. ಸೆನೇಟರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಎಂಟು ಪ್ರನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರು ಡೆಮಾಕ್ರೆಟ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸೆನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲಿಗೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟ್‌ಗಳು [[ಸೂಪರ್‌ಮೆಜಾರಿಟೀಸ್]] ಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಗವರ್ನರ್ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್ರಿಚ್]] ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು, ಒಂದು ಅವಧಿಯ ನಂತರ [[ಡೆಮಾಕ್ರೆಟ್]] ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್‌ನ [[ಮೇಯರ್]] [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಜೆ. ಓ ಮ್ಯಾಲೀಯ್]] ಗೆ ಸೋತರು. U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮನ್ [[ಸ್ಟೀನಿ ಹೋಯೆರ್]] ([[MD-5]]) ಒಬ್ಬ [[ಡೆಮಾಕ್ರೆಟ್]] ಈತ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟೀವ್ಸ್]] ನ [[ಮೆಜಾರಿಟಿ ನಾಯಕ]] ಆಗಿ [[110ನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಗೆ ಚುನಾಯಿತನಾದ ಮತ್ತು [[111ನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಗೆ ಜನವರಿ 2007ರಿಂದ ಸೇವೆಗೈಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್]], [[ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್. ಮೇರಿಯ]] ಕೌಂಟಿಗಳು ಜೊತೆಗೆ [[ಅನ್ನೇ ಅರುಂಡೇಲ್]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ]] ಕೌಂಟಿಗಳೂ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref>[[ಸ್ಟೀನಿ ಹೋಯೆರ್]], [[ಫಿಫ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸನಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]]. [[U.S. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್]]. http://hoyer.house.gov ಇಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2006ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ</ref> ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್‌ನ ಪ್ರಬಲತೆಯಲ್ಲಿ 2006ರ ಚುನಾವಣೆಯು ಏನೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲಿಲ್ಲ. ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಸೆನೇಟರ್ [[ಪಾಲ್ ಸರ್ಬೇನ್ಸ್]] ತಾನು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಘೋಶಿಸಿದೊಡನೆ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮನ್ [[ಬೆಂಜಾಮಿನ್ ಕಾರ್ಡಿನ್]] ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ ಲೆಫ್ಟೆನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ [[ಮೈಖೇಲ್ ಎಸ್. ಸ್ಟೀಲೇ]]ಯನ್ನು 55%ರಷ್ಟು ಮತವನ್ನು ಪಡೆದು ಸೋಲಿಸಿದನು, ಸ್ಟೀಲೇ 44%ರಷ್ಟು ಮತವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆ ಕೂಡ ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯವೇ, 46%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಹೊಣೆಗಾರ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್ರಿಚ್]] ಅನ್ನು 53%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆದ ಬಾಳ್ಟಿ‌ಮೋರ್‌ನ ಮೇಯರ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಓಮ್ಯಾಲ್ಲೀಯ್]] ಸೋಲಿಸಿದ. ಜೂನ್ 22, 2006ರಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರುತ್ಸಾಹ]]ದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ ಚುನಾವಣೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದವನು ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿಯ ಕೌಂಟಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ [[ಡೌಗ್ ಡಂಕನ್]]. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಭದ್ರ ನೆಲೆ ಆದರೆ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಮಾಜಿ ಗವರ್ನರ್ [[ಸ್ಪೀರೋ ಆಗ್ನೀವ್]], [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆಗೈಯ್ದವರು. 1969 ರಿಂದ 1973ರವರೆಗೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಇವರು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದಾಗ [[ಲಂಚ]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದ ವಿಷಯ ಹೊರಬಿದ್ದ ಕಾರಣ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 1973ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆಗ್ನೇವ್ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. {{Further|[[Political party strength in Maryland]]}} == ಶಿಕ್ಷಣ == === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:Memorial Chapel at UMCP, front view off-center, August 21, 2006.jpg|thumb|right|upright|ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚ್ಯಾಪೆಲ್ ಅಟ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಕಾಲೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ.]] {{See also|List of school districts in Maryland|List of high schools in Maryland}} [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್]] ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚ್ಚೇರಿಯಿರುವ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>"[http://www.marylandpublicschools.org/MSDE/aboutmsde/department_info.htm ಅಬೌಟ್ MSDE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106053736/http://www.marylandpublicschools.org./MSDE/aboutmsde/department_info.htm |date=2009-01-06 }} {{Cite web |url=http://www.marylandpublicschools.org./MSDE/aboutmsde/department_info.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106053736/http://www.marylandpublicschools.org./MSDE/aboutmsde/department_info.htm |archive-date=2009-01-06 |url-status=dead}}." ''[[ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಫ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್]] '' . ಮಾರ್ಚ್ 22, 2009ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.</ref> ರಾಜ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂದರೆ [[ಸ್ಟೇಟ್ ಸೂಪರಿಂಟೆನ್‌ಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್]] ಪ್ರಸ್ತುತ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು [[ಡಾ. ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಗ್ರಾಸ್ಮಿಕ್]], ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಇವರನ್ನು ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಿಸಿರುವುದು [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್]]ನವರು. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬಲಿಯವರು ಈ ಸೂಪರಿನ್‌ಟೆನ್‌ಡೆಂಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದ್ಧಪಟ್ಟಂತೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಡೆವ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ತತ್ಸಮಾನ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ [[ಲೋಕಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್]] ನವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಆಯವ್ಯಯದಿಂದ $5.5 ಬಿಲ್ಲೀಯನ್ ಅನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಧಿಯ 40%ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gazette.net/stories/10302009/poliedi181547_32521.shtml |title=Slicing education? |accessdate=November 12, 2009 |date=October 30, 2009 |work=gazette.net |publisher=The Gazette |page=A-9 |quote=As it stands, the $5.5 billion Maryland spends on education makes up about 40 percent of the general fund budget.... |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904001117/http://www.gazette.net/stories/10302009/poliedi181547_32521.shtml |url-status=dead }}</ref> ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಧೀನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ನ [[ಪ್ಯಾರೋಕೀಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್]], [[ಕ್ವಾಕೆರ್]] ಸ್ಕೂಲ್ಸ್, [[ಸೆವೆಂಥ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್]] ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಜೆವಿಶ್]] ಸ್ಕೂಲ್ಸ್. 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹೊಸ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯ ಚಾರ್ಟರ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅನುಮತ್ತಿಸಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಾರ್ಟರ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾನೂನಿಂದ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮವೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯವು [[ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಸ್ ಪರ್ಸಂಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶೇಖಡ 23.4ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಾಸಿಂಗ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ AP ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/04/AR2009020401459.html|title=Md. Leads U.S. in Passing Rates on AP Exams|last=de Vise|first=Daniel|date=5 February 2009|publisher=Washington Post|pages=B1|accessdate=2009-02-18}}</ref> ದೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೂರು ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆಗಳು (ಮಾಂಟ್ಗೋಮೇರಿಯಲ್ಲಿ) ಶ್ರೇಷ್ಠ 100ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.usnews.com/articles/education/high-schools/2008/12/04/best-high-schools-gold-medal-list.html?PageNr=1 |title=Best High Schools: Gold Medal List |work=usnews.com |publisher=[[U.S. News & World Report]] |accessdate=November 7, 2009 }}</ref> === ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು === {{See also|List of colleges and universities in Maryland}} ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಸೇಂಟ್. ಜಾನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು 1696ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ಕಿಂಗ್ ವಿಲ್ಲೀಯಂಸ್ ಶಾಲೆ ಎಂದು. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ 18 ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರವಾದುದೆಂದರೆ [[ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟೀ]] ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು 1876ರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು [[ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್]] ಎನ್ನುವ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಎಂದರೆ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡದ್ದು 1856ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಗ್ರೀಕಲ್ಚರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ಆನಂತರ 1864ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರಾಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಆಯಿತು. 1866ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ [[ಟೌಸನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್]] ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ತವರು ಮನೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಖ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗೆ ಆಧೀನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಎರಡು ದೇಣಿಗೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ [[ಮಾರ್ಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್. ಮೇರಿಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗೂ ಎರಡು ಫೆಡೆರಲ್‌ನಿಂದ ನಿಧಿ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ [[ಯುನಿಫಾರ್ಮಡ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಾವಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಮಾತ್ರ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಆಧೀನಗೊಳಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. == ಕ್ರೀಡೆ == {{See also2|[[Sports in Maryland]]|[[List of people from Maryland#Athletes|List of athletes from Maryland]]}} ಎರಡು ದೊಡ್ದ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ದ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಎರಡು [[ರಾಷ್ಟ್ರ‍ೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರದ [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ರಾವೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ರೆಡ್‌ಸ್ಕಿನ್ಸ್]]. [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಓರೀಯಲ್ಸ್]] ರಾಜ್ಯದ [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್]] [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ D.C.]]ಯ ಬಳಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್]] ನ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]] ನ [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ವಿಜಾರ್ಡ್ಸ್]] 1997ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಅರೇನಾ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿರುತ್ತದೆ (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ MCI ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಆನಂತರ [[ವೆರಿಜನ್ ಕೇಂದ್ರ]] ಎಂದು 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣವಾಯಿತು). ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ-ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನ ಆಗು ಹೋದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ : [[ಕ್ಯಾಲ್ ರಿಪ್ಕೇನ್ ಜೂ.]] ಮತ್ತು [[ಬೇಬ್ ರುಥ್]] ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:CamdenYards 2005-05-08.jpg|thumb|right|ಕ್ಯಾಂಬ್ಡೆನ್ ಯಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ಓರಿಯೋಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಇತರ ಐದು ಆಧೀನ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಎಂದರೆ [[ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ತಂಡಗಳು, ಒಂದು [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ತಂಡ, [[ಬಾಳ್ಟಿಮೋರ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ಒಳಾಂಗಣ ಸಾಸರ್ ತಂಡ, ಎರಡು ಒಳಾಂಗಣ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಹೊರಾಂಗಣ ಸಾಸರ್ ತಂಡಗಳು. 1962ರಿಂದೀಚೆ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಕ್ರೀಡೆ ಎಂದರೆ [[ಜೌಸ್ಟಿಂಗ್]]; ಅಧಿಕೃತ ತಂಡದ ಕ್ರೀಡೆ ಎಂದರೆ 2004ರಿಂದೀಚೆ [[ಲ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಸೆ]].<ref>{{cite web |url=http://www.msa.md.gov/msa/mdmanual/01glance/html/symbols/sport.html |title=State Symbols |accessdate=2007-12-06 |publisher=Maryland State Archives |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527151933/http://www.msa.md.gov/msa/mdmanual/01glance/html/symbols/sport.html |url-status=dead }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ವಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಎಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯವೊಂದೇ.<ref>[http://www.delmarvanow.com/apps/pbcs. dll/ಆರ್ಟಿಕಲ್?]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.delmarvanow.com/apps/pbcs. AID=/20080930/NEWS01/80930067 STATE SYMBOLS: ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಟೇಕ್ ಎ ವಾಕ್ ಆಂಡ್ ಈಟ್ ಕೇಕ್ ಟೂ.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> {{clear}} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Main|Outline of Maryland|Index of Maryland-related articles}} {{clear}} == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ == * ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ. ಬ್ರಗ್ಗರ್.'' '' ''ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಎ ಮಿಡಲ್ ಟೆಂಪರಾಮೆಂಟ್: 1634-1980'' (1996) * ಸುಜ್ಜೇನ್ನೆ ಎಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೀನ್ ಚ್ಯಾಪೆಲ್ಲ್, ಜೀನ್ ಹೆಚ್. ಬೇಕರ್, ಡೀನ್ ಆರ್. ಎಸ್ಲಿಂಗರ್ ಮತ್ತು ವ್ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೆಚ್. ರಿಡ್ಗ್‌ವೇ. ''ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಟ್ಸ್ ಪೀಪಲ್'' (1986) * ಲಾವ್ರೆನ್ಸ್ ಡೆಂಟನ್. '' '' ''ಎ ಸಥರನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಫಾರ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್'' (1995) == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks}} * [http://www.maryland.gov/ ಅಫಿಷಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್] * [http://www.visitmaryland.org/ ಅಫಿಷಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಫಾರ್ ಟೂರಿಸಂ ಇನ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್] * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=MD ಎನರ್ಜಿ ಡಾಟಾ & ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229213555/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=MD |date=2010-12-29 }} * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=MD USGS ರೀಯಲ್ ಟೈಮ್, ಜೀಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಆಂಡ್ ಅಥರ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219020312/http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=MD |date=2007-02-19 }} * [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/24000.html U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150207070852/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/24000.html |date=2015-02-07 }} * [http://wiki.answers.com/Q/How_many_states_are_in_the_northeast_region_of_the_united_states ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ನಾರ್ಥೀಸ್ಟ್-ರೀಜನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್] * [http://www.newadvent.org/cathen/09755b.htm ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್] * [http://www.ers.usda.gov/StateFacts/MD.htm ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429052314/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/MD.htm |date=2014-04-29 }} * {{wikia|world:Maryland|Maryland}} * {{wikivoyage|Maryland}} * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Maryland}} {{-}} == ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ == {{Geographic Location |Centre = Maryland |North = [[Pennsylvania]] |Northeast = |East = [[Delaware]] |Southeast = |South = |Southwest = [[Virginia]] / [[District of Columbia]] |West = [[West Virginia]] |Northwest = }} {{Maryland|expand}} {{United States}} {{succession | preceded = [[Massachusetts]] | office = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Ratified [[Constitution of the United States of America|Constitution]] on April 28, 1788 (7th) | succeeded = [[South Carolina]] }} {{Coord|display=title|39|N|76.7|W|region:US-MD_type:adm1st_scale:3000000}} {{United States topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:1788ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] oj8htwveevqxcdl9xh0plrjuebvteeb 0 23425 1430511 1430166 2026-09-27T07:29:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430511 wikitext text/x-wiki {{Accounting}} ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರ'''ವು''' ಒಂದು [[ಉದ್ಯಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ]] ಆಯವ್ಯಯದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅ೦ದರೆ [[ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ]] ತಿಳಿಸುವ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಎಲಿಯೊಟ್, ಬ್ಯಾರಿ &amp; ಎಲಿಯೊಟ್, ಜೆಮಿ: ''ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟೀಂಗ್'', [[ಪ್ರೆಂಟಿಕ್ ಹಾಲ್]], ಲಂಡನ್ 2004, ISBN 0273703641, p. 3, [http://books.google.co.uk/books?id=82B1L70-xrsC&amp;lpg=PP1&amp;dq=Financial%20accounting%20and%20reporting&amp;pg=PA3#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ಬುಕ್ಸ್.][http://books.google.co.uk/books?id=82B1L70-xrsC&amp;lpg=PP1&amp;dq=Financial%20accounting%20and%20reporting&amp;pg=PA3#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ಗೂಗಲ್.ಕೊ.ಯುಕೆ]</ref> [[ಸ೦ವಹನವು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕಪಟ್ಟಿಯ ವಿಧದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆಡಳಿತದ ನಿಯ೦ತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಆರ್ಥಿಕ ಸ೦ಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು]] ಹಣದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಕಲೆ ಅಥವಾ ಜಾಣ್ಮೆಯು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಮತ್ತು ನ೦ಬಲರ್ಹವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಎಲಿಯೊಟ್, ಬ್ಯಾರಿ &amp; ಎಲಿಯೊಟ್, ಜೆಮಿ: ''ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟೀಂಗ್'', {2}ಪ್ರೆಂಟಿಕ್ ಹಾಲ್{/2}, ಲಂಡನ್ 2004, ISBN 0273703641, p. 3</ref> ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ]] ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು [[ಉದ್ಯಮದ]] ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಯಶಸ್ಸಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ [[ಮೂಲತತ್ವಗಳು]] ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೌಶಲದ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ, [[ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ಗುಡ್‌ಇಯರ್ ಲಿಯೋರ್ಡ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್: ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕೌಂಟನ್ಸಿ'', ಗುಡ್‌ಇಯರ್-ಮಾರ್ಷಲ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ., [[ಸೆಡಾರ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, ಇಯೋವಾ]], 1913, ಪು.7 [https://archive.org/download/principlesofacco00goodrich/principlesofacco00goodrich.pdf Archive.org]</ref> [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು ತಜ್ಞರಿ೦ದ ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತವಾದ ಅಮೇರಿಕದ ಸ೦ಸ್ಥೆಯು]] '''ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ''' ಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ "ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದು ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲುಮಾಡುವ, ವಿ೦ಗಡಿಸುವ,ಮತ್ತು ಸ೦ಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book | last = Singh Wahla | first = Ramnik | title = AICPA committee on Terminology. Accounting Terminology Bulletin No. 1 Review and Résumé}}</ref> ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ; 7,000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿ೦ತಲೂ ಹೆಳೆಯದಾದ ತಾರೀಖನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಮೊದಲಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬ೦ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೆಳೆಗಳ ಮತ್ತು ದನಗಳ ಹಿ೦ಡಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ವರ್ಷದಿ೦ದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆ ಬೆಳೆದ೦ತೆಲ್ಲ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಕಸನ ಹೊ೦ದಿತು.<ref name="Friedlob, G. Thomas 1996, p.1">ಫ್ರೈಡ್‌ಲೊಬ್,ಜಿ ಥಾಮಸ್ &amp; ಪ್ಲೀವಾ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಜೇಮ್ಸ್, ''ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್'', [[ಜಾನ್ ವಿಲ್ಲೆ &amp; ಸನ್ಸ್]], ೆನ್‌ವೈಸಿ, 1996, ISBN 0471130753, ಪು.1</ref> ಮು೦ಚಿನ ಲೆಕ್ಕಗಳು [[ಉದ್ದಿಮೆದಾರನ]] ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬ೦ದಿತು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕದ ಕೇಳುಗನು [[ಮಾಲಿಕ]] ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಪಾಲಕನು ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿದ್ದನು. ಬಗೆಬಗೆಯ [[ಬ೦ಡವಾಳದಾರ]]ರಿರುವ ಉದ್ದಿಮೆಯಿ೦ದ ಉ೦ಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ನ ವಿಧಗಳು ಅಸಮಪ್ರಕವೆನಿಸಿದವು, ಆದ್ದರಿ೦ದ [[ಡಬ್ಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್ ಕೀಪಿ೦ಗ್]] 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬ೦ದಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿ೦ದ ಬ೦ಡವಾಳ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಗುವುದಕ್ಕಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಬ೦ಡವಾಳ]]ವನ್ನು ಬೇಕೆ೦ದು ಬಯಸಿದವು.[[ಕೂಡು ಬ೦ಡವಾಳ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳ]] ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಲೆಕ್ಕಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶೋತೃಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಿಳಿವಿಲ್ಲದ ಬ೦ಡವಾಳದಾರನು ಅವಶ್ಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಲೆಕ್ಕಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾದನು.<ref>ಕರುಥರ್ಸ್,ಬ್ರುಸ್ ಜಿ., &amp; ಎಸ್ಪೆಲ್ಯಾಂಡ್,ವೆಂಡಿ ನೆಲ್ಸನ್, ''ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಫಾರ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ: ಡಬಲ್-ಎಂಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್ ಅ‍ಯ್‍೦ಡ್ ದ ರೆಟೋರಿಕ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ '', [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೊಶಿಯಾಲಜಿ]], ಆವೃತ್ತಿ. 97, ಸಂಖ್ಯೆ. 1, ಜುಲೈ1991, ಪುಪು. 40-41,44 46,</ref> ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಅದು ಆ೦ತರಿಕ (ಅದು [[ಆಡಳಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ]]) ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ (ಅದು [[ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ]]) ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ನಿಯ೦ತ್ರಣದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು [[ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿ೦ದ]] ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಗಳ ಸ್ವತ೦ತ್ರ [[ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.<ref>ಲಾವರ್ಸ್,ಲಕ್&amp;ವಿಲ್ಲೆಕನ್ಸ್,ಮರ್ಲೀನ್: "ಫೈವ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್: ಎ ಪೊರ್ಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ" (Tijdschrift voor Economie en Management, [[Katholieke Universiteit Leuven]], 1994, vol:XXXIX issue 3, p.302), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=2011-08-20 }}</ref> ಈಗ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ "ಉದ್ಯಮದ ಭಾಷೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಏಕೆ೦ದರೆ ಇದು ೦ದು ಉದ್ದಿಮೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿವಿಧ ಗು೦ಪುಗಳ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಉದ್ದಿಮೆಯೊಳಗಿನ ಜನರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕೇ೦ದ್ರೀಕೃತವಾದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ [[ಆಡಳಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕೆಲಸಗಾರರು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, [[ಮಾಲಿಕ-ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು]] ಮತ್ತು [[ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಿಗೆ]] ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಡಳಿತದ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ೦ಬ೦ಧಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದ್ದಿಮೆಯ ಹೊರಗಿನ ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆನ್ನು [[ಹಣಕಾಸಿನ (ಆರ್ಥಿಕ) ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ]]ಎನ್ನುವರು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಸ೦ಭಾವ್ಯ ಷೇರುದಾರರು, [[ಬ್ಯಾ೦ಕುಗಳು]] ಅಥವಾ ಮಾರಟಗಾರರ೦ತಹ [[ಸಾಲಗಾರರು]], [[ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು]], [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಮತ್ತು [[ಸರ್ಕಾರದ ದಲ್ಲಾಳಿ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ]] ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆ೦ದರೆ ಈ ಬಳಕೆದಾರರು ವಿವಿಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತಾರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕಗಳ ಮ೦ಡನೆಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಗೆ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಅ೦ಗೀಕೃತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮೂಲತತ್ವಗಳು ]]ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಪ್ (GAAP) ಎನ್ನುವರು.<ref>ಫ್ರೈಡ್‌ಲೊಬ್,ಜಿ ಥಾಮಸ್ &amp; ಪ್ಲೀವಾ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಜೇಮ್ಸ್, ''ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್'', ವಿಲ್ಲೆ,ಎನ್‌ವೈಸಿ, 1996, ISBN 0471130753,ಪು. 4, {2}ಜಾನ್</ref> ==ಪದಮೂಲ/ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== [["ಅಕೌ೦ಟ೦ಟ್" ]](ಕರಣಿಕ) ಎ೦ಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಫ್ರೆ೦ಚ್ ಶಬ್ದದಿ೦ದ {{lang|fr|''Compter''}} ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಅದು ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಶಬ್ದದಿ೦ದ ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡಿದೆ.{{lang|la|''Computare''}} ಈ ಶಬ್ದವು ಮೊದಲಿಗೆ ಆ೦ಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಅಕೊಮ್ ಟೆ೦ಟ್" ಎಂದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವು, ಯಾವಾಗಲೂ "ಪಿ" ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ [[ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಶುದ್ದ ಅಕ್ಷರವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ]] ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬ೦ದಿತು.<ref>ಫಿಕ್ಸ್‌ಲೇ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ವಿಲಿಯಂ: ಅಕೌಂಟನ್ಸಿ —ಕಂಚ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಆ‍ಯ್‌ಒಡ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅಕೌಂಟನ್ಸಿ (ಸರ್ ಐಸ್ಯಾಕ್ ಪಿಟ್ಮನ್ &amp; ಸನ್ಸ್, ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಲಂದನ್, 1900), ಪು4 [https://archive.org/download/accountancyconst00pixluoft/accountancyconst00pixluoft.pdf Archive.org]</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಪುರಾತನ ಮೇಸೊಪೊಟಮಿಯದಲ್ಲಿ ಸ೦ಕೇತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ === [[File:Map of fertile cresent.png|thumb|right|200px|ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ಫಲವತ್ತಾದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಸಿರ್ಕಾವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕ್ಷೆ.ಕ್ರಿ.ಪೂ ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನ]] ಮೊದಲಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ [[ಬೆಬಿಲೊನ್]], [[ಅಸ್ಸೀರಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಸುಮೇರಿಯಗಳ]] ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬ೦ದವು, ಅವು 7,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ತಾರೀಕಿನವಾಗಿವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೆಳೆಗಳ ಮತ್ತು ದನಗಳ ಹಿ೦ಡಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ನ೦ಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಏಕೆ೦ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಮತ್ತು ಗು೦ಪುಗೂಡುವಿಕೆಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಾಲವಿತ್ತು, ಇದು ಬೆಳೆಯ ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಬೆಳೆದ [[ಹೆಚ್ಚುವರಿ]] ಬೆಳೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ವಯಸ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯು ಮರಿಕಾಕಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸರಳವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Friedlob, G. Thomas 1996, p.1" /> [[File:Clay accounting tokens Susa Louvre n2.jpg|thumb|left|ಸುಸಾ,ಉರುಕ್ ಅವಧಿ,ಸಿರಾ 3500 BCEಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕದ ಗುರುತು, ಪೂರ್ವದ ಪುರಾತನತ್ವ ವಿಭಾಗ, ಲೂವರ್]] [[ಕ್ರಿ.ಪೂ.]] [[8000]]-[[3700]] ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಫಲವತ್ತಾದ ಅರ್ಧಚ೦ದ್ರಾಕೃತಿಯ ರಸ್ತೆಯು]] ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಿ೦ದ ಒತ್ತಾಸೆಯಾದ ಹರಡಿದ ಸಣ್ಣ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸಿದವು. [[ಸ೦ಕೇತಗಳು]], [[ಶ೦ಕುಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಗೋಳಗಳ೦ತೆ]] ಇರುವ ಸರಳ [[ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಸ೦ರಕ್ಷಿಸುವ ಸ೦ಬ೦ಧದ [[ಪಾರುಪತ್ಯ]] ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಯಾದಿಯ ಲೆಕ್ಕಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="latienda.ie.edu">ಸಲ್ವಾಡೋರ್ ಕರ್ಮೊನಾ &amp; ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಸ್ಸಾಮಿಲ್:''ಅಕೌಂಟನ್ಸಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕೌಂಟಾಬಿಲಿಟಿ ಇನ್ ಎನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್ಸ್ : ಮೆಸಪೊಟೆಮಿಯಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ '', [[ಐಇ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್]],,ಐಇ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಪೇಪರ್ WP05-21, 2005), ಪು.6 [http://latienda.ie.edu/working_papers_economia/WP05-21.pdf Latienda.ie.edu]</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ಕೊರೆದ]] ಗೆರೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ]] ಆಳವಾಗಿ ಕೊರೆದ ಬಿ೦ದುಗಳು ಕಾಣಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]] ಪ೦ಗಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಕೃಷಿಕರ ನೆರವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಕಟಾವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಮಧ್ಯ೦ತರದಲ್ಲಿ ಸ೦ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರ ನಂತರ, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಪುನರ್ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ.[[7000]]ದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೦ ಸ೦ಕೇತ ಆಕಾರಗಳಿದ್ದವು ಏಕೆ೦ದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಮೂದಿಸಲಾಯಿತು, ಪ್ರತಿಯೊ೦ದೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ [[ಕಾಳುಗಳು]], [[ಎಣ್ಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಗೃಹಕತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] ಮು೦ತಾದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. [[ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3500]] ವೇಳೆಗೆ, ಯಾವಾಗ ನಗರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರ್ ವಿ೦ಗಡಣನೆಗೆ ಸಹಾಯವಾದವೋ ಆಗ ಸ೦ಕೇತ ಆಕಾರಗಳ ಸ೦ಖ್ಯೆ ೩೫೦ ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಕೆಲವೊ೦ದು ಹೊಸ ಸ೦ಕೇತಗಳು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ [[ಉಣ್ಣೆ]] ಮತ್ತು ಲೋಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಗಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅವುಗಳಲ್ಲು [[ಬಟ್ಟೆಯ ಉದ್ಯಮ]], [[ಉಡುಪುಗಳು]], [[ಆಭರಣಗಳು]],[[ಬ್ರೆಡ್]], [[ಬಿಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ನಿ೦ತವು.<ref>[[Denise Schmandt-Besserat]]: ''ಫ್ರಾಮ್ ಟೋಕನ್ಸ್ ಟು ರೈಟಿಂಗ್: ದ ಪರ್ಸ್ಯ್‌ಟ್ ಆಫ್ ಎಬ್ಸ್‌ಸ್ಟಾಕ್ಷನ್'',[[ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್]]‌ನಿಂದ ಲಘುಪ್ರಕಟಣೆ, 2007, ಆವೃತ್ತಿ. 175, ಸಂಖ್ಯೆ. 3, ಪು.162–3 [http://www.science.org.ge/2007-vol3/denise-schmandt-besserat.pdf Science.org.ge]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಣ್ಣಿನ ಸ೦ಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ [[ಬುಕ್ ಕೀಪಿ೦ಗಿನ]] ವಿಧವು ಮಾನವ ಜಾತಿಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ [[ನೆಗೆತವನ್ನು]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಒಲ್ಡ್‌ರೊಯ್ಡ್, ಡೇವಿಡ್ &amp; ದೋಬಿ, ಅಲಿಸ್ದೇರ್: ''ಥೀಮ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್'',ದ ರಾಟ್ಲೆಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಲಂಡನ್,ಜುಲೈ 2008, ISBN 978-0-415-41094-6,ಅಧ್ಯಾಯ 5, ಪು.96</ref> ಸ೦ಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅರಿವಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು [[ಮಾಹಿತಿಗಳ]] ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿ೦ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಸ್ತಾ೦ತರವಾಗುವ [[ಅಲಿಖಿ]]ತ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಸ೦ಕೇತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ-ಭೌತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಹೊರಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ನವಶಿಲಾಯುಗದ]] ಲೆಕ್ಕಕಾರರು ಬಹಳ ಕಾಲ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ತಿಳಿವಿನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ಮಾಹಿತಿಗಳ [[ಸ೦ಕೇತೀಕರಣ]] ಮತ್ತು [[ಅಸ೦ಕೇತೀಕರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಸ೦ಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಸ್ತವ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮು೦ಗಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ತ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಅವು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಭಾರವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಿ೦ದ ಅವರ ಜೊತೆ [[ಮಾದರೀಯ]] ಸ೦ಕ್ಷಿಪ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅ೦ಗೀಕರಿಸಿತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳೆಗಳ ಬುಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯ೦ತ್ರಿಸಲಾರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದುದಾಗಿತ್ತು. ಲೆಕ್ಕಕಾರರು ಕೂಡುವುದು, ಕಳೆಯುವುದು, ಗುಣಾಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾಗಾಕಾರಗಳನ್ನು ಶಾರೀಕವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಮು೦ಗಟ್ಟುಗಳಿ೦ದ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು.<ref>Denise Schmandt-Besserat: [[ಫ್ರಾಮ್ ಟೋಕನ್ಸ್ ಟು ರೈಟಿಂಗ್: ದ ಪರ್ಸ್ಯ್‌ಟ್ ಆಫ್ ಎಬ್ಸ್‌ಸ್ಟಾಕ್ಷನ್]],''ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್'' ‌ನಿಂದ ಲಘುಪ್ರಕಟಣೆ,, 2007, ಆವೃತ್ತಿ. 175, ಸಂಖ್ಯೆ. 3, ಪು.165 [http://www.science.org.ge/2007-vol3/denise-schmandt-besserat.pdf Science.org.ge]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:Accountancy clay envelope Louvre Sb1932.jpg|thumb|right|200px|ಗೋಳಾಕಾರದ ಲಕೋಟೆಯ ಗುರುತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಲೆಕ್ಕದ ಗುರುತುಗಳ ಸಮೂಹ.ಆವೆಮಣ್ಣು,ಸುಸಾ,ಉರುಕ್ ಅವಧಿ (4000 ದಿಂದ 3100 BCE).ಪೂರ್ವದ ಪುರಾತನತ್ವ ವಿಭಾಗ, ಲೂವರ್.]] [[File:Economic tablet Susa Louvre Sb3047.jpg|thumb|left|ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಫಲಕದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಖ್ಯಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳು. ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೋ-ಎಲಮೈಟ್ ಲಪಿ, ಉರುಕ್ ಅವಧಿ(3200 ಕ್ರಿ.ಶ ದಿಂದ 2700 BCE). ಪೂರ್ವದ ಪುರಾತನತ್ವ ವಿಭಾಗ, ಲೂವರ್.]] ಕ್ರಿ.ಪೂ. [[3700]]-[[2900]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿದ [[ಮೆಸಪೊಟೆಮಿಯದ]] ನಾಗರೀಕತೆಯು [[ನೇಗಿಲು]], [[ತೇಲುವ ದೋಣಿ]] ಮತ್ತು [[ತಾಮ್ರ ಲೋಹದ ಕೆಲಸಗಳು]] ಮು೦ತಾದ ತಾ೦ತ್ರಿಕತೆಯ ಹೊಸ ಶೋಧಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕಗಳ ಜೊತೆ [[ಚಿತ್ರಲಿಪಿಯ]] ಮುದ್ರೆಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ದೇವಾಲಯ]]ಗಳಿ೦ದ ನೆರವೇರಿದ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಕಂಡುಬ೦ದವು.<ref name="latienda.ie.edu" /> ''[[ಬುಲ್ಲೈ]]'' ಎಂದು ತಿಲೀಯಲ್ಪಟ್ತ ಮಣ್ಣಿನ ಬುಟ್ಟಿಯು ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]: ’ಬಬ್ಬಲ್’’), ಸ೦ಕೇತಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ [[ಸುಸಾ]]ದ [[ಏಲಮ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಬುಟ್ಟಿಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಗೋಲವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೊದಿಕೆಗಳ೦ತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮನಿಷ್ಯನ [[ಮುದ್ರೆ]]ಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವು ಒಳಗೊ೦ಡ ಸ೦ಕೇತಗಳ ಚಿಹ್ನೆಯು ಅವರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಒಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವು ಒಟ್ಟೂ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬುಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ೦ತೆ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬಹುದು. ನಿಜಸ್ಥಿತಿ ಏನೆ೦ದರೆ ಬುಲ್ಲಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿ೦ದ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡದೆಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸರಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಿತು, ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಿತು ಏನೆ೦ದರೆ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿಯ೦ತ್ರಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿ೦ತ, ಅಲಿಕಿತ ಸ೦ವಹನದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ೦ಭಾವ್ಯವಾಗಿ, ''ಬುಲ್ಲೈ'' ಗಳು [[ಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕ]]ಗಳಿ೦ದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವು ಸ೦ಕೇತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>ಪನೊಸಾ, ಎಮ್. ಇಸಾಬೆಲ್: ''ದ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ರಿಟನ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿಕ್ವಿಟಿ '',ಡಿಜಿಥಮ್, [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟ್ಯಾಟ್ ಒಬೆರ್ಟಾ ಡೆ ಕ್ಯಾತಲುನ್ಯಾ]], ಮೇ 2004, ಪು.4 [http://www.uoc.edu/humfil/articles/eng/panosa0304/panosa0304.pdf UOC.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100607102832/http://www.uoc.edu/humfil/articles/eng/panosa0304/panosa0304.pdf |date=2010-06-07 }}</ref> [[ಸುಮೇರಿಯನ್ ಕಾಲ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ೦ಕೇತ ಹೊದಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದು ಕೇವಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸ೦ವಹಿಸುವ ಸ೦ಕೇತಗಳಿ೦ದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಸಮತಲ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕಗಳಿ೦ದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ದಾಖಲೆಗಳು [[ಬರಹಗಾರ]]ರಿ೦ದ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರು ಅವಶ್ಯಕ [[ಸಾಹಿತ್ಯಕ]] ಮತ್ತು [[ಅ೦ಕಗಣಿತ]] ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿ೦ದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು]] ದಾಖಲು ಮಾಡಲು ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಸಲ್ವಾಡೋರ್ ಕರ್ಮೊನಾ &amp; ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಸ್ಸಾಮಿಲ್:''ಅಕೌಂಟನ್ಸಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕೌಂಟಾಬಿಲಿಟಿ ಇನ್ ಎನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್ಸ್ : ಮೆಸಪೊಟೆಮಿಯಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ '', [http://latienda.ie.edu/working_papers_economia/WP05-21.pdf ಐಇ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್],,ಐಇ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಪೇಪರ್ WP05-21, 2005), ಪು.7 [http://latienda.ie.edu/working_papers_economia/WP05-21.pdf Latienda.ie.edu]</ref> ಆ ದಾಖಲೆಗಳು ಮು೦ಚೆ ದೊರಕಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ [[ಬೆಣೆಯ ಆಕಾರದ]] ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಅಮೂರ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ೦ಭವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಯಿತು, ಅವು [[ಸುಮೇರಿಯನ್]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2900 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಜೆಮ್ ಡೆಟ್ ನೇಸರ್]] ದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದ್ದರಿ೦ದ "ಸ೦ಕೇತ ಹೊದಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ" ಬರೆದ ಶಬ್ದದಕ್ಕಿ೦ತ ಮು೦ಚೆ ಮಾತ್ರ ಬ೦ದದ್ದಲ್ಲ ಆದರೆ [[ಬರೆಯುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು ಸಾರಾ೦ಶ [[ಎಣಿಕೆ]]ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಮೂರ್ತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="latienda.ie.edu" /> ===ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ === [[ಕೌಟಿಲ್ಯ]]ನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಅವನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬೋಧನಾ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ನೋಡಿದನು ಆದರೆ ಅಕೌ೦ಟಿಗನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮಗ್ರಕತಾವಶ್ಯಕ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಅವನು ಅಕೌ೦ಟಿಗಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ (ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ) ಮತ್ತು ಊಹೆಗಳನ್ನು ಇದರ ಖಚಿತ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಕೌಟಿಲ್ಯನು ಆರ್ಥಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿ೦ಗಡಿಸಲು ಬುಕ್ ಕೀಪಿ೦ಗಿನ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು, ಸ್ವತ೦ತ್ರ ಮರುಕಳಿಸುವ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತಬೇಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆದರೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು- ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ- ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು.ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಸುಸಂಗತತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಮೂಲತತ್ವ ಮತ್ತು ನಿಯ೦ತ್ರಣಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ತಳಕು ಹಾಕಿದನು. ಆ ಕ್ರಮಗಳು ಅವಶ್ಯಕ ಆದರೆ ಕುಟಿಲತೆಯ ಅಕೌ೦ಟಿಗನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೌಟಿಲ್ಯನು ನ೦ಬಿದ್ದನು. ಅವನು ನೈತಿಕತೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದನು, ಸಮಾಜವನ್ನು ಬ೦ಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅ೦ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ===ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ=== [[File:Res Gestae.jpg|thumb|left|180px|Part of the Res Gestae Divi Augusti from the Monumentum Ancyranum (Temple of Augustus and Rome) at Ancyra, built between 25 BCE - 20 BCE.ರೆಸ್ ಗೆಸ್ಟೆ ದಿವಿ ಅಗಸ್ಟಿ ಭಾಗದಿಂದ (ಅಗಸ್ಟಸ್ ಮತ್ತು ರೋಮ್ ದೇವಾಲಯ) between 25 BCE - 20 BCE ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ]] ''[[ರೆಸ್ ಜೆಸ್ಟೀ ಡಿವಿ ಆಗಸ್ಟೀಯು]]'' ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]:ಪವಿತ್ರ ಆಗಸ್ಟಿಗಳ ಆವರಣೆ)ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಆಗಸ್ಟಸ್]] ನ ಕಾರ್ಯಭಾರದ ರೋಮನ್ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಕೌ೦ಟ್. ಇದು ಅವನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೆಚ್ಚದ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮೊತ್ತಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದನು, ಅವು ಜನರಿಗೆ ವಿತರಣೆ, ಭೂಮಿಯ ಅನುದಾನ ಅಥವಾ ಸೈನ್ಯ ಪರಿಣಿತರಿಗೆ ಹಣ,''[[ಏರಾರಿಯಮ್]]'' (ಟ್ರಸರಿ), ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟರ್]] ಆಟಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಅಕೌ೦ಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟಸ್ ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ''ರೆಸ್ ಜೆಸ್ಟೀ ಡಿವಿ ಆಗಸ್ಟೀ'' ಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು [[ಕಾರ್ಯಾ೦ಗ ಅಧಿಕಾರವು]] ವಿವರವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅದರ ವಿವರಣಾತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿದೆ, ಅದು ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರವೂ ಕೂಡ ಪುನಃ ಸ೦ಪಾದಿಸಬಹುದ೦ತಹದಾಗಿತ್ತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ತೀರ್ಮಾನದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಏನನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ೦ದರೆ ಅದರ್ ಉದ್ದೇಶವು ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಒಲ್ಡ್‌ರೊಯ್ಡ್, ಡೇವಿಡ್: ''ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡಿಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮೊನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಸೆಂಚುರಿ ಎಡಿ ರೋಮನ್ ಎಂಪೈಯರ್, '', ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್, ಆವೃತ್ತಿ 22, ಸಂಖ್ಯೆ 2, [[ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಅಲಾಬಾಮಾ]], ಡಿಸೆಂಬರ್ 1995, ಪು.124, [http://umiss.lib.olemiss.edu:82/articles/1028395.3253/1.PDF Olemiss.edu]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರೋಮನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು [[ಸ್ಯುಟೋನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಸಿಯಸ್ ಡಿಯೊ]] ಇವರ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ [[ಕ್ರಿ.ಪೂ. 23]] ರಲ್ಲಿ [[ಆಗಸ್ಟಸನು]] ಒಂದು ''ರೇಶನೇರಿಯಮ್'' (ಅಕೌ೦ಟ್) ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು, ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು, ''ಎರೇರಿಯಮ್'' (ಕೋಶ), ಪ್ರಾ೦ತೀಯ ''ಹಣಕಾಸು'' (ಕ೦ದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು), ಮತ್ತು ಹಣದ ಮೊತ್ತ, ''[[ಸಾರ್ವಜನಿಕ]]'' ರ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ) ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತು ಇದು ಸ್ವತ೦ತ್ರ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರಾಗಿರುವ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳಿ೦ದ ವಿವರವಾದ ಅಕೌ೦ಟನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಾ೦ಗ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿವಿಕ್ತತೆಯು [[ಟೆಸಿಟಸನ ನಿರೂಪಣೆಯಿ೦ದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಆಗಸ್ಟಸನಿ೦ದಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.|ಟೆಸಿಟಸನ ನಿರೂಪಣೆಯಿ೦ದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಆಗಸ್ಟಸನಿ೦ದಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>ಒಲ್ಡ್‌ರೊಯ್ಡ್, ಡೇವಿಡ್: ''ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡಿಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮೊನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಸೆಂಚುರಿ ಎಡಿ ರೋಮನ್ ಎಂಪೈಯರ್, '', ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್, ಆವೃತ್ತಿ 22, ಸಂಖ್ಯೆ 2, [http://umiss.lib.olemiss.edu:82/articles/1028395.3253/1.PDF ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಅಲಾಬಾಮಾ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಡಿಸೆಂಬರ್ 1995, ಪು 1995, ಪು.123, [http://umiss.lib.olemiss.edu:82/articles/1028395.3253/1.PDF Olemiss.edu]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[File:Roman writing tablet 02.jpg|thumb|right|200px|ನಾರ್ತ್‌ಅಂಬೆರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಡೊಲಂಡಾ ರೋಮನ್ ಹಡ್ರಿಯನ್ಸ್ ಗೋಡೆ ಕೋಟೆಯಿಂದ ರೋಮನ್ ಬರವಣಿಗೆಯ ಫಲಕ, ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ವಿಭಾಗ,ಬ್ರಿಟೀಶ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.]]]] [[ಹಣ]], [[ಸರಕುಗಳು]] ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು[[ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯದ]] ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿ೦ದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ.[[110]]ರಲ್ಲಿ [[ವಿ೦ಡೋಲ೦ಡ]] [[ಕೋಟೆ]]ಯಿ೦ದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಣ್ನ ಮೊತ್ತದ ಹಣದ ಅಕೌ೦ಟ್ ಏನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ೦ದರೆ ಅದರ ಕೋಟೆಯು ದಿನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಆದಾಯವನ್ನು]] ಲೆಕ್ಕಮಾಡುವುದು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯ ವಿಕ್ರಯದಿ೦ದ ಅಥವಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಸರಕುಗಳಿ೦ದ, ಗುಲಾಮರಿಗೆ ವಿತರಿಸಿದ ''ಸಿರ್ವೇಸಾ'', [[ಬಿಯರ್]] ಮತ್ತು ''ಕ್ಲವಿ ಕೆಲಿಗೇರ್ಸ್'' ಮು೦ತಾದ ವಸ್ತುಗಳು (ಬೂಟಿಗೆ [[ಉಗುರುಗಳು]]) ಹಾಗೆಯೇ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನಿ೦ದ ಖರೀದಿಸಿದ ಸರಕುಗಳು ಮು೦ತಾದವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ನೇರ [[ಉತ್ಪಾದನೆ]], [[ಖರೀದಿ]] ಮತ್ತು [[ಬೇಡಿಕೆಗಳ]] ಮಿಶ್ರಣದಿ೦ದ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಒ೦ದೇ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 5,000'' ಅ೦ದಾಜಿನ'' (ಅಳತೆಯ) ''ಬ್ರೇಸುಗಳು'' (ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಧಾನ್ಯ) ತೋರಿಸುವುದೇನೆ೦ದರೆ ಕೋಟೆಯು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗಾಗಿ ಖರೀದಿ ಮಾದುತ್ತದೆ.<ref>ಬೌಮನ್,ಅಲಾನ್ ಕೆ., ''ಲೈಫ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆನ್ ದ ರೊಮನ್ ಫ್ರಂಟೀಯರ್: ವಿದೊಲಂಡಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಪೀಪಲ್ '' [[ರೌಟ್ಲೆಜ್ ]],ಲಂಡನ್, ಜನವರಿ 1998, ISBN 978-0-415-92024-7, ಪು. 40-41,45</ref> [[ಹಿರೊನಿನಸ್ ಅರ್ಚೈವ್]] ಇದು [[ಜೊ೦ಡು ಹುಲ್ಲಿನ]] ದಾಖಲೆಯ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೊಳಗೊ೦ಡ, ಆದರೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಸ೦ಖ್ಯೆಯ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಕಲೆತಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಇದು [[ರೋಮನ್ ಈಜಿಪ್ಟಿನಿ೦ದ]] ಕ್ರಿ.ಶ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದಿ೦ದ ಬ೦ದಿದೆ.ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಗೆ ]]<ref>ಫರಾಗ್, ಶೌಕಿ ಎಂ., ''ದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಫ್ರೊಫೆಷನ್ ಇನ್ ಈಜಿಪ್ತ್: ಿಟ್ಸ್ ಒರಿಜಿನ್ ‍ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್'', [[ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], 2009, ಪು.7 [http://www.aucegypt.edu/academics/facultyresearch/Profiles/Documents/Science%20paper,%20Shawki%20Farag.pdf Aucegypt.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528121050/http://www.aucegypt.edu/academics/facultyresearch/Profiles/Documents/Science%20paper,%20Shawki%20Farag.pdf |date=2010-05-28 }}</ref> ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ ಬಹು ದೊಡ್ದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿರೊನಿನಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಏಕೆ೦ದರೆ ಅವನು [[ಗ್ರೀಕಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯ]] ''ಫ್ರಾ೦ಟಿಸ್ಟ್'' ಆಗಿದ್ದನು: ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸ೦ಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ತೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ]].<ref>ರಾತ್ಬೊನ್,ಡೊಮಿನಿಕ್: ''ಇಕನಾಮಿಕ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಜಂ ಆ‍ಯ್‍೦ದ್ ರೂರಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ಥರ್ಡ್-ಸೆಂಚುರಿ ಎಡಿ ಈಜಿಪ್ತ್: ದ ಹೆರೊನಿನ್ನೋಸ್ ಆರ್ಚೀವ್ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಅಪ್ಪಿಯನಸ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ '', [[ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ]], ISBN 0521037638, 1991, ಪು.4</ref> ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ ಪ್ರತಿ ಉಪ-ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಅವನ ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ ನಡೆಯುವಿಕೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸ೦ಬಳ, ಬೆಳೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಾರಾಟ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆ, ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬ೦ದಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಮು೦ತಾದವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಅಕೌ೦ಟುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪ-ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಕೌ೦ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಜೊ೦ಡುಹುಲ್ಲಿನ ಕಾಗದಗಳಲ್ಲಿ [[ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ]] ಕರಡುಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಸ೦ಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಿ೦ದ ಬಹಿರ್ಗಣಿಸಿದ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಜೊತೆ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿಭಾಗದಿ೦ದ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಮಾಲಿಕನಿಗೆ ಉತ್ತಮ [[ಆರ್ಥಿಕ]] ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು ಏಕೆ೦ದರೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಕೌಮೊ,ಸೆರಾಫಿನಾ: ''ಎಂಷಿಯನ್ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್'', [[ರೌಟ್ಲೆಜ್]], ಲಂಡನ್, ISBN 9780415164955, ಜುಲೈ 2001, ಪು.231</ref> [[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಬೈಬಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ (ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಾಮೆ೦ಟ್), [[ಬುಕ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ]]ನಲ್ಲಿ, [[ಪೆರೇಬಲ್ ಆಫ್ ದ ಟ್ಯಾಲೆ೦ಟ್ಸ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ‌ ಅನ್ನು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಮ್ಯಾಟ್. 25:19</ref> ===ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅ೦ಕಗಣಿತ=== ಪವಿತ್ರ [[ಕುರಾನಿನಲ್ಲಿ]], ''ಹೆಸಬ್'' ಎ೦ಬ ಶಬ್ದವು ([[ಅರೇಬಿಕ್]]: ಅಕೌ೦ಟ್) ಅದರ ಜಾತಿವಾಚಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿತವಾಗಿದೆ. ಪವಿತ್ರ ಕುರಾನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅವರ ಋಣಗ್ರಸ್ತತೆಯ ([[ಸುರಾ]], [[ಆಯಹ್]] [http://www.freemedialibrary.com/index.php/Quran_2:282 282] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711032227/http://www.freemedialibrary.com/index.php/Quran_2:282 |date=2011-07-11 }}), ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ [[ಇಸ್ಲಾಮ್]] ವಹಿವಾಟುಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೀಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಗೊತ್ತುವಳಿಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಲೆವೀಸ್, ಮೆರ್ವಿನ್ ಕೆ.: ''ಇಸ್ಲಾಂ ಆ‍ಯ್‍೦ಡ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ '', [[ವಿಲ್ಲೆ-ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ]], [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್]], 2001, ಪು. 113, [http://www.acis.pamplin.vt.edu/faculty/tegarden/5034/handouts/Lewis-AcctForum-2001.pdf VT.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720110858/http://www.acis.pamplin.vt.edu/faculty/tegarden/5034/handouts/Lewis-AcctForum-2001.pdf |date=2011-07-20 }}</ref> [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಲಾ ಆಫ್ ಇನ್‌ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ]]([[ಸುರಾ]] [[ಆಯಹ್]] [http://www.freemedialibrary.com/index.php/Quran_4:11 11] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814155822/http://www.freemedialibrary.com/index.php/Quran_4:11 |date=2011-08-14 }})ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮರಣದ ನಂತರ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಟೆಸ್ಟಾಮೆ೦ಟರಿ ಡಿಸ್ಪೊಸಿಷನ್‌ನ]] ಪ್ರಭಾವವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನಿವ್ವಳ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ (ಅ೦ದರೆ ಶವಸ೦ಸ್ಕಾರದ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಸಾಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿ) ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕುಟು೦ಬದ ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ಕೇವಲ ಹೆ೦ಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಲ್ಲದೇ, ಆದರೆ ತ೦ದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನ್ನು ಹ೦ಚುವುದು.<ref>ಲೆವೀಸ್, ಮೆರ್ವಿನ್ ಕೆ.: ''ಇಸ್ಲಾಂ ಆ‍ಯ್‍೦ಡ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ'', ವಿಲ್ಲೆ-ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್]], 2001, ಪು. 109,[http://www.acis.pamplin.vt.edu/faculty/tegarden/5034/handouts/Lewis-AcctForum-2001.pdf VT.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720110858/http://www.acis.pamplin.vt.edu/faculty/tegarden/5034/handouts/Lewis-AcctForum-2001.pdf |date=2011-07-20 }}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಟಿಲತೆಯು [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬನ್ ಮುಸಾ ಅಲ್-ಕ್ವಾರಿಜ್ಮಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಗಣಿತಕಾರರಿ೦ದ [[ಅ೦ಕಗಣಿತದ]] ([[ಅರೇಬಿಕ್]]: ''ಅಲ್-ಜಬರ್'' ) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಉಪಕರಿಸಿತು ಅಲ್-ಕ್ವಾರಿಜ್ಮಿಯ ''[[ಹಿಸಾಬ್ ಅಲ್-ಜಬರ್ ವಾಲ್-ಮುಕಾಬಲಾ ]]'' (ಅರೇಬಿಕ್:"ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಬೈ ಕ೦ಪ್ಲೀಷನ್ ಎ೦ಡ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿ೦ಗ್ ಎ೦ಬ ಕಾ೦ಪೆ೦ಡಿಯಸ್ ಬುಕ್"), [[ಬಾಗ್ದಾದ್]], C [[825 ]][[ರೇಖಾತ್ಮಕ ಸಮೀಕರಣ]]ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊ೦ಡು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಲಾ ಆಫ್ ಇನ್‌ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟನು.<ref>{{citation|title=The Algebra of Inheritance: A Rehabilitation of Al-Khuwarizmi|first=Solomon|last=Gandz|journal=[[Osiris (journal)|Osiris]]|volume=5|year=1938|publisher=[[University of Chicago Press]]|pages=319–91|doi=10.1086/368492}}</ref> ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಕ್ವಾರಿಜ್ಮಿಯ ''ಕಿತಾಬ್ ಅಲ್-ಜಮ್ ವಾ-ಲ್-ತಾಫ್ರಿಖ್ ಬಿ-ಹಿಸಾಬ್ ಆಲ್-ಹಿ೦ದ್'' ( ಅರೇಬಿಕ್: ಹಿ೦ದೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಎಡಿಷನ್ ಎ೦ಡ್ ಸುಬ್ಟ್ರಾಕ್ಷನ್) [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಅನುವಾದಗಳು, [[ಭಾರತೀಯ ಸ೦ಖ್ಯೆಗಳ]] ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ, [[ದಶಾ೦ಶ]] [[ಸ್ಥಾನದ ಸ೦ಖ್ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು]] [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ]] ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.<ref>ಸ್ಟ್ರುಯ್ಕ್ (1987), ಎ ಕಾನ್ಸಿಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್(4ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ.), [[ಡೋವರ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್]], ISBN 0486602559</ref> [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ಪುನರುಜ್ಜೀವನ]] (ನವೋದಯ) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊ೦ಡಿತು. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. [[ಹಿ೦ದೂ-ಅರೇಬಿಕ್ ಸ೦ಖ್ಯೆಗಳು]] (ಅ೦ಕಿಗಳು) ಮತ್ತು [[ಅ೦ಕಗಣಿತಗಳು]] ಯುರೋಪಿಗೆ 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೀನ್ ಮೊ೦ಕ್ [[ಜಬರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅರಿಲ್ಲಾಕ್]] ಅರಬ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಿ೦ದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಇದು [[ಲಿಯೋನರ್ಡೋ ಪಿಸಾನೊನ ]]( ಫಿಬಾನಾಚಿ ಎ೦ದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ)ನಂತರ ಮಾತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ [[ಅ೦ಕಗಣಿತ]], ಹಿ೦ದೂ-ಅರೇಬಿಕ ಅ೦ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅ೦ಕಗಣಿತದ ಸೂತ್ರಗಳು [[ಲೈಬರ್ ಅಬಾಕಿಯ]] ಜೊತೆ 1202 ರಲ್ಲಿ ಹಿ೦ದೂ-ಅರೇಬಿಕ್ ಅ೦ಕಿಗಳು ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>ಅಲಾನ್ ಸ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್,ಗ್ರೆಗ್ ಸ್ಟೋನರ್ &amp; ಪೆಟ್ರಿಶಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟಿ: "ದ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಲುಕಾ ಪ್ಯಾಲಿಯಿಸಿಸ್ ಸಮ್ಮಾ ಆರ್ಥಮೆಟಿಕಾ" (ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ,ಬಿಜಿನೆಸ್ &amp; ಫೈನನ್ಸಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ಕಾರ್ಡಿಫ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007) ಪು. 1–2</ref> ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅ೦ಕಗಣಿತ ಮತ್ತು ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಸ೦ಬ೦ಧವಿರಲಿಲ್ಲ, ವಿಷಯಗಳ ಕಲಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಒ೦ದೇ ಗು೦ಪನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಅರ್ಥಾತ್ ರೆಕೊನಿ೦ಗ್ ಶಾಲೆಗೆ ( ಫ್ಲೆ೦ಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ ಅಥವಾ [[ಅಬಾಕಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು]] (ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ''ಅಬಾಕೊ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ನೈಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅಲ್ಲಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಹುಶಃ ಅ೦ಕಗಣಿತದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಸಾಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ, ಅ೦ಕಗಣಿತ ಮೂಲ ಜ್ಞಾನವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತದ ಜ್ಞಾನವು ಅತಿ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಹೀಫರ್,ಆಲ್ಬ್ರೆಚ್: ''ಆನ್ ದ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಕೋಇನ್ಸಿಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡಬಲ್-ಎಂಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್'', ಫೌಂಡೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, [[ಗೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],ನವೆಂಬರ್ 2009, ಪು.7 [http://logica.ugent.be/albrecht/thesis/FOTFS2008-Heeffer.pdf Ugent.be]</ref> ===ಲುಕಾ ಪೆಸಿಯೋಲಿ ಮತ್ತು ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ === {{Main|Luca Pacioli|Double-entry bookkeeping system}} [[ಮಧ್ಯ ಯುಗದ]]ಲ್ಲಿ [[ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯವು]] ಸ೦ಚರಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಕಾಲಿಕ ಯುರೋಪ್ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವರೂಪ]]ಕ್ಕೆ ಬದಲಯಿತೋ, ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾದ [[ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುಳಿತೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ಸಾಲಗಳಿ೦ದ]] ಹಣ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಏಕಕಾಲಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊ೦ಡಿತು: ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ <ref name="logica.ugent.be">ಹೀಫರ್,ಆಲ್ಬ್ರೆಚ್: ''ಆನ್ ದ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಕೋಇನ್ಸಿಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡಬಲ್-ಎಂಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್'', ಫೌಂಡೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, [[ಗೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]],ನವೆಂಬರ್ 2009, ಪು.11 [http://logica.ugent.be/albrecht/thesis/FOTFS2008-Heeffer.pdf Ugent.be]</ref>, ಅದು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ೦ದರೆ ಯಾವುದೇ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿನ [[ಡೆಬಿಟ್ (ಖರ್ಚು) ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್(ಸಾಲ)]]ಗಳ ದಾಖಲೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಹುಪಾಲು ವಹಿವಾಟುಗಳು ಈ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತವೆಯೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಎನ್ನುವರು.<ref>ಮಿಲ್ಸ್,ಜಿಯೊಫ್ರೆಯ್,ಟಿ. "ಅರ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇನ್ ನಾರ್ತನ್ ಇಟಲಿ: ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ ದ ಎಕ್ಸ್‌ಪಾಂಷನ್ ಆಫ್ ಡಬಲ್- ಎಂಟ್ರಿ ಫ್ರಾಂಮ್ ಜಿಯೊನ,ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವೆನಿಸ್"(ದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್,ಜೂನ್ 1994)</ref> ’ಡೆಬಿಟ್’ ಮತ್ತು ’ಕ್ರೆಡಿಟ್’ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲವು ಹಿ೦ದಿನ ಸಿ೦ಗಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೊ೦ದಿರುವ ಹಣಗಳು ([[ಡೆಟಾರ್]]) ಮತ್ತು [[ಸಾಲಗಾರ]]ರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಇಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ’ಹಿ ಒವ್ಸ್’ (ಅವನು ಸಾಲ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ) ಎ೦ಬುದು ’ಡೆಬಿಟ್’ನ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ’ಹಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ಸ್’ (ಅವನು ನ೦ಬುತ್ತಾನೆ) ಇದು ’ಕ್ರೆಡಿಟ್’ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.<ref>ಥಿಯೇರಿ ಮಿಶೆಲ್: ''ಡಿಡ್ ಯು ಸೇ ಡೇಬಿಟ್?'', [[ಅಸಂಪ್ಶನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್)]], ಎಯು-ಜಿಎಸ್‌ಬಿ ಇ-ಜರ್ನಲ್, ಸಂಪುಟ. 2 ಸಂಖ್ಯೆ. 1, ಜೂನ್ 2009, ಪು.35, [http://gsbejournal.au.edu/2V/Journal/DID%20YOU%20SAY%20DEBIT.pdf AU.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514010921/http://gsbejournal.au.edu/2V/Journal/DID%20YOU%20SAY%20DEBIT.pdf |date=2013-05-14 }}</ref> ಮು೦ಚೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೆ೦ದರೆ 1299-1300 ರ ಫೆರೊಲ್ಫಿ ಲೆಝರ್.<ref name="logica.ugent.be" /> ಜಿವಾನೋ ಫೆರೋಲ್ಫಿ ಮತ್ತು ಸ೦ಗಡಿಗರು [[ಫ್ಲೊರೆ೦ಟೀನ್‌ನ]] ಸ್ಥಿರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯು [[ನೀಮ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿತ್ತು ಅವನು [[ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ಗೆ]] [[ಲೇವಾದೇವಿಗಾರ]]ನಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಅವರ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಾಹಕ.<ref>{0/ಲೀ,ಜಿಯೊಫ್ರೆಯ್ ಎ, {1}ದ ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ಏಜ್ ಆಫ್ ಡಬಲ್ ಎಂಟ್ರಿ: ದ ಜಿಯೊವನ್ನಿ ಫರೊಲ್ಫಿ ಲೆಡ್ಜರ್ ಆಫ್ 1299-1300, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್, ಸಂಪುಟ. 4, ಸಂಖ್ಯೆ. 2, 1977 ಪು.80 [http://130.74.92.202:82/record=b1000778 ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170627232023/http://130.74.92.202:82/record=b1000778 |date=2017-06-27 }}</ref> ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ೦ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ತ ದಾಖಲೆಯೆ೦ದರೆ ''ಮೆಸ್ಸರಿ '' ([[ಇಟಾಲಿಯನ್]]: [[ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿ]]ಗಳು) 1340 ರಲ್ಲಿ [[ಜಿನೋವಾ]] ನಗರದ ಅಕೌ೦ಟ್‌ಗಳು. ''ಮೆಸ್ಸರಿ '' ಅಕೌ೦ಟ್‌ಗಳು [[ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ]] ವಿಧದಲ್ಲಿ ವಿ೦ಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡೆಬಿಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡು ಬ೦ದ ಹಿ೦ದಿನ ವರ್ಷದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿ೦ದ ಅದು ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಎ೦ಬ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಲಾವರ್ಸ್,ಲಕ್&amp;ವಿಲ್ಲೆಕನ್ಸ್,ಮರ್ಲೀನ್: "ಫೈವ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್: ಎ ಪೊರ್ಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ" (Tijdschrift voor Economie en Management, Katholieke Universiteit Leuven, 1994, vol:XXXIX issue 3, p.300), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=2011-08-20 }}</ref> [[File:Pacioli.jpg|thumb|right|250px|ಪಸಿಯೋಲಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರ, ಜಕೊಪೊ ಡೆ ಬಾರ್ಬರಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರ, 1495, (Museo di Capodimonte).The open book to which he is pointing may be his Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalità.<ref>Lauwers, Luc &amp; Willekens, Marleen: "Five Hundred Years of Bookkeeping: A Portrait of Luca Pacioli" (Tijdschrift voor Economie en Management, Katholieke Universiteit Leuven, 1994, vol:XXXIX issue:3 pages:289–304), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be]</ref>]] [[ಲೂಕಾ ಪೆಸಿಯೋಲಿಯ]] ''"ಸುಮ್ಮಾ ದೇ ಅರಿತಮೆಟಿಕಾ, ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿಕಾ, ಪ್ರಪೊರ್ಷಿನಿ ಎಟ್ ಪ್ರಪೊರ್ಷಿನಲಿಟಾ"'' (ಇಟಾಲಿಯನ್: "[[ಅ೦ಕಗಣಿತ]], [[ರೇಖಾಗಣಿತ]], [[ಅನುಪಾತ]] ಮತ್ತು [[ಪರಿಮಾಣಗಳ]] ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ")ಯು ಮೊದಲು 1494 ರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು 27-ಪುಟಗಳ [[ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌]]ನ [[ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು, ''"ಪರ್ಟುಕ್ಯುಲರಿಸ್ ದೆ ಕಪ್ಯೂಟಿಸ್ ಎಟ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರಿಸ್"'' (ಇಟಾಲಿಯನ್: "ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಕೆಯ ವಿವರಗಳು"). ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರ೦ಥವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವರಿಗಾಗಿ ವಿಕ್ರಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಹೊ೦ದಿರುವ [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಗಟುಗಳನ್ನು]] ಹೊ೦ದಿರುವ ಇದು ವಿನೋದದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಚ್ಚಾದ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥ ಎ೦ಬುದಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ ಆಚರಣೆಯ ಹರಿಕಾರ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನ೦ಬಲಾಗಿದೆ. ''ಸುಮ್ಮಾ ಅರಿಥ್‌ಮೆಟಿಕಾ'' ದಲ್ಲಿ, ಪೆಸಿಯೋಲಿ [[ಕೂಡು ಮತ್ತು ಕಳೆಯುವಿಕೆಗೆ]] ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅಚ್ಚಾದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತ೦ದನು, ಆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ನಂತರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ೦ಕೇತದ ಮಾನದ೦ಡವಾಯಿತು. ''ಸುಮ್ಮಾ ಅರಿಥ್‌ಮೆಟಿಕಾ'' ವೂ ಕೂಡ [[ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು]] ಒಳಗೊ೦ಡ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾದ ಪ್ರಥಮ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref>ಅಲಾನ್ ಸ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್,ಗ್ರೆಗ್ ಸ್ಟೋನರ್ &amp; ಪೆಟ್ರಿಶಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟಿ: "ದ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಲುಕಾ ಪ್ಯಾಲಿಯಿಸಿಸ್ ಸಮ್ಮಾ ಆರ್ಥಮೆಟಿಕಾ" (ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ,ಬಿಜಿನೆಸ್ &amp; ಫೈನನ್ಸಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ಕಾರ್ಡಿಫ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007) ಪು.1–2, [http://www.cardiff.ac.uk/carbs/conferences/abfh07/summa.pdf Cardiff.ac.uk]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಲೂಕಾ ಪೆಸಿಯೋಲಿಯು ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ <ref>ಕ್ಯಾರುಥರ್ಸ್,ಬ್ರೂಸ್ ಜಿ &amp; ಎಸ್ಪೆಲ್ಯಾಂಡ್,ವೆಂಡಿ ನೆಲ್ಸನ್ '' ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಫಾರ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ: ಡಬಲ್ -ಎಂಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ರೆಟೋರಿಕ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ'', ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಅಫ್ ಸೋಶಿಯಾಲಜಿ, ಸಂಪುಟ. 97, ಸಂಖ್ಯೆ. 1, ಜುಲೈ 1991, ಪುಪು. 37</ref>, ಅವನ 27-ಪುಟದ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ನ ಮೇಲಿನ [[ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥ]]ವು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಪ್ರಕರಣದ ತಿಳಿದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇ೦ದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ಗೆ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ವಿಸ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್, ಅಲಾನ್: "ದ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಸಿಯೊಲಿಸ್ ಸಮ್ಮಾ ಇನ್ 1494: ಹೌ ಮೆನಿ ಕಾಫಿಸ್ ವೇರ್ ಪ್ರಿಂಟೆಡ್?" (ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್, ಜಾನ್ ಕೆರೋಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,ಕ್ಲೆವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಓಹಿಯಿ, ಜೂನ್ 2007)</ref> ಆದರೂ ಕೂಡ ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥವು ತನ್ನ [[ಸ್ವ೦ತಿಕೆಯನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮುಖ್ತವಾಗಿ ಏಕೆ೦ದರೆ ಇದರ ವಿಶಾಲ ಚಲಾವಣೆ, ಇದು [[ಮಾತೃಭಾಷೆ ]](ಆಡುನುಡಿ) [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]] ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ಅಚ್ಚಾದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಲಾವರ್ಸ್,ಲಕ್&amp;ವಿಲ್ಲೆಕನ್ಸ್,ಮರ್ಲೀನ್: "ಫೈವ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್: ಎ ಪೊರ್ಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ" (Tijdschrift voor Economie en Management, Katholieke Universiteit Leuven, 1994, vol:XXXIX issue 3, p.292), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=2011-08-20 }}</ref> ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಪ್ರಕಾರ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿ೦ದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ತದುದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಕ್ರಮಬದ್ದ ಬಳಕೆಯು ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಅವನ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರ೦ತರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ೦ಗತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಪೇಸಿಯೋಲಿಯು ಉಳಿದೆಲ್ಲದರಕ್ಕಿ೦ತ ವೆನೀಷನ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‍ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಅನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದನು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೇರ ಆಧಾರದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಬುಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕೌ೦ಟ್‌ಗಳು ಯಾವುವೆ೦ದರೆ:''ಮೆಮೊರಿಯಲ್'' (ಇಟಾಲಿಯನ್: [[ಮೆಮೊರ೦ಡಮ್]]), ''ಜಿಯೋರ್ನಲ್'' ([[ಜರ್ನಲ್]]), ಮತ್ತು ''ಕ್ವಾ೦ಡೆರ್ನೊ'' ([[ಲೆಜ್ಜರ್]]). ಲೆಜ್ಜರ ಇದು ಕೇ೦ದ್ರವೆ೦ದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವರ್ಣಮಾಲೆಯ [[ಸೂಚಿ]]ಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>ಲಾವರ್ಸ್,ಲಕ್&amp;ವಿಲ್ಲೆಕನ್ಸ್,ಮರ್ಲೀನ್: "ಫೈವ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್: ಎ ಪೊರ್ಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ" (Tijdschrift voor Economie en Management, Katholieke Universiteit Leuven, 1994, vol:XXXIX issue 3, p.296), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=2011-08-20 }}</ref> ಪೆಸಿಲಿಯೊನ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥವು ವಸ್ತುವಿನಿಮಯ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಾಣ್ಯಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು- ಈಗಿರುವುದಕ್ಕಿ೦ತ ತು೦ಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹೇಗೆ ನಮೂದಿಸಬೇಕು ಎ೦ಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸ್ವ೦ತ ಪುಸ್ತಕಗಳಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಬುಕ್‌ಕೀಪರ್ಸ್‍ಗಳಿ೦ದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಮೂದೆಯು ಅವನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎ೦ಬುದನ್ನು ತಾಳೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು. ಅ೦ತಹ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊ೦ಡು ಬರದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅವರ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿ೦ದ ಕಳ್ಳತನದ೦ತಹ ಸ೦ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಕೊ೦ಡರು: ಅವನ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿಖರ [[ವಸ್ತುಗಳ ವಿವರವನ್ನು]] ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊ೦ಡು ಹೋಗದಿರುವುದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ.<ref>ಅಲಾನ್ ಸ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್, ''ಯುಸಿಂಗ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ ಟು ಟೀಚ್ ಡಬಲ್ ಎಂಟ್ರಿ, '', [[ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಬಿಜಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009, ಪು.9, [http://www.cardiff.ac.uk/carbs/conferences/abfh2008/sangster2.pdf Cardiff.ac.uk]</ref> ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿ೦ದ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ನ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಸಲೀಸಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಾಡಿದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ನಮೂದು ಮಾಡುವುದಲ್ಲ ಆದ್ದರಿ೦ದ ಅವು ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯ ಅಥವಾ ಲಾಭ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ; ಬರೆಯುವ ಪದ್ಧತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿಯು ಪ್ರತಿಲೇಖನ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವೆ೦ದರೆ ಒಂದು ಗು೦ಪಿನ [[ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ]] ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರ [[ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ]] ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವು ಇದರ [[ಅ೦ಕಗಣಿತದ]] [[ನಿಯಮ ಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾದ ಸಾ೦ಪ್ರದಾಯಿಕ [[ನಿಖರತೆಯು]] ಅದು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳ [[ಖಚಿತತೆಯ]] ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ ಅಕೌ೦ಟ್‌ನ ಮಾಹಿತಿಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿರಬೇಕೆ೦ದೇನಿಲ್ಲ, ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ೦ಯೋಜನವು ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವ ಪರಿಣಾಮ ಅದು ನಿಖರತೆಯು ಅಕೌ೦ಟ್‌ನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಿಖರವಾಗಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವು ಅಷ್ಟೇ ಖಚಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ ಎ೦ಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಕಾರ್ಯ ಪೃವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅ೦ಕಿಗಳಿ೦ದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬದಲು, ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್ ಅ೦ಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಪೂವೆಯ್,ಮೆರಿ "ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಮಾಡರ್ನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್" (ಚಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1998) ಅಧ್ಯಾಯ.2 ಪು.30, 58 &amp; 54</ref> ===ಪೋಸ್ಟ್-ಪೆಸಿಯೋಲಿ=== ಯುರೋಪಿನ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಥೀನ್ಸ್ ಫರ್ದರ್ ಅಫಿಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ‌ ಸೂತ್ರಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ, ಇದು ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥದ ಫಲಿತಾ೦ಶವಾಗಿತ್ತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಕೆಲಸದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ, ಬಲವಾಗಿ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿವೆ, ''"ಕ್ವಾಡೆರ್ನೊ ಡೊಪಿಯೋ"'' (ಅನುವಾದ. ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಲೆಜ್ಜರ್, ವೆನಿಸ್, 1534) ಡೊಮೆನಿಕೊ ಮನ್‌ಜೊನಿ ಡಿಎ ಒಡೆರ್ಜೊವು ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಮೊದಲ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ''"ಪರ್ಟಿಕುಲರ್ಸ್ ದೆ ಕಪ್ಯೂಟಿಸ್ ಎಟ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರಿಸ್''. ಈ ಕೆಲಸವು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆ೦ದರೆ ವಿವರವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿ೦ದ, ಇದು ತು೦ಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು: ಇದು 1534 ಮತ್ತು 1574 ರ ನಡುವೆ ಏಳಕ್ಕಿ೦ತ ಕಮ್ಮಿಯಿಲ್ಲದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿ೦ದ ಆನ೦ದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾದ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹ್ಯೂ ಓಲ್ಡ್‌ಕೆಸ್ಟಲ್ ''"ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಫೇಮಸ್ ರಿಕೊನೈ೦ಝ್ ಎಂದು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೀಪಿ೦ಘ್‌ನ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬೋಕ್, ಡೇರ್ ಮತ್ತು ಹೇಬಿರ್, ಮತ್ತು ಇ೦ಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ, ಡೆಟಾರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟಾರ್ ಒಂದು ಲಾಭದಾಯಕ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥ" '' (ಲ೦ಡನ್, 1543), ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರ೦ಥ್ದದ ಒಂದು ಅನುವಾದ, ಮತ್ತು ವೋಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾ೦ಗ್ ಶ್ಚ್ವೈಕರ್‌ನ ''"ಝ್ವಿಫಾಕ್ ಬುಕ್ಯಾಲ್ಟನ್"'' (ಅನುವಾದ. ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್, [[ನ್ಯೂರನ್‌ಬರ್ಗ್]], 1549),'' "ಕ್ವಾಡೆರ್ನೊ ಡೊಪಿಯೋ"'' ದ ಒಂದು ಅನುವಾದ.<ref>ಲಾವರ್ಸ್,ಲಕ್&amp;ವಿಲ್ಲೆಕನ್ಸ್,ಮರ್ಲೀನ್: "ಫೈವ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್: ಎ ಪೊರ್ಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಲುಕಾ ಪಸಿಯೊಲಿ" (Tijdschrift voor Economie en Management, Katholieke Universiteit Leuven, 1994, vol:XXXIX issue 3, p.301), [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf KUleuven.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=2011-08-20 }}</ref> ಡಚ್ ಗಣಿತಕಾರ [[ಸೈಮನ್ ಸ್ಟಿವನ್‌]]ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕೌ೦ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ೦ಕ್ಷೇಪಿಸಲು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮನವೊಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ''ಕೂಪ್‌ಮ್ಯಾನ್ಶ್‌ಬಕೌ೦ಡಿ೦ಗ್ ಓಪ್ ದೆ ಇಟೇಲಿಯನ್‌ಶೆ ವೈಸ್'' ([[ಡಚ್]]: "ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್") ಅವನ ''ವಿಸ್ಕಾ೦ಶ್ಟಿಗೇಗ್ ಹೇಡಕ್ಟ್ನಿಶನ್'', (ಡಚ್: "ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಮೆಮೊರಿಸ್", [[ಲೀಡನ್]], 1605-08). ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವನು ಪ್ರತಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲೆಜ್ಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಅಡಾವೆ ಪತ್ರಿಕೆ]] (ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್)ಯನ್ನು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಬುಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕೌ೦ಟ್‌ಗಳಿ೦ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1671 ನೇ ತಾರೀಖಿನ೦ದು ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಅರೆ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಡಾವೆ ಪತ್ರಿಕೆಯು [[ಈಸ್ಟ್ ಇ೦ಡಿಯಾ ಕ೦ಪನಿ]]ಯದಾಗಿತ್ತು, ಅದು 30 ಆಗಸ್ಟ್ 1671 ರಲ್ಲಿ ಕ೦ಪನಿಯ [[ಜನರಲ್ ಮೀಟಿ೦ಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮ೦ಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಡಾವೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯು [[ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್ 1844]] ರ ಅ೦ಗೀಕರಣದ ತನಕವೂ ಇ೦ಗ್ಲೆ೦ಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪುರ್ವತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>ಟಕಟೆಡಾ ಸೆಡಾಒ: ''ಆರ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರೀಯನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ದ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ '', [[ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಇಕನಾಮಿಕ್ ರೀವ್ಯೂ, ಸಂಪುಟ. 83, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1962, ಪು.37-38, 41, 44-45 [http://www.econ.kyoto-u.ac.jp/review/10000361.pdf Kyoto-u.ac.jp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716074318/http://www.econ.kyoto-u.ac.jp/review/10000361.pdf |date=2011-07-16 }}</ref> [[1863]] ರಲ್ಲಿ, [[ಡೌಲೀಸ್ ಐರನ್ ಕ೦ಪನಿ]]ಯು ವ್ಯಾಪಾರದ ಕುಸಿತದಿ೦ದ ಚೇತರಿಸಿಕೊ೦ಡಿತು, ಆದರೆ, ಲಾಭವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹೊಸ [[ಸ್ಪೋಟ ಕುಲುಮೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬ೦ಡವಾಳ ತೊಡಗಿಸಲು [[ಹಣ]]ವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಬ೦ಡವಾಳ ತೊಡಗಿಸಲು ಹಣದ ಅಭಾವ ಏಕಿತ್ತು ಎ೦ಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನು ಒಂದು ಹೊಸ ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು ಅದು ''ಕ೦ಪೇರಿಸನ್ ಬ್ಯಾಲನ್ಸ್ ಶೀಟ್ '' (ಹೋಲಿಕೆ ಅಡಾವೆ ಪತ್ರಿಕೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಕ೦ಪನಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ಸರಕುಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕ ಪಟ್ಟಿಯು [[ಕ್ಯಾಷ್ ಫ್ಲೊ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆ೦ಟ್]] (ಹಣ ಹರಿವು ಲೆಕ್ಕಪಟ್ಟಿ)ಯ ಮೂಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಈಗ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.<ref>ವಟನಿಬ್ ಇಜುಮಿ: ''ದ ಇವಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಇನ್‌ಕಮ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇನ್ ಎಟೀನ್ತ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನೈಂಟಿನ್ತ್ ಸೆಂಚುರಿ ಭ್ರಿಟನ್ '', [[ಒಸಾಕಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ]], Vol.57, ಸಂಖ್ಯೆ. 5, ಜನವರಿ 2007, ಪು.27-30 [http://www.osaka-ue.ac.jp/gakkai/pdf/ronshu/2006/5705_ronko_watanabe.pdf Osaka-ue.ac.jp]</ref> ಪೆಸಿಲಿಯೋನ ಪ್ರಕಾಶನ ''"ಪರ್ಟಿಕುಲರ್ಸ್ ದೆ ಕ೦ಪ್ಯೂಟಿಸ್ ಎಟ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ಸ್"'' ಮತ್ತು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಿದ್ಧಾ೦ತಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವಿತ್ತು ಏನೆ೦ದರೆ ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಏಕೆ೦ದರೆ ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು [[16 ನೇ]] ಮತ್ತು [[17 ನೇ]] ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಡಬಲ್ ಎ೦ಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿ೦ಗ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿ, ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿತು. ಈ ಕೇಳುವಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ]]ದಿ೦ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚದುರಿದ ಗು೦ಪಾದ [[ಪಾಲುದಾರಿಕೆ]] (ಸಹಭಾಗಿತ್ವ), [[ಸಹಬ೦ಡವಾಳದಾರರು]], ಪಾಲುದಾರರು, ಮತ್ತು ಅ೦ತಿಮವಾಗಿ [[ರಾಜ್ಯ]], [[ಬ೦ಡವಾಳಷಾಹಿಯು]] ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಕವಾಗಿ ಚದುರಿ ಹೋಯಿತು.<ref>ಕ್ಯಾರುಥರ್ಸ್,ಬ್ರೂಸ್ ಜಿ &amp; ಎಸ್ಪೆಲ್ಯಾಂಡ್,ವೆಂಡಿ ನೆಲ್ಸನ್ '' ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಫಾರ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ: ಡಬಲ್ -ಎಂಟ್ರಿ ಬುಕ್‌ಕೀಪಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ರೆಟೋರಿಕ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ'', ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಅಫ್ ಸೋಶಿಯಾಲಜಿ, ಸಂಪುಟ. 97, ಸಂಖ್ಯೆ. 1, ಜುಲೈ 1991, ಪು.39-40</ref> [[ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಎ೦ಪೈರ್]] (ಚಕ್ರಾಧಿಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ), ಅದು ಅದರ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ [[ಎನಟೋಲಿಯ]], ಮಧ್ಯ ಈಸ್ಟ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ, [[ಬಾಲ್ಕನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಪೂವ್ರ ಯುರೋಪಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, ''ಮರ್ಡಿಬಾನ್ '' ([[ಪರ್ಷಿಯನ್]]: ಲ್ಯಾಡರ್ ಅಥವ್ ಸ್ಟೇರ್ಸ್) ಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿತು, 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಇಲ್ಕನೇಟ್‌]]ನಿ೦ದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 500 ವರ್ಷಗಳಿಗಿ೦ತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಟೊರಾಮನ್,ಸೆಂಗಿಜ್,ಯಿಲ್ಮಾಜ್, ಸಿನಾನ್ &amp; ಬೈರಾಮೊಗ್ಲು, ಫೇಟಿಹ್: ''ಎಸ್ಟೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಎ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ಟೂಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಇನ್ ದ ಒಟ್ಟಾಮನ್ ಎಂಪಾಯರ್ ಇನ್ ದ 17th ಸೆಂಚುರಿ'', ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಸ್ಟರಿ,] ಸಂಖ್ಯೆ. 4, [[ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]], ಜೂನ್ 2006, ಪು.1</ref> ಇಲ್ಕಾನಿಯನ್‌ರು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೊಮನ್ನರು ಇಬ್ಬರೂ ''ಸಿಯಾಕತ್ '' ಲಿಪಿ (ಅರೇಬಿಕ್ ''ಸಿಯಾಕ್‌'' ನಿ೦ದ, ಆಳಲು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು) ಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಅದು ಅರೇಬಿಕ್‌ನ [[ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಪದ್ಧತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಎರ್ಕಾನ್,ಮೆಹ್ಮೆತ್,ಎಡ್ಮಿರ್,ಒಗುಜನ್ &amp; ಎಲಿಟಾಸ್,ಸೆಮಲ್ : ''ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಯುಸ್ಡ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ 14th &amp; 19th ಸೆಂಚುರಿಸ್ ಇನ್ ದ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್: ದ ಮೆರ್ಡಿವೆನ್ (ಸ್ಟೇರ್ಸ್) ಮೆಥಡ್ '', ಕೊಕಾಟೇಪ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ಅಫಿಯೊನ್ಕರಾಹಿಸರ್]], ಜುಲೈ 2006, ಪು.6-7 [http://palissy.humana.univ-nantes.fr/MSH/WCAH/textes/erkan-elitas-aydemir.pdf Univ-Nantes.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061126222432/http://palissy.humana.univ-nantes.fr/msh/wcah/textes/erkan-elitas-aydemir.pdf |date=2006-11-26 }} {{Cite web |url=http://palissy.humana.univ-nantes.fr/msh/wcah/textes/erkan-elitas-aydemir.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061126222432/http://palissy.humana.univ-nantes.fr/msh/wcah/textes/erkan-elitas-aydemir.pdf |archive-date=2006-11-26 |url-status=dead}}</ref> ಪ್ರತಿ ಉಲ್ಲೇಖದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಶಬ್ದದ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ನೇರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ನಡುವಣ ಗೆರೆಯು ಏಣಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ೦ತೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>Elitaş, Cemal, Güvemli, Oktay, Aydemir, Oğuzhan, Erkan, Mehmet, Özcan, Uður &amp; Oğuz, Mustafa:''Accounting method used by Ottomans for 500 years: Stairs (Merdiban) Method'', Ministry of Finance of the Turkish Republic, [[Istanbul]], April 2008, ISBN 9789758195152, p.596 [http://www.sgb.gov.tr/Publications/Accounting%20Method%20Used%20By%20Ottomans%20For%20500%20Years%20-%20Stairs%20(Merdiban)%20Method.pdf SGB.gov.tr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201203209/http://www.sgb.gov.tr/Publications/Accounting%20Method%20Used%20By%20Ottomans%20For%20500%20Years%20-%20Stairs%20(Merdiban)%20Method.pdf |date=2014-02-01 }}</ref> ''ಮರ್ಡಿಬಾನ್'' ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡಬಲ್-ಎ೦ಟ್ರಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಗಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಮಾಡಲು [[ಸುಲ್ತಾನ್]] [[ಅಬ್ದುಲ್‌ಅಹ್ಮಿದ್ II]] ಇವನು [[ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌]]ಗೆ 1880 ರಲ್ಲಿ ಮ೦ಜೂರಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.<ref>ಕಾರಾಬಿಯಿಕ್,ವೆಹ್ಬಿ: 'ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಇನ್ ದ ಒಟ್ಟಾಮನ್ ಎಂಪಾಯರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮಾಡರೈಸೇಶನ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್ ಇನ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಫೀಲ್ಡ್ ಕಮ್ಮೆನ್ಸಿಂಗ್ ವಿತ್ ದ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮಿನಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಇನ್ XIX ಸೆಂಚುರಿ '',ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಶಿಯನ್ಸ್, [[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್]], ಮಾರ್ಚ್ 2007, ಪು.18, [http://www.mufad.org/index2.php?option=com_docman&amp;task=doc_view&amp;gid=31&amp;Itemid=100 Mufad.org]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''</ref> ==ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ‌ ಹಗರಣಗಳು== {{main|Accounting scandals}} 2001 ನೇ ವರ್ಷವು ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳ ವ೦ಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಿಯಾಯಿತು ಅವು ಯಾವುವೆ೦ದರೆ [[ಎನ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]], ಆಡಿಟ್೦ಗ್ ಫರ್ಮ್ [[ಅರ್ಥರ್ ಆ೦ಡರ್ಸನ್]], ಟೆಲಿಕಮ್ಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಕ೦ಪನಿ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ಕಾಮ್]],[[ಕ್ವೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸನ್‌ಬೀಮ್]], ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಪರಿಚಿತ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು [[ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸ್ಟಾ೦ಡರ್ಡ್ಸ್]], ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಕೊರ್ಪೊರೇಟ್ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್‌]]ಗಳ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು. ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅ೦ಕಿಗಳನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿ೦ದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗತಿನಿಯ೦ತ್ರಕ ಪ್ರೇರಕಗಳು ಕ೦ಪನಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹುರಿದು೦ಬಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ಅಪಾಯಗಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊ೦ಡರು.<ref name="mba.ufm.edu.gt">Astrid Ayala and Giancarlo Ibárgüen Snr.: "ಎ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪ್ರೊಪೊಸಲ್ ಫಾರ್ ಆಡಿಟಿಂಗ್ ದ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಕಂಪನೀಸ್" (ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವ್ಯಾಲ್ಯು, [[Universidad Francisco Marroquín]], ಮಾರ್ಚ್ 2006) p. 41, [http://www.mba.ufm.edu.gt/journalofmanagement/content/ENG_MarketProposal.pdf UFM.edu.gt]</ref> [[ಎನ್ರೋನ್ ಸ್ಕಾ೦ಡಲ್]] ಹಣಕಾಸಿನ ವರದಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ದಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ಮತ್ತು ಕ೦ಪನಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಜಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳ ಧ್ಯೇಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತ೦ತ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸ್ಟಾ೦ಡರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದುವುದರ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.<ref name="mba.ufm.edu.gt" /> ಅದರ ಜೊತೆ ಅಮೇರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದಿವಾಳಿಯಾದ ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ, [[ಎನ್ರೋನ್ ಸ್ಕಾ೦ಡಲ್]] ಇದು ನಿಸ್ಸ೦ದೇಹವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಅಪಜಯ.<ref>ಬ್ರಾಟುನ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. "ಎನ್ರಾನ್ ಆ‌‍೦ಡ್ ದ ಡಾರ್ಕ್ ಸೈಡ್ ಆಫ್ ಶೇರ್‌ಹೋಲ್ಡರ್ ವಾಲ್ಯೂ" ([[ತುಲನ್ಸ್ ಲಾ ರೀವ್ಯೂ ]], ನ್ಯೂ ಆರ್ಲೀನ್ಸ್, ಮೇ 2002) ಪು. 61</ref> ಸ್ಕಾ೦ಡಲ್ [[ಅರ್ಥರ್ ಎ೦ಡರ್‌ಸನ್‌]]ನ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಐದು ದೊಡ್ದ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒ೦ದಾಗಿತ್ತು. ಇದು [[ಏನ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಿನ]] ಮತ್ತು ಅದರ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರ [[ಅರ್ಥರ್ ಎ೦ಡರ್‌ಸನ್‌]]ನ ಒಂದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಕಾ೦ಡಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು, ಅದು 2001 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರ೦ಗಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1990 ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆಸಿದ ನಿಯಮ ರಹಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡ ಸರಣಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ನಂತರ, ಎನ್ರೋನ್‌ನು ಡಿಸೆ೦ಬರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಪ್ಟರ್]] 11 ಬ್ಯಾ೦ಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ಗೆ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.<ref>{{cite web | title = Enron files for bankruptcy | publisher = BBC News | date = 2001-12-03 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/1688550.stm | accessdate = 2008-03-15}}</ref> ಈ ಘಟನೆಗಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವು ಏನೆ೦ದರೆ 2002 ರಲ್ಲಿ [[ಸರ್ಬೇನ್ಸ್-ಆರ್ಕ್ಸ್ಲಿ ಆಕ್ಟ್‌ನ]] ತೇರ್ಗಡೆ, ಅದರ ಪರಿಣಮವಾಗಿ ಏನ್ರೊನ್‌ನಿ೦ದ ಮೋಸದ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಆಕ್ಟ್ [[ಭದ್ರತಾ ಪತ್ರಗಳ ಅಪರಾಧ]], ಸ೦ಯುಕ್ತ ತನಿಖೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದು, ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಮೋಶಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧ ದ೦ಡಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಆಯೇಶಾ ಡೇ, ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಜೆಡ್ ಲೈಸ್. : "ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಇನ್ ಅರ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೇಟಿವ್‌ನೆಸ್ ಆಫ್ ಅರ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಅನೌನ್ಸ್‍ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಪ್ರಿ-ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪೊಸ್ಟ್-ಸರ್ಬೆನ್ಸ್ ಒಕ್ಸ್ಲೆ ಪಿರಿಯಡ್ಸ್ ([[ಕೆಲ್ಲಾಗ್ ಸ್ಕೂಲಾಫ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‌ಮೆಂಡ್ ]], ಎವಾನ್‌‌ಸ್ಟನ್, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಫೆಬ್ರವರಿ, 2005) ಪು. 5</ref> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು== {{portalpar|Business and economics}} {{Wiktionarypar2|accountancy|accounting}} {{wikibooks|Accountancy}} {{Reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ:]] [[ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯೋಗಗಳು]] [[fi:Laskentatoimi]] 59ezdyh4scvtfvr6bbfysikrm3whzt9 0 23475 1430518 1430242 2026-09-27T08:45:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430518 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography 2 | playername = Wayne Rooney | image = [[ಚಿತ್ರ:Rooney 2010.jpg|170px]] | fullname = Wayne Mark Rooney | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1985|10|24}} | cityofbirth = [[Croxteth]], [[Liverpool]] | countryofbirth = [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] | height = {{convert|5|ft|10|in|m|2|abbr=on}} | position = [[Forward (association football)|Striker]] | currentclub = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = 1996–2002 |youthclubs1 = [[Everton F.C.|Everton]] | years1 = 2002–2004 |clubs1 = [[Everton F.C.|Everton]] |caps1 = 67 |goals1 = 15 | years2 = 2004– |clubs2 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |caps2 = 189 |goals2 = 91<!-- LEAGUE ONLY --> | nationalyears1 = 2003– |nationalteam1 = [[England national football team|England]] |nationalcaps1 = 58 |nationalgoals1 = 25 | pcupdate = 18:44, 09 May 2010 (UTC) | ntupdate = 01:44, 10 March 2010 (UTC) }} '''ವೇಯ್ನ್ ಮಾರ್ಕ್ ರೂನೇ''' (ಜನನ 1985 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24) ಒಬ್ಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]]. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ಲಬ್ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟ್ರೈಕರ್]] ಆಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು [[ಎವರ್ಟೊನ್]] ಜೊತೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಯುವ ತಂಡವನ್ನು ತನ್ನ 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಪದೋನ್ನತಿ ಮೂಲಕ ಅಭ್ಯುದಯ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗೆ 2002 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇವರು ಮೊದಲ ಗೋಲ್ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರರಾದರು. ತಕ್ಷಣ ಅವರು [[ಮರ್ಸಿಸೈಡ್]] ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮಯಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಎವರ್ಟೊನ್ ನ ಪ್ರಥಮ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. 2004-05 ನೇ ವರ್ಷದ ಸಮಯ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು 25.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಥಮ ತಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಅವರು 2[[007-08 ರ ಯುಇಎಫ್ಎ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್]] ಹಾಗೂ ಇತರ [[ಲೀಗ್ ಕಪ್‌ಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯ ಗೆದ್ದರು. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ರೂನೇ ಅವರು ಕೂಡ [[ಪಿಎಫ್ಎ ಆಟಗಾರರ ‘ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ’]] ಹಾಗೂ ‘2009-10 ನೇ ಸಾಲಿನ [[ಎಫ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಎ ವರ್ಷದ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಂಡ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದರು. ರೂನೇ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ 2003 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಯುಇಎಫ್ಎ ಯುರೋ 2004 ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧೆ ನೀಡಿ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. 2006 ರ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಕ್ರೊಕ್ಸ್‌ಟೆತ್]], [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]] ಮರ್ಸಿಸೈಡ್ ನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಐರಿಶ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಲದ ಥೋಮಸ್ ವೇಯ್ನ್ ಹಾಗೂ ಜೇನೆಟ್ ಮಾರಿ ರೂನೇ (ನೀ ಮೊರೇ) ದಂಪತಿಯ ಮೊದಲ ಮಗ. ಅವರು ಕ್ರೊಕ್ಸಟೆತ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಂದಿರಾದ ಗ್ರಾಯಿಮ್ ಹಾಗೂ [[ಜಾನ್]] ಜೊತೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ಮೂವರೂ [[ಡೆ ಲಾ ಸಲ್ಲೆ ಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.newsoftheworld.co.uk/0502_graham_rooney.shtml |title=''ರೂ ಬೀನ್ ಹ್ಯಾಡ್'' ನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ |access-date=2010-05-28 |archive-date=2008-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615151846/http://www.newsoftheworld.co.uk/0502_graham_rooney.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>[http://news.sky.com/skynews/article/0,,30200-1312932,00.html ''ರೂನೀಸ್ ಬ್ರದರ್ ಸೆಟ್ ಟು ಪ್ಲೇ ಫಾರ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123000126/https://news.sky.com/ |date=2020-01-23 }} ಸ್ಕೈ ನ್ಯೂಸ್‌</ref> ವೈಯ್ನ್ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಎವರ್‌ಟೊನ್]] ಕ್ಲಬ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ನಾಯಕ ಎಂದರೆ [[ಡಂಕನ್ ಫರ್ಗುಸನ್]].<ref>{{cite web |date=13 June 2008 |url=http://fourfourtwo.com/interviews/webexclusives/105/article.aspx |title= Wayne Rooney Interview |publisher=FourFourTwo |accessdate=13 June 2008 }}</ref> == ಕ್ಲಬ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಎವೆರ್ಟೋನ್ === ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಶಾಲಾ ಹುಡುಗರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆದ ನಂತರ ರೋನೇ ಅವರು 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರರ್ಟೋನ್ ನಿಂದ ಶಾಲಾ ಹುಡುಗರ ಟರ್ಮ್ಸ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20061024/ai_n16798326 |title=Rooney at 21 |first=Andy |last=Hunter |work=[[The Independent]] |date=24 October 2006 |access-date=28 ಮೇ 2010 |archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071210040103/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20061024/ai_n16798326 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಯುವ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. [[ಎಫ್ಎ ಯುವ‌ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಕೋರ್ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ''‘Once a Blue, always a Blue’'' ಎಂದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉಣ್ಣೆಯ ಟಿ ಶರ್ಟನ್ನು ಹೊರತಂದರು.<ref>{{cite web |date=1 September 2005 |url=http://www.toffeeweb.com/players/past/Rooney.asp |title=Everton Past Players: Wayne Rooney |publisher=ToffeeWeb |accessdate=22 March 2007 |archive-date=2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070402000203/http://www.toffeeweb.com/players/past/Rooney.asp |url-status=dead }}</ref> ಅವರು 17 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು 17 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ವೃತ್ತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ವಾರಕ್ಕೆ 80 ಪೌಂಡ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಆಡಳಿತ ವಂಚಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2002 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19 ರಂದು ಅವರ 17 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನಕ್ಕಿಂತ 5 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ರೋನೇ ಅವರು ರೇನಿಂಗ್ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಆರ್ಸೆನಾಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯದ ಗೆಲುವಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಸೆನಾಲ್ ತಂಡದ ಸತತ 30 ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಅಜೇಯ ಗೆಲುವಿನ ಓಟಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿದರು. ಇದು ರೂನೇ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಪಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ದಾಖಲೆಯು ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮೀರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ನರ್]] ಹಾಗೂ [[ಜೇಮ್ಸ್ ವಾಗ್ಹಾನ್]] ಅವರು ಈ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದರು.<ref>ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/2317767.stm | ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್‌‍ | Eng Prem | ರೂನೀ ಎಂಡ್ಸ್ ಅರ್ಸೆನಾಲ್ಸ್ ರನ್]</ref> ರೂನೇ ‘ಬಿಬಿಸಿ ಕ್ರೀಡೆ 2002 ರ [[ವರ್ಷದ ಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ]]’ ಗೆ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 33 ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಿ 6 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿದರು. 2003-04 ರ ಸಮಯದ ನಂತರ ರೂನೇ ಅವರು ಎವರ್ಟೋನ್ ತಂಡ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕೇಳಿದರು. (ಅವರು 7 ನೇ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಯುಇಎಫ್ಎ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 2003-04 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಗಡಿಪಾರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 17 ನೇ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು) ರೂನೇ ಅವರು ಎವರ್ಟೋನ್ ನಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಬಯಸಿದರೂ ಕೂಡ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಎವರ್ಟೋನ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. 2004 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ವಾರಕ್ಕೆ 12 ಸಾವಿರ ಪೌಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮ್ಯಾಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹಾಗೂ [[ನ್ಯೂಕಾಸಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರೂನೇ ಅವರ ಏಜೆಂಟ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ರೂನೇ ಅವರು ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಜೊತೆಗೆ 18.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ತಂಡವು ಬೆಲೆ ಸಮರದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಎವರ್ಟೋನ್ 25.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಕುದುರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |date=11 October 2005 |url=http://dps.twiihosting.net/manutd/doc/content/doc_10_139.pdf |title=Manchester United plc Report & Accounts 2005 |publisher=Manchester United plc |accessdate=16 November 2006 |format=[[Portable Document Format|PDF]] |archive-date=14 ಜೂನ್ 2007 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20070614042728/http://dps.twiihosting.net/manutd/doc/content/doc_10_139.pdf |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ಮಾರಾಟದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎವರ್ಟೋನ್ ತಂಡವು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಸಾಲದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನರಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯವಹಾರವು ಕ್ಲಬ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ತಿರುಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಹಾಗೂ 20 ವರ್ಷದ ಒಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ಇದಾಗಿತ್ತು. ರೂನೇ ಅವರು ಎವರ್ಟೊನ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |first=Phil |last=McNulty |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3607620.stm |title=Rooney worth the fight |date=14 August 2004 |publisher=[[BBC Sport]] |accessdate=14 February 2007}}</ref> ಎವರ್ಟೊನ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು 34 ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 8 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು.<ref>[http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=43293 ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀ – ಎವರ್ಟೋನ್‌ ಎಫ್‌‍ಸಿ] ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್‌‍ ಹೀರೋಸ್</ref> [[2006 ರಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಬರೆದ ಆತ್ಮಕತೆ]]ಯನ್ನು ಆಧಾರದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯ ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಮೇಲ್]]'' ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೆಯು ರೂನೇ ಅವರು ಕ್ಲಬ್ ಬಿಡಲು ಇದ್ದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ತರಬೇತುದಾರನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ 2006 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಎವರ್ಟೋನ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಡೇವಿಡ್ ಮೋಯೆಸ್]] ಅವರು ರೂನೇ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು.<ref>{{cite web |author=Paolo Bandini & agencies |title=Rooney book could be pulped|work=[[The Guardian]] |accessdate=1 September 2006|date=1 September 2006 |url=http://books.guardian.co.uk/news/articles/0,,1862946,00.html}}</ref> 2008 ರ ಜೂನ್ 3 ರಂದು ಪ್ರಕರಣವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 5 ಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್ ಗೆ ಮುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರೂನೇ ಅವರು ಮೋಯೆಸ್ ಅವರನ್ನು ''ಸುಳ್ಳಿಗಾಗಿ'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೋರಿದರು.<ref name="moyes">[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2069407/Wayne-Rooney-settles-autobiography-libel-dispute-with-Everton-manager-David-Moyes.html ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀ ಸೆಟಲ್ಸ್ ಆಟೋಬಯಾಗ್ರಫಿ ಲೇಬಲ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080606071213/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2069407/Wayne-Rooney-settles-autobiography-libel-dispute-with-Everton-manager-David-Moyes.html |date=2008-06-06 }} – ದ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್‌, 3 ಜೂನ್‌ 2008</ref> === ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ === ==== 2000 ರಿಂದ ==== [[ಚಿತ್ರ:Wayne Rooney (Broken Foot).JPG|thumb|ರೂನೀ ತಮ್ಮ ಒಡೆದ ಪಾದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] ರೂನೇ ಅವರು 2004 ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್‌ನ ಗ್ರುಪ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಫನರ್ಬಾನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಗೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಋತುವು [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫೋರ್ಡ್]] ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿಲ್ಲದೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. (1992 ರಿಂದ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರು) ಮತ್ತು [[ಯುಇಎಫ್ಎ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್‌ನ]] ಕೊನೆಯ ಎಂಟರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಕಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೆಲುವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಸಮಯದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ [[ಲೀಗ್ ಕಪ್]] ಗೆದ್ದಿದ್ದ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತು [[ಆರ್ಸೆನಾಲ್]] ವಿರುದ್ಧ [[ಎಫ್ಎ ಕಪ್‌ನ]] ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ದಂಡದ ಶೂಟ್-ಔಟ್ ಸೋಲಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ ರೂನೇ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಲೀಗ್ ಸ್ಕೋರ್ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಕಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲ್ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ, [[ಪಿಎಫ್ಎ ವರ್ಷದ ಯುವ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು.<ref>[http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=43294 ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀ – ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿಟೆಡ್‌ ಎಫ್‌ಸಿ] ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್‌‍ ಹೀರೋಸ್‌</ref> 2005 ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ವಿಲ್ಲರಿಯಲ್ ಜೊತೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಜಗಳದ ಕಾರಣ ಹೊರ ದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟರು. (ಇದರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಆಟ ಮುಗಿಯಿತು). ಆತನನ್ನು ರೇಫ್ರಿ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶರಹಿತ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರೆಫ್ರಿ ವಿರುದ್ಧ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆದದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. [[2006 ರ ಲೀಗ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಜಯ ಬಂದಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, [[ವಿಗಾನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್]] ವಿರುದ್ಧ [[ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಯನೈಟೆಡ್ ಪಡೆದ 4-0 ಗೆಲುವಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ [[ಪಂದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ]]ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನ]]ಲ್ಲಿ ಏನೇ ಆದರೂ ಸಮಯದ ಒಂದು ಅನಿಯಮಿತ ಆರಂಭವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಧೂರಿತನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರ ಸಣ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಎಪ್ರಿಲ್ ನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯೇ ಚಾಂಪಿಯನ್ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ 3-0 ದಿಂದ ಸೋತಾಗ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಮುಂದೆ [[2005-06 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ]] ರೂನೇ ಅವರ ಗೋಲ್ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವುದು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಅವರು 36 ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ 16 ಗೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. 2006 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 4 ರಂದು ಪೋರ್ಟೋ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ [[ಅಮ್‌ಸ್ಟೆರ್ಡಾಮ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಟೋ]] ರಕ್ಷಕ [[ಪೆಪೆ]] ಅವರಿಗೆ ಮೊಣಕೈ ನಿಂದ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣದಿಂದ ರೂನೇ ಅವರು ಹೊರ ದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{cite news |date=4 August 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/5247208.stm |title=Rooney & Scholes off in friendly |publisher=[[BBC Sport]] |accessdate=17 November 2006}}</ref> ಅವರಿಗೆ [[ಎಫ್ಎ]] ದಿಂದ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ರೇಪ್ರೀ ರುಡ್ ಬೋಸೆನ್ ಅವರು 33 ಪುಟಗಳ ವರದಿ ನೀಡಿ ವಿವರಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |date=15 August 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/4796139.stm |title=Rooney & Scholes lose ban appeals|publisher=[[BBC Sport]] |accessdate=17 November 2006}}</ref> ರೂನೇ ಅವರು ಎಫ್ಎ ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಎಫ್ಎ ಯ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದರು. ಆದರೆ, ಎಫ್ ಎ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ಪಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news |author=Lawton, James |date=19 September 2006 |url=http://sport.independent.co.uk/football/comment/article1619219.ece |title=James Lawton: What's wrong with Wayne Rooney? |publisher=[[The Independent]] |accessdate=14 September 2007 |archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BwG0LuIp?url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/james-lawton-whats-wrong-with-wayne-rooney-416589.html |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Wayne Rooney 2.jpg|thumb|upright|left|ರೂನೀ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿಟೆಡ್‌‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] 2006-07 ರ ಸಮಯದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧದ ನಂತರದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ರೋನೇ ಅವರು [[ಬೋಲ್ಟೊನ್ ವಂಡರರ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಕೋರ್ ಇಲ್ಲದ ಅನಿಯಮಿತ ಗೆರೆಯ 10 ಆಟವನ್ನು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳ 2 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref name="IHT">[https://web.archive.org/web/20061104190222/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/28/sports/EU_SPT_SOC_English_Roundup.php ರೂನೀ ಹ್ಯಾಟ್ ಟ್ರಿಕ್ ಹೆಲ್ಪ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ ಯುನಿಟೆಡ್ ಟು 4–0 ವಿನ್] – ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್‌, 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2006</ref> ಇದು ಅವರನ್ನು 2012 ರ ವರೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆ ಇರುವಂತೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದೆ. ಎಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲುಗಳ ಜೊತೆ 8-3 ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ [[ರೋಮಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಪಡೆದ ಗೆಲುವು ಹಾಗೂ ಇತರ ಎರಡು ತಂಡಗಳ ಜೊತೆಗೆ 3-2 ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ [[ಎಸಿ ಮಿಲನ್]] ವಿರುದ್ಧ ಪಡೆದ ಗೆಲುವುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರೂನೇ ಅವರು ಆಡಿದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 23 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ತಂಡದ ಜೋಡಿಯಾದ [[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯಾನೋ ರೊನಾಲ್ಡೋ]] ಜೊತೆಗೆ ತಂಡದ ಗೋಲ್ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=Man Utd 3–2 AC Milan |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6582631.stm |publisher=BBC Sport |date=24 April 2007 |accessdate=7 June 2008 }}</ref> ಈ ಸಮಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು 14 ಲೀಗ್ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>[http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=43295 ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀ – ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿಟೆಡ್‌ ಎಫ್‌ಸಿ] ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್‌‍ ಹೀರೋಸ್‌</ref> ರೂನೇ ಅವರು [[2006-07ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪದಕ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ, ಇನ್ನೂ [[ಎಫ್ಎ ಕಪ್]] ವಿಜೇತರ ಮೆಡಲ್ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು [[2007 ರ ಎಫ್ಎ ಕಪ್ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್-ಅಪ್ ಮೆಡಲ್ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ರೂನೇ ಅವರು [[ರುಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನಿಸ್ಟೆಲರೂ]] ಅವರಿಂದ ಕಾಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ 10 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೀ ಶರ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಮಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಜೆರ್ಸಿಗಳನ್ನು [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]] ಗಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ರುಡ್ ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರು. ರುಡ್ ಅವರಿಗೆ 2007 ರ ಜೂನ್ 28 ರಂದು ನಡೆದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ನ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಆಗಿದ್ದ 1960 ರಿಂದ 1970 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಪಡೆದಿದ್ದ [[ಡೇನಿಸ್ ಲಾ]] ಅವರು ಶರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=Rooney delighted with new number |url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={B4CEE8FA-9A47-47BC-B069-3F7A2F35DB70}&newsid=440380 |publisher=Manchester United FC |date=30 June 2007 |accessdate=30 June 2007}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Wayne Rooney UEFA Champions League.jpg|thumb|upright|ರೂನೀ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಆಟದಲ್ಲಿ]] 2007 ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ನಡೆದ ಯುನೈಟೆಡ್ ನ ಆರಂಭದ ದಿನ ರೀಡಿಂಗ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಗೋಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸಮವಾದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಡಗಾಲಿನ ಎಲುಬು ಮುರಿತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಬಲಗಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹದ್ದೇ ಗಾಯದಿಂದ ಅವರು 2004 ರಲ್ಲಿ ನೋವನ್ನನುಭವಿಸಿದ್ದರು.<ref name="bbcsport">[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/3837995.stm ರೂನೀ ಫೆಸಸ್ ಟು ಮಂತ್ಸ್ ಔಟ್] – ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌, 26 ಜೂನ್‌ 2004</ref> 6 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ತಂಡದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ 1-0 ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಗ್ರುಪ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಮಾ ವಿರುದ್ಧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗೋಲ್ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಏನೇ ಆದರೂ ಕೂಡ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ನವೆಂಬರ್ 9 ರಂದು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಪಾದದ ಕೀಲಿನ ಗಾಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ನರಳಿದರು. ಇದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ವಾಪಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಪಂದ್ಯ [[ಫುಲ್ಹಮ್]] ಎದುರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು 70 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಆಟವಾಡಿದರು.<ref>{{cite news |title=Rooney return date penciled in |url=http://www.teamtalk.com/football/preview/0,16374,1778_2900311,00.html |publisher=Teamtalk |date=23 November 2007 |accessdate=23 November 2007 |archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071225165117/http://www.teamtalk.com/football/preview/0,16374,1778_2900311,00.html |url-status=dead }}</ref> ರೂನೇ ಅವರು ಒಟ್ಟು 10 ಆಟಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 2007-08 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 18 ಗೋಲುಗಳನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ 12 ಗೋಲುಗಳು ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ) ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಹಾಗೂ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಮತ್ತು ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೊದಲ [[ಆಲ್-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಂತಿಮ]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದರು. 2008 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ಬರ್ನ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೂನೇ ಅವರು ಲೀಗ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 200 ತೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು.<ref>[http://www.insideworldsoccer.com/2008/10/premier-league-week-7-round-up.html ರೂನೀ ಬಿಕಮ್ಸ್ ಯಂಗೆಸ್ಟ್ ಪ್ರೀಪಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಟು ಪ್ಲೇ 200 ಗೇಮ್ಸ್]</ref> ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಕೇವಲ 54 ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಲ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ [[ವಿಗಾನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್]] ವಿರುದ್ಧ 1-0 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ರೂನೇ ಅವರು 8 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕಾಲಿನ ಹಿಂಬದಿಯ ಸ್ನಾಯು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದರು. ಇವರ ಬದಲು ಬಂದ [[ಮಾರ್ಲೋಸ್ ಟೆವೆಜ್]] ಅವರು ಕೂಡ ಆಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಆದರೂ, ತಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದರು.<ref name="wigan">[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/7829836.stm ಮ್ಯಾನ್ ಸಫರ್ ರೂನೀ ಇಂಜುರಿ ಬ್ಲೋ] – ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌, 14 ಜನವರಿ 2009</ref> ರೂನೇ ಅವರು ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರು [[ಲೀಗ್ ಕಪ್]], [[ಎಫ್ಎ ಕಪ್]] ಹಾಗೂ 4 ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಗಳ ತಲಾ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು.<ref name="telegraph2">[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/7829836.stm ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀ ಔಟ್ ಫಾರ್ ಥ್ರೀ ವೀಕ್ಸ್ ವಿತ್ ಹ್ಯಾಮ್‌ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಇಂಜುರಿ] – ''ದ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್‌,'' 14 ಜನವರಿ 2009</ref>. 2009 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 25 ರಂದು ರೂನೇ ಅವರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಅಂತಿಮ ಲೀಗ್ ನ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಎರಡನೇ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ 5 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯವನ್ನು 5-2 ರ ಮೂಲಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 2009 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 25 ರಂದು ರೂನೇ ಅವರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಅಂತಿಮ ಲೀಗ್ ನ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Man Utd 5-2 Tottenham">[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8000573.stm ಮ್ಯಾನ್ Utd 5–2 ಟೋಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್] – ''ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌,'' 25 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಎರಡನೇ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ 5 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯವನ್ನು 5-2 ರ ಮೂಲಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ರೋನಾಲ್ಡೋ ಅವರು ಲೀಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೋರರ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹಿಂದೆಯೇ ರೂನೇ ಇದ್ದರು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ 12 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ==== 2009–10 ==== ರೂನೇ ಅವರು ಹೊಸ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, 2009 ರ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ 90 ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಲ್ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಪೆನಾಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. ರೂನೇ ಅವರು [[2009-10]] ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸಿಟಿ]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಆಂರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಗೋಲು ಪಡೆದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಗೋಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 99 ಆಯಿತು<ref name="Man Utd 1-0 Birmingham">ಮ್ಯಾನ್‌ Utd [http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8197957.stm 1–0 ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌] – ''ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌,'' 16 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009</ref> ಅವರು ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. [[ಟರ್ಫ್‌ಮೂರ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಭಡ್ತಿ ಪಡೆದ ತಂಡವಾದ [[ಬರ್ನ್ಲೀ]] ವಿರುದ್ಧ 1-0 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದರು. 2009 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 22 ರಂದು ಅವರು ಕ್ಲಬ್ ಗಾಗಿ 100 ಗೋಲು ಸಂಪಾದಿಸಿದ 20 ನೇ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ವಿಗಾನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ 5-0 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಗೆಲುವಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಾಲನ್ನು ನೆಟ್‌ಗೆ ನುಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕಲ್ ಓವೆನ್]] ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Wigan 0-5 Man Utd">[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8209298.stm ವಿಗನ್ 0–5 ಮ್ಯಾನ್‌ Utd] – ''ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌,'' 22 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009</ref>. [[ಚಿತ್ರ:Wayne Rooney vs Everton 2009.jpg|thumb|left|upright|ರೂನೀ ನವೆಂಬರ್‌ 2009 ಎವರ್ಟೋನ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಆಟದಲ್ಲಿ]] 2009 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು [[ಆರ್ಸೆನಾಲ್]] ಜೊತೆಗೆ [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡಿತು. [[ಆಂಡ್ಯ್ರೂ ಆರ್ಶ್‌ವಿನ್]] ಅವರು ಗನ್ನರ್ ಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಸಿಕ್ಕ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲ್ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದರು. [[ಅಬು ದೇಬಿ]] ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಒಂದು ಗೋಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ 2-1 ರಿಂದ ಪಂದ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Man Utd 2-1 Arsenal">[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8223417.stm ಮ್ಯಾನ್‌ Utd 2–1 ಅರ್ಸೆನಲ್] – ''ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌,'' 29 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009</ref> ಇದಾದ 5 ದಿನಗಳ ನಂತರ [[ಅರ್ಸೆನಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲ್ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ ರೂನೇ ಅವರು: “ನನ್ನ ಆಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಾನೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆಟಗಾರ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ನಾನು ಆಟವನ್ನು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿಯೇ ಆಡುತ್ತೇನೆ. ಒಮ್ಮೆ ರೇಫ್ರಿ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ನೀಡಿದರೆ ನೀವು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದರು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8236483.stm|title=I'm an honest player, says Rooney|work=|date=3 September 2009|accessdate=4 September 2009}}</ref> 2009 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ರೂನೇ ಅವರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌಸ್]] ವಿರುದ್ಧ 4-1 ರ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 2 ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲ್ ಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{Cite news|url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8377193.stm|title=Portsmouth 1–4 Man Utd|work=BBC Sport|date=38 November 2009|accessdate=28 November 2009}}</ref> 2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27 ರಂದು [[ಹುಲ್]] ವಿರುದ್ಧ [[ಪಂದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ರೂನೇ ಪಡೆದರು. ಅಂದಿನ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಗೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಲನ್ನು ಓಪನರ್ ಗೆ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಾಲನ್ನು ಹುಲ್ ತಂಡದ ಸರಿತೂಗಿಸುವ ಪೆನಾಲ್ಟಿಗೆ ನೂಕುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು [[ಆಂಡಿ ಡಾವ್ಸನ್]] ಅವರನ್ನು ಸ್ವಂತ ಗೋಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು [[ಡಿಮಿಟರ್ ಬರ್ಬೇಟೊವ್]] ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗಾಗಿ ಮೂರನೇ ಗೋಲ್ ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ 3-1 ರ ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8423586.stm|title=Hull 1–3 Man Utd|work=|date=27 December 2009|accessdate=27 December 2009}}</ref> 2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಹುಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಗೋಲ್ ಪಡೆದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರ ರೂನೇ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ವಿಗಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 5-0 ದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8429015.stm|title=Man Utd 5–0 Wigan|work=|date=30 December 2009|accessdate=30 December 2009}}</ref> 2010 ರ ಜನವರಿ 23 ರಂದು ಹುಲ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ 4-0 ಗಳಿಂದ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳು ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ 10 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅವರು ಒಂದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |first=Ian |last=Hughes |title=Man Utd 4–0 Hull |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8472354.stm |work=BBC Sport |publisher=BBC Sport|date=23 January 2010 |accessdate=23 January 2010 }}</ref> 2010 ರ ಜನವರಿ 27 ರಂದು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ನಗರದ]] [[ಡರ್ಬಿ]] ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಸ್ಕೋರ್ ರೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ 4-3 ಮೊತ್ತದ ಗೆಲುವು ತಂದುಕೊಡುವ ಮೂಲಕ [[ಫೈನಲ್]] ಪ್ರವೇಶದ ಅರ್ಹತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. [[2006 ರ ಫೈನಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಇದು ಅವರು [[ಲೀಗ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಗೋಲ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |first=Kevin |last=Mccarra |title=Man Utd 3–1 Man City |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/8473135.stm|work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Company|date=27 January 2010 |accessdate=27 January 2010 }}</ref> 2010 ರ 31 ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಆರ್ಸೆನಾಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಪಡೆದ 3-1 ರ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು 100 ನೇ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಗೋಲನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿನ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ರೂನೇ ಅವರ ಪ್ರಥಮ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಗೋಲ್ ಕೂಡ ಆರ್ಸೆನಾಲ್ ವಿರುದ್ಧವೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನೀಯ ಅಂಶ.<ref>{{cite news |first=Phil |last=McNulty |title=Arsenal 1–3 Man Utd |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8485984.stm|work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Company|date=31 January 2010 |accessdate=31 January 2010 }}</ref> 2010 ರ ಫ್ರೆಬ್ರವರಿ 16 ರಂದು ಈ ಸಮಯದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ [[ಯೂರೋಪಿಯನ್]] ಗೋಲನ್ನು ರೂನೇ ಪಡೆದರು. 3-2 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಡ್ಡರ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿ [[ಎ.ಸಿ. ಮಿಲನ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ [[ಸಾನ್ ನಿರೋ]]ದಲ್ಲಿ ಜಯ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |first=Sam |last=Lyon |title=AC Milan 2–3 Man Utd |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8515983.stm|work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Company|date=16 February 2010 |accessdate=16 February 2010 }}</ref> 2010 ರ ಜನವರಿ 28 ರಂದು ಆಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾ (ಇದು ಅವರ 5 ನೇ ಕ್ರಮಾಗತ ಹೆಡ್ಡರ್ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿತ್ತು) ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಡ್ಡರ್ ಸ್ಕೋರ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು [[ಕಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕಪ್‌]]ನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2-1 ರ ಮೂಲಕ ಜಯಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=Rooney gives United Carling Cup victory |url=http://beta.thehindu.com/sport/football/article123899.ece |work=The Hindu |publisher=The Hindu |date=28 February 2010 |accessdate=28 February 2010 |archive-date=2 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100302063014/http://beta.thehindu.com/sport/football/article123899.ece |url-status=dead }}</ref> ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ [[ಯುರೋಪಿಯನ್]] [[ಎ.ಸಿ. ಮಿಲನ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸಮವಾಯಿತು. ರೂನೇ ಅವರು ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ 4-0 ಗೋಲಿನ ಜಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 30 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8558023.stm|title=Man Utd 4 – 0 AC Milan (agg 7 – 2)After the game David Beckham (former Man Utd player)said 'Rooney is right up there with Ronaldo and Messi'.|last=McNulty|first=Phil |date=10 March 2010|work=[[BBC Sport]]|accessdate=19 April 2010}}</ref> ಕೇವಲ 5 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫುಲ್ಹಾಮ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ 3-0 ಅಂತರದ ಜಯ ಗಳಿಸಿದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 2 ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8559649.stm|title=Man Utd 3 – 0 Fulham|date=14 March 2010|publisher=BBC Sport|accessdate=17 March 2010}}</ref> 2010 ರ ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ನ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಬಾಯೆರ್ನ್ ಮುನಿಚ್]] (ಮುನಿಚ್ ಅಲೈನ್ಸ್ ಅರೆನಾ) ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿತು. ಇದರ ಕೊನೆಯ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಾದದ ಕೀಲನ್ನು ಬಾಗಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/mar/30/wayne-rooney-injury-manchester-united|title=Wayne Rooney's ankle injury leaves Manchester United sweating|date=30 March 2010|publisher=guardian.co.uk|accessdate=19 April 2010}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಎಲುಬು ಮುರಿತ ಅಥವಾ ಕೀಲು ಮುರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನಂತರ ಕೇವಲ ಎಲುಬು ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು 2 ರಿಂದ 3 ವಾರಗಳ ಕಾಲ<ref name="injury"/> ಆಟದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕ್ರಂಚ್ ಪಂದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುನಿಚ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="injury">{{cite web|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={F9E570E6-407E-44BC-800F-4A3110258114}&newsid=6647817|title=Rooney ruled out for 2–3 weeks |date=2 April 2010|publisher=Manutd.com|accessdate=19 April 2010}}</ref> ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ನ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ತಂಡಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಲೈನ್ ಅಪ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು.<ref name="2ndleg">{{cite web|url=http://news.sky.com/skynews/Home/UK-News/Manchester-United-Striker-Wayne-Rooney-Injured-Again-As-Side-Knocked-Out-Of-Champions-League/Article/201004115596953?f=rss|title=Rooney Injury Adds To Man Utd Heartache |date=8 April 2010|publisher=Sky News|accessdate=19 April 2010}}</ref> 3-0 ಗಳ ಲೀಡ್ ಆದ ಬಳಿಕ 41 ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮುನಿಚ್ ತಂಡವು 2 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿತು (ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು [[ರಾಫೆಲ್ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ]] ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ 10 ಜನ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸಿತು. ರೂನೇ ಅವರ ಪಾದದ ಕೀಲು ಮತ್ತೆ ಗಾಯಗೊಂಡಾಗ ಪುನಃ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ [[ಅವೇ ಗೋಲ್ ನಿಯಮದ]] ಮೂಲಕ 3-2 ರಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref name="2ndleg"/> 2010 ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 25 ರಂದು ರೂನೇ ಅವರು 2010 ರ [[ಪಿಎಫ್ಎ ಆಟಗಾರರ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]]ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8643305.stm|title=Rooney is PFA player of the year|date=2010-04-25|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[BBC]]|accessdate=2010-04-26}}</ref> == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Wayne Rooney.jpg|200px|thumb|ರೂನೀ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿರುವುದು]] ರೂನೇ ಅವರು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ 17 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ 2003 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 12 ರಂದು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಇದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಗೋಲ್ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಸೆನಾಲ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರ [[ಥಿಯೋ ವಾಲಕೊಟ್]] ಅವರು 36 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರ ತೋರಿಕೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಹೋರಾಟ [[ಯುರೋ 2004]] ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ 2004 ರ ಜೂನ್ 17 ರಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸ್ಕೋರರ್ ಗೌರವ ಪಡೆದರು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಎರಡು ಗೋಲ್ ಮಾಡಿದರು. ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಈ ದಾಖಲೆಯು ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಮಿಡ್ ಫೀಲ್ಡರ್ [[ಜೋಹಾನ್ ವೊನ್‌ಲಾಂಥೆನ್]] ನಿಂದ 4 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ನ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ಗಾಯದಿಂದ ನರಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವು ಪೆನಾಲ್ಟಿಗಳ ಕಾರಣ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಇದರ ಹಿಂದೆಯೇ 2006 ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪಾದದ ಗಾಯದ ಕಾರಣ ರೂನೇ ಅವರು [[2006 ರ ವಿಶ್ವಕಪ್]]‌ಗಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಟೆಂಟ್ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ರೂನೇಯ ಆರೋಗ್ಯ ಬೇಗ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ರೂನೇ ಅವರು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಹಾಗೂ ಟೊಬಾಗೊ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಡನ್]] ಪಂದ್ಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಮೂಹ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಏನೇ ಆದರೂ ಅವರು ಆಟದಿಂದ ಹೊರಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕೂಡ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಕಿಕ್ ನ ಕಾರಣ ಸ್ಕೋರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸೋತಿತು. ರೂನೇ ಅವರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ನ 62 ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ರಕ್ಷಣಾ ಆಟಗಾರ [[ರಿಕಾರ್ಡೋ ಕಾರ್ವಾಲ್ಹೊ]] ಅವರಿಗೆ ಒದ್ದ ಕಾರಣ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಲ್ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯು ರೆಫ್ರಿ [[ಹೊರಾಸಿಯೋ ಎಲಿಜೊಂಡೋ]] ಎದುರೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ರೂನೇ ಅವರ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನೋ ರೊನಾಲ್ಡೋ ಅವರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರು.ಅಲ್ಲದೆ, ತಿರುಗಿ ರೂನೇ ಅವರಿಗೂ ದೂಡಿದ್ದರು. ರೊನಾಲ್ಡೋ ಅವರು ಫೋರ್ಚುಗಲ್ ಬೆಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಸನ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಎಲಿಜೊಂಡೊ ಅವರು ರೂನೇ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ರೂನೇ ಅವರು ಕಾರ್ವಾಲ್ಹೊ ಅವರನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. “''ನಾನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನೋ ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಸರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ನಿರಾಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ.'' ''ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ''.” ಎಂದರು.<ref>{{cite news |date=3 July 2006 |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373186&cc=5739 |title=Rooney claim: No intent and no ill will |work=[[Soccernet]] |accessdate=17 November 2006 |archive-date=5 ಜುಲೈ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060705050422/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373186&cc=5739 |url-status=dead }}</ref> ಎಲಿಜೊಂಡೋ ಅವರು ಮರುದಿನ ರೂನೇ ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ವಾಲ್ಹೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |date=4 July 2006 |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373212&cc=5739 |title=Ronaldo cleared over Rooney red card |work=[[Soccernet]] |accessdate=17 November 2006 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024055821/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373212&cc=5739 |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ರೂನೇ ಅವರಿಗೆ ಘಟನೆಯ ಕಾರಣ ಸಿಎಚ್ಎಫ್ 5,000 ಗಳನ್ನು ದಂಡವಾಗಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |date=10 July 2006 |url=http://worldcup.reuters.co.uk/england/news/usnL08917618.html |title=FIFA hands Rooney two-match ban |publisher=[[Reuters]] |accessdate=17 November 2006 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕು == === ಕುಟುಂಬ === ರೂನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಕೊಲೀನ್ ರೂನೇ (ನೀ ಮ್ಯಾಕ್ ಲಾಲಿನ್) ಅವರನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೀತಿಸಿ 2008 ರ ಜೂನ್ 12 ರಂದು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಜೊತೆಗೂ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. '"“ನಾನು ಕಿರಿಯನಾಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖನಾಗಿದ್ದೆ. ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಹಾಗೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೊಲೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ."<ref>{{cite web| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/merseyside/3588112.stm| title=Rooney admits prostitute visits| publisher=BBC| date=22 April 2004| accessdate=8 September 2008}}</ref> ಅವರು “[[Just Enough Education To Perform]]” ಶಬ್ದಗಳ ಹಚ್ಚೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತದ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಸ್ಟೀರಿಯೋಫೋನಿಕ್ಸ್‌]] ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಂಗೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು ಕೊಲೀನ್ ಅವರು ಒಂದು ತಂಡ ತಯಾರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.nme.com/news/stereophonics/37949| title=Wayne Rooney gets Stereophonics tattoo| publisher=NME.com| date=9 June 2008| accessdate=8 September 2008}}</ref> [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ಜೊತೆಗೆ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯು ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚಾರವಿಧಿಯನ್ನು [[ಜಿನೋವಾ]] ಸಮೀಪದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಶ್ರಮವಾದ ಲಾ ಸೆರ್ವರಾ ದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಷಪ್ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆಚಾರವಿಧಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಲಾ ಸೆರ್ವರಾ ಒಂದು ನಿವೇದಿತವಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಮದುವೆಗೆ ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಷಪ್ ಆವರ ಕಚೇರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ರೂನೇ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗಿಂತ 5 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಚರ್ಚ್ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಕೂಡ ಇವರು ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫಾದರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕ್ವಿನ್ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕ್ರೊಕ್‌ಸ್ಟೆತ್]] ಪೂಜಾರಿಗಳು ರಿಂಗ್ ಗಳು ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2138867/Wayne-Rooneys-wedding-to-Coleen-McLoughlin-not-valid-says-Catholic-Church.html| title=Wayne Rooney's wedding to Coleen McLoughlin 'not valid', says Catholic Church| publisher=The Telegraph| date=16 June 2008| accessdate=8 September 2008| archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090429044344/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2138867/Wayne-Rooneys-wedding-to-Coleen-McLoughlin-not-valid-says-Catholic-Church.html| url-status=dead}}</ref> 2006 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ '' [[ದಿ ಸನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್]]'' ಗಳು ತಾವು ಬರೆದಿದ್ದ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ದಂಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ 1 ಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ರೂನೇ ಅವರು ಕೊಲೀನ್ ಮೇಲೆ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ರೂನೇ ಅವರು ಈ ಹಣವನ್ನು ಅಸಹಾಯಕರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web| url=https://www.theguardian.com/media/2006/apr/12/newsoftheworld.sun| title=Rooney wins £100k damages| publisher=guardian.co.uk| date=12 April 2006| accessdate=8 September 2008}}</ref> ರೂನೇ ಅವರ ಮನೆಯು 4.25 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಬೆಳೆ ಬಾಳುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಪ್ರೆಸ್ಟ್‌ಬರಿಯ ಚೆಸೈರ್]]<ref>{{cite web|url=http://money.uk.msn.com/msn-local/photos.aspx?cp-documentid=152968524&page=6|title=Wayne Rooney – Living next door to the stars|last=Seddon|first=Holly|date=9 April 2010|publisher=[[MSN]]|accessdate=18 April 2010|archive-date=14 ಜುಲೈ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714125832/http://money.uk.msn.com/msn-local/photos.aspx?cp-documentid=152968524&page=6|url-status=dead}}</ref> ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಶೇಫೀಲ್ಡ್ ಯೂನೈಟೆಡ್]] ತಂಡದ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಆಶ್ಲೆ ವಾರ್ಡ್]] ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಡಾನ್ ವಾರ್ಡ್ ಅವರ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಕಂಪನಿಯು ಕಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.manchesteronline.co.uk/homesearch/latest/readershomes/s/147/147163_premiership_class.html manchesteronline.co.uk: ''ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ ಕ್ಲಾಸ್'' ]</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ರೂನೇ ಅವರು [[ಪೋರ್ಟ್ ಚಾರ್ಲೊಟ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article7136.ece| title=Col and Wayne are Dunroonin| publisher=''The Sun''| date=8 January 2007 2008| accessdate=8 September 2008| archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121022154008/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article7136.ece| url-status=dead}}</ref> ರೂನೇ ಅವರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಚೆಸೈರ್ ನಲ್ಲಿ ಮನೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ‘ಅಡ್ಮಿರಲ್ ರೊಡ್ನೇ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಬ್ ನ್ನು [[‘ಅಡ್ಮಿರಲ್ ರೂನೇ’|''''‘ಅಡ್ಮಿರಲ್ ರೂನೇ’'' '']] ಎಂದು ಓದಿದ್ದರು. ಅವರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ಶಕುನ ಎಂದೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.<ref name="autogenerated1">''ಕಿಕ್ಕರ್'', 18 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006, p. 79-80</ref> ರೂನೇ ಅವರು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾಸ್ಚಿಫ್]] ನಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು 1,250 ಪೌಂಡ್ ಗಳಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Rooney blows £1.2k on dog |url=http://www.mirror.co.uk/sunday-mirror/2008/01/06/roo-mutt-utd-98487-20275714/ |work=sundaymirror.co.uk |publisher=Trinity Mirror |date=6 January 2008 |accessdate=10 March 2009 |archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818152654/http://www.mirror.co.uk/sunday-mirror/2008/01/06/roo-mutt-utd-98487-20275714/ |url-status=dead }}</ref> ರೂನೇ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕೊಲೀನ್ ಅವರು 2009 ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 7 ರಂದು ತಾವು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಗುವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.ok.co.uk/celebnews/view/9152/COLEEN-EXCLUSIVE-I-m-pregnant-/ ಕೊಲೀನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್: ಐಯಾಮ್ ಪ್ರೆಗ್ನಂಟ್!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104024203/http://www.ok.co.uk/celebnews/view/9152/COLEEN-EXCLUSIVE-I-m-pregnant-/ |date=2012-11-04 }} ಒಕೆ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್; ರಿಟ್ರೈವ್ಡ್ 7 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009</ref> ನಂತರ ಕೊಲೀನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಕೈ ವೇಯ್ನ್ ರೂನೇ ಗೆ 2009 ರ ನವೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು.<ref>ಕೊಲೀನ್‌[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8338575.stm ರೂನೀ ಗೀವ್ಸ್ ಬರ್ತ್ ಟು ಬಾಯ್] ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌, 2 ನವೆಂಬರ್‌ 2009</ref> === ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು === ರೂನೇ [[ನೈಕ್]]<ref>{{cite web| url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-391684/Nike-attacked-Rooney-warrior-picture.html| title=Nike attacked over Rooney 'warrior' picture| publisher=Daily Mail| date=21 June 2006| accessdate=8 September 2008}}</ref>, [[ನೋಕಿಯಾ]]<ref>{{cite web| url=http://www.bbdo.de/de/home/presse/aktuell/2006/30_03_06_soccer-ranking.html| title=Ronaldinho is footballer with the world's highest brand value| publisher=BBDO Germany| date=30 March 2006| accessdate=8 September 2008| archive-date=17 ಜೂನ್ 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090617065527/http://www.bbdo.de/de/home/presse/aktuell/2006/30_03_06_soccer-ranking.html| url-status=dead}}</ref>, [[ಫೋರ್ಡ್]], [[ಅಸ್ಡಾ]]<ref>{{cite web| url=http://www.talkingretail.com/news/1786/Wayne-Rooney-deal-for-upmarket.ehtml%20talkingretail.com| title=Wayne Rooney "deal" for upmarket Asda| publisher=talkingretail.com| date=15 March 2006| accessdate=8 September 2008}}</ref> ಮತ್ತು [[ಕೋಕ ಕೋಲಾ]] <ref>{{cite web| url=http://www.coca-cola.co.uk/football/waynerooney/ coca-cola.co.uk| title=Coca-Cola Football: Wayne Rooney| publisher=Coca-Cola| accessdate=8 September 2008| archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2012| archive-url=https://www.webcitation.org/6BwNaktJY?url=http://www.coca-cola.co.uk/world-cup/| url-status=dead}}</ref> ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆ ದೃಢೀಕರಣ ಒಪ್ಪಂದ ಹೊಂದಿದ್ದರು.. ಅವರು 5 ನೇರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್-ರೀತಿಯ [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]]ನ ಕವರ್ ನಲ್ಲಿ [[ಫಿಫಾ ಸೀರೀಸ್|''ಫಿಫಾ'' ಸೀರೀಸ್]] ನಲ್ಲಿ ''[[ಫಿಫಾ 06]] '' (2005) ರಿಂದ ''[[ಫಿಫಾ 10]] '' (2009) ರಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.electronicarts.co.uk/games/8948,xbox360/| title=FIFA 07| publisher=Electronic Arts| accessdate=8 September 2008| archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2012| archive-url=https://www.webcitation.org/6BwNbou24?url=http://www.ea.com/uk/fifa-07| url-status=dead}}</ref> 2006 ರ ಮಾರ್ಚ್ 9 ರಂದು ರೂನೇ ಅವರು ಪ್ರಕಾಶನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೀಡಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಹಾಪರ್ ಕೊಲಿನ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಇವರು ರೂನೇ ಅವರಿಗೆ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಹಣ ಮುಂಗಡ ಹಾಗೂ ರಾಯಲ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 5 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ‘ಮೈ ಸ್ಟೋರಿ ಸೋ ಫಾರ್’ ಆತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹಂಟರ್ ಡೆವೀಸ್ ಅವರು ಬರೆದರು. ಇದು ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾಶನ ''‘ದಿ ಒಫೀಶಿಯಲ್ ವೇಯ್ನ್ ರೂನೇ ಆನ್ಯೂಯಲ್’'' ಇದು ಹದಿ ವಯಸ್ಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಗುರಿ ಇಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಕ್ರಿಸ್ ಹಂಟ್]] ಅವರು ತಿದ್ದಿದರು. 2006 ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರ ವಕೀಲರು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಇಂಟಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರೊಪರ್ಟಿ ಆರ್ಗನೈಜೇಶನ್]] ಗೆ ''ವೇಯ್ನ್‌ರೂನೀ.com'' ಮತ್ತು ''ವೇಯ್ನ್‌ರೂನೀ.co.uk '' ಹೆಸರಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಹೋದರು. ಇದನ್ನು ನಟನಕಾರ ಹುವ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಅರು 2002 ರಲ್ಲಿಯೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/5207766.stm |title=Rooney's legal fight for website |publisher=BBC |date=23 July 2006 |accessdate=22 February 2007}}</ref> ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ WIPO ರೂನೇ ಅವರಿಗೆ ''ವೇಯ್ನ್‌ರೂನೀ.com'' ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/north_east/6048958.stm |title=Rooney wins his fight for website |publisher=BBC |date=13 October 2006|accessdate=22 February 2007}}</ref> === ಪೌಲ್ ಸ್ಟ್ರೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿವಾದ === ಸ್ಟ್ರೆಟ್ 2002 ರ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ರೂನೇ ಅವರು ಎವರ್ಟೊನ್ ನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ [[ಪೌಲ್ ಸ್ಟ್ರೆಟ್‌ಫೊರ್ಡ್]] ಅವರು ರೂನೇ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾಲಕರನ್ನು ಪ್ರೋಆಕ್ಟಿವ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆಗೆ 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು. ಏನೇ ಆದರೂ ರೂನೇ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಕಂಪನಿಯ ಜೊತೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಕೆಲಸಗಳ ಕುರಿತು ಎಫ್ಎ ಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರದ ಕಾರಣ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref name="manublog">[http://www.manutdblog.com/2008/07/09/wayne-rooney’s-agent-banned-and-fined/ ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀಸ್ ಏಜೆಂಟ್ ಬ್ಯಾನ್‌ಡ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306052511/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=manutdblog&e=com |date=2021-03-06 }} – ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿಟೆಡ್‌ ಬ್ಲಾಗ್, 9 ಜುಲೈ‌ 2008</ref> ಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರು 2004 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನ ನ್ಯಾಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಾರ ಜಾನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ (ರೂನೇ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಗಾತಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ರೂನೇ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂನೇ ಅವರ ಸಂಪಾದನೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref name="telegraph">[http://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/manutd/2305232/Wayne-Rooney%27s-agent%2C-Paul-Stretford%2C-banned.html ವೇಯ್ನ್‌ ರೂನೀಸ್ ಏಜೆಂಟ್, ಪೌಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಟ್‌ಫರ್ಡ್, ಬ್ಯಾನ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20171019201105/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/2305232/Wayne-Rooneys-agent-Paul-Stretford-banned.html |date=2017-10-19 }} {{Cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/2305232/Wayne-Rooneys-agent-Paul-Stretford-banned.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171019201105/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/2305232/Wayne-Rooneys-agent-Paul-Stretford-banned.html |archive-date=2017-10-19 |url-status=bot: unknown}} – ದ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್‌, 22 ಜುಲೈ‌ 2008</ref> ಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಪ್ರಕರಣವು ಸಾಕ್ಷಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮುರಿದುಬಿದ್ದಿತು. ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಅವರು ರೂನೇ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 2008 ಜುಲೈ 9 ರಂದು ಅವರು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ "''ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರ ನೀಡಿದ'' " ಕಾರಣ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref name="telegraph"/> ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರು ರೂನೇ ಜೊತೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದವು ಎಫ್ಎ ಅಪ್ಪಣೆಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವಧಿಗಿಂತಲೂ ಎರಡು ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರಿಗೆ 300,000 ಪೌಂಡ್ ದಂಡ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 18 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದರು.<ref name="telegraph"/> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! rowspan="2"|ಕ್ಲಬ್ ! rowspan="2"|ಋತು ! colspan="2"|ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ! colspan="2"|ಕಪ್ ! colspan="2"|ಲೀಗ್ ಕಪ್ ! colspan="2"|ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ! colspan="2"|ಇತರ[81] ! colspan="2"|ಒಟ್ಟು |- !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್‌ಗಳು !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್‌ಗಳು !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್‌ಗಳು !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್‌ಗಳು !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್ಸ್ !ಗರಿಷ್ಟ !ಗೋಲ್ಸ್ |- | rowspan="3"|[[ಎವರ್ಟೋನ್‌]] | [[2002–03]] | 33 | 6 | 1 | 0 | 3 | 2 | colspan="2"|– | 0 | 0 | 37 | 8 |- | [[2003–04]] | 34 | 9 | 3 | 0 | 3 | 0 | colspan="2"|– | 0 | 0 | 40 | 9 |- !ಒಟ್ಟು !67* !15 !4 !0 !6 !2 ! colspan="2"|– !0 !0 !77 !17 |- | rowspan="7"|[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] | [[2004–05]] | 29 | 11 | 6 | 3 | 2 | 0 | 6 | 3 | 0 | 0 | 43 | 17 |- | [[2005/06]] | 36 | 16 | 3 | 0 | 4 | 2 | 5 | 1 | 0 | 0 | 48 | 19 |- | [[2006–07]] | [35] | 14 | 7 | 5 | 1 | 0 | 12 | 4 | 0 | 0 | 55 | 23 |- | [[2007–08]] | 27 | 12 | 4 | 2 | 0 | 0 | 11 | 4 | 1 | 0 | 43 | 18 |- | [[2008–09]] | 30 | 12 | 2 | 1 | 1 | 0 | 13 | 4 | 3 | 3 | 49 | 20 |- | [[2009–10]] | 32 | 26 | 1 | 0 | 3 | 2 | 7 | 5 | 1 | 1 | 44 | 34 |- !ಒಟ್ಟು !189 !91 !23 !11 !11 !4 !54 !21 !5 !4 !282 !131 |- ! colspan="2"|ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಂಪೂರ್ಣ !256 !106 !27 !11 !17 !6 !54 !21 !5 !4 !359 !148 |} ''09 ಮೇ 2010 ರಂದು ಆಡಿದ ಆಟದ ಪ್ರಕಾರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ'' <ref>{{cite web |url=http://www.stretfordend.co.uk/playermenu/rooney.html |title=Wayne Rooney |accessdate=22 August 2009 |last=Endlar |first=Andrew |publisher=StretfordEnd.co.uk }}</ref> === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲುಗಳು === {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" border="1" style="float:center;border:1px;font-size:90%;margin-left:1em" ! colspan="7" width="250"|ವೆಯ್ನೆ ರೂನೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲುಗಳು |- | 1 | 7 ಸೆಪ್ಟೈಂಬರ್ 1994 | | {{fb|MKD}} | 2-1 | ಜಯ | [[UEFA ಯುರೊ 2004 ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 2 | 7 ಸೆಪ್ಟೈಂಬರ್ 1994 | | {{fb|LIE}} | 2–0 | ಜಯ | [[UEFA ಯುರೊ 2004 ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 3 | 16 ನವೆಂಬರ್ 2003 | [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] | {{fb|DEN}} | 3–2 | ನಷ್ಟ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 4 | 5 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] | {{fb|ISL}} | 6–1 | ಜಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 5 | 5 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] | {{fb|ISL}} | 6–1 | ಜಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 6 | 21 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಕೊಯಿಂಬ್ರಾ]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] | {{fb|SUI}} | 3.0 | ಜಯ | [[UEFA ಯೂರೋ 2004]] |- | 7 | 21 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಕೊಯಿಂಬ್ರಾ]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] | {{fb|SUI}} | 3–0 | Win | [[UEFA Euro 2004]] |- | 8 | 21 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಲಿಸ್ಬನ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] | {{fb|CRO}} | 4–2 | ಜಯ | [[UEFA ಯೂರೋ 2004]] |- | 9 | 21 ಜೂನ್‌ 2004 | [[ಲಿಸ್ಬನ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] | {{fb|CRO}} | 4–2 | ಜಯ | [[UEFA ಯೂರೋ 2004]] |- | 10 | 16 ಆಗಸ್ಟ್ 2006 | [[ಕೊಪಿನ್‌ಹ್ಯಾಗನ್]], [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] | {{fb|DEN}} | 4.1 | ನಷ್ಟ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 11 | 1 ನವೆಂಬರ್‌ 2005 | [[ಜಿನೆವಾ]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | {{fb|ARG}} | 3–2 | ಜಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 12 | 1 ನವೆಂಬರ್‌ 2005 | ಆಮ್‌ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಂ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ | {{fb|NED}} | 1.1% | ಸರಿಸಮ ಪಂದ್ಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 13 | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|EST}} | 3.0 | Win | [[UEFA ಯುರೊ 2008 ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 14 | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | [[ಮಾಸ್ಕೊ]], [[ರಷಿಯಾ]] | {{fb|RUS}} | 2-1 | ನಷ್ಟ | [[UEFA ಯುರೊ 2008 ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 15 | 7 ಸೆಪ್ಟೈಂಬರ್ 1994 | [[ಝಾಗ್ರೆಬ್]], [[ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]] | {{fb|CRO}} | 4.1 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 16 | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|KAZ}} | 5–1 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 17 | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|KAZ}} | 5–1 | Win | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 18 | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | ಮಿನ್ಸಂಕ್, ಬೆಲ್ಸರಸ್ | {{fb|BLR}} | 3-1 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 19 | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2005 | ಮಿನ್ಸಂಕ್, ಬೆಲ್ಸರಸ್ | {{fb|BLR}} | 3-1 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 20 | 28 ಮಾರ್ಚ್ 2009 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|SVK}} | 4–0 | ಜಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 21 | 28 ಮಾರ್ಚ್ 2009 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|SVK}} | 4–0 | ಜಯ | [[ಸ್ನೇಹದ ಪಂದ್ಯ]] |- | 22 | 6 ಜೂನ್‌ 2009 | [[ಆಲ್ಮಟಿ]], [[ಕಝಕ್‌ಸ್ತಾನ್]] | {{fb|KAZ}} | 4–0 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 23 | 10 ಜೂನ್‌ 2009 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|AND}} | 6–0 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 24 | 10 ಜೂನ್‌ 2009 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|AND}} | 6–0 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |- | 25 | 9 ಸೆಪ್ಟೈಂಬರ್ 2009 | ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | {{fb|CRO}} | 5–1 | ಜಯ | [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫಾಯಿಂಗ್]] |} == ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == === ಕ್ಲಬ್ === ==== ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿಟೆಡ್ ==== * [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] (3): [[2006–07]], [[2007–08]], [[2008–09]] * [[ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್]] (1): [[2007]] * [[ಲೀಗ್ ಕಪ್]] (2): [[2005–06]], [[2009–10]] * [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] (1): [[2007–08]] * FIFA ಕ್ಲಬ್ ನ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ (1): 2008 === ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆ === * [[BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ]] (1): 2002 * [[ಬ್ರೇವೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (1): 2003 * UEFA ಯೂರೋ 2004: ಪಂದ್ಯಾಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡ * [[FIFPro ವಿಶ್ವದ ಯುವ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] (1): 2004–05 * [[ಸರ್ ಮಟ್ ಬಸ್ಬಿ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] (2): 2005–06, 2009–10 * [[FWA ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] (1): 2009–10 * [[PFA ಆಟಗಾರರು' ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] (1): 2009–10 * [[PFA]] (2): 2004–05, 2005–06 * [[PFA ಅಭಿಮಾನಿಗಳ' ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] (2): 2005–06, 2009–10 * [[PFA ವರ್ಷದ ಪ್ರೀಮಿಯನ್ ಲೀಗ್ ತಂಡ]] (2): [[2005–06]], [[2009–10]] * [[FA ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ತಿಂಗಳ ಆಟಗಾರ]] (5): ಫೆಬ್ರವರಿ 2005, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005, ಮಾರ್ಚ್ 2006, [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007]], [[ಜನವರಿ 2010]] * ಸೀಸನ್‌ನ ಬಾರ್ಕ್ಲೇ ಆಟಗಾರ (1): 2009-10 * [[FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಗೋಲ್ಡನ್ ಬಾಲ್ (1): [[2008]] * ವರ್ಷದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಟಗಾರ (2): 2008, 2009 == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Wayne Rooney}} * [http://www.waynerooney.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={FE60904B-C2A8-4E60-9B05-700DBBC29BBC}&amp;section=playerProfile&amp;teamid=458&amp;bioid=91962 ವೇಯ್ನ್ ರೂನೀ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ] [http://www.manutd.com/ ManUtd.com] ದಲ್ಲಿ. * {{soccerbase|id=30921|name=Wayne Rooney}} * {{FIFA player|196842|Wayne Rooney}} {{Navboxes colour |title=England squads |bg=white |fg=navy |list1= {{England Squad 2004 European Championship}} {{England Squad 2006 World Cup}} }} {{Navboxes |title=Awards |list1= {{PFA Young Player of the Year}} {{PFA Fans' Player of the Year}} {{PFA Players' Player of the Year}} {{Bravo award winners}} {{2005–06 Premier League Team of the Year}} {{2009–10 Premier League Team of the Year}} {{start box}} {{s-ach}} {{succession box|title=[[FIFPro|FIFPro&nbsp;Young&nbsp;Player&nbsp;of&nbsp;the&nbsp;Year]]|before=''[[None]]''|after=[[Lionel Messi]]|years=2005}} {{succession box|title=England Player&nbsp;of&nbsp;the&nbsp;Year|before=''[[Steven Gerrard]]''|after=TBA|years=2008}} {{end box}} }} {{Persondata |NAME=Rooney, Wayne |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=Footballer |DATE OF BIRTH=24 October 1985 |PLACE OF BIRTH=[[Liverpool]], England |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Rooney, Wayne}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಎವೆರ್ಟನ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:UEFA ಯುರೋ 2004 ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಐರಿಶ್ ತಲೆಮಾರಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್‌ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೋಮಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್]] cvomag1vkbtml9b4igv5pqsu36ede0n 0 23582 1430492 1359403 2026-09-27T05:32:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430492 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple |image =Temple de Mînâkshî01.jpg |creator = |proper_name = ಅರುಲ್ಮಿಗು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ |date_built = Unknown |primary_deity = Goddess [[Meenakshi]] ([[Parvati]]) |architecture = [[Dravidian architecture]] |location = [[Madurai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India }} '''ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ಅಥವಾ '''ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ವು '''ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ಅಥವಾ '''ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ''' ವು {{lang-ta|மீனாட்சி அம்மன் கோவில்}} [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳು ನಾಡಿನ]] ಪವಿತ್ರ ನಗರ [[ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ|ಮಧುರೈನಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯ|ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ]]. ಇದು [[ಶಿವ ದೇವರಿಗೆ]] (''ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್‌'' ಅಥವಾ ''ಸುಂದರ ದೇವರ'' ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ [[ಪಾರ್ವತಿಗೆ]] (''[[ಮೀನಾಕ್ಷಿ]]'' ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ೨೫೦೦ ವರ್ಷ ಪುರಾತನ ನಗರ ಮಧುರೈನ ಹೃದಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಜೀವಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಬಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳಿರುವ ಎರಡು ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೪ ಭವ್ಯವಾದ [[ಗೋಪುರ|ಗೋಪುರಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತಮಿಳರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ೧೬೦೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ<ref name="skyscraperpage">[http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=4840 SkyscraperPage - ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]</ref>. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರವು {{convert|51.9|m|ft|0}}ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ<ref name="skyscraperpage"/>. == ಇತಿಹಾಸ == === ಹಿಂದು ನಂಬಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Goddess Meenakshi.JPG|thumb|right|320px|ಮಧುರೈನ ದೇವತೆ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್]] ಹಿಂದು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನು ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್‌ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಅವತಾರ ಮೀನಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದುಬಂದನು. ಮಧುರೈನ ಆಡಳಿತಗಾರ [[ಮಲಯದ್ವಜ ಪಾಂಡ್ಯ|ಮಲಯದ್ವಜ ಪಾಂಡ್ಯನ]] ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಮೊದಲೇ ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದುಬಂದಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವಳಾದ ನಂತರ ನಗರವನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಶಿವ ದೇವರು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದು, ಆಕೆಗೆ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯವರು ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ ನೆರೆದು, ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೀನಾಕ್ಷಿಯ ಸಹೋದರ ವಿಷ್ಣು ಮದುವೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಲು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ನೆಲೆ [[ವೈಕುಂಠ|ವೈಕುಂಠದಿಂದ]] ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮಹಿಮಾ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಂದ ಮೋಸಹೋಗಿ ತಡವಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರು ತಿರುಪ್ಪರಂಕುಂದ್ರಮ್‌ನಿಂದ (ಪಾವಲಾಕನಿವೈ ಪೆರುಮಾಳ್) ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ 'ಚಿತಿರೈ ತಿರುವಿಳ'ವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ ನಾಯಕರ್ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಂತರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ತಿರುಮಲೈ ನಾಯಕರ್, 'ಅಜಕರ್ ತಿರುವಿಳ' ಮತ್ತು 'ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮದುವೆ'ಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 'ಅಜಘರ್ ತಿರುವಿಳ' ಅಥವಾ 'ಚಿತಿರೈ ತಿರುವಿಳ' ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Meenakshiamman Temple Tower.JPG|thumb|right|320px|ಮಧುರೈನ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] === ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ === ಮ‌ೂಲ ರಚನೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯವು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸಾವಿರವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶೈವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದು ಸಂತ ತಿರುಗ್ನಾನಸಂಬಂದರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ೭ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೂ ಶಿವ ದೇವರನ್ನು ''ಅಲವೈ ಇರೈವನ್'' ಆಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಆಕ್ರಮಣಕಾರ [[ಮಲಿಕ್ ಕಾಫರ್]]‌‌ನಿಂದ ೧೩೧೦ರಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾತನ ಅಂಶಗಳು ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪುನರ್ನಿಮಾಣದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮಧುರೈನ ಮೊದಲ ನಾಯಕ್ ರಾಜನ (ರಾಜ ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾಯಕ್ : ೧೫೫೯-೧೬೦೦ A.D.) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಗರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಆರ್ಯನಾಥ ಮುದಲಿಯಾರ್]] ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಸುಮಾರು ೧೬೨೩ರಿಂದ ೧೬೫೯ರವರೆಗೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ತಿರುಮಲೈ ನಾಯಕ್]] ಇದಕ್ಕೆ ಅಮ‌ೂಲ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆತ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ವಸಂತ ಮಂಟಪವನ್ನು ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇತರ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Meenakshiamman Temple Tower2.JPG|thumb|right|320px|ಮಧುರೈನ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಈ ದೆವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೀನಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. == ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಚನೆ == <gallery> File:meenaeastgopuram3.jpg|ಪೂರ್ವದ ಗೋಪುರ File:meenasouth2.jpg|ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಪುರ File:meenawest4.jpg|ಪಶ್ಚಿಮದ ಗೋಪುರ File:meenanorth1.jpg|ಉತ್ತರದ ಗೋಪುರ File:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2011).jpg|ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ File:meenaview2.jpg|ಅಮ್ಮನ್ ಮಂದಿರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ File:porthamarai4.jpg|ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ File:meenawest6.jpg|ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಕಾರಮ್‌ನಿಂದ File:Meenakshi Amman Temple Tank.jpg|ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೆರೆ File:Temple de Mînâkshî02.JPG|ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು </gallery> ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪುರಾತನ ನಗರ ಮಧುರೈನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನಗರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನೂ (ಪುರಾತನ) ಏಕಕೇಂದ್ರೀಯ ಕೋಟೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು, ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ರಸ್ತೆಗಳು ತಾವರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ದಳಗಳಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Meenakshi Temple Tower.JPG|thumb|right|320px|ಮಧುರೈನ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ]] ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಸುಮಾರು {{convert|45|acre|m2}} ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ; ಅಲ್ಲದೇ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದವು ೨೫೪ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ೨೩೭ ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಒಂದು ಭಾರಿ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ೧೨ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಪುರವು ಸುಮಾರು {{convert|170|ft|m|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ.<ref name="madurai.com">{{cite web |url = http://www.madurai.com/meena.htm |title = Madurai.com - The meenakshi temple |access-date = 2010-06-09 |archive-date = 2008-05-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080513111113/http://www.madurai.com/meena.htm |url-status = dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Goddess Meenakshi Wedding.JPG|thumb|right|320px|ವಿಷ್ಣು ಅವನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು]] === ಗುಡಿಗಳು === ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶಿವನ ಗುಡಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದೇವತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಏಕಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ದೊಡ್ಡ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ವಿಗ್ರಹವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಭಾರಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನಿಗೆ]] '''ಮುಕುರುನಿ ವಿನಾಯಕರ್''' ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಗುಡಿಯಿದೆ. ಈ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಗುಡಿಯು ಶಿವನ ಗುಡಿಯ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಇದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು ಶಿವನ ಗುಡಿಗಿಂತ ಶಿಲ್ಪೀಯವಾಗಿ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆ ಹೊಳಪಿನದಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Lord Vishnu2.JPG|thumb|right|270px|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣು ದೇವರು]] ==== ವೆಲ್ಲಿ ಅಂಬಲಮ್ ==== {{Hinduism small}} ಇದು ಶಿವ ದೇವರ ವೆಲ್ಲಿ (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ಳಿ) ಅಂಬಲಮ್‌ನ (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಜಗಲಿ ಅಥವಾ ಪೂಜಾವೇದಿಕೆ) ಐದು ಭವ್ಯ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ (ಶಬೈ ಅಥವಾ ಶಾಬ) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿವ ಗುಡಿಯು ಹಿಂದು ದೇವರು [[ನಟರಾಜ|ನಟರಾಜನ]] ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಗ್ರಹವೊಂದನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭಾರಿ ನಟರಾಜನ ವಿಗ್ರಹವು ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೂಜಾವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು '''ವೆಲ್ಲಿ ಅಂಬಲಮ್''' (ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಿವಾಸ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಡ ಕಾಲು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿರುವ ಶಿವನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದು ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ರೂಪವು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಲ ಕಾಲು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಇದೆ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ದೇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಭಕ್ತ [[ರಾಜಶೇಖರ ಪಾಂಡ್ಯ|ರಾಜಶೇಖರ ಪಾಂಡ್ಯನ]] ವಿನಂತಿ ಮೇರೆಗೆ ಅದು ಹಾಗಿದೆ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಯೋಗದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು. ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ ದೇವರ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿರಗಳು: {| class="wikitable" border="1" |- !ಶಾಬ(ಮಂದಿರ) !ಸ್ಥಳ !ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ |- | ಪಾನ್ ಅಂಬಲಮ್ ಪಾರ್ಶಬೈ | ಚಿದಂಬರಂ | ಚಿನ್ನ |- | ಚಿತ್ರ ಶಾಬೈ | ಕೋರ್ಟಲ್ಲಮ್ ಅಥವಾ ಕುಟ್ರಲ್ಲಮ್ | ಹಸಿಚಿತ್ರ(ಹಸಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಮೂಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರ) |- | ತಮಿರ ಶಾಬೈ | ತಿರ್ನೆಲ್ವೆಲಿ | ತಾಮ್ರ |- | ರತ್ನ ಶಾಬೈ | ತಿರುವಾಲಂಗಡು | ರತ್ನಮಣಿಗಳು |} ===<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಪೋರ್ತಮರೈ</span> ಕೆರೆ=== <gallery> File:MaduraiTempleLordShiva.JPG|ಶಿವ ದೇವರ ಮ‌ೂರ್ತಿ File:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2011).jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್ File:porthamarai2.jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್ File:porthamarai4.jpg|ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್ </gallery> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆಯಾದ '''ಪೋರ್ತಮರೈ ಕುಳಮ್''' ಭಕ್ತರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಜನರು ಪ್ರಮುಖ ಮಂದಿರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು {{convert|165|ft|m|abbr=on}} ಉದ್ದ ಮತ್ತು {{convert|120|ft|m|abbr=on}}<ref name="pradosham">{{cite web |url = http://www.pradosham.com/meena1.php |title = MAKING OF THE MAGNIFICENT TEMPLE DEDICATED TO MEENAKSHI SUNDERESWARAR |access-date = 2010-06-09 |archive-date = 2008-05-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080511130226/http://www.pradosham.com/meena1.php |url-status = dead }}</ref> ಅಗಲದ ಕೆರೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ''ಚಿನ್ನದ ತಾವರೆಗಳ ಕೆರೆ'' . ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಾವರೆಗಳು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದಿಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ದೇವರು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೀನು ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೊಕ್ಕರೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url = http://www.maduraimeenakshi.org/templenew.php?link=theertham |title = Temple theertham |access-date = 2010-06-09 |archive-date = 2012-03-28 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120328234631/http://www.maduraimeenakshi.org/templenew.php?link=theertham |url-status = dead }}</ref> [[ತಮಿಳು]] ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ತೀರ್ಪುಗಾರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಖಕರು ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದಿಲ್ಲದ ಕೃತಿಗಳು ಮುಳುಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದವು ತೇಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pradosham"/><ref>{{cite web |url = http://www.digitalmadurai.com/madurai/history/sanga_thamizh.htm |title = Sanga Thamizh |access-date = 2010-06-09 |archive-date = 2008-05-09 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080509181530/http://www.digitalmadurai.com/madurai/history/sanga_thamizh.htm |url-status = dead }}</ref> === ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪ === [[ಚಿತ್ರ:1000Hall.jpg|thumb|250px|right|ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪದ ಒಂದು ಭಾಗ]] ಮಧುರೈ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪವು ಪುರಾತನ ತಿರುನೆಲ್ವೆಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |url = http://en.wikipedia.org/wiki/Nellaiappar_Temple |title = Tirunleveli Nellaiappar Temple}}</ref>ಯ [[ನೆಲ್ಲೆಯಪ್ಪರ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನ|ನೆಲ್ಲೆಯಪ್ಪರ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನದ]] ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. '''ಆಯಿರಮ್ ಕಾಲ್ ಮಂಡಪಮ್''' ಅಥವಾ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪವು ೯೮೫ (೧೦೦೦ದ ಬದಲಿಗೆ) ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆ|ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು]] ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ''ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಮಂಟಪ'' ವನ್ನು [[ಆರ್ಯನಾಥ ಮುದಲಿಯಾರ್‌]] ೧೫೬೯ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದನು.<ref name="History&DescriptionofSriMeenakshiTemple">ಶ್ರೀ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ - T. G. S. ಬಲರಾಮ್ ಐಯರ್, T. R. ರಾಜಗೋಪಾಲಂ, ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ೧೯೭೭ - ೪೨ ಪುಟಗಳು</ref>. ಅವನು ಮಧುರೈನ ಮೊದಲ ನಾಯಕ [[ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾಯಕ್]]‌ನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೫೯-೧೬೦೦) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಆತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಶಃ-ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಘಟನೆ ಪಾಲಿಗರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಹಲವು ''ಪಾಲಯಮ್'' ಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾಲಯಮ್ಅನ್ನು ''ಪಾಲಯಕ್ಕಾರರ್'' ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ನಾಯಕರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="SaintsGoddessesandKings">ಸುಸಾನ್ ಬೇಯ್ಲಿಯ ಸೈಂಟ್ಸ್, ಗಾಡೆಸಸ್ ಆಂಡ್ ಕಿಂಗ್ಸ್</ref>. ಮಂಟಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಸುಂದರವಾದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಆರ್ಯನಾಥ ಮುದಲಿಯಾರ್‌ನ ಗಂಭೀರ ಭಂಗಿಯ ವಿಗ್ರಹವೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈಗಿನ ಆರಾಧಕರು ಹಾರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ<ref name="History&DescriptionofSriMeenakshiTemple"/>. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಬವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ-ಕಲೆಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಒಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ೧೨೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಮ‌ೂರ್ತಿಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ಹೊರಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಬವು ಹೊಡೆದಾಗ(ಮೀಟಿದಾಗ) ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಬಗಳ ಮಂಟಪದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಧ್ಯ-ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತಿರೈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಅಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ ಮಂಟಪ === ಇದು ಪೂರ್ವದ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮಂದಿರ ಗೋಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದೇವತೆಗಳ ಮ‌ೂರ್ತಿಗಳಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. == ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರದ ವಿವರಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 3.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 4.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 17.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 12.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 16.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 5.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 15.jpg|200px]] [[ಚಿತ್ರ:Gopurams of the Madurai Meenakshi Temple, Madurai, Tamil Nadu, India (2009) 10.jpg|200px]] == ಉತ್ಸವಗಳು == ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ '''ಮೀನಾಕ್ಷಿ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣಂ''' (). ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ '''[[ತೇರ್ ತಿರುವಿಳ]]''' (ರಥೋತ್ಸವ) ಮತ್ತು '''ತೆಪ್ಪ ತಿರುವಿಳ''' ವನ್ನೂ (ತೆಪ್ಪ ಉತ್ಸವ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ, [[ನವರಾತ್ರಿ]], [[ಶಿವರಾತ್ರಿ|ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂತಹ]] ಪ್ರಮುಖ [[ಹಿಂದು]] ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಂತೆ, ತಮಿಳು ತಿಂಗಳು [[ಆದಿ]] (ಜುಲೈ ೧೫ - ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭) ಮತ್ತು [[ಥೈ|ಥೈಯ]] (ಜನವರಿ ೧೫ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫) ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ನೆರೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆವನಿ ಉರ್ಚವಮ್, ಮಾರ್ಗಜಿ ಉರ್ಚವಮ್, ನವರಾತ್ರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಸವಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೀನಾಕ್ಷಿ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣಂ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಆವನಿ ಮ‌ೂಲ ಉತ್ಸವಂ ಸಹ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೦-ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್‌ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಧುರೈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರೇಶ್ವರರ್‌ ದೇವರು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾಡಿದ ತಿರುವಿಳಯಾದಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಅವನ ವಿವಿಧ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://maduraimeenakshitempleforu.blogspot.com/2008/08/aavani-moola-festival.html |title = Avani Moola Utsavam History and Festival Details }}</ref> == ಪ್ರಚಲಿತ ಸ್ಥಿತಿ == ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಪುನಃಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೯ರ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಸಾರುವೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲಸವು ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ-ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ೨೦೦೯ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ದೇವಸ್ಥಾನದೊಳಗಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಗೋಡೆ, ಶಾಸನ, ಮ‌ೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುನರೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ (ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಾಜಾ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪವಿತ್ರೀಕರಣವು (ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕ) ೨೦೦೯ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೮ರ ಬುಧವಾರದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗಿನ ೯:೦೦ರಿಂದ ೯:೪೫ರವರೆಗೆ ೩೦೦ ಶಿವಾರ್ಚಕರಿಂದ ಅದ್ಧೂರಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು<ref>[http://travel.webshots.com/album/570875698ACevpL TripsGuru ವಿನ ಮಧುರೈ ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದ ಫೋಟೋಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090424100104/http://travel.webshots.com/album/570875698ACevpL |date=2009-04-24 }}, ಎಪ್ರಿಲ್ ೮, ೨೦೦೯</ref><ref>http://travel.webshots.com/album/೫೭೦೮೭೫೬೯೮ACevpL{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ನೀವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಧುರೈ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://maduraimeenakshitempleforu.blogspot.com/2009/09/meenakshi-temple-kumbabhishekam-video.html |title = Madurai Meenakshi Sundareswarar Temple Kumbabishekam Video Clipping}}</ref> == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == *[[ಅನ್ನಾಮಲೈಯರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ಕಾಳಹಸ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ಎಕಂಬರೇಶ್ವರರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ಚಿದಂಬರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ತಿರುವನೈಕವಲ್]] ದೇವಸ್ಥಾನ *[[ನೆಲ್ಲೆಯಪ್ಪರ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ಶ್ರೀ ಸೈಲಂ ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, AP]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|Madurai Meenakshi temple}} * [http://www.maduraimeenakshi.org ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://hinduism.about.com/library/weekly/aa052003a.htm About.com ಬರಹಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513212212/http://hinduism.about.com/library/weekly/aa052003a.htm |date=2008-05-13 }} * [http://www.tamilnation.org/culture/architecture/madurai.htm ದ್ರಾವಿಡ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ - ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಧುರೈ] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.religiousportal.com/MeenakshiTemple.html ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉಪಯುಕ್ತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಓದಿ] *[http://www.indhistory.com/hindu-temple/hindu-temple-meenakshi-temple.html/ ಇಂಡ್‌ಹಿಸ್ಟರಿ ಪೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505041738/http://www.indhistory.com/hindu-temple/hindu-temple-meenakshi-temple.html |date=2008-05-05 }} *[http://maduraimeenakshitempleforu.blogspot.com/ ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಬ್ಲಾಗ್] * [http://madurabeats.blogspot.com/ ಮಧುರ ಬೀಟ್ಸ್] {{coord|9|55|10|N|78|07|10|E|region:IN_type:landmark_source:dewiki|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಧುರೈನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಧುರೈ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] 8slx5eyn85co05bkcv3bvkp6t1v4qau 0 23601 1430510 1430153 2026-09-27T07:10:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430510 wikitext text/x-wiki {{use mdy dates}} {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | Name = Limp Bizkit | Img = Limp Bizkit in Paris during the 2009 Unicorns N' Rainbows Tour.jpg | Img_capt = Limp Bizkit performing live in Paris during the 2009 [[Unicorns N' Rainbows Tour]] |Landscape = yes | Background = group_or_band | Origin = [[Jacksonville, Florida]], United States | Years_active = 1995–present | Genre =<!-- If you attempt to remove this information or change the genre, you will get a warning on your talk page, if you repeat this action you will be blocked. Wiki guidelines are to source information; this has been done. This genre debate has been settled in the talk page. -->[[Nu metal]], [[rap metal]], [[alternative rock]] | Label = [[Flip Records (1994)|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]], [[Geffen Records|Geffen]] | Associated_acts = [[Black Light Burns]], [[House of Pain]], [[La Coka Nostra]] | URL = [http://www.limpbizkit.com www.limpbizkit.com] | Current_members = [[Fred Durst]]<br/>[[Wes Borland]]<br>[[Sam Rivers (bassist)|Sam Rivers]]<br/>[[DJ Lethal]]<br/>[[John Otto (drummer)|John Otto]] | Past_members = [[Mike Smith (guitarist)|Mike Smith]] }} '''ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌''' ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ಒಂದು [[ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯತಂಡ]]. ಇದರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ [[ಫ್ಲಾರಿಡಾ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌]]. [[ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌]] (ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯನ), [[ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌]] (ಗಿಟಾರ್‌), [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್‌]] (ಬಾಸ್‌), [[ಜಾನ್‌ ಒಟ್ಟೊ]] (ಡ್ರಮ್ಸ್‌) ಹಾಗೂ [[DJ ಲೀತಲ್‌]] ಈ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು. ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಮೂರು [[ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಗಳಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಹಲವು ಇತರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಈ ವಾದ್ಯತಂಡದ್ದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 35 ದಶಲಕ್ಷ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>http://www.ultimate-guitar.com/news/upcoming_releases/limp_bizkit_ready_first_album‌_in_over_5_years.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಸವಿ 1995ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಈ ವಾದ್ಯತಂಡವು, 1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಅದರ್‌]]'' ಒಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್]]'' ‌, 2000ದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಅದರ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಬಮ್‌ನ 1.05 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ರಾಕ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ-ವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಅಲ್ಬಮ್‌ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು. ಸತತ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದ [[ಪರ್ಲ್‌ ಜ್ಯಾಮ್]]‌ನ ''[[Vs.]]'' ನ್ನು ಇದು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,85663,00.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618192310/http://www.ew.com/ew/article/0,,85663,00.html |url-status=dead }}</ref> ಇಸವಿ 2001ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಆನಂತರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ ಮೇ ವೇರಿ]]'' ಗಾಗಿ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು [[ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌]]ರನ್ನು ‌ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮುಂಚಿನ ಎರಡು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇಸವಿ 2005ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ''[[ದಿ ಅನ್‌ಕ್ವೆಷ್ಚನಬಲ್‌ ಟ್ರೂತ್‌ (ಪಾರ್ಟ್‌ 1)]]'' ಎಂಬ EP ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್ ಪುನಃ ತಂಡವನ್ನು ಅಗಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ನ ಮೂಲತಃ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ರಚನೆಯಾದ, ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ]]'' 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.chartattack.com/news/66149/original-limp-bizkit-lineup-reforms |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 7, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607061848/http://www.chartattack.com/news/66149/original-limp-bizkit-lineup-reforms |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು=== [[ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌]] [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್‌]]ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು 1995ರಲ್ಲಿ [[ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್‌ ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ರನ್ನು, ತಮ್ಮ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ, FL (ಫ್ಲಾರಿಡಾ)ದ ಕೀಯ್ಸ್ಟೋನ್‌ ಹೈಟ್ಸ್‌ ನಿವಾಸಿ, ಡ್ರಮ್ಮರ್‌ [[ಜಾನ್‌ ಒಟ್ಟೊ]]ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಮೂವರೂ ಸಹ, ಸಮಯಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಆನಂತರವೇ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಮೂವರು ರಾಬ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು.<ref name="amg">{{cite web |last=Bush |first=John |title=Limp Bizkit&nbsp;– Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/limp-bizkit-p213327 |publisher=Allmusic |year=2006 |accessdate=2008-01-27}}</ref> ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು-ಧ್ವನಿಪಥಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ ''ಮೆಂಟಲ್‌ ಅಕ್ವಾಡಕ್ಟ್ಸ್‌'' (ಫ್ರೆಡ್‌ರ ಮುಂಚಿನ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಾದ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್‌ 26 ಮತ್ತು 10Ft ಷಿಂಡಿಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಹಾಡುಗಳ ಮರುನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.) ರಾಬ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದಾದ ಕೂಡಲೆ ರಾಬ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇದೀಗ ಖಾಲಿಬಿದ್ದ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟೊ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಸಹಪಾಠಿ [[ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌]]ರ ಹೆಸರನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಗಮನಿಸಿ, ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು. ಡರ್ಸ್ಟ್‌ [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ಗೆ ತೆರಳಿ, ವೆಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ವಾದ್ಯತಂಡ ಸೇರಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಅವರ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು. ವೆಸ್‌ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಫ್ರೆಡ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌ನಿಂದ ಮರಳಿಬಂದಾಗ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಡ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅರ್ಧ ತಾಸು ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು. ವಾದ್ಯತಂಡವು ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಲ್ಕ್‌ಬಾರ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1995ರಲ್ಲಿ, ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಲು ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌ಗೆ ಬಂದಿದ್ದ [[ಕೊರ್ನ್]]‌ ವಾದ್ಯತಂಡದವರೊಂದಿಗೆ ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. [[ಹಚ್ಚೆ (ಟ್ಯಾಟೂ) ಕಲಾವಿದ]]ರೂ ಆಗಿದ್ದ ಡರ್ಸ್ಟ್‌, ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡದ ಬ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್‌ [[ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್‌ 'ಫೀಲ್ಡಿ' ಆರ್ವಿಜು]]ರಿಗೆ ಹಲವು ಹಚ್ಚೆ ಕಲೆ ನೀಡಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು. [[ರಾಬ್ ವಾಟರ್ಸ್‌]]ರೊಂದಿಗಿನ‌ ತಮ್ಮ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊದಲ ಡೆಮೊ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ವಿಶೇಷವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಆನಂತರ, ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಡೆಮೊ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವಾಯಿತು. ಈ ಬಾರಿ ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡವು ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಡೆಮೊದಲ್ಲಿ '[[ಕೌಂಟರ್ಫೀಟ್]]'‌, 'ಸ್ಟಕ್‌', 'ಸ್ಟೇಲ್ಮೇಟ್'‌ ಹಾಗೂ 'ಪೊಲ್ಯುಷನ್' ಎಂಬ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ‌ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ತ್ರೀ ಡಾಲರ್‌ ಬಿಲ್‌, ಯಾಲ್‌$]]'' ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಡೆಮೊ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡದ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ರಾಸ್‌ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌]]ರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರೂ ಸಹ ಈ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ರಾಸ್‌ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡದವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಈ ವಾದ್ಯತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ತಮ್ಮ ಇಂಗಿತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. '[[ಗಾರ್ಬೇಜ್‌]]' ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಜೊರ್ಡಾನ್‌ ಸ್ಕುರ್‌‌ನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಸ್ಕುರ್‌ರ ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ತಮ್ಮ ಡೆಮೊ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು. ಸ್ಕುರ್‌ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ [[ಫ್ಲಿಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು [[ಡೆಫ್ಟೋನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪೇನ್‌]] ವಾದ್ಯತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ-ಪ್ರವಾಸ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪೇನ್‌ ತಂಡದೊಂದಿಗಿದ್ದ [[DJ ಲೀತಲ್‌]] ಅನಂತರ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡ ಸೇರಿದರು.<ref name="amg" /> ಆನಂತರ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ [[ಮೊಜೊ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]]‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಸ್ಕುರ್‌ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ತಂಡವು ಫ್ಲಿಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ===''ತ್ರೀ ಡಾಲರ್‌ ಬಿಲ್‌, ಯ್‌'ಆಲ್‌$'' (1997–1998)=== ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ, ''[[ತ್ರೀ ಡಾಲರ್ ಬಿಲ್‌, ಯ್‌ಅಲ್‌$]]'' 1997ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಟರ್ಸ್ಕೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ [[ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ 200]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ತಂಡದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ತನ್ನ ಮಾರಾಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್‌ ಟೂರ್‌]], ಟ್ರೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ಟಿಯರ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ [[ಒಜ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌]] ನಂತರವೇ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 22ನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಒಜ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಮರೆಯಲಾಗದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ತಂಡವು, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೈಜ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಂಡವು ಈ ಶೌಚಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸದಸ್ಯ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಆಗಾಗ್ಗೆ ''"We're coming straight to you from the sewer"'' ಹಾಗೂ ''"I am a piece of shit, and my band is a piece of shit"'' ಎನ್ನುತ್ತಲಿದ್ದರು. ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರ ತೀರಾ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವೇಷಭೂಷಣವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನದಲ್ಲೂ ಮನೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ '''[[ಕೌಂಟರ್ಫೀಟ್]]''' ‌ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, [[ಜಾರ್ಜ್ ಮೈಕಲ್‌]]ರ '''[[ಫೇಯ್ತ್‌‌]]''' ರಕ್ಷಾಪುಟದ ಮೂಲಕ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ದೊರಕಿತು. ಇಸವಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, [[ಪೀಟರ್‌ ಬರ್ಗ್‌]]ರ ಚಲನಚಿತ್ರ '''[[ವೆರಿ ಬ್ಯಾಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್‌]]''' ನ ಧ್ವನಿಪಥದಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡು ಕೇಳಿಬಂದಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್‌ ಡಯಾಜ್‌]], [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಲೇಟರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜೆರಮಿ ಪಿವೆನ್‌]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.mtv.com/news/articles/1431305/19980401/story.jhtml "ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಪೇಯ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ 'ಕೌಂಟರ್ಫೀಟ್‌' ಪ್ಲೇ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525014009/http://www.mtv.com/news/articles/1431305/19980401/story.jhtml |date=ಮೇ 25, 2009 }}. [[MTV ನ್ಯೂಸ್‌]], 1 ಜುಲೈ 1998; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡದ ಮೂರನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್‌ ''ಆಲ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ'' ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ರ್‌ಯಾಪ್‌ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಆ ಹಾಡಿನ ನಾಲ್ಕು ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಡರ್ಸ್ಟ್‌, ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಕೊರ್ನ್‌ ತಂಡದ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ''ಲೇಡೀಸ್‌ ನೈಟ್‌ ಇನ್‌ ಕ್ಯಾಂಬೊಡಿಯಾ'' ಪ್ರವಾಸವು ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಪೂರ್ವ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ತಂಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಯುವಕರೇ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಫ್ರೆಡ್‌ ಗಮನಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರಲೆಂದು ಈ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಭಾರೀ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುವವರಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ, ರಾಬ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌ ತಾವು ಸಹ-ಗೀತ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಂಡವು ಉಪಯೋಗಿಸಿತೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ವಾಟರ್ಸ್‌ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಆರಂಕಿ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರವೂ ದೊರಕಿತು. {{Citation needed |date=January 2010}} ([[ಕೋಲ್ಡ್]]‌ ಮತ್ತು [[ಇವಾನೆಸೆನ್ಸ್]]‌) ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ ಟೆರಿ ಬಾಲ್ಸಮೊ {{Citation needed |date=January 2010}} ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಇಂಗಿತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ===''ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಅದರ್‌'' (1999–2000)=== ಇಸವಿ 1999ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್ ತಂಡವು ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''[[ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಅದರ್]]'' ‌ ಒಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಇದು ಬಿಲ್ಬೊರ್ಡ್‌ 200ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೊಡನೆಯೇ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ದೊರೆತವು. ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ 834,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ಇದುವರೆಗೂ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 16 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. ಮೊದಲ ಏಕಗೀತ '[[ನೂಕೀ]]' ರಾಕ್‌ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿ, ರಾಕ್‌ ಮತ್ತು ರ್‌ಯಾಪ್‌ ಪಟ್ಟಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಟಾಪ್‌ 10 ತಲುಪಿತು. ಈ ಏಕಗೀತದ ನಂತರ, ವಾದ್ಯತಂಡವು "[[ಬ್ರೇಕ್‌ ಸ್ಟಫ್‌]]", "[[ರಿ-ಅರೇಂಜ್ಡ್‌]]" ಹಾಗೂ, ಹಿಪ್‌-ಹಾಪ್‌ ಕಲಾವಿದ [[ಮೆಥಡ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]] ಒಳಗೊಂಡ "[[N 2 ಗೆದರ್‌ ನೌ]]" ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. "N 2 ಗೆದರ್‌ ನೌ" ಏಕಗೀತೆಯು, ರಾಕ್‌ ಮತ್ತು [[ಹಿಪ್-ಹಾಪ್]]‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿಯ ಬದಲಿಗೆ, [[ಒಗ್ಗೂಡಿ]]ಸಲು ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ರ ಯತ್ನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://media.www.theorion.com/media/storage/paper889/news/2009/02/25/Entertainment/Bizkit.Is.Back-3644780.shtml |title=ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಡೆವೆನ್ಪೋರ್ಟ್‌, "ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಈಸ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌", ''ದಿ ಒರಿಯಾನ್‌'' , 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009. |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228185202/http://media.www.theorion.com/media/storage/paper889/news/2009/02/25/Entertainment/Bizkit.Is.Back-3644780.shtml |url-status=dead }}</ref> [[ಕೊರ್ನ್‌]] ತಂಡದ [[ಜೊನಾಥನ್‌ ಡೇವಿಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೋನ್‌ ಟೆಂಪ್ಲ್‌ ಪೈಲಟ್ಸ್‌]] ತಂಡದ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ ವೇಲೆಂಡ್‌]] ಹಾಡಿದ "ನೊಬಡಿ ಲೈಕ್‌ ಯು", ಹಾಗೂ [[ಸ್ಟೆಯಿಂಡ್‌]] ತಂಡದ [[ಆರೊನ್‌ ಲೂಯಿಸ್‌]] ಹಾಡಿದ "ನೊ ಸೆಕ್ಸ್‌" ಗೀತೆಗಳು ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದವು. ====ವಿವಾದಗಳು==== ಇಸವಿ 1999ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್ ಬಹಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊತ್ತ [[ವುಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್‌'99]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 200,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿ ನೀಡಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಆನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೃತ್ಯಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. '[[ಬ್ರೇಕ್ ಸ್ಟಫ್]]'‌ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಪದರಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತಿಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ, [[ಬಲಾತ್ಕಾರ]]ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ [[ಲೈಂಗಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ]]ಗಳು ನಡೆದುದರ ಕುರಿತು ವರದಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಕೆಲವನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತಂತೆ.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/daily/july99/woodstock29.htm http://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/daily/july99/woodstock29.htm]</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಾರನೆಯ ದಿನ [[ರೆಡ್‌ ಹಾಟ್‌ ಚಿಲಿ ಪೆಪರ್ಸ್‌]] ತಂಡವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬೇಕೆಂತಲೇ ಹಚ್ಚಲಾದ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಲೂಟಿ ಕೃತ್ಯಗಳ ನಡೆದವು. ಈ ಹಿಂಸಾಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ತಾವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವರ್ತಿಸಿದ್ದು ಜನರನ್ನು ಉದ್ವಿಗ್ನಗೊಳಿಸಲು ಅಲ್ಲ, ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ, ವಾದ್ಯತಂಡದ ಸದಸ್ಯರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯತಂಡ ಸ್ಲಿಪ್‌ನಾಟ್‌, [[ಒಜಿ ಒಸ್ಬೊರ್ನ್]]‌ ತಂಡದ ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕ [[ಜಾಕ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌‌]]ರೊಂದಿಗೆ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕಿಳಿದರಲ್ಲದೆ, [[ಕ್ರೀಡ್]]‌ ತಂಡದ ಮುಂದಾಳು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಪ್]]‌ರೊಂದಿಗೆ ಡರ್ಸ್ಟ್ ಹೊಡೆದಾಟಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು. ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಖ್ಯಾತ ರ್‌ಯಾಪರ್‌‌‌ಗಳಾದ [[ಎಮಿನೆಮ್]]‌ ಮತ್ತು [[ಎವರ್ಲಾಸ್ಟ್‌]]ರೊಂದಿಗೂ ಜಗಳವಾಡಿತ್ತು. [[ಟ್ಯಾಪ್‌ರೂಟ್]]‌ ತಂಡವು ತನ್ನ ಅಂತರಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಉತ್ತರ-ನೀಡುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ 'ಸೇಡು' ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು, ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅವರ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಸಿದ್ದದ್ದು. [[File:Fred-Durst-late-2008.JPG|thumb|180px|ಮುಂದಾಳು ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌]] ===''ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌'' (2000–2001)=== ಹದಿನೈದು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ''[[ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್,]]'' ‌ 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2000ದಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಗಿಟಾರ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ವಿಲಕ್ಷಣ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕ ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿವರಿಸಿದರು. ಫ್ರೆಡ್‌ ಒಬ್ಬ ಮುಟ್ಠಾಳ, ಒಬ್ಬ ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ (ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ರೂಪದ ನಕ್ಷತ್ರಮೀನು) ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌ ಎಂಬುದು, 'ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಾಹನ ಇಂಧನ ತುಂಬುವ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಹಾಟ್ ಡಾಗ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ರುಚಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು' ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ, U.S.ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು (ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ) ಮಾರಾಟವಾದ ರಾಕ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. 'ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌' ಗೋಲ್ಡ್‌, ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್‌ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಆರು ಬಾರಿ ಮಲ್ಟಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,85668,00.html |title=ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಟಾಪ್ಸ್‌ ದಿ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಚಾರ್ಟ್‌ {{!}} ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌ {{!}} ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌‌ {{!}} ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ {{!}} ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 7, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607183116/http://www.ew.com/ew/article/0,,85668,00.html |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ ಎರಡು ಏಕಗೀತೆಗಳಾದ '[[ಮೈ ಜೆನರೇಷನ್‌‌‌]]' ಮತ್ತು '[[ರೊಲಿನ್‌' (ಏರ್‌ ರೇಯ್ಡ್‌ ವೆಹಿಕಲ್‌)]]' ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಉತ್ತೇಜನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. '[[ಟೇಕ್‌ ಎ ಲುಕ್ ಅರೌಂಡ್‌]]' ಹಾಡನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[Mission: Impossible 2]] [[ಮೆಥಡ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]], [[ರೆಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]] ಮತ್ತು [[DMX]] ಇವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ರೊಲಿನ್‌' (ಅರ್ಬನ್‌ ಅಸಾಲ್ಟ್‌ ವೆಹಿಕಲ್‌)" ಎಂಬ [[ರೀಮಿಕ್ಸ್‌]] ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. [[ದಿ ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಪ್ಯೂರಿಯಸ್‌]] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಏಕಗೀತ '''[[ಮೈ ವೇ]]''' ಯನ್ನು [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್]]‌ನ [[ರೆಸ್ಲ್‌ಮ್ಯಾನಿಯಾ ಎಕ್ಸ್‌-ಸೆವೆನ್]]‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ 'ಕಳಪೆ' ಎಂಬ ಟೀಕೆ-ಟಿಪ್ಪಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/music/artists/limpbizkit/chocolatestarfish?q=limp%20bizkit |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629040655/http://www.metacritic.com/music/artists/limpbizkit/chocolatestarfish?q=Limp%20Bizkit |url-status=dead }}</ref> ====ವಿವಾದಗಳು==== ಇಸವಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪ್ರವಾಸದಂದು, [[ಬಿಗ್‌ ಡೇ ಔಟ್‌]] ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿವಾದವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಮೊಷ್‌ ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೇದಿಕೆಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವತಿ [[ಜೆಸಿಕಾ ಮಿಚಲಿಕ್‌]]ಎಂಬಾಕೆ [[ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿ]]ದ ಕಾರಣ ಮೃತಳಾದಳು. ಪ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಫ್ರೆಡ್‌ ಜನರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು, ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಮಿಚಾಲಿಕ್‌ಳನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯ [[ಕಾಂಕಾರ್ಡ್‌ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌]]ಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾದಳು. ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಿದರು. ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು U.S.ನಿಂದ ವೀಡಿಯೊ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರಾದ ಆರೊನ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌, ವಿಲ್‌ ಪಿಯರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಮರ್‌ ಟೇಲರ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ವಿವಿಯನ್‌‌ ಲೀಸ್‌ರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು,<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/1148637.stm | work=BBC News | title=Limp Bizkit 'devastated' by fan death | date=February 1, 2001 | accessdate=April 4, 2010}}</ref> ಈ ಭದ್ರತಾ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಗಲಾಟೆಯ ಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೂ ಸಹ ವಾದ್ಯತಂಡವು ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂದು [[ಬಿಗ್‌ ಡೇ ಔಟ್‌]] ಪರ ವಕೀಲರು ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ದೂರಿತ್ತರು. ಗಿಟಾರ್‌, ಡ್ರಮ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಸ್‌ಗಳ ವಾದ್ಯ ನಿಂತ ಮೇಲೂ, DJ ಲೀತಲ್‌ ಮೆಲ್ಲನೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ನಿರ್ಮಿತ ಆವರ್ತನವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಈ [[ಅಂತರವಾದನ]]ವನ್ನು (ವಿರಾಮದ ಅಂಕದಲ್ಲಿ)ನುಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಲೀತಲ್‌ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು, ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಈ ಮೆಲ್ಲನೆಯ ಮಧುರ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಸ್ತಬ್ದಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದೆಡೆ ವಾದ್ಯತಂಡ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ನೆರವಿಗೆ ಹೋಗುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೂ, ಆ ಗೋಷ್ಟಿಯ ಆಯೋಜಕರಾದ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್‌ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೂರಿನ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊರಬೇಕಾಯಿತು. ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರ, 'ಲಿಂಪ್ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಂದ್ರತೆ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ತಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಪಂಜರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು' ಎಂದು ಆ ಘಟನೆಯ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಮಿಲೆಜ್‌ ಹೇಳಿದರು.<ref>[http://www.mtv.com/news/articles///story.jhtml "ಆರ್ಗನೈಸರ್ಸ್‌ ಬ್ಲೇಮ್ಡ್‌ ಇನ್‌ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಮೊಷ್‌-ಪಿಟ್‌ ಡೆತ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221114353/http://www.mtv.com/news/articles/story.jhtml |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2008 }} {{Cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/story.jhtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜುಲೈ 4, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221114353/http://www.mtv.com/news/articles/story.jhtml |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2008 |url-status=bot: unknown}}. [[MTV ನ್ಯೂಸ್‌]] 8 ನವೆಂಬರ್‌ 2002; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ====ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರ ಮೊದಲ ವಿದಾಯ==== ಇಸವಿ 2001ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಡರ್ಸ್ಟ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಕೆಟ್ಟಿರುವುದು ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿದಾಯವು ವಾದ್ಯತಂಡಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ; ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೀಕಾಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ, ವ್ಯಾಪಕ ಸೃಜನತೆಯ ಕಾರಣ, ಈ ವಾದ್ಯತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಂಶ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿದ್ದರು. ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ವಾದ್ಯತಂಡ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಗೀತೆ 'ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌' ಇದು [[ಫ್ರಾಂಕೀ ಗೋಸ್‌ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್]]‌ನ ಹಾಡಿನ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು. ಇದು ''[[ಝೂಲ್ಯಾಂಡರ್]]'' ‌ ಧ್ವನಿಪಥದಲ್ಲಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ===''ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ ಮೇ ವೇರಿ'' (2002–2004)=== ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್ ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಿಗಾಗಿ 2002ರಲ್ಲಿ‌ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ''ಪುಟ್‌ ಯುವರ್ ಗಿಟಾರ್‌ ವೇರ್‌ ಯುವರ್ ಮೌತ್‌ ಈಸ್‌'' ವಾದಕ-ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು.<ref>[http://www.mtv.com/news/articles/1451596/20011221/story.jhtml "ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್‌ 99 - ತಂಡವು 100 ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಿರಲು, ನ್ಯೂ ಗಿಟಾರಿಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ ಅವು ಬಹಳ ಸೊಂಬೇರಿ ನಗರಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಕಾರಣ." ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070823041057/http://www.mtv.com/news/articles/1451596/20011221/story.jhtml |date=ಆಗಸ್ಟ್ 23, 2007 }}. [[MTV ನ್ಯೂಸ್‌]], 21 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2001; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> ವಾದ್ಯತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದರು. ಸಾವಿರಾರು ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ತಾವು ಯಾವುದೇ ಗಿಟಾರ್‌ [[ಗೀತಭಾಗ]]ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರೂ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ, ಎಂಬ ಕರಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಎಂಬ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿದಾಗ ವಿವಾದ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗೂ ಕೇವಲ ಅರವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಫ್ರೆಸ್ನೊ]] ಮೂಲದ ಮೊಂಟ್ ಪಿಟ್ಮನ್‌, ಅನೂಷ್‌ ಸಬೊಕ್ಟಕಿನ್‌ ಮತ್ತು ಜೊನಾಸ್‌ ಆಂಡರ್ಸನ್‌ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ದಿನಾಂಕ 30 ಮಾರ್ಚ್‌ 2003ರಂದು, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವು [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌]]ನ [[ರೆಸ್ಲ್‌ಮ್ಯಾನಿಯಾ XIX]]ದಲ್ಲಿ ನೇರ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿ ನೀಡಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯತಂಡವು 'ಕ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಅಡಿಕ್ಟ್‌' ಮತ್ತು 'ರೊಲಿನ್'‌ ([[ಅಂಡರ್ಟೇಕರ್]]‌ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ) ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿತು.<ref>[http://corporate.wwe.com/news/2003/2003_03_28.jsp "ರೆಸ್ಲ್‌ಮ್ಯಾನಿಯಾ XIX ದಿಸ್ ಸಂಡೇ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501194116/http://corporate.wwe.com/news/2003/2003_03_28.jsp |date=ಮೇ 1, 2009 }}. [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌]] ಸುದ್ದಿ ಬಿಡುಗಡೆ, 28 ಮಾರ್ಚ್‌ 2003; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕರ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತಂಡವು ಹಲವು ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುವಾಯಿತು. [[ರೆಸ್ಲ್‌ಮ್ಯಾನಿಯಾ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್‌ ನುಡಿಸಿದವರು [[ಕೊರ್ನ್]]‌ ತಂಡದ [[ಹೆಡ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಸ್ನಾಟ್‌]] ತಂಡದ [[ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್]]‌ ಎಂದು ಆನಂತರ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಜಂಟಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ಡರ್ಸ್ಟ್ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅಲ್ಬಮ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲವು ರ್‌ಯಾಪ್‌ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಇಂಗಿತವಿತ್ತು. ‌ ಇವರಲ್ಲಿ [[ವೀಜರ್]]‌ನ [[ರಿವರ್ಸ್‌ ಕುವೊಮೊ]], [[ಹೆಲ್ಮೆಟ್]]‌ನ [[ಪೇಜ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್]]‌, [[ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ]]ಯ [[ಆಲ್‌ ಜೊರ್ಗೆನ್ಸೆನ್]]‌, ಹೆಡ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊರ್ನ್ ಹಾಗೂ [[ಜೇ-ಝಡ್]]‌, [[ಬುಬ್ಬಾ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನೂಪ್‌ ಡಾಗ್]]‌ ಸೇರಿದ್ದರು. ವೆಲ್ಚ್‌ ಬರೆದ 'ಬಿಲ್ಡ್‌ ಎ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌' ಹಾಗೂ ಸ್ನೂಪ್‌ ಡಾಗ್‌ ನುಡಿಸಿದ್ದ 'ರೆಡ್‌ ಲೈಟ್‌ - ಗ್ರೀನ್‌ ಲೈಟ್‌' ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಹಾಡೂ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. 'ಪುಟ್‌ ಯುವರ್ ಗಿಟಾರ್‌ ವೇರ್‌ ಯುವರ್ ಮೌತ್‌ ಈಸ್‌' ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬಂದವರ ಬದಲಿಗೆ, ಮುಂಚೆ ಸ್ನಾಟ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್‌ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌ರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ವಾದ್ಯತಂಡವು ತನ್ನ ಲೊಗೊವನ್ನು 'ಲಿಂಪ್ಬಿಜ್ಕಿಟ್' ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ‌ ಮುಂಬರುವ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಕ್ಕಾಗಿ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಒಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌ ಹಿಡಿಸುವಷ್ಟು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆಗಲೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗ ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್ ವಾದ್ಯತಂಡದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಹಿಡಿಸುವಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿಪಥಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿತ್ತು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು 'ಆಫ್‌ ದಿ ರೆಕಾರ್ಡ್‌' ಹಾಡುಗಳೆಂದು ಫ್ರೆಡ್‌ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವರು; ಅವುಗಳದ್ದೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2003ರಂದು, ತಂಡದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ '''[[ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ ಮೇ ವೇರಿ]]'' ' 320,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಬಹಳ ದಿವಸಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡದ 'ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ' ಕೊನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 2008ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ಥ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿ, ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್‌ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಗಳಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ತಂಡದ ಮುಂಚಿನ ಸಂಯೋಜನೆ ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಟ್‌ ದಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಟೀಕೆಯನ್ನೇ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/music/artists/limpbizkit/resultsmayvary |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120428184612/http://www.metacritic.com/music/results-may-vary |url-status=dead }}</ref> ರೊಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್ಸ್‌ ವಿಮರ್ಶೆಯು 5ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತಾದರೂ, '''[[ಪ್ಲೇಲೌಡರ್]]‌ '''ತೀರಾ ಅಧ್ವಾನ' <ref>{{Cite web |url=http://www.playlouder.com/review/+resultsmayvary/ |title=http://www.playlouder.com/review/+resultsmayvary/ |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220110251/http://www.playlouder.com/review/%2Bresultsmayvary/ |url-status=dead }}</ref> ಎಂದು ಜರಿಯಿತು. ಯಾಹೂ! ಲಾಂಚ್‌ '21ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಇಣುಕುನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://uk.launch.yahoo.com/l_reviews_a/30984.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 18, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718135004/http://uk.launch.yahoo.com/l_reviews_a/30984.html |url-status=dead }}</ref>'' ''' '''''ಆದೇನೇ ಇರಲಿ, [[ದಿ ಹೂ]] ತಂಡದ '[[ಬಿಹೈಂಡ್‌ ಬ್ಲೂ ಐಯ್ಸ್]]'‌ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಹಾಲಿವುಡ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿ [[ಹ್ಯಾಲೆ ಬೆರಿ]] ಇದರ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. '' ''' '''''ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆಯಾಗಿ '[[ಈಟ್‌ ಯು ಅಲೈವ್‌‌]]' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಈ ಹಾಡು ಅಮೆರಿಕಾದ ಎರಡೂ ರಾಕ್ ಶೈಲಿಯ ಗೀತೆಗಳ 20 ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಇದರ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಟಿ [[ಥೊರಾ ಬಿರ್ಚ್‌]] ಬೈಗುಳಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಬಿಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ಟನ್‌]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. '' ''' '''''ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಕಿರುಗೀತೆ [[ಬಿಲ್ಡ್‌ ಎ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]], ನವೆಂಬರ್‌ 2003ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ WWEದ [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸೀರೀಸ್]] [[ಪೇ-ಪರ್‌-ವ್ಯೂ]] ‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಾಯಿತು. ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌ ತೊರೆದುಹೋದ ಹಾರಣ ಈ ಅಲ್ಬಮ್‌ನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಏಕಗೀತೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. '' ''' '''''ಆಲ್ಬಮ್‌ '[[ಆಲ್ಮೊಸ್ಟ್‌ ಒವರ್]]‌'ನಿಂದ ಹಾಡೊಂದು ರಾಕ್‌ ಟಾಪ್‌ 40 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. '' ''' '''''ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಏಕಗೀತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲೀ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.'' ''' ಇಸವಿ 2003ರಲ್ಲಿ, ಮೆಟಲಿಕಾ 2003 ತಂಡದ ''[[ಸೇಂಟ್‌ ಆಂಗರ್‌]]'' ಬಿಡುಗಡೆ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವು ಪ್ರಮುಖ ತಂಡ [[ಮೆಟಲಿಕಾ]], [[ಲಿಂಕಿನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]], [[ಡೆಫ್ಟೋನ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಮಡ್ವೇಯ್ನ್]] ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತು. [[IL (ಇಲಿನಾಯ್‌ ರಾಜ್ಯ)ದ ಶಿಕಾಗೊ]] ನಗರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅವರತ್ತ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಎಸೆದು, ಚುಡಾಯಿಸಿದರು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿ 'ಫಕ್‌ ಫ್ರೆಡ್ ಹರ್ಸ್ಟ್‌' ಎಂದು ಕಿರುಚಿ ಅವರನ್ನು ಚುಡಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದ್ದ ಹರ್ಸ್ಟ್‌, ಧ್ವನಿಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆಸೆದು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಚುಡಾಯಿಸಿ, ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಹೋದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1474912/20030728/limp_bizkit.jhtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100210105747/http://www.mtv.com/news/articles/1474912/20030728/limp_bizkit.jhtml |url-status=dead }}</ref> ===ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ರ ಎರಡನೆಯ ವಿದಾಯ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ (2004–2008)=== ಜುಲೈ 2004ರುದ್ದಕ್ಕೂ, [[ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್]]‌ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ವದಂತಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಎಂದು ವಾದ್ಯತಂಡದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಜಾಲಪುಟವು 8 ಜುಲೈ 2004ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ವಾದ್ಯತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾದವು. ತಂಡದವರು '[[ದಿ ಟ್ರೂತ್]]‌‌' ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಾಡನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಲೈವ್‌ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಅಂತರಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬೊರ್ಲೆಂಡ್ ಪುನರಾಗಮನದ ಕುರಿತು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗೆ: '''ಮೈಕ್‌ ತೊರೆದದ್ದು ನಮಗೆ ಸರಿಯೆನಿಸಿದೆ.'' ''ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸ್ವಭಾವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವ ಜನರು ನಾವು, ಇಡಿಯಾಗಿ ನೇರ ಅರಿವಿನ ಮೇಲೆ ನಾವು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುವೆವು. '' ''ಮೈಕ್‌ ಅಂತಹ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. '' ''ಆತನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮಜಾ ಎನಿಸಿದರೂ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಆತನು ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ''' <ref>[http://www.thearmpit.net/eng/main/index.php?DPN_row_num=336 "ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್‌: ಫ್ರೆಡ್ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107020400/http://www.thearmpit.net/eng/main/index.php?DPN_row_num=336 |date=ಜನವರಿ 7, 2007 }}. thearmpit.net 15 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2004; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ವಾದ್ಯತಂಡವು ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಪುನಃ ಬಳಸಲು ಅನುವಾಯಿತು. ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ರಾಸ್‌ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ ಮರಳಿತು. ''[[ಥ್ರೀ ಡಾಲರ್‌ ಬಿಲ್‌ ಯ್‌ಆಲ್‌$]]'' ಆಲ್ಬಮ್‌ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌ ಹಿಂದೆ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಹಯೋಗಿತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ತಂಡದ ಏಳು-ಧ್ವನಿಪಥವುಳ್ಳ EP ''[[ದಿ ಅನ್‌ಕ್ವೆಷ್ಚನಬಲ್‌ ಟ್ರೂತ್‌ (ಪಾರ್ಟ್‌ 1)]]'' ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದರು. ತಂಡದ ಡ್ರಮರ್‌ [[ಜಾನ್‌ ಒಟ್ಟೊ]] ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಡ್ರಮ್ಸ್‌ ನುಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ [[ಸ್ಯಾಮಿ ಸೀಗ್ಲರ್]]‌ ಡ್ರಮ್ಸ್‌ ನುಡಿಸಿದರು. ತಂಡದ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಒರಟಾದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. {{Citation needed |date=February 2007}} ದಿನಾಂಕ 3 ಮೇ 2005ರಂದು ''[[ದಿ ಅನ್‌ಕ್ವೆಷ್ಚನಬಲ್ ಟ್ರೂತ್‌ (ಪಾರ್ಟ್‌ 1)]]'' ಏಳು ಧ್ವನಿಪಥಗಳುಳ್ಳ EP ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಅದ್ಧೂರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 24ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ 37,000 ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. USನಲ್ಲಿ ಇದು 100,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.<ref>ಮಾಸ್‌, ಕೊರಿ. [http://www.mtv.com/bands/l/limp_bizkit/news_feature_052305/ "ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌: ವಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಪೆನ್ಡ್‌?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050525034504/http://www.mtv.com/bands/l/limp_bizkit/news_feature_052305/ |date=ಮೇ 25, 2005 }}. [[MTV ನ್ಯೂಸ್‌]]; 31 ಮೇ 2006ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು.</ref> ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಳಪೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಡರ್ಸ್ಟ್‌ [[ರೇಜ್‌ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್‌ ದಿ ಮೆಷಿನ್‌]] ವಾದ್ಯತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ [[ಝಾಕ್‌ ಡಿ ಲಾ ರೊಚಾ]]ರನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ; ಎಂದು ಕೆಲವು ಟೀಕಾಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref>[http://www.rollingstone.com/artists/limpbizkit/albums/album‌‌/7285846/review/7313493/the_unquestionable_truth_part_1 http://www.rollingstone.com/artists/limpbizkit/albums/album‌/7285846/review/7313493/the_unquestionable_truth_part_1]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡದ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ''[[ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌]]'' 8 ನವೆಂಬರ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ತಂಡದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಗೀತೆಗಳಿವೆ. ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ DVDಯೊಂದನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವಾದ್ಯತಂಡದ ಛಾಪಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಮತ್ತು DVD ಉತ್ತೇಜಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಮಗೆ ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದ ಸಂಕಲನದ ಕುರಿತು ಸಂಸರ್ಶನಗಳನ್ನು ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವೆನು ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1512963/11032005/limp_bizkit.jhtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 9, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060209015941/http://www.mtv.com/news/articles/1512963/11032005/limp_bizkit.jhtml |url-status=dead }}</ref> ಈ ಉತ್ತೇಜನ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ, ಆಲ್ಬಮ್‌ ಕೇವಲ 47ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. 'ಈ ಬಿಡುಗಡೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ್ದು, ದುಂದು ವೆಚ್ಚ' ಎಂದು ವೆಸ್ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕಡ್ಡಿ ಮುರಿದಂತೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್‌ ಹಿಟ್ಸ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿರಾಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಯಿತು. ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ''[[ಪಾಪುಲೇಷನ್‌ 436]]'' ಹಾಗೂ ''[[ದಿ ಲಾಂಗ್‌ಷಾಟ್ಸ್‌]]'' ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸತೊಡಗಿದರು. ಒಟ್ಟೊ ಪುನಶ್ಚೇತನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದು, ಇತರೆ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗಿತ್ವ ನಡೆಸಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರಾದ ರಿವರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಲೀತಲ್‌ ಸಹ ಇತರೆ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. [[ರಾಕ್‌ ಇಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ 2001]] 31 ಮಾರ್ಚ್‌ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2001ರಲ್ಲಿ ತಂಡವು ನಡೆಸಿದ [[ರಾಕ್‌ ಇಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್]]‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ ಮತ್ತು DVD ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ===ಪುನರ್ ಮಿಲನ, ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ ಎನ್‌ ರೇನ್ಬೊಸ್‌ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್‌ (2008–2009)=== ಇಸವಿ 2008ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವು ಪುನರಾಗಮನದ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬತೊಡಗಿದವು. ಈ ವದಂತಿಗಳು ಆನಂತರ ನಿಜವಾದವು. ವಾದ್ಯತಂಡದ ವಿವಿಧ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, [[ಟೆರಿ ಬಾಲ್ಸಮೊ]] ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬುವವರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬಾಲ್ಸಮೊ ಲಿಖಿತ ಗುತ್ತಿಗೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಾದ್ಯವೃಂದವು ಇದನ್ನು ನೀಡಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವಾದ್ಯತಂಡದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಬರದಿದ್ದರೂ, ವೆಸ್‌‌, DJ ಲೀತಲ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಧಾರ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು, ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಪುನರಾಗಮನದ ವಿಚಾರವು ಕೇವಲ ವದಂತಿಯಲ್ಲ, ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2008ರ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ತಂಡವು ಮೊದಲ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಾಗಿ ಹೊಸ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಬಾಸ್ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್]] ಹೇಳಿದರು.‌ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ದಿನಾಂಕ 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಂದು, ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ತಮ್ಮ ಟ್ವಿಟರ್‌ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ, '1am pacific time- limpbizkit.com tonight' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಅಂತರಜಾಲತಾಣವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ. ಇದು ವೆಸ್‌ರ ಪುನರಾಗಮನವನ್ನು ಸಹ ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಜಂಟಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. {{cquote|We decided we were more disgusted and bored with the state of heavy popular music than we were with each other. Regardless of where our separate paths have taken us, we recognize there is a powerful and unique energy with this particular group of people we have not found anywhere else. This is why Limp Bizkit is back.<ref>http://www.limpbizkit.com/</ref>}} ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ದಿನಾಂಕ 20 ಮೇ 2009ರಂದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡದ ಮೂಲ ತಂಡವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿತು. ಆನಂತರ, ವಾದ್ಯತಂಡವು ''[[ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ ಎನ್‌ ರೇನ್ಬೊಸ್‌ ಟೂರ್‌]]'' ಎಂಬ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಜರ್ಮನ್‌ ಉತ್ಸವಗಳಾದ [[ರಾಕ್‌ ಇಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್]]‌ ಮತ್ತು [[ರಾಕ್‌ ಆಮ್‌ ರಿಂಗ್]]‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 5 ಜೂನ್‌ ಮತ್ತು 7 ಜೂನ್‌ರಂದು ನಡೆಸಿದರು. ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ವಾದ್ಯತಂಡವು UK ತಲುಪಿ, [[ಡೌನ್ಲೋಡ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿತು. ದಿನಾಂಕ 1 ಆಗಸ್ಟ್‌ರಂದು, [[ಕೆರ್ರಾಂಗ್ಸ್‌]] ವೀಕ್‌ ಆಫ್‌ ರಾಕ್‌ ಅಂಗವಾಗಿ, ಲಂಡನ್‌ನ HMV ಫೊರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೇರಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯತಂಡವು ವೇದಿಕೆಯೇರಿತು. ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್ ತಂಡವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೆರ್ರಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಕೆರ್ರಾಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವಾದ್ಯತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]; ಮಾರನೆಯ ದಿನ ವಾದ್ಯತಂಡವು [[ಸೊನಿಸ್ಫಿಯರ್]]‌ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿತು. ಈ ತಂಡವು [[ಮೆಷಿನ್‌ ಹೆಡ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ನೈನ್‌ ಇಂಚ್‌ ನೇಯ್ಲ್ಸ್]]‌ ತಂಡಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿತು. ಆನಂತರ, ಎರಡು ವಾರಗಳೊಳಗೆ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ [[ನೈನ್‌ ಇಂಚ್‌ ನೇಯ್ಲ್ಸ್]]‌ ತಂಡದೊಡನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 15 ಆಗಸ್ಟ್‌ರಂದು ಕೊರಿಯಾದ [[ETPFest]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೀನ್]]‌ ತಂಡದೊಡನೆಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ದಿನಾಂಕ 24 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಂದು, ಇಡೀ ತಂಡವು ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಸವಿ 2000ದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ. (ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಇಲ್ಲದೆ ''ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ ಮೇ ವೇರಿ'' , ಜಾನ್‌ ಒಟ್ಟೊ ಇಲ್ಲದೆ ''ದಿ ಅನ್‌ಕ್ವೆಷ್ಚನಬಲ್‌ ಟ್ರೂತ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ 1'' ===''ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ'' ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಘಟನೆಗಳು (2010–ಇಂದಿನವರೆಗೆ)=== ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಹೆಸರು ''[[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ]]'' , ಹಾಗೂ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ 2010ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಲಿಡರ್]]‌ / [[ಇಂಟರ್ಸ್ಕೋಪ್]]‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ 30 ನವೆಂಬರ್‌ರಂದು ''[[ಕೆರ್ರಾಂಗ್]]'' ‌ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www2.kerrang.com/2009/11/world_exclusive_limp_bizkit_na.html |title=World exclusive! Limp Bizkit name new album |author=Simon |date=November 30, 2009 |work=Kerrang.com |publisher=Bauer Performance |accessdate=2009-11-30 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091203112253/http://www2.kerrang.com/2009/11/world_exclusive_limp_bizkit_na.html |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಬಮ್‌ ಹತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಂತರದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ''ಕೆರ್ರಾಂಗ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌ ಎಂದು ಫ್ರೆಡ್‌ ರೇಡಿಯೊ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.radio1067.com/cc-common/mediaplayer/player.html?redir=yes&amp;mps=audiovault.php&amp;mid=http://a1135.g.akamai.net/f/1135/30273/1h/cchannel.download.akamai.com/30273/5933/richmedia/freddurst.mp3?CCOMRRMID=17685591&amp;CPROG=RICHMEDIA&amp;MARKET=COLUMBUS-OH&amp;NG_FORMAT=alternative&amp;NG_ID=WRXSFM&amp;OR_NEWSFORMAT=&amp;OWNER=5933&amp;SERVER_NAME=www.radio1067.com&amp;SITE_ID=5933&amp;STATION_ID=WRXS-FM&amp;TRACK= Radio1067.com]</ref> ವಾದ್ಯತಂಡವು ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಏಕಗೀತೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಮೂರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಇಂಗಿತ ಹೊತ್ತಿದೆ. ಇಸವಿ 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಾದದ್ದು ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪ್ರಸಂಗ ಉಂಟಾಯಿತು.<ref>[http://wxeg.com/cc-common/mediaplayer/player.html?redir=yes&amp;mps=WXEG.php&amp;mid=http://a1135.g.akamai.net/f/1135/18227/1h/cchannel.download.akamai.com/18227/podcast/DAYTON-OH/WXEG-FM/ಫ್ರೆಡ್‌%20ಡರ್ಸ್ಟ್‌%20Interview.mp3?CPROG=PCAST?CCOMRRMID&amp;CPROG=RICHMEDIA&amp;MARKET=DAYTON-OH&amp;NG_FORMAT=alternative&amp;NG_ID=wxeg103fm&amp;OR_NEWSFORMAT=&amp;OWNER=&amp;SERVER_NAME=www.wxeg.com&amp;SITE_ID=2095&amp;STATION_ID=WXEG-FM&amp;TRACK= wxeg.com Podcast]</ref> ಹದಿನೆಂಟು ಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮುಗಿದಿದ್ದು, ಮಿಶ್ರಣಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳೂ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದು, ಎಂದು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ 29 ಮಾರ್ಚ್‌ರಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>http://twitter.com/freddurst/status/11274981308</ref> ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌]], [[ರೇಕ್ವೊನ್‌]] ([[ವು-ಟ್ಯಾಂಗ್‌ ಕ್ಲ್ಯಾನ್‌]]), [[ಜೀನ್‌ ಸಿಮನ್ಸ್‌]], [[ಆರೊನ್‌ ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಪಾಲ್‌ ವಾಲ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ 'ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು' ಗೀತೆ ನುಡಿಸುವರೆಂದು ವದಂತಿಗಳಿವೆ. ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ನಂತರ, 98 ರಾಕ್‌ ಫೆಸ್ಟ್‌‌, [[ರಾಕ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ರೇಂಜ್‌]], [[ಬೀಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]], ಎಡ್ಜ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ 20 ಮತ್ತು ಬಝ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಲಿಂಪ್ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ U.S.ನಲ್ಲಿ ಹಲವೆಡೆ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಂತರ, ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ U.S. ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಡರ್ಸ್ಟ್‌ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.kdge.com/cc-common/mediaplayer/player.html?redir=yes&amp;mps=default.php&amp;mid=http://a1135.g.akamai.net/f/1135/24762/1h/cchannel.download.akamai.com/24762/779/richmedia/jessie_interviews_limpbizkit.mp3?CCOMRRMID=18095913&amp;CPROG=RICHMEDIA&amp;MARKET=DALLAS-TX&amp;NG_FORMAT=alternative&amp;NG_ID=kdge102fm&amp;OR_NEWSFORMAT=&amp;OWNER=779&amp;SERVER_NAME=www.kdge.com&amp;SITE_ID=779&amp;STATION_ID=KDGE-FM&amp;TRACK= www.kdge.com] media player</ref> ಲ್ಯಾಟೀನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ವದಂತಿಯೂ ಉಂಟು, ಆದರೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಲ್ಲಿ <ref>http://twitter.com/freddurst/statuses/10704436336</ref> ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಶರತ್ಕಾಲದ ವರೆಗೂ, ವಾದ್ಯತಂಡವು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪ್ರವಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಲಿದೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ ! ಸಂಘಟನೆ ! ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೃತಿ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ಫಲಿತಾಂಶ |- | 1998 | ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | "[[ನೂಕಿ]]" | ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್‌ ವಿಷನ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌<ref>http://www.allbusiness.com/retail-trade/miscellaneous-retail-retail-stores-not/4386696-1.html</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 1999 | [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಫೇವರೀಟ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ <ref name="muchmusic">{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2001-muchmusic-video-awards.html |title=MuchMusic.com |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 18, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090718032121/http://www.metrolyrics.com/2001-muchmusic-video-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 1999 | [[MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | "ನೂಕಿ" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾದ್ಯತಂಡದ ವೀಡಿಯೊ<ref name="muchmusic" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 1999 | MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "ನೂಕಿ" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್‌ ರಾಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ<ref name="muchmusic" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ಎನ್‌ 2 ಗೆದರ್‌ ನೌ]]" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಪ್‌-ಹಾಪ್‌ ವೀಡಿಯೊ<ref name="metrolyrics.com">{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2000-mtv-video-music-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 14, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714081418/http://www.metrolyrics.com/2000-mtv-video-music-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "ನೂಕಿ" | ಹಾರ್ಡ್‌ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ<ref name="metrolyrics.com"/> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | [[ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ''[[ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಅದರ್‌]]'' | ರಾಕ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌<ref name="metrolyrics.com" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಫೇವರೀಟ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/american-music-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 14, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100614002630/http://www.metrolyrics.com/american-music-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ಬ್ರೇಕ್‌ ಸ್ಟಫ್‌]]" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ<ref name="metrolyrics.com" /> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2000 | ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಫೇವರೀಟ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ (ರಾಕ್‌)<ref>{{Cite web |url=http://www.chicagopride.com/news/article.cfm/articleid/116896 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030403213816/http://www.chicagopride.com/news/article.cfm/articleid/116896 |url-status=dead }}</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2000 | ಮಚ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "ಬ್ರೇಕ್‌ ಸ್ಟಫ್‌" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀಡಿಯೊ<ref name="allbusiness.com">http://www.allbusiness.com/retail-trade/miscellaneous-retail-retail-stores-not/4610680-1.html</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2000 | ಮಚ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಫೇವರೀಟ್‌ ಇಂಟ್‌. ಗ್ರೂಪ್‌ <ref name="allbusiness.com" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2000 | [[ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2000 | ಆರ್ವಿಲ್‌ ಜೆ. [[ಜಿಬ್ಸನ್‌]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ | [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್‌]] (ಬಾಸಿಸ್ಟ್‌) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಸ್‌ ವಾದಕ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | [[ECHO ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಟಲ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌<ref>http://www.allbusiness.com/services/amusement-recreation-services/4718088-1.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | [[MTV ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ''[[ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌]]'' | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಮ್‌<ref name="metrolyrics.com"/> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | MTV ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಸಮೂಹ<ref name="metrolyrics.com" /> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | MTV ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ<ref name="metrolyrics.com" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2001 | MTV ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ವೆಬ್‌‌ ಅವಾರ್ಡ್‌<ref name="metrolyrics.com" /> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ಟೇಕ್‌ ಎ ಲುಕ್‌ ಅರೌಂಡ್‌]]" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್‌ ರಾಕ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2001-grammy-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130630221931/http://www.metrolyrics.com//2001-grammy-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2001 | ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ರೊಲಿನ್‌' (ಏರ್‌ ರೇಯ್ಡ್‌ ವೆಹಿಕಲ್‌)]]" | ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್‌ ರಾಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರ<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2001-billboard-music-video-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 14, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714081534/http://www.metrolyrics.com/2001-billboard-music-video-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2001 | ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಫೇವರೀಟ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2001-american-music-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090708090243/http://www.metrolyrics.com/2001-american-music-awards.html |url-status=dead }}</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "ರೊಲಿನ್‌' (ಏರ್‌ ರೇಯ್ಡ್‌ ವೆಹಿಕಲ್‌)" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ<ref name="metrolyrics.com" /> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2001 | MTV ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ಮೈ ವೇ]]" | ವಿವರ್ಸ್‌ ಚಾಯ್ಸ್‌<ref name="metrolyrics.com" /> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2001 | ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರೂಪ್‌(ರಾಕ್‌)<ref>http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&amp;STORY=/www/story/04-10-2001/0001466747&amp;EDATE=</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2002 | [[ಜೂನೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ''ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌'' | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟದ ಆಲ್ಬಮ್‌<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2002-juno-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಮೇ 19, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110519163014/http://www.metrolyrics.com/2002-juno-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2002 | [[BRIT ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾದ್ಯಸಮೂಹ<ref>{{Cite web |url=http://www.metrolyrics.com/2002-brit-awards.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090810122307/http://www.metrolyrics.com/2002-brit-awards.html |url-status=dead }}</ref> | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2003 | The K-ರಾಕ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | "[[ಬಿಹೈಂಡ್‌ ಬ್ಲೂ ಐಯ್ಸ್‌]]" | ಬೆಸ್ಟ್‌ ಕವರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್‌ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |- | 2009 | [[ಕೆರ್ರಾಂಗ್‌! ]][[ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) | [[ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌]]<ref>{{Cite web |url=http://www2.kerrang.com/2009/08/the_2009_kerrang_awards_winner.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜೂನ್ 10, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 6, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090806191651/http://www2.kerrang.com/2009/08/the_2009_kerrang_awards_winner.html |url-status=dead }}</ref> ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ |} ;MTVಯ TRL ವಾದ್ಯತಂಡದ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಲಿಂಪ್‌ ಬಿಜ್ಕಿಟ್‌ ತಂಡವು 26 ಮೇ 2001ರಲ್ಲಿ MTVಯ [[TRL]] 'ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌'ನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲ ವಾದ್ಯತಂಡವಾಯಿತು.<ref>http://www.angelfire.com/my/trldailydose/archives/halloffame.html</ref> ಏಳು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾದ್ಯತಂಡವು ಇದನ್ನು ಪಡೆದು'ನಿವೃತ್ತ' ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಯ್ಯಿತು. ನಿವೃತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಲು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವೀಡಿಯೊ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸತತ 65 ದಿನಗಳ ಮತ ಹಾಕಿರಬೇಕು. ಕೆಳಕಂಡ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಪ್ರಸಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ: *"[[ಫೇಯ್ತ್‌]]"(24 ಫೆಬ್ರವರಿ 1999) *"[[ನೂಕಿ ]]" (26 ಆಗಸ್ಟ್‌ 1999) *"[[ರಿ-ಅರೇಂಜ್ಡ್‌]]" (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1999) *"[[ಎನ್‌ 2 ಗೆದರ್‌ ನೌ]]" (18 ಜನವರಿ 2000) *"[[ಮೈ ಜೆನರೇಷನ್‌]]" (3 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2000) *"[[ರೊಲಿನ್‌' (ಏರ್‌ ರೇಯ್ಡ್‌ ವೆಹಿಕಲ್‌)]]" (17 ಜನವರಿ 2001) *"[[ಮೈ ವೇ]]" (10 ಮೇ 2001) ==ವಾದ್ಯತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು== ;ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರು * [[ಫ್ರೆಡ್‌ ಡರ್ಸ್ಟ್‌]]&nbsp;– [[ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯನ]] * [[ವೆಸ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌]]&nbsp;– [[ಗಿಟಾರ್‌]] * [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರಿವರ್ಸ್‌]]&nbsp;– [[ಬಾಸ್‌]] * [[ಜಾನ್‌ ಒಟ್ಟೊ]]&nbsp;– [[ಡ್ರಮ್ಸ್‌]], ತಾಳವಾದ್ಯ * [[DJ ಲೀತಲ್‌]]&nbsp;– [[ಟರ್ನ್‌ಟೇಬಲ್ಸ್‌]], ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, [[ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ಗಳು]], [[ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌]], ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸ ;ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರು * [[ಮೈಕ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌]]&nbsp;– ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು ;ಅವಧಿವಾರು ಸದಸ್ಯರು *[[ಸ್ಕಾಟ್‌ ಬೊರ್ಲೆಂಡ್‌]]&nbsp;– ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು <small>(1995–2000)</small> *[['ಹೆಡ್‌' ವೆಲ್ಚ್‌]]&nbsp;– ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು <small>(2002–2003)</small> *[[ಸ್ಯಾಮ್ಮಿ ಸೀಗ್ಲರ್‌]]&nbsp;– ಡ್ರಮ್‌ಗಳು, ತಾಳವಾದ್ಯ <small>(2005)</small> ===ಟೈಮ್ ಲೈನ್=== <div align="center"> <timeline> ImageSize = width:800 height:auto barincrement:30 PlotArea = left:100 bottom:60 top:0 right:50 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:1995 till:01/01/2011 TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy</div> Colors = id:Vocals value:gray(0.5) legend:Lead&nbsp;vocals id:Guitar value:green legend:Guitars id:Bass value:purple legend:Bass id:Drums value:blue legend:Drums id:Turntables value:orange legend:Turntables id:Lines value:black legend:Releases Legend = orientation:horizontal position:bottom ScaleMajor = increment:1 start:1995 LineData = at:07/01/1997 color:black layer:back at:06/22/1999 color:black layer:back at:10/17/2000 color:black layer:back at:09/23/2003 color:black layer:back at:06/22/2010 color:black layer:back BarData = bar:Durst text:"Fred Durst" bar:Borland text:"Wes Borland" bar:Smith text:"Mike Smith" bar:Rivers text:"Sam Rivers" bar:Otto text:"John Otto" bar:Lethal text:"DJ Lethal" PlotData= width:10 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Durst from:01/01/1995 till:end color:Vocals bar:Borland from:01/01/1995 till:10/01/2001 color:Guitar bar:Borland from:07/08/2004 till:07/08/2005 color:Guitar bar:Borland from:02/11/2009 till:end color:Guitar bar:Smith from:10/01/2002 till:07/07/2004 color:Guitar bar:Rivers from:01/01/1995 till:end color:Bass bar:Otto from:01/01/1995 till:end color:Drums bar:Lethal from:01/01/1996 till:end color:Turntables </timeline> ==ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ== {{Main|Limp Bizkit discography}} ;ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು <!-- ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ --> *''[[ತ್ರೀ ಡಾಲರ್‌ ಬಿಲ್‌, ಯ್‌ಆಲ್‌$]]'' (1997) *''[[ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಅದರ್‌]]'' (1999) *''[[ಚಾಕಲೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಫಿಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹಾಟ್‌ ಡಾಗ್‌ ಫ್ಲೇವರ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌]]'' (2000) *''[[ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ ಮೇ ವೇರಿ]]'' (2003) *''[[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಕೋಬ್ರಾ]]'' (2010) ==ಆಕರಗಳು== {{Cleanup-link rot|date=April 2010}} {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.limpbizkit.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] *[http://www.thearmpit.net/ ದಿ ಆರ್ಮ್‌ಪಿಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611205942/http://thearmpit.net/ |date=ಜೂನ್ 11, 2010 }} *[http://www.limpbizkit.org/ 'ದಿ ಆರ್ಮ್‌ಪಿಟ್'‌ ವೇದಿಕೆ] *[http://www.cruelmelody.net/ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಲೈಟ್‌ ಬರ್ನ್ಸ್‌ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319060921/http://cruelmelody.net/ |date=ಮಾರ್ಚ್ 19, 2017 }} {{Limp Bizkit}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇಸವಿ 1995ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಪಂಚಮೇಳಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲಾರಿಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ವಿಲ್‌ ಮೂಲದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ನ್ಯು ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರ‌್ಯಾಪ್ ಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತದ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರ‌್ಯಾಪ್‌ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರ‌್ಯಾಪ್‌ಕೋರ್‌ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:MTV ವೀಡಿಯೊ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:MTV ಯುರೋಪ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.]] [[ವರ್ಗ:ಕೆರ‌್ಯಾಂಗ್‌! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:1990ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000ದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] 2aduajo8gni5esz6ju7pwwzwfjkcmjn 0 23608 1430533 1430330 2026-09-27T10:54:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430533 wikitext text/x-wiki {{Otheruses}} {{refimprove|date=February 2010}} {{Financial markets}} ವ್ಯವಹಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವವೊಂದರ '''ಸ್ಟಾಕು''' ಆಥವಾ '''ಬಂಡವಾಳದ ಸ್ಟಾಕು''' ಎಂಬುದು ವ್ಯವಹಾರದೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರ ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಒಂದು [[ಭದ್ರತೆ]]ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಮಾಣ ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ ಸ್ಟಾಕು ತನ್ನ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. == ಷೇರುಗಳು == ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರ ಸ್ಟಾಕನ್ನು [[ಷೇರುಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವ್ಯವಹಾರದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಷೇರು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮುಖಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಲೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಷೇರೊಂದರ [[ನಮೂದು ಮೌಲ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮೂದು ಮೌಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದು ನೀಡಬಹುದಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಬಹುದಾದುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಿರುವ ಹಣದ ''[[ಡಿ ಮಿನಿಮಿಸ್‌]]'' (ಕನಿಷ್ಟ) ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವ್ಯವಹಾರದ [[ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಾರಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇತರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಷೇರುಗಳು ಒಂದು ಜತೆಗೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಮೂದು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದದೆಯೇ ಇರಬಹುದು. ಇಂಥ ಸ್ಟಾಕು ಅನೇಕವೇಳೆ ನಮೂದುಮೌಲ್ಯ-ರಹಿತ ಸ್ಟಾಕು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರಲ್ಲಿನ [[ಮಾಲೀಕತ್ವ]]ದ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಷೇರುಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯವಹಾರವೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು (''ವರ್ಗಗಳು'' ) ಘೋಷಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಗೆಯೂ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನಿಯಮಗಳು, ಸವಲತ್ತುಗಳು, ಅಥವಾ ಷೇರು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಷೇರುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವು [[ಸ್ಟಾಕು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ]]ವೊಂದರ ನೀಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸ್ಟಾಕು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಸ್ತಾವೇಜು ಆಗಿದ್ದು, [[ಷೇರುದಾರ]]ನ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಷೇರುಗಳ ಇತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಷೇರಿಗೆ ನಮೂದು ಮೌಲ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು, ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳ ವರ್ಗವನ್ನು ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ. == ಬಳಕೆ == ''ಸ್ಟಾಕುಗಳು'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ಟಾಕು ಎಂಬ ಪದವು, ''ಷೇರುಗಳಿಗೆ'' ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |author=www.askoxford.com |url=http://www.askoxford.com/concise_oed/stock?view=uk |title=Compact Oxford English Dictionary |publisher=Askoxford.com |date= |accessdate=2010-02-12 |archive-date=2006-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060324052957/http://www.askoxford.com/concise_oed/stock?view=uk |url-status=deviated |archivedate=2006-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060324052957/http://www.askoxford.com/concise_oed/stock?view=uk }}</ref> ಸಂಪ್ರದಾಯಶರಣರು ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ, ''ಸ್ಟಾಕುಗಳು'' ಎಂಬ ಬಹುವಚನವನ್ನು, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಬೇಕು. [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ [[ಬಾಂಡುಗಳಂಥ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ [[ಹಣಕಾಸಿನ ದಸ್ತೈವಜುಗಳಿಗೆ]] ಅಥವಾ, ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಗಳ [[ಮಾರಬಲ್ಲ]] [[ಭದ್ರತೆಗಳಿಗೆ]] ''ಸ್ಟಾಕು'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=78290&dict=CALD |title=Cambridge Advanced Learner's Dictionary |publisher=Dictionary.cambridge.org |date= |accessdate=2010-02-12 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225173005/https://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=78290&dict=CALD%20 |url-status=deviated |archivedate=2009-08-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090826030956/http://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=78290&dict=CALD }}</ref> ==ಸ್ಟಾಕಿನ ಬಗೆಗಳು== ಸ್ಟಾಕು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ; ಅದು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕು]] ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ [[ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಟಾಕು]] ಆಗಿರಬಹುದು. ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಒಂದು ಏಕಮಾನ ಅಥವಾ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. [[ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಟಾಕು]] ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇತರ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಾಭಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ [[ಲಾಭಾಂಶ]] ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಇದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="investor guide">[http://www.investorguide.com/igu-article-818-stock-basics-common-and-preferred-stock.html "ಸ್ಟಾಕ್‌ ಬೇಸಿಕ್ಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615021933/http://www.investorguide.com/igu-article-818-stock-basics-common-and-preferred-stock.html |date=2012-06-15 }} {{Cite web |url=http://www.investorguide.com/article/11166/stock-classes-the-difference-between-common-stock-and-preferred-stock-igu/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106064446/http://www.investorguide.com/article/11166/stock-classes-the-difference-between-common-stock-and-preferred-stock-igu/ |archive-date=2019-01-06 |url-status=dead}}, ಹೂಡಿಕೆದಾರ Guide.com.</ref><ref name="investments">ಜ್ವಿ ಬೋಡಿ, ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಕೇನ್‌, ಅಲನ್‌ J. ಮಾರ್ಕಸ್‌, ''ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌'', 7ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಪುಟ 26–53.</ref> ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸ್ಟಾಕು ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಟಾಕು ಆಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ದಿನಾಂಕದ ನಂತರದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಷೇರುದಾರನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು [[ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು]] ಸದರಿ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಟಾಕು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸ್ಟಾಕಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು "ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಷೇರುಗಳು" (ಅಥವಾ UKಯಲ್ಲಿ "ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಷೇರುಗಳು") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಇಕ್ವಿಟಿ ನೀಡಿಕೆಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇಂಥ ಖಂಡಗಳು ಅಥವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿಕೆದಾರನ ಹಿಂದಿನ ನೀಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಷೇರುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ನೀಡಲ್ಪಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಷೇರುಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅನೇಕವೇಳೆ, ಒಂದು ಭದ್ರತೆಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಯೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹೊಸ ನೀಡಿಕೆಗಳು, ಸಮಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮರುಮಾರಾಟದಿಂದ [[ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು]]. ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರತಿಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕಿನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಾಂಡುಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ, ಮೊದಲ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸ್ಟಾಕು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಲಾಭಾಂಶಗಳ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫೈಸಲಾತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅವು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ==ಸ್ಟಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== {{details|equity derivative}} ಒಂದು ಸ್ಟಾಕು [[ಉತ್ಪನ್ನ]]ವು ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ದಸ್ತೈವಜು ಆಗಿದ್ದು, [[ಆಧಾರವಾಗಿರುವ]] ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು]], ಸ್ಟಾಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆಯು ಒಂದು [[ಸ್ಟಾಕು ಸೂಚಿ]] ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಟಾಕು ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಏಕ-ಸ್ಟಾಕು ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]]. ಸ್ಟಾಕು ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಕರಾರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರನು [[ದೂರವಾಯಿದೆ ಸ್ಟಾಕಿನ ಖರೀದಿದಾರ]]ನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ, ಕರಾರಿನ ವಾಯಿದೆ ತುಂಬಿರುವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಖರೀದಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವನು ಹೊರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನು [[ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರುವವ]]ನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ ಖರೀದಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. [[ಸ್ಟಾಕು ಸೂಚಿಯ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಡಿಕೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಗದು ಇತ್ಯರ್ಥದ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಟಾಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು]] ಎಂಬುದೊಂದು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[ವಾಪಸು ಪಡೆವ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು]] ಎಂಬುದೊಂದು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ (ಇದು ಹೊಣೆ ''ಅಲ್ಲ'' ) ಮತ್ತು [[ಕೊಳ್ಳುಗೆ ಕರಾರಿನ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು]] ಎಂಬುದೊಂದು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರುವ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ (ಇದು ಹೊಣೆ ''ಅಲ್ಲ'' ). ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ಸ್ಟಾಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಮೌಲ್ಯವು ತಾನು ಯಾವುದರ ಒಂದು [[ಉತ್ಪನ್ನ]]ವಾಗಿದೆಯೋ ಆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸ್ಕೋಲ್ಸ್‌]] ಮಾದರಿಯು ಸ್ಟಾಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. [[ನೌಕರರಿಗೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾದ ವಾಪಸು ಪಡೆವ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬಹುಪಾಲು ಸ್ಟಾಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[ರೋಮನ್ನರ‌]] ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಪಬ್ಲಿಕ್ಯಾನಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಖಾಸಗಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅನೇಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಪಬ್ಲಿಕ್ಯಾನಿಯಲ್ಲಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು "ಸೋಸೈ" (ಬೃಹತ್‌‌ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ) ಮತ್ತು "ಪರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇವು ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳ ಇಂದಿನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದವು. ಈ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆಯಾದರೂ, ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಚಾನ್ಸೆಲರ್‌ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ''ಡೆವಿಲ್‌ ಟೇಕ್‌ ದಿ ಹಿಂಡ್‌ಮೋಸ್ಟ್‌'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಟ್ಟಾವ್ಯಾಪಾರವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ಬಹುವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ "ಸ್ಟಾಕುಗಳಲ್ಲಿ" ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ಸಟ್ಟಾವ್ಯಾಪಾರದ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆ]]ಯು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2008}} [[ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ]] ನಂತರ 1606ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಲ್ಲಿ [[ಡಚ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯು ಮೊದಲ ಕಂಪನಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹೊಸತನವು [[ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ]] ನಂತರ ಬಂದ [[ಯುರೋಪ್‌‌‌]]ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಚಯಿಸುವ ತಂತ್ರವು [[ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] ದೇಶವನ್ನು [[ಕಡಲತಡಿಯ]] ಒಂದು [[ಮಹಾನ್‌ ಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನಾಗಿಸಿತು. ಜಂಟಿ-ಸ್ಟಾಕಿನ ನಿಗಮದ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂಥ ಒಂದು ದುಬಾರಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಿರಿವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. 1600ರ ದಶಕದ ಡಚ್‌ ಸ್ಟಾಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ: ಸ್ಟಾಕು ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಬಳಕೆ, [[ಸ್ಟಾಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು]], [[ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿ ಮಾರುವಿಕೆ]], ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಲದ ಬಳಕೆ, 1695ರಲ್ಲಿ ಒಡೆದುಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಟ್ಟಾವ್ಯಾಪಾರದ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆ, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಡೆಹಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆ (ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಕೆಳಅಂಚು]]ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ತಲೆಯುಡಿಗೆಗಳಾಗಿದ್ದವು) ಇವೆಲ್ಲದರ ಕುರಿತಾದ ನಿಚ್ಚಳವಾದ ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಡಚ್‌ ಸ್ಟಾಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಸದರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ]] ಎಂಬಾತನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿ ಮಾರುವಿಕೆಯಂಥ ಪರಿಪಾಠಗಳ ಬಳಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿದುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಹೋದವು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಪಡಿಲಾಗದ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ರೂಢಿಯಲ್ಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅಥವಾ, ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಇದ್ದಾಗಲೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಾರಿಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.sjsu.edu/depts/ಆರ್ಥಿಕs/faculty/ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ/docs/ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ-amsterdam.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಚಾನ್ಸೆಲರ್‌ ಬರೆದಿರುವ "ಡೆವಿಲ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಹಿಂಡ್‌ಮೋಸ್ಟ್‌".</ref> ==ಷೇರುದಾರ== [[File:B&O RR common stock.jpg|right|thumb|250px|ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಓಹಿಯೋ ರೇಲ್‌ರೋಡ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಹತ್ತು ಷೇರುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಟಾಕು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ]] {{Main|Shareholder}} ಓರ್ವ '''ಷೇರುದಾರ''' ನು (ಅಥವಾ ''ಸ್ಟಾಕು ಮಾಲೀಕ'' ) ಒಂದು [[ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಅಥವಾ [[ಕಂಪನಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು (ಒಂದು [[ನಿಗಮ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), [[ಜಂಟಿ ಸ್ಟಾಕು ಕಂಪನಿ]]ಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ಷೇರುಗಳನ್ನು]] ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಆತ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿನಿಮಯಗೊಂಡ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳೆರಡೂ ಸಹ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಸ್ಟಾಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಂಪನಿಗಳು [[ಷೇರುದಾರ ಮೌಲ್ಯ]]ವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಷೇರುದಾರರು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಟಾಕಿನ ವರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: [[ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿ]]ಗೆ ನಡೆಸುವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು, ಕಂಪನಿಯ ಆದಾಯದ ವಿತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕು, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಹೊಸ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ [[ಫೈಸಲಾತಿ]] ಅಥವಾ ದಿವಾಳಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಹಕ್ಕು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಈ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಷೇರುದಾರನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಂಪನಿಯ ಸಾಲದಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಷೇರುದಾರರನ್ನು [[ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ]] ಒಂದು ಭಾಗಶಃ [[ಉಪವರ್ಗ]]ವಾಗಿ ಕೆಲವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವ್ಯವಹಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಇಕ್ವಿಟಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ [[ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಣದ ರೂಪದ್ದಲ್ಲದ ಒಂದು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವರನ್ನು ಈ ಉಪವರ್ಗವು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, [[ಕೂಟ]]ವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಸ್ವಯಂಸೇವಕ]] ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು, ಅವರು ಷೇರುದಾರರಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಷೇರುದಾರರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು [[ನ್ಯಾಸರಕ್ಷಣೆಯ]] ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತಾರಾದರೂ, ಷೇರುದಾರರು ಸ್ವತಃ ಪರಸ್ಪರರೆಡೆಗೆ ಇಂಥ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವೊಂದು ರೂಢಿಯದ್ದಲ್ಲದ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಥದೊಂದು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಷೇರುದಾರರ ನಡುವೆ ಸೂಚಿಸಲು ಕೆಲವೊಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[USA]]ನ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಿಗಮಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುದಾರರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಷೇರುದಾರರ ಹಿಡುವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡದಿರುವ ಒಂದು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>‌''ಜೋನ್ಸ್ v. H. F. ಅಹ್ಮಾನ್‌ಸನ್‌ &amp; ಕೊ.'', 1 ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ 3d)</ref><ref>{{cite web |url=http://online.ceb.com/calcases/C3/1C3d93.htm |title=Jones v. H.F. Ahmanson & Co. (1969) 1 C3d 93 |publisher=Online.ceb.com |date= |accessdate=2010-02-12 |archive-date=2008-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510233236/http://online.ceb.com/calcases/C3/1C3d93.htm |url-status=dead }}</ref> ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಷೇರುದಾರರೆಂದರೆ (ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರುಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ಅನೇಕವೇಳೆ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು, ಮತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ [[ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ನಿಧಿ]]ಗಳಾಗಿವೆ. ==ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ== ಕಂಪನಿಯೊಳಗಿನ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಮಾಲೀಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಬಯಸಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಹಿಡುವಳಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಕೂಡಾ ಬಯಸಬಹುದು. ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದರ ಮೂಲಕ, ಕಂಪನಿಯ ಕೆಲಭಾಗ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪಾಲುದಾರ-ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅವರು ಮಾರಬಲ್ಲರು. ಒಂದು ಷೇರಿನ ಖರೀದಿಯು, ಸದರಿ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪಾಲುಪಡೆಯಲು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷೇರಿನ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತೀರ್ಮಾನ-ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರದ ಒಂದು ಭಾಗ, ಮತ್ತು [[ಲಾಭಾಂಶ]]ಗಳಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ನೀಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲೂ ಸಹ ಸದರಿ ಷೇರಿನ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ದೈನಂದಿನ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ತೊಡಗಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯ [[ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರು ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮತಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಷೇರು ಕೂಡಾ ಒಂದು ಮತವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಸದರಿ ಷೇರುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಷೇರುಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗದ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುದಾರನ (ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಷೇರುದಾರರ) ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಅನೆಕ ವೇಳೆ ಕಂಪನಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ===ಷೇರುದಾರನ ಹಕ್ಕುಗಳು=== 50%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಷೇರುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಕಂಪನಿಯೊಂದರ 50% ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಕಟ್ಟಡ, ಉಪಕರಣ, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅದು ಷೇರುದಾರನಿಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಹೀಗೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದರೆ, ಕಂಪನಿಯು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಅದೇ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಮೆಯಂಥ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ವಿಮೆಯು ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಪ್ರಮುಖ ಷೇರುದಾರನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, [[ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು]], ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಟಾಕು ಮಾಲೀಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಒಂದು [[ನ್ಯಾಸರಕ್ಷಣೆಯ]] ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ವಿಟ್ಮನ್‌‌]] ಎಂಬಾತ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ: :''...ಹೊರಗಿನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಹೂಡಿಕೆದಾರ [OPMI- ಔಟ್‌ಸೈಡ್‌ ಪ್ಯಾಸಿವ್‌ ಮೈನಾರಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್‌] ಸ್ಟಾಕು ಮಾಲೀಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಕಂಪನಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. '' ''ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಸ್ಟಾಕು ಮಾಲೀಕರು (ಮೂಲಕರ್ತ) ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ) ನಡುವಿನ "ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳು" ಮತ್ತು "ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ತಿಕ್ಕಾಟಗಳು" ಎಂಬ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. '' ''ಈ ತಿಕ್ಕಾಟವು ಮೂಲಕರ್ತ/ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. '' ''ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಕೆಲವೊಂದು ಸವಲತ್ತುಗಳು OPMIಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ತಿಕ್ಕಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದುದರಿಂದಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ವೇತನವನ್ನು, ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಸವಲತ್ತನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಭೋಳೇತನದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.'' <ref>‌‌ವಿಟ್ಮನ್, 2004, 5</ref> ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಷೇರುದಾರರು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರಾದ್ದರಿಂದ, ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಷೇರುದಾರನು ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಷೇರುದಾರನೂ/ಳೂ, ಆತ ಅಥವಾ ಆಕೆಯು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತಗಳ ಒಂದು ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ/ಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ) ಸದಸ್ಯರು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಷೇರುದಾರರು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆಗ ಒಂದು ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಅವರು ಚುನಾಯಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಹೊಸ ಮಂಡಳಿಯು ಒಂದು ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ತಂಡವನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯತಃ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಂಡಳಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅಪರೂಪವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಮಂಡಳಿಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿನವರೇ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದಲೇ ಅವರು ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿನವರು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಷೇರುಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ದಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ದಿವಾಳಿಯಾದರೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸದೇ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಷೇರುದಾರರು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಧ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ನಗದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನು, ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಋಣಭಾರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಾಗದ ಹೊರತು ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಷೇರುದಾರರು ಯಾವುದೇ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಏನೂ ದಕ್ಕದೆಯೂ ಹೋಗಬಹುದು).<ref>{{cite book | last = Jackson | first = Thomas | title = The Logic and Limits of Bankruptcy Law | publisher = Oxford University Press | location = Oxford Oxfordshire | year = 2001 | isbn = 1587981149 | page = 32}}</ref> ===ಧನಸಹಾಯದ ಮೂಲಗಳು=== ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು [[ಇಕ್ವಿಟಿ]] ಧನಸಹಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ಋಣಭಾರ]]ದ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಬಾಂಡುಗಳ]] ನೀಡಿಕೆ) ಮಾಡಬಹುದು. [[ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಧನಸಹಾಯ]] ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಅನಧಿಕೃತ ಧನಸಹಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ [[ಕಾರ್ಯೋಪಯುಕ್ತ ಬಂಡವಾಳ]]ದ (ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಗತ್ಯಗಳ) ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವಿಕೆ== ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದ ಹೊರತು, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಷೇರುಗಳು ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಇತರ ಪಕ್ಷಸ್ಥರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದುವೇಳೆ ನೀಡಿಕೆದಾರನು ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ-ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇಂಥ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕು ಮಾಲೀಕರ ಬಯಕೆಯು [[ಸ್ಟಾಕು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಟಾಕು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರವು ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಷೇರುಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು, [[ಹೂಡಿಕೆದಾರ]]ರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸ್ಟಾಕು ದಲ್ಲಾಳಿ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಕಂಪನಿಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಟಾಕು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ [[ಪಟ್ಟೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು]] ಪೂರೈಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕಂಪನಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಟಾಕುಗಳು, ಆರ್ಕಿಪೆಲ್ಯಾಗೊ ಅಥವಾ ಇನ್ಸ್‌ಟಿನೆಟ್‌ನಂಥ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂವಹನ ಜಾಲ‌]]ಗಳನ್ನು (ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌‌-ECNs) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಇತರ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಂತರ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂದಾಜುವೆಚ್ಚ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. U.S ಮೂಲದ್ದಲ್ಲದ ಅನೇಕ ಬೃಹತ್‌‌ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಒಂದು U.S. ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೂ ಸಹ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು USನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಂಡವಾಳದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಹಿಡುವಳಿ ಬ್ಯಾಂಕು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಡೆಪಾಸಿಟರಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓರ್ವ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ತನ್ನದಾಗಿ ಹೊಂದುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಷೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆಯೂ ಒಂದು [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಡೆಪಾಸಿಟರಿ ರಿಸೀಟ್‌]]ನ್ನು (ADR) ಅದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, U.S.ನ ಅನೇಕ ಬೃಹತ್‌‌ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಟ್ಟೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸದ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳು, ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು-ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ''[[ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ‌]]'' (ಓವರ್‌ ದಿ ಕೌಂಟರ್-OTC) ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೊಳಗಾಗಬಹುದು. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಸ್ಥರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ OTC ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೆಂದರೆ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂದಾಜುವೆಚ್ಚ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ [[OTC ಬುಲೆಟಿನ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌]] (OTCBB) ಮತ್ತು [[ಪಿಂಕ್‌ OTC ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] (''[[ಪಿಂಕ್‌ ಷೀಟ್ಸ್‌]]'' ) ಆಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ದಲ್ಲಾಳಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂದಾಜುವೆಚ್ಚದ ಸೇವೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟತಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಡೆವಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳು, ಒಂದು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ಈ ಅಂದಾಜುವೆಚ್ಚದ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ===ಖರೀದಿಸುವಿಕೆ=== ಸ್ಟಾಕುಗಳ ಖರೀದಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವಿಕೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಓರ್ವ [[ಸ್ಟಾಕು ದಲ್ಲಾಳಿ]]ಯ ಮೂಲಕ ಇರುವ ವಿಧಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಒಂದು [[ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆ]]ಯನ್ನು ನೀಡುವವರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ [[ಹುಂಡಿವಟ್ಟ]] ದಲ್ಲಾಳಿಯಾಗಿರಲಿ, ಓರ್ವ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಂದ ಓರ್ವ ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಸ್ಟಾಕಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಒಂದು ಸ್ಟಾಕು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಟಾಕು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಲಭ್ಯರಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆಯ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಹುಂಡಿವಟ್ಟ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆಯ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಹುಂಡಿವಟ್ಟ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಅವರು ನೀಡದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು [[ಬ್ಯಾಂಕು]] ಅಥವಾ [[ಸಾಲದ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಓರ್ವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆಯ ಅಥವಾ ಹುಂಡಿವಟ್ಟ ದಲ್ಲಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓರ್ವ ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಖರೀದಿಯೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಸ್ವತಃ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಷೇರನ್ನು ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ [[ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಸಂಬಂಧಗಳ]] ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕಿನ ಆರಂಭಿಕ ಷೇರನ್ನು ಓರ್ವ ಕ್ರಮಬದ್ಧನಾದ ಸ್ಟಾಕು ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಸುವುದು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕಂಪನಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆಯು ಒಂದು [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ನೆರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾಕುಗಳ ಒಂದು ಖರೀದಿಗೆ [[ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವ]] ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ: ಖರೀದಿದಾರನ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಹಣದಿಂದ ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಸುವುದು, ಅಥವಾ [[ಠೇವಣಿ ಹಣ]]ದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಸುವುದು. [[ಠೇವಣಿ ಹಣ]]ದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದೆಂದರೆ, ಅದೇ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾದ ಹಣದಿಂದ ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಸುವುದು. ಈ ಸ್ಟಾಕುಗಳು, ಅಥವಾ [[ಮೇಲಾಧಾರ]]ವು [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ಖರೀದಿದಾರನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಖಾತರಿ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಎರವಲು ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸ್ಟಾಕು-ದಲ್ಲಾಳಿಯು ಸ್ಟಾಕನ್ನು (ಮೇಲಾಧಾರ) ಮಾರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ [[ಠೇವಣಿ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ]]ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ [[ಷೇರು ಬೆಲೆ]]ಯು ಕುಸಿದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 50%ನಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಟಾಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಬಲ್ಲವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಕಾರು ಅಥವಾ ಮನೆಯನ್ನು ಮೇಲಾಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಕಾರನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಮನೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಠೇವಣಿ ಹಣದ ಮೇಲಿನ ಖರೀದಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಎರವಲು ಪಡೆಯುವುದು ಉಚಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ದಲ್ಲಾಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 8-10%ನಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ===ಮಾರುವಿಕೆ=== ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಸ್ಟಾಕು ಖರೀದಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ([[ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿ ಮಾರುವಿಕೆ]]); ಆದರೂ ಸಹ ಒಂದು ನಷ್ಟದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುವಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು ಓರ್ವ ಹೂಡಿಕೆದಾರನನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಂದಾಗುವ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಆತನು ಮಾರಬಹುದು. ಒಂದು ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ, ಓರ್ವ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಂದ ಓರ್ವ ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಸ್ಟಾಕಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಯಾವ ಬಗೆಯ ದಲ್ಲಾಳಿಕೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಹುಂಡಿವಟ್ಟವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಶುಲ್ಕವು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗಳಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಡುವುದು ಮಾರುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸ್ಟಾಕುಗಳು ಯಾವ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳು ಅಥವಾ ವರಮಾನಗಳೇನಾದರೂ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಗಳಿಕೆಗಳ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳು ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರವನ್ನು ಮೀರಿರುತ್ತವೆ. ===ಸ್ಟಾಕು ಬೆಲೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳು=== ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ [[ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ]]ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳಂತೆ, ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. [[ಮೂಲಭೂತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]] ಹಾಗೂ [[ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲೂ ಸಹ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವು<ref>{{cite web|url=http://www.rhsmith.umd.edu/research/ras/spring2006/2.html|title=Increased Customer Satisfaction Increases Stock Price|access-date=2010-06-10|archive-date=2012-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317033602/http://www.rhsmith.umd.edu/research/ras/spring2006/2.html|url-status=deviated|archivedate=2012-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317033602/http://www.rhsmith.umd.edu/research/ras/spring2006/2.html}}</ref> ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕಸ್ಟಮರ್‌ ಸ್ಯಾಟಿಸ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌‌‌]]ನಿಂದ (ACSI) ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂತೃಪ್ತಿಯು, ಒಂದು ಸ್ಟಾಕಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ವಿಶ್ಲೇಷಕನ ವ್ಯವಹಾರದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಅವಲೋಕನಗಳು ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ===ಷೇರು ಬೆಲೆಯ ನಿರ್ಣಯ=== ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಇಕ್ವಿಟಿಯೊಂದರ ಬೆಲೆಯು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಕೆ ಎಂಬುದು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಎಂಬುದು, ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸುವ ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಸಮತೋಲನ]]ವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಖರೀದಿದಾರರು ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸಿದಾಗ ಬೆಲೆಯು ಏರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಉನ್ನತವಾಗಿರುವ ಮಾರುವಿಕೆಯ ಬೆಲೆಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಖರೀದಿದಾರರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರು ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸಿದಾಗ ಬೆಲೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಒಂದು ಷೇರಿನ ಮೌಲ್ಯವು, ತಮ್ಮ ಹಣದೊಂದಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ, ಬೆಲೆಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಖರೀದಿದಾರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೆಲೆಯು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. *ಟಿಪ್ಪಣಿ: "ನಾಸ್ಡಾಕ್‌-ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಟಾಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಬೆಲೆಯ ನಮೂದಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಇರುತ್ತದೆ." <ref>{{cite web |url=http://www.youngmoney.com/investing/sharebuilder/goals/031021_08 |title=Understanding Stock Prices: Bid, Ask, Spread |publisher=Youngmoney.com |date= |accessdate=2010-02-12 |archive-date=2008-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907181339/http://www.youngmoney.com/investing/sharebuilder/goals/031021_08 |url-status=dead }}</ref> ತಾವು ಯಾವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವರೋ ಆ ಗರಿಷ್ಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಯಾವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ತಾವು ಸಿದ್ಧರಿರುವರೋ ಆ ಕನಿಷ್ಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಜನರು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ವು (ಎಫಿಷಿಯಂಟ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್‌-EMH) ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ EMH ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ (ಒಂದು [[Stdev]]ನಿಂದ ಒತ್ತುನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ) ವಿವೇಚನಾಶೀಲವಾಗಿದೆ; ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು, ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕಂಪನಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇಕ್ವಿಟಿಗಳ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳು ''ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ'' ಬೆಲೆಕಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟಾಕಿನ [[ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯ]]ವನ್ನು ಅವು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ತಿಳಿಸುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಲೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಗದು ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. EMH ಮಾದರಿಯು ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಜವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ,ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಎರಡು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ, ಹಣಕಾಸಿನ [[ಅಪಾಯ]]ವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧಿಕಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, [[ಇಕ್ವಿಟಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲ]]ವು ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚವೇ ಹೆಚ್ಚಿನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೇಮಕರವಾದ ಈ ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಅದೇ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಸದರಿ ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದೆಂದರೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಷೇರೊಂದರ ಬೆಲೆಯು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ" ಪ್ರತಿಫಲನವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಆಗ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರತಿಫಲದ ತಿರುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೆಲೆಗಳು ಒಂದು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವೆಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಡೆಯು, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ (ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದೆ) ಆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಲ್ಲೀನರಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಾಹಿತಿಯ (ಸುದ್ದಿ) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಣತನದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು) ಮೀರಿಸಿ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. EMH ಮಾದರಿಯು ಇಕ್ವಿಟಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಟಾಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು EMH ಮಾದರಿಯು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗತಿಯೇನೆಂದರೆ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಉತ್ತಮ-ಮಾಹಿತಿಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ, ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಷೇರು ಬೆಲೆ ನಿರ್ಣಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು [[ವರ್ತನ ಹಣಕಾಸಿನ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ತನ ಹಣಕಾಸಿನ ಅನುಸಾರ, ಮಾನವರು ಅನೇಕವೇಳೆ- ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾರೆ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ- ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಭಯಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಭದ್ರತೆಗಳ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ವ್ಯಾಪಾರವು ವಿವೇಚನಾಶೀಲವಾದ, ಮೂಲಭೂತ ಬೆಲೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಇದಾದ ನಂತರ 2000-2002ರ [[ಡಾಟ್‌-ಕಾಮ್‌ ಉತ್ಕರ್ಷ]]ವು ಕಂಡುಬಂತು), "[[ಮಹಾನ್‌ ಮೂರ್ಖ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಆಚೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸವಾಲು ಬೆಲೆಗೆ ಕೂಗಲ್ಪಟ್ಟವು. "ಮಹಾನ್‌ ಮೂರ್ಖ ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಹಣದರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬಲವಾದ ವಿಧಾನವು ಮತ್ತೊಂದು ಹೂಡಿಕೆದಾರನಿಗೆ ಮಾಡುವ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಉನ್ನತವಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆಯೋ, ಅಂಥ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಓರ್ವರು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಇತರ ಪಕ್ಷಸ್ಥರ ಸಮ್ಮತಿಗಾಗಿರುವ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಕೂಡಾ ಇತರರ ವಿವೇಚನಾಶೂನ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಚ್ಚಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಬಹುದು. ===ಅಂತರಪಣನ ವ್ಯಾಪಾರ=== ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾಕಿನ ನೀಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ, ವಿಭಿನ್ನ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿನ ಅಸಾಂಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನುಕೂಲಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಅಸಾಂಗತ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓರ್ವ ತೀವ್ರಾಸಕ್ತ ಹೂಡಿಕೆದಾರನು, [[ಅಂತರಪಣನ]] ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವುಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭಿಗಮನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸ್ವರೂಪದ ವ್ಯಾಪಾರ]]ವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬೆಲೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ([[ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಲ್ಪಿತಸಿದ್ಧಾಂತ]]) ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಅಸಾಂಗತ್ಯಗಳು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{col-begin}} {{col-3}} *[[ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]] *[[ಬಾಯ್ಲರ್‌ ಕೋಣೆ]] *[[ಜೂಜು-ಕಟ್ಟೆ]] *[[ಸರಕನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೊಂಡು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವಿಕೆ]] *[[ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಸ್ಟಾಕು]] *[[ನೇರ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] *[[ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆ]] {{col-3}} *[[GICS]] *[[ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಷೇರು]] *[[ಸ್ಥಾನಿಕ ಸ್ಟಾಕು]] *[[ಆಂತರ್ಯದವರ ವ್ಯಾಪಾರ]] *[[:ವರ್ಗ:Money managers|ಹಣದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು]] *[[ಆಧಾರರಹಿತ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿ ಮಾರುವಿಕೆ]] *[[ಪೆನ್ನಿ ಸ್ಟಾಕು]] {{col-3}} *[[ಸ್ಕ್ರಿಪೋಫಿಲಿ]] *[[ಸ್ಟಾಕು ಮತ್ತು ಹರಿವು]] *[[ಸ್ಟಾಕು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿಕೆ]] *[[ಸ್ಟಾಕು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ]] *[[ಅರೆಮಾತ್ರದ (ಸ್ಟಾಕು)]] *[[ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವ ಸ್ಟಾಕು]] *[[ಮತದಾನದ ಆಸಕ್ತಿ]] {{col-end}} ==ಆಕರಗಳು== {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *{{dmoz|Business/Investing/Stocks_and_Bonds/Exchanges/|Stock exchanges}} *{{dmoz|Home/Personal_Finance/Investing/Stocks/|Stocks investing}} *[http://investorguide.110mb.com/investmentterminology.html ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಟರ್ಮಿನಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100429012531/http://investorguide.110mb.com/investmentterminology.html |date=2010-04-29 }} *[http://www.stockmarkettrivia.com ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಟ್ರಿವಿಯಾ: ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್‌] *[http://www.investopedia.com/university/stocks/ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಬೇಸಿಕ್ಸ್‌ ಟ್ಯಟೋರಿಯಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419062832/http://www.investopedia.com/university/stocks/ |date=2010-04-19 }} *[http://www.oldest-share.com/ ದಿ ಓಲ್ಡೆಸ್ಟ್‌ ಷೇರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌], ಇಷ್ಯೂಡ್‌ ಬೈ ದಿ [[ಡಚ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]] (ವರೀನಿಗ್ದೆ ಊಸ್ಟ್‌-ಇಂಡಿಷ್‌ ಕಂಪನಿ ಆರ್‌ VOC), [[1606]]. {{stock market}} {{Corporate finance and investment banking}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] [[ವರ್ಗ:ಇಕ್ವಿಟಿ ಖಾತರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆ]] j9otjtlrmafvijbeq0xhxnt5f5rz8pf 0 23650 1430525 1430269 2026-09-27T09:26:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430525 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Batı-Avrasya soyları (Kafkasoid).png|thumb|West-Eurasian ancestry correspond to the Caucasoid race]] '''ಕಾಕೇಸಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ''' (ಅಥವಾ '''ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್''', ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ '''ಯೂರೋಪಿಡ್''' ಕೂಡ, ಅಥವಾ '''ಯೂರೋಪಾಯ್ಡ್''' <ref>[http://unabridged.merriam-webster.com ''ಮೆರ್ರಿಯಂ-ವೆಬ್‌ಸ್ಟೆರ್ಸ್ ಅನಬ್ರಿಜ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ''] (2009): ಮೇಯ್ನ್ ಎಂಟ್ರಿ: ಎಯು·ರೋ·ಪಾಯ್ಡ್, ವೇರಿಯಂಟ್(ಸ್): ಅಥವಾ ಎಯು·ರೋ·ಪಿಡ್, ಫಂಕ್ಷನ್: ನೌನ್, ಇನ್‌ಫ್ಲೆಕ್ಟಡ್ ಫಾರಂ(ಸ್): -ಎಸ್, ಬಳಕೆ: ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ, ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ‌ಶಾಸ್ತ್ರ : ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ವೊಕ್ಯಾಬ್ಯೂಲೆರಿ ಯೂರೋಪ್- (ಯೂರೋಪಿನಿಂದ) + -ಓಯ್ಡ್ ಅಥವಾ -ಇಡ್: ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್</ref>) [[ಪೀಳಿಗೆ]]ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ [[ಯೂರೋಪ್]], [[ಉತ್ತರದ ಆಫ್ರೀಕಾ]], ದಿ [[ಹಾರ್ನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರೀಕಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]], ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು]]ಳ್ಳ ದೇಶೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ [http://carnby.altervista.org/troe/11-01.htm ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726095036/http://carnby.altervista.org/troe/11-01.htm |date=2011-07-26 }} ಬೈ [[ಕಾರ್ಲಟನ್ ಸ್ಟೀವೆನ್ಸ್ ಕೂನ್]]. ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ XIರ ಪ್ರಕಾರ : ದಿ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ವರ್ಳ್ಡ್-ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ : "ದಿಸ್ ಥರ್ದ್ ರೇಸೀಯಲ್ ಜೋನ್ ಸ್ಟ್ರೆಚಸ್ ಫ್ರಂ ಸ್ಪೇಯ್ನ್ ಅಕ್ರಾನ್ ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಯ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟಾರ್ ಟು ಮೊರೊಕೊ, ಆಂಡ್ ಹೆನ್ಸ್ ಅಲಾಂಗ್ ದಿ ಸದರ್ನ್ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ಶೊರ್ಸ್ ಇಂಟು ಅರೇಬಿಯಾ, ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರೀಕಾ, ಮೆಸೊಪೊಟಾಮಿಯಾ ಆಂಡ್ ದಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್; ಆಂಡ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ್ ಇಂಟು ಇಂಡಿಯಾ."</ref><ref>ದಿ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]] ಡಿಫೈನ್ಸ್ ''[http://www.askoxford.com/concise_oed/caucasian?view=uk ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926221244/http://www.askoxford.com/concise_oed/caucasian?view=uk |date=2007-09-26 }}'' ಆಸ್ ನೌನ್ ಆರ್ ಅಡ್ಜೆಕ್ಟೀವ್ ಮೀನಿಂಗ್ ''ಅಫ್, ಪರ್ಟೇನಿಂಗ್ ಟು, ಆರ್ ರಿಸೆಂಬ್ಲಿಂಗ್ ದಿ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್.'' ಇಟ್ ಡಿಫೈನ್ಸ್ ''ಕಾಕೇಸೀಯನ್'' ಆಸ್ "ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಎ ಬ್ರಾಡ್ ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್‌ಕೈಂಡ್ ಕವರಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ [[ಯೂರೋಪ್]], ದಿ [[ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್]], ಆಂಡ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷಿಯಾ]], ಆಂಡ್ [[ಸೌಥ್ ಏಷಿಯಾ]]" ಆರ್ "[[ವೈಟ್-ಸ್ಕಿನ್ಡ್]]; ಆಫ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆರಿಜನ್".</ref> [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಲ]] ದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಗಿಂತ ಇನ್ನೊಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಹಿರಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಾಜಿಸುವ ತತ್ವವಿದು.{{Citation needed|date=April 2010}} [[ಅಮೇರಿಕಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಕಾಕೇಸಿ಼ಯನ್" ಅನ್ನು (ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಇದರ ಜೊತೆ "ರೇಸ್" ಎನ್ನುವ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯೂರೋಪಿಯನರನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರದೇಶದ ತೆಳು-ಚರ್ಮದವರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಲು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಬಿಳಿ ಜನ]]ರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಇದನ್ನು ಸಮನಾಂತರ ಪದವೆಂದೂ ಹೇಳಲು ಒಪ್ಪಿತವಿದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆಯೆಂದರೆ ಅದು "ಬಿಳಿ", ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಎಂದು USನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೂಲ== [[File:Blumenbach Caucasus skull.png|thumb|ದಿ ಸ್ಕಲ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಡಿಸ್ಕವರ್ಡ್ ಇನ್ 1795 ಟು ಹೈಪೊಥಸೈಜ್ ಒರಿಜಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್.]] ''ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್'' ಅಥವಾ ''ವೆರೈಟಾಸ್ ಕಾಕೇಸಿಯಾ'' ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು 1800ರಲ್ಲಿ [[ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್]] ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Blum">ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ [http://www.english.upenn.edu/Projects/knarf/People/blumen.html ಬ್ಲಿಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್]</ref><ref name="Blum" /> ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ([[ಕಾಕೇಸಸ್]] ಪ್ರದೇಶದ) [[ಕಾಕೇಸಸ್ ಜನ]]ರಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆದಿರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲು ಅವರೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಡಿಕ್ಷನರಿ]]: "ಎ ನೇಮ್ ಗಿವನ್ ಬೈ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ (a1800) ಟು ದಿ ‘ವೈಟ್’ ರೇಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್, ವಿಚ್ ಹಿ ಡಿರೈವ್ಡ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ರೀಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್."</ref> ಅವನು ತನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು [[ಕಪಾಲಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಗಾತ್ರ]] ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Blumenbach">[http://www.as.ua.edu/ant/bindon/ant275/reader/blumenbach.PDF ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲೆಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ''ದಿ ಅಂಥ್ರೊಪೊಲಜಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆಫ್ ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060910170007/http://www.as.ua.edu/ant/bindon/ant275/reader/blumenbach.PDF |date=2006-09-10 }}, ಥಾಮಸ್ ಬೆಂಡಿಶೈನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1865. ನವೆಂಬರ್ 14, 2006</ref> ==ಭೌತಿಕ ಮಾನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ== [[File:Meyers b11 s0476a.jpg|left|thumb|ದಿ 4ನೇ ಎಡಿಷನ್ ಆಫ್ ಮೇಯೆರ್ಸ್ ಕಾನ್ವರ್ಷೇಶನ್ಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್ (ಲೇಪ್ಜಿಗ್, 1885-1890) ಶೋಸ್ ದಿ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್ (ಇನ್ ಬ್ಲೂ) ಆಸ್ ಕಂಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಆರ್ಯನ್ಸ್, ಸೆಮಾಇಟಿಸ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಮೈಟಿಸ್. ಆರ್ಯನ್ಸ್ ಆರ್ ಫರ್ದರ್ ಸಬ್‌ಡಿವೈಡೆಡ್ ಇಂಟು ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆರ್ಯನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ಸ್ (ದಿ ಲ್ಯಾಟರ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡಿಂಗ್ ಟು ದಿ ಗ್ರೂಪ್ ನೌ ಡೆಸಿಗ್ನೇಟೆಡ್ ಇಂಡೋ-ಇರಾನೀಯನ್ಸ್). ಅಡ್ಜಾಸೆಂಟ್ ಟು ದಿ ಸುದಾನ್-ನೀಗ್ರೋಸ್ ಟು ದಿ ಸೌಥ್ (ಶೋನ್ ಇನ್ ಬ್ರೌನ್), ದಿ ಡ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಶೋನ್ ಇನ್ ಗ್ರೀನ್) ಆಂಡ್ ಏಷೀಯನ್ಸ್ ಟು ಡಿ ಈಸ್ಟ್ (ಶೋನ್ ಇನ್ ಯೆಲ್ಲೋ, ಸಬ್‌ಸ್ಯೂಮಿಂಗ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ನೌ ಗ್ರೂಪ್ಡ್ ಅಂಡರ್ ಯುರಾಲಿಕ್ ಆಂಡ್ ಅಲ್ಟೈಕ್ (ಲೈಟ್ ಯೆಲ್ಲೋ) ಆಂಡ್ ಸೈನೋ-ಟಿಬೇಟನ್ (ಸಾಲಿಡ್ ಯೆಲ್ಲೋ)).]] "ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ರೇಸ್" ಎನ್ನುವುದು [[ಭೌತಿಕ ಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದ [[ಮಾನವಮಾಪನ]] ಅಳತೆಗಳ ಜನರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ರೇಯ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್, ಕೆ.ಜೆ, ಆಂಡ್ ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, ಡಿ. (ಅನ್ಯೂಲ್ 2003) "ಲರ್ನಿಂಗ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಅನ್ಸೆಸ್ಟರ್ಸ್ : ದಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಆಫ್ ಸ್ಕೆಲೀಟಲ್ ಸ್ಟಡಿ".(ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಎನ್ಸೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಒಮಾಹಾ ಟ್ರೈಬ್ ಆಫ್ ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ), ''[[ಅಮೇರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಅಂಥ್ರೊಪೊಲಜಿ]]'', p. 177(1)</ref> ==ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು== [[ಮಂಗೋಲಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ನೆಗ್ರಾಯ್ಡ್]] ನ ಜೊತೆಗೆ ಗರ್ಭಗಟ್ಟಿರುವಂತಹುದು, ಈ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ "ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು" ಇವೆ. ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಜನರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಭಾಷಾವಾರು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, [[ಆರ್ಯನ್ ಸಂತತಿ]] ([[ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು), [[ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ([[ಸೆಮಿಟೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು) ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಮಿಟೀಕ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ([[ಬರ್ಬೆರ್]]-[[ಕುಷಿಟಿಕ್]]-[[ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್]] ಭಾಷೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು). ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಯಾ ಲೇಖಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯೆಂದರೆ ಅದು [[ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಆಕಾರ ]]: ಅವು [[ನಾರ್ಡಿಕ್]], [[ಮೆಡಿಟೆರ್ರೇನೀಯನ್]], [[ಆಲ್ಪೈನ್]], [[ದಿನಾರಿಕ್]], [[ಈಸ್ಟ್ ಬಾಳ್ಟೀಕ್]], [[ಅರಾಬಿಡ್]], [[ತುರಾನಿಡ್]], [[ಐರಾನಿಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಮೇನಾಯ್ಡ್]] ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಇಂಡಿಯಾ ಜನರ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು]] [[ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್]] ಅನ್ನು ''[[ಆಸ್ಟ್ರೋಲಾಯ್ಡ್]]'' ರೀತಿಯ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಅಲ್ಲದ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ದ್ರಾವಿಡನ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ''[[ಆರ್ಯನ್ ]]'' ಅವರಿಗೂ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ದ್ರಾವೀಡನರಿಗೂ ವರ್ಣಸಂಕರವು ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, [[ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಎಸ್. ಕೂನ್]] 1939ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''[[ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪ್]]'' ನಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣವಾದಂತೆ ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್ '' ಅವರುಗಳು ಕೂಡ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡರು, ಇದಕ್ಕೆ ಆತನ "ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಬುರುಡೆ ರಚನೆ" ತತ್ವ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ದೈಹಿಕ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂಗುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕೂದಲು) ಕೂಡ ಆತನ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಆತನ ''ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೂನ್ "ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವತೀರದ ಹೊರವಸಾಹತ್ತು ಆಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಸಾರಾಹ್ ಎ ಟಿಶ್ಕೊಫ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಥ್ ಕೆ ಕಿಡ್ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ: "ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ನಡುವೆ ಏನೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೂ ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite journal |author=Tishkoff SA, Kidd KK |title=Implications of biogeography of human populations for 'race' and medicine |journal=Nat. Genet. |volume=36 |issue=11 Suppl |pages=S21–7 |year=2004 |month=November |pmid=15507999 |doi=10.1038/ng1438 |url=http://www.nature.com/ng/journal/v36/n11s/full/ng1438.html}}</ref> 1989ರಲ್ಲಿ [[ಸೈಂಟೀಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಿನ್ ರೆನ್‌ಫ್ರೇ]]ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ''ಸೆಮಿಟೀಕ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ಮತ್ತು ''ಆರ್ಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ'' ಜೊತೆಗೆ ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಇವು ಮೂರೂ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ''ಪ್ರೋಟೋ-ಕಾಕೇಸೀಯನ್'' ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿರುವುದೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಇವು 9,000 BCE ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರೀಕಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಆದಮೇಲೆ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೆಂದು ಎಂದೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ—''ಸೆಮಿಟಿಕ್ಸ್ '' ಗಳು [[ಜೆರಿಕೋ]]ದಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ''ಆರ್ಯನರು'' [[ಕ್ಯಾಟಲ್ ಹ್ಯೂಯುಕ್]] ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನರು'' ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ [[ಇರಾನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.[15] <ref>ರೆನ್‍ಫ್ರೆಸ್, ಕೊಲಿನ್. (1989). ದಿ ಆರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜೆಸ್. /ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್/, 261(4), 82-90.</ref> 1920ರಲ್ಲಿ [[ಹೆಚ್.ಜಿ. ವೆಲ್ಸ್]] [[ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ಅನ್ನು ''ಐಬೇರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ''ಆರ್ಯನ್'', ''ಸೆಮಿಟೀಕ್'', ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾಮಿಟಿಕ್'' ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳ ಜೊತೆ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಉಪಪೀಳಿಗೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಶುದ್ಧವಾದ ಐಬೆರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮುಖ್ಯ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು]] ಮತ್ತದರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂದರೆ ಅದು [[ಬ್ಯಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್]] ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್ ಗಳೆಂದರೆ ಅದು [[ಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾಗ್ನಾನ್ಸ್]] ನ ಸಂತತಿಯವರು. (ವೆಲ್ಸ್ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಐಬೆರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಪುರಾತನ [[ಐಬೆರೀಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯು [[ಬಾಸ್ಕ್ಯೂ ಭಾಷೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂದ್ದಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ).<ref>ವೆಲ್ಸ್, ಹೆಚ್.ಜಿ. ''[[ದಿ ಔಟ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'' ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್:1920 ಡಬಲ್‍ಡೇ ಆಂಡ್ ಕಂ. ವಾಲ್ಯೂಮ್ I ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ XI "ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್" ಪೇಜಸ್ 131-144 ಸೀ ಪೇಜೆಸ್ 98, 137, and 139</ref> 1994ರ ಆತನ ಪುಸ್ತಕ ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಜಿಯಾಗ್ರಾಫಿ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೀನ್ಸ್'' ನ ಪ್ರಕಾರ [[ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಜೆನೀಟಿಸಿಸ್ಟ್]] [[ಎಲ್. ಲ್ಯೂಕಾ ಕ್ಯಾವೆಫೋಲ್ಲಿ ಸಫೊರ್ಜ]] ಬಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್ ಮೂಲ ಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾಗ್ನನ್ಸ್‌ನ ಸಂತತಿಯವರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ “ಅನೇಕ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲವಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[[ಕವಾಲ್ಲಿ -ಎಸ್‌೦೦ಫ್ರೋಜಾ, L. ಲ್ಯೂಕಾ]]; ಮೆನೋಜಿ, ಪೇಲೋ; ಆಂಡ್ ಪೀಯಾಜಾ ಆಲ್ಬರ್ಟಾ ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಜೀಯಾಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೀನ್ಸ್'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ: 1994 ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಪೇಜ್ 280</ref> ಜಾರ್ಜ್ ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಕ್ರೇನಿಯಾದ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅಂಗರಚನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಕಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಂಗೋಲಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ನೆಗ್ರೋಯಿಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜನರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು 95% ವರೆಗಿನ ನಿಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>Gill, George W. 1998. "Craniofacial Criteria in the Skeletal Attribution of Race. " In Forensic Osteology: Advances in the Identification of Human Remains. (2nd edition) Reichs, Kathleen l(ed.), pp. 293–315.</ref> ==ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ== [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ]] ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ [[ಔಷಧ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಜನಾಂಗೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೋ<ref name="Pei">[http://www.nature.com/ki/journal/v58/n3/full/4495489a.html ಯರ್ಕ್ ಪಿ ಸಿ ಪೇಯ್, ಸೆಲಿಯಾ M T ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್, ಅನ್ನೇ ಎಲ್ ಚೆರಿ ಆಂಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಜಿ ವು, "ರೇಷಿಯಲ್ ಡಿಫರೆನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಸರ್ವೈವಲ್ ಆಫ್ ಪೇಶೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್"], ''ನೇಚ್ಯೂರ್''</ref><ref>[http://www.sciam.com/article.cfm?id=study-shows-drug-resistan "ಸ್ಟಡಿ ಶೋಸ್ ಡ್ರಗ್ ರೆಸಿಸ್ಟನ್ಸ್ ವೇರೀಸ್ ಬೈ ರೇಸ್"], ಕೇಟ್ ವಾಂಗ್, ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್''</ref> ಅಲ್ಲಿ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್‌ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಷ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಬೆಳೆದಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವುದು ದೊಡ್ದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=139378 ಕ್ಯಾಟೀಗರೈಜೇಷನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್ ಇನ್ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್: ಜೀನ್ಸ್, ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೀಸ್] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130721115859/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=139378 |date=2013-07-21 }}, ನೀಯ್ಲ್ ರಿಶ್, ಎಸ್ಟೆಬಾನ್ ಬರ್ಕರ್ಡ್, ಎಲಾಡ್ ಜಿವ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯು ಟಾಂಗ್</ref><ref>[http://www.nature.com/ng/journal/v36/n11s/full/ng1435.html ಜೆನಿಟಿಕ್ ವೇರಿಯೇಷನ್, ಕ್ಲಾಷಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಂಡ್ ’ರೇಸ್"], ಲಿನ್ ಬಿ ಜಾರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೀಫೆನ್ ಪಿ ವುಡಿಂಗ್</ref> ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನೇಚ್ಯೂರ್ ಜೆನಿಟೀಕ್ಸ್'', ''ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಅಡೋಲೆಸೆಂಟ್ ಮೆಡಿಸನ್ಸ್'', ಮತ್ತು ''ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್'' ) ಗಳು ಮಾರ್ಗ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಶೋಧಕರು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಿಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಹೇಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ದಿ ರೇಸ್, ಎಥ್ನಿಸಿಟಿ, ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜಿನೋಮ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (2005) "[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1275602 ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ರೇಷಿಯಲ್, ಎಥ್ನಿಕ್ ಆಂಡ್ ಎನ್ಸೆಸ್ಟ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಟೀಗರೀಸ್ ಇನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ ರೀಸರ್ಚ್, '''77''' (4): 519–532] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916004305/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1275602/ |date=2019-09-16 }} {{Cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1275602/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916004305/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1275602/ |archive-date=2019-09-16 |url-status=bot: unknown}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟೋರೋಲಜಿ ಆಂಡ್ ಹೆಪಾಟಲಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಕಿಡ್ನಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್'' ) ಸಂತತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್ ಅನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="Pei" /><ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/bsc/jgh/2004/00000019/00000007/art00012 "ಎಥ್ನಿಕ್ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್ ರಿಸ್ಕ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಹೆಪಾಟಿಟಿಸ್ C ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್"], ಅನೌಕ್ ದೇವ್, ವಿಜಯಾ ಸುಂದರರಾಜನ್, ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಸೀವೆರ್ಟ್</ref> ನೇಚರ್ (2019) ನಲ್ಲಿನ "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್" ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯನ್ನರು (ಅರಬ್ಬರು), ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ನರು (ಭಾರತೀಯರು) ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ನರು ಪರಸ್ಪರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜನರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6871633</ref> thumb|ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಮನೆತನ ಮೂರು ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಆನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿವೆ. "ಕಾಕಸಾಯಿಡ್" (ಪಶ್ಚಿಮ-ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸಂಬಂಧಿತ) ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಂಪು ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಯುವಾನ್ 2019 ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>https://www.biorxiv.org/content/10.1101/101410v6</ref> ಚೆನ್ 2020 ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ (ಪಶ್ಚಿಮ-ಯುರೇಷಿಯನ್-ಸಂಬಂಧಿತ) ಜನಾಂಗದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವು ಸರಳವಾದ "ಆಫ್ರಿಕಾ-ಹೊರಗಿನ" ವಲಸೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.ಅವರು ಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ರೇಸ್.<ref>https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.03.10.986042v1</ref> ==ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಸರಕಾರದವರು ಮತ್ತು [[ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]ದವರು ವಿವರಿಸುವ ''[[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕಾದವರನ್ನು]]'' ''ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್'' ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಪೈಂಟರ್, ಪಿ. {{page number}}</ref> [[1917]] ಮತ್ತು [[1965]]ರ ಮಧ್ಯೆ USಗೆ ವಲಸೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ‍ೀಯ ಮೂಲ ಖೋಟಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಥಿಂಡ್]]'' (1923)ನಲ್ಲಿ [[ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಏಷಿಯಾ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ಪೂರ್ವದವರಂತೆ ''ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್'' ರಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರಂತೆ ''ಬಿಳಿ'' ಯರೂ ಅಲ್ಲ ಕಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಅವರುಗಳನ್ನು [[ಬಿಳಿ ಜನ]]ರೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಾಗರೀಕರಾಗಿ ಆನಂತರ ಮುಕ್ತ ಬಿಳಿಯರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವೆನ್ನಿಸಿದೆ. 1946ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸರಕಾರ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. 1965ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂದರು, ಏಷಿಯಾದವರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.<ref>[http://historymatters.gmu.edu/d/5076/ "ನಾಟ್ ಆಲ್ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ಸ್ ಆರ್ ವೈಟ್: ದಿ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜೆಕ್ಟಸ್ ಸಿಟಿಜನ್‌ಶಿಪ್ ಫಾರ್ ಏಷೀಯನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611162153/http://historymatters.gmu.edu/d/5076/ |date=2010-06-11 }}, ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್''</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್]] "ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್" ಪದವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೇಡ-ಸಲ್ಲದು ಎಂಬ ಈಗಿನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತ "ಯೂರೋಪೀಯನ್" ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ<ref>ಲೀಯೋನಾರ್ಡ್ ಲೇಯ್ಬರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ರಾಡ್ನೀಯ್ ಸಿ. ಕಿರ್ಕ್, ಆಂಡ್ ಅಲೀಸ್ ಲಿಟಲ್‌ಫೀಳ್ಡ್, "ಪೆರಿಶಿಂಗ್ ಪ್ಯಾರಾಡಿಗಂ: ರೇಸ್—1931-99," ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಂಥ್ರೋಪಲಜಿಸ್ಟ್'' 105, ನಂ. 1 (2003): 110-13</ref> "ಸಂತತಿ" ಶಬ್ದ.<ref>{{cite journal |author= |title=Other Notable MeSH Changes and Related Impact on Searching: Ethnic Groups and Geographic Origins |journal=NLM Technical Bulletin |volume=335 |issue=Nov-Dec |pages= |year=2003 |url=http://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/nd03/nd03_med_data_changes.html |quote=The MeSH term Racial Stocks and its four children (Australoid Race, Caucasoid Race, Mongoloid Race, and Negroid Race) have been deleted from MeSH in 2004. A new heading, Continental Population Groups, has been created with new identification that emphasize geography.}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{div col}} * [[ಕ್ರಾನಿಯೋಫೇಷಿಯಲ್ ಆಂಥ್ರೋಪೊಮೆಟ್ರಿ]] * [[ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್]] * [[ರೇಸ್ (U.S. ಸೆನ್ಸಸ್)]] * [[ರೇಸ್ (ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಡೆಫಿನೇಷನ್ಸ್)]] * [[ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್]] * [[ವೈಟ್ ಪೀಪಲ್]] * [[ಬಿಳಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] * [[ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] * [[ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲೀಯನ್]] {{div col end}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == {{Refbegin}} *{{cite news |last=Leroi |first=Armand Marie |date=2005-03-14 |title=A Family Tree in Every Gene |publisher=The New York Times |page=A23 |url=https://www.nytimes.com/2005/03/14/opinion/14leroi.html }} *{{cite web |last=Lewonin |first=R. C. |year=2005 |url=http://raceandgenomics.ssrc.org/Lewontin/ |title=Confusions About Human Races |publisher=Race and Genomics, Social Sciences Research Council |accessdate=2006-12-28 |archive-date=2013-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504132215/http://raceandgenomics.ssrc.org/Lewontin/ |url-status=dead }} *{{cite paper |last=Painter |first=Nell Irvin |title=Collective Degradation: Slavery and the Construction of Race. Why White People are Called Caucasian |publisher=Yale University |year=2003 |accessdate=2006-10-09 |url=http://www.yale.edu/glc/events/race/Painter.pdf |format=PDF |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020105628/http://www.yale.edu/glc/events/race/Painter.pdf |url-status=dead }} * {{cite news |last=Camberg |first=Kim |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4525352.stm |title=Long-term tensions behind Sydney riots |publisher=[[BBC News]] |date=2005-12-13 |accessdate=2007-03-03 }} {{Refend}} ==ಸಾಹಿತ್ಯ== * ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ''ಆನ್ ದಿ ನ್ಯಾಚ್ಯೂರಲ್ ವೆರೈಟೀಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್'' (1775) — ದಿ ಬುಕ್ ದಟ್ ಇಂಟ್ರಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ *{{cite book |author=Gould, Stephen Jay |title=The mismeasure of man |url=https://archive.org/details/isbn_9780393300567 |publisher=Norton |location=New York |year=1981 |pages= |isbn=0-393-01489-4 |oclc= |doi= |accessdate=}} — ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಸೂಡೋಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್, ಸ್ಕಲ್ ಮೆಸ್ಯೂರ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್, ಆಂಡ್ IQ ಇನ್‌ಹರಿಟಬಿಲಿಟಿ *{{cite book |author=Piazza, Alberto; Cavalli-Sforza, L. L.; Menozzi, Paolo |title=The history and geography of human genes |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, N.J |year=1996 |pages= |isbn=0-691-02905-9 |oclc= |doi= |accessdate=}} — ಎ ಮೇಜರ್ ರೆಫೆರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ *{{cite book |author=Cavalli-Sforza, LL |title=Genes, peoples and languages |url=https://archive.org/details/genespeopleslang0000cava |publisher=Allen Lane |location=London |year=2000 |pages= |isbn=0-7139-9486-X |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Augstein, HF |chapter=From the Land of the Bible to the Caucasus and Beyond |editor=Harris, Bernard; Ernst, Waltraud |title=Race, science and medicine, 1700–1960 |url=https://archive.org/details/racesciencemedic0000unse |publisher=Routledge |location=New York |year=1999 |pages=[https://archive.org/details/racesciencemedic0000unse/page/58 58]–79 |isbn=0-415-18152-6 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Baum, Bruce |title=The rise and fall of the Caucasian race: a political history of racial identity |url=https://archive.org/details/risefallofcaucas0000baum |publisher=New York University Press |location=New York |year=2006 |pages= |isbn=0-8147-9892-6 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Guthrie, Paul |title=The Making of the Whiteman: From the Original Man to the Whiteman |publisher=Research Associates School Times |location=Chicago, IL |year=1999 |pages= |isbn=0-948390-49-2 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Wolf, Eric R.; Cole, John N. |title=The Hidden Frontier: Ecology and Ethnicity in an Alpine Valley |url=https://archive.org/details/hiddenfrontierec0000cole_v6a7 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1999 |pages= |isbn=0-520-21681-4 |oclc= |doi= |accessdate=}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *ಡೌನ್‌ಲೋಡಬಲ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್: "ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ದಟ್ ಎ ವೆಸ್ಟ್-ಈಸ್ಟ್ ಆಡ್‌ಮಿಕ್ಸ‍ಡ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಲಿವ್ಡ್ ಇನ್ ದಿ ಟಾರಿಮ್ ಬೇಸಿನ್ ಆಸ್ ಅರ್ಲಿ ಆಸ್ ದಿ ಅರ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಜ್ ಏಜ್" ಲಿ ಎಟ್ ಆಲ್. ''BMC ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ'' 2010, 8:15. [http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1741-7007-8-15.pdf ] {{Historical definitions of race}} {{White people}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪೀಳಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪೀಳಿಗೆ ಯಾ ಸಂತತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ]] 8xya8r1319xyfmfdv2qzfxvowzhuegp 0 23677 1430534 1430336 2026-09-27T10:58:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430534 wikitext text/x-wiki [[File:P1000495.JPG|thumb|100px|left|ಕೈಯಿಂದ ನಡೆಸುವ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಜ್ಜಿಕೆ]] [[File:Colortest.jpg|frame|right|1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಓರ್ವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಎರ್ಲೆನ್‌ಮೆಯೆರ್‌‌ ಕೋಶಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲಿವೆ.]] '''ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನ''' ಎಂಬುದು [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮಿಶ್ರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು]] ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಿಂದ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳವರೆಗಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಷ್ಟರೀತಿಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವರ್ಣರೇಖನ ಸ್ತಂಭವು ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಕೊಳವೆಯಾಗಿದ್ದು, 3 ಮಿ.ಮೀ.ನಿಂದ 50 ಮಿ.ಮೀ.ವರೆಗಿನ ಒಂದು ವ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ 50 ಸೆಂ.ಮೀ.ನಿಂದ 1 ಮೀಟರ್‌ವರೆಗಿರುವ ಒಂದು ಎತ್ತರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಲ್ಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ತಂಭವೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶುಷ್ಕವಾದ ವಿಧಾನ, ಹಾಗೂ ತೇವವಾದ ವಿಧಾನ. ಶುಷ್ಕವಾದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಶುಷ್ಕ [[ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ]] ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಾದ ನಂತರ ಚಲನಶೀಲ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿ, ಸ್ತಂಭವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೇವವಾಗುವವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ರಭಸದಿಂದ ನೀರಿನಂತೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಹಂತದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ತಂಭವು ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಶುಷ್ಕಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯದಂತೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೇವವಾದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, [[ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ]] ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ [[ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ]]ವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಒಂದು [[ತಿಳಿಕೆಸರನ್ನು]] ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ತಂಭದೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗುಳ್ಳೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನಿಕ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಒಂದು ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಪಿಪೆಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದರವು ತನ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ಪದರ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನೆಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದ ವೇಗದಿಂದ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಪದರದ ಆಕಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನಿಕ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕವೇಳೆ ಒಂದು ಗೋಲಾಕಾರದ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ ಕೋಶವನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ-ತುಂಬಿಸಿ, ಬಿರಡೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು [[ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಲಾಳಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳು ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದೊಂದಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ಅವು ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ತಂಭದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಒಂದಾಗಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಣರೇಖನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಂಶ]]ಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವವು ಸಂಗರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ ಹರಿವಿನ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಕರಗಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಅಂಶವನ್ನೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಕ ವರ್ಣರೇಖನ, [[UV]] ಹೀರಿಕೆ, ಅಥವಾ [[ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ]]ಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಟ್ಟೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವರ್ಣವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ [[UV]] ದೀಪದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ [[ಪ್ರತಿದೀಪಕ]] ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು) ಗಾಜಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೂಲಕ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. __TOC__ <br> ==ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನ== [[File:Column chromatography sequence.png|600px|thumb|ಹಂತಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.]] == ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿ == ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನದಲ್ಲಿನ ''ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ'' ಅಥವಾ ''ಅಧಿಚೂಷಕ'' ವು ಒಂದು ಘನವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. [[ಜಲಸಂಯೋಜಿತ ಸಿಲಿಕ]]ವು ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಾ]] ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಸೆಲ್ಯುಲೋಸು]] ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇರುವ ಇತರ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಯಾನು ವಿನಿಮಯ ವರ್ಣರೇಖನ]], [[ಹಿಂಚಲಿತ-ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ ವರ್ಣರೇಖನ]] (ರಿವರ್ಸ್‌ಡ್‌ ಫೇಸ್-‌RP), [[ಆಕರ್ಷಣ ಬಲದ ವರ್ಣರೇಖನ]] or [[ವಿಸ್ತರಿತ ತಳಹದಿಯ ಅಧಿಚೂಷಣ]] (ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಬೆಡ್‌ ಅಡ್ಸಾರ್ಪ್ಷನ್‌-EBA) ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಯವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಪುಡಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಕಲಿಲ ದ್ರಾವಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಸಹ EBAಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ರವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.'''''' == ಚಲನಶೀಲ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ (ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ) == ''ಚಲನಶೀಲ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ'' ಅಥವಾ ''[[ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವ]]'' ವು ಒಂದೋ ಪರಿಶುದ್ಧ [[ದ್ರಾವಕ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಭಿನ್ನ ದ್ರಾವಕಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಣರೇಖನವನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪ್ರಯೋಜನದ ಅಥವಾ ಬಯಸಿದ ಸಂಯುಕ್ತದ [[ಧಾರಣಶಕ್ತಿ ಅಂಶ]] ಮೌಲ್ಯವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸುಮಾರು 0.2 - 0.3ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸಹ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ [[ತೆಳುವಾದ ಪದರದ ವರ್ಣರೇಖನ]]ವನ್ನು (ಥಿನ್‌ ಲೇಯರ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ-TLC) ಅನೇಕವೇಳೆ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೂರ್ವಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದ ಒಂದು ವೇಗವಾದ [[ಹರಿವಿನ ಗತಿ]]ಯು ಸ್ತಂಭವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ವಿಸರಣವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದ ವಿಯೋಜನೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ನೋಡಿ: [[ವ್ಯಾನ್‌ ಡೀಮ್ಟರ್‌‌'ನ ಸಮೀಕರಣ]]. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸರಳ ಸ್ತಂಭವೊಂದು [[ಗುರುತ್ವ]] ಹರಿವಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ತುದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಾಜಾ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವದಿಂದ ತುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಇಂಥದೊಂದು ಸ್ತಂಭದ ಹರಿವಿನ ಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಅಥವಾ ನಲ್ಲಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ದ್ರಾವಕವನ್ನು ತಳ್ಳಲು ಒಂದು ಪಂಪನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸಂಪೀಡಿತ ಅನಿಲವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಾಳಿ, [[ಸಾರಜನಕ]], ಅಥವಾ [[ಆರ್ಗಾನ್‌]]) ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಉತ್ತಮವಾದ ಹರಿವಿನ ಗತಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು (ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹದ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನ).<ref>ಸ್ಟಿಲ್‌, W. C.; ಕಾನ್‌, M.; ಮಿತ್ರ, A. ''[[J. ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್‌ ]]'' ''[[ಕೆಮ್ಮಿಸ್ಟ್ರಿ]]'' '''1978''', ''43(14)'', 2923-2925. ({{DOI|10.1021/jo00408a041}})</ref><ref name="HarwoodMoodyEOCPAP">{{cite book |author = Laurence M. Harwood, Christopher J. Moody |title = Experimental organic chemistry: Principles and Practice |edition = Illustrated edition |pages = 180–185 |isbn=0632020172 |isbn=978-0632020171 |Publishing Date: 13 Jun 1989 |Publisher: WileyBlackwell |Number of Pages: 790}}</ref> ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ಕಣದ ಗಾತ್ರವು, ಗುರುತ್ವ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹದ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಹುವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜಲಸಂಯೋಜಿತ ಸಿಲಿಕ ದರ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಲ 230 – 400 (40 – 63&nbsp;µm) ಎಂಬುದು ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ಗುರುತ್ವ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನದ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನವು ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಜಾಲ 70 – 230ರ (63 – 200&nbsp;µm) ಜಲಸಂಯೋಜಿತ ಸಿಲಿಕವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.<ref>ನಾರ್ಮಲ್‌ ಫೇಸ್‌ ಕಲಮ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ, [http://www.materialharvest.com/welcome/silica_products/silica_gels_chromatography.html ಮೆಟೀರಿಯಲ್‌ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್‌]</ref> ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹ ಸ್ತಂಭಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ಹರವು ಹಾಳೆಯನ್ನು (ಸ್ಪ್ರೆಡ್‌ಶೀಟ್‌) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ಲೇಷ್ಯಗಳ ಧಾರಣಶಕ್ತಿದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಪ್ರತಿ ವಿಶ್ಲೇಷ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಶ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಶಿಖರಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸದರಿ ಹರವು ಹಾಳೆಯು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಃ ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹ ಸ್ತಂಭವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪೂರ್ವಭಾವಿ-ಪ್ರಮಾಣ ವಿಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>ಫೇರ್‌‌, J. D.; ಕೋರ್ಮೋಸ್‌, C. M. ''[[J. ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ. ]]'' ''[[A]]'' '''2008''', ''1211'' (1-2), 49-54. ({{DOI|10.1016/j.chroma.2008.09.085}})</ref> == ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು == [[File:Metrohm 850.jpg|thumb|right|ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ಅಯಾನು ವರ್ಣರೇಖನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.]] ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಿರಿಮೀರಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಹಂತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹದ ವರ್ಣರೇಖನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು [ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಇದನ್ನು LPLC, ಅಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ವರ್ಣರೇಖನ (ಲೋ ಪ್ರೆಷರ್‌ ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 50-75 psiನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ] ಹಲವಾರು ತಯಾರಕರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಪ್ರವಣತೆ ಪಂಪಿನಂಥ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯ HPLC ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಾದರಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ ಸಂಪರ್ಕದ್ವಾರಗಳು, ಒಂದು UV ಪತ್ತೆಕಾರಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ಅಂಶ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಇವು ಸದರಿ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಕೆಲವೇ ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಿಂದ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೆ.ಜಿ.ಯ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಈ ಈ ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾವಿ-HPLC ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಾಗಲು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗವಾದ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಅವು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು LPLC ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು (ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು) HPLCಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಒಂದು HPLC ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿನ ತುಂಬಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಕೇವಲ 5 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮೇಲ್ಮೈ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ವಿಯೋಜನೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತುಂಬಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯು ಉನ್ನತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಉನ್ನತವಾದ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ವರ್ಣರೇಖನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. LPLC ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಸುಮಾರು 50 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಸಿಲಿಕದೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವ ಉನ್ನತವಾದ ಒತ್ತಡದ ಪಂಪುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅದು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ತಯಾರಕರು ಈಗ ಉನ್ನತವಾದ ಒತ್ತಡದ ಕ್ಷಣಪ್ರವಾಹ ವರ್ಣರೇಖನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಡಿಯಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, 150 psiಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ವರ್ಣರೇಖನ (ಮೀಡಿಯಂ ಪ್ರೆಷರ್‌ ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ-MPLC) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿಸಿ, ಗುಂಪುಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು (ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪತ್ತೆಕಾರಕದ ಮೇಲೆ ಅವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗುಂಪುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಓರ್ವ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೂಪುಗೊಂಡ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಅಂಶ ಸಂಗ್ರಾಹಕದೊಳಗೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವರ್ಣಲೇಖಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಂತರದ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೂ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ಪುದೀನ ಜಾತಿಯ ಸೊಪ್ಪಿನ]] ತೈಲದಲ್ಲಿರುವ ಘಟಕಗಳ (28ರ ಪೈಕಿ) ಪೈಕಿಯ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿರುವ [[ಕಾರ್ವೋನ್‌]], [[ಲಿಮೋನೀನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡೀಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ವಿಯೋಲ್‌‌‌]]ಗಳ<ref>''ಐಸೊಲೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಥ್ರೀ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ಸ್‌ ಫ್ರಂ ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮಿಂಟ್‌ ಆಯಿಲ್‌: ಆನ್‌ ಎಕ್ಸರ್‌‌ಸೈಸ್‌ ಇನ್‌ ಕಲಮ್‌ ಅಂಡ್‌ ಥಿನ್‌-ಲೇಯರ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ'' ಡೇವೀಸ್‌, ಡಾನ್‌ R.; ಜಾನ್‌‌ಸನ್‌, ಟಾಡ್‌ M. J. ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಎಜುಕೇಷನ್‌. '''2007''' 84 [http://jchemed.chem.wisc.edu/Journal/Issues/2007/Feb/abs318.html ಸಾರಾಂಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081109024057/http://jchemed.chem.wisc.edu/journal/Issues/2007/Feb/abs318.html |date=2008-11-09 }} {{Cite web |url=http://jchemed.chem.wisc.edu/journal/Issues/2007/Feb/abs318.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081109024057/http://jchemed.chem.wisc.edu/journal/Issues/2007/Feb/abs318.html |archive-date=2008-11-09 |url-status=dead}}</ref> ವಿಯೋಜನೆಯು, ಒಂದು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪ್ರಯೋಗದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನದ ಒಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಜಲಸಂಯೋಜಿತ ಸಿಲಿಕದ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಒಂದು [[ಪಾಶ್ಚರ್‌ ಪಿಪೆಟ್‌]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು [[ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣ]]ದ ಸಜ್ಜಿಕೆಯು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಗಬಲ್ಲದು. ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಕ ದ್ರವವು [[ಹೆಕ್ಸೇನ್‌]] ಆಗಿದ್ದು, [[ಈಥೈಲ್‌ ಅಸಿಟೇಟ್‌‌]]ನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಕ [[ಧ್ರುವೀಯತೆ]]ಯು ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣಲೇಖದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ == ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ದ್ರಾವಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಾಕುಂಚಕ ಪಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ದ್ರಾವಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಸ್ತಂಭದ ಸಜ್ಜಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಂಶ ಸಂಗ್ರಾಹಕವು ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಒಂದು [[ರೋಹಿತ ದ್ಯುತಿಮಾಪಕ]] (ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಫೋಟೋಮೀಟರ್‌) ಅಥವಾ [[ರಾಶಿ ರೋಹಿತಮಾಪಕ]]ದಂಥ (ಮಾಸ್‌ ಸ್ಪೆಕ್ಟೋಮೀಟರ್‌) ಒಂದು ಪತ್ತೆಕಾರಕದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾದರಿ ದ್ರಾವಣ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಒಂದು ದ್ರಾವಣ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಸ್ತಂಭಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬಂಧಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳನ್ನು ನೀವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, 280 nmನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ತರಂಗಾಂತರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ರೋಹಿತ ದ್ಯುತಿಮಾಪಕವು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬಗೆಯ ಪತ್ತೆಕಾರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಉನ್ನತವಾದಷ್ಟೂ, ಆ ತರಂಗಾಂತರದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. <br> ಏಕೆಂದರೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಕಾರಕದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಣದ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಹರಿವನ್ನು ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲಾವಧಿಯ ನಂತರ ಪ್ರೋದ್ಧಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಕಾರಕವು ಗುರುತುಮಾಡಬೇಕಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿರುವ ಮಾದರಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಈ ಗುರುತುಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಣಲೇಖ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದ್ರಾವಣ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ವರ್ಣರೇಖನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಘಟಕಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಲೇಖದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಸ್ತಂಭವು ನೀಡುವ ಮಾದರಿಗಳ ವಿಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯ ಸ್ತಂಭದ ವಿಯೋಜನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ವರ್ಣಲೇಖದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. <br> ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳು, ಸ್ತಂಭ ರಾಳದೆಡೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರೋದ್ಧಾವನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಹಾಕಲು ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಅಗಲ ಇವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. '''ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯ ಸಮಯ:''' ಪತ್ತೆಕಾರಕದಿಂದ ಸಂಕೇತ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯು ಶುರುವಾಗುವ ಸಮಯದಿಂದ, ಪ್ರತಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರೋದ್ಧಾವನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರ್ಣನೆಯ ಗರಿಷ್ಟಮಿತಿಯ ಎತ್ತರದವರೆಗಿನ ಸಮಯ ಇದಾಗಿದೆ. '''ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಅಗಲ:''' ಇದು ವರ್ಣಲೇಖದಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರ್ಣನೆಯ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ, ಸಮಯದ ಏಕಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಫಲಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು<ref name="Harrison">ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು ''ಬಯೋಸಪರೇಷನ್ಸ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌‌''. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. 2003</ref> ಬಳಸುವುದು ವರ್ಣಲೇಖ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವುದರ ಒಂದು ಸರಳೀಕೃತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಸ್ತಂಭವೊಂದನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು, ಅಥವಾ ಫಲಕಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫಲಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಶಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಫಲಕ ಮಾದರಿಯು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಣಲೇಖ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯನ್ನು ಒಂದು [[ಗೌಸ್ಸಿಯನ್‌ ವಿತರಣೆ]]ಯ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯಂತೆ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಅಗಲವು ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿಯ 4 ಪಟ್ಟು ಇರುವಂತೆ, ಅಂದರೆ 4σನಷ್ಟು ಇರುವಂತೆ ಅಂದಾಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಧಾರಣಶಕ್ತಿ ಸಮಯ ಎಂಬುದು ಸಂಕೇತ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಆರಂಭದ ಸಮಯದಿಂದ ಗೌಸ್ಸಿಯನ್‌ ವಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಗರಿಷ್ಟಮಿತಿಯ ಎತ್ತರದ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಇರುವ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಚಲ ಪರಿಮಾಣಗಳಿಂದ, ಸ್ತಂಭ ಫಲಕ ಮಾದರಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಫಲಕ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಫಲಕ ಎತ್ತರವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಬಹುದು: ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (R<sub>s</sub>):<br> R<sub>s</sub> = 2(t<sub>RB</sub> – t<sub>RA</sub>)/(w<sub>B</sub> + w<sub>A</sub>)<br> ಇದರಲ್ಲಿ:<br> t<sub>RB</sub> = B ದ್ರಾವ್ಯದ ಧಾರಣಶಕ್ತಿ ಸಮಯ <br> t<sub>RA</sub> = A ದ್ರಾವ್ಯದ ಧಾರಣಶಕ್ತಿ ಸಮಯ<br> w<sub>B</sub> = B ದ್ರಾವ್ಯದ ಗೌಸ್ಸಿಯನ್‌ ವಕ್ರಾಕೃತಿ ಅಗಲ<br> w<sub>A</sub> = A ದ್ರಾವ್ಯದ ಗೌಸ್ಸಿಯನ್‌ ವಕ್ರಾಕೃತಿ ಅಗಲ<br> ಫಲಕ ಸಂಖ್ಯೆ (N):<br> N = (t<sub>R2</sub>)/(w/4)<sup>2</sup><br> ಫಲಕ ಎತ್ತರ (H):<br> H = L/N<br> ಇಲ್ಲಿ L ಎಂಬುದು ಸ್ತಂಭದ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.<ref name="Harrison" /> == ಸ್ತಂಭ ಅಧಿಚೂಷಣ ಸಂತುಲನ == ಒಂದು ಅಧಿಚೂಷಣ ಸ್ತಂಭಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಸ್ತಂಭ ರಾಳವು (ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ) ಕಿರುಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು, ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳು, ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಂಥ ಸಣ್ಣದಾದ ಕಣಗಳೂ ಸಹ ಕಿರುಮಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ತಂಭದ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಲಾದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ದ್ರಾವ್ಯ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು 1:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಕಿರುಮಣಿಗೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿ ಬಂಧಕ ಕಣವೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಸ್ತಂಭದ ಮಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಂಧಕ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛದ ನಡುವಿನ ಬಂಧಕದ ಮಾದರಿಯನ್ನು, K<sub>eq</sub> = [CS]/([C][S]) ಎಂಬ ಒಂದು ಸರಳ ಸಂತುಲನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ K<sub>eq</sub> ಎಂಬುದು [[ಸಂತುಲನ ಸ್ಥಿರಾಂಕ]]ವಾಗಿದ್ದರೆ, [C] ಮತ್ತು [S]ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ತಂಭ ರಾಳದ ಮೇಲಿನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಬಂಧಕ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛದ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. [CS] ಎಂಬುದು ಸ್ತಂಭ ರಾಳಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Harrison" /> ಇದನ್ನು ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವೊಂದರ ಬಂಧಕ ಬಲವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ರೇಖೀಯವಾದ, ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್‌, ಮತ್ತು ಪ್ರ್ಯೂಂಡ್‌ಲಿಚ್‌ ಬಗೆಗಳು. ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ದ್ರಾವ್ಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಬಂಧಕ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಾಗ, ರೇಖೀಯವಾದ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಂತುಲನವನ್ನು ಸಮೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು:<br> [CS] = K<sub>eq</sub>[C]. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸ್ತಂಭ ರಾಳ ಮಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂಧಕ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಘಟಕಗಳನ್ನಾಗಿ ಒಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆವರಿಸಲ್ಪಡದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆ]] ಮತ್ತು ಪ್ರ್ಯೂಂಡ್‌ಲಿಚ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆಗಳು ಈ ಸಂತುಲನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆ:<br> [CS] = (K<sub>eq</sub>S<sub>tot</sub>[C])/(1 + K<sub>eq</sub>[C]), ಇಲ್ಲಿ S<sub>tot</sub> ಎಂಬುದು ಮಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂಧಕ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛಗಳಾಗಿವೆ.<br> <br> ಪ್ರ್ಯೂಂಡ್‌ಲಿಚ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆ:<br> [CS] = K<sub>eq</sub>[C]<sup>1/n</sup><br> <br> ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ತಂಭವು ಬಂಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದಾಗ ಪ್ರ್ಯೂಂಡ್‌ಲಿಚ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆಯು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳು ಮಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬಂಧಕ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ Keqಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್‌ ಸಮತಾಪಿ ರೇಖೆಯು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲ.<ref name="Harrison" /> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕ್ರೊಮಟಾಗ್ರಫಿ]], ವರ್ಣರೇಖನದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನದ ಲೇಖನ. * ಉನ್ನತವಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಉನ್ನತವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ದ್ರವ ವರ್ಣರೇಖನ]] (ಹೈ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರೊಮಟಾಗ್ರಫಿ-HPLC) * ಸ್ತಂಭ ವರ್ಣರೇಖನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ವಿಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ವೇಗವಾದ ಪ್ರೋಟೀನು ದ್ರವ ವರ್ಣರೇಖನ]] (FPLC). ==ಆಕರಗಳು== {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.chem.ubc.ca/courseware/121/tutorials/exp3A/columnchrom/ ಕಲಮ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ ಹೌಟು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100615130546/http://www.chem.ubc.ca/courseware/121/tutorials/exp3A/columnchrom/ |date=2010-06-15 }} * [http://ocw.mit.edu/NR/rdonlyres/Chemistry/5-301January--IAP-2004/768356CA-FD2C-4CB7-B87A-27D12504BBA8/0/8_9_flash_column.pdf ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಕಲಮ್‌ ಕ್ರೋಮಟಾಗ್ರಫಿ ಗೈಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006205114/http://ocw.mit.edu/NR/rdonlyres/Chemistry/5-301January--IAP-2004/768356CA-FD2C-4CB7-B87A-27D12504BBA8/0/8_9_flash_column.pdf |date=2008-10-06 }} (ಪಿಡಿಎಫ್‌‌ ಸ್ವರೂಪ) {{chromatography}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಣರೇಖನ]] o71f0jogcjzru0hzskssvhmsgtjar3n 0 23725 1430524 1430267 2026-09-27T09:21:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430524 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Sri Lankan Civil War | partof = | image = [[Image:Sri Lanka-CIA WFB Map.png|250px]] | caption = Sri Lanka is on an island off the coast of India | date = July 23, 1983 – May 18, 2009<ref name='mod-defeat'/> | place = [[Sri Lanka]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | territory = The LTTE had controlled most of the north of the country and half of the eastern coastline from 2002 to 2008. In 2009 all of the territory was recaptured by the government. | result = Sri Lankan government victory *Rebel [[Liberation Tigers of Tamil Eelam]] organization is wiped out *Sri Lankan government reestablishes control over entire island | casus = | status = | combatant1 = [[Image:Flag of Sri Lanka.svg|18px]] [[Sri Lanka]]<br />[[Image:Flag of India.svg|18px]] [[Indian Peace Keeping Force]]<small> (1987–90)</small> | combatant2 = <!-- Commented out: [[Image:Ltte emblem.jpg|18px]] --> <!--Do NOT remove this emblem--> [[Image:Tamil-tigers-flag.svg|18px]] [[Liberation Tigers of Tamil Eelam]] | commander1 = {{Flagicon|Sri Lanka}} [[Junius Richard Jayawardene]] (1983–89)<br/> {{Flagicon|India}} [[Rajiv Gandhi]] (1987–89) {{KIA}}<br/> {{Flagicon|India}} [[V P Singh]] (1989–90)<br/> {{Flagicon|Sri Lanka}} [[Ranasinghe Premadasa]] (1989–93){{KIA}}<br/> {{Flagicon|Sri Lanka}} [[Dingiri Banda Wijetunge]] (1993–94)<br/> {{Flagicon|Sri Lanka}} [[Chandrika Kumaratunga]] (1994–2005)<br/> {{Flagicon|Sri Lanka}} [[Mahinda Rajapaksa]] (2005–2009) | commander2 =[[Image:Tamil-tigers-flag.svg|18px]] [[Velupillai Prabhakaran]] (1983-2009){{KIA}} |strength1={{Flagicon|Sri Lanka}} '''[[Sri Lanka Armed Forces]]''':<br /> 95,000 (2001)<br /> 118,000 (2002)<br /> 158,000 (2003)<br /> 151,000 (2004)<br /> 111,000 (2005)<br /> 150,900 (2006)<ref name="iiss1">''International Institute for Strategic Studies'', [http://acd.iiss.org/armedconflict/MainPages/dsp_ConflictWeapons.asp?ConflictID=174&YearID=961#2007 Armed Conflicts Database].</ref><br /> {{Flagicon|India}} '''[[Indian Peace Keeping Force]]''':<br /> 100,000 (peak) |strength2= '''[[Liberation Tigers of Tamil Eelam|LTTE]]''':<br /> 6,000 (2001)<br /> 6,000 (2002)<br /> 7,000 (2003)<br /> 7,000 (2004)<br /> 11,000 (2005)<br /> 8,000 (2006)<br /> 7,000 (2007)<ref name="iiss1"/><ref>[https://web.archive.org/web/20081226020413/http://www.asianewsnet.net/news.php?id=3019 Opposition leader rebutts{{sic|nolink=y}} Sri Lankan government claims].</ref> | casualties1 = 23,327+ killed<br>59,037+ wounded (Sri Lankan military and police)<ref>{{cite journal| author = | year = | title = Psychological Management of Combat Stress&mdash;A Study Based on Sri Lankan Combatants| url = http://mailer.fsu.edu/~cfigley/vets/documents/PsychologicalManagementofCombatStress_SriLanka.pdf| accessdate = 2008-04-20| format = PDF| archive-date = 2009-02-05| archive-url = https://web.archive.org/web/20090205004230/http://mailer.fsu.edu/~cfigley/vets/documents/PsychologicalManagementofCombatStress_SriLanka.pdf| url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/assessment2007.html |title=Sri Lanka Assessment 2007 |publisher=Satp.org |date= |accessdate=2009-05-17 |archive-date=2016-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228103717/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/assessment2007.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8062922.stm | work=BBC News | title=Sri Lankan army deaths revealed | date=May 22, 2009 | accessdate=April 9, 2010}}</ref><ref>http://www.bollywhat-forum.com/index.php?topic=25614.0</ref><br />1,155 killed<br>(Indian Peace-Keeping Force)<ref>[http://in.news.yahoo.com/indiaabroad/20080428/r_t_ians_wl_asia/twl-finally-sri-lanka-to-build-memorial-d5d6288_1.html Finally, Sri Lanka to build memorial for Indian soldiers - Yahoo! India News<!-- Bot generated title -->].</ref> | casualties2 = 27,639 Tigers killed<ref name="srilankaunrestfightingfonseka1">[https://news.yahoo.com/s/afp/20090118/wl_afp/srilankaunrestfightingfonseka_20090118135505;_ylt=AjtAZv1QDFPHLN54En4Oktr9xg8F]{{Dead link|date=May 2009}}</ref><ref name="casualties4">{{cite web |url=http://satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/annual_casualties.htm |title=Sri Lanka Database - Casualties of Terrorist violence in Sri Lanka |publisher=Satp.org |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-06-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/5hFCuzIgL?url=http://satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/annual_casualties.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.southasianoutlook.com/issues/2009/march/sri_lanka_eelam_war_IV_imminent_end.html Eelam War IV: Imminent End] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012060922/http://www.southasianoutlook.com/issues/2009/march/sri_lanka_eelam_war_IV_imminent_end.html |date=2017-10-12 }}.</ref><ref name=LTTES>''Tamils mark 25-years of Tiger sacrifice'' [http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=23869 [[Tamilnet]] ].</ref><ref>[http://us.rediff.com/news/2009/jan/06ltte-iranamadu-air-strip-sri-lanka.htm 4073 LTTE cadres killed in ongoing battle].</ref><br>1,800 Tigers captured<ref>http://www.wjla.com/news/stories/0509/624578.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | casualties3 = 80,000-100,000 killed overall (estimate)<ref name="ABC200509">{{cite news|title=Up to 100,000 killed in Sri Lanka's civil war: UN|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/05/20/2576543.htm|newspaper=[[ABC Australia]]|date=20 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225155735/https://www.abc.net.au/news/2009-05-20/up-to-100000-killed-in-sri-lankas-civil-war-un/1689524|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|access-date=22 ಜೂನ್ 2010|url-status=dead}}</ref> | notes = May 16, 2009: Sri Lankan Government declared a military defeat of LTTE.<ref>{{cite web |url=http://www.680news.com/more.jsp?content=20090516_100120_7192 |title=Homepage - 680News - ALL NEWS RADIO |publisher=680News |date=2009-05-17 |accessdate=2009-05-30 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br />May 17, 2009: LTTE admit defeat by Sri Lankan Government.<ref>{{cite web|url=http://www.detnews.com/article/20090518/NATION/905180344/1020/Rebels-admit-defeat-in-Sri-Lankan-civil-war |title=Rebels admit defeat in Sri Lankan civil war &#124; detnews.com &#124; The Detroit News |publisher=detnews.com |date= |accessdate=2009-05-30}}</ref><br />May 19, 2009: Mahinda Rajapaksa officially declares civil war over in parliament. }} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Eelam War I}} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Indian Peace Keeping Force}} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Eelam War II}} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Eelam War III}} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Eelam War IV}} {{Fix bunching|mid}} {{Campaignbox Sri Lankan Civil War}} {{Fix bunching|mid}} {{Sri Lankan Conflict}} {{Fix bunching|mid}} {{Politics of Sri Lanka}} {{Fix bunching|end}} '''ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ''' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]][[ದ್ವೀಪ]] ಸಂಘರ್ಷಣೆಗಳ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ್ವೀಪ ಸಂಘರ್ಷಣೆಗಳ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 23 1983ರಲ್ಲಿ ತಡೆದಿಡುವ/ವಿರಮಿಸುವ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ ]][[ತಮಿಳು ಈಳಮ್‌]] ಹೆಸರಿನ [[ತಮಿಳು]] ರಾಜ್ಯ ಸೃಷ್ಠಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ [[ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ವಾದಿ]] ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಮ್‌]]ನಿಂದ (ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳುಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವ) [[ಸರ್ಕಾರದ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ಬಂಡಾಯ]] ಶುರುವಾಯಿತು. 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.<ref name="mod-defeat">{{cite news | title=LTTE defeated; Sri Lanka liberated from terror | date=2009-05-18 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090518_10 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-05-18 | archive-date=2016-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160407220817/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090518_10 | url-status=dead }}</ref> 25 ವರ್ಷಗಳ ಆಚೆಗೆ, ಬಂಡಾಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆ,ದೇಶದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕೆ ಎದುರಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 80,000-100,000 ಜನತೆ ಹತರಾದರು.<ref name="ABC200509" /> ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಮ್‌ನ ಹಠಾತ್ತಾದ ತೀವ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 32 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ, [[ಭಾರತ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಯುರೊಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಭಯೋತ್ಪಾದಕ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [[ಇಲ್ಲಿ]] ನೋಡಿ.</ref> ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಮೂರು ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, 1987ರಿಂದ 1990ವರೆಗಿನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ [[ಭಾರತದ ಸೈನ್ಯ ನಿಯೋಜನೆ]], [[ಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ರಕ್ಷಣಾ ದಳ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಿರ್ಲ್ಯಕ್ಷ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ / ಸಂಘರ್ಷಣೆಯ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2001ರಲ್ಲಿನ ಕದನ ವಿರಾಮ ಘೋಷಣೆ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಕದನವಿರಾಮದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು.<ref name="gd1">{{cite news | url =https://www.theguardian.com/international/story/0,3604,655451,00.html | title =Ceasefire raises Sri Lankan peace hopes| work =|publisher = Guardian|date = February 22, 2002 | location=London | accessdate=April 9, 2010}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2005ರ ನಂತರದ ನವೀಕರಿಸಿದ ನಿಯಮಿತ ಯುದ್ಧವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2006ರ ಮೊದಲಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರೆಗೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ / ಸಂಘರ್ಷಣೆ ಅಧಿಕವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪದ [[ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಂತರ " ಅವರ ರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವರೆಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೊರಾಟ ಮುಂದುವರೆಸುವೆವು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="fox1">{{cite news | url =http://www.foxnews.com/wires/2007Feb23/0,4670,SriLanka,00.html | title =Monitors Say 4,000 Dead in Sri Lanka| work =Dillip Ganguly|publisher = Fox News|date = February 23, 2007}}</ref><ref name="wt-7/14/07-ffo">{{cite news | url = http://washingtontimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070714/FOREIGN/107140037/1003 | title =Sri Lanka's war seen far from over | work =Amal Jayasinghe|publisher = AGENCE FRANCE-PRESSE|date = July 14, 2007}}</ref><ref name="nyt3">{{cite news | url = https://www.nytimes.com/2007/02/25/world/asia/25lanka.html?pagewanted=1 | title =Sri Lankan Government Finds Support From Buddhist Monks| work =Somini Sengupta|publisher = The New York Times|date = February 25, 2007}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಕದನವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಹಿಂತೆಗೆತವನ್ನು ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 10,000ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಬಾರಿ ಮುರಿಯಿತೆಂದು ಆಪಾದಿಸಿತು.<ref name="mod-cfa-1/2/08">{{cite news | first = | last = | coauthors = | title =Government takes policy decision to abrogate failed CFA | date =2008-01-02 | publisher = | url =http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080102_12 | work =Ministry of Defence | pages = | accessdate =2008-01-02 | language = | archive-date =2008-01-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080105051601/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080102_12 | url-status =dead }}</ref> [32] ಆನಂತರ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆ ದೋಣಿಯ ದ್ವಂಸದಿಂದ ನೆರವಾಯಿತು,<ref name="mod-kkd-10/08/07">{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=Sri Lanka Navy destroys the 10th LTTE arms ship 1700 km off Dondra | date=2007-10-08 | publisher= | url=http://www.navy.lk/index.php?id=482 | work=Sri Lanka Navy | pages= | accessdate=2007-11-19 | language= | archive-date=2007-10-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071026220011/http://www.navy.lk/index.php?id=482 | url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಹಿಂಜರಿತ, ಸರ್ಕಾರ ಹಿಂದೆ ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ನಿಜವಾದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ]]ಸೇರಿದಂತೆ, ಮುಖ್ಯ ಸೇನಾನೆಲೆ [[ಮುಲೈಟಿವು]] ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಎ9 ಹೆದ್ದಾರಿ]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು,<ref name="blm-1/26-rebelbase">[https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&amp;sid=a5Kn9DSTKa30&amp;refer=home ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಡೆಗಳು ಕೊನೆಯ ಮೇಜರ್ ರೆಬೆಲ್ ಬೇಸ್‌ನನ್ನು ನಾರ್ತ್‌ಈಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದರು], ''ಬ್ಲೂಮ್‍ಬರ್ಗ್''.</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಮೇ 17, 2009ರಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-kkd-10/08/07"/> ಯುದ್ದದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ [[ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆ]]ಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುಹಾಕಿದ ಮೊದಲ ದೇಶವೆಂದು ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>https://web.archive.org/web/20100113094544/http://www.philly.com/inquirer/currents/81082802.html#axzz0oktSyYYS</ref><ref>{{Cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20100522_09 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304170706/http://defence.lk/new.asp?fname=20100522_09 |url-status=dead }}</ref> ==ಉಗಮ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== {{Main|Origins of the LTTE Insurgency}} ಆಧುನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಣೆಯ ಮೂಲ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಸಾಹಾತಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ [[ಸಿಲೋನ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಆರ‍ಂಭವಾಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿಗೆ [[ಸಿಂಹಳೀಯರ]] ಸಮುದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿತು,1948ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಂಧಾನಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಿಂಹಳೀಯರು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ flared up when drawing ಅಪ್, ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರಾನಂತರದ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ]] 1936ರಲ್ಲಿ, [[ಲಂಕಾ ಸಮ ಸಮಾಜ ಪಾರ್ಟಿ]] (ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಪಿ) ಸದಸ್ಯರುಗಳಾದ [[ಎನ್‌.ಎಮ್‌. ಪರೆರ]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲಿಪ್‌ ಗುನವರ್ಧನ]] ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳರ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌‌ನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿತ್ತರು. ನವೆಂಬರ್‌ 1936ರಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪದ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಸ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು [[ವರ್ನಾಕುಲರ್]]ನಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ' ಮತ್ತು [[ಪೊಲೀಸ್‌ ಕಚೇರಿ]]ಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೊ ಅದರಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ' ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಕುರಿತು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ 1944ರಲ್ಲಿ, [[ಜೆ.ಆರ್. ಜಯವರ್ಧನೆ]] ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ [[ಸಿಂಹಳ]]ದ ಬದಲಾಗಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಬೇಕೆಂದರು.<ref>{{cite web|title=Mr.J.R.Jayawardene on 'Sinhala Only and Tamil Also' in the Ceylon State Council|url=http://www.tamilnation.org/indictment/indict004.htm#Mr.J.R.Jayawardene}} {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1956ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಎಸ್‌. ಡ್ಬ್ಲು. ಆರ. ಡಿ. ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ]]ಯ "[[ಸಿಂಹಳ ಒನ್ಲೀ ಆ‍ಯ್‌‌ಕ್ಟ್‌]]" ಕೄತಿಯು ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=May 2009}} 1976ರಲ್ಲಿ [[ತಮಿಳು ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಮೋಚನಾ ಪಕ್ಷ]] ದ ಪ್ರಾರಂಭವು (ಟಿಯುಎಲ್‍ಎಫ್)ದ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ವಡ್ಡುಕ್ಕೊಡೈ (ವಟ್ಟುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ)) ಗೊತ್ತುವಳಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತೈಲ ಕಂಪೆನಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ತಕ್ಷಣ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಮಿಳು ರಜ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ದಾಖಲೆಗಳು '[[ತಮಿಳು ಈಳಮ್‌]]' ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬೊದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ನೌಕರ [[ಉನ್ನತಾಯುಕ್ತ]] ಆ‍ಯ್‌೦ಟನ್ ಬಾಲಸಿಂಗಮ್‌ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ವಾದಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಮ್ನ ಮುಖ್ಯ ಥಿಯರಿಟಿಶಿಯನ್‌ ಆದರು. 1960ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ತಮಿಳು ಯುವಕರು, ಅವರಲ್ಲಿ [[ವೆಲ್ಲಿಪಿಲ್ಲೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌]] ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1972ರಲ್ಲಿ ಇವರು [[ತಮಿಳು ನ್ಯೂ ಟೈಗರ್ಸ್‌]]ನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಇದು ಮೊದಲನೇ ಮಿಲೇನಿಯಮ್‌ನ ವಿಚಾರಪರಂಪರೆಯಿಂದಾವೃತವಾದ [[ಚೊಲ ಎಂಪೈರ್‌]] - ಹುಲಿಯನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಲಾಂಛನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಚಳುವಳಿ ಮುಂದುವರೆದು, [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಈಳಮ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಡಯಸ್ಪೊರದಲ್ಲಿನ ಎಲಾಮಿಸ್ಟ್‌ ಚಳುವಳಿ ಅವರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಯಿತು, ಪಾಸ್‌ಪೊರ್ಟ್ಸ್‌ನ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಎಲಾಮಿಸ್ಟ್‌ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು, ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಮ್‌]] ನಡೆಸಿತು. ಟಿಯುಎಲ್‍ಎಫ್ ಟಿಎನ್‌ಟಿ ಯುವಸೈನಿಕರ ಸೇನಾಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು ಮತ್ತು "ನಮ್ಮ ಹುಡುಗರು" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಈ "ಹುಡುಗರು" ಹಿಂದಿನ-ಯುದ್ಧದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಫೊಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು ಅರ್ದ ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನಿರುದ್ಯೊಗಿ ತಮಿಳು ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಎಡಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ "ಜಾತ್ಯಾತೀತ"ವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವ ವೆಲ್ಲಾಲ ಜಾತಿಯವರಿಂದಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಕ್ಷ (ಅದರೊಂದಿಗ ಅದರ ಹೊರಬಂದ, ಟಿಯುಎಲ್‍ಎಫ್)ರಾಷ್ಟೀಯವಾಗಿ ಎಡಪಂಥೀಯವರೊಡನೆ ಭಾಷೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಮೈತ್ರಿಯೇರ್ಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜುಲೈ 1977ರಲ್ಲಿನ [[ಯುಎನ್‌ಪಿ]]ಯ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚುನಾವಣಾ ಜಯದ ನಂತರ, ಟಿಯುಎಲ್‍ಎಫ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿರೊಧಪಕ್ಷವಾಯಿತು,ಚುನಾವಣಾ ಒಟ್ಟು ಮತಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಪಡೆದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಪಕ್ಷದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 1977ರಲ್ಲಿ, [[ಜುನಿಯಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಜಯೆವರ್ದನೆ]]ಯ ಹೊಸ ಯುಎನ್‌ಪಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಿಂಹಳೀಯರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಮಿಳರ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ನೀಡಿತು.<ref name="kms">ch. 38.</ref> ಆದರೆ ತಮಿಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳು ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾದ ತಮಿಳರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. {{Citation needed|date=May 2009}} == ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸ್ಫೋಟ == {{Main|Four Four Bravo|Eelam War I}} ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಾಜಕೀಯವು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯಗೊಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಯುವಕರು [[ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಂಡಗಳ]]ನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೊಲಂಬೊ ತಮಿಳು ನಾಯಕತ್ವವು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಂಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತುಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೂಲಮಾಡಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಗುಂಪಾದ ಟಿಎನ್‌ಟಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಮ್‌ ಅಥವಾ [[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ]] ಎಂದು 1976ರಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಅಹಿಂಸೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ತಮಿಳು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೆಂದರೆ 1975ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ನಿಂದ [[ಜಾಫ್ನ|ಜಾಫ್ನದ]] ಮೇಯರ್‌‍ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್‌ ದೊರೈಯಪ್ಪನವರ ಹತ್ಯೆ. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ''ಮಾಡುಸ್ ಒಪೆರಂಡಿ'' ಯ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧಗಳು ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮೂಲವನ್ನಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 1977ರಲ್ಲಿನ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ವಯ್ಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತಮಿಳು ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ ಎಮ್‌. ಕನಗರತ್ನಮ್‌ನ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದನು‌.<ref>ನಾರಾಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ, "ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಲುಸಿವ್ ಮೈಂಡ್-ಪ್ರಭಾಕರನ್‌" ಕೋನಾರ್ಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್,ನವದೆಹಲಿ 2003.</ref> ಜುಲೈ 1983ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮಾರಕ ಧಾಳಿಗಳು 13 ಜನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.radioaustralia.net.au/news/timelines/s1708507.htm | title = Timeline - Conflict in Sri Lanka|work =|publisher = [[Radio Australia]]| date =}}</ref> ದೇಶೀಯತಾವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು, ಜಯವರ್ದನೆ ಈಗ ಸಂಘಟಿಸಿದ [[ಕೊಲಂಬೊ]]ದಲ್ಲಿನ ರಾಜಧಾನಿ ನರಮೇಧ ಮತ್ತು [[ಪೊಗ್ರಾಮ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆ ([[ಬ್ಲಾಕ್‌ ಜುಲೈ]]ನೋಡಿ) - ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲಿನ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಧಾಳಿಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮಾಂತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು{{Citation needed|date=July 2009}}. ಬಹಳಷ್ಟು ಚನ್ನಾಗಿ ಪಳಗಿದ ಸಿಂಹಿಳೀಯರೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 400 ಮತ್ತು 3,000ರ ನಡುವೆ ತಮಿಳರು ಹತರಾದರು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3090111.stm | title = Twenty years on - riots that led to war|work =|publisher = BBC News| date = 23 July 2003 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಇದನ್ನು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಾರಂಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಹೊರತಾಗಿ, ಪ್ರಾರಂಭಿಕವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಾಧಿಕ್ಯ/ಅತಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಸ್ಥಾನ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು [[ಪಿಎಲ್‌ಒ]]ಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯಾಗಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಧಾಳಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು ಅವುಗಳೆಂದರೆ 1984ರಲ್ಲಾದ [[ಕೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಡಾಲರ್‌ ಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಾದ ನಾಗರಿಕರ ನರಮೇಧ ]] ಮತ್ತು 1985ರಲ್ಲಾದ [[ಅನಿರಾಧಪುರದಲ್ಲಾದ 146 ನಾಗರಿಕರ ನರಮೇಧ ]]. ಅನಿರಾಧಪುರ ನರಮೇಧ ಸರ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಗೋಚರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತೀಕಾರವಾದ [[ಕುಮುದಿನಿ ದೋಣಿಯ ನರಮೇಧ]]ದಲ್ಲಿ 23ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರು ಸತ್ತರು. ಕೆಲ ಸಮಯುದ ನಂತರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮಗೊಂಡಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಮಿಳು ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಲವು ಚೂರುಚೂರಾದ ತಮಿಳು ಗುಂಪುಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡು, [[ಅರೆಸೈನಿಕವಾದ]] ಅಥವಾ ಅಹಿಂಸೆಯ ಆಪಾದನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರಿದರು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಧಿವತ್ತಾದ ತಮಿಳು-ಮನೋಭಾವದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಉಳಿದವು, ಎಲ್ಲಾ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯದ ನಿಲುವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ 1985ರಲ್ಲಿ [[ಥಿಂಪು]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಬೇಗ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 1986ರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನಾಗರಿಕರು ಅವರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ / ಸಂಘರ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಕೊಲೆಯಾದರು]]. 1987ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ದಳಗಳು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಹೊರಾಟಗಾರರನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ [[ಜಾಫ್ನ]] ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದರು. ಎಪ್ರಿಲ್‌ 1987ರಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ಹಿಂಸೆಸ್ವಭಾವದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿತು, ಸರ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಹೊರಾಟಗಾರರು ಸರಣಿ ರಕ್ತಪಾತದಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ ಮೇ–ಜೂನ್‌ 1987ರಲ್ಲಿ “ಆಪರೇಶನ್‌ ಲಿಬರೇಶನ್‌” ಅಥವಾ “ವದಮಾರಚ್ಚಿ ಆಪರೇಶನ್‌”ಎನ್ನುವ ಜಾಫ್ನ ಪೆನಿನ್ಸುಲದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯಿಂದ ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯು ಈ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಸೇನೆ ಆಕ್ರಮಣವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ಮತ್ತು [[ಸಿ ಟೈಗರ್‌]] ನಾಯಕ ಸೂಸೈ ವಲ್ವೆಟ್ಟಿಥುರೈನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಧಳದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅತಿಮಹತ್ವದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೆಂದರೆ ಲೆ.ಕರ್ನಲ್‌ ವಿಪುಲ್ ಬೊಟೆಜು,ಲೆ.ಕರ್ನಲ್‌ ಶರತ್‌ ಜಯವರ್ದನೆ, ಕರ್ನಲ್‌. [[ವಿಜಯ ವಿಮಲರತ್ನೆ]], ಬ್ರಿಗೆಡಿಯರ್. [[ಡೆಂಜಿಲ್‌ ಕೊಬ್ಬೆಕಡುವ]] ಮತ್ತು ಮಜ್‌ [[ಗೊಟಬಯ ರಾಜಪಕ್ಷೆ]]. ಜುಲೈ 1987ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ [[ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ]]ಧಾಳಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು: [[ಬ್ಲಾಕ್‌ ಟೈಗರ್ಸ‌]]ನ "[[ಕ್ಯಪ್ಟನ್ ಮಲ್ಲರ‍್]]" ಸಣ್ಣ ಟ್ರಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು 40 ಜನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಅವರು ಪ್ರಂಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 170 ಕ್ಕೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಧಾಳಿಯು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಗುರುತಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಗುರುತಾಯಿತು.<ref name="janes1">''ಜೇನ್ಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೆಶನ್ ಗ್ರುಪ್'', [http://www.janes.com/security/international_security/news/usscole/jir001020_1_n.shtml ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ: ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಬೆದರಿಕೆ].</ref> ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ [[ಫಾದರ್‌ ಮೇರಿ ಬಸ್ಟೈನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಜಯರಾಜಸಿಂಗಮ್]], ನ ಕೊಲೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕೊಲೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಹತ್ಯೆ ನಡೆದುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="pc">{{cite web |url=http://storage.paxchristi.net/AP29E97.pdf#search=%22Fr.%20Mary%20Bastian%20%22|title= Speaking truth to power:the human rights situation in Sri Lanka|accessdate=2006-03-26 |work=Paxchristi }}</ref> ==ಭಾರತದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ== {{See also|Indian intervention in the Sri Lankan Civil War|Research and Analysis Wing}} 1980ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ [[ಭಾರತ]] ಅದರ ನಾಯಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಬಲವನ್ನಾಗಿಸುವ ಆಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ತಮಿಳರ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಬೇಡಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ರಾಜ್ಯವಾದ [[ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ]],ಜನಾಂಗೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯದಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರ ಸ್ವಾತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಪಾರವಾದ ಬೆಂಬಲ ಹರಿದು ಬಂತು. ಸಂಘರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎರಡೂ ಕಡೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು. 1980ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಗುಪ್ತವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಆರ‍್&amp;ಎಡಬ್ಲು]] ಮೂಲಕ ಸೈನ್ಯವನ್ನೊದಗಿಸಿತು, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಆಸರೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರೋಧಿ [[ತಮಿಳು ಈಳಮ್‌ ವಿಮೋಚನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] (ಟಿಇಎಲ್‌ಒ) ಸೇರಿದಂತೆ{{Citation needed|date=October 2009}} ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೊದಗಿಸಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಉನ್ನತಿಯು ಆರ‍್&amp;ಎಡಬ್ಲುನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮೊದಲ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾಯಿತೆಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರ ವಿವಿಧ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರಿಂದ ತಮಿಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿ ಚದುರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾವಾದವನ್ನು ನಂಬಿತ್ತು.<ref name="at1">''ಏಷ್ಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ '' [http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FC26Df04.html ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಹಿಂದೆ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821195541/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FC26Df04.html |date=2016-08-21 }}.</ref> 1980ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತುಂಬಾ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಾಗವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಜೂನ್‌ 5, 1987ರಂದು, [[ಭಾರತದ ವಾಯು ದಳ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಡೆಗಳಿಂದ [[ದಿಗ್ಭಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ]][[ವಿಮಾನಯಾನದಿಂದೆಸೆಯಲಾದ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು]] [[ಜಾಫ್ನಕ್ಕೆ]] ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಭಾರತ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂಡುಕೋರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 25 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್‌ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=health&res=9B0DE0D8173FF936A35755C0A961948260&n=Top%2fNews%2fWorld%2fCountries%20and%20Territories%2fIndia| title = India airlifts aid to tamil rebels| work = STEVEN R. WEISMAN|publisher = New York Times| date = 5 June 1987 | first=Steven R. | last=Weisman | accessdate=April 9, 2010}}</ref> ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ನಡೆದವು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 29, 1987ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ಯ [[ಜಯವರ್ಧನೆ]]ಯವರಿಂದ [[ಇಂಡೊ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು,. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ತಮಿಳರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಮೀಸಲಾತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, [[ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು [[ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ]] ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆ-ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ನಂತರದ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ— ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಪತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ದ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ([[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ 13ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಳೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ಭಾರತ ತನ್ನ ಪಡೆಯಾದ [[ಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ರಕ್ಷಕ ದಳ]] (ಐಪಿಕೆಎಫ್‌) ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಪ್ಪಿತು, ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ತಮಿಳು ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸೇರಿದಂತೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೊದಲು ಕದನ ವಿರಾಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು ವಿನಯದ [[ನಿಶ್ಶಸ್ತ್ರೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಐಕೆಪಿಎಫ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಲು ಒಪ್ಪಿದವು. ಇಂಡೊ-ಲಂಕಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಹಿಯು ಜೆ ಆರ್‌ ಜಯವರ್ಧನೆಯವರ ಭಾರತೀಯರ ವಿರುದ್ಧ ಕೊನೆಯ ಗುಂಡಿನವರೆಗೂ ಹೊರಾಡುವ ಘೊಷಣೆಯ ತದ್‍ನಂತರದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು (ಭಾರತದ ವಿಮಾನಯಾನದಲ್ಲಿ) ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಜನತಾ ವಿಮುಕ್ತಿ ಪೆರಮುನ]] [[ದಂಗೆ ಏಳಲು]] ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಪತನ ಹೊಂದಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಾಂತಿಯುಕ್ತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಆದರೆ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ತನ್ನ ಯೋಧರನ್ನು ನಿರಾಯುಧಗೊಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref name="cp1">{{cite news| url =http://www.chinapost.com.tw/latestnews/20061228/43353.htm| title =Tamil rebels abduct 2 rivals, Sri Lankan military says| work =| agency =Associated Press| date =12 December 2006| access-date =22 ಜೂನ್ 2010| archive-date =17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015| archive-url =https://web.archive.org/web/20151017111914/http://www.chinapost.com.tw/latestnews/20061228/43353.htm| url-status =dead}}</ref> ಒಮ್ಮತದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌, ಒತ್ತಾಯದ ಮೂಲಕ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಅನ್ನು ಸೈನಿಕ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು ಆದರೆ ಅದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವಾದದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ವಿವಾದವು ಕೂಡ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಲವಾರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತೂ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಆರೋಪಗಳು ಬಂದವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ಕೂಡ ತಮಿಳರಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಬಾಲಸಿಂಗಮ್,ಅಡೆಲೆ. (2003) ''ದ ವಿಲ್ ಟು ಫ್ರೀಡಮ್- ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ತಮಿಳು ರೆಜಿಸ್ಟನ್ಸ್''. ಫೇರ್‌ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, 2ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. ISBN 0-595-20284-5.</ref><ref>ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ನಾರ್ತ್‌ಈಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ- ಇಲಾಖೆ ವರದಿ 1974 - 2004 (ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ವಿಭಾಗ ನೋಡಿ).</ref> ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಮನೋಭಾವನೆಯು ಹಲವಾರು ಸಿಂಹಳೀಯರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. hat culminated in ಕದನ ವಿರಾಮ. ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡದೆ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಯೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು ಕದನ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ಯುದ್ಧ ಸಮಾನವಾದ ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>ದಿಸ್ಸಾನಾಯಕಾ, ಟಿ.ಡಿ.ಎಸ್.ಎ.: "ವಾರ್ ಅರ್ ಪೀಸ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಸಂಪುಟ II", ಪು. 332. ಸ್ವಸ್ತಿಕಾ (ಪ್ರೈ.) ಲಿಮಿಟೆಡ್., 1998.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಅನಾಹುತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿದವು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ಅನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡತೊಡಗಿತು ಆದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1989ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ನೂತನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ [[ವಿ. ಪಿ. ಸಿಂಗ್]] ಐಪಿಕೆಎಫ್ ಅನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಕೊನೆಯ ಹಡಗು 1990ರ ಮಾರ್ಚ 24ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ ಹೊರಟಿತ್ತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌‌ನ 32 ತಿಂಗಳುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 1100 ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು 5000 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೈನಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ವೆಚ್ಚಮಾಡಲಾದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು 20 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=March 2008}} ===ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆ=== ಸುಸೈಡ್ ಬಾಂಬರ್ [[ತೆನ್ಮುಲಿ ರಾಜರತ್ನಮ್‌]] ನಿಂದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ [[ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿ]]ಯವರು ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾದ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಗೆ ಇದ್ದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು 1991ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.ಗಾಂಧಿ ತಮಿಳರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೊರಾಟದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು 1991ರ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಸೈತಾನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಐಪಿಕೆಎಫ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ಹೆದರಿದನು.<ref>{{cite news|url = http://www.rediff.com/news/1998/jan/28rajiv3.htm| title = Prabhakaran had Rajiv killed for being 'anti-Tamil'| work =|publisher = Rediff| date = 31 August 2006}}</ref> 1998ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಯಾದೀಶ ವಿ.ನವನೀತಮ್‌ರು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕ ವೆಲ್ಲುಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ಹತ್ಯೆಗೆ ಜವಬ್ದಾರರಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ತಿಳಿದನು.<ref>{{cite news | url = http://www.rediff.com/news/1998/jan/28rajiv.htm| title = 26 sentenced to death for Rajiv Gandhi's assassination| work = | publisher = Rediff| date = 31 August 2006}}</ref> ಮತ್ತು 2006ರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ideologue ಆ‍ಯ್‌೦ಟನ್‌ ಬಾಲಸಿಂಗಮ್‌ ಹತ್ಯೆಯ ಬಗೆಗೆ ವ್ಯಥೆಪಡಲು ಆರಂಬಿಸಿದನು, ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಅದರ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು stopped short of outright acceptance.<ref>{{cite news | url = http://www.ndtv.com/template/template.asp?template=Lanka&slug=LTTE+regrets+Rajiv+assassination%3A+Anton&id=19706&callid=0| title = LTTE regrets Rajiv assassination: Anton| work = | publisher = NDTV.com| date = 28 June 2006}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.wtop.com/index.php?nid=385&sid=833337 | title = Tiger Apologizes for Rajiv Gandhi's Death| work =|publisher = Associated Press via WTOP|date = 27 June 2006 }}</ref> ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಂತಿಮಾತುಕತೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಉಳಿಯಿತು, ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯೆಂದರೆ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ [[ವೆಲ್ಲಿಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌]]ನ ಕೈವರ್ತನೆ.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1932835.stm | title = Tamil Nadu demands Tiger extradition| work =|publisher = BBC |date = 16 April 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ===ಪಾನ್‌-ತಮಿಳು ಆಸರೆ=== 2008ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಿನಾಮೆಗಳು, ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]]ಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಬಂಧನಗಳು, ಮತ್ತು ತಮಿಳರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕಡೆಗಿನ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಒಂದಗೂಡುವಿಕೆಯು ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ತಮಿಳು ನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ pro-ತಮಿಳ್ ಡಿಎಮ್‌ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರವೇಶದ ಅಧಿಕಾರ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲ ವಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಟಿಎನ್‌ ಸಿಎಮ್‌ [[ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಘಟನೆಯಿಂದ ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದುದರ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ [[ಬಹಳಷ್ಟು ಎಂಪಿಗಳ ನೊಂದಾವಣೆಯನ್ನು]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಇದರ ನಂತರ, ಎಂಡಿಎಮ್‌ಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು [[ಮಹಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]], [[ವೈಕೊ]], ಅವನ ತಮಿಳರ ಪರವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡುವುದಾಗಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ದುಷ್ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೊದನೆ ಕೊಟ್ಟಿದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ತಮಿಳರನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು ಸೇರಿಸಿದನು, ಭಾರತವು ದೇಶಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದರೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಕದನ ವಿರಾಮದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯ-ಕೊಡಬೇಕು.<ref>[http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=%E2%80%98Impose+economic+sanctions+on+Lanka%E2%80%99&amp;artid=jaOZ19vtMzY=&amp;SectionID=vBlkz7JCFvA=&amp;MainSectionID=vBlkz7JCFvA=&amp;SectionName=EL7znOtxBM3qzgMyXZKtxw==&amp;SEO= ಶ್ರೀಲಂಕ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ].</ref> ಸರ್ವಾನುಮತದ ವಿರಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನಿತ್ತವು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡಲು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಒಮ್ಮತವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನಿತ್ತವು. ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಅಸ್ಪೃಷ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷವೂ ಸಹ, ಕದನ ವಿರಾಮದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲವೆಂದಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಪಕ್ಷದ ಪಕ್ಷನಾಯಕ, ಡಿ ಸುದರ್ಶನ್‌, ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ತಕ್ಷಣ ಗೊಚರವಾಗುವಂತೆ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಶಿಸ್ತುಪಾಲಕ, ಪೀಟರ್‌ ಅಲ್ಫೊನ್ಸೆ, ತನ್ನ ಪಕ್ಷ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಈ ತಮಿಳರ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ತಯಾರಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಎಐಎಡಿಎಮ್‌ಕೆ ನಾಯಕ ಒ ಪನ್ನೀರ್‌ಸೆಲ್ವಮ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರದ "ಛಲದ ಮನೋಭಾವ"ವೇ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೊಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೈನ್ಯವು ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬಾಂಬುಗಳನ್ನೆಸೆದುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಮಾಯಕ ಜನರ ಸಾವಿಗೀಡಾದರೆಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದನು. ದ್ವೀಪದ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಮೂಲೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳು ಪಕ್ಷಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಉತ್ಕಟವಾದ ಬೇಡಿಕೆಯಾದ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಬೇಡಿಕೆ, ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಲು ಹಲವಾರು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ರಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು.<ref>[http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=2&amp;theme=&amp;usrsess=1&amp;id=230675 ]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050428034318/http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=2 |date=2005-04-28 }}</ref> ==ಈಳಮ್‌ ಯುದ್ಧ II== {{Main|Eelam War II}} {{See also|List of attacks attributed to the LTTE}} 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರವಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕಟ್ಟಳೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವು,ತಮಿಳನ್ನು [[ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆ]]ಯನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಳವಾದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವದ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಅಮಯಕ ಹಳ್ಳಿಗರ ನರಮೇಧವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದಂತೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಡಾಲರ್‌ ಮತ್ತು ಕೆಂಟ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ನರಮೇಧಗಳು, ನೂರಾರು ಜನ ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮಲಗಿರುವಾಗ ನಡೆದ ಧಾಳಿಯಾದ ದುರದೃಷ್ಟದ ವಿಪತ್ತಾದ ಸಾವಿನಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಕೊಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರು the head from axes, ಇವುಗಳು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯಿಂದಾದ ನಿರ್ದಯ ಭಯೊತ್ಪಾದನೆಯ ಕೃತ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಮನುಷ್ಯರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಹಿಂಬಾಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. Some of men who defended themselves were executed their hands tied behind their backs. ತಮ್ಮನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ಗಂಡಸರು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಈ ಭಯಾನಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಳೀಯರು ಮತ್ತು ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ರೈತರನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಓಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಮಾರ್ಮಿಕವಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತವಾದ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನಾಂಗವನ್ನು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. [[ಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ರಕ್ಷಕ ದಳ]]ವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಾಗ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಇಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇದರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದವು. 1990ರಲ್ಲಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮದಿಂದ, JVP ಬಂಡಾಯದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಸಿಡಿದು/ದುರ್ಬಲನಾದಾಗ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ತಮಿಳು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ದಳಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕದನ ವಿರಾಮ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿತು. ಸರ್ಕಾರ ಜಾಫ್ನವನ್ನು ಹಿಂಡೆಯಲು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು. ಈಹಂತದ ಯುದ್ಧವು ಬೇಗನೆ ''ಈಳಮ್‌ ವಾರ್‌ II'' ಯೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲದ ಪಾಶವೀಕೃತ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿತೋರಿಸುವ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ [[ನರಮೇಧ 113 ಸಿಂಹಳೀಯರು ಮತ್ತು ಮುಸಲ್ಮಾನ್‌ ಪೊಲಿಸರನ್ನು ಅವರು ಶರಣಾದರು]]. ಸರ್ಕಾರ ಜಾಫ್ನ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದೊಳಗಡೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಾಯು ದಳ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಗುರಿಯಿರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಾಂಬನ್ನೆಸೆದಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ [[ಸಿಂಹಳೀಯರು ಮತ್ತು ಮುಸಲ್ಮಾನ್‌ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಧಾಳಿಗಳಿಂದ ]] ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ನರಮೇದಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನರಮೇಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯಿಂದಾದ [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನರಮೇಧ 166 ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ನಾಗರಿಕರ ಹತ್ಯೆಗೆ]] ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರ ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಜ್ಜಿತ ಗೃಹರಕ್ಷಕ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ತಮಿಳು ಹಳ್ಳಿಗರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರ ಮಾರ್ಮಿಕವಾದ ನರಮೇಧವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ, ವಿಷೇಶವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತದೆ. ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೆಂದರೆ [[ನೀಲಮ್‌ ತಿರುಚೆಲ್ವಮ್‌]], in speech at ICES-ಕೊಲಂಬೊ, indicated that appropriate investigations into [[Wiktionary:massacre|ನರಮೇಧs]] ಮತ್ತು [[disappearances]] of ನಾಗರಿಕರ including many children in [[ಸತ್ತೂರುಕೊಂಡನ್‍]], [[ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]], [[ಮೈಲಾಂತನೈ]] ಮತ್ತು mass murder ಮತ್ತು burial of school children at [[Sooriyakanda]] were hampered by adoption of [[emergency]] [[regulations]] which were contributing to climate of impunity.<ref>[http://www.icescolombo.org/Neelan/ps060994.htm ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿಯ ಮೇಲೆ ನೀಲನ್ ತಿರುಚೆಲ್ವಮ್‌ರಿಂದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208082545/http://www.icescolombo.org/Neelan/ps060994.htm |date=2012-02-08 }}.</ref> Along roadsides in ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ, burning bodies became common sight. Throughout ದೇಶ, ಸರ್ಕಾರ death squads hunted down, kidnapped, or killed ಸಿಂಹಳೀಯರು or ತಮಿಳು ಯುವಕ suspected of being JVP or ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ sympathizers, respectively.<ref>{{cite web|url= https://www.hrw.org/reports/1990/WR90/ASIA.BOU-11.htm#P718_161127 |title= Sri Lanka|accessdate= 2006-08-07|year= 1990|work= |publisher= [[Human Rights Watch]]}}</ref> In October 1990, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ [[expelled all Muslims residing in Jaffna]]. A total of 28,000 Muslims were forced to leave their homes taking nothing but clothes on their backs.<ref>http://uthayam.net/articles/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724120242/http://uthayam.net/articles/ |date=2011-07-24 }} oct30_2005html_2.htm ಜಾಫ್ನಾದಿಂದ ಹದಿನೈದನೇಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು.ಡಿಬಿಎಸ್ ಜಯರಾಜ್</ref> The largest battle of war was in ಜುಲೈ 1991, when army's [[Elephant Pass]] (Alimankada) base, which controlled access to Yapanaya (Jaffna) peninsula, was surrounded by 5,000 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ troops. More than 2,000 died on both sides in month-long siege, before 10,000 ಸರ್ಕಾರ troops arrived to relieve base.<ref>{{cite web|url= https://www.hrw.org/reports/1992/WR92/ASW-14.htm#P860_317153 |title= Sri Lanka|accessdate= 2006-08-07|year= 1992|work= |publisher= [[Human Rights Watch]]}}</ref> In February 1992, another series of ಸರ್ಕಾರ ಆಕ್ರಮಣs failed to capture Jaffna due to ಭಾರತದ intervention, which led to ಸೇನಾ stand-off as ಭಾರತದ threatened to invade ಶ್ರೀಲಂಕಾ. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ backed off ಮತ್ತು ordered withdrawal of its forces, only days away from capturing ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ supremo Velupillai Prabharan, whilst he lay surrounded in his home town of Vellvetithurai. Lt. General [[Denzil Kobbekaduwa]] together with Major General [[Vijaya Wimalaratne]] ಮತ್ತು [[Rear Admiral]] [[Mohan Jayamaha]], died on August 8, 1992, at Araly (Aeraella) point [[Jaffna]] due to [[land mine]] blast, which badly affected ಸೇನಾ morale. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, for its part, scored major victory when one of their suicide bombers killed ಶ್ರೀಲಂಕಾದ President [[Ranasinghe Premadasa]] in ಮೇ 1993. ನವೆಂಬರ್‌ 1993 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ succeeded in [[Battle of Pooneryn]]. ==ಈಳಮ್‌ War III== {{Main|Eelam War III}} In 1994 parliamentary elections, ಯುಎನ್‌ಪಿ was defeated ಮತ್ತು, amidst great hope, [[People's Alliance]], headed by [[Chandrika Kumaratunga]], came to power on peace platform. [[Chandrika Kumaratunga]] won presidential elections as well after ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ assassinated opposition ನಾಯಕ [[Gamini Dissanayake]]. A ಕದನ ವಿರಾಮ was agreed in January 1995, but ensuing ಸಂಧಾನಗಳು proved fruitless. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ broke ಕದನ ವಿರಾಮ on April 19 ಮತ್ತು thus began next phase of war, dubbed ''ಈಳಮ್‌ War III''.<ref name="hrw2">''ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ'', [https://www.hrw.org/reports/1996/WR96/Asia-08.htm ಶ್ರೀಲಂಕ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ].</ref> The new ಸರ್ಕಾರ then pursued policy of "war for peace". Determined to retake key rebel stronghold of Jaffna, which was occupied by 2,000 rebels,<ref name="nyt1">{{cite news|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F60714F7385D0C778EDDA80994DD494D81|title= Sri Lanka Says It Has Sealed Rebel Stronghold|accessdate= 2007-03-09|date= November 24, 1995|work= |publisher= New York Times}}</ref> it poured troops into peninsula. In one particular incident in August 1995, ವಾಯು ದಳ jets bombed St. Peter's church at Navali (Naavaella), [[killing]] at least 65 refugees ಮತ್ತು wounding 150 others.<ref>{{cite web|url= http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/57jmas?opendocument|title= Sri Lanka: displaced civilians killed in air strike|accessdate= 2006-08-07|date= 11 July 1995|work= |publisher= International Committee of the Red Cross|archive-date= 2006-08-21|archive-url= https://web.archive.org/web/20060821143058/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/57jmas?opendocument|url-status= dead}}</ref> ಸರ್ಕಾರ troops initially cut off peninsula from rest of ದ್ವೀಪ,<ref name="nyt1" /> ಮತ್ತು then after 7 weeks of heavy fighting succeeded in bringing Jaffna under ಸರ್ಕಾರ control for ಮೊದಲ time in nearly decade. In high profile ceremony, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Defense Minister Anurudda Ratwatte raised national flag inside Jaffna fort on December 5, 1995. The ಸರ್ಕಾರ estimated that approximately 2500 soldiers ಮತ್ತು rebels were killed in ಆಕ್ರಮಣ, ಮತ್ತು estimated 7,000 wounded.<ref name="cnn1">{{cite news|url= http://www.cnn.com/WORLD/9512/sri_lanka/index.html|title= Sri Lankan army hails capture of Jaffna|accessdate= 2007-03-09|date= December 5, 1995|work= |publisher= CNN|archive-date= 2005-02-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20050206004515/http://www.cnn.com/WORLD/9512/sri_lanka/index.html|url-status= dead}}</ref> Many ನಾಗರಿಕರ were killed as part of this ಸಂಘರ್ಷ such as [[Navaly church bombing]] in which over 125 ನಾಗರಿಕರ died. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು more than 350,000 ನಾಗರಿಕರ, compelled by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ pressure to leave Jaffna,<ref name="hrw1">{{cite web|url=https://www.hrw.org/reports/1997/WR97/ASIA-06.htm#P487_223952|title= Sri Lanka|accessdate= 2006-08-07|year= 1997|work= |publisher= [[Human Rights Watch]]}}</ref> fled to [[Vanni region]] in interior. Most of refugees returned later next year. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ responded by launching [[Operation Unceasing Waves]] ಮತ್ತು decisively won [[Battle of Mullaitivu]] in ಜುಲೈ 1996. The ಸರ್ಕಾರ launched another ಆಕ್ರಮಣ in August 1996. Another 200,000 ನಾಗರಿಕರ fled violence.<ref name="hrw1" /> The town of [[Kilinochchi]] (GiraaNikke) was taken on September 29. On May 13, 1997, 20,000 ಸರ್ಕಾರ troops tried to open supply line through LTTE-controlled Vanni, but failed. Civilians were regularly killed ಮತ್ತು wounded ಯಿಂದ both sides. As violence continued in ಉತ್ತರ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ suicide ಮತ್ತು time bombs were exploded numerous times in populated city areas ಮತ್ತು public transport in south of ದೇಶ, killing hundreds of ನಾಗರಿಕರ. In January 1996, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ carried out one of their deadliest suicide bomb attacks at [[ಕೇಂದ್ರ Bank]] in ಕೊಲಂಬೊ, killing 90 ಮತ್ತು injuring 1,400. In October 1997 they bombed ಶ್ರೀಲಂಕಾದ World Trade Centre ಮತ್ತು, in January 1998, detonated truck bomb in [[Kandy]] (Mahanuvara), damaging [[Temple of Tooth]], one of holiest Buddhist shrines in world. In response to this bombing, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ outlawed ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು with some success pressed other ಸರ್ಕಾರಗಳು around world to do same, significantly interfering with their fund-raising activities. On September 27, 1998 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched [[Operation Unceasing Waves II]] ಮತ್ತು after heavy fighting captured [[Kilinochchi]], thus winning [[Battle of Kilinochchi]]. In March 1999, in Operation Rana Gosa, ಸರ್ಕಾರ tried invading Vanni from south. The army made some gains, taking control of Oddusuddan (Oththan-thuduva) ಮತ್ತು Madhu, but could not dislodge ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ from region. In September 1999 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ [[ನರಮೇಧd 50 ಸಿಂಹಳೀಯರು ನಾಗರಿಕರ at Gonagala]] The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ returned to ಆಕ್ರಮಣ with [[Operation Unceasing Waves III]] on November 2, 1999. Nearly all Vanni rapidly fell back into ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ hands. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched 17 successful attacks in region which culminated in overrunning of Paranthan (Puranthaenna) Chemicals Factory base ಮತ್ತು Kurrakkan Kaddukulam (kurakkan-kaela vaeva) base.<ref name="tamilnet">{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=16249|title= Sixth anniversary of Unceasing Waves-III commemorated|accessdate= 2009-02-09|date=November 3, 2005|work= |publisher=Tamilnet}}</ref> Thousands were killed in fighting. The rebels also advanced ಉತ್ತರ towards Elephant Pass (Alimankada) ಮತ್ತು Jaffna (Yapanaya). The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was successful in cutting all land ಮತ್ತು sea supply lines of ಶ್ರೀಲಂಕಾದ armed forces to south, west ಮತ್ತು ಉತ್ತರ of town of [[Kilinochchi]]. In December 1999 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ attempted to assassinate President Chandrika Kumaratunga in ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಧಾಳಿ at pre-election rally. She lost one eye, among other injuries, but was able to defeat opposition ನಾಯಕ [[Ranil Wickremesinghe]] in Presidential ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು was reelected for her second term in office.<ref name="tribune1">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99dec23/head1.htm|title= Chandrikare-elected President|accessdate= 2006-08-07|date= December 23, 1999|work= |publisher=The Tribune}}</ref> On April 22, 2000, Elephant Pass ಸೇನೆ complex, which had separated Jaffna peninsula from Vanni mainland for 17 years, completely fell to hands of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ.<ref>{{cite web|url= http://www.wsws.org/articles/2000/apr2000/sri-a25.shtml |title= Military debacle at Elephant Pass set to trigger political crisis in Sri Lanka|accessdate= 2006-08-07|date= 25 April 2000|work= |publisher= World Socialist Web Site}}</ref><ref>{{cite web|url= http://brcslproject.gn.apc.org/slmonitor/april2000/tiger.html|title= Tigers seize Elephant Pass|accessdate= 2006-08-07|date= |work= |publisher= Sri Lanka Monitor|archive-date= 2009-01-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20090119043408/http://brcslproject.gn.apc.org/slmonitor/april2000/tiger.html|url-status= dead}}</ref> The army then launched Operation Agni Khiela to take back southern Jaffna Peninsula, but sustained losses. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ continued to press towards Jaffna, ಮತ್ತು many feared it would fall to ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, but ಸೇನೆ repulsed ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಕ್ರಮಣs ಮತ್ತು was able to maintain control of city. ===Early peace efforts=== Exhaustion with war was building as casualties mounted ಮತ್ತು there appeared to be no end in sight. By mid-2000, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ estimated that more than one million ಜನತೆ in ಶ್ರೀಲಂಕಾ were [[internally displaced persons]], living in camps, homeless ಮತ್ತು struggling for survival. As result, significant [[peace ಚಳುವಳಿ]] developed in late 1990s, with many ಸಂಸ್ಥೆಗಳು holding peace camps, conferences, trainings ಮತ್ತು peace meditations, ಮತ್ತು many other efforts to bridge two sides at all levels. As early as February 2000, [[Norway]] was asked to mediate by both sides, ಮತ್ತು initial international diplomatic moves began to find negotiated settlement to ಸಂಘರ್ಷ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/627281.stm |title= Norway role in Sri Lanka peace plan|date=February 1, 2000|work=Susannah Price|publisher= BBC News | accessdate=January 4, 2010}}</ref> Hopes for peace gained ground as ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ declared unilateral ಕದನ ವಿರಾಮ in December 2000, but they canceled it on April 24, 2001, ಮತ್ತು launched another ಆಕ್ರಮಣ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ. After securing vast area controlled by ಸೇನೆ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ further advanced northwards. This advancement of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was posing serious threat to Elephant Pass (Alimankada) ಸೇನೆ complex that housed 17,000 troops of ಶ್ರೀಲಂಕಾದ forces.<ref>{{cite web|url= http://www.flonnet.com/fl1708/17080520.htm|title= Another LTTE offensive|accessdate= 2006-08-07|date= April 15–28, 2000|work= |publisher= Frontline|archive-date= 2006-05-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20060526111833/http://www.flonnet.com/fl1708/17080520.htm|url-status= dead}}</ref> In ಜುಲೈ 2001 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ carried out devastating [[ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಧಾಳಿ on ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ International Airport]], destroying eight of ವಾಯು ದಳ's planes (2 [[IAI Kfir]]s, 1 [[Mil-17]], 1 [[Mil-24]], 3 [[K-8 trainers]], 1 [[MiG-27]]) ಮತ್ತು four [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Airlines]] planes (2 [[Airbus]] [[A330]]s, 1 [[A340]] ಮತ್ತು 1 [[A320]]), dampening economy ಮತ್ತು causing tourism, vital foreign exchange earner for ಸರ್ಕಾರ, to plummet. ==2002 ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ== ====ಕದನ ವಿರಾಮದ ಆರಂಭ==== ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, 2001ರ ಕೊನೆ ಸಮೀಪಿಸಿದಂತೆ [[9/11]] ದಾಳಿಯ ನಂತರ,ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಸಂಘರ್ಷದ ಶಾಂತಿಯುತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಮೇಲಿನ ಭೀತಿಯಿಂದ ಯುಎಸ್ ನೇರವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಈ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="bbct" /> ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ "ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ" ಎಂಬ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, with peace nowhere in sight ಮತ್ತು ಚಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಧಿಕತೆ. ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಸಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕರೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು. [[ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2001]]ರಂದು ನಡೆಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. [[ರಾನಿಲ್ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆ]]ಯ ನೇತ್ರತ್ವದ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫ್ರಂಟ್]] ಜಯಗಳಿಸಿತು, ಅವರು ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮಾಣಮಾಡಿದ್ದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 19, ನಾರ್ವೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಗೆ,ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಶ್ರೀಲಾಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳ ಕದನ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಡೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿತು.<ref name="bbc1">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1719133.stm | title =Sri Lanka rebels announce truce| work =|publisher = BBC News|date = December 19, 2001 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು,ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ,ಧೀರ್ಘ ತಿಂಗಳ ಕದನವಿರಾಮ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ದಿನಗಳಿಂದ ದಂಗೆಕೋರರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ [[ನಿರ್ಭಂಧನೆ]]ಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು.<ref name="bbc2">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1723419.stm | title =Sri Lanka enters truce with rebels| work =|publisher = BBC News|date = December 21, 2001 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ====ತಿಳುವಳಿಕೆ ಜ್ಞಾಪನಾ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ==== [[File:Sea Tiger Fast Attack boat.jpg|thumb|left|250px|ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸಮುದ್ರ ಟೈಗರ್ ದೋಣಿಗಳು ಶಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದವು.]] ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2002ರಂದು ಎರಡು ಕಡೆಯವರು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಜ್ಞಾಪನಾಪತ್ರ (ಎಮ್‌ಒಯು)ವಿದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದವು,ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಕದನವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು (ಸಿಎಫ್‌ಎ). Norway was ಹೆಸರಿನ [[mediator]], ಮತ್ತು it was decided that they, together with other Nordic countries, monitor ಕದನ ವಿರಾಮ through committee of experts ಹೆಸರಿನ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ Monitoring Mission]].<ref name="bbc3">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1835737.stm | title =Sri Lanka seals truce deal | publisher = BBC News | date = February 22, 2002 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ನರ್ವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ದಾರನಾಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು,ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮೇಲಿನ ನಿಶೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಜೊತೆಗಿನ ನೇರ ಸಂಧಾನಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಪುನರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="bbc4">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/2217189.stm | title =Colombo lifts ban on Tamil Tigers| publisher = BBC News | date = August 26, 2002 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ ತರುವಾಯ,ವ್ಯಾಣಿಜ್ಯಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಜಾಫ್ನಾಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು,ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ಅತಿಮಹತ್ವದ ಎ9 ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು,ಇದು ದಕ್ಷಿಣಲ್ಲಿ ಜಾಫ್ನಾ ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿತ್ತು,ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಎಲ್ಟಿಟಿಇಗೆ ಕಂದಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಹಲವಾರು ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳು ಕೂಡ ಬೃಹತ್‌ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದವು ಮತ್ತು ದಶಕಗಳ ಕಾಲೀನ ಸಂಘರ್ಷ ಕೊನೆಯಾಗುವುದೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]]‌ನ [[ಪುಕೆಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು,ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಐದು ಸುತ್ತುಗಳು ಪುಕೆಟ್‌,ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು [[ಬರ್ಲಿನ್]],[[ಜರ್ಮನಿ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="bbc5">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/2260047.stm | title =Upbeat opening for Sri Lanka talks |publisher = BBC News | date = September 16, 2002 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಮಾತುಕತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಕಡೆಯವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಇದು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಯಿಂದ ಅತಿಮಹತ್ವದ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಮಿಳು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತ್ತು,ಮತ್ತು ಇದು ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಸಣ್ಣದಾದ ಡೆವಲ್ಯೂಶನ್‌ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ವಿರಳವಾದ ಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಲ ಎರಡು ಕಡೆಯ ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="bbct">''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್'', [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/country_profiles/1166237.stm ಟೈಮ್‌ಲೈನ್: ಶ್ರೀಲಂಕಾ].</ref> ====ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು==== 2001ರ ಚುನಾವಣೆ ತರುವಾಯ,ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಪಕ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕೋ-ಹೆಬಿಟೇಶನ್ ಅಹಿತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆಯವರಿಗೂ ಮತ್ತು [[ಯುಎನ್‌ಪಿ]]ಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಹಾರದ ಕಡೆ ಒಲವಿತ್ತು, ಬಿಗಿನೀತಿ ಅಂಶಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಕುಮಾರತುಂಗಾರ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಗುಂಪುಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ವಿರೋಧಿಸಿದವು ಅವರು ಎಲ್ಟಿಟಿಯನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ,ಲೆವಿ ಕಂದಾಯ ಮುಂದುವರೆಯಿತು,ಆಯುಧಗಳು ಯುದ್ಧಸಾಮಾಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಬಲಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವು,ಬಾಲ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡವು,ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿ ತಮಿಳು ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಗುಪ್ತಚರ ಏಜೆಂಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಕೂಡ ತ್ರಿಂಕೊಮಲೆ ( ಗೋಕನ್ನಾ) ಬಂದರು ([[ಈಳಮ್ ಯದ್ಧ]] IV ನೋಡಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸುತ್ತಲು ವಿಶಾಲವಾದ ತಳಹದಿ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2003ರಂದು ಮಾತುಕತೆ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು,ಯಾವಾಗ ಅವರ ಕೆಲವು ಕ್ಲಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುಲ್ಲಿವನ "ಅಸಂತೋಷ"ದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಅನಾಮತ್ತುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರ ಪುನರ್‌ರಚನಾ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಣ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಹುಲಿಗಳು ನೀಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. They cited failure, as they saw it, of peace-dividends to transfer to security withdrawals on ground ಮತ್ತು disparity, as they saw it, between relative calm of ಸರ್ಕಾರ-held northeast ಮತ್ತು continuing violence in Tiger-held areas. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮುಂದುವರೆಸಿತು ಇದು ಎರಡು ದಶಕದ ಸಂಷರ್ಷದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ.stated that progress had to be made on the ground before the settlement proceeded<ref name="bbc6">{{cite news | url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/2964349.stm | title =Tamil Tigers call off peace talks| publisher = BBC News | date = April 21, 2003 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕೆ ''[[ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ವಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]'' (ಐಎಸ್‌ಜಿಎ)ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಐಎಸ್‌ಜಿಎ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ([http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3232913.stm ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು] ನೋಡಿ) ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅಂಶಗಳು ಬಲವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದವು, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆಯವರನ್ನು ಆರೋಪಿಸಲಾಯುತು. ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷದೊಗಿನಿಂದಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಡ ಬಂದಿತು, ಕುಮಾರತುಂಗಾ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದ ಖಾತೆಗಳಾದ,ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆ, ಆಂತರಿಕ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="bbc7">{{cite news | url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3239303.stm | title =Sri Lanka thrown into political crisis| publisher = BBC News | date = November 4, 2003 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಜೆವಿಪಿ ಜೊತೆಗೆ ಮೈತ್ರಿಗೆ ರೂಪನೀಡಿದರು,ಅದನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪ್ರೀಡಮ್ ಅಲಯನ್ಸ್]] ಎಂದು ಕರೆದರು,ಐಎಸ್‌ಜಿಎಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಟಿಟಿ ಮೇಲಿನ ಬಿಗಿನೀತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು,ಮತ್ತು ಹೊಸ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕರೆನೀಡಿದರು. ಚುನಾವಣೆ 2004ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 8,ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು,ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುಪಿಎಫ್‌ಎ ಗೆದ್ದಿತು ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಂದಾರಾಜಪಕ್ಸೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಪುನರಾರಂಭವಾಗುವ ಹೆದರಿಕೆ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಾಯವಾಯಿತು. ===ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿಭಜನೆ=== ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, 2004 ಮಾರ್ಚನಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಡಕು ಕಂಡುಬಂದಿತು,[[ಕಲೊನಿಯಲ್ ಕರುಣಾ]],ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ಕಮಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾರಕನ್‌ನ ಒಬ್ಬ ನಂಬಿಗಸ್ಥ ಪ್ರತಿನಿಧಿ,ಪೂರ್ವ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯಿಂದ 5,000 ಮೂಲಪಡೆಯವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ,ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಅದಕ್ಷ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮಿಳರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂತಃಕಲಹದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಒಳಗೆ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಸಂಸತ್‌ ಚುನಾವಣೆ ನಂತರ, ತ್ರಿಂಕೊಮಲೆಯ( ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋಕನ್ನಾ) ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕರುಣಾ ಗುಂಪು ಶರಣಾಗತವಾಯಿತು,ಕೊಟ್ಟಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಕರುಣಾ ಅಡಗಿಕೊಂಡರು,ಪರಾರಿಯಾಗಲು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿ [[ಸಯೀದ್ ಅಲಿ ಜಹೀರ್ ಮೌಲಾನಾ]] ಸಹಾಯಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, "ಕರುಣಾ ಒಳಪಂಗಡ" ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು.<ref name="nyt2">{{cite news | url =https://www.nytimes.com/2006/12/31/world/asia/31lanka.html?_r=1&oref=slogin | title =Sri Lanka Says Rebels Took Losses in Raids| publisher = New York Times | date = December 31, 2006}}</ref> ಗುಪ್ತವಾದ ಸೈನ್ಯವು ಬೇರೆಯಾದ ಗುಂಪನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆರೋಪಿಸಿತು, ನಂತರ ತಮಿಳ್‌ಇಲಾ ಮಕ್ಕಳ್ ವಿದುತಲೈ ಪುಲಿಕಲ್ (ಟಿಎಮ್‌ವಿಪಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಆಶಿಸಿತು. The ಕದನ ವಿರಾಮ largely held through all this turmoil, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯಿಂದ 3000 ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಎಯಿಂದ ಸುಮಾರು 300 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಮಿಷನ್ (ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಎಮ್‌ಎಮ್) 2005ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ-ಇಲಾಖೆ ವರದಿ, 2005.</ref> The situation was further complicated ಯಿಂದ allegations that both sides were carrying out covert operations ವಿರುದ್ಧ each other. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಯಿತು ಎರದು The ಸರ್ಕಾರ clಗುರಿed that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was killing ರಾಜಕೀಯ opponents, recruiting children, importing arms, ಮತ್ತು killing ಸರ್ಕಾರ security ಮತ್ತು intelligence officers. The rebels accused ಸರ್ಕಾರ of supporting paraಸೇನೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ them, especially Karuna group. ===Tsunami ಮತ್ತು aftermath=== On December 26, 2004, [[ಭಾರತದ Ocean tsunami]] hit ಶ್ರೀಲಂಕಾ, killing more than 30,000 people, ಮತ್ತು leaving many more homeless. Aid poured in from donor countries, but disagreements arose instantly over how it should be distributed to ತಮಿಳು regions under ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ control. By ಜೂನ್‌ 24, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ agreed on Post-Tsunami Operational Management Structure (P-TOMS), but it received sharp criticism from JVP, who left ಸರ್ಕಾರ in protest. The legality of P-TOMS was also challenged in courts. President Kumaratunga eventually had to scrap P-TOMS, which led to widespread criticism that sufficient aid was not reaching ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ of ದೇಶ. ಆದಾಗ್ಯೂ, immediately following tsunami there was marked decrease in violence in ಉತ್ತರ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Foreign Minister [[Lakshman Kadirgamar]], ತಮಿಳು who was highly respected by foreign diplomats ಮತ್ತು who had been sharply critical of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, was assassinated at his home on August 12, 2005, allegedly by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ sniper.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4147196.stm |title=Senior Sri Lanka minister killed |accessdate=2005-08-13 |work=BBC News | date=August 13, 2005}}</ref> His assassination led to marginalization of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ from international ಸಮುದಾಯ, ಮತ್ತು is thought to be instant when ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ lost much of its sympathy in eyes of foreign nations. Hence silence of international ಸಮುದಾಯ when ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ took ಸೇನೆ action ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ in 2006, when latter closed Mavil Oya (Mavil aru) sluice. Further ರಾಜಕೀಯ change occurred when [[Supreme Court of ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] declared President Kumaratunga's second ಮತ್ತು final term over ಮತ್ತು ordered her to hold fresh presidential elections. The main candidates for [[ಚುನಾವಣೆ]], which was held in November, were UNF candidate, former ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ Ranil Wickremasinghe, who advocated reopening of talks with ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, ಮತ್ತು UPFA candidate, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ Rajapaksa, who called for tougher line ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮತ್ತು renegotiation of ಕದನ ವಿರಾಮ. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ openly called for [[boycott]] of ಚುನಾವಣೆ by ತಮಿಳರು. Many of them were expected to vote for Wickremasinghe, ಮತ್ತು loss of their votes proved fatal to his chances as Rajapakse achieved narrow win. Following ಚುನಾವಣೆ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕ [[Velupillai ಪ್ರಭಾಕರನ್‌]] stated in his annual address that Tigers would "renew their struggle" in 2006 if ಸರ್ಕಾರ did not take serious moves toward peace. ==Resumption of ಯುದ್ಧವಿರಾಮ== {{Main|Eelam War IV}} Just days after ಪ್ರಭಾಕರನ್‌'s speech, new round of violence erupted. Beginning in December 2005, there was increased guerrilla activity to northeast, including [[Claymore mine]] attacks which killed 150 ಸರ್ಕಾರ troops,<ref name="st1">{{cite news | url =http://www.sundaytimes.lk/060430/index.html | title =How President decided on retaliation| work =|publisher = The Sunday Times|date = April 30, 2006}}</ref> clashes between [[Sea Tigers]] ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ navy, ಮತ್ತು killings of sympathizers on both sides including [[Taraki Sivaram]], pro-LTTE journalist, ಮತ್ತು [[Joseph Pararajasingham]], pro-LTTE MP allegedly by ಸರ್ಕಾರ of ಶ್ರೀಲಂಕಾ. At beginning of 2008, focus of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ turned to civilian targets, with commuter bus ಮತ್ತು train bombings carried out in most parts of ದೇಶ,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7440183.stm|title=Sri Lanka's war turns on civilians|work=BBC News|date=6 June 2008 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ series of attacks ವಿರುದ್ಧ commuters in ಮತ್ತು around ಕೊಲಂಬೊ.<ref>[http://english.aljazeera.net/NR/exeres/BCADEB7F-1755-4499-8719-C5E4181273B7.htm ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಬಸ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ].</ref> ====Talks ಮತ್ತು further violence==== In light of this violence, co-chairs of [[Tokyo]] Donor conference called on both parties to return to negotiating table. The co-chairs—the United States in particular—were heavily critical of violence perpetrated by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ. [[US ರಾಜ್ಯ Department]] officials, as well as US ambassador to ಶ್ರೀಲಂಕಾ, gave warnings to Tigers clಗುರಿing return to hostilities would mean that Tigers would face "more capable ಮತ್ತು more determined" ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ.<ref name="ind1">{{cite news| url =http://news.independent.co.uk/world/asia/article338232.ece| title =Sri Lanka bomb attack fuels fear of return to civil war| work =Justin Huggle| publisher =[[The Independent]]| date =January 13, 2006| location =London| first =Justin| last =Huggler| accessdate =April 9, 2010| archive-date =ಜನವರಿ 10, 2008| archive-url =https://web.archive.org/web/20080110153720/http://news.independent.co.uk/world/asia/article338232.ece| url-status =dead}}</ref> While talks were going on there was violence targeted towards ನಾಗರಿಕರ such as [[ನರಮೇಧ of 5 ತಮಿಳು students]] on January 2, 2006, in [[Trincomalee]] when high school students playing by beach were briefly detained ಮತ್ತು then shot dead.<ref>{{cite web|url=http://www.nation.lk/2006/07/23/newsfe3.htm|title=Is the State complacent?|accessdate=2007-01-30|work=The Nation|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930224026/http://www.nation.lk/2006/07/23/newsfe3.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ahrchk.net/statements/mainfile.php/2006statements/612/|title='Murder of five Tamil youths highlights need to end impunity' – Govt must protect witnesses to Trinco killings – HRW|accessdate=2007-01-30|work=Human Rights Watch|archive-date=2009-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090108034108/http://www.ahrchk.net/statements/mainfile.php/2006statements/612/|url-status=dead}}</ref> In last-minute effort to salvage agreement between parties, Norwegian special envoy [[Erik Solheim]] ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ theoretician Anton Balasingham arrived in ದ್ವೀಪ. The parties severely disagreed on location of talks; however, continued efforts produced breakthrough when both parties agreed on February 7, 2006, that new talks could be held in [[Geneva]], [[Switzerland]] on February 22 ಮತ್ತು February 23. These talks were reported to have gone "above expectations", with both ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ agreeing to curb violence ಮತ್ತು to hold further talks on April 19–21.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4742208.stm|title = Sri Lanka foes to 'curb violence'| work =|publisher = BBC News| date = February 24, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> During weeks after talks, there was significant decrease in violence. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ resumed attacks ವಿರುದ್ಧ ಸೇನೆ in April beginning with [[Claymore]] anti-personnel mine attack on ಸೇನೆ vehicles which killed 10 navy sailors on April 11. The following day, coordinated bombings by rebels ಮತ್ತು rioting in north-eastern part of ದೇಶ left 16 dead. First, Claymore anti-personnel mine exploded in [[Trincomalee]], killing ಎರಡು policemen in their vehicle. Another blast, set off in crowded vegetable market, ಹತರಾದರು one soldier ಮತ್ತು some ನಾಗರಿಕರ. Ensuing rioting ಯಿಂದ ನಾಗರಿಕರ left more than dozen dead.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4901952.stm|title = Sri Lanka violence leaves 16 dead| publisher = BBC News | date = April 12, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> Responsibility for these attacks was clಗುರಿed by organisation called [[Upsurging People's Force]], which ಸೇನೆ accused of being front for ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ. In light of this violence, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ called for postponement of Geneva talks until April 24–25, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ initially agreed to this. Following ಸಂಧಾನಗಳು, both ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು rebels agreed to have civilian vessel transport regional ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕs with international truce monitors on April 16, which ಒಳಗೊಳ್ಳು crossing ಸರ್ಕಾರ-controlled territory. ಆದಾಗ್ಯೂ, climate shifted drastically when ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು canceled meeting, clಗುರಿing not to have agreed to naval escort. ಒಪ್ಪಂದing to SLMM, ತಮಿಳು rebels had previously agreed to escort. This led to Helen Olafsdottir, spokesperson for SLMM saying "It was part of agreement. The rebels should have read clauses carefully. We are frustrated."<ref name="bbc8">{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4911554.stm | title = Tamil Tigers harden talks stance| work = | publisher = BBC News| date = April 17, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> On April 20, 2006, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ officially pulled out of peace talks indefinitely. While they stated that transportation issues had prevented them from meeting their regional ನಾಯಕs, some analysts ಮತ್ತು international ಸಮುದಾಯ held deep skepticism, seeing transportation issue as delaying tactic by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ in order to avoid attending peace talks in Geneva.<ref name="bbc9">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2006/04/printable/060423_eu_ban.shtml | title = EU ban on LTTE urged| publisher = BBC News | date = April 23, 2006}}</ref> Violence continued to spiral ಮತ್ತು on April 23, 2006, [[six ಸಿಂಹಳೀಯರು rice farmers were ನರಮೇಧd]] in their paddy fields by suspected ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ cadres in [[Trincomalee]] district.<ref>[http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/COL157189.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060514204120/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/COL157189.htm |date=2006-05-14 }} {{Dead link|date=May 2009}}</ref> The following day, ಎರಡು suspected ತಮಿಳು ಹುಲಿ rebels were shot dead in [[Batticaloa]] when caught planting mines after rebels reportedly hacked young mother to death ಮತ್ತು kidnapped her infant.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4937624.stm |title = 'Eight die' in Sri Lanka violence |publisher = BBC News | date = April 24, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> After ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched suicide assault on naval convoy in which 18 sailors died, [[Allaipiddy ನರಮೇಧ]] of May 13, 2006, happened in which 13 minority [[ತಮಿಳು]] ನಾಗರಿಕರ were killed in separate incidents in three villages in [[islet of Kayts (Uruthota)]] in northern ಶ್ರೀಲಂಕಾ.<ref> {{cite news | first = Dumeetha | last = Luthra | title = Sri Lanka villagers flee massacre | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5000920.stm | work = [[BBC]] | date = May 20, 2006 | accessdate = 2007-08-16}}</ref> International condemnation ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ skyrocketed following attempted assassination of commander of ಶ್ರೀಲಂಕಾ Army, Lieutenant General [[Sarath Fonseka]] by pregnant ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ [[Black Tiger]] [[suicide bomber]] [[Anoja Kugenthirasah]], who blew herself up at [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Army]] headquarters in capital, [[ಕೊಲಂಬೊ]]. Lt. Gen. Fonseka ಮತ್ತು twenty-seven others were injured, while ten people were killed in attack. For ಮೊದಲ time since 2001 ಕದನ ವಿರಾಮ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯು ದಳ carried out aerial assaults on rebel positions in north-eastern part of ದ್ವೀಪ nation in retaliation for attack.<ref>{{cite news |url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4941744.stm |title = Bomb targets Sri Lanka army chief |publisher = BBC News | date = April 25, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> This attack, along with assassination of Lakshman Kadiragamar year earlier ಮತ್ತು unsuccessful attack ವಿರುದ್ಧ naval vessel carrying 710 unarmed security force personnel on holiday, proved catalysts as European Union decided to proscribe ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ as terrorist organisation on May 19, 2006. It resulted in freezing of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ assets in member nations of EU, ಮತ್ತು put end to its efforts to raise funds its terror campaign in ಶ್ರೀಲಂಕಾ. In statement, [[European Parliament]] said that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ did not represent all ತಮಿಳರು ಮತ್ತು called on it to "allow for ರಾಜಕೀಯ pluralism ಮತ್ತು alternate democratic voices in northern ಮತ್ತು eastern parts of ಶ್ರೀಲಂಕಾ".<ref name="hindu1">{{cite news| url =http://www.hindu.com/2006/05/31/stories/2006053117200100.htm| title =European Union bans LTTE| work =Amit Baruah| publisher =The Hindu| date =May 31, 2006| access-date =ಜೂನ್ 22, 2010| archive-date =ಜೂನ್ 1, 2006| archive-url =https://web.archive.org/web/20060601100958/http://www.hindu.com/2006/05/31/stories/2006053117200100.htm| url-status =dead}}</ref> As ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ of ದೇಶ continued to be rocked by attacks, new talks were scheduled in Oslo, Norway, between ಜೂನ್‌ 8–9. Delegations from both sides arrived in Oslo, but talks were canceled when ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ refused to meet directly with ಸರ್ಕಾರ delegation clಗುರಿing its fighters were not been allowed safe passage to travel to talks. Norwegian mediator Erik Solheim told journalists that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ should take direct responsibility for collapse of talks.<ref name="bbc10">{{cite news | url =http://www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2006/06/060609_saroj-oslo.shtml| title =Collapse of talks | work =Saroj Pathirana|publisher = BBC News|date = June 9, 2006}}</ref> Further violence followed, including [[Vankalai ನರಮೇಧ]] in which family of four minority [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರು]] from village of [[Vankalai]] in district of [[Mannar]] in [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] on ಜೂನ್‌ 8, 2006, were tortured ಮತ್ತು killed. Both mother ಮತ್ತು nine year old daughter were allegedly raped before being killed. The gory images of corpses published by pro rebel [[Tamilnet]] news site created controversy in ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು abroad. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ army ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ಹುಲಿ]] rebels have blamed each other for killings.<ref name="ml">{{cite web | url = http://www.themorningleader.lk/20060614/focus.html | title = Another family wiped out in Vankalai | access-date = 2010-06-22 | archive-date = 2009-02-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090220015546/http://www.themorningleader.lk/20060614/focus.html | url-status = dead }}</ref><ref name="hhr">{{cite web|url=http://www.hhr-srilanka.org/hhr/news/summary.pdf|title=Details of few extra judicial claims|format=PDF|access-date=2010-06-22|archive-date=2007-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127110521/http://www.hhr-srilanka.org/hhr/news/summary.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="AN">{{cite web | url = http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=6425 | title = People terrorized after massacre of Tamil family | access-date = 2010-06-22 | archive-date = 2011-02-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110220093630/http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=6425 | url-status = dead }}</ref><ref name="pw">{{cite web | url = http://www.peacewomen.org/resources/Human_Rights/Statement_womensgroup.html | title = Statement by women for democracy and human rights | access-date = 2010-06-22 | archive-date = 2008-05-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080516230758/http://www.peacewomen.org/resources/Human_Rights/Statement_womensgroup.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs06/sri_lanka_021106.doc|title=Country of origin information report– Sri Lanka|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070926024832/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs06/sri_lanka_021106.doc|archivedate=2007-09-26|access-date=2010-06-22|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.peacewomen.org/resources/Human_Rights/Statement_womensgroup.html|title= Sri Lankan Combatants Rape Women to Terrorize|access-date= 2010-06-22|archive-date= 2008-05-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20080516230758/http://www.peacewomen.org/resources/Human_Rights/Statement_womensgroup.html|url-status= dead}}</ref> There was also [[Kebithigollewa ನರಮೇಧ]] on ಜೂನ್‌ 15, 2006, in which ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ attacked bus killing at least 64 ಸಿಂಹಳೀಯರು ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು prompting more air strikes by ವಾಯು ದಳ,<ref name="usinfo1">''ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ '' ", [http://usinfo.state.gov/xarchives/display.html?p=washfile-english&amp;y=2006&amp;m=June&amp;x=20060615115032ndyblehs0.351742&amp;t=livefeeds/wf-latest.html ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಖಂಡಿಸಿದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬಸ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219172235/http://usinfo.state.gov/xarchives/display.html?p=washfile-english&y=2006&m=June&x=20060615115032ndyblehs0.351742&t=livefeeds%2Fwf-latest.html |date=2007-12-19 }}.</ref> ಮತ್ತು assassination of ಶ್ರೀಲಂಕಾ's third highest-ranking army officer ಮತ್ತು Deputy Chief of Staff [[General Parami Kulatunga]] on ಜೂನ್‌ 26 by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ suicide bomber.<ref name="bbc11">{{cite news | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5115968.stm| title =Sri Lanka general killed in blast| work =|publisher = BBC News|date = June 26, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> These events led [[SLMM]] to question whether ಕದನ ವಿರಾಮ could still be said to exist.<ref name="slmm1">{{cite web|url= http://www.slmm.lk/intros/press_releases.htm|title= Press releases|accessdate= 2006-08-07|date= |work= |publisher= Sri Lanka Monitoring Mission|archive-date= 2007-03-12|archive-url= https://web.archive.org/web/20070312223248/http://www.slmm.lk/intros/press_releases.htm|url-status= dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ most analysts continued to believe that return to full-scale war was unlikely ಮತ್ತು "low-intensity ಸಂಘರ್ಷ" would continue.<ref name="bbc11" /> ===Mavil Oya (Mavil Aru) water dispute=== A new crisis leading to ಮೊದಲ large-scale fighting since signing of ಕದನ ವಿರಾಮ occurred when ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ closed [[sluice gate]]s of Mavil Oya ([[Mavil Aru]]) [[reservoir]] on ಜುಲೈ 21 ಮತ್ತು cut [[water supply]] to 15,000 villages in ಸರ್ಕಾರ controlled areas.<ref name="bbc12">{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5249884.stm | title = Sri Lanka forces attack reservoir|work =|publisher = BBC News|date=August 6, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> After initial ಸಂಧಾನಗಳು ಮತ್ತು efforts by SLMM to open gates failed, ವಾಯು ದಳ attacked ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ positions on ಜುಲೈ 26, ಮತ್ತು ground troops began operation to open gate.<ref name="dm1">{{cite news | url = http://www.dailymirror.lk/2006/07/27/front/6.asp | title = Air Force jets hit LTTE targets|work =Sunil Jayasiri|publisher = The Daily Mirror| date =July 27, 2006}}</ref> The sluice gates were eventually reopened on August 8, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಘರ್ಷing reports as to who actually opened them. Initially, SLMM clಗುರಿed that they managed to persuade ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ to lift waterway blockade conditionally.<ref name="fline1" /> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸರ್ಕಾರ spokesman said that "utilities could not be used as bargaining tools" by rebels<ref name="bbc12" /> ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ forces launched fresh attacks on ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ positions around reservoir. These attacks prompted condemnation from SLMM Chief of Staff, who stated "(The ಸರ್ಕಾರ) have information that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ has made this offer." "It is quite obvious they are not interested in water. They are interested in something else."<ref name="bbc12" /> The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ then clಗುರಿed they opened sluice gates "on humanitarian grounds" although this was disputed by ಸೇನೆ correspondents, who stated water began flowing immediately after security forces carried out precise bombing of Mavil Aru anicut.<ref name="st2">''ದ ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್ ಸಿಚಿಯೇಶನ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'', [http://sundaytimes.lk/060813/index.html ಈಳಮ್‌ ವಾರ್ IV ರೇಂಜ್ ಆನ್ ಸೆವೆರಲ್ ಫ್ರಂಟ್ಸ್].</ref> Eventually, following heavy fighting with rebels, ಸರ್ಕಾರ troops gained full control of Mavil Aru reservoir on August 15.<ref name="jw1">''Iqbal Athas, ಜೇನ್ಸ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ,'' [http://www.janes.com/defence/news/jdw/jdw060817_1_n.shtml ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯಿತು].</ref> ===ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಕ್ರಮಣs in Muttur ಮತ್ತು Jaffna=== As fierce fighting was ongoing in vicinity of (Mavil Oya) Mavil Aru, violence spread to Gokanna (Trincomalee), where ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched attack on crucial ಶ್ರೀಲಂಕಾ Navy base,<ref name="fline1">{{cite news |url = http://www.hinduonnet.com/fline/fl2316/stories/20060825001405400.htm |title = Water war |work = B. Muralidhar Reddy |publisher = The Hindu |date = August 12, 2006 |access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 |archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080201115217/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2316/stories/20060825001405400.htm |url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು to strategic ಸರ್ಕಾರ controlled coastal town of Muttur in early August, resulting in deaths of at least 30 ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು displacing 25,000 residents of area.<ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5240864.stm |title = Civilians die in Sri Lanka clash |work = |publisher = BBC News |date = August 3, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> The clashes erupted on August 2, 2006 when ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched heavy artillery attack on Muttur<ref name="toi1">{{cite news |url =http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1859354.cms |title = 152 LTTE rebels killed in Sri Lanka |work = |publisher = [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]] |date = August 4, 2006}}</ref> ಮತ್ತು then moved in, gaining control of some parts of town.<ref name="hindu2">{{cite news |url = http://www.hindu.com/2006/08/04/stories/2006080408511500.htm |title = 34 killed as LTTE `overruns' Muttur town |work = B. Muralidhar Reddy |publisher = The Hindu |date = August 4, 2006 |access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 |archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930235841/http://www.hindu.com/2006/08/04/stories/2006080408511500.htm |url-status = dead }}</ref> The ಸೇನೆ retaliated, ಮತ್ತು reestablished full control over town by August 5, killing over 150 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ cadres in heavy fighting.<ref name="toi1" /> Soon afterwards, 17 persons working for International French charity [[Action Against Hunger]] (ACF) in Mooduthara (Muthur), [[were found executed]]. They were found lying face down on floor of their office, with bullet wounds, still wearing their clearly marked T-shirts indicating they were international humanitarian workers. The murders prompted widespread ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ condemnation.<ref>{{cite web |url= http://www.hindu.com/2006/08/08/stories/2006080808521200.htm |title=15 NGO workers killed |accessdate=2007-01-30 |work=The Hindu}}</ref> The SLMM clಗುರಿed that ಸರ್ಕಾರ was behind attack,<ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5298470.stm |title = Military 'killed Lanka aid staff' |publisher = BBC |date = August 30, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> but ಸರ್ಕಾರ denied allegation calling it "pathetic ಮತ್ತು biased", ಮತ್ತು stated that SLMM had "no right to make such statement because they are not professionals in autopsy or post-mortem."<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5298470.stm | title = Sri Lanka forces attack reservoir|work =|publisher = BBC News|date=August 6, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> An ವ್ಯವಹಾರಿಕ investigation launched by ಸರ್ಕಾರ with aid of international forensic experts is currently ongoing.<ref>[http://www.foreignminister.gov.au/releases/2007/fa007_07.html ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರಣೇಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು].</ref> Meanwhile, in ಉತ್ತರ of ದೇಶ, some of bloodiest fighting since 2001 took place after ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ launched massive attacks on [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ Army]] defence lines in Jaffna peninsula on August 11. The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ used force of 400 to 500 fighters in attacks which consisted of land ಮತ್ತು amphibious assaults, ಮತ್ತು also fired barrage of artillery at ಸರ್ಕಾರ positions, including key ಸೇನೆ airbase at Paluyaala ([[Palaly]]).<ref name="hindu3">{{cite news | url = http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200608121801.htm | title = At least 127 combatants killed in Lanka fighting: military | work = | publisher = The Hindu | date = August 12, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070930211134/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200608121801.htm | url-status = dead }}</ref> Initially, Tigers broke through army defense lines around Muhamalai (Mahakanda), ಮತ್ತು advanced further ಉತ್ತರ,<ref name="oi1">{{cite news | url = http://news.oneindia.in/2006/08/12/sri-lanka-rebels-say-destroy-northern-defences-advance-1155353635.html | title = Lanka rebels destroy northern defenses, advance | work = | publisher = One India | date = August 12, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ಮೇ 10, 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110510083652/http://news.oneindia.in/2006/08/12/sri-lanka-rebels-say-destroy-northern-defences-advance-1155353635.html | url-status = dead }}</ref> but they were halted after 10 hours of fierce fighting. Isolated battles continued over next few days, but ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was forced to give up its ಆಕ್ರಮಣ due to heavy casualties.<ref name="ht1">{{cite news | url = http://www.hindustantimes.com/news/7598_1883909,000500020002.htm | title = Lanka's chilling 2006 timeline |work =PK Balachandran|publisher = [[Hindustan Times]]| date = December 30, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613013854/http://www.hindustantimes.com/news/7598_1883909,000500020002.htm|archivedate=June 13, 2007}}</ref> The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ is estimated to have lost over 250<ref name="ht1" /> cadres in operation, while 90 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ soldiers ಮತ್ತು sailors were also killed.<ref name="usatoday1">{{cite news | url = http://www.usatoday.com/news/world/2006-08-15-sri-lanka_x.htm | title = Fighting rages in northern Sri Lanka in fourth week of hostilities |work = |publisher = [[USA Today]]| date = August 15, 2006}}</ref> ===Chencholai air strike=== As ground battles were ongoing in ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ of ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯು ದಳ carried out air strike ವಿರುದ್ಧ facility in rebel held Mullaitivu area, [[killing number of ತಮಿಳು girls]]. Although ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ clಗುರಿed 61 girls were killed, SLMM stated they were able to count just 19 bodies.<ref name="mc1">{{cite news|url = http://news.monstersandcritics.com/southasia/article_1190181.php/61_girls_killed_in_airstrike_8_dead_in_Colombo_blast__2nd_Roundup_|title = SLMM counted 19 Bodies|work = |publisher = monstersandcritics.com|date = August 13, 2006|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಮೇ 21, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070521084701/http://news.monstersandcritics.com/southasia/article_1190181.php/61_girls_killed_in_airstrike_8_dead_in_Colombo_blast__2nd_Roundup_|url-status = dead}}</ref> The ಸರ್ಕಾರ stated that it was ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ training facility ಮತ್ತು that children were ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ child soldiers,<ref name="mg1">{{cite news |url = http://www.mg.co.za/articlepage.aspx?area=/breaking_news/breaking_news__international_news/&articleid=280855|title = Unicef: Bombed orphans were not Tamil Tigers |publisher = [[Mail and Guardian Online]] |date = August 15, 2006}}</ref> although ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ clಗುರಿed victims were schoolgirls attending course on ಮೊದಲ aid at orphanage.<ref name="mg1" /> ===Attack on Pakistani High Commissioner=== {{Main|Attack on Pakistani ambassador to Sri lanka}} On same day, convoy carrying [[Pakistan]]i [[High Commissioner]] to ಶ್ರೀಲಂಕಾ [[Bashir Wali Mohamed]] was attacked by [[claymore antipersonnel mine]] concealed within [[auto rickshaw]]. The High Commissioner escaped unhurt, but seven people were killed ಮತ್ತು further seventeen injured in blast.<ref name="ndtv1">{{cite web|url=http://www.ndtv.com/template/template.asp?id=20040&template=Lanka&callid=0&frmsrch=1&txtsrch=Lanka | title=Lanka blast: Pak envoy safe, 7 killed | author = Rica Roy & Anisa Khan |date=August 14, 2006 | publisher =NDTV }}</ref> No group clಗುರಿed responsibility for attack, but ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ blamed ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ. The [[Pakistan]]i [[High Commissioner]], [[Bashir Wali Mohamed]], clಗುರಿed that ಭಾರತ was strongly believed to have carried it out,<ref name="at2">{{cite web |url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/HI22Df01.html |title=The Pakistani muscle behind Colombo |author=Sudha Ramachandran |date=September 22, 2006 |publisher=Asia Times |access-date=ಜೂನ್ 22, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 25, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725112954/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/HI22Df01.html |url-status=dead }}</ref> in order to intimidate Pakistan, which is one of main suppliers of ಸೇನೆ equipment to ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ.<ref name="at2" /> Pakistan had promised one shipload of wherewithal every 10 days in coming months, it was Pakistan’s assurance of solid support which prompted ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Defence Secretary Gotabhaya Rajapakse to publicly ರಾಜ್ಯ that Kilinochchi, headquarters of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, would be liberated by end of December. ===Fall of Sampur=== Since resumption of violence, concerns were mounting among ಸೇನೆ establishment that strategically crucial<ref name="reuters1">{{cite news|url = http://today.reuters.co.uk/news/CrisesArticle.aspx?storyId=COL24804|title = Sri Lanka army battles rebels in northeast|work = Peter Apps|publisher = Reuters|date = September 12, 2006|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2006|archive-url = https://web.archive.org/web/20060903184404/http://today.reuters.co.uk/News/CrisesArticle.aspx?storyId=COL24804|url-status = dead}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾ Navy base in Trincomalee was under grave threat from ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ gun positions located in ಮತ್ತು around Sampur, which lies across Koddiyar Bay from Trincomalee.<ref name="saag1">{{cite news |url = http://www.saag.org/%5Cnotes4%5Cnote331.html|title = Sri Lanka: LTTE's moment of truth at Sampur - Update 101|work = Col R Hariharan (retd.)|publisher = South Asai Analysis Group |date = September 8, 2006}}</ref><ref name="hindu4">{{cite news|url = http://www.hindu.com/2006/09/05/stories/2006090505251300.htm|title = Sri Lankan army captures Sampur|work = B. Muralidhar Reddy|publisher = The Hindu|date = September 5, 2006|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20071001023247/http://www.hindu.com/2006/09/05/stories/2006090505251300.htm|url-status = dead}}</ref> Artillery fired from ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ bases in area could potentially cripple naval base, bringing it to complete standstill ಮತ್ತು therefore cutting only ಸೇನೆ supply chain to Jaffna. All ಚಳುವಳಿs of naval vessels were also under constant surveillance of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ.<ref name="saag1" /> These fears were backed up by United States ಸೇನೆ advisory team which visited ದ್ವೀಪ in 2005. Following clashes in Mavil Aru (Mavil Oya) ಮತ್ತು Muttur (Mooduthara), ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ had intensified attacks targeting naval base in Trincomalee (Gokanna),<ref name="hindu4" /> ಮತ್ತು in speech on August 21, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ president Mahinda Rajapakse made clear ಸರ್ಕಾರ intentions were to neutralize ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ threat from Sampur.<ref name="hindu4" /> On August 28, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ launched assault to retake ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ camps in Sampur ಮತ್ತು adjoining Kaddaiparichchan (Gaeta-bara-hena)ಮತ್ತು Thoppur (Thupapura) areas. This led ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ to declare that if ಆಕ್ರಮಣ continued, ಕದನ ವಿರಾಮ would be officially over. After steady progress, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ security forces led by Brigade Commander Sarath Wijesinghe<ref name="hindu5" /> re-captured Sampur (Somapura) from ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ on September 4, ಮತ್ತು began to establish ಸೇನೆ bases there,<ref>{{cite news |url = https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=ax6hzULkWuCE|title = Sri Lanka Army captures Sampur |publisher = [[Bloomberg.com]] |date = September 4, 2006}}</ref> as ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ admitted defeat ಮತ್ತು stated their cadres "withdrew" from strategically important town.<ref>{{cite news |url = http://www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2006/09/060904_sampoor_defeat.shtml| title = LTTE admits defeat in Sampoor|work = |publisher = BBC |date = September 4, 2006}}</ref> It marked ಮೊದಲ significant territorial change of hands since signing of ಕದನ ವಿರಾಮ agreement in 2002.<ref name="iht1">{{cite news |url = http://www.iht.com/articles/ap/2006/09/04/asia/AS_GEN_Sri_Lanka.php|title = Sri Lankan military captures key rebel territory, Tigers vow to keep fighting|work = |publisher = International Herald Tribune |date = September 3, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205184829/http://www.iht.com/articles/ap/2006/09/04/asia/AS_GEN_Sri_Lanka.php|archivedate=February 5, 2008}}</ref> The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Military estimated that 33 personnel were killed in ಆಕ್ರಮಣ, along with over 200 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ cadres.<ref name="hindu5">{{cite news|url = http://www.hindu.com/2006/09/12/stories/2006091204601400.htm|title = Fierce battles continue in Jaffna|work = B. Muralidhar Reddy|publisher = The Hindu|date = September 12, 2006|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 12, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070312233039/http://www.hindu.com/2006/09/12/stories/2006091204601400.htm|url-status = dead}}</ref> ===ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ retaliation ಮತ್ತು further ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ=== The ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ struck back in October. First, they killed nearly 130 soldiers in fierce battle at Muhamalai (Mahakanda), crossing-point between ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ controlled area in ಉತ್ತರ of ದೇಶ.<ref name="dm2">{{cite news | url = http://www.dailymirror.lk/2006/10/18/front/1.asp | title = No repeat of Muhamalai, President warns; orders full probe into debacle |work =Poorna Rodrigo and Sunil Jayasiri |publisher = The Daily Mirror|date=October 18, 2006}}</ref> Just days later, suspected ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ suicide bomber [[struck naval convoy]] in Habaraba, in center of ದೇಶ killing about 100 sailors who were returning home on leave.<ref>{{cite news | url = http://www.playfuls.com/news_10_1683-Bloodbath-in-Sri-Lanka-At-Least-100-Unarmed-Sailors-Dead.html | title = Bloodbath in Sri Lanka: At Least 100 Unarmed Sailors Dead | work = | publisher = Playfuls.com | date = October 16, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ಜನವರಿ 13, 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090113224201/http://www.playfuls.com/news_10_1683-Bloodbath-in-Sri-Lanka-At-Least-100-Unarmed-Sailors-Dead.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6045866.stm| title = Analysis: Sri Lanka military setbacks|work = |publisher = BBC |date = October 16, 2006 | accessdate=January 4, 2010}}</ref> It was deadliest ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಧಾಳಿ in history of ಸಂಘರ್ಷ.<ref name="zaman1">{{cite news | url = http://www.zaman.com/?bl=international&alt=&hn=37451 | title = Bloody Day in Sri Lanka: 103 Dead | work = | publisher = Zaman Daily | date = October 17, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ಮೇ 11, 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110511061254/http://www.zaman.com/?bl=international&alt=&hn=37451 | url-status = dead }}</ref> Two days later, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ Sea Tiger cadres launched attack ವಿರುದ್ಧ ''Dakshina'' naval base in southern port city of [[Galle]]. It was farthest south any major ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ attack had taken place, ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳು 15 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ cadres who arrived in five suicide boats. The attack was repulsed by ಸರ್ಕಾರ, ಮತ್ತು damage to naval base was minimum. All 15 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ suicide cadres are believed to have died in attack, along with one ಶ್ರೀಲಂಕಾ Navy sailor.<ref name="hindu6">{{cite news | url = http://www.hindu.com/2006/10/19/stories/2006101915420100.htm | title = LTTE attack on Galle repulsed | work = B. Muralidhar Reddy | publisher = The Hindu | date = October 19, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ನವೆಂಬರ್ 5, 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061105150432/http://www.hindu.com/2006/10/19/stories/2006101915420100.htm | url-status = dead }}</ref> Despite these incidents, both parties agreed to unconditionally attend ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ in Geneva on October 28–29.<ref name="car1">{{cite news | url = http://conflict-religion.boker.tv/news/conflicts/hinduism/sri_lanka_tamil_tigers_ok_talks_with_sri_lanka_tamil_tigers_agree_to_unconditional_talks_with_sri_lankan_government | title = Sri Lanka - Tamil Tigers OK Talks With Sri Lanka: Tamil Tigers Agree to Unconditional Talks With Sri Lankan Government | work = BHARATHA MALLAWARACHI | publisher = Conflict and Religion | date = October 3, 2006 | access-date = ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 25, 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090325181330/http://conflict-religion.boker.tv/news/conflicts/hinduism/sri_lanka_tamil_tigers_ok_talks_with_sri_lanka_tamil_tigers_agree_to_unconditional_talks_with_sri_lankan_government | url-status = dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ peace talks broke down due to disagreements over reopening of key A9 highway, which is link between Jaffna ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ controlled areas in south. While ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ wanted highway, which was closed following fierce battles in August, to be reopened, ಸರ್ಕಾರ refused, stating ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ would use it to collect tax from people passing through ಮತ್ತು would use it to launch further ಆಕ್ರಮಣs ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ troops.<ref>{{cite news | url = http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/29/europe/EU_GEN_Switzerland_Sri_Lanka_Talks.php | title = Sri Lankan peace talks end in deadlock over road blockade |work =|publisher = International Herald tribune|date=October 28, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061104192937/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/29/europe/EU_GEN_Switzerland_Sri_Lanka_Talks.php|archivedate=November 4, 2006}}</ref> Following dawn of new year, suspected [[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ]] cadres carried out two bus bombings in south of ದೇಶ, killing 21 ನಾಗರಿಕರ. News reports stated that attacks bore all hallmarks of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ attack.<ref name="an1">{{cite news | url =http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/COL157334.htm| title =Fear and loathing in south Sri Lanka after bus bombs| work =Buddhika Weerasinghe|publisher = Reuters|date = January 8, 2007}}</ref> The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ condemned attacks ಮತ್ತು blamed ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ for carrying them out,<ref name="mcns1">''ಮೀಡಿಯಾ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ'', [http://www.nationalsecurity.lk/fullnews.php?id=3298 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಖಂಡಿಸಿತು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223055805/http://www.nationalsecurity.lk/fullnews.php?id=3298 |date=2007-02-23 }}.</ref> although ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ denied any involvement. Iqbal Athas, analyst for Jane's Defence Weekly commented that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ's targeting of ನಾಗರಿಕರ was cause for concern, ಮತ್ತು that further attacks ವಿರುದ್ಧ ನಾಗರಿಕರ couldn't be ruled out.<ref name="glp1">{{cite news| url =http://godlikeproductions.com/news/item.php?keyid=11224&category=1| title =Suspected suicide bomber attacks S. Lanka bus| work =Simon Gardner| publisher =Reuters| date =January 6, 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Other analysts too expressed fears that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ attacks, which had largely been confined to ಸೇನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ targets during ಕದನ ವಿರಾಮ period, may now increasingly target ನಾಗರಿಕರ as in earlier stages of ಸಂಘರ್ಷ. ===ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಳಿ=== {{Main|Eastern Theater of Eelam War IV}} {{See also|Operation Definite Victory}} ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ, ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೊದಮೊದಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶ]]ದಿಂದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ ಆನಂತರ ಮಿಲಿಟರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಉತ್ತರಭಾಗದಿಂದಲೂ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜನರ ಮುಂದಿರಿಸಿದರು.<ref name="dm1"/> 35,000 ಜನರನ್ನು ಮಾನವ ಗುರಾಣಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ "ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ" ತಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="reuters-12/14/2006">{{cite news | url =http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/COL298949.htm | title =Sri Lanka military vows to drive Tigers from east coast| work =|publisher = Reuters|date = December 14, 2006}}</ref> ಮುಂದೆ ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಜನರು ಕೂಡ ಇದೇ ಗುರಿಯ ಪರವಾಗಿಮಾತನಾಡಿದರು.<ref name="iht-12/18/2006">{{cite news | url =http://www.iht.com/articles/ap/2006/12/18/asia/AS_GEN_Sri_Lanka_Refugees.php | title =Fleeing Tamil refugees describe being held by separatists as Sri Lanka shelled camps| publisher = International Herald Tribune|date = December 18, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205184839/http://www.iht.com/articles/ap/2006/12/18/asia/AS_GEN_Sri_Lanka_Refugees.php|archivedate=February 5, 2008}}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 7, 2006ರಂದು ಈ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಗುರಿಗಳ ನಡುವೆ [[ವಹರಾಯ್‌ ಬಾಂಬಿಂಗ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 45 ತಮಿಳು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು. ತದನಂತರ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 8, 2006ರಂದು ಪೂರ್ವದ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಲವಾದ [[ವಕರಾಯ್‌]]ಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವಿರುದ್ಧ ಬಟ್ಟಿಕೊಲೊವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನೆ ದಾಳಿಮಾಡಿತು,<ref name="Hindu-12/9/06">{{cite news|url = http://www.hindu.com/thehindu/holnus/001200612091430.htm|title = Heavy fighting in Sri Lanka's restive east, 13 injured|work = |publisher = The Hindu|date = December 9, 2006|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2008|archive-url = https://web.archive.org/web/20080222023439/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/001200612091430.htm|url-status = dead}}</ref> ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯರು ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು [[ಮುಂಗಾರು]] ಮಳೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಲಾಯಿತು.<ref name="saloon-12/16/06">{{cite news | url =http://www.salon.com/wire/ap/archive.html?wire=D8M22IEO0.html | title =3,000 Tamils Flee to Escape Fighting| work =GEMUNU AMARASINGHE|publisher = The Hindu|date = December 16, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929141203/http://www.salon.com/wire/ap/archive.html?wire=D8M22IEO0.html|archivedate=September 29, 2007}}</ref> ನಂತರದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆಯಬ್ದಹ್ಗುದಾಗಿದ್ದ ದಾಳಿಗೆ ಹೆದರಿ 20,000 ಸಾಮಾನ್ಯರು ವಾಕರೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರೀ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಗುಳೆ ಹೊರಟರು. ಮಧ್ಯ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಹೊಸ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಜನವರಿ 19, 2007ರಂದು ವಾಕರ್‌ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೇನೆಯ ವಶವಾಯಿತು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯು [[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ]]ಯ ನೌಕಾನೆಲೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಉತ್ತರ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಇಲ್ಲುಪ್ಪಯ್‌ಕಡವಯ್‌ ಎಂಬ ಜಾಗದ ಮೇಲೆದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪದಹುಥುರಾಯ್‌ ಬಾಂಬಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 2, 2007ರಂದು 15 ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಆರೋಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.boston.com/news/world/asia/articles/2007/01/02/sri_lankan_air_force_says_tamil_base_hit/ |title=Rebel base hit, says government|accessdate=2006-01-07 |work=Boston.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070310024231/http://www.boston.com/news/world/asia/articles/2007/01/02/sri_lankan_air_force_says_tamil_base_hit/|archivedate=2007-03-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.slmm.lk/press_releases/statement%20-%20air%20strike.pdf |format=PDF |title=Press release on 29 April 2006 SUBJECT: Air strikes violate the Ceasefire Agreement |accessdate=2007-03-02 |work=SLMM |archive-date=2007-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070625102927/http://www.slmm.lk/press_releases/statement%20-%20air%20strike.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸೇನೆಯು ಮೂರು ವಿವಿಧ ಜಾಗಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ವಕ್ತಾರ ಕೆಹೆಲಿಯ ರಂಬುಕ್‌ವೆಲ್ಲಾ "ವಾಕರೆಯ ಜನರನ್ನು ಭಯೋದ್ಪಾದಕರ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ವಾಕರೆ(ವಕರೈ)ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರದ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವದ ಹುಲಿಗಳೊಂದಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.<ref>{{cite news | url =http://www.asiantribune.com/index.php?q=node/4211 | title =Tigers admit fall of Vakarai | publisher =Asian Tribune | date =January 20, 2007 | access-date =ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 | archive-date =ಜುಲೈ 26, 2018 | archive-url =https://web.archive.org/web/20180726040911/http://www.asiantribune.com/index.php?q=node%2F4211 | url-status =dead }}</ref><ref>{{cite news | url =http://www.asiantribune.com/index.php?q=node/4208 | title =Sri Lanka Security forces captured LTTE controlled Vaharai | publisher =Asian Tribune | date =January 19, 2007 | access-date =ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 | archive-date =ಜುಲೈ 26, 2018 | archive-url =https://web.archive.org/web/20180726040919/http://www.asiantribune.com/index.php?q=node%2F4208 | url-status =dead }}</ref> ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1, 2007ರಂದು ಬಟ್ಟಿಕಲೋವದಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯು ಆರು ಸಿಂಹಳೀಯ ಸುನಾಮಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಕೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಿಲಿಟರಿಯು ಆರೋಪಿಸಿತು.<ref name="smh-4/2/07">{{cite news | title=Sri Lanka says rebels killed aid workers | date=April 2, 2007 | url =http://www.smh.com.au/news/World/Sri-Lanka-says-rebels-killed-aid-workers/2007/04/02/1175366108841.html | work =Sydney Morning Herald | accessdate = 2007-04-22}}</ref><ref name="toi-4/2/07">{{cite news | title=Tamil Tigers kill 6 civilian workers in Lanka | date=2007-04-02 | url =http://timesofindia.indiatimes.com/NEWS/World/Rest_of_World/Tamil_Tigers_kill_6_civilian_workers_in_Lanka/articleshow/1842392.cms | work =Times of India | accessdate = 2007-04-22}}</ref> ಮಾರನೆಯ ದಿನ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪದವೃಂದವು ಅಂಪಾರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಬಾಂಬು ಸಿಡಿಸಿದರು, ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಜನರು ಹತರಾದರು.<ref name="bbc-4/2/07">{{cite news | title=Sri Lanka blast 'kills civilians' | date=2007-04-02 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6517167.stm | work =BBC | accessdate = 2007-04-22}}</ref><ref name="mod-bus-4/2/07">{{cite news | title=Seventeen persons killed, over two dozens injured- Ampara [4th Lead] | date=2007-04-02 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070402_07 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-04-22 | archive-date=2007-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070407165748/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070402_07 | url-status=dead }}</ref> ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ಮತ್ತು ಕಮಾಂಡೋ ಘಟಕಗಳು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಕ್ಯಾಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು<ref name="ra-4/12/07" /> ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಸೇನೆಯು ಮಾರ್ಚ್‌ 28ರಂದು ಗೋಕಟುಗೊಲ್ಲಾ([[ಕೊಕ್ಕಡಿಚೋಲಯ್‌]])ದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು<ref name="mod-kkd-3/28/07">{{cite news | title=Kokkadicholai LTTE base falls to SL Army | date=2007-03-28 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070328_06 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-04-22 | archive-date=2007-04-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070403180143/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070328_06 | url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12ರಂದು 15 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎ5 ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-a5-4/12/07">{{cite news | title=SL Army Troops gain complete control over the A-5 Main Road | date=2007-04-12 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070411_07 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-04-22 | archive-date=2007-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927175656/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20070411_07 | url-status=dead }}</ref> ಇದರಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮಡಕಲಪುವ(ಬಟ್ಟಿಕೊಲೊವ)ದ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ತೊಪ್ಪಿಗಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ 140 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಡಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಸೇನಾ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಭತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು 184 ಹುಲಿ ಕ್ಯಾಡರ್‌ಗಳು ಹತರಾದರೆಂಬುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="ra-4/12/07">{{cite news | title=Sri Lanka captures key highway in rebel territory | date=2007-04-12 | url =http://www.radioaustralia.net.au/news/stories/s1895901.htm | work =Radio Australia | accessdate = 2007-04-22}}</ref> ===ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಳಿ (ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು). === {{Main|2008–2009 SLA Northern offensive}} ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು, ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ರ ನಂತರ ಹೋರಾಟದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. During clashes in Forward Defence Lines, separating their forces, ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳು ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿಗಳ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು, ನಂತರ ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7046629.stm | title = Sri Lanka on brink of all-out war | publisher = BBC News| date = October 16, 2007 | accessdate = 2007-12-31}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 22, 2007ರಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಅಡಗುತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದ ಉಯಿಲಂಕುಲಾಮಾ ಮತ್ತು ತಂಪಾನಯ್‌ಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-ma-12/22/07">{{cite news | title=LTTE defences in Mannar and Vavuniya fall to army; terrorists on the run with soaring casualties | date=December 22, 2007 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071222_08 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-12-31 | archive-date=2007-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071225110603/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071222_08 | url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29, 2007ರಂದು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಮನ್ನಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಪರಪ್ಪಕಂಡಲ್‌ಅನ್ನು ಸೇನೆಯು ಒತ್ತಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="mod-ma-12/29/07">{{cite news | title=SLA overruns LTTE stronghold: several LTTE leaders injured- Mannar | date=2007-12-29 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071229_04 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-12-31 | archive-date=2007-12-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071230211156/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071229_04 | url-status=dead }}</ref><ref name="mod-ma-12/30/07">{{cite news | title=33 terrorists killed, 38 wounded: SLA overruns LTTE stronghold- Mannar | date=2007-12-30 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071230_02 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-12-31 | archive-date=2007-12-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071230220342/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071230_02 | url-status=dead }}</ref> ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲೆ.ಜೆ.ಸರತ್‌ ಫೋನ್ಸೆಕಾ ''[[ಸಂಡೇ ಅಬ್ಸರ್‌ವರ್‌]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ Forward Defence Lineಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವನ್ನಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರೆದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 3,000 ಹುಲಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಒಳಗೆ ಅವರನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಮಿಲಿಟರಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="mod-no-12/30/07">{{cite news | title=Wanni is surrounded on all prongs | date=December 30, 2007 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071230_05 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-12-31 | archive-date=2008-01-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080101155601/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071230_05 | url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಭೂಸೇನೆ, ವಾಯುಸೇನೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಂದ ಬಂದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಷ್ಟು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೇನೆಯು ವನ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 5,000 ಹುಲಿ ಕ್ಯಾಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. The Commander of Army intended to shift current battles in Forward Defence Lines to decisive phase in August 2008. ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಪ್ರಕಾರ 2008ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="autogenerated2">{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=Forces' Chiefs predict Tiger extinction in 2008 | date=2007-12-31 | publisher= | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071231_01 | work=Ministry of Defence | pages= | accessdate=2007-12-31 | language= | archive-date=2008-01-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080101155611/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071231_01 | url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 26, 2007ರಂದು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯು ಜಯಂತಿನಗರದ ಬಂಕರ್‌ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ವಾಯು ದಾಳಿಯಿಂದ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ [[ವೆಲಿಪಿಲ್ಲಯ್‌ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌]] ತೀವ್ರ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮಿಲಿಟರಿ]]ಯು ಹೇಳಿತು.<ref name="mod-vp-12/19/07">{{cite news | title=Prabhakaran injured in air attack | date=December 19, 2007 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071219_05 | work=Ministry of Defence | accessdate=2007-12-26 | archive-date=2007-12-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071221192746/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20071219_05 | url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ನವೆಂಬರ್‌ 2, 2007ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ವಾಯುದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧಿಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾದ [[ಎಸ್‌. ಪಿ. ತಮಿಳ್‌ಸೆಲ್ವನ್‌]] ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7074450.stm | title = Senior Tamil Tiger leader killed | publisher = BBC News| date = November 2, 2007 | accessdate = 2007-12-31}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯುಸೇನೆಯು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಎಲ್ಲ ನಾಯಕರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಶಪಥಮಾಡಿತು.<ref name="autogenerated2" /> ಒಂದು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ-ಪರ ಜಾಲತಾಣವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಜನವರಿ 5, 2008ರಂದು ಶಂಕಿತ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನಾ Deep Penetration ಘಟಕ ನಡೆಸಿದ [[ಕ್ಲೇಮೋರ್‌ ಗಣಿ]] ambushಯಿಂದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮಿಲಿಟರಿ Intelligence ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕರ್ನಲ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ನ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7173679.stm | title = Tamil intelligence chief killed | publisher = BBC News| date = January 6, 2008 | accessdate = 2008-01-06}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=24197 | title = LTTE's Head of Military Intelligence killed in Claymore ambush | publisher = [[TamilNet]]| date = January 6, 2008 | accessdate = 2008-01-06}}</ref> ==ಯುದ್ಧವಿರಾಮವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲಾವಧಿ == {{Prose|section|date=September 2009}} ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿರಾಮ ಒಪ್ವಂದವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು.<ref name="afp">{{cite news | url=http://www.france24.com/france24Public/en/archives/news/world/20080102-sri-lanka-tamil-tiger-cease-fire-end.php | title = Government ends ceasefire with Tamil Tigers| publisher = Agence France Presse|date = January 2, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205104725/http://www.france24.com/france24Public/en/archives/news/world/20080102-sri-lanka-tamil-tiger-cease-fire-end.php|archivedate=December 5, 2008}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29, 2007ರಂದು defense secretary [[ಗೊಟಭಯ ರಾಜಪಕ್ಷ]]ರು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಇದು ನಡೆದಿತ್ತು.<ref name="Daily">{{cite news|url = http://www.dailynews.lk/2007/12/29/sec01.asp|title = Ban LTTE, end truce|work = |publisher = Daily News|date = December 29, 2007|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20071231054702/http://www.dailynews.lk/2007/12/29/sec01.asp|url-status = dead}}</ref> ದಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌,<ref name="State">{{cite news | url= http://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2008/jan/98381.htm/ | title = Government of Sri Lanka’s Withdrawal from Ceasefire Agreement |publisher = U.S. Department of State|date = January 3, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080104214927/http://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2008/jan/98381.htm/|archivedate=January 4, 2008}}</ref> ಕೆನಡಾ,<ref name="Foreign">{{cite news|url = http://w01.international.gc.ca/MinPub/Publication.aspx?isRedirect=True&Language=E&publication_id=385729&docnumber=2|title = Statement on the possible escalation of violence in sri lanka|publisher = Foreign Affairs and International Trade Canada|date = January 3, 2008|access-date = ಜೂನ್ 22, 2010|archive-date = ಜನವರಿ 7, 2008|archive-url = https://web.archive.org/web/20080107090421/http://w01.international.gc.ca/MinPub/Publication.aspx?isRedirect=True&Language=E&publication_id=385729&docnumber=2|url-status = dead}}</ref> ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ<ref name="Ministry">{{cite news | url= http://www.regjeringen.no/en/dep/ud/Press-Contacts/News/2008/Norway-regrets-the-Government-of-Sri-Lan.html?id=495581 | title = Norway regrets the Government of Sri Lanka’s decision to terminate the 2002 ceasefire agreement| work =|publisher = Ministry of Foreign Affairs|date = January 2, 2008}}</ref> ಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ನೆರೆಯ ಭಾರತವು ಕೂಡ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಯುದ್ಧವಿರಾಮವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.<ref name="India">{{cite news | url= http://mea.gov.in/pressbriefing/2008/01/04pb01.htm | title = In response to questions about Sri Lankan Government’s abrogation of Ceasefire Agreement of 2002, Official Spokesperson said:| publisher = Ministry of External Affairs, India|date = January 4, 2008}}</ref> ಜನವರಿ 10, 2008ರಂದು ಹುಲಿಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಹೊಸಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಬಿ.ನಾಡೇಸನ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ ಕಾರಣ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಶಾಭಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಯುದ್ಧವಿರಾಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲಂಅನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹದಿನಾರಣೆಯಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದೂ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯು ಹೇಳಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿರುವ ನಿಷೇಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.<ref name="bbc">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7180761.stm | title = Tamil Tigers in ceasefire appeal | publisher = BBC |date = January 10, 2008 | accessdate=January 4, 2010}}</ref><ref name="cfa">{{cite news | url= http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=24249 | title = LTTE requests Norway to continue facilitation, urges IC's support for Tamil rights | publisher = TamilNet |date = January 10, 2008}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2008ರಂದು troops manning [[Muhamalai Forward Defence Line]] attempted to open third front ಮತ್ತು ಜಫ್ನಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಿಂದ [[ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ]]ಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ 185 ಜನರ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="apr2308">{{cite news | url= http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/04/23/srilanka.battle/index.html | title= Sources: Tigers' feint kills 100 Sri Lanka troops | publisher= CNN | date= April 23, 2008 | access-date= ಜೂನ್ 22, 2010 | archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 2023 | archive-url= https://web.archive.org/web/20230411090205/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/04/23/srilanka.battle/index.html | url-status= dead }}</ref> ಮೇ 9, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯ ಅಡಂಪನ್‌ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜೂನ್‌‍ 30, 2008ರಂದು ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಎ ತಂಡಗಳು ಪೆರಿಯಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾರ್‌ battlefrontಅನ್ನು ವವುನಿಯಾ battlefront ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಬಿಟ್ಟವು.<ref name="mod-ma-07/01/08">{{cite news | title=Wanni liberation enters decisive phase; Two warfronts linked up | date=July 1, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080701_01 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-07-01 | archive-date=2008-07-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080704114119/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080701_01 | url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 16, 2008ರಂದು, ದ್ವೀಪದ ವಾಯವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ನೆಲೆಯಾದ [[ವಿಡಟ್ಟಲ್‌ಟಿವು]] ನಗರವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-ma-07/16/08">{{cite news | title =Vidattaltivu Liberated; terrorists suffer fatal blow | date =July 16, 2008 | url =http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080716_03 | work =Ministry of Defence | accessdate =2008-07-16 | archive-date =2008-07-18 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080718234304/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080716_03 | url-status =dead }}</ref> ಜುಲೈ 20, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯು ಇಲುಪ್ಪೈಕಡವೈ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-ma-07/20/08">{{cite news | title=Troops Liberate Illuppaikkadavai | date=July 20, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080720_02 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-07-20 | archive-date=2008-07-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080722223609/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080720_02 | url-status=dead }}</ref> [[ಕೊಲೊಂಬೋ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ [[ಸಾರ್ಕ್‌]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ 15ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಜುಲೈ 28ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್‌ 4ರವರೆಗೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿರಾಮ ಘೋಷಿಸುವುದಾಗಿ ಜುಲೈ 21, 2008ರಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref name="dm 22/07/08">{{cite news | first=Jamila | last=Najmuddin | coauthors= | title=LTTE set to declare unilateral ceasefire | date=July 22, 2008 | publisher=Daily Mirror | url=http://www.dailymirror.wijeya.lk/DM_BLOG/Sections/frmNewsDetailView.aspx?ARTID=21107 | accessdate=2008-07-22 | archive-date=2008-07-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080722223548/http://www.dailymirror.wijeya.lk/DM_BLOG/Sections/frmNewsDetailView.aspx?ARTID=21107 | url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು.<ref name="mod-ma-07/25/08">{{cite news | title=LTTE's ceasefire: Public relations or more? | date= July 25, 2008 | url =http://in.rediff.com/news/2008/jul/25guest2.htm | work =Rediff News | accessdate = 2008-08-04}}</ref> ===ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ತ್ವದ ಸೇನಾ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು=== ಆಗಸ್ಟ್‌ 2, 2008ರಂದು [[ಮನ್ನಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಕಡೆಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತವಾದ ವೆಲ್ಲಾಂಕುಲಮ್‌ ನಗರವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆಯ ವಶವಾಯಿತು.<ref name="mod-ma-08/02/08">{{cite news | title=Troops capture LTTE's last stronghold in Mannar District | date=August 2, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080802_06 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-08-02 | archive-date=2008-08-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080805155156/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080802_06 | url-status=dead }}</ref> ಇದರಿಂದ ಸೇನೆಯು ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮನ್ನಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು.<ref name="mod-ma-08/03/08">{{cite news | title=Sri Lanka Army captured Vellankulam – last bastion of Tigers in Mannar district | date=August 3, 2008 | url=http://www.asiantribune.com/?q=node/12554 | work=Asian Tribune | accessdate=2008-08-04 | archive-date=2018-03-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180323092800/http://www.asiantribune.com/?q=node%2F12554 | url-status=dead }}</ref> ಎರಡು ದಿನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೇನೆಯು ಮನ್ನಾರ್‌-ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ [[ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite web |author=Gamini Gunaratna, Sri Lanka News Paper by LankaPage.com (LLC)- Latest Hot News from Sri Lanka |url=http://www.colombopage.com/archive_08/August1145347CH.html |title=Sri Lankan troops enter Tigers’ final frontier |publisher=Colombopage.com |date=2008-08-01 |accessdate=2009-05-17 |archive-date=2008-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012213506/http://www.colombopage.com/archive_08/August1145347CH.html |url-status=dead }}</ref> defence ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ [[ಗೊಟಭಯ ರಾಜಪಕ್ಷ]] ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ]]ಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.dailymirror.lk/DM_BLOG/Sections/frmNewsDetailView.aspx?ARTID=23222 |title=Sri Lanka Breaking News-Daily Mirror Online |publisher=Dailymirror.lk |date= |accessdate=2009-05-17 |archive-date=2008-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080909230842/http://www.dailymirror.lk/DM_BLOG/Sections/frmNewsDetailView.aspx?ARTID=23222 |url-status=dead }}</ref> ಸೇನೆಯು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2, 2008ರಂದು [[ಮಲ್ಲಾವಿ]] ನಗರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-ma-09/02/08">{{cite news | title =LTTE's strategic bastion Mallavi falls to security forces | date =September 2, 2008 | url =http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080902_07 | work =Ministry of Defence | accessdate =2008-09-02 | archive-date =2008-09-06 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080906000010/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080902_07 | url-status =dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 9, 2008ರಂದು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯು [[ವಾಯುನಿಯ]] ವಾಯುನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ದಿಢೀರ್‌ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು,ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವುಗಳಾದವು ಎಂದು ಸೇನೆಯು ಹೇಳಿದರೆ ಪ್ರತಿರೋಧಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="mod-va-09/09/08">{{cite news | title=Security Forces crush major terror attack at Vavuniya | date=September 9, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080909_02 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2008-09-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080911203435/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080909_02 | url-status=dead }}</ref><ref name="mod-tn-09/09/08">{{cite news | title=Mission on Vanni SF HQ successful, Tiger aircrafts safe - LTTE | date=September 9, 2008 | url =http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=26876 | work =TamilNet | accessdate = 2008-09-10}}</ref><ref name="mod-bbc-09/10/08">{{cite news | title=Sri Lanka jets attack rebel base | date=September 10, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7607610.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-09-10}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 15, 2008ರಂದು ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಕ್ಕರಯಂಕುಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಕದನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="mod-ki-09/15/08">{{cite news | title =Fierce gun battle in Akkarayankulam, 18 terrorists killed, many injured | date =September 15, 2008 | url =http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080915_05 | work =Ministry of Defence | accessdate =2008-09-15 | archive-date =2008-09-16 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080916015734/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20080915_05 | url-status =dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3, 2008ರಂದು ಯುಎನ್‌ ಯೇಡ್‌ನ 650 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತ 51 ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಸರಕನ್ನು ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಹತ್ತಿರತ್ತಿರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="mod-bbc-10/03/08">{{cite news | title=Civilians flee Tamil Tiger centre | date=October 10, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7651232.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-10-03}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 6, 2008ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಮೇಜರ್‌ ಜೆನರಲ್‌ [[ಜನಕ ಪೆರೇರ]]ರವರು ಇತರ 26 ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಸರ್ಕಾರವು [[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ]]ಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಈ ನಡುವೆ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ {{convert|2|km|mi|abbr=on}} ತಮ್ಮ ತಂಡಗಳು ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿಯ ಹುಲಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರದ ಒಳಗೇ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref name="mod-bbc-10/06/08">{{cite news | title = Suicide blast hits Sri Lanka town | date=October 6, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7653945.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-10-06}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 17, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಮನ್ನಾರ್‌-ಪೂನಾರಿನ್‌ (ಎ-32) ಉತ್ತರ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿತು, ಇದರಿಂದ ವಾಯವ್ಯ ಕರಾವಳಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ [[ಕಡಲು ಹುಲಿ]]ಯ ಕಡೆಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತವಾಗಿದ್ದ ನಚ್ಚಿಕುಡವನ್ನು ಸೇನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆಯಿತು.<ref name="mod-ki-10/17/08">{{cite news | title=Troops encircle Nachchikudha; LTTE on the verge of losing Sea Tiger stronghold | date=October 17, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081017_07 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-10-17 | archive-date=2008-10-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081020031941/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081017_07 | url-status=dead }}</ref> ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದ 200,000 ನಾಗರಿಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಸಂಚಕಾರ ಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ಸಂಧಾನಗಳ ನಿಷ್ಠೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಂದೇಹಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೇ ಆಗಲಿ ಭಾರತವೇ ಆಗಲಿ ಯುದ್ಧವಿರಾಮದ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="mod-bbc-10/17/08-2">{{cite news | title=West urged not to ignore Sri Lanka | date=October 17, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7676839.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-10-18}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 28, 2008ರಂದು ಕಿಲಿನೊಚ್ಚಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆಯು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇಯ ನಚ್ಚಿಕೊಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಕೊತ್ತಲದ ಮೇಲೆ ಅಂತಿಮ ದಾಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮಾರನೆಯ ದಿನವೇ ಅದು ಸೈನ್ಯದ ವಶವಾಯಿತು.<ref name="mod-ki-10/28/08">{{cite news | title=SLA crush LTTE defences: fall of Nachchikuda imminent | date=October 28, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081028_08 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-10-28 | archive-date=2008-10-31 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081031072110/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081028_08 | url-status=dead }}</ref><ref name="mod-ki-10/29/08">{{cite news | title=Nachchikuda falls to troops - Kilinochchi | date=October 29, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081029_08 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-10-29 | archive-date=2008-11-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081101061848/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081029_08 | url-status=dead }}</ref> ನಂತರ, ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯ ಪಡೆ 1 ಪೂನೆರಿನ್‌ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ ಕಿರಂಚಿ, ಪಾಲವಿ, ವೆರವಿಲ್, ವಲಯ್‌ಪಡು ಮತ್ತು ಡೆವಿಲ್ಸ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="mod-ki-11/11/08">{{cite news | title=Heavy fighting at Wanni fronts; Troops recover 9 LTTE bodies | date=November 11, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081111_11 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-11-11 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510102849/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081111_11 | url-status=dead }}</ref><ref name="mod-bbc-11/11/08">{{cite news | title=Tamil Tiger 'strong point taken' | date=November 11, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7722705.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-11-12}}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 15, 2008ರಂದು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯ ಪಡೆ 1ರ ತಂಡವು [[ಪೂನೆರಿನ್‌]]ನ ತಮಿಳುಹುಲಿ ಬಿಗಿಹಿಡಿತದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref name="mod-bbc-11/15/08">{{cite news | title=Sri Lanka army 'takes Tiger base' | date=2008-11-15 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7730850.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-11-15}}</ref><ref name="mod-ki-11/15/08">{{cite news | title=Mop up operations in progress in Pooneryn salient; Air Force comes to troops assistance | date=November 15, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081115_04 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-11-16 | archive-date=2008-12-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081201171559/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081115_04 | url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 3, 2008ರಂದು, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಜಾಫ್ನಾ–ಕ್ಯಾಂಡಿ (ಎ-9) ರಸ್ತೆಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯ ಪಡೆ 3ಅನ್ನು ಮಂಕಲುಮ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mod-mu-11/03/08">{{cite news | title=Army Task Force 3 comes into action; pounds LTTE positions in Mankulam | date=November 3, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081103_05 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-11-03 | archive-date=2008-11-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081106110927/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081103_05 | url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 17, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನಾ ತಂಡಗಳು [[ಮಂಕುಲಮ್‌]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="mod-mu-11/17/08">{{cite news | title=Troops overrun Mankulama: LTTE flee amidst heavy casualties- Mullaittivu | date=November 17, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081117_06 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-11-22 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510103335/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081117_06 | url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 4, 2008ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆಯು ಮುಲ್ಲೈಟಿವು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಲಂಪಿಲ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref name="mod-bbc-12/05/08">{{cite news | title=S Lanka army 'enters rebel town' | date=December 5, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7766378.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-12-06}}</ref><ref name="mod-mu-12/04/08">{{cite news | title=59 Div troops enter Alampil sea tiger bastion | date=December 4, 2008 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081204_03 | work=Ministry of Defence | accessdate=2008-12-06 | archive-date=2008-12-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081205131234/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20081204_03 | url-status=dead }}</ref> ===Fall of Kilinochchi ಮತ್ತು subsequent events=== {{Main|Battle of Kilinochchi (2008–2009)}} ಒಪ್ಪಂದing to ಶ್ರೀಲಂಕಾದ Army, attack on Kilinochchi started on November 23, 2008. Troops were attacking rebels' defences from ಮೂರು directions.<ref name="mod-bbc-11/24/08">{{cite news | title=S Lanka attack on rebel 'capital' | date=November 24, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7745162.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-11-24}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ offered stiff resistance, ಮತ್ತು prolonged attack resulted in heavy casualties on both sides.<ref name="mod-bbc-12/17/08">{{cite news | title='Many dead' in Sri Lanka battles | date=December 17, 2008 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7786183.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-12-26}}</ref> Not until January 1, 2009, were SLA troops able to capture [[Paranthan]], which is located to ಉತ್ತರ of Kilinochchi along A-9 route. ಒಪ್ಪಂದing to unnamed defence observers, fall of Paranthan isolated southern periphery of Elephant Pass ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ foothold ಮತ್ತು also exposed ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ's main fortification at Kilinochchi.<ref name="mod-ki-01/01/09">{{cite news | title=Paranthan LTTE garrison captured: Troops make headway at Wanni battles | date=January 1, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090101_01 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-01-06 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510103220/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090101_01 | url-status=dead }}</ref> On January 2, 2009, President of ಶ್ರೀಲಂಕಾ, [[Mahinda Rajapaksa]], announced that troops had captured Kilinochchi, which rebels had used for over decade as their de facto administrative capital.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/01/03/stories/2009010357740100.htm |title=Kilinochchi captured in devastating blow to LTTE |publisher=Hindu.com |date= |accessdate=2009-05-17}}</ref> It was noted that loss of Killinochchi had caused substantial dent in ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ's image as capable, ruthless terrorist group.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-01/03/content_10596928.htm |title=The fall of rebel headquarters: what does it hold for Sri Lanka? |publisher=News.xinhuanet.com |date=2009-01-03 |accessdate=2009-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090604103501/http://news.xinhuanet.com/english/2009-01/03/content_10596928.htm |archive-date=2009-06-04 |url-status=dead}}</ref> The fall of Kilinochchi to ಶ್ರೀಲಂಕಾದ troops was celebrated by fire crackers throughout ದ್ವೀಪ. It was also stated that after fall of Kilinochchi ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was likely to collapse before long under unbearable ಸೇನೆ pressure on multiple fronts.<ref>[http://www.island.lk/2009/01/03/editorial.html ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ವಿಪತ್ತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090624062509/http://www.island.lk/2009/01/03/editorial.html |date=2009-06-24 }}.</ref> As of January 8, 2009, Tigers were abandoning their positions on Jaffna peninsula to make last stand in jungles of [[Mullaitivu]], their last main base.<ref name="mod-bbc-01/08/09">{{cite news | title=Army 'takes more Tiger territory' | date=January 8, 2009 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7817110.stm | work =BBC News | accessdate = 2009-01-08}}</ref> The entire Jaffna peninsula was captured by ಶ್ರೀಲಂಕಾ Army by January 14, 2009.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601091&sid=aehebYR1I8gI&refer=india |title=Sri Lankan Military Seizes Last Rebel Base on Jaffna Peninsula |publisher=Bloomberg.com |date=2009-01-14 |accessdate=2009-05-17}}</ref> On January 25, 2009, SLA troops captured [[Mullaittivu]] town, last ತಮಿಳು ಹುಲಿ rebel stronghold.<ref name="mod-bbc-01/25/09">{{cite news | title=Last Tamil Tiger bastion 'taken' | date=January 25, 2009 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7849684.stm | work =BBC News | accessdate = 2009-01-25}}</ref><ref name="nytimes 2009/01/26">{{cite news | author = Somini Sepgupta |title = Sri Lankan Troops Take Last Rebel Stronghold |date = January 26, 2009 |publisher=New York Times |url = https://www.nytimes.com/2009/01/26/world/asia/26lanka.html?hp |accessdate = 2009-01-26 }}</ref> On February 3, 2009, United States, [[European Union]], [[Japan]] ಮತ್ತು [[Norway]] issued joint statement urging ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು to lay down their arms ಮತ್ತು end hostilities, as there was just short time before Tigers lost all territory still under their control.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7867743.stm ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಟೈಗರ್ಸ್ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಸಲು ಒತ್ತಾಯ ಪಡಿಸಿದರು], ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್''.</ref> On February 5, 2009, ಸೇನೆ captured last [[Sea Tiger]] base in Chalai, reducing territory under rebel control to less than some 200&nbsp;km².<ref name="mod-mu-02/05/09">{{cite news | title=Army captures last sea tiger base & clears entire Visuamadu area | date=February 5, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090205_08 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-02-05 | archive-date=2009-02-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090227182635/http://defence.lk/new.asp?fname=20090205_08 | url-status=dead }}</ref> On February 20, 2009, two ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ planes on suicide mission attacked ಶ್ರೀಲಂಕಾದ capital [[ಕೊಲಂಬೊ]], killing 2 ಮತ್ತು wounding 45. Both planes were reportedly shot down by [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಯು ದಳ]] before they could damage intended targets which were Army Headquarters ಮತ್ತು main Airforce base.<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?sectionName=Cricket&id=be92742a-93ec-45ae-8445-3255107d44ef&MatchID1=4932&TeamID1=7&TeamID2=8&MatchType1=1&SeriesID1=1247&PrimaryID=4932&Headline=LTTE+air+power+has+collapsed%3a+officials |title=LTTE air power has collapsed: officials |publisher=Hindustantimes.com |date=2009-02-23 |accessdate=2009-05-17 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news | title=Tamil Tiger planes raid Colombo | date=February 20, 2009 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7902392.stm | work=BBC | accessdate = 2009-02-20 }}</ref> This stage of war has been marked by increased brutality ವಿರುದ್ಧ ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು rapidly mounting civilian casualties. On February 19, 2009, [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು Watch]] issued report accusing ಶ್ರೀಲಂಕಾದ army of "slaughtering" ನಾಗರಿಕರ during indiscriminate artillery attacks (including repeated shelling of hospitals) ಮತ್ತು calling on ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ to end its policy of "detaining displaced persons" in ಸೇನೆ-controlled internment camps. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು Watch also urged ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು to permit trapped ನಾಗರಿಕರ to leave war zone ಮತ್ತು to "stop shooting at those who try to flee".<ref name="hrw-2/19/08">[https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/srilanka0209webwcover_0.pdf ಯುದ್ಧ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವನ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂದನೆ ], ''ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಣೆ''. ಫೆಬ್ರುವರಿ 23, 2009.</ref> The [[UN]] was also concerned over condition of internally displaced persons ಮತ್ತು estimated that some 200,000 people were being squeezed into narrow 14&nbsp;square kilometre patch of land on coast in Vanni, which ಸರ್ಕಾರ had declared 'no-fire zone'.<ref name="un-2/27/08">[https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=30046&amp;Cr=sri+lanka&amp;Cr1= ತಿಕ್ಕಾಟಗಳಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕನ್ಸ್‌ರ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಕದನ ಯುಎನ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಾಳಜಿತೋರಿದರು.], ''ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್''.. ಫೆಬ್ರುವರಿ 23, 2009.</ref> On March 26, 2009, ಸೇನೆ clಗುರಿed that there was only one square kilometre left in ತಮಿಳು ಹುಲಿ control outside no-fire zone. Less than three years ago, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ controlled 15,000&nbsp;km². ರಾಜಕೀಯ pressure was placed on Mahinda Rajapaksa to find ರಾಜಕೀಯ solution to ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು he called for meeting with parliamentarians allied with Tigers, but they refused until ಸರ್ಕಾರ resolved humanitarian crisis faced by ನಾಗರಿಕರ trapped in fighting.<ref>[http://ca.news.yahoo.com/s/reuters/090326/world/international_us_srilanka_war ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕೊನೆಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಆಫ್ ಎಂದು ಹೇಳಿತು ಜೊತೆಗೆ ಟೈಗರ್ಸ್ ಸಮೀಪಿಸಿದರು]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> ===Fighting in 'no-fire zone'=== On April 5, 2009, SLA troops gained total control over entire area of Puthukkudiyirippu, pushing ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು into no-fire zone set up for ನಾಗರಿಕರ.<ref name="mod-mu-04/05/09">{{cite news | title=Troops unshackle LTTE grip on Puthukkudiyirippu: Over 250 terrorists killed | date=April 5, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090405_04 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-04-05 | archive-date=2009-04-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090408124001/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090405_04 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | title=Army 'routs Tigers in north-east' | date=April 5, 2009 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7984184.stm | work=BBC | accessdate = 2009-04-05 }}</ref> On April 20, 2009, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ army captured {{Convert|3|km|adj=on|0}} long earth bund, built by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ on western border of no-fire zone, ಮತ್ತು rescued over 30,000 ನಾಗರಿಕರ who had been trapped at Puthumathalan ಮತ್ತು Amplalavanpokkani areas.<ref name="mod-mu-04/20/09">{{cite news | title=World's largest hostage rescue mission becomes success; over 30,000 rescued | date=April 20, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090420_09 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-04-20 | archive-date=2012-09-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120923171711/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090420_09 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | title=Thousands flee Sri Lanka combat | date=April 20, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8007465.stm | work=BBC | accessdate = 2009-04-20 }}</ref> Meanwhile, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ accused ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ of killing about 1,000 ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು injuring many more during its latest ಸೇನೆ ಆಕ್ರಮಣ.<ref>{{cite news | title=Sri Lanka army 'killed civilians' | date=April 21, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8009459.stm | work=BBC | accessdate = 2009-04-21 }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ has attacked fleeing ನಾಗರಿಕರ using suicide bomber ಮತ್ತು killing around 15 ನಾಗರಿಕರ. On April 21, 2009, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ troops reportedly launched ‘final assault’ ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, especially targeting its ನಾಯಕ, [[Vellupillai ಪ್ರಭಾಕರನ್‌]]. At same time, mass ತಮಿಳು exodus from 'no-fire zone' was under way.<ref>{{cite news | title=Final assault begins as LTTE vows to fight on | date=April 22, 2009 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/Final-assault-begins-as-LTTE-vows-to-fight-on/articleshow/4432129.cms | work=The Times of India | accessdate = 2009-04-22 }}</ref><ref>{{cite news | title=Mass Tamil exodus from rebel area | date=April 21, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8010818.stm | work=BBC | accessdate = 2009-04-22 }}</ref> On April 22, 2009, two senior ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸದಸ್ಯರುಗಳು (ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ media co-ordinator Velayuthan Thayanithi, alias Daya Master, ಮತ್ತು top interpreter Kumar Pancharathnam, alias George)<ref>[http://defence.lk/new.asp?fname=20090422_07 ದಯಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇನೆ ಹುಡುಕಲು ನಿರಾಕರಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090426230549/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090422_07 |date=2009-04-26 }}.</ref> surrendered to advancing ಶ್ರೀಲಂಕಾದ army. This came as " rude shock" ಮತ್ತು major setback for rebel ನಾಯಕತ್ವ.<ref>{{cite news | title=Two key Tamil Tigers 'surrender'| date=April 22, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8012016.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-04-24 }}</ref> By April 25, 2009, area under ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ was reduced to 10&nbsp;km². While ತಮಿಳು exodus from 'no-fire zone' continued, [[UN]] estimated that around 6,500 ನಾಗರಿಕರ may have been killed ಮತ್ತು another 14,000 wounded between January 2009 ಮತ್ತು April 2009.<ref>{{cite news | title=Prabhakaran trapped in 10sqkm area:Lanka army| date=April 24, 2009 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/World/Prabhakaran-trapped-in-10sqkm-areaLanka-army/articleshow/4445465.cms | work=Times Of India| accessdate = 2009-04-24 }}</ref><ref>{{cite news | title=Sri Lanka rejects rebel ceasefire| date=April 27, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8019865.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-12 }}</ref> ಒಪ್ಪಂದing to BBC, land recaptured by army from rebels in past few months is totally depopulated ಮತ್ತು destruction is seen everywhere.<ref>{{cite news | title=Journey to Sri Lanka's frontline| date=April 25, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8017945.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-11 }}</ref> On April 29, 2009, Ministry of Defence aired interview called [http://defence.lk/new.asp?fname=HiddenReality Hidden Reality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090502080311/http://www.defence.lk/new.asp?fname=HiddenReality |date=2009-05-02 }}, with Daya Master ಮತ್ತು George, of their experience ಮತ್ತು time in 'no-fire zone'. When asked why they had surrendered, both men stressed that rebels were shooting at ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು preventing them from escaping from 'no-fire zone' to safety in ಸರ್ಕಾರ-controlled areas. They also confirmed that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ were still abducting ಮತ್ತು conscripting children as young as 14 years old, ಮತ್ತು would fire at anyone who tried to resist. BBC news also reported that Tigers are forcefully recruiting young children ಮತ್ತು are stopping people from moving out to ಸರ್ಕಾರ-controlled areas.<ref>{{cite news|last=Natarajan |first=Swaminathan |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/7985155.stm |title=World &#124; South Asia &#124; Sri Lanka civilians tell of war ordeal |publisher=BBC News |date=2009-04-06 |accessdate=2009-05-17}}</ref> On May 8, 2009, group of ಸ್ವಾತಂತ್ರ United Nations experts called on [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಭೆ]] to urgently set up international inquiry to address “critical” situation in ಶ್ರೀಲಂಕಾ amid fighting between Army ಮತ್ತು ತಮಿಳು rebels. ಒಪ್ಪಂದing to [[UN Office for Coordination of Humanitarian Affairs]] ([[OCHA]]), over 196,000 people fled ಸಂಘರ್ಷ zone, shrinking pocket of land on north-east coastline, where clashes continued between ಸರ್ಕಾರ troops ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ, while at least 50,000 people were still trapped there.<ref>{{cite news | title=Urgent international scrutiny needed in Sri Lanka, say UN rights experts | date=May 8, 2009 | url = https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=30740&Cr=Sri%20Lanka&Cr1= | work=UN | accessdate = 2009-05-11 }}</ref> Dr. V. Shanmugarajah, working in makeshift hospital in ಸಂಘರ್ಷ zone, made clಗುರಿ (which BBC stated was "impossible to verify") that at least 378 ನಾಗರಿಕರ were killed ಮತ್ತು another 1,122 hurt during heavy ಮತ್ತು lengthy shelling overnight on May 9, 2009. The ವ್ಯವಹಾರಿಕ stated that shelling came from territory controlled by ಶ್ರೀಲಂಕಾದ army. The Ministry of Health denied that there was ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಹಾರಿಕ with BBC source's name in ಸಂಘರ್ಷ zone. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ denied shelling 'no-fire zone', ಮತ್ತು attributed it to ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ. Videos were released to media of site ಮತ್ತು site was clearly affected by war.<ref>{{cite news | title='Steep rise' in Sri Lanka deaths | date=May 10, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8042341.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-10 }}</ref><ref name="mod-mu-05/12/09">{{cite news | title=BBC - What they do not wish to see | date=May 12, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090511_15 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-05-12 | archive-date=2009-05-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090515011258/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090511_15 | url-status=dead }}</ref> A UN spokesman in ಕೊಲಂಬೊ, Gordon Weiss, said more than 100 children died during "large-scale killing of ನಾಗರಿಕರ" ಮತ್ತು described situation in northern ಶ್ರೀಲಂಕಾ as "bloodbath".<ref>{{cite news | title=UN mourns Sri Lanka 'bloodbath' | date=May 11, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8043169.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-11 }}</ref> [[UN Secretary-General]] Ban Ki-moon said he was appalled at killing of hundreds of ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನಾಗರಿಕರ caught in middle of hostilities between army ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ವಾದಿ ತಮಿಳು rebels over weekend. He voiced deep concern over continued use of heavy weapons in ಸಂಘರ್ಷ zone, but also stressed that “reckless disrespect shown by ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ for safety of ನಾಗರಿಕರ has led to thousands of people remaining trapped in area”.<ref>{{cite news | title=UN chief ‘appalled’ by weekend death toll in Sri Lankan conflict | date=May 11, 2009 | url = https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=30759&Cr=sri+lanka&Cr1= | work=UN | accessdate = 2009-05-12 }}</ref> On May 13, 2009, Dr. T. Varatharajah in Mullivaikal told BBC more than 50 people had died when two shells hit zone's main hospital compound. Sources in UN said they agreed with that figure ಮತ್ತು that 100 had been injured. A ಶ್ರೀಲಂಕಾದ technician working for [[International Committee of Red Cross]] was killed in shelling along with his mother, organisation said. US President Barack Obama urged ಶ್ರೀಲಂಕಾ to stop "indiscriminate shelling" of ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು urged ತಮಿಳು ಹುಲಿ rebels to lay down their arms.<ref>{{cite news | title=Tamil war zone hospital hit again | date=May 13, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8048087.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-13 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lankasrinews.com/view.php?2b34OXJ4a3df5Am34d0IOoM3a03O4BBa4d35TmA4e0d60Mmcce0ccYdZ2cce3lYo2e |title=SLA shells hospital again, several killed including doctor, ICRC worker |publisher=Lankasrinews.com |date= |accessdate=2009-05-17 |archive-date=2009-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516115707/http://www.lankasrinews.com/view.php?2b34OXJ4a3df5Am34d0IOoM3a03O4BBa4d35TmA4e0d60Mmcce0ccYdZ2cce3lYo2e |url-status=dead }}</ref> In unanimous statement UN Security ಸಭೆ "strongly condemned ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ for its continued use of ನಾಗರಿಕರ as human shields ಮತ್ತು acknowledged legitimate right of ಸರ್ಕಾರ of ಶ್ರೀಲಂಕಾ to combat terrorism”. At same time, ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರುಗಳು “expressed deep concern at reports of continued use of heavy calibre weapons in areas with high concentrations of ನಾಗರಿಕರ, ಮತ್ತು expected ಸರ್ಕಾರ of ಶ್ರೀಲಂಕಾ to fulfil its commitment in this regard”.<ref>{{cite news | title=Security Council voices ‘grave’ concern over Sri Lanka humanitarian crisis | date=May 13, 2009 | url = https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=30785&Cr=sri+lanka&Cr1= | work=UN | accessdate = 2009-05-14 }}</ref> On May 16, 2009, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ troops broke through ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ defences ಮತ್ತು captured last section of coastline held by ತಮಿಳು ಹುಲಿ rebels. The army reported it was set to "clear" remaining rebel-held land within days.<ref>{{cite news | title=Sri Lanka army 'controls coast' | date=May 16, 2009 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8053091.stm | work=BBC news | accessdate = 2009-05-16 }}</ref><ref name="mod-mu-05/16/09">{{cite news | title=Sri Lanka's coast free of terror; Army 58 Div links up with the 59 Div | date=May 16, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090516_02 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-05-16 | archive-date=2009-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090519180146/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090516_02 | url-status=dead }}</ref> Later ಸೇನೆ clಗುರಿed, allegedly citing intercepted ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ communication, that rebels are preparing for mass suicide after being effectively cut-off of escape routes.<ref name="mod-nfz-05/16/09">{{cite news | title=LTTE prepares for mass suicide; key terror leaders trapped | date=May 16, 2009 | url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090516_08 | work=Ministry of Defence | accessdate=2009-05-16 | archive-date=2009-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090519180152/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090516_08 | url-status=dead }}</ref> Some rebels have been reported to be blowing themselves up.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/may/17/tamil-tigers-surrender|title=Tamil Tigers announce plan to surrender|last=Chamberlain|first=Gethin|coauthors=David Batthy|date=17 May 2009|work=The Observer|accessdate=2009-05-17 | location=London}}</ref> ''[[The Times]]'' newspaper has reported, clಗುರಿing source within U.N., that as many as 20,000 ನಾಗರಿಕರ were killed in Safe Zone.<ref name="times">{{cite news | url= http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/leading_article/article6382706.ece | title= Slaughter in Sri Lanka | publisher= The Times | accessdate= 29 May 2009 | date= 29 May 2009 | location= London | archive-date= 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110429054611/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/leading_article/article6382706.ece | url-status= dead }}</ref> The paper further asserted that some of deaths were caused by ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು but most were as result of shelling by ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ. The UN had estimated that 6,500 ನಾಗರಿಕರ had been killed in three months to middle of April, while it has no ವ್ಯವಹಾರಿಕ figure after that date. ''The Times'' number asserts that death toll soared to 1,000 each day in final two weeks of war.<ref name="aljazeera">{{cite web | url= http://english.aljazeera.net/news/asia/2009/05/200952964049285757.html | title = Sri Lanka fighting 'killed 20,000' | publisher= [[Al Jazeera]] | accessdate= 29 May 2009 | date = 29 May 2009}}</ref> The UN says it has no confirmed estimates of civilian casualties ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ has denied ''Times' '' allegations.<ref name="bbc290509">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8073540.stm | title = Sri Lanka rejects deaths report | publisher= BBC News | accessdate= 29 May 2009 | date = 29 May 2009}}</ref> ''The Guardian'' newspaper, quoting another U.N. ವ್ಯವಹಾರಿಕ, called Times' figure as "dangerous extrapolation". ''The Guardian'' also questioned many underlying assumptions of ''The Times''' figure.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/may/29/sri-lanka-casualties-united-nations |title=Sri Lanka death toll 'unacceptably high', says UN &#124; World news &#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date= May 29, 2009|accessdate=2009-05-30 | location=London}}</ref>''' '' The five doctors (Sivapalan, V. Shanmugaraja, Thurairaja Vartharaja, Sathyamoorthy ಮತ್ತು Ilancheliyan) who reported mass civilian casualties in final phase of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ issued statements on 8 ಜುಲೈ 2009 recanting their reports.<ref name="bbc080709">{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8141007.stm | title = S Lanka medics recant on deaths | publisher= [[BBC News]] | accessdate= 12 July 2009 | date = 8 July 2009 | author=Charles Haviland}}</ref> They said causulaty figures they released were exaggerated ಮತ್ತು were handed to them by [[ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು]]. They stated that between January 2009 ಮತ್ತು end of war in May 2009 some 600-700 ನಾಗರಿಕರ were killed ಮತ್ತು twice that number had been injured. This contradicts figures issued by international aid agencies: [[United Nations]] says that 6,500 were killed between late January ಮತ್ತು early April; ಮತ್ತು [[Red Cross]] evacuated 14,000 sick ಮತ್ತು injured people between mid-February ಮತ್ತು mid-May. The doctors also said that it was not true that hospital had been shelled on 2 February. ಆದಾಗ್ಯೂ, UN ಮತ್ತು Red Cross, both of whom had their own staff in Safe Zone, say that hospital was shelled ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ were killed.<ref name="bbc080709" /> The United Nations says it stands ಯಿಂದ its casualty figures.<ref name="bbc080709" /> [[Amnesty International]] says doctors' [[recantation]] lacks [[credibility]] because they have been detained for two months by ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ without access to [[lawyers]]; they face [[torture]], ill-treatment ಮತ್ತು other forms of [[duress]]; senior ಸರ್ಕಾರ officials have threatened doctors with serious charges, including [[treason]]; ಮತ್ತು because doctors' recent statements contradict independently verified [[facts]].<ref>{{cite web | url= https://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA37/015/2009/en/b25685b7-31d7-4056-ad7c-6e94c641cba1/asa370152009eng.html | title= ASA 37/015/2009 Sri Lanka: Statements by detained doctors underline need for independent inquiry | publisher= [[Amnesty International]] | accessdate= 12 July 2009 | date= 9 July 2009 | archive-date= 16 ಜುಲೈ 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20090716194653/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA37/015/2009/en/b25685b7-31d7-4056-ad7c-6e94c641cba1/asa370152009eng.html | url-status= dead }}</ref> Amnesty says it remains concerned about doctors' safety. It has repeatedly called for ಸ್ವಾತಂತ್ರ inquiry into alleged [[war crimes]] committed ಯಿಂದ both sides. It has also urged all ಸ್ವಾತಂತ್ರ organisations, including UN ಮತ್ತು Red Cross, who collected information about final phase of war to release that information so that world knows truth about casualty figures ಮತ್ತು war crimes. ==ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯ== {{Wikinews|Sri Lankan president declares victory over rebels}} ===ಮೇ 16: ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವಿಜಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಷ]] ಮೇ 16, 2009ರಂದು ವಿಜಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದೇ ಹಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಯೋಧರ ತಂಡವು ಕೊನೆಯ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಪ್ರತಿರೋಧ ತಂಡವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ವೇಗವಾಗಿ ತೆರಳಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸಂಘಟನೆಯು ನುಚ್ಚು ನೂರಾಯಿತು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಯೋಧರ ತಂಡವು ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಪರಾರಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ 70 ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಿತು. ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮುಖಂಡ [[ವೆಳ್ಳುಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದಂಗೆಕೋರರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಾಸ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ 2009ರ ಮೇ 17ರಂದು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದನು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="MSN news, Sunday, May 17, 2009">{{cite web | title = Is LTTE chief Prabhakaran dead? Yes, says Lanka govt | url = http://news.in.msn.com/international/article.aspx?cp-documentid=3016836 | accessdate = 2009-05-17 | archive-date = 2009-05-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090520011234/http://news.in.msn.com/international/article.aspx?cp-documentid=3016836 | url-status = dead }}</ref> ಇತರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮುಖಂಡರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.{{Citation needed|date=May 2009}} ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿಜಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ [[ಕೋಲಂಬೊ]]ದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಬ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.news.yahoo.com/s/ap/20090517/ap_on_re_as/as_sri_lanka_civil_war |title=Sri Lanka rebels concede defeat in civil war |publisher=News.yahoo.com |date= |accessdate=2009-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090521161711/http://www.news.yahoo.com/s/ap/20090517/ap_on_re_as/as_sri_lanka_civil_war |archivedate=2009-05-21 |url-status=dead }}</ref> ===ಮೇ 17: ಟೈಗರ್ ಸಂಘಟನೆಯು ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು=== ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ದಂಗೆಕೋರರ ಮುಖಂಡನಾದ [[ಸೆಲ್ವರಸ ಪದ್ಮನಾಥನ್]] ಅವರ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಸಂಘಟನೆಯು 2009ರ ಮೇ 17ರಂದು ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅವನು "ಈ ಯುದ್ಧವು ಕಹಿಯಾದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿತು..... ನಾವು ನಮ್ಮ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಯಬ್ಧಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿಷಾದವೆಂದರೆ ಜೀವನದ ನಾಶ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಅದನ್ನು ದೀರ್ಘಾವದಿಯವರೆಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದನು.<ref name="correspondentscivil" /><ref>[https://www.nytimes.com/2009/05/19/world/asia/19lanka.html?pagewanted=2&amp;_r=1&amp;partner=rss&amp;emc=rss ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನು ಸಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹೇಳಿತು] [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]], ಮೇ 18, 2009.</ref> ===ಮೇ 18: ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ಸಾವಿಗೀಡಾದ ದಿನ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕ [[ವೇಳುಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್]] 2009ರ ಮೇ 18ರಂದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಅರಣ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಕರನ್ ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸೇನೆಯು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿತು. ''ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಭಾಕರನ್ "... ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ಅಂಬುಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಿಂದ-ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರೆನೆಡ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಹತನಾದನು. [[ಸೀ ಟೈಗರ್]] ಎಂಬ ನೌಕಾ ದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ [[ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸಾಸೈ]] ಮತ್ತು ಆತನ ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ [[ಪೊಟ್ಟು ಅಮ್ಮನ್]] ಕೂಡ ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು" ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Nelson |first=Dean |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/srilanka/5343129/Sri-Lanka-Tamil-Tiger-leader-Velupillai-Prabhakaran-and-his-lieutenants-eliminated.html |title=Sri Lanka: Tamil Tiger leader Velupillai Prabhakaran and his lieutenants 'eliminated' |publisher=Telegraph |date=2009-05-18 |accessdate=2009-05-30 | location=London}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಜನರಲ್]] [[ಶರತ್ ಫೋನ್‌ಸೆಕಾ]] ಅವರು ಸೇನೆಯು ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು ಮತ್ತು "ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಮಿಲಿಟರಿ ವಕ್ತಾರರಾದ [[ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್]] [[ಉದಯ ನಾನಾಯಕ್ಕರ]] ಅವರು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ 250 ತಮಿಳ್ ಟೈಗರ್‌ಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಭಾಕರನ್ ಸಾವಿನ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/8055015.stm |title=South Asia &#124; Sri Lanka's rebel leader 'killed' |publisher=BBC News |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30}}</ref> ಅವರು ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವಲಯದ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2009/05/17/sec04.asp |title=Security News &#124; Sundayobserver.lk - Sri Lanka |publisher=Sundayobserver.lk |date=2009-05-17 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090521095500/http://www.sundayobserver.lk/2009/05/17/sec04.asp |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಭಾಕರನ್ ಅವರ ಮೃತ ದೇಹವನ್ನು 2009ರ ಮೇ 19ರಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು [[ಜನರಲ್]] [[ಶರತ್ ಫೋನ್‌ಸೆಕಾ]] ಅವರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದರು. [[ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್]] [[ಕಮಲ ಗುಣರತ್ನೆ]] ಅವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ [[53 ವಿಭಾಗ]]ದ ತಂಡದಿಂದ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಮೃತ ದೇಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090519_03 |title=Prabhakaran's body found |publisher=Defence.lk |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090522101554/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090519_03 |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ=== ====ಶೀಲಂಕಾ==== [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ]]ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ [[ರೆನಿಲ್ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆ]] 2009ರ ಮೇ 18ರಂದು ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಮಹಿಂದ ರಾಜಪಕ್ಷಾ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಅವರ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ವಿರುದ್ಧದ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |author=Gamini Gunaratna, Sri Lanka News Paper by LankaPage.com (LLC)- Latest Hot News from Sri Lanka |url=http://www.colombopage.com/archive_091/May1242653081CH.html |title=Sri Lanka: Opposition Leader congratulates Sri Lanka President |publisher=Colombopage.com |date=2009-05-18 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090521074242/http://www.colombopage.com/archive_091/May1242653081CH.html |url-status=dead }}</ref> ಆ ದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ [[ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್]] [[ಓಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಗೋಮಿಸ್]] ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: {{quote|1=I congratulate His Excellency President Mahinda Rajapakse, President of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka, for his very courageous leadership and thank the Chiefs of the Defense outfit who supported him with deep commitment and self-sacrifice. I also offer my deepest sympathies to those who laid down their lives in battle and those innocent civilians killed, trapped in war. In a sense we could say that we have won the battle but the war is not ended. The war would end only on the day that we grow in nationhood realizing that we are all one people in one country with equal right. We have to realize the fact that we are a multi-ethnic, multi-religious and multi-cultural community. As such we are now left with the great task of nation- building forgetting our ethnic, political and religious differences. It is imperative that there be a political formula that will inspire confidence and promote a sense of belonging among the minority groups in the country. We have to leave the sad and bitter memories of the past three decades and look positively and optimistically towards the future in hope. All of us have to share the blame for our division and forgive each other. We should have the humility and wisdom to learn from the sad experiences of that past. It is then, and only then, that we could build nationhood that will bring true peace and prosperity to our beloved country - Sri Lanka. Let us always remember that united we will flourish but divided we will perish.<ref>{{cite web |url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090518_15 |title=Archbishop congratulates Armed forces on the conclusion of war |publisher=Defence.lk |date=2009-05-18 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2011-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510102857/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090518_15 |url-status=dead }}</ref> }} ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಿಲಂಕಾದ [[ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯು ಅದರ ಆರನೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲಾಭವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು.<ref name="lbo-victorystocks">{{cite news | title=Sri Lankan stocks shoot up on war victory | date=2009-05-18 | url=http://lbo.lk/fullstory.php?nid=491291415 | work=Times Online | accessdate=2009-05-18 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510014843/http://lbo.lk/fullstory.php?nid=491291415 | url-status=dead }}</ref> ====ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು==== {{Flag|United Nations}}- 2009ರ ಮೇ 19ರಂದು, [[ಜಿನೆವಾ]]ದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾದ [[ಬಾನ್ ಕಿ-ಮೂನ್]] ಅವರು "ನಾನು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉಪಸಂಹಾರದಿಂದಾಗಿ ಮಾದಾನಗೊಂಡಿದ್ದೆನೆ, ಆದರೆ ನಾನು ಹಲವಾರು ನಾಗರಿಕರು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಬಹಳ ದುಖಿ:ತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಜನತೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಕೆಲಸ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಒಡೆದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇಂದು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಅನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಜಪಕ್ಸಾ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಜರ್ಜರಿತಗೊಂಡಿರುವ ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಾಂಗದ ನ್ಯಾಯಯುತ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಿದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಾವು ಯುದ್ಧಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url= https://www.un.org/apps/sg/offthecuff.asp?nid=1291 | title= Geneva, 19 May 2009 - Joint Press Conference held by UN Secretary-General and World Health Organization Director-General, Margaret Chan | publisher= [[United Nations]] | accessdate= 19 May 2009 | date= 19 May 2009 | archive-date= 14 ಮೇ 2011 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110514103546/http://www.un.org/apps/sg/offthecuff.asp?nid=1291 | url-status= dead }}</ref> {{Flag|European Union}} - 2009 ಮೇ 18ರಂದು ಬ್ರುಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿದ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. “ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಆದಷ್ಟು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ತೀರ್ಮಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೆಂದು” ಕರೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ವಸಮ್ಮತ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಕಲ ಜನಾಂಗದವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು” ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಬಗೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಘರ್ಷಣಾಪೂರ್ವ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್.‌ “ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url= http://www.eu-un.europa.eu/articles/en/article_8730_en.htm | title = Summary: 18 May 2009, Brussels - Council of the European Union, 2942nd GENERAL AFFAIRS Council meeting, Conclusions on Sri Lanka | publisher= [[European Union]] | accessdate= 19 May 2009 | date = 18 May 2009}}</ref> ಈ ಮಧ್ಯೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ದ ಟೈಮ್ಸ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23702375-details/WORLD:+Britain+sold+arms+to+Sri+Lanka+while+civil+war+raged/article.do |title=ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಕೆರಳಿದಾಗ ಬ್ರಿಟನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು |access-date=2010-06-22 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614041448/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23702375-details/WORLD:+Britain+sold+arms+to+Sri+Lanka+while+civil+war+raged/article.do |url-status=dead }}</ref> ====ಇತರ ದೇಶಗಳು==== {{CAN}} - ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ [[ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಕೆನಾನ್]]‌, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಅದರಿಂದಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಕೆನಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಕಳವಳವಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಯುದ್ಧ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಬದುಕನ್ನೇ ಸರ್ವನಾಶಗೊಳಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವು-ನೋವುಗಳಿಗೆ ಕೆನಡಾ ಸರ್ಕಾರ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಈ ಭೀಕರ ಅಂತಃಕಲಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗಿಗೂ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುರಿತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ ಕೆನಡಾ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶ್ರಿಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನೆರವುಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲು ಕೆನಡಾ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧವಿದೆ”<ref>{{cite web |url=http://w01.international.gc.ca/minpub/publication.aspx?publication_id=387175&lang=eng&docnum=135 |title=Department of Foreign Affairs and International Trade - Media Room - News Releases |publisher=W01.international.gc.ca |date=2009-03-25 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091001090108/http://w01.international.gc.ca/MinPub/Publication.aspx?lang=eng&publication_id=387175&docnum=135 |url-status=dead }}</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. {{IND}} - 2009 ಮೇ 18 ರಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ]], “[[ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ]] [[ಶ್ರೀ ಪ್ರಣಬ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅವರ ಜೊತೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಪರಮೋಚ್ಛ ನಾಯಕ ವೇಲುಪಿಳ್ಳೆ ಪ್ರಭಾಕರನ್‌ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರತಿರೋಧ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಾಗಿರುವ ಜನತೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಪುನರ್ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಹಸನುಗೊಳಿಸುವ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ರಿಲಂಕಾದ ಜನತೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆ ಭಾರತ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬದುಕನ್ನು ದುರ್ಭರಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಸಂಘರ್ಷವೊಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿದ್ದ ಸಂಗತಿಗಳ ಕಡೆ ಗಮನಕೊಡುವುದಕ್ಕಿದು ಸಕಾಲ. ಇದು, ತಮಿಳು ಜನಾಂಗವನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ತಮಿಳರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವೂ ಸ್ವತಂತ್ರ, ನಿರ್ಭಯ ಹಾಗೂ ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web | url= http://meaindia.nic.in/ | title = Statement by the Official Spokesperson on Sri Lanka | publisher= [[Ministry of External Affairs (India)]] | accessdate= 19 May 2009 | date = 18 May 2009}}</ref> {{IRN}} - 2009 ಮೇ 19ರಂದು [[ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ]] [[ರೋಹಿತ ಬೊಗೊಲ್ಲಾಗಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್‌]]ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ [[ಮನೊಚೆಹ್ರ್ ಮೊಟ್ಟಕಿ]] ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಉಗ್ರವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೆಲುವು ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, [[ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು]] ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಶ್ರೀಲಂಕಾದೊಂದಿಗೆ ಇರಾನ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸದಾಕಾಲ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಐಕ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗೆ ತಮ್ಮ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮುಗ್ದಾಂ ಮಾತನಾಡುವುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇರಾನ್‌ ತನ್ನ ರೆಡ್‌ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್‌ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಹ ಶ್ರೀಲಂಕಾಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090519_11 |title=Iran congratulates Sri Lanka on defeating terrorism |publisher=Defence.lk |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090523161801/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090519_11 |url-status=dead }}</ref> {{JPN}} - ಜಪಾನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ [[ಪ್ರಧಾನಿ]] ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ [[ತಾರೋ ಆಸೊ]] ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ದೂರವಾಣಿ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು, “ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಲಿಬರೇಶನ್‌ ಟೈಗರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಈಳಂ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಯ ನಡುವಿನ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ “ಯುದ್ಧ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಪುನರ್ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳು ಕೂಡ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೇ ಗೋಚರಿಸುವಂತಿರಬೇಕು” ಎಂದು ಜಪಾನ್‌ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಿಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ತಾವು ಬಯಸುವುದಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಜಪಾನ್‌ ಸಾಧ್ಯಾನುಸಾರ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿಯೂ ಜಪಾನ್‌ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lankabusinessonline.com/fullstory.php?nid=1503900039 |title=Japan PM welcomes end of Sri Lanka war |publisher=Lanka Business Online |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511135304/http://www.lankabusinessonline.com/fullstory.php?nid=1503900039 |url-status=dead }}</ref> {{MDV}} - [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಾದ [[ಮಹಮದ್‌ ನಶೀದ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಾದ [[ಮಹಮದ್‌ ವಹೀದ್‌ ಹಸನ್]]‌ ಕೂಡ ದಶಕಗಳ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಇತಿಶ್ರಿ ಹಾಡಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಯಶಸ್ಸು ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನತೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಜನತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ”ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |author=Miadhu News |url=http://miadhu.com.mv/news.php?id=10177 |title=President congratulates Sri Lankan President on ending civil war |publisher=Miadhu.com.mv |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> “ಶ್ರಿಲಂಕಾ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ತರ ಸಂದರ್ಭ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ” ಎಂದೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.”<ref>{{cite web |url=http://www.minivannews.com/news_brief.php?id=6542 |title=Maldives News |publisher=Minivan News |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{NOR}} - ಈ ಕುರಿತು ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ [[ನಾರ್ವೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ]]ರಾದ [[ಜೋನಾಸ್‌ ಗಾಹ್ರ ಸ್ಟೋರ್]], “ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನತದೃಷ್ಟರ ಕುರಿತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂತಾಪವಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಕುರಿತು ನಾವು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಆದಷ್ಟು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ತಂತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಸ್ಟೋರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |author=James Wray and Ulf Stabe |url=http://www.monstersandcritics.com/news/southasia/news/article_1478210.php/Norway_urges_Sri_Lanka_to_aid_refugees_ |title=Norway urges Sri Lanka to aid refugees |publisher=Monsters and Critics |date=2009-05-19 |accessdate=2009-05-30 |archiveurl=https://archive.today/20120906132624/http://news.monstersandcritics.com/southasia/news/article_1478210.php/Norway_urges_Sri_Lanka_to_aid_refugees_ |archivedate=2012-09-06 |url-status=live }}</ref> {{PAK}} - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಉಪಸಚಿವ [[ಹುಸೇನ್‌ ಎ.ಬೈಲಾ]] ಜೊತೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜ್ಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ [[ನವಾಬ್‌ಜಾದಾ ಮಲಿಕ್ ಅಮದ್ ಖಾನ್]], “ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಜಯ”ವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಶುಭಾಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಹಾಗೂ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಐಕ್ಯತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ತಾನು ಬೇಷರತ್‌ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿಯೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಚಿವರು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ರೋಹಿತ ಬೊಗೊಲ್ಲಾಗಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉಪಸಚಿವರಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090523_02 |title=Pakistan felicitates Sri Lanka on 'great victory over terrorism' |publisher=Defence.lk |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090529112727/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090523_02 |url-status=dead }}</ref> {{PHI}} - 2009 ಮೇ 22 ರಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ: “ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಗಳು ನಲೆಸಿದ್ದು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡು ಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಶಾಂತಿಯ ಫಲವನ್ನು ತಮಿಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯವೂ ಅನುಭವಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದೆ”.<ref>{{cite web |url=http://dfa.gov.ph/?p=5236 |title=On the End of Sri Lankan Civil War: Department of Foreign Affairs |publisher=Dfa.gov.ph |date=2009-05-22 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2015-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150912175749/http://dfa.gov.ph/?p=5236 |url-status=dead }}</ref> {{RUS}} - “ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಮಟ್ಟ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಹಾರ್ಧಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ”, ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲಾಖೆ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. “ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ವಿರುದ್ಧದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಕಾಡಿದ್ದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬಹುದಾದ ಶಾಂತಿ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ದೃಢತೆಗೆ ಭರವಸೆಯಂತಿವೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾ ಭಾವಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/21/content_11409677.htm |title=Russia, Iran congratulate Sri Lanka on ending civil war_English_Xinhua |publisher=News.xinhuanet.com |date=2009-05-21 |accessdate=2009-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090523115616/http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/21/content_11409677.htm |archive-date=2009-05-23 |url-status=dead}}</ref> {{ZAF}} - ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹದ ಕುರಿತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಉಪಸಚಿವ ಇಹ್ರಾಹಿಂ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅವರ ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. “ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಕುರಿತು ದಕ್ಷಿಣಾ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಹಾಗೂ ಜಿನಿವಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು” ಎಂದು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಯುದ್ಧಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೂ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. “2009 ಮೇ 19ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂತ್ವಾನದ ದನಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನೋವುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹತಾಶೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಾಂತಿಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನಮಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸೌಹಾರ್ಧತೆ ಏರ್ಪಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಬೇಷರತ್‌ ಬೆಂಬಲ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತೇವೆ”<ref>http://www.dfa.gov.za/docs/2009/sri0521.html</ref> {{SGP}} - ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ 2009 ಮೇ 29 ರಂದು ಜರುಗಿದ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಮಾತುಕತೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಗಾಪುರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ]] [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಯೆಒ]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ]] [[ರೋಹಿತ ಬೊಗೊಲ್ಲಾಗಾಮಾ]] ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ [[ಸಿಂಗಾಪುರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ]] ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಿರಾಳತೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಈ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಆ ದೇಶ ತೆತ್ತ ಕಂದಾಯ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರ್ಗತಿಕರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ದೇಶದ ಯಾತನಾಮಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕಿಟಕಿ ಮುಚ್ಚುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶ ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನು ದೇಶದ ದಶಕಗಳ ವೃಣವನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ಧತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಕಲ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಆದಷ್ಟು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು” ಎಂದು ಸಿಂಗಾಪುರ ಸರ್ಕಾರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web | url= http://www.mfa.gov.sg/ | title = MFA Press Statement: The Situation in Sri Lanka - Sri Lankan Minister of Foreign Affairs Rohitha Bogollagama calls on Minister for Foreign Affairs George Yeo | publisher= [[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)|Ministry of Foreign Affairs, Singapore]] | accessdate= 5 June 2009 | date = 29 May 2009}}</ref> ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ರೋಹಿತ ಬೊಗೊಲ್ಲಾಗಾಮಾ ಅವರನ್ನು ಜಾರ್ಜ್‌ ಯೆಒ ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090604_09 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-22 |archive-date=2011-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930033023/http://defence.lk/new.asp?fname=20090604_09 |url-status=dead }}</ref> {{SUI}} - 2009 ಮೇ 19 ರಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ “ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಎಂಥದ್ದೇ ಸಂದರ್ಭವಿರಲಿ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ” ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. “ದ್ವೇಷ ಹಾಗೂ ಚಿತಾವಣೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸರ್ವರಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸೌಹಾರ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳು, ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಅನಿವಾಸಿಗಳು ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೊಡಿಸಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೂ, ಸೌಹಾರ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಬಹುಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.”<ref>{{cite web|url=http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/recent/media/single.html?id=26978 |title=Media Release |publisher=Eda.admin.ch |date= |accessdate=2009-05-30}}</ref> {{TUR}} - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸ]] ಟರ್ಕಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಬ್ದುಲ್ಹ ಗುಲ್]]‌ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಟರ್ಕಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ಆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ತಮ್ಮ ಸಮರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಟರ್ಕಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಗುಲ್‌ ಅವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ದುಲ್ಹ ಅವರು ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ನೀಡಲು ಟರ್ಕಿ ಸಿದ್ಧವಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.trtpersian.com/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=1c9a83c7-dc30-4e6c-aa40-95c53fb6281c | title = Sri Lanka'dan Gül'e Son Durum Bilgisi | publisher= [[TRT|TRT World]] | accessdate= 7 September 2009 | date = 19 May 2009}}</ref> {{UK}} - 2009 ಮೇ 19 ರಂದು [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್]]‌ ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ [[ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]] [[ಡೇವಿಡ್‌ ಮಿಲಿಬಾಂಡ್‌]]: “ಮೇ 18ರಂದು ಲಂಕಾ ಪಡೆಗಳು ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಪಡೆಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಕೊಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮೇ 19ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೆಮ್ಮದಿಗೆಡಿಸಿದ್ದ ಬರ್ಬರ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಮಿಳರು, ಸಿಂಹಳೀಯರು ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಕಲ ಸಮುದಾಯಗಳೂ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಕಾಶವೊಂದು ಈಗ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುಂದಿದೆ. ಈ ಅವಕಾಶ ಸದುಪಯೋಗವಾಗುವ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವೀಗ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆ ಒಂದಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸ-ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಗೆಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೇ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ತೋರಬೇಕು” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite web | url= http://www.fco.gov.uk/en/newsroom/latest-news/?view=PressS&id=18007087 | title= Written ministerial statement on Sri Lanka (19/05/2009) | publisher= [[Foreign and Commonwealth Office]] | accessdate= 22 May 2009 | date= 19 May 2009 | archiveurl= https://archive.today/20121228191241/https://www.gov.uk/government/announcements?departments%5B%5D=foreign-commonwealth-office | archivedate= 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 | url-status= dead }}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ [[ಲಾರ್ಡ್‌ ಮಲ್ಲೋಶ್‌ ಬ್ರೌನ್‌]] ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಲಾರ್ಡ್‌ ನೆಸ್ಬಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ “ತಮಿಳು ಉಗ್ರರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ 26 ವರ್ಷಗಳ ಭೀಭತ್ಸ ಕದನಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಹಾಡಿದ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಲಾರ್ಡ್‌ ನೆಸ್ಬಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾ, ಲಾರ್ಡ್‌ ಮಲ್ಲೋಶ್‌ ಬ್ರೌನ್‌, “ಈ ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವೆಂಬುದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದೊಳಗಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಜಪಕ್ಸ ಹೇಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬದನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದುವರಿದು ಮಾತನಾಡಿದ ಬ್ರೌನ್‌, “ಆದರೆ, ಈಗ ದೊರಕಿರುವ ಜಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮಾನವೀಯ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಮುತ್ಸದ್ಧಿತನವನ್ನು ತೋರಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಆಶಯವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ.” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. “ಮೇ 17ರಂದು, ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಮಾನವೀಯ ಪರಿಹಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ œ5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಅಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರ ಈಚೆಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾಗೆ ನಾವು ನೀಡಿದ ಮೊತ್ತ œ12.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಅಷ್ಟಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿದ [[ಲಾರ್ಡ್‌ ನೆಸ್ಬಿ]], “ತಮಿಳು ಉಗ್ರರನ್ನು ಮಟ್ಟ ಹಾಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಅಭಿನಂದಿಸಿದೆಯೇ? ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜಾಫ್ನಾದಿಂದ ’[[ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ]]’ದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ 250,000 ತಮಿಳರು ಹಾಗೂ 100,000 ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪುನರ್ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ’ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪುನರ್ವಸತಿ’ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕ್ಲೀಶೆಯನ್ನೇ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ? ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಬ್ರೌನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090522_01 |title="British government congratulated President Rajapaksa for finishing off terrorists" - Lord Malloch Brown |publisher=Defence.lk |date=2009-05-22 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525104500/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090522_01 |url-status=dead }}</ref> {{USA}} - 2009 ಮೇ 18 ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ವಕ್ತಾರ ಐಯಾನ್‌ ಕೆಲ್ಲಿ: “ಸಮರ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಗಣಿತ ಜೀವಗಳ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಅಮಾಯಕರ ಹತ್ಯೆ ಈಗಲಾದರೂ ಕೊನೆಯಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರಾಳತೆ ನಮ್ಮದಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ಅಪರಿಮಿತ ಗೌರವವನ್ನು ಅಂತರ್ಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹೊಸದೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುಂದಿದೆ. ತಮಿಳರನ್ನು, ಸಿಂಹಳಿಯರನ್ನು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಹೊಸದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ದಿನದೂಡುತ್ತಿರುವ 280,000 ನಾಗರಿಕರ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೂಡ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿದೆ. ಆಹಾರ, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆಲ್ಲಾ ತಂತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು”<ref>{{cite web | url= http://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2009/05/123541.htm | title = Daily Press Briefing May 18, 2009 | publisher= [[United States Department of State]] | accessdate= 19 May 2009 | date = 18 May 2009}}</ref> ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಐಯಾನ್‌ ಕೆಲ್ಲಿ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿ]] [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಒ.ಬ್ಲೇಕ್‌]] ಜ್ಯೂನಿಯರ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ]] [[ರೋಹಿತ ಬೊಗೊಲ್ಲಾಗಾಮಾ]] ಅವರಿಗೆ 2009 ಮೇ 18ರಂದು ಕರೆ ಮಾಡಿ ನಿರಾಶ್ರಿತ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧ ಸಂತ್ರಸ್ತ ತಮಿಳು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಮಾನವೀಯ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090519_07 |title='US will continue to support Sri Lanka's humanitarian relief efforts' says US Ambassador |publisher=Defence.lk |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090522111614/http://defence.lk/new.asp?fname=20090519_07 |url-status=dead }}</ref> {{VNM}} - ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಕ್ತಾರ ಲೇ ದುಂಗ್‌ ಅವರು 2009 ಮೇ 21ರಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಪತ್ರಕರ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ: "ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಗೆಲುವನ್ನು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗೆಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ದೃಢತೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಅವಶ್ಯವಿರುವ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.mofa.gov.vn/en/tt_baochi/pbnfn/ns090522095256 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-22 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511180000/http://www.mofa.gov.vn/en/tt_baochi/pbnfn/ns090522095256 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090526_04 |title=Vietnam welcomes the victory of the Government and people of Sri Lanka |publisher=Defence.lk |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511194957/http://defence.lk/new.asp?fname=20090526_04 |url-status=dead }}</ref> ==2009 ಮೇ 18ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ== * 12 ಮೇ 2006 [[ಅಂಪಾರಾ]]ದ [[ಕುಚಿಕುಡಿಚ್ಚಿರು]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ 3 ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿತ್ತು.<ref name="detailed1">{{cite web |url=http://www.army.lk/detailed.php?NewsId=500 |title=Sri Lanka Army - Defenders of the Nation |publisher=Army.lk |date=2009-05-20 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090523092615/http://www.army.lk/detailed.php?NewsId=500 |url-status=dead }}</ref> * 12 ಮೇ 2006 ಪೆರಿಯಾಪಿಳ್ಳುಮಲೈನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೈನಿಕರು 5 ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಉಗ್ರರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="detailed1" /> * 12 ಮೇ 2006 [[ಕಡವಾನ]] ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯ 10 ಜನ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಉಗ್ರರನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.army.lk/detailed.php?NewsId=518 |title=Sri Lanka Army - Defenders of the Nation |publisher=Army.lk |date=2009-05-21 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090526205616/http://www.army.lk/detailed.php?NewsId=518 |url-status=dead }}</ref> * 12 ಮೇ 2006 ಬ್ಯಾಟಿಕಲೊ ಪ್ರಾಂತದ ಕಳವಂಚಿಕುಡಿ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯ 11 ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಉಗ್ರರನ್ನು ಕೊಂದಿತ್ತು. ಐದು ಟಿ-56 ಬಂದೂಕುಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತು ಕ್ಲೇಮೋರ್ ಮೈನ್‌ಗಳು(ತಲಾ 15 ಕೆ.ಜಿ), ಎರಡು ಗ್ರೇನೇಡ್‌ಗಳು, ಮೂರು ಆಂಟಿ-ಪರ್ಸನಲ್‌ ಮೈನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090527_14 |title=Commandos kill 11 LTTE infiltrators - Kalavanchchikudi |publisher=Defence.lk |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090531055222/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090527_14 |url-status=dead }}</ref> * 5 ಜೂನ್‌ 2004 ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (STF) ಆಂಪಾರದ ದರಂಪಾಲವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆಯಿತು. ನಂತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯ ಎರಡು ಶವಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090606_01 |title=Troops recover more military equipments in search and clear operations |publisher=defence.lk |date=2009-06-08 |accessdate=2009-06-13 |archive-date=2009-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090609051315/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090606_01 |url-status=dead }}</ref> * 16 ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ಎಲ್‌ಟಿಟಿಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಹೊಸ ನಾಯಕ [[ಸೆಲ್ವರಸ ಪದಮನಾಥನ್]]‌ ಅವರನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಕೊಲೊಂಬೋಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{Main|Sri Lankan IDP camps}} President Rajapaksa also said ಸರ್ಕಾರ was committed to ರಾಜಕೀಯ solution, ಮತ್ತು for this purpose action would be taken based on 13th ತಿದ್ದುಪಡಿ to ಸಂವಿಧಾನ.<ref>{{cite web |url=http://defence.lk/new.asp?fname=20090523_07 |title=IDPs: Govt. already acting on agreed areas of priority - President to Ban Ki-moon |publisher=Defence.lk |date=2009-05-23 |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527085039/http://www.defence.lk/new.asp?fname=20090523_07 |url-status=dead }}</ref> The continuous defeats of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ had made its cadres abandon outfit in large numbers. Over 7,237 ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿs who had surrendered to ಸೇನೆ are now being rehabilitated at various rehabilitation centres. Among them are 1,601 females. The officials said over 2,379 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿs were identified by ಸೇನೆ. Among them are ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿs who volunteered to surrender to troops. Over 2,065 males said that they surrendered to troops at Forward Defence Lines as they were disillusioned with their ನಾಯಕತ್ವ. They had sensed historic defeat ಮತ್ತು realised that ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ cadres had to fight to protect life of ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ನಾಯಕ ಮತ್ತು not for ಈಳಮ್‌. The ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿs who surrendered are provided ಜೊತೆಗೆ facilities ಮತ್ತು most of them have been sent to rehabilitation camps. Since end of war, more than 5,000 ತಮಿಳು ಯುವಕs have been gathering at selected police stations in ಪೂರ್ವern ಪ್ರಾಂತ್ಯ for interviews to join police force as ಸರ್ಕಾರ has called for interviews. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ is planning to recruit 2,000 new police officers to department, especially for services in northern region of ದೇಶ.<ref>{{Cite web |url=http://www.colombopage.com/archive_091/May1242917634RA.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-22 |archive-date=2011-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513045725/http://www.colombopage.com/archive_091/May1242917634RA.html |url-status=dead }}</ref> == Humanitarian Impact == {{Main|Sri Lankan IDP camps}} Towards end of war, as ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ forces advanced deeper into ತಮಿಳು ಹುಲಿ controlled areas, international concern grew for fate of 350,000 ನಾಗರಿಕರ trapped.<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/world/2009/jan/17/srilanka-tamil-tigers-trapped-civilians | work=The Guardian | location=London | title=Fears grow for trapped civilians as army advances on Tamil Tigers | first=Amelia | last=Gentleman | date=January 18, 2009 | accessdate=May 23, 2010}}</ref> On 21 January 2009, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ declared 32 square kilometers (12.4&nbsp;mi) ''Safe Zone'' located northwest of Puthukkudiviruppu, between A35 Highway ಮತ್ತು Chalai Lagoon. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಯು ದಳ]] aircraft dropped leaflets urging ನಾಗರಿಕರ to relocate to safe zone ಮತ್ತು wait until army could move them into safer locations. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ promised not to fire into area.<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/world/2009/jan/22/sri-lanka-military | work=The Guardian | location=London | title=Military declares civilian safety zone in rebel area | date=January 22, 2009 | accessdate=May 23, 2010}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, only small numbers of ನಾಗರಿಕರ actually crossed into Safe Zone, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ, [[United Nations]], ಮತ್ತು [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು accused ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ of preventing ನಾಗರಿಕರ from leaving. The fighting eventually caused ನಾಗರಿಕರ to flee safe zone to narrow strip of land between [[Nanthi Kadal]] ಮತ್ತು ಭಾರತದ Ocean. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನಾ declared new 10 square kilometer (3.9 square mile) Safe Zone northwest of [[Mullativu]]on February 12. Over next three months, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ repeatedly attacked Safe Zone with aircraft ಮತ್ತು artillery to destroy last remnants of ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು trapped there. The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ clಗುರಿed that it was trying to hit ತಮಿಳು ಹುಲಿ positions, ಮತ್ತು clಗುರಿed that these raids started on February 15 ಮತ್ತು ended on April 19, day before Army breached ತಮಿಳು ಹುಲಿ defenses, ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ started to pour out.<ref>http://english.aljazeera.net/news/asia/2009/05/20095141557222873.html</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, these attacks caused heavy damage.<ref>{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6201379.ece | work=The Times | location=London | title=Leaked UN satellite images show haven for Sri Lanka refugees was bombed | first=Jeremy | last=Page | date=May 1, 2009 | accessdate=May 23, 2010 | archive-date=ಮೇ 7, 2009 | archive-url=https://archive.today/20090507152057/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6201379.ece | url-status=dead }}</ref> Thousands of ನಾಗರಿಕರ were killed or injured, ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು reportedly held many as human shields.<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/world/2009/apr/24/srilanka | work=The Guardian | location=London | title=Sri Lanka war toll near 6,500, UN report says | first=David | last=Pallister | date=April 24, 2009 | accessdate=May 23, 2010}}</ref> The final stages of war created 300,000 [[internally displaced persons]] (IDPs) who were transferred to camps in [[Vavuniya District]] ಮತ್ತು detained there ವಿರುದ್ಧ their will.<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA37/016/2009/en/5de112c8-c8d4-4c31-8144-2a69aa9fff58/asa370162009en.html|title=ASA 37/016/2009 Unlock the Camps in Sri Lanka: Safety and Dignity for the Displaced Now|publisher=[[Amnesty International]]|date=10 August 2009|accessdate=22 October 2009|archive-date=15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090915234824/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA37/016/2009/en/5de112c8-c8d4-4c31-8144-2a69aa9fff58/asa370162009en.html|url-status=dead}}</ref> This, together with conditions inside camps, has attracted much criticism from inside ಮತ್ತು outside ಶ್ರೀಲಂಕಾ. The camps were surrounded ಯಿಂದ barbed wire, ಮತ್ತು internees attempting to escape were shot. The ಸರ್ಕಾರ has stated that it will release ನಾಗರಿಕರ from camps once it completes screening process to weed out ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳು hiding among ನಾಗರಿಕರ in camps, as well as demining operations.<ref>http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=6335&amp;I=3{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> On 7 May 2009 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರ್ಕಾರ announced plans to resettle 80% of IDPs by end of 2009.<ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/en/news/2009/10/19/sri-lanka-government-breaks-promises-displaced-can-go-home|title=Sri Lanka: Government Breaks Promises That Displaced Can Go Home|date=19 October 2009|publisher=[[Human Rights Watch]]|accessdate=22 October 2009}}</ref> After end of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ President Rajapaksa gave assurances to foreign diplomats that bulk of IDPs would be resettled in ಒಪ್ಪಂದance with 180 day plan.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/nol/ukfs_news/mobile/newsid_8060000/newsid_8061600/8061623.stm|title=Sri Lanka vows to resettle Tamils|date=21 May 2009|publisher=[[BBC News]]|accessdate=22 October 2009}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.news.lk/index.php?option=com_content&task=view&id=9776&Itemid=44|title=India and Sri Lanka agree on IDP timetable, political solution |date=22 May 2009|publisher=The Official Government News Portal of Sri Lanka|accessdate=22 October 2009}}</ref> By 9 October 2009, after more than 150 days, less than 10% (27,000) of IDPs had been released or returned to their places of origin, with 250,000 still being held in camps.<ref>{{cite web|url=http://www.humanitarianinfo.org/srilanka_hpsl/Files/Situation%20Reports/Joint%20Humanitarian%20Update/Joint,_Joint%20Humanitarian%20Update%20-%2010.pdf|title=Report # 10: 26 September – 9 October 2009|date=9 October 2009|work=Joint Humanitarian Update: North East Sri Lanka|publisher=[[UN]] [[Office for the Coordination of Humanitarian Affairs]]|accessdate=22 October 2009}}</ref> ==ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು== {{Main|2009 Tamil diaspora protests}} [[ತಮಿಳು diaspora]] ಸಮುದಾಯಗಳು around world have recently been actively protesting [[ತಮಿಳು]] civilian casualties in [[ಉತ್ತರern ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು war in general. Active protests have occurred in major ಮತ್ತು capital cities of [[ಭಾರತ]],<ref>[http://www.indopia.in/India-usa-uk-news/latest-news/554313/TamilNadu/2/20/2 ಮಲೇಷಿಯಾ ತಮಿಳರು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ "ಭಾರತದ ಸಹಾಯದ" ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825192307/http://www.indopia.in/India-usa-uk-news/latest-news/554313/TamilNadu/2/20/2 |date=2009-08-25 }} ಇಂಡೋಪಿಯಾ, 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009.</ref> [[Britain]],<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8043773.stm ತಮಿಳು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು ] [[ಬಿಬಿಸಿ]] 11 ಮೇ 2009.</ref> [[ಕೆನಡಾ]],<ref>{{cite news | title =Misguided Tamil protesters | date =2009-05-13 | url =http://www.nationalpost.com/related/topics/story.html?id=1590422 | work =Martin Collacott | publisher =[[The National Post]] | accessdate =2009-05-13 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Australia, [[Norway]], [[Switzerland]], [[Denmark]], [[ಜರ್ಮನಿ]] ಮತ್ತು United States. The collective objective of protests was to persuade world national ನಾಯಕs to stop ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು bring permanent ಕದನ ವಿರಾಮ with internationally coordinated diplomatic strategy. ==ಸಾವುನೋವುಗಳು== {{Main|Casualties of the Sri Lankan Civil War}} The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ was very costly, killing estimated 80,000-100,000 ಜನತೆ.<ref name="ABC200509" /> The deaths include 27,639 ತಮಿಳು fighters, more than 23,327 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ soldiers ಮತ್ತು policemen, 1,155 ಭಾರತದ soldiers, ಮತ್ತು tens of thousands of ನಾಗರಿಕರ. Secretary of Defence Ministry [[Gotabhaya Rajapaksa]] said on interview with ರಾಜ್ಯ television that 23,790 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನಾ personnel were killed since 1981 (it was not specified if police or other non-armed forces personnel were included in this particular figure). From August 2006 recapture of Mavil Aru reservoir until formal declaration of cessation of hostilities (on May 18), 6261 ಶ್ರೀಲಂಕಾದ soldiers were killed ಮತ್ತು 29,551 were wounded.<ref>{{cite web|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/victorys-price-6200-sri-lankan-troops-20090522-bi4f.html |title=Victory's price: 6,200 Sri Lankan troops |publisher=News.smh.com.au |date=2009-05-22 |accessdate=2009-05-30}}</ref> The ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ estimates that up to 22,000 ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿs were killed in last three years of ಸಂಘರ್ಷ.<ref>{{cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0/eda17636-4733-11de-923e-00144feabdc0.html?nclick_check=1 |title=/ UK - Sri Lankan army and Tamil Tiger death tolls reveal grim cost of years of civil war |publisher=Ft.com |date=2009-05-23 |accessdate=2009-05-30}}</ref> {{POV-section|date=May 2010}} The final five months of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ saw heaviest civilian casualties. The [[UN]], based on credible witness evidence from aid agencies as well ನಾಗರಿಕರ evacuated from ''Safe Zone'' by sea, estimated that 6,500 ನಾಗರಿಕರ were killed ಮತ್ತು another 14,000 injured between mid-January 2009, when ''Safe Zone'' was ಮೊದಲ declared, ಮತ್ತು mid-April 2009.<ref name="TG240409">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/apr/24/srilanka|title=Sri Lanka war toll near 6,500, UN report says|author=David Pallister & Gethin Chamberlain|date=24 April 2009|publisher=[[The Guardian]], UK | location=London}}</ref><ref name="BBC270409">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8019865.stm|title=Sri Lanka rejects rebel ceasefire|date=27 April 2009|publisher=[[BBC News]]}}</ref> There are no ವ್ಯವಹಾರಿಕ casualty figures after this period but estimates of death toll for final four months of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ (mid-January to mid-May) range from 15,000 to 20,000.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/may/29/sri-lanka-casualties-united-nations|title=Sri Lanka death toll 'unacceptably high', says UN|last=Chamberlain |first=Gethin|date=29 May 2009|publisher=[[The Guardian]], UK|accessdate=26 October 2009 | location=London}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/leading_article/article6382706.ece|title=Slaughter in Sri Lanka|date=29 May 2009|publisher=[[The Times]], UK|accessdate=26 October 2009|location=London|archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429054611/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/leading_article/article6382706.ece|url-status=dead}}</ref> A [[US ರಾಜ್ಯ Department]] report has suggested that actual casualty figures were probably much higher than UN's estimates ಮತ್ತು that significant numbers of casualties weren't recorded.<ref name="State"/> A former UN ವ್ಯವಹಾರಿಕ has clಗುರಿed that up to 40,000 ನಾಗರಿಕರ may have been killed in final stages of ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ.<ref>{{cite news|last=Buncombe|first=Andrew|title= Up to 40,000 civilians 'died in Sri Lanka offensive'|url=http://www.independent.co.uk/news/world/asia/up-to-40000-civilians-died-in-sri-lanka-offensive-1897865.html|accessdate=23 May 2010|newspaper=[[The Independent]]|date=12 February 2010 | location=London}}</ref> ==ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು== *[[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಕದನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕಗ್ಗೊಲೆಗಳು]] *[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಯುಪಡೆಯು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಮಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ ]] *[[ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ತಮಿಳು ಈಳಮ್‌]] *[[ಸ್ವ-ಸಂಕಲ್ಪ]] *[[II ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವಾಯುದಳ ಕದನದ ನಷ್ಟಗಳು]] ==ಆಕರಗಳು== {{Reflist|3}} ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== {{Refbegin|3}} * ಬಾಲಸಿಂಗಮ್, ಅಡೆಲೆ: ''ದ ವಿಲ್ ಟು ಪ್ರೀಡಮ್ - ‌ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ತಮಿಳ್ ರೆಸಿಸ್ಟನ್ಸ್''. ಫೇರ್‌ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, 2ನೇಯ ಸಂಪುಟ. 2003, ISBN 1-903679-03-6. * ದಿಸ್ಸಾನಾಯಕಾ, ಟಿ.ಡಿ.ಎಸ್.ಎ.: ''ವಾರ್ ಆಫ್ ಪೀಸ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಸಂಪುಟ II''. ಸ್ವಸ್ತಿಕಾ(ಪ್ರೈ.) ಲಿಮಿಟೆಡ್., ಕೊಲಂಬೊ 1998. * ದೀಕ್ಷಿತ್, ಜೆ.ಎನ್.: ''ಅಸೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೊಲಂಬೊ'', ISBN 81-220-0499-7. (1980ರ ಐಪಿಕೆ‌ಎಫ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.) * ಗಮೆಜ್,ಎಸ್. ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ಸನ್, ಐ.ಬಿ.: ''ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಇನ್ ಕಂಟೆಪರರಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ''. ಸೇಜ್, ನವದೆಹಲಿ 1999. * ಗಮೆಜ್, ಎಸ್.: ''ಎಥ್ನಿಕ್ ಕಾನ್ಪ್ಲಿಕ್ಟ್, ಸ್ಟೇಟ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನೇಶನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಘರ್ಷದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳು '', : ನೀಲ್ಸನ್, ಜಾನ್ ಪಿ. ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್, ದೀಪಕ್: "ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು Fragmentation", ಮನೋಹರ್,ನವದೆಹಲಿ (ಮುಂಬರಲಿದೆ). * ಹೂಲೆ,ಆರ್., ಸೋಮಸುಂದರಂ, ಡಿ., ಶ್ರೀಥರನ್,ಕೆ, ಮತ್ತು ಥಿರನಾಗಮಾ, ಆರ್. ''ದ ಬ್ರೋಕನ್ ಪಾಮಾಯ್ರಾ - ದ ತಮಿಳ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಅಕೌಂಟ್ ''. ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಕ್ಲೆರ್‌ಮೌಂಟ್ 1990. (ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿದೆ.)[http://www.uthr.org/BP/Content.htm ದ ಬ್ರೋಕನ್ Palmyra - ದ ತಮಿಳ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಅಕೌಂಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515072857/http://www.uthr.org/BP/Content.htm |date=2011-05-15 }}. * ಜಾನ್ಸನ್, ರಾಬರ್ಟ್: ''ಎ ರೀಜನ್ ಇನ್ ಥರ್ಮೊಯ್l''. ರಿಕ್ಟಿಯಾನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ 2005. (Covers ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.) * ನರಾಯನ ಸ್ವಾಮಿ, ಎಂ. ಆರ್.: '' ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ :ಫ್ರಾಮ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಟು ಗೆರಿಲ್ಲಾಸ್''. ಕೋನಾರ್ಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್; 3ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. 2002, ISBN 81-220-0631-0. * ರಾಜಸಿಂಗಮ್,ಕೆ.ಟಿ.: ''ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ದ ಅನ್‌ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ''. 2001-2002. (''ಏಷಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್‌'' ) ನಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು.[http://www.atimes.com/atimes/others/untold_story.html ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ದ ಅನ್‌ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011103308/http://www.atimes.com/atimes/others/untold_story.html |date=2007-10-11 }}. * ''ವಾರ್ ಮತ್ತು ಪೀಸ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ವಿತ್ ಎ ಪೋಸ್ಟ್-ಅಕಾರ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಫ್ರಾಮ್ ಜಾಫ್ನಾ''. ISBN 955-26-0001-4 /ISBN 978-955-26-0001-2, [[ರೋಹನ್ ಗುಣರತ್ನಾ]] ರಿಂದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ; 1 ಸಂಪುಟ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1987),. * ''ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಟರ್ವೆನ್ಶನ್ ಇನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ ದ ಭಾರತ'ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್ ''. ISBN 955-95199-0-5/ ISBN 978-955-95199-0-4,[[ರೋಹನ್ ಗುಣರತ್ನಾ]] ರಿಂದ ಸೌತ್ ಏಷಿಯನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಆನ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ (1993),. {{Refend}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== '''ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ''' *[http://www.defence.lk/ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ] *[http://www.peaceinsrilanka.org/ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ- ಇಲಾಖೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112015449/http://www.peaceinsrilanka.org/ |date=2006-01-12 }} *[http://www.ltteps.org/ ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ- ಇಲಾಖೆ] '''ನಕ್ಷೆಗಳು''' * [http://www.defence.lk/orbat/Default.asp ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ,ಯುದ್ಧ ಪ್ರಗತಿಯ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823094426/http://www.defence.lk/orbat/Default.asp |date=2009-08-23 }} * [http://www.lakdiva.org/army/digital_globe.html ಅಂತಿಮ ಸಂಘರ್ಷ ವಲಯದ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090426044854/http://www.lakdiva.org/army/digital_globe.html |date=2009-04-26 }} * [http://www.cyberlk.com/defencemap/ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ ರಕ್ಷಣಾ ನಕ್ಷೆ] '''ಸ್ವತಂತ್ರ ವರದಿ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್''' * [http://wsws.org/category/as-lanka.shtml ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122223029/http://wsws.org/category/as-lanka.shtml |date=2009-01-22 }} - ಹಲವಾರು ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ * [http://www.pact.lk/ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ (ಪಿಎಸಿಟಿ) - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523100752/http://pact.lk/ |date=2013-05-23 }} * [http://www.c-r.org/our-work/accord/sri-lanka/key-texts.php ಕಳೆದ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚನೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ] * [http://defencewire.blogspot.com/ ಶ್ರೀಲಂಕ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇನೆಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೇ] * [https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/srilanka0209webwcover_0.pdf ಯುದ್ಧ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ವನ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂದನೆ ],ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಣೆ '''ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ''' * [http://www.iss.europa.eu/nc/actualites/actualite/article/sri-lanka-what-role-for-the-eu/ ಶ್ರೀಲಂಕಾ: ಇಯುಗೆ ಏನು ಪಾತ್ರ ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015040718/http://www.iss.europa.eu/nc/actualites/actualite/article/sri-lanka-what-role-for-the-eu/ |date=2009-10-15 }}, ಅಮೈಯಾ ಸ್ಯಾನ್‌ಚೆಜ್ ಕಾಸಿಸೆದೋರಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ,ಮೇ 2009, {1ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ {/1} {{Sri Lankan Civil War|state=expand}} {{Armed Conflicts Involving Sri Lanka}} {{Sri Lanka topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]] [[ವರ್ಗ:20ನೇಯ- ಶತಮಾನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21ನೇಯ- ಶತಮಾನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ ರಾಜಕೀಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಒಳಗೊಂಡ ಯುದ್ಧಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳು ರಾಜಕೀಯ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಈಳಮ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ದೊಂಬಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರೀಕ ಅಶಾಂತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ-ವಿರೋಧ]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ]] elijbq0kqarhj3k3ysabtxttefb261w 0 23854 1430536 1430343 2026-09-27T11:03:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430536 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = City of San Jose |settlement_type = [[City]] |nickname = S.J. |motto = Capital of Silicon Valley |image_skyline = SanJose Infobox Pic Montage.jpg |imagesize = |image_caption = Images, from top, left to right: [[Downtown San Jose]], [[San Jose Museum of Art]], [[De Anza Hotel]], [[Plaza de César Chávez]] |image_flag = Flag of San José, California.svg |image_seal = Seal of San José, California.svg |image_map = SanJoseMapWithLAFCOandCityLabelsandCA.png |mapsize = 250x200px |map_caption = Location of San Jose within [[Santa Clara County, California]] |pushpin_map =USA |pushpin_map_caption = Location in the United States |coordinates_region = US-CA |subdivision_type = [[List of countries|Country]] |subdivision_name = {{flagicon|USA}} [[United States]] |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = {{flagicon|California}} [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]] |subdivision_type2 = [[List of counties in California|County]] |subdivision_name2 = [[Santa Clara County, California|Santa Clara County]] |government_type = [[Charter city]], [[Mayor-council government|Mayor-council]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = [[Chuck Reed]] |leader_title1 = [[Vice Mayor]] |leader_name1 = [[Judy Chirco]] |leader_title2 = [[City Manager]] |leader_name2 = Debra Figone |leader_title3 = [[California State Senate|Senate]] |leader_name3 ={{Collapsible list |title ='''List of Senators''' |frame_style = border:none; padding: 0; |list_style = text-align:left;display:none; |1=[[Ellen Corbett]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |2=[[Joe Simitian]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |3=[[Elaine Alquist]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |4=[[Abel Maldonado]] ([[U.S. Republican Party|R]]) }} |leader_title4 = [[California State Assembly|Assembly]] |leader_name4 ={{Collapsible list |title ='''Assembly List''' |frame_style = border:none; padding: 0; |list_style = text-align:left;display:none; |1=[[Ira Ruskin]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |2=[[Sally J. Lieber]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |3=[[Joe Coto]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |4=[[Jim Beall]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |5=[[Anna M. Caballero]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) }} |leader_title5 = [[U.S. Congress|U.S. House of Representatives]] |leader_name5 ={{Collapsible list |title ='''List of Congressional Members''' |frame_style = border:none; padding: 0; |list_style = text-align:left;display:none; |1=[[Anna Eshoo]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |2=[[Mike Honda]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) |3=[[Zoe Lofgren]] ([[U.S. Democratic Party|D]]) }} |established_title = [[History of San Jose, California#Early Spanish pueblo|Pueblo]] founded |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date = November 29, 1777 |established_date2 = March 27, 1850 |established_title3 = |established_date3 = |area_footnotes =<ref>[http://www.census.gov/geo/www/ua/ua2k.txt US Census Bureau Lists of Urbanized Areas]</ref> |area_magnitude = 1 E8 |area_total_km2 = 461.5 |unit_pref = Imperial |area_total_sq_mi = 178.2 |area_land_km2 = 452.9 |area_land_sq_mi = 174.9 |area_water_km2 = 8.6 |area_water_sq_mi = 3.3 |area_metro_sq_mi = 2694.7 |area_metro_km2 = 6979.4 |area_water_percent = |area_urban_km2 = 716.53 |area_urban_sq_mi = 447.83 |population_as_of = 2010 |population_note = |population_footnotes =<ref name=population/> |population_total = 1,023,083([[List of United States cities by population|10th]]) |population_metro = 1,839,700 (MSA 7/1/09) |population_urban = |population_density_km2 = 2223.21 |population_blank1_title = [[Demonym]] |population_blank1 = San Josean |timezone = [[Pacific Time Zone|PST]] |utc_offset = −8 |timezone_DST = PDT |utc_offset_DST = −7 |coordinates_display = display=inline,title |latd = 37 |latm = 20 |lats = 7 |latNS = N |longd = 121 |longm = 53 |longs = 31 |longEW = W |elevation_footnotes =<ref name=elevation>{{cite web |url={{Gnis3|1654952}} |title=USGS—San Jose, California |accessdate=2007-02-17 }}</ref> |elevation_m = 26 |downtown elevation_ft = 85 |website = [http://www.sanjoseca.gov www.sanjoseca.gov] |postal_code_type = [[ZIP code]] |postal_code = 95101–95103, 95106, 95108–95139, 95141, 95142, 95148, 95150–95161, 95164, 95170–95173, 95190–95194, 95196 |area_code = [[Area code 408|408]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 06-68000 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 1654952 |footnotes = }} '''ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ''' ({{pron-en|ˌsænhoʊˈzeɪ}}) ([[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[St. ಜೋಸೆಫ್‌‌]] ಎಂದರ್ಥ) [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮೂರನೇ-ಬೃಹತ್‌‌]] ಮಹಾನಗರವಾಗಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಹತ್ತನೇ-ಬೃಹತ್‌‌]] ನಗರವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ]]ಯ ಕೌಂಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. [[ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ 31ನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರವಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವ ನಗರವು, [[ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ದಕ್ಷಿಣತುದಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ, 7.4 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="2009metropopulation">{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/metro/tables/2009/CBSA-EST2009-02.xls|title=Annual Estimates of the Population for Metropolitan Areas|date=2009-07-01|publisher=United States Census Bureau|accessdate=2010-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100615175303/http://www.census.gov/popest/metro/tables/2009/CBSA-EST2009-02.xls|archivedate=2010-06-15}}</ref> ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ [[ಕೃಷಿಆಧಾರಿತ]] ನಗರವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ, 1950ರ ದಶಕದಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತದವರೆಗೆ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ವಸತಿಪ್ರದೇಶಗಳೆಡೆ ಧಾವಿಸುವ ನವವಾಸಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಚುಂಬಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಭೂವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ [[ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರವಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 1, 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅಂದಾಜು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,023,083 ಇದ್ದು ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ ಅನ್ನು 10ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ U.S. ಮಹಾನಗರವಾಗಿಸಿದೆ.<ref name="population">{{cite web |url=http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/2009-10/ |title=Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places Over 100,000 |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100708045220/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/2009-10/ |url-status=deviated |archivedate=2010-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100708045220/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/2009-10/ }}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 29, 1777ರಂದು ''ಎಲ್‌‌ ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲೋ ಡೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ ಡೆ ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ/El Pueblo de San José de Guadalupe'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಂತರ [[ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ನ್ಯುಯೆವಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ವಸಾಹತು]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಥಮ [[ಪಟ್ಟಣ]]ವಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸ/ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=The First City|url=http://www.californiahistory.net/text_only/4_3_1.htm|work=California History Online|date=|accessdate=2008-03-15}}</ref> ಈ ಮಹಾನಗರವು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]] ಹಾಗೂ [[ಮಾಂಟೆರೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಸೇನಾನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ವು 1850ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಾಗ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=California Admission Day—September 9, 1850|url=http://www.parks.ca.gov/?page_id=23856|publisher=[[California State Parks]]|year=2007|accessdate=2008-03-15}}</ref> 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೃಷಿಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರಿಂದ ಮರಳಿದ ಸೈನಿಕರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪರಿಣತರುಗಳಿಂದ ವಸತಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಿತು ಹಾಗೂ 1950 ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ವಶಪಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೀವ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಹೋಸೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮವು ಹೊಂದಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಹಾನಗರವು ''ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆಯ ರಾಜಧಾನಿ'' ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಯುರೋಪಿ]]ಯನ್ನರ ವಸಾಹತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಓಹ್ಲೋನ್‌]]‌ [[ಸ್ಥಳೀಯ/ದೇಶೀಯ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ]]<ref name="NRHP">{{cite web | url=http://www.cr.nps.gov/nr/travel/santaclara/history.htm | title=Early History | publisher=[[National Register of Historic Places]] | accessdate=2007-06-05 | archive-date=2007-06-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070609014111/http://www.cr.nps.gov/nr/travel/santaclara/history.htm | url-status=deviated | archivedate=2007-06-09 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609014111/http://www.cr.nps.gov/nr/travel/santaclara/history.htm }}</ref> ಅನೇಕ ಸಮೂಹಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೊದಲ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಐರೋಪ್ಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಫಾದರ್‌/ಪಾದ್ರಿ [[ಜ್ಯೂನಿಪೆರೋ ಸೆರ್ರಾ]]ರು 1769ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್‌ ಪಂಥ]]ದ [[ಮತಪ್ರಚಾರ]] ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.<ref name="DSJ history">{{cite web | url=http://www.californiahistory.net/4_PAGES/missions_junipero.htm | title=Junípero Serra | year=2000 | work=California History Online | publisher=California Historical Society | accessdate=2007-06-20 }}</ref> [[ನವ ಸ್ಪೇನ್‌‌ನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ]] [[ಆಂಟೊನಿಯೋ ಮಾರಿಯಾ ಡೆ ಬುಕಾರೆಲಿ ವೈ ಉರ್ಸುವಾ]]ರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಅನ್ನು [[ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ]] [[ಜೋಸ್‌‌ ಜೊವಾಕ್ವಿನ್‌ ಮೊರಾಗಾ]]ರು ನವೆಂಬರ್‌ 29, 1777ರಂದು ([[ಸಂತ ಜೋಸೆಫ್‌]]‌‌ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ) ''ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲೋ ಡೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಡೆ ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ/Pueblo de San José de Guadalupe'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಪಟ್ಟಣವು [[ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ನಾಗರಿಕ ವಸಾಹತುವಾಗಿತ್ತು.<ref name="arbuckle">{{cite book | title=Clyde Arbuckle's History of San Jose | year=1986 | author=Clyde Arbuckle | publisher=Smith McKay Printing | isbn=978-9996625220 }}</ref> 1797ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲೋವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವಾದ ಇಂದಿನ-ದಿನಮಾನದ [[ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ ಭೂದೃಶ್ಯಹೆದ್ದಾರಿ]] ಹಾಗೂ ಟೇಲರ್‌ ರಸ್ತೆ/ಬೀದಿ/ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌ಗಳ ಛೇದಕದ ಸಮೀಪದಿಂದ, ಈಗಿನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ/ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಧಿಪತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ವಿರಸದ ನಂತರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ 1821ರಲ್ಲಿ [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌ ಆಡಳಿತ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1846ರಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಗರವು ಶರಣಾದಾಗ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="NRHP"/> ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ, ಮಾರ್ಚ್‌ 27, 1850ರಂದು, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾನಗರ(ಸಾಕ್ರಾಮೆಂಟೋದ ನಂತರ) ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಾಗ [[ಜೋಸ್ಯಾಹ್‌/ಸಯ್ಯ ಬೆಲ್ಡೆನ್‌]]‌ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಪೌರರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜಧಾನಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಶಾಸನಸಭೆ]]ಯ ಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಅಧಿವೇಶನಗಳನ್ನು (1850–1851) ಕೂಡಾ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಂದು ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಪಾಮ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ವೃತ್ತ]]ವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜಧಾನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]]ನಗರದಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದಿದ್ದರೂ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[1906ರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಭೂಕಂಪ]]ದಿಂದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಅಗ್‌‌ನ್ಯೂಸ್‌‌ ಅಸಿಲಮ್‌/ರಕ್ಷಣಾಲಯದ (ನಂತರ ಅಗ್‌‌ನ್ಯೂಸ್‌‌ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ) ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಛಾವಣಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಾಗ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಸತ್ತಿದ್ದರು,<ref>{{cite web | url=http://www.cr.nps.gov/nr/travel/santaclara/agn.htm | title=Agnews Insane Asylum | publisher=[[National Register of Historic Places]] | accessdate=2007-06-07 | archive-date=2007-05-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070524093818/http://www.cr.nps.gov/nR/travel/santaclara/agn.htm | url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮೂರು-ಮಹಡಿಗಳ ಕಲ್ಲು-ಹಾಗೂ-ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕಟ್ಟಡವೂ ಕೂಡಾ ನೆಲಸಮವಾಯಿತು. [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ಅವಧಿಯು ಕ್ಷೋಭೆಯ ಅವಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ [[ಜಪಾನೀ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ]]ನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಜಪಾನ್‌ಟೌನ್‌/ಪಟ್ಟಣ]]ದವರನ್ನು [[ಸ್ಥಳನಿರ್ಬಂಧದ ಶಿಬಿರಗಳಿ]]ಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, {{Citation needed|date=March 2008}} ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಮಹಾಪೌರರಾದ [[ನಾರ್ಮನ್‌‌ ಮಿನೆಟಾ]]ರೂ ಇದ್ದರು. [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌]]ನ [[ಝೂಟ್‌‌ ಸೂಟ್‌‌ ಗಲಭೆಗಳ]] ನಂತರ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌-ವಿರೋಧಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವು 1943ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂಡವವಾಡಿತು.{{Citation needed|date=March 2008}} ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವು ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]] ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, [[ಫುಡ್‌‌ ಮೆಷಿನರಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]‌ (ನಂತರ [[FMC ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]]‌‌)ಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ‌ ರಕ್ಷಣಾ/ಯುದ್ಧ ಇಲಾಖೆ]]ಯು 1000 [[ತಿರುಗುಪಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ವಾಹನಗಳ]]ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಕೃಷಿಯಿಂದ ([[ಡೆಲ್‌ ಮಾಂಟೆ]] ಕ್ಯಾನರಿ/ಡಬ್ಬಿಆಹಾರ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಆಗ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತನಾಗಿತ್ತು) ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ(ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ) ಬದಲಾಯಿತು.<ref name="PolHist">{{cite web | url=http://www2.sjsu.edu/depts/PoliSci/faculty/christensen/flashback.htm | title=Flashback: A short political history of San Jose | publisher=San Jose State University | accessdate=2007-06-07}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ನಂತರ, FMC (ನಂತರ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್]]‌‌, ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ [[BAE ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌]]) ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾದ [[M113 ರಕ್ಷಾಕವಚವಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾಗಣೆ ವಾಹನ]], [[ಬ್ರಾಡ್ಲೆ ಯುದ್ಧ ವಾಹನ]], ಹಾಗೂ ಮತ್ತಿತರ [[M1 ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌‌]]ನ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಕರಣವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ [[ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ]]ನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.<ref>{{cite web | url=http://www.uniteddefense.com/co/history.htm | title=BAE Systems History}}</ref> [[IBM]] ಕಂಪೆನಿಯು ತನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು 1943ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಚೇರಿಯನ್ನು 1952ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು. ಎರಡೂ ಕೂಡಾ ಮುಂದೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯಸೂಚಕವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡವಲ್ಲದೇ, [[ರೆನಾಲ್ಡ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌]] ಹಾಗೂ ಆತನ ತಂಡವು ನಂತರ [[RAMAC]]ಅನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ [[ದೃಢಮುದ್ರಿಕೆ/ಡ್ರೈವ್‌‌/ಹಾರ್ಡ್‌ಡಿಸ್ಕ್‌ ಡ್ರೈವ್‌‌]]ಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು, ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಭಾಗವು ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>ವಿನ್ಸ್‌ಲೋ, ವಾರ್ಡ್‌ (ಸಂಪಾದಕ); ''ದ ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ: ಎ ಒನ್‌‌ ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ ಇಯರ್‌‌ ರೆನಾಸ್ಯಾನ್ಸ್'' ; 1995; ISBN 0-9649217-0-7</ref> 1950 ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾನಗರ ನಿರ್ವಾಹಕ [[ಡಚ್‌‌ ಹಮನ್ನ್‌‌‌‌‌]]‌ರವರು ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಾನಗರವು ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಅಲ್ವಿಸೋ]] ಹಾಗೂ [[ಕೆಂಬ್ರಿಯನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]‌ನಂತಹವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪೌರರುಗಳಾದ [[ನಾರ್ಮನ್‌‌ ಮಿನೆಟಾ]] ಹಾಗೂ [[ಜಾನೆಟ್‌ ಗ್ರೇ ಹೇಯಸ್‌]]‌ರವರಂತಹಾ ಸಮರ್ಥಕರೊಂದಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. [[ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಿತಿನಿಗದಿಪಡಿಸುವಿಕೆ]], ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ [[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಕ್ಯುಪರ್ಟಿನೋ]]ಗಳ ಸಂಘಟಿಸುವಿಕೆಗಳ ನಂತರವೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳದೇ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಡೆ ಮುನ್ನಡೆಯಿತು.<ref name="PolHist"/> [[ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಇರುವಿಕೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇಂಬು ನೀಡಿತಲ್ಲದೇ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಸತಿವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯು 1976ರಿಂದ 2001ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ್ದಾದ 936%ನಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | url=http://www.ti.org/vaupdate31.html | title=San Jose case study, part one: the urban-growth boundary | publisher=Thoreau Institute | accessdate=2007-06-07}}</ref> 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೂ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರಿದವಲ್ಲದೇ 1974ರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ನವೀಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿ, ತಪ್ಪಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಸಲು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಗಣನೆ ನಡೆದಾಗ ಮತದಾರರು ಆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರದ 1980ರ ನಂತರ ಕಟ್ಟಲಾದ ವಸತಿಸಮುಚ್ಚಯಗಳ ಶೇಕಡಾ ಅರವತ್ತು ಭಾಗ ಹಾಗೂ 2000ರಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾದ ವಸತಿಗೃಹಗಳ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಬಹುಕುಟುಂಬ ರಚನೆಯವಾಗಿದ್ದು [[ಚುರುಕು ಬೆಳವಣಿಗೆ]] ಯೋಜನಾ ಸೂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಒಲವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref name="HsgConst">{{cite web | url=http://www.sanjoseca.gov/planning/data/build_permit_hist/table1.asp | title=Building Permit History, 1980–2006 | publisher=City of San Jose | accessdate=2007-06-07 | archive-date=2007-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927042843/http://www.sanjoseca.gov/planning/data/build_permit_hist/table1.asp | url-status=dead }}</ref> === ನಗರದ ಹೆಸರು === ಏಪ್ರಿಲ್‌ 3, 1979ರಂದು, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಮಹಾನಗರ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳು, ಅಧಿಕೃತ ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿ/ದಾಖಲೆಗಳು, ಕಚೇರಿ ನಾಮಫಲಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇಲಾಖಾ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು "e" ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ [[ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಚಿಹ್ನೆ]]ಯ ಇರುವ ಹಾಗೆ, '''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್/San José''' ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿಯ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ, ''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌/San José'' ನ ಈ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಹೆಸರನ್ನು ದೊಡ್ಡಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಕ್ಷರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಬರೆದಾಗ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಪಾಲಿಸದಿರುವಂತೆ ನಿಯಮವಿದೆ. ಆದರೂ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವ ''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌/San Jose'' ಹಾಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಗರದ ಶಾಸನಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ''ಸಿಟಿ ಆಫ್‌‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌'' ‌ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sanjoseca.gov/clerk/charter.asp#Art1 |title=''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ'' ದ ಶಾಸನಪತ್ರ/ವಿಧೇಯಕಪತ್ರ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617213541/http://www.sanjoseca.gov/clerk/Charter.asp#Art1 |url-status=dead }}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರ/ಭೂವಿವರಣೆ == {{climate chart | San Jose | 41.7 | 59.3 | 3.03 | 44.6 | 63.4 | 2.84 | 46.4 | 67.0 | 2.69 | 48.3 | 72.1 | 1.02 | 51.8 | 76.7 | 0.44 | 55.4 | 81.8 | 0.10 | 57.5 | 84.3 | 0.06 | 57.7 | 84.0 | 0.07 | 56.7 | 82.2 | 0.23 | 52.3 | 75.9 | 0.87 | 45.6 | 65.3 | 1.73 | 41.0 | 58.9 | 2.00 |units = imperial |float = right |clear = none |source = NOAA <ref name = NCDC/> }} [[ಚಿತ್ರ:SanJoseDowntownIMG016elf wb.jpg|thumb|right|200px|ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ನವೀನ ವಸ್ತುಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಕಾಣುವುದು ಹೀಗೆ ; ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:AlumRockViewSiliconValley w.jpg|thumb|400px|ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಉತ್ತರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ (ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯವು ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಡ ತುದಿ) ಹಾಗೂ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆಯ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳು ಹೀಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.[http://mthamilton.ucolick.org/hamcam/ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಿಂದ ಆಯಾ-ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ]]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು {{Coord|37.335278|-121.891944|type:city_region:US-CA|format=dms}} ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಜನಗಣತಿ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾನಗರವು 178.2 ಚದುರ ಮೈಲಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (461.5&nbsp;km²),{{GR|1}} ಅದರಲ್ಲಿ 3.3 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ (8.6&nbsp;km²; 1.86%) ನೀರು ಆವರಿಸಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ [[ಭೂಕಂಪ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ರೋತವಾದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್‌‌ ದೋಷವಲಯ]]ದ ಸಮೀಪವಿದೆ. 1906ರಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಮಹಾನಗರವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಭೂಕಂಪಗಳು 1839, 1851, 1858, 1864, 1865, [[1868]], ಹಾಗೂ 1891ನೇ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ.{{Citation needed|date=June 2007}} 1957ರ [[ಡಾಲಿ ಮಹಾನಗರ]] ಭೂಕಂಪವು ಸುಮಾರು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. 1989ರ [[ಲೊ/ಲೋಮಾ ಪ್ರಿಯೆಟಾ ಭೂಕಂಪ]]ವು ಕೂಡಾ ಮಹಾನಗರದ ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಇತರೆ ದೋಷವಲಯಗಳೆಂದರೆ [[ಮಾಂಟೆ ವಿಸ್ಟಾ/ವಿಸ್ತಾ ದೋಷವಲಯ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಹೇವರ್ಡ್‌ ದೋಷವಲಯ]], ಉತ್ತರ ಕಾಲವೇರಸ್‌ ದೋಷವಲಯ, ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಕಾಲವೇರಸ್‌ ದೋಷವಲಯಗಳು ಆಗಿದೆ. [[ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ ನದಿ]]ಯು [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಪರ್ವತಗಳಿಂ]]ದ ಹರಿದು (ಪೆಸಿಫಿಕ್‌/ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ) ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಮೂಲಕ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ [[ಅಲ್ವಿಸೋ]]ದಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ನೆರೆಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಟೆ]]ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಫಟಿಕ/ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌‌ ಶಿಲೆ]]ಯಿಂದ [[ಚಿನ್ನ]]ವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಹಾಗೂ 1870ರಿಂದ 1945ರವರೆಗೆ U.S. ಸೇನಾಪಡೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ [[ಪಾದರಸದ ಸ್ಫೋಟಕ ಕಿರುಕೊಳವೆ]] ಹಾಗೂ ಆಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಪಾದರಸ]] ಗಣಿಗಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮೂಲತಃ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[ಅಲ್ಮಾಡೆನ್‌ ಕಣಿವೆ]]ಯಿದೆ.{{Citation needed|date=June 2007}} ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟ ಎಂದರೆ [[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ]]ದಿಂದ 13 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು (4 m) ಕೆಳಗಿರುವ ಅಲ್ವಿಸೋದಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ ;<ref>{{cite web | url=http://www.journalism.sfsu.edu/www/pubs/prism/apr96/14.html | title=Sinking State | publisher=[[San Francisco State University]] | date=April 1996 | accessdate=2008-04-27 | archive-date=2012-04-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120415014552/http://www.journalism.sfsu.edu/www/pubs/prism/apr96/14.html | url-status=deviated | archivedate=2014-07-04 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140704105445/http://web.archive.org/web/20120415014552/http://www.journalism.sfsu.edu/www/pubs/prism/apr96/14.html }}</ref> ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟವೆಂದರೆ 4,372 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು (1,333 m) ಎತ್ತರವಿರುವ [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತ]]ದ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್‌‌ ಶೃಂಗ/ಶಿಖರ, ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಗರಮಿತಿಯ ಹೊರಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌‌ ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿರುವ [[ಲಿಕ್‌ ವೇಧಶಾಲೆ/ಅಂತರಿಕ್ಷವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]] ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, [[ಬೆಳಕಿನ/ದ್ಯುತಿ ಮಾಲಿನ್ಯ]]ವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಬೀದಿದೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ವಸತಿಗೃಹಗಳ ಹೊರಗಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ [[ಅಲ್ಪ ಒತ್ತಡದ ಸೋಡಿಯಮ್‌ ದೀಪ]]ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವಂತಹಾ ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="LPS policy">{{cite web | url=http://www.google.com/url?sa=t&ct=res&cd=3&url=http%3A%2F%2Fsanjoseca.gov%2Fplanning%2Fcounter%2Fpolicies%2Fpol_lighting.pdf&ei=mkR2RqydJ5m-hAPZ6PT1CA&usg=AFQjCNHDbqDIYFFcWkybElTJ4QBvX9IpHA&sig2=6PJB3qDV_RqledmvU9UYmA | title=Outdoor lighting on private developments | author=[[San Jose City Council]], |date=March 1, 1983 | accessdate=2007-06-18 }}</ref> ಮಹಾನಗರ'ದ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲು [[6216 ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]] [[ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ]]ಕ್ಕೆ ಮಹಾನಗರದ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="UCSC">{{cite web | url=http://www.ucsc.edu/oncampus/currents/97-98/05-25/asteroid.htm | title=UCSC, Lick Observatory designate asteroid for the city of San Jose | publisher=[[University of California, Santa Cruz]] | date=May 25, 1998 | accessdate=2007-06-18 | archive-date=2007-08-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070817095443/http://www.ucsc.edu/oncampus/currents/97-98/05-25/asteroid.htm | url-status=dead }}</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌/ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದ ಸಮೀಪ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಗೆ (ಇದರ ಉತ್ತರ ಗಡಿಯ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗವು ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ) ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ. [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆ]]ಯು ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನಾಭಿಯಿಂದ ಹೊರಟು ಚಕ್ರದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಕೀಲುಗಳಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಭಾಗಶಃ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹಂಚಿಕೆ]] ಹಾಗೂ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ [[ಉಪನಗರೀಕರಣ]]ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ಈಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. === ಹವಾಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Palm Trees in San Jose California.jpg|thumb|left|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪಾಮ್‌ ಮರಗಳ ಸಾಲಿರುತ್ತದೆ.]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌, ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆಯೇ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌‌ ವಾಯುಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="WR-259">{{cite web | url=http://www.wrh.noaa.gov/mtr/sfd_sjc_climate/sjc/SJC_CLIMATE3.php | title=Climate of San Jose | author=Miguel Miller | accessdate=2007-06-18 | publisher=National Weather Service }}</ref> [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]]ದಂತೆ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌/ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕಿರದೇ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಒಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಮೂರೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವೆಂದರೆ ಮಹಾನಗರವು 14.4 ಅಂಗುಲಗಳ (366&nbsp;mm) ಮಧ್ಯಸ್ಥ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ [[ಅರೆಆರ್ದ್ರ]] ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="weather.gov">http://weather.gov</ref> ಜನವರಿ'ಯ ಸರಾಸರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ 59&nbsp;°F ಆಗಿದ್ದು ಸರಾಸರಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ 42&nbsp;°F ಇರುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ'ನ ಸರಾಸರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ 84&nbsp;°F ಆಗಿದ್ದು, ಸರಾಸರಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ 57&nbsp;°F <ref name="http://www.wrcc.dri.edu/cgi-bin/cliMAIN.pl?casjos">{{cite web|url=http://www.accuweather.com/us/ca/san-jose/95113/forecast-month.asp |title=San Jose Month Weather|publisher=AccuWeather}}</ref> ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶವೆಂದರೆ ಜುಲೈ 19–23, 2006ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ 112&nbsp;°F ಆಗಿತ್ತು; ಕನಿಷ್ಠವೆಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1990ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ 20&nbsp;°F (−8.3&nbsp;°C) ಆಗಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಹಗಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ''ಏರುಪೇರುಗಳು'' 10&nbsp;°Fರಿಂದ 12&nbsp;°Fರಷ್ಟು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ (''ಏರುಪೇರಿನ ಪ್ರಮಾಣ'' ಕೇವಲ 5.5&nbsp;°Cರಿಂದ 6.6&nbsp;°C), ಇದರರ್ಥವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಾಯುಗುಣವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಇತರೆ ಕೆಲಭಾಗಗಳ ಹಾಗೆ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಏರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಲಘು ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಪನಗರಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 300 ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ಅಥವಾ ಮೇವರೆಗಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲ ಹಾಗೂ ವಸಂತಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಲಗಳು [[ಪತನಶೀಲ]] ಮರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹಸಿರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಣ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಸತ್ತು ಬಾಡಿಹೋಗುತ್ತ, ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊನ್ನಿನ ಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಬಣವೆಬೆಂಕಿ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 50 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 1953ರಲ್ಲಿನ {{convert|6.12|in|mm}}ರಿಂದ 1983ರಲ್ಲಿನ {{convert|32.57|in|mm}}ರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದರೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ {{convert|10.23|in|mm}} ಪ್ರಮಾಣ ಮಳೆ. 24-ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಜನವರಿ 30, 1968ರಂದು ಬಿದ್ದ {{convert|3.60|in|mm}}ರಷ್ಟಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಣವಾತಾವರಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾದರೂ ಆಗಸ್ಟ್‌ 21, 1968ರಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಭಾರೀ ಚಂಡಮಾರುತವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಷ್ಟು 1.92 ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿತ್ತು.<ref>wrcc.dri.edu/summary/Climsmcaa.html; ''[[San Francisco Chronicle]]'', August 22, 1968</ref> ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 2,000 ftನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವ (610 m) [[ಹಿಮ]]ದ ಮಟ್ಟವು ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೂ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸಮೀಪದ [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತ]] ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಪರ್ವತಗಳ]]ನ್ನು ಹಿಮಾವೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೆಲದಿನಗಳವರೆಗೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 17]]ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌]]ನೆಡೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ‌ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಮವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಬೀಳುವುದಾದರೂ, ಹಾಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 1976ರಂದಿನದ್ದು, ಅಂದು ಮಹಾನಗರದ ಅನೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸುಮಾರು 3 ಅಂಗುಲಗಳವರೆಗಿರಬಹುದಾದಷ್ಟು (7.6&nbsp;cm) ಹಿಮವನ್ನು ಕಾರು ಹಾಗೂ ಮನೆಛಾವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರು. ಅಧಿಕೃತ ಮಾಪನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಕೇವಲ {{convert|0.5|in|mm|sing=on}}ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮಪಾತವನ್ನಷ್ಟೇ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾರ್ಚ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಅಂಗುಲದಷ್ಟಿರಬಹುದಾದ (2.5&nbsp;cm) ಹಿಮಪಾತವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೇವಲ 90 ಅಡಿಗಳಿಂದ (27 m) 200 ಅಡಿಗಳವರೆಗಿನ (61 m) ಎತ್ತರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಿತು. ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳ ಹಾಗೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕೂಡಾ ಡಜನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ/ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಕಿರುವಾಯುಗುಣಗಳ]]ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯವು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿಯೇ ಲಘು ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ 10 ಮೈಲುಗಳ (16&nbsp;km) ದೂರವಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಾಂಶ ವೈಪರೀತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. {{Infobox Weather |single_line= Y |location=San Jose, California |Jan_Hi_°F =59.3 |Feb_Hi_°F =63.4 |Mar_Hi_°F =67.0 |Apr_Hi_°F =72.1 |May_Hi_°F =76.7 |Jun_Hi_°F =81.8 |Jul_Hi_°F =84.3 |Aug_Hi_°F =84.0 |Sep_Hi_°F =82.2 |Oct_Hi_°F =75.9 |Nov_Hi_°F =65.3 |Dec_Hi_°F =58.9 |Year_Hi_°F =72.6 |Jan_Lo_°F =41.7 |Feb_Lo_°F =44.6 |Mar_Lo_°F =46.4 |Apr_Lo_°F =48.3 |May_Lo_°F =51.8 |Jun_Lo_°F =55.4 |Jul_Lo_°F =57.5 |Aug_Lo_°F =57.7 |Sep_Lo_°F =56.7 |Oct_Lo_°F =52.3 |Nov_Lo_°F =45.6 |Dec_Lo_°F =41.0 |Year_Lo_°F =49.9 |Jan_Precip_inch =3.03 |Feb_Precip_inch =2.84 |Mar_Precip_inch =2.69 |Apr_Precip_inch =1.02 |May_Precip_inch =0.44 |Jun_Precip_inch =0.10 |Jul_Precip_inch =0.06 |Aug_Precip_inch =0.07 |Sep_Precip_inch =0.23 |Oct_Precip_inch =0.87 |Nov_Precip_inch =1.73 |Dec_Precip_inch =2.00 |Year_Precip_inch =15.08 |Jan_Precip_days = 10.2 |Feb_Precip_days = 9.7 |Mar_Precip_days = 10.3 |Apr_Precip_days = 5.4 |May_Precip_days = 3.0 |Jun_Precip_days = 0.9 |Jul_Precip_days = 0.3 |Aug_Precip_days = 0.5 |Sep_Precip_days = 1.5 |Oct_Precip_days = 3.6 |Nov_Precip_days = 7.4 |Dec_Precip_days = 8.9 | source = NOAA <ref name=NCDC>{{cite web | url=http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/ca/047821.pdf | title=NCDC: U.S. Climate Normals | accessdate=2010-04-22 }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | accessdate=2010-04-22}} == ಮಹಾನಗರದ ನೋಟ/ದೃಶ್ಯ == {{wide image|Panoramic_Downtown_San_Jose.jpg|1800px|<center>Overhead panorama of [[downtown San Jose]].</center>}} ಮಹಾನಗರವು ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಮಹಾನಗರದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ [[ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ಸಮುದಾಯಗಳಾ]]ಗಿವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ]], ಮಧ್ಯಕೇಂದ್ರ, [[ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್]]‌‌, [[ಉತ್ತರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್]]‌‌, [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]], ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]]. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನೊಳಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಮುದಾಯಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ]], [[ಜಪಾನ್‌ಟೌನ್‌/ಪಟ್ಟಣ]], [[ರೋಸ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್]]‌‌, [[ಸುನೋಲ್‌‌-ಮಿಡ್‌ಟೌನ್‌‌]], [[ವಿಲ್ಲೋ ಗ್ಲೆನ್‌‌]], [[ನಾಗ್ಲೀ ಪಾರ್ಕ್]]‌‌, [[ಬರ್ಬ್ಯಾಂಕ್]]‌‌, [[ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]], [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌]], [[ಅಲ್ವಿಸೋ]], [[ಪೂರ್ವ ತಪ್ಪಲು]], [[ಕಿರು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌‌]], [[ಅಲ್ಮಾಡೆನ್‌ ಕಣಿವೆ]], [[ಬೆಳ್ಳಿ ಕಡಲಚಾಚು ಕಣಿವೆ]], [[ಎಡೆನ್‌ವೇಲ್‌‌]], ಹಾಗೂ [[ಸೆವೆನ್‌ ಟ್ರೀಸ್‌]]ಗಳು. === ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳೆಂದರೆ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಧನಾ/ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], [[ಕೆಲ್ಲೆ/ಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ಉದ್ಯಾನ]], [[St. ಜೋಸೆಫ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಕೆಥಡ್ರಲ್]]‌‌, [[ಪ್ಲಾಜಾ ಡೆ ಸೀಜರ್‌‌ ಚಾವೆಜ್‌‌]], [[Dr. ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೂಥರ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌‌, Jr. ಗ್ರಂಥಾಲಯ]], [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ]], [[ರೋಸಿಕ್ಯೂಷಿಯನ್ನರ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], [[ಲಿಕ್‌ ವೇಧಶಾಲೆ/ಅಂತರಿಕ್ಷವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]], [[ಹೇಸ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್]]‌‌, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್]]‌, [[ಡೆ ಅಂಜಾ ಹೋಟೆಲ್‌‌]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಇಂಪ್ರೂವ್]]‌, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜಪಾನ್‌ಟೌನ್‌/ಪಟ್ಟಣ]], [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌಸ್]]‌‌, [[ರೇಜಿಂಗ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌‌]], [[ಪಾಮ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ವೃತ್ತ]], [[ಕಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೋರಿ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಸಭಾಂಗಣ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಫ್ಲಿಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]], ಹಾಗೂ [[ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]. <gallery class="center"> File:USA-San Jose-De Anza Hotel-3.jpg|ಡೆ ಅಂಜಾ ಹೋಟೆಲ್‌ File:HP Pavilion (angle).jpg|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ File:HP Pavilion 06.jpg|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ File:San Jose Basilica.jpg|ಸಂತ ಜೋಸೆಫ್‌‌‌ರ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ ಬೆಸಿಲಿಕಾ File:Lick Observatory Shane Telescope.jpg|ಲಿಕ್‌ ವೇಧಶಾಲೆ/ಅಂತರಿಕ್ಷವೀಕ್ಷಣಾಲಯ File:IMG 9864MountHamilton fxwb.jpg|ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತ File:Dolce Hayes Mansion at dusk.jpg|ಹೇಸ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್‌ ಭವನ File:Plaza de Cesar Chavez 01.jpg|ಪ್ಲಾಜಾ ಡೆ ಸೀಜರ್‌ ಛಾವೆಜ್‌ File:Rc egyptian museum.jpg|ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ File:Winchester Mystery House San Jose 01.jpg|ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌಸ್‌‌ File:Friendshipgarden.JPG|ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ File:2008-0817-SJSU-MLKlib.jpg|Dr. ಮಾರ್ಟಿನ್‌‌ ಲ್ಯೂಥರ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌‌, Jr. ಗ್ರಂಥಾಲಯ File:SJ City Hall Rotunda.jpg|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಸಭಾಂಗಣ File:Fairmont San Jose.jpg|ಫೇರ್‌ಮಾಂಟ್‌‌‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ File:SanJoseCirclePalms.jpg|ಪಾಮ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ವೃತ್ತ File:Spartan stadium DSC0768-Edit.jpg|ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ </gallery> == ಜನಸಂಖ್ಯಾವಿವರ/ಶಾಸ್ತ್ರ == 2000ನೇ ಇಸವಿಯ [[ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ 894,943 ಜನರು, 276,598 ವಸತಿಗೃಹಗಳು, 203,576 ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="2008population">{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2008-01.xls |title=Annual Estimates of the Population for Incorporated Places over 100,000, Ranked by July 1, 2008 Population: April 1, 2000 to July 1, 2008|date=2008-07|publisher=United States Census Bureau|accessdate=2009-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090718103048/http://www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2008-01.xls|archivedate=2009-07-18}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:SanJoseCANightpanorama.jpg|thumb|left|600px|ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ಬದಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹೀಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] {{USCensusPop |1850 = 3500 |1860 = 4579 |1870 = 9089 |1880 = 12567 |1890 = 18060 |1900 = 21500 |1910 = 28946 |1920 = 39642 |1930 = 57651 |1940 = 68457 |1950 = 95280 |1960 = 204196 |1970 = 459913 |1980 = 629442 |1990 = 782248 |2000 = 894943 |estimate=948279 |estyear=2008 |footnote=sources:<ref name=population /><ref name=2008population/><ref>Moffatt, Riley. ''Population History of Western U.S. Cities & Towns, 1850–1990''. [[Lanham, Maryland|Lanham]]: Scarecrow, 1996, 54.</ref> |<ref name="dof.ca.gov"/> }} [[ಚಿತ್ರ:San Jose California Skyline.jpg|thumb|right|165px|ಪೂರ್ವ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ನೋಟ]] ಇಲ್ಲಿನ [[ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ (1,976.1/km²) 5,117.9 ಜನರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ 1,611.8ರಷ್ಟು (622.3/km²) ಸರಾಸರಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿರುವ 281,841 ವಸತಿ ಘಟಕಗಳಿವೆ. 276,598 ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ 38.3%ರಷ್ಟು ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ 18ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, 56.0%ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ [[ದಂಪತಿಗಳಿ]]ದ್ದು, 11.7%ರಷ್ಟು ಪತಿಯಿಲ್ಲದೇ ಮನೆವಾಳ್ತೆ ನಡೆಸುವ ಮಹಿಳೆಯ ನೇತೃತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, 26.4%ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ 18.4%ರಷ್ಟು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಗೃಹಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, 4.9%ರಷ್ಟು ಗೃಹಗಳು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವಂತಹವಾಗಿದ್ದವು. ಸರಾಸರಿ ವಸತಿಗೃಹದ ಗಾತ್ರವು 3.20 ಇದ್ದರೆ ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬ ಗಾತ್ರವು 3.62 ಇತ್ತು. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 18ರೊಳಗಿನವರು 26.4%, 18ರಿಂದ 24 ವರ್ಷದವರು 9.9%, 25ರಿಂದ 44 ವರ್ಷದವರು 35.4%, 45ರಿಂದ 64 ವರ್ಷದವರು 20.0%, ಹಾಗೂ 65 ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನವರು 8.3% ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 33 ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ 100 ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ, 103.3 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. 18 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂಮೀರಿದ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ 100 ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ 102.5 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. 2007ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿನ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು USನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ $76,963 ಮೊತ್ತದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾಲು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು $86,822 ಇತ್ತು.<ref>{{cite web |title=San Jose, California: Earnings in the Past 12 Months (In 2007 Inflation-Adjusted Dollars) |url=http://factfinder.census.gov/servlet/STTable?_bm=y&-context=st&-qr_name=ACS_2007_1YR_G00_S2001&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-CONTEXT=st&-tree_id=307&-keyword=San%20Jose,%20California&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=16000US0668000&-format=&-_lang=en |work=U.S. Fact Finder |publisher=U.S. Census Bureau |access-date=2010-07-01 |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://archive.today/20200212055756/http://factfinder.census.gov/servlet/STTable?_bm=y&-context=st&-qr_name=ACS_2007_1YR_G00_S2001&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-CONTEXT=st&-tree_id=307&-keyword=San%20Jose,%20California&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=16000US0668000&-format=&-_lang=en |url-status=deviated |archivedate=2020-02-12 |archiveurl=https://archive.today/20200212055756/http://factfinder.census.gov/servlet/STTable?_bm=y&-context=st&-qr_name=ACS_2007_1YR_G00_S2001&-ds_name=ACS_2007_1YR_G00_&-CONTEXT=st&-tree_id=307&-keyword=San%20Jose,%20California&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=16000US0668000&-format=&-_lang=en }}</ref> ಮಹಿಳೆಯರ $36,936ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪುರುಷರು $49,347ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮಹಾನಗರದ [[ತಲಾ ಆದಾಯ]]ವು $26,697 ಇತ್ತು. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6.0%ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 8.8%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಬಡತನ ರೇಖೆ]]ಯ ಕೆಳಗಿದ್ದಾರೆ, ಇವರಲ್ಲಿ 18ರೊಳಗಿನವರು 10.3%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ವಯಸ್ಸಿನವರು 7.4%ರಷ್ಟಿದ್ದರು. 2006-2008ರ ಸಾಲಿನ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಮುದಾಯವಾರು ಸಮೀಕ್ಷೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಈ ರೀತಿ ಇತ್ತು: * [[ಶ್ವೇತವರ್ಣೀ/ಬಿಳಿಯರು]]: 48.6% ([[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ರಲ್ಲದ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀ/ಬಿಳಿಯರು]]: 31.4%) * ಕಪ್ಪುಜನರು ಅಥವಾ [[ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]]: 3.0% * [[ಭಾರತೀಯ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]]: 0.6% * [[ಏಷ್ಯನ್ನರು]]: 31.2% * [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ದ್ವೀಪಸಮುದಾಯದವರು]]: 0.4% * ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು: 12.8% * [[ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಂಗದವರು]]: 3.4% * [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷರು ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] (ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದವರಾಗಿರಬಹುದು): 31.5% ಮೂಲ:<ref>{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US0668000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-16 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606163013/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US0668000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |url-status=deviated |archivedate=2011-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606163013/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US0668000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಜನಗಣತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜುಲೈ 1, 2008ರಂದು 948,279ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು [[ಲಾಸ್‌‌ ಏಂಜಲೀಸ್]]‌‌ ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌‌ ಡಿಯಾಗೋ]]ಗಳ ನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇಯದಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯದಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂದಾಜು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇಕಡಾ 1.66ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="CA DOF">{{cite web | url=http://www.dof.ca.gov/HTML/DEMOGRAP/ReportsPapers/Estimates/E1/E-1text.asp | title=E-1 Population Estimates for Cities, Counties and the State with Annual Percent Change — January 1, 2006 and 2007 | publisher=State of California, Department of Finance | date=May 1, 2007 | accessdate=2007-06-18 | archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060923111925/http://www.dof.ca.gov/HTML/DEMOGRAP/ReportsPapers/Estimates/E1/E-1text.asp | url-status=deviated | archivedate=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2006 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20060923111925/http://www.dof.ca.gov/HTML/DEMOGRAP/ReportsPapers/Estimates/E1/E-1text.asp }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.census.gov/popest/cities/SUB-EST2005.html | title=Population estimates for places over 100,000: 2000 to 2005 | publisher=U.S. Census Bureau | accessdate=2007-06-18 }}</ref> [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,023,083 ನಿವಾಸಿಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref name="DOFest">{{cite web|url=http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/2009-10/documents/E-1_2010-Press_Release.pdf |title=State of California, Department of Finance, E-1 Population Estimates for Cities, Counties and the State with Annual Percent Change — January 1, 2009 to January 1, 2010. Sacramento, California, May 2010|date=2010-04-30|publisher=California Department of Finance|accessdate=2010-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100502111126/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/2009-10/documents/E-1_2010-Press_Release.pdf|archivedate=2010-05-02}}</ref> ಅನೇಕ ಇತರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಯಹೂದಿ]], [[ಹಿಂದೂ]], [[ಮಹಮ್ಮದೀಯ]], [[ಬೌದ್ಧ]] ಹಾಗೂ [[ಸಿಖ್‌ ಧರ್ಮೀಯರ]] ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೃಹತ್‌ [[ರೋಮನ್‌‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]‌‌ ಹಾಗೂ [[ಪೂರ್ವದ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್‌‌/ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]] [[ಮಾರ್ಮನ್ನ]]ರು ಹಾಗೂ [[ಜೆಹೋವಾನ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಥ]]ದವರ [[ಇಗರ್ಜಿ]]ಗಳೂ<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwidechurches.com/ |title=ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಗರ್ಜಿಗಳು |access-date=2010-07-01 |archive-date=2008-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080315031346/http://www.nationwidechurches.com/ |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಕ್ರೈಸ್ತ]] ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾವಾರು (ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 39.0%ರಷ್ಟು) ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ-ಜಾತ ನಿವಾಸಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ [[ಪೂರ್ವ]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೃತ್ತಿಪರರು, [[ಪೂರ್ವ ಐರೋಪ್ಯ]] ವಲಸಿಗರು, ಅಲಮ್‌ ರಾಕ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೃಹತ್‌ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಬಹು-ತಲೆಮಾರುಗಳ]] ಜನರಾದ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೇರಿಕಾ]]ದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬಡಜನರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್]]‌‌ನ ಹೊರಗಿನ ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಯರ]] ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2004/02/16/BAG2751OP81.DTL|title=S.F.'s 'Little Saigon' / Stretch of Larkin Street named for Vietnamese Americans|date=2004-02|publisher=San Francisco Chronicle|accessdate=2010-03-06|archive-date=2009-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091119195618/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2004%2F02%2F16%2FBAG2751OP81.DTL|url-status=dead}}</ref> ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನರು ಕಳೆದ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮಹಾನಗರ ಹಾಗೂ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆಯಾದ್ಯಂತ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. == ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[ಚಿತ್ರ:Adobe HQ.jpg|thumb|right|350px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಡೋಬ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌‌ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಾದ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ/ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌, ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂಸ್ಕಾರಕ/ಮೈಕ್ರೋಪ್ರೋಸೆಸರ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ [[ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರವಾದ ಕಾರಣ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ "ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆಯ ರಾಜಧಾನಿ" ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾದ [[ಬರ್ಕಲಿ/ಬರ್ಕೆಲಿ/ಬರ್ಕ್‌ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ/ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸರ್ಕಾರಿ/ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಪೂರ್ವ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರಿ/ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. [[ಗಣಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆದ ಅಧಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಉದ್ಯೋಗ, ವಸತಿ ದರಗಳು, ಹಾಗೂ ವಾಹನಸಂಮರ್ದಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯು 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ತುತ್ತತುದಿ ಮುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2000ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಇಳಿಮುಖವಾದಂತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ವಾಹನ ಸಂಮರ್ದಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. 2000ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿನ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆಯು ಮತ್ತೆ ಹದಗೆಡಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. 2006ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ತನ್ನ ನಗರಮಿತಿಯೊಳಗೆ 405,000 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 4.6%ರಷ್ಟು ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಿವಾಸಿಗಳು 300,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರ]]ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ 280,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ U.S.‌ನ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಅಡೋಬ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌‌]], [[ಬ್ರೊಕೇಡ್‌‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]]‌, [[BEA ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]]‌‌‌, [[Cisco]], [[ಸನ್‌ಪವರ್‌‌]] ಹಾಗೂ [[eBay/ಈಬೇ]]ಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ 1,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನೌಕರರಿರುವ 25 ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌‌]], [[Hewlett-Packard]], [[IBM]], [[Hitachi]] ಹಾಗೂ [[ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್]]‌‌ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾನಗರ ಸರ್ಕಾರ, [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ]], ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ/ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರ್ಕಾರೀ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | title = Fact Sheet: Community Profile: Employment and Employers | publisher = City of San Jose | date = 2008-04-01 | url = http://www.sanjoseca.gov/planning/factsheet/employment.asp | accessdate = 2008-04-07 | archive-date = 2010-05-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100527152214/http://www.sanjoseca.gov/planning/factsheet/employment.asp | url-status = dead }}</ref> [[Acer]]'ನ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ವಿಭಾಗವು ತನ್ನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>"[http://us.acer.com/acer/contact_us.do;jsessionid=A3BA4321A84CBBB329D46EBB990A86FA.public_a_us003?LanguageISOCtxParam=en&amp;ctx2.c2att1=25&amp;CountryISOCtxParam=US&amp;ctx1g.c2att92=453&amp;ctx1.att21k=1&amp;CRC=3529792491 ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113021237/http://us.acer.com/acer/contact_us.do |date=2010-11-13 }} {{Cite web |url=http://us.acer.com/acer/contact_us.do |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113021237/http://us.acer.com/acer/contact_us.do |archive-date=2010-11-13 |url-status=bot: unknown}}." [[ಏಸರ್‌ ಅಮೇರಿಕಾ]]. ಪಡೆದಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 10, 2009ರಂದು.</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ [[ಜೀವನವೆಚ್ಚ]]ವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.fedc.com/ACCRACostofLivingIndex2ndQuarter2004.htm fedc.com/ACCRACostofLivingIndex2ndQuarter2004.htm]</ref> ಜೀವನವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸತಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ. [http://www.accra.org/ ACCRA] ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜೀವನವೆಚ್ಚದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಹಾನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು U.S.ನ 500,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳುಳ್ಳ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯಧಿಕ [[ವ್ಯವಹರಿಸಬಹುದಾದ ಆದಾಯ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web | title = San José – Accolades | publisher = "America's Most Livable Communities" (Partners for Livable Communities, Washington, DC) | url = http://www.mostlivable.org/general/san-jos-accolades.html | accessdate = 2008-04-07 }} </ref><ref>{{cite web | title = San Jose, Capital of Silicon Valley: #1 Community for Innovators in U.S. | publisher = City of San Jose | date = 2008-03-27 | url = http://www.sjeconomy.com/aboutsj/communityinnovators.asp | accessdate = 2008-04-07 | archive-date = 2004-03-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20040302151726/http://www.sjeconomy.com/aboutsj/communityinnovators.asp | url-status = dead }}</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ U.S. [[ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ/ಪೇಟೆಂಟ್‌]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="autogenerated1">[http://www.mostlivable.org/cities/sanjose/home_accolades.html ಅಮೇರಿಕಾ'ಸ್‌ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಲಿವೇಬಲ್‌ : ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]</ref> U.S.ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಲಾದ [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಹೂಡಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆಯ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="autogenerated1"/> == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ === [[ಚಿತ್ರ:Sanjosecityhall.jpg|thumb|left|250px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಸಭಾಂಗಣ.]] ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು/ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಧೇಯಕಗಳನ್ನು, ಸನ್ನದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕಾನೂನು/ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ [[ಸನ್ನದು ಮಹಾನಗರ]]ವಾಗಿದೆ.<ref name="LCCC">{{cite web | url=http://ceres.ca.gov/planning/bol/1999/charter.html | title=List of California Charter Cities | work=The California Planners' Book of Lists | year=1999 | accessdate=2007-06-09 | publisher=California Governor's Office of Planning and Research | archive-date=2007-02-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070208132759/http://ceres.ca.gov/planning/bol/1999/charter.html | url-status=deviated | archivedate=2007-02-08 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070208132759/http://ceres.ca.gov/planning/bol/1999/charter.html }}</ref> ಮಹಾನಗರವು [[ಮಹಾಪೌರ]]ರಿಂದ ಸೂಚಿತಗೊಂಡು [[ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿ]]ಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ [[ಮಹಾನಗರ ನಿರ್ವಾಹಕ]]ರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಮಹಾಪೌರ ಸಮಿತಿ ಸರ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನುಸಾರ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಹತ್ತು ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು, ಹಾಗೂ ಇಡೀ ಮಹಾನಗರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮಹಾಪೌರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಪೌರರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಾ ಹನ್ನೊಂದೂ ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರು ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಪೌರರು [[ನಿಷೇಧಕ]] ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಾಪೌರರನ್ನು ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸರಿಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು 1994ರಿಂದ ; ಮಹಾಪೌರ ಹಾಗೂ ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು 1996ರಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಾಪೌರರು ಎರಡು ಸತತ ಅವಧಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅವಧಿಯ ಮಿತಿ ದಾಟಿದ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಮಹಾಪೌರರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಹಾಗೂ ಇದರ ವಿಪರ್ಯಾಯವೂ ಸಾಧ್ಯ. ಸಮಿತಿಯು ಉಪ-ಮಹಾಪೌರರನ್ನಾಗಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಸಮಿತಿ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರದ ವರ್ಷದ ದ್ವಿತೀಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಮಹಾಪೌರರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾಪೌರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವರಾದರೂ ಮಹಾಪೌರರ ಹುದ್ದೆ ತೆರವುಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Charter">{{Cite web |url=http://www.sanjoseca.gov/clerk/Charter.htm |title=ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಶಾಸನಪತ್ರ/ವಿಧೇಯಕಪತ್ರ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100112063906/http://www.sanjoseca.gov/clerk/Charter.htm |url-status=dead }}</ref> ಮಹಾನಗರ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಂಜೂರಾತಿಗಾಗಿ ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮುಂಗಡಪತ್ರ]]ವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸದರಿ ಹುದ್ದೆಯು ಖಾಲಿಯಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಪೌರರು ಮಹಾನಗರ ನಿರ್ವಾಹಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸಮಿತಿಯ ಮಂಜೂರಾತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಳಿಸುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ, ಮತದಾರರು [[ಮರುಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಇತರೆ ಮಹಾನಗರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದರೆ ಮಹಾನಗರ ವಕೀಲ/ಅಟಾರ್ನಿ, ಮಹಾನಗರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ, ಮಹಾನಗರ ಗುಮಾಸ್ತರು ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆರಕ್ಷಕ ಪರಿಶೋಧಕರು.<ref name="Charter"/>[[ಚಿತ್ರ:Santaclaracountygovernmentcenter.jpg|thumb|right|250px|ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರ]][[ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರೆಲ್ಲಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಹಾನಗರಗಳಂತೆ, ಮಹಾನಗರ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಯಾವ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌಂಟಿಯ [[ಲೋಕಲ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್ಮೇಶನ್‌ ಕಮಿಷನ್]]‌ (LAFCO) ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.santaclara.lafco.ca.gov/ |title=ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನಾ ಆಯೋಗ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212043113/http://www.santaclara.lafco.ca.gov/ |url-status=dead }}</ref> ಅನಿಯಂತ್ರಿತ [[ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು LAFCO ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯ LAFCO ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ "ಅಧಿಕಾರದ ಪರಿಧಿ"ಯ (ಪುಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ರೇಖೆಯಿಂದ ಸೂಚಿತವಾದ ಭಾಗ) ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವ ಮಹಾನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಧಿಕತಮವಾಗಿ (ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಹಳದಿರೇಖೆ), ಜೊತೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂಘಟಿತವಲ್ಲದ ಕೌಂಟಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಮಹಾನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಹಾನಗರ'ದ ಕೇಂದ್ರದೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. LAFCO ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸೇವೆ, etc.) ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾರ್ಯತಃ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ರೀತಿ 'ನಗರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸೇವಾ ವಲಯ'ವನ್ನು (ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ರೇಖೆಯಿಂದ ಸೂಚಿತವಾದದ್ದು) ಪರಿಧಿಯ ಉಪಾಂಶವನ್ನಾಗಿ ಕೂಡಾ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ]]ಯ [[ಕೌಂಟಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಾಗಿದೆ.<ref name="county charter">{{cite web | url=http://www.sccgov.org/SCC/docs%2FSCC%20Public%20Portal%2Fattachments%2F628168County_Charter.pdf | title=Charter of the County of Santa Clara, Article 101 | publisher=Santa Clara County | accessdate=2008-02-16 | archive-date=2007-11-06 | archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20071106045551/http://www.sccgov.org/SCC/docs/SCC%20Public%20Portal/attachments/628168County_Charter.pdf | url-status=dead }}</ref> ಅದಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಕೌಂಟಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಕಚೇರಿ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮಂಡಳಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲರ ಕಚೇರಿ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನಗಳ ಎಂಟು ಪ್ರಾಂತಕಚೇರಿಗಳು, ಷೆರಿಫ್‌'ರ ಕಚೇರಿ, ಹಾಗೂ ಕೌಂಟಿ ಗುಮಾಸ್ತರ/ಕ್ಲರ್ಕ್‌ರ ಕಚೇರಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕೌಂಟಿ ಸರ್ಕಾರ ಕಚೇರಿಗಳು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.sccgov.org/portal/site/scc/contacts | title=County of Santa Clara Contacts | accessdate=2008-02-16 | archive-date=2010-07-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100723051848/http://www.sccgov.org/portal/site/scc/contacts | url-status=dead }}</ref> === ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟ === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರವು 10ನೇ, 11ನೇ, 13ನೇ ಹಾಗೂ 15ನೇ [[ಮೇಲ್ಮನೆ/ಸೆನೆಟ್‌‌]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾದ]] [[ಎಲ್ಲೆನ್‌ ಕಾರ್ಬೆಟ್‌‌]], [[ಜೋ ಸಿಮಿಟಿಯನ್‌‌]], ಹಾಗೂ [[ಎಲೈನೆ ಆಲ್‌‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್‌‌]], ಮತ್ತು [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾದ]] [[ಅಬೆಲ್‌ ಮಲ್ಡೊನಾಡೋ]]ರವರುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ 20ನೇ, 21ನೇ, 22ನೇ, 23ನೇ, 24ನೇ, 27ನೇ, ಮತ್ತು 28ನೇ [[ಶಾಸನಸಭಾ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾದ [[ಅಲ್ಬರ್ಟೋ ಟೊರಿಕೋ]], [[ಇರಾ ರಸ್ಕಿನ್]]‌‌, [[ಪಾಲ್‌ ಫಾಂಗ್‌‌]], [[ಜೋ ಕೊಟೋ]], [[ಜಿಮ್‌ ಬಿಯಾಲ್]]‌‌, [[ಬಿಲ್‌ ಮಾನ್ನಿಂಗ್‌‌]], ಮತ್ತು [[ಅನ್ನಾ M. ಕ್ಯಾ/ಕಾಬಾರೆಲ್ಲೋ]]ರವರುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಒಕ್ಕೂಟಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ'ದ [[14ನೇ]], [[15ನೇ]] ಮತ್ತು [[16ನೇ]] ಶಾಸನಸಭಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇವು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕುಕ್‌‌ PVIಗಳಾ]]ದ D +18, D +14, ಮತ್ತು D +16ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ<ref>{{cite web | title = Will Gerrymandered Districts Stem the Wave of Voter Unrest? | publisher = Campaign Legal Center Blog | url = http://www.clcblog.org/blog_item-85.html | accessdate = 2008-02-10 | archive-date = 2008-02-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080219030633/http://www.clcblog.org/blog_item-85.html | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾದ [[ಅನ್ನಾ ಎಷೂ]], [[ಮೈಕ್‌‌ ಹೊಂಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಜೋ ಲಾಫ್‌ಗ್ರೆನ್]]‌‌ರವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಮಹಾನಗರವು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದ ಆರನೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.courtinfo.ca.gov/courts/courtsofappeal/6thDistrict/ | title=Courts of Appeal: Sixth District San Jose | publisher=California State Courts | accessdate=2008-02-16}}</ref> [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಉತ್ತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದ ಮೂರು ಪ್ರಾಂತಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ನೆಲೆ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ; ಉಳಿದೆರಡು ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.cand.uscourts.gov/CAND/FAQ.nsf/840afa494a77a59388256d4e007d54ff/de9a30b748bc1e5388256ebc0055acf4?OpenDocument | title=Court Info: San Jose | publisher=United States District Court for the Northern California District | accessdate=2008-02-16 | archive-date=2008-02-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080211114946/http://www.cand.uscourts.gov/CAND/FAQ.nsf/840afa494a77a59388256d4e007d54ff/de9a30b748bc1e5388256ebc0055acf4?OpenDocument | url-status=dead }}</ref> === ಅಪರಾಧ === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರವು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧ ದರವು ಸ್ಥಾಯಿಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. 1990ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧ ದರವು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡರೂ,<ref>{{Cite web |url=http://www.sjpd.org/CrimeStats.cfm |title=ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರದ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು |access-date=2010-07-01 |archive-date=2008-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080422061114/http://www.sjpd.org/CrimeStats.cfm |url-status=deviated |archivedate=2008-04-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080422061114/http://www.sjpd.org/CrimeStats.cfm }}</ref> ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಅನೇಕ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಮಹಾನಗರಗಳು ಕಂಡಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಪರಾಧ ದರವು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ಈಗಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 500,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮಲೆಸ್/ಮೇಲ್ಸ್‌, ಮೈಕ್. ''ಸ್ಕೇಪ್‌ಗೋಟ್‌ ಜನರೇಷನ್‌ ''</ref><ref name="Morgan_Quitno_07">[http://www.morganquitno.com/cit07pop.htm#500,000+ 2007ರ ಸಾಲಿನ ಮೋರ್ಗನ್‌ ಕ್ವಿಟ್ನೋ ಹಾಗೂ ಖೋವಾ ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615000102/http://www.morganquitno.com/cit07pop.htm#500,000+ |date=2011-06-15 }} ("2002ರವರೆಗಿನದ್ದರವರೆಗಿನ"ದ್ದೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು URLನಲ್ಲಿನ 07ಅನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.)</ref><ref name="http://www.statestats.com/cit07pop.htm#500,000+">ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅನುಸಾರ ಮಹಾನಗರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು</ref> [[ಫೆಡರಲ್‌‌ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್‌ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್]]‌ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ [[ಕೊಲೆ]], [[ಮಾನಭಂಗ]], [[ಕಳ್ಳತನ]], [[ರೇಗಿಸಿ ಮಾಡುವ ಆಕ್ರಮಣ/ಹಲ್ಲೆ]], [[ದರೋಡೆ]], ಹಾಗೂ [[ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ]]ವೆಂಬ ಆರು ಅಪರಾಧ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಹಾಪೌರರಾದ [[ಚಕ್‌ ರೀಡ್]]‌ರು 2006ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ಹಾಗೂ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರ]]ದ ಮಹಾಪೌರ [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್]]‌‌ ಹಾಗೂ [[ಬಾಸ್ಟನ್‌‌]] ನಗರದ ಮಹಾಪೌರ [[ಥಾಮಸ್‌‌ ಮೆನಿನೋ]]ರವರುಗಳ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ [[ಮೇಯರ್ಸ್‌ ಎಗೇನ್ಸ್‌ಟ್‌‌ ಇಲ್ಲೀಗಲ್‌ ಗನ್ಸ್‌ ಕೋಅಲಿಷನ್]]‌,<ref>{{cite web| url=http://www.mayorsagainstillegalguns.org/html/about/members.shtml| title=Mayors Against Illegal Guns: Coalition Members| access-date=2010-07-01| archive-date=2007-03-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20070305101730/http://www.mayorsagainstillegalguns.org/html/about/members.shtml| url-status=deviated| archivedate=2007-03-05| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070305101730/http://www.mayorsagainstillegalguns.org/html/about/members.shtml}}</ref> ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಅವಳಿ/ಸಹೋದರಿ ಮಹಾನಗರಗಳು === ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಚೇರಿಯು [[ಸಿಸ್ಟರ್‌‌ ಸಿಟೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌‌]] ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಅವಳಿ/ಸಹೋದರಿ ಮಹಾನಗರ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಹಯೋಜಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 2008ರ ಹಾಗೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಏಳು [[ಅವಳಿ/ಸಹೋದರಿ ಮಹಾನಗರಗಳಿವೆ]]:<ref>{{cite web | url=http://www.sjeconomy.com/sistercities/ | title=Sister City Program | publisher=The City of San Jose | accessdate=2009-05-08 | archive-date=2009-05-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090513183053/http://www.sjeconomy.com/sistercities/ | url-status=dead }}</ref> <div> * {{flagicon|Japan}} [[ಒಕಾಯಾಮಾ]], [[ಜಪಾನ್‌‌]] (1957ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು) * {{flagicon|Costa Rica}} [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್]], [[ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ]] (1961) * {{flagicon|Mexico}} [[ವೆರಾಕ್ರುಜ್]], [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] (1975) * {{flagicon|Taiwan}} [[ತೈನಾನ್‌]], [[ತೈವಾನ್‌‌]] (1977) * {{flagicon|Ireland}} [[ಡಬ್ಲಿನ್]], [[Co. ಡಬ್ಲಿನ್]], [[ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌‌]] (1986) * {{flagicon|Russia}} [[ಯೆಕಟೇರಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]], [[ರಷ್ಯಾ]] (1992) * {{flagicon|India}} [[ಪುಣೆ]], [[ಭಾರತ]] (1992) </div> == ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[ಚಿತ್ರ:San Jose Center for Performing Arts.jpg|thumb|left|ದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ವೋದ್ದೇಶದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಿಗದಿಸ್ಥಳ/ತಾಣವಾಗಿದೆ]] ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಪ್ರದೇಶವು ಸಮೀಪದ [[ಮಿನೆಟಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]] (ಮೇಲಿನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ) ಹಾರಾಟದ ಪಥದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಇಳಿಕೆ ಹಂತದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಮಿತಿಯಿದೆ. ರನ್‌ವೇಯಿಂದ ಇರುವ ದೂರ ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟದ/ಒಕ್ಕೂಟಾತ್ಮಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಇಳಕಲು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಧೇಯಕಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|300|ft|m}}ರಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಎತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Staff Review Agenda|url=http://www.sanjoseca.gov/planning/pdf/recent/111507.pdf|publisher=City of San Jose|date=2007-11-15|accessdate=2008-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080528012158/http://www.sanjoseca.gov/planning/pdf/recent/111507.pdf|archivedate=2008-05-28}}</ref> ಮಹಾನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳೆದ ಕೆಲ ದಶಕಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Development Services|url=http://www.sanjoseca.gov/development/developmentcenter/second_floor.asp|publisher=City of San Jose|date=2006-02-06|accessdate=2008-05-05|archive-date=2008-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402153817/http://www.sanjoseca.gov/development/developmentcenter/second_floor.asp|url-status=dead}}</ref> ನಾಗರಿಕರು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ ಶೈಲಿಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ "ಸೌಂದರ್ಯ"ದ ಈ ಕೊರತೆಗೆ 1950ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ವಸತಿಉದ್ದೇಶದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಡವಲಾದ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=San Jose Downtown Historic District|url=http://www.nps.gov/history/nr/travel/santaclara/shd.htm|publisher=National Parks Service|accessdate=2008-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512015831/http://www.nps.gov/history/nr/travel/santaclara/shd.htm|archive-date=2008-05-12|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳೆಂದರೆ [[ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿರುವ, ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವಗಳಿಗಾಗಿ [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ‌‌]]ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ [[ಡೆ ಅಂಜಾ ಹೋಟೆಲ್‌‌]], ಹಾಗೂ [[ಹೋಟೆಲ್‌‌ ಸೈಂಟೆ ಕ್ಲೈರೆ]] ಆಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಟ್ಟಡನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Green Building Policy|url=http://www.sanjoseca.gov/ESD/natural-energy-resources/gb-policy.htm|date=2007-04-10|accessdate=2008-05-05|archive-date=2008-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080401165425/http://www.sanjoseca.gov/esd/natural-energy-resources/gb-policy.htm|url-status=dead}}</ref> ಮಕ್ಕಳ ಶೋಧನಾ/ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರೆಪರ್ಟರಿ ನಾಟಕಮಂದಿರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಬಣ್ಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಹೊರವಿನ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಿಚರ್ಡ್‌ ಮೀಯರ್‌‌ & ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನವೀನ ಮಹಾನಗರ ಸಭಾಂಗಣವು, 2005ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಟ್ಟಡನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Yoders|first=Jeff|title=San Jose's Richard Meier-designed city hall: To Leed, or Not to Leed|url=http://www.bdcnetwork.com/article/CA6281251.html|work=Building Design and Construction|date=2005-11-01|accessdate=2008-05-05|archive-date=2009-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090810123942/http://www.bdcnetwork.com/article/CA6281251.html|url-status=deviated|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810123942/http://www.bdcnetwork.com/article/CA6281251.html}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು/ಕಲೆಯು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಧಾನಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆಂದು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಟ್ಟಡನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ,<ref>{{cite paper|title=2006–2007 Proposed Capital Budget|url=http://www.sanjoseca.gov/budget/FY0607/ProposedCapital/28.pdf|publisher=City of San Jose|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060822225404/http://www.sanjoseca.gov/budget/FY0607/ProposedCapital/28.pdf|archivedate=2006-08-22}}</ref> 2%ರಷ್ಟನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುವ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕೆಲವೇ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಬದ್ಧತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಭೂವಿಶಾಲದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ನವೀನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಇಂತಹವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಮಿನೆಟಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಯೋಜನೆಯು ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಲೆ & ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲೆಯ ಕುರಿತ ಆರಂಭಿಕ ಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ, ಗಮನಾರ್ಹ ವಿವಾದಗಳೆದ್ದವು. ಇದರ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಕ್ವೆಟ್ಜಾಕೋಟ್ಲ್]]‌‌ನ ಪ್ರತಿಮೆ (ಗರಿ/ಪೊರೆಯುಳ್ಳ ಹಾವು), ಯೋಜನೆಯ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ನಾಸ್ತಿಕತ್ವವೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆಂದು ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾದರೆ, ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅನೇಕರು [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಗ್ರಹಾಂ]] ನಿರ್ಮಿತ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿಮೆಯು ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಹಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದುದರಿಂದ ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾಯಿತು, ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಮೆಯು ತನ್ನ ಕಲಾಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅದರ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯು [[ಮಲದ]] ಕುಪ್ಪೆ/ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಗೆಚಾಟಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಥಾಮಸ್‌‌ ಫಾಲ್ಲನ್‌‌ರ ಪ್ರತಿಮೆ ಕೂಡಾ ಮುಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ/ದೇಶೀಯ ಜನಸಂತತಿಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ಅವರ ತರಹದ ಜನರೇ ಜವಾಬ್ದಾರರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಜನರಿಂದ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಿತು ಹಾಗೂ [[ಚಿ/ಷಿಕಾನೋ]]/[[ಲ್ಯಾಟಿನೋ]] ಅನುಯಾಯಿಗಳು/ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌-ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ (1846) ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಅನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ವಶಪಡಿಸಿದುದಲ್ಲದೇ ಫಾಲ್ಲನ್‌‌ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾನಗರ'ದ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯೋ]] (ಪ್ರಾಚೀನ/ಹಿಂದಿನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌ ಭಾಷೆ) ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರನ್ನು ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದನು ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 1991ರಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಂಬಸ್‌‌ ದಿನ]] ಹಾಗೂ [[ಡಿಯಾ ಡೆ ಲಾ ರಾಝಾ]] ಉತ್ಸವಾಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, ಫಾಲ್ಲನ್‌‌ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಯೋಜನಾ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹರಿದೆಸೆಯಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ದಶಕಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಕಾಲ [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]‌ನಲ್ಲಿನ ಗೋದಾಮೊಂದರಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಜ್ಯೂಲಿಯನ್‌‌ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ St. ಜೇಮ್ಸ್‌‌‌ ಬೀದಿಗಳ ಒಂದುಗೂಡುದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಕಿರು ತ್ರಿಕೋನ ಸ್ಥಳವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಸೆಳೆಯದೆಡೆಯಾದರೂ ಪೆಲ್ಲಿಯರ್‌ ಉದ್ಯಾನ/ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2002ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url=http://www.bizjournals.com/sanjose/stories/2002/09/16/daily78.html | title=Fallon statue unveiled | work=Silicon Valley/San Jose Business Journal | date=September 20, 2002 | accessdate=2007-06-18 }}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರವು‌‌‌, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಶುಭಶಕುನ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ, [[ಷಿಕಾಗೋ]]'ದ ಅಲಂಕೃತ ಹಸುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೋಲುವ ಅಲಂಕೃತ [[ಷಾರ್ಕ್‌‌ಮೀನು]]ಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಷಾರ್ಕ್‌‌ಬೈಟ್ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.chicagotraveler.com/cows_on_parade.htm |title=ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಷಿಕಾಗೋದ ಹಸುಗಳು ಇದರ ದಾಖಲೆ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100924112447/http://chicagotraveler.com/cows_on_parade.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100924112447/http://chicagotraveler.com/cows_on_parade.htm }}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ, ವರ್ಣಮಯ ಅಥವಾ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಿದ ಷಾರ್ಕ್‌‌ಮೀನುಗಳ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮಹಾನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬಹಳಷ್ಟು/ಡಜನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ದುಂಡಾವರ್ತನೆಗಳ ಕಾರಣ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ, ಷಾರ್ಕ್‌‌ಮೀನುಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಷಾರ್ಕ್‌‌ಮೀನುಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಅಡೋಬ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]]‌‌ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಕಟ್ಟಡದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಬೆನ್‌‌ ರೂಬಿನ್‌ರವರಿಂದ ರಚನೆಗೊಂಡ [http://www.sanjosesemaphore.com ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ದೀಪಸ್ತಂಭ] ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತ್ತು. ದೀಪಸ್ತಂಭವು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು "ತಿರುಗುವ" ನಾಲ್ಕು LED ಡಿಸ್ಕ್‌/ಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ದೀಪಸ್ತಂಭ’ದ ಸಂದೇಶದ ಅಂಶವು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವವರೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref name="semaphore">{{cite web|url=http://www.earstudio.com/sanjosesemaphore/decoding.pdf |title=Decoding the San Jose Semaphore|publisher=Ear Studio|accessdate=2010-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120304134307/http://www.earstudio.com/sanjosesemaphore/decoding.pdf|archivedate=2012-03-04}}</ref> ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಅಲ್ಪಸಾಮರ್ಥ್ಯದ AM ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಸಂದೇಶವು ಪ್ರಸಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಸುಳಿವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಗರವು [[ಒಪೆರಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]], [[ಸಿಂಫನಿ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ]], [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌‌‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಗೀತ ರಂಗಮಂದಿರ/ಚಿಲ್ಟ್ರನ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌]] (ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣ ಯುವ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದಿದೆ), [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಯುತ್‌‌ ಸಿಂಫನಿ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರೆಪರ್ಟರಿ ನಾಟಕಮಂದಿರ]], ಹಾಗೂ ಈಗ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಸಂಗೀತ ರಂಗಮಂದಿರ/ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌]]‌ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಆಧುನಿಕ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ<ref>[http://www.sanjosemuseumofart.org ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]</ref> ಕೂಡಾ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ [[ಸಿನೆಕ್ವೆಸ್ಟ್‌‌ ವಾರ್ಷಿಕ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ವು ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೆ 60,000 ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದು [[ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ [[ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ವಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಏಷ್ಯನ್‌‌-ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ವು [[ಬರ್ಕಲಿ/ಬರ್ಕೆಲಿ/ಬರ್ಕ್‌ಲಿ]]ಯ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿ [http://www.cameracinemas.com/index.shtml ಕ್ಯಾಮೆರಾ 12 ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌‌‌‌ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100717080543/http://www.cameracinemas.com/index.shtml |date=2010-07-17 }} ಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೆ 30ರಿಂದ 40 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜಾಝ್‌ ಉತ್ಸವ]]ವು ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುವ ಬೃಹತ್‌ ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದಾಗಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌]] ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ನಿಗದಿಸ್ಥಳ/ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಬಿಲ್‌‌ಬೋರ್ಡ್‌‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌/ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]] ಹಾಗೂ ಪಾಲ್‌ಸ್ಟಾರ್‌‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಯಾವುದೇ ನಿಗದಿಸ್ಥಳ/ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟಿಕೆಟ್‌/ಚೀಟಿಗಳು ಮಾರಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ/ಕಾರ್ಯರಂಗ ಇದೆಂದು ತಿಳಿಸಿವೆ ಹಾಗೂ 2004ರ ಜನವರಿ 1{{ndash}}ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 30ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ ‌[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌‌ ಈವ್‌ನಿಂಗ್‌‌ ನ್ಯೂಸ್‌‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ/ಕಾರ್ಯರಂಗ]] ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]]ದ [[ಕ್ವಿಬೆಕ್‌‌ನ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬೆಲ್‌‌ ಸೆಂಟರ್‌]]‌‌ಗಳ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಅಂತಹಾ ಟಿಕೆಟ್‌ ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌‌ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 184 ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು NHL ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ/ಕಾರ್ಯರಂಗದ ಸರಾಸರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == {| class="wikitable sortable" |- ! ಕ್ಲಬ್ ! ಕ್ರೀಡೆ ! ಸಂಸ್ಥಾಪನೆ ! ಲೀಗ್‌‌ ! ಸ್ಥಳ |- | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌]] | [[ಹಾಕಿ]] | 1991 | [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್]]: [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌]] | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌]] |- | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅರ್ತ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌‌]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ/ಸಾಕರ್‌‌]] | 1995 | [[ಮೇಜರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಸಾಕರ್‌‌]]: [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌]] | [[ಬಕ್‌‌ ಷಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] |- | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜಯಂಟ್ಸ್‌‌‌]] | [[ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‌]] | 1988 | [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಲೀಗ್‌‌]] | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] |- | [[ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ/ಸಾಕರ್‌‌]] | 2007 | [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಸಾಕರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌]] | [[ಯೆರ್ಬಾ ಬ್ಯೂನಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]] |- |- | | [[ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು]] | 2006 | [[ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌ಫೋರ್ಸ್‌‌‌]] | [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌]] |} [[ಚಿತ್ರ:San Jose Sharks v. Vancouver Canucks. (136300292).jpg|thumb|left|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಂಕೂವರ್‌ ಕ್ಯಾನಕ್ಸ್‌ ತಂಡ]] [[ಚಿತ್ರ:HP Pavilion (angle).jpg|thumb|right|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌]] [[ಚಿತ್ರ:HP Pavilion 06.jpg|thumb|right|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ದ ಒಳಗಿನ ನೋಟ]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಎರಡೇ "[[ಬೃಹತ್‌‌ ಐದು/ಪಂಚತಂಡ]]" ತಂಡಗಳೆಂದರೆ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌]]ನ‌‌ (NHL) [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಮೇಜರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಸಾಕರ್‌]]ನ‌ (MLS) [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅರ್ತ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌]]‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು/ದವರು 1991ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ತಂಡವಾಗಿ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[2007–08ರ NHL ಕ್ರೀಡಾಋತು]]ವಿನಲ್ಲಿ, ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು/ದವರು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರಲ್ಲದೇ NHLನಲ್ಲಿನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಅಗ್ರ ಡ್ರಾ ತಂಡವೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ತಂಡವು ಇನ್ನೂ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೆ ಕಪ್‌‌‌]]ಅನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗೆಲುವಿನ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಬಂದುದೆಂದರೆ 2004 ಹಾಗೂ 2010ರಲ್ಲಿ ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು/ದವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕಾ/ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಫ್ಲೇಮ್ಸ್‌]]‌‌ ಹಾಗೂ [[ಷಿಕಾಗೋ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಹಾಕ್ಸ್‌‌]] ತಂಡಗಳೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡಾಗ. ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು/ದವರು ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ (ಷಾರ್ಕ್‌‌ ಟ್ಯಾಂಕ್‌‌‌ ಅಥವಾ ದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌‌ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಆಡುತ್ತಾರಲ್ಲದೇ NHL'ನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌]]ದಲ್ಲಿ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಡಿವಿಷನ್‌‌/ವಿಭಾಗ]]ದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಷಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು/ದವರು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಡಿವಿಷನ್‌‌/ವಿಭಾಗವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನದೆಂದರೆ 2009–2010ರಲ್ಲಿನ ಗೆಲುವಾಗಿದೆ. ಅವರು [[ಅನಾಹೆಮ್‌‌ ಡಕ್ಸ್‌‌‌]], [[ಕೊಲೊರಾಡೋ ಅವಾಲಾಂಕೆ/ಖೆ]], [[ಕಾ/ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಫ್ಲೇಮ್ಸ್]]‌‌‌, [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌‌ ರೆಡ್‌‌ ವಿಂಗ್ಸ್‌‌‌]], ಹಾಗೂ [[ಡಲ್ಲಾಸ್‌‌ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌]]‌‌ ತಂಡಗಳೊಡನೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌ ಕಿಂಗ್ಸ್‌‌]] ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಡಕ್ಸ್‌ ತಂಡದವರಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಮೇಜರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‌]], [[NFL]] ಹಾಗೂ [[NBA]]ಗಳಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೆ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. 1991ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಜಯಂಟ್ಸ್‌‌‌]] ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿತ್ತು. {{Citation needed|date=February 2007}} ನವೆಂಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ, MLB'ಯ [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌]] (A'ಗಳು/s) 2011ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯೊಡನೆ [[ಅಲಮೇಡಾ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ನೆರೆಯ [[ಫ್ರೆಮಾಂಟ್‌‌]] ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ 32,000 ಆಸನಗಳ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅನ್ನು ನೆರೆಯ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌]]'ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಜಯಂಟ್ಸ್‌‌‌]] ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಾದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅಥವಾ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ]]ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ [[ಸಿಸ್ಕೋ ಫೀಲ್ಡ್‌/ಮೈದಾನ/ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವನ್ನು (2006ರಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌-ಜೋಸ್‌‌-ಮೂಲದ ಗಣಕಜಾಲ ಕಂಪೆನಿ [[ಸಿಸ್ಕೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌‌‌]] ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದೆ) (8ರಿಂದ 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು) ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಮಹಾನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 880 ಮೂಲಕದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಐದರಿಂದ ಎಂಟು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಉತ್ತರದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಅಲಮೇಡಾ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ A'ಗಳಿ/sಗೆ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ''[[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ-ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಂಡರೆ ತಂಡವು [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಈಗಿನ ನೆಲೆಗಿಂತ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಗೆ ಸಮೀಪವಾಗುವುದರಿಂದ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತ ಜನತೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಗಳು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನಡೆದಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಮಾಂಟ್‌‌ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿರೋಧಗಳಿಂದಾಗಿ A'ಗಳಿ/sಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ A'ಗಳ/s ಮುಂಚೂಣಿ ಮಾಲಿಕ ಲ್ಯೂ ವೂ/ವಾಲ್ಫ್‌‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಸಮಿತಿಯು (ಫ್ರೆಮಾಂಟ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಮುದಾಯದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು) ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌‌ಅನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನೀತಿನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಹೊಸ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಸ್ಥಳವು ಡಿರಿಡಾನ್‌ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ಗೆ ಸಮೀಪವಿದ್ದು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ತುಸುವೇ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರಲಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.mercurynews.com/politics/ci_12354568 | title=San Jose council accepts principles for A's stadium talks. | publisher=[[San Jose Mercury-News]] | accessdate=2009-05-12}}</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಜಯಂಟ್ಸ್‌‌‌ ಈಗಲೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಗೆ A'ಗಳು/sಯು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಸಾಕರ್‌‌ ಲೀಗ್‌]]‌ನ (1974–1984) ಅರ್ತ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌‌ ತಂಡಕ್ಕೆ, [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಸಾಕರ್‌‌ ಅಲಯನ್ಸ್‌‌]] (1985–1988) ಹಾಗೂ [[ಮೇಜರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಸಾಕರ್‌]]‌ (1996–2005; 2008– )ಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅರ್ತ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌]] ತಂಡದ ಆಟಗಾರರು [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌‌ನ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌]]ಗೆ 2005ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ನಂತರ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು [[ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಡೈನಮೋ]] ತಂಡವಾದರು. ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌ನ 2008ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅರ್ತ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌ ತಂಡದವರು MLSಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಲೀಗ್‌‌ಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ತಂಡವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ತನ್ನ 1996–2005ರವರೆಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[2001]] ಹಾಗೂ [[2003]]ರ ಸಾಲಿನ ತನ್ನ [[MLS ಕಪ್‌]] ವಿಜಯಗಳು ಹಾಗೂ 2005ರಲ್ಲಿನ ತನ್ನ [[MLS ಸಪೋರ್ಟರ್ಸ್‌‌ ಷೀಲ್ಡ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯ ವಿಜಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ತಂಡದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. [[ಪ್ರಮುಖ ‌‌ಲೀಗ್‌‌ ಲಕ್ರಾಸ್‌‌/ಹಾಕಿ ಮಾದರಿ ಆಟ]]ದ ತಂಡವಾದ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡ್ರಾಗನ್ಸ್‌‌‌‌]] ತಂಡವು [[ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ'ದ [[ಕೇಝ/ಜರ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಿಂದ 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ತಂಡವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡ್ರಾಗನ್ಸ್‌‌‌‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಡುವ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸ್ಟೇಟ್‌‌ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ಸ್‌‌]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1997ರಲ್ಲಿ, ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ, [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌‌ ವಾರಿಯರ್ಸ್‌]]‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿಯೇ ಆಡಿದರು.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/warriors/history/00401109.html#25 | title=Golden State Warriors History | publisher=[[Golden State Warriors]] | accessdate=2008-07-29}}</ref> ನೆರೆಯ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (2006) [[ಹೊಸದಾದ 49ers ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ 49ers]] ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡದ ಹೊಸ ನೆಲೆಯಾಗಲಿದೆ. 2009ರ ಹಾಗೆ, 49ers ತಂಡದವರು ಇನ್ನೂ ಮಹಾನಗರದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ 8, 2010ರಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನವೀನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು 2014ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಿದೆ. ತಂಡವು ತನ್ನ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೆಸರಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರೆಯುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ರೈಡರ್ಸ್‌‌‌ಗೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮೈದಾನವನ್ನು/ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ತೆರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಮೈನರ್‌/ಕಿರಿಯ ಲೀಗ್‌‌ನ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡವಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಬೀಸ್‌‌ (1962–1976; 1983–1987), ಮೈನರ್‌/ಕಿರಿಯ ಲೀಗ್‌‌ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಕರಾವಳಿ ಲೀಗ್‌‌ನ (1977–1978ರಿಂದ) ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಿಷನ್ಸ್‌‌‌ (1977–1981) ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಲೀಗ್‌‌ (1979–1981ರಿಂದ), ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರ್ರ್ಹೈನೋಸ್‌‌ ಆಫ್‌ [[ರಾಲರ್‌ ಹಾಕಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]]‌‌ (1994–1997;1999), ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಇನ್‌ಡೋರ್‌ ಸಾಕರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಿಝ್ಲೀಸ್‌‌]] (1993–1995), [[ಮೇಜರ್‌‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ವಾಲಿಬಾಲ್‌‌]]ನ (ಮಹಿಳಾ) [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗೋಲ್ಡ್‌‌ಡಿಗ್ಗರ್ಸ್‌]]‌‌ (1987–1989), [[ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜ್ಯಾಮರ್ಸ್‌‌‌]] (1989–1991), [[ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌]]ನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಲೇಸರ್ಸ್‌‌, [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ನ [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌‌ ವಾರಿಯರ್ಸ್‌‌]] (ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 1996–1997), [[ವಿಮೆನ್ಸ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸಾಕರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ನ (2001–2002) [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸೈಬರ್‌ರೇಸ್]]‌‌, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸಾಕರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌]]ಗಳ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌‌ ಲೀಗ್‌]]‌ನ (2006–2008) [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ ಫ್ರಾಗ್ಸ್‌‌]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಲೀಗ್‌]]‌ನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಬಾಲರ್ಸ್‌‌, ಎಂದರೆ ಈಗಿನ [[ಟ್ರೈಸಿಟಿ ಬಾಲರ್ಸ್‌]] ತಂಡಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡಗಳ ಆಟವಲ್ಲದೇ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[SAP ಓಪನ್‌]] (ಹಿಂದೆ ಸೈಬೇಸ್‌ ಓಪನ್‌) ಎಂಬುದು HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಪುರುಷರ [[ಟೆನ್ನಿಸ್‌]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18, 2002ರಂದು ನಡೆದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸೇಬರ್‌ಕ್ಯಾಟ್ಸ್‌‌]] ತಂಡವು [[ಅರಿಝೋನಾ ರ್ರ್ಯಾಟ್ಲರ್ಸ್‌]]ರನ್ನು 52–14 ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ [[ಅರೀನಾ ಬೌಲ್‌‌ XVI]]ರ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]'ದ [[ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌‌‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು [[1999ರ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ [[FIFA]] ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಫಿಗರ್‌‌ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್‌‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ]]ನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಸ್ಥಳೀಯರಾದ [[ರುಡಿ ಗಲಿಂಡೋ]] ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌]] ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು U.S. ಫಿಗರ್‌‌ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್‌‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 2012ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಜುಲೈ 2005ರಂದು ನಡೆಸಲಾದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಾಂಡ್‌‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌‌]], [[ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಕಾರುಗಳ]] ರೇಸಿಂಗ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ಬೀದಿಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ [[ಸ್ಪರ್ಧಾರಸ್ತೆ]]ಗಳಿಗೆ ಕರೆತಂದಿತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯವು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಅಮ್ಜೆನ್‌ ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ದೈನಂದಿನ [[ಹಂತಗಳ]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2006, 2007, ಹಾಗೂ 2008ರ ಇಸವಿಗಳ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ [[ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ಟ್ರಯಲ್‌]] ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಮಹಾನಗರವು 2005 ಹಾಗೂ 2006ನೇ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಡ್ಯೂ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌‌ ಟೂರ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಐದು ಆಯೋಜಕ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Spartan stadium DSC0768-Edit.jpg|thumb|left|200px|2009ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ಸ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಉಟಾಹ್‌ ಊಟ್ಸ್‌.]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ‌ರುವ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಒಟ್ಟಾರೆ 16 [[NCAA]] [[ಡಿವಿಷನ್‌/ವಿಭಾಗ I]]ರ ಪುರುಷರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರೀಡಾತಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. SJSU ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡವು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಬೌಲ್‌‌ ಉಪಡಿವಿಷನ್‌/ವಿಭಾಗ]]ದಲ್ಲಿ (ಹಿಂದೆ ಡಿವಿಷನ್‌/ವಿಭಾಗ I-A ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ) ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತದ ಕೇವಲ 120 ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ/ಕಾಲೇಜುಗಳ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸ್ಟೇಟ್‌‌ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ಸ್‌‌‌]] ತಂಡವು [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌]] (WAC)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. [[Pac-10]] ಮಹಿಳೆಯರ [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌]]‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು [[ಸ್ಯಾನ್‌‌ ಜೋಸ್‌‌ನ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು [[NCAA]]'ನ [[ಮಾರ್ಚ್‌ ಮ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ NCAA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ [[ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌]] ತಂಡವಾಗಿ [[ಲ್ಲಾಯ್ಡ್‌ (ಬಡ್‌) ವಿಂಟರ್ಸ್‌]]‌‌ನ 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ/ವರ್ಗದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರಾಜ್ಯವು [[1968ರ ಒಲಂಪಿಕ್‌]] ಪದಕಧಾರಿಗಳಾದ [[ಲೀ ಈವಾನ್ಸ್‌]], [[ಟಾಮ್ಮೀ ಸ್ಮಿತ್‌‌]], [[ಜಾನ್‌ ಕಾರ್ಲಸ್‌]]‌ ಮತ್ತು [[ರಾನ್ನೀ ರೇ ಸ್ಮಿತ್‌‌]], ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ 18-ಅಡಿಗಳ [[ಪೋಲ್‌ವಾಲ್ಟ್‌]] ಕ್ರೀಡಾಪಟು [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಸ್‌‌ ಪಪಾನಿಕೊಲಾವು]]ರವರುಗಳಿಗೆ ತವರುನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಫ್ರಾಂಕೀ/ನ್ಸೀ ಲಾರ್ರಿ]]ಯೂ ಹಾಗೂ ಸಿಂಡಿ ಪೂರ್‌‌ರಂತಹಾ ಬಹು-ಒಲಿಂಪಿಕ್‌‌‌ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಧಾರೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಟೈಟಲ್‌ IX]]ರ ಮುನ್ನ, [http://www.dyestatcal.com/ATHLETICS/TRACK/2002/cindergl.htm ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಂಡರ್‌ಗಾಲ್ಸ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111071125/http://www.dyestatcal.com/ATHLETICS/TRACK/2002/cindergl.htm |date=2012-01-11 }} ಪ್ರಥಮ ಉನ್ನತವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಓಟದ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ 1976ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆಯುವಂತೆ ತಯಾರಾಗಲು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಟಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ/ಕಾಲೇಜಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಜೆನ್ನರ್‌]]‌ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತರಬೇತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಓಟದ ತರಬೇತುದಾರ [http://sjsa.org/hall_of_fame/bios_07.asp#bbonanno ಬರ್ಟ್‌ ಬೊನ್ನಾನೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408062010/http://sjsa.org/hall_of_fame/bios_07.asp#bbonanno |date=2016-04-08 }} ಆರಂಭಿಸಿದ "ಬ್ರೂಸ್‌ ಜೆನ್ನರ್‌‌ ಇನ್‌ವಿಟೇಷನಲ್‌‌," ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ/ಮಟ್ಟದ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌‌ ([[ಪ್ರೀಫಾಂಟೈನ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌]]ಗೆ ಸಮಾನವಾದದ್ದು) ವಾರ್ಷಿಕ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಗಮನಸೆಳೆವ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=wWa3cBjPcQA|title=Youtube of Jenner Invitational|accessdate=2010-03-06}}</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು [[TAC]] ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ‌ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು 1984ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. [[ಬೆನ್ನಿ ಬ್ರೌನ್]]‌‌, [[ಮಿಲ್ಲರ್ಡ್‌ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌‌]], [[ಜಾನ್‌‌ ಪಾವೆಲ್]]‌‌, [[ಬ್ರಿಯಾನ್‌‌ ಓಲ್ಡ್‌‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌]], [[ಎಡ್‌‌ ಬ/ಬುರ್ಕೆ/ರ್ಕ್]]‌‌, [[ಆಂಡ್ರೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಆಟೋ ಬಾಲ್ಡೆನ್‌‌]] ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ತರಬೇತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದವರು. ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ಹೆಸರು ಈಗ [http://www.sjsa.org/hall_of_fame/inductees.asp ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌/ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಪಟ್ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100802053158/http://www.sjsa.org/hall_of_fame/inductees.asp |date=2010-08-02 }} ಯಲ್ಲಿದೆ. 1928ರಿಂದ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ರೀಡಾ/ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್‌‌]] ಯೋಜನೆಗಳು 27 ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಏಳು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 18 ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪದಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿವೆ. 2004ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಜೂಡೋ]], [[ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ]], [[ಟ್ರಾಂಪೊಲಿನಿಂಗ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಸಂಗೀತ ಕಸರತ್ತು/ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌‌]]ಗಳಲ್ಲಿ [[U.S. ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ತಂಡ]]ಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಈವೆಂಟ್‌ ಸೆಂಟರ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೀಡಾಸಂಸ್ಥೆಯು USA ಆಲ್‌-ಸ್ಟಾರ್‌‌ [[7-ಅಸೈಡ್‌‌ ರಗ್ಬಿ]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ವಾಟ್ಸನ್‌‌ ಬೌಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[St ಜೋಸೆಫರ‌ ಎಸೆತದ/ಹರ್ಲಿಂಗ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌]]‌ಗೆ ಕೂಡಾ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ, [[ಬೀಜಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[2008ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ತಂಡದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 90 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news | url=http://origin.mercurynews.com/tv/ci_9980596 | title=Unseen Heros: Olympians in 'lockdown' at SJSU on way to Beijing | author=Bruce Newman | work=[[San Jose Mercury News]] | date=2008-07-24 | accessdate=2008-07-29 | archive-date=2015-02-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150201192559/http://origin.mercurynews.com/tv/ci_9980596 | url-status=deviated | archivedate=2015-02-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150201192559/http://origin.mercurynews.com/tv/ci_9980596 }}</ref> 2009ರ ಕಿರಿಯರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಟ್ರ್ಯಾಂಪೋಲಿನ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸರ್ಕಾರವು 2011ರ [[ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್‌ ಹಾಕಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ನ (ACHA) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=San Jose State Spartans Team History|url=http://www.sjsuhockey.net/NewHistory.html|publisher=sjsuhockey.net|location=|year=2010|accessdate=May 4, 2010|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101012055622/http://www.sjsuhockey.net/NewHistory.html|url-status=deviated|archivedate=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101012055622/http://www.sjsuhockey.net/NewHistory.html}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ == === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:San Jose Freeway Interchange.jpg|thumb|left|200px|ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ SR87ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ I-280 ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ರೀವೇ ಛೇದಕ ರಸ್ತೆಯ ನೋಟ]] [[ಚಿತ್ರ:VTA light rail san jose penitencia creek station.jpg|thumb|right|200px|ಅಲಮ್‌-ರಾಕ್‌‌–ಸಾಂಟಾ/ತಾ-ತೆರೆಸಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ VTA ಹಗುರ ಹಳಿಗಳ ರೈಲು]] [[ಚಿತ್ರ:VTA Rapid Bus.JPG|thumb|right|200px|VTA ತ್ವರಿತ ಬಸ್‌ ಮಾರ್ಗ 522]] [[ಚಿತ್ರ:Plane passing Bank of America building in SJ.jpg|thumb|right|200px|ಫೆಡ್‌ಎಕ್ಸ್‌ ವಿಮಾನವು ಮಿನೆಟಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಇಳಿಯಲು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ.]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಆಂತರಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳನ್ನು [[ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್‌‌]] (ಸಾಕ್ರಾಮೆಂಟೋ–ಸ್ಯಾನ್‌‌-ಜೋಸ್‌‌ [[ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್‌ ಹೆದ್ದಾರಿ/ಕಾರಿಡಾರ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಸಿಯಾಟಲ್]]‌‌–[[ಲಾಸ್‌‌-ಏಂಜಲೀಸ್‌]]‌ [[ಕೋಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌‌ಲೈಟ್]]‌‌), [[ಕಾಲ್‌ಟ್ರೈನ್‌]]‌‌ ([[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]] ಹಾಗೂ [[ಗಿಲ್ರಾಯ್‌‌]]ಗಳ ನಡುವಿನ ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆ), [[ACE]] ([[ಪ್ಲೆಸೆಂಟಾನ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಸ್ಟಾಕ್ಟನ್‌]]‌ಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆ), ಹಾಗೂ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾದ ವ್ಯಾಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್‌ ಅಥಾರಿಟಿ]] (VTA) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯವನ್ನು [[ಮೌಂಟೆನ್‌ ವ್ಯೂ]], [[ಮಿಲ್‌ಪಿಟಾಸ್]]‌‌, [[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಅಲ್ಮಾಡೆನ್‌ ಕಣಿವೆ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಗುರ ರೈಲು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[ಇತಿಹಾಸ/ಹಿಸ್ಟರಿ ಪಾರ್ಕ್‌]]‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕಾರ್‌ಗಳು]] ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹಗುರ ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ರಜಾಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. [[BART]]ಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ವಲಯ/ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೂ ಆಗಬೇಕಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. [[ಡಿರಿಡಾನ್‌ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು (ಹಿಂದೆ 65 ಸಾ/ಕಾಹಿಲ್‌‌ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾ/ಕಾಹಿಲ್‌‌ ಡಿಪೋ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ) ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತೀಯ ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಸೇವೆಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು 1935ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಟ್ಟಿಸಿತ್ತಲ್ಲದೇ 1994ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[VTA ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ [[ಬಸ್‌]] ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ [[ಸಹಾಯಕಪ್ರಯಾಣ/ಸಾಗಣೆ]]ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[ಹೈವೇ 17 ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌]] ಬಸ್‌‌ ಮಾರ್ಗವು ಮಧ್ಯ/ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಅನ್ನು [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. === ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ === ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (3&nbsp;km) ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ [[ನಾರ್ಮನ್‌‌ Y. ಮಿನೆಟಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]] {{airport codes|SJC|KSJC|SJC}}, ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ]] ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾದ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯ {{airport codes||KRHV|RHV}} [[ರೇಡ್‌-ಹಿಲ್‌ವ್ಯೂ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ಗಳು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಗೆ ವಾಯುಯಾನದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಿವಾಸಿಗಳು ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 35 ಮೈಲುಗಳ (56&nbsp;km) ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]] {{Airport codes|SFO|KSFO|SFO}}, ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 35 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (56&nbsp;km) ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾದ [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]{{Airport codes|OAK|KOAK|OAK}}ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳಾದ, [[U.S. ರೂಟ್‌‌/ಮಾರ್ಗ 101]], [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 880]], ಹಾಗೂ [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 87]]ಗಳ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಸಮೀಪವಿದೆ. === ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪ್ರದೇಶವು ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಾದ ಹಾಗೂ ಒಂದು US ಹೆದ್ದಾರಿ, [[US 101]], [[SR 85]], [[SR 87]], [[SR 17]], ಮತ್ತು [[SR 237]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗ]]ಗಳಾದ [[I-280]], [[I-880]], ಹಾಗೂ [[I-680]]ಗಳಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಮುಕ್ತ ಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ "ಎರಡಂಕಿಗಳ" ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು [[ಅಲ್ಮಾಡೆನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]], [[ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್‌‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]], [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಟಾಮಸ್‌‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]] ಹಾಗೂ [[ಲಾರೆನ್ಸ್‌‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]]ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಅನೇಕ [[ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ]] ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 87]]ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂರೂ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌ ಕೌಂಟಿ]] ಛೇದಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಷ್ಟು ವಿಪರೀತ-ಸಾಂದ್ರತೆಯ ವಾಹನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ [[I-680]] ಹಾಗೂ [[US 101]] ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ [[I-280]] ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಛೇದಕ ರಸ್ತೆ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ==== ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ==== {{div col|3}} * [[ಚಿತ್ರ:I-280 (CA).svg|20px]] [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 280]] * [[ಚಿತ್ರ:I-680 (CA).svg|20px]] [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 680]] * [[ಚಿತ್ರ:I-880 (CA).svg|20px]] [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 880]] * [[ಚಿತ್ರ:US 101 (CA).svg|20px]] [[U.S. ಮಾರ್ಗ 101]] * [[ಚಿತ್ರ:California 17.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 17]] * [[ಚಿತ್ರ:California 82.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 82]] * [[ಚಿತ್ರ:California 85.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 85]] * [[ಚಿತ್ರ:California 87.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 87]] * [[ಚಿತ್ರ:California 130.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 130]] * [[ಚಿತ್ರ:California 237.svg|20px]] [[ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 237]] {{div col end}} == ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:USA-San Jose-San Jose Water Works-1.jpg|thumb|left|200px|ಪಶ್ಚಿಮ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ St.ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ವಾಟರ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಕುಡಿಯುವ [[ನೀರ]]ನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ-ವಲಯದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಗ್ರೇಟ್‌ ಓಕ್ಸ್‌‌ ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿ ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ವಲಯದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇಟ್‌ ಓಕ್ಸ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಾವಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿದರೆ{{Citation needed|date=June 2007}}, ಇತರೆ ಎರಡು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬಾವಿ ನೀರು, ಲಾಸ್‌‌ ಗೆಟೋಸ್‌‌ ಕಡಲಚಾಚುವಿನಲ್ಲಿನ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮುಖ ನೀರು, ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ಜಲ ಜಿಲ್ಲೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ [[ಹೆಚ್‌ ಹೆಚಿ ಜಲಾಶಯ]]ಗಳಂತಹಾ ವಿವಿಧ ಮೂಲ{{Citation needed|date=June 2007}}ಗಳಿಂದ ನೀಡುತ್ತವೆ. [[ಕಸನಿರ್ವಹಣೆ]], ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಹಾಗೂ [[ಪುನರ್ಬಳಕೆ]]ಯ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ತನ್ನ ಕಸದ 64%ರಷ್ಟನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸದೇ ಮಾಡಿರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ದೀರ್ಘ ಪಟ್ಟಿಯು ಈ ರೀತಿಯ ಅಪವಾದಾತ್ಮಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="flatr">{{cite web |url=http://www.flatraterealtysanjose.com/html/areaInfo.htm |title=Flat Rate Reality San Jose Area Info |access-date=2010-07-01 |archive-date=2009-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090402052621/http://flatraterealtysanjose.com/html/areaInfo.htm |url-status=deviated |archivedate=2009-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090402052621/http://flatraterealtysanjose.com/html/areaInfo.htm }}</ref> ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌‌, ವಾಯುದ್ರವ/ಏರೋಸಾಲ್‌‌ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೇಂಟ್‌ ಡಬ್ಬಿಗಳು, ಫೋಮ್‌ ರಬ್ಬರಿನ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ವಸ್ತುಗಳು, [[ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌]] ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಸಣ್ಣ ಲೋಹದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಮಡಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿವಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛ/ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌, [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ]], ಮಿಲ್‌ಪಿಟಾಸ್‌‌, ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌‌, ಕ್ಯುಪರ್ಟಿನೋ, [[ಲಾಸ್‌‌ ಗೆಟಾಸ್‌‌]], [[ಸಾರಾಟೊಗಾ]], ಹಾಗೂ [[ಮಾಂಟೆ ಸೆರೆನೋ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 300+ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳ (780&nbsp;km²) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ 1,500,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರ ಬಳಕೆಯ ಕೊಳಚೆನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌/ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="flatr"/> ಸಂಸ್ಕರಿತ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟನ್ನು ("ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ") ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರು ಪೂರೈಕೆದಾರರಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮಿಲ್‌ಪಿಟಾಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು, ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಮಹಾನಗರದ ನೀರು & ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ಜಲ ಜಿಲ್ಲೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿ, ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಟ್‌ ಓಕ್ಸ್‌‌ ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌{{Citation needed|date=June 2007}}, ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ, ಹಾಗೂ ಮಿಲ್‌ಪಿಟಾಸ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[PG&amp;E ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]] ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸೇವೆ]]ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ದೂರವಾಣಿ]] ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[AT&amp;T]]ಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೇ, [[ಕೇಬಲ್‌ ಕಿರುತೆರೆ]] ಸೇವೆಯನ್ನು [[ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು, ನೀಡುವವಾದರೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ AT&amp;T ನೀಡುತ್ತವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == === ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಅನೇಕ [[ಕಾಲೇಜ್‌/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿ]]ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಶಾಸನಸಭೆಯಿಂದ 1862ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ನಾರ್ಮಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (CSU) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನಾ ಆವರಣವಾಗಿರುವ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಅತಿದೊಡ್ಡದು. 1870ರಿಂದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ ‌ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 130ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಿಧ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಗಳ ಸುಮಾರು 30,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾಲಯವು ಉತ್ತಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ/ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌, ವ್ಯವಹಾರ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲದೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯದ ಅಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Best Colleges 2010 | work = | publisher = U.S. News and World Report | date = | url = http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/masters-west-top-public | doi = | accessdate = February 19, 2010 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 11, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100311083335/http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/masters-west-top-public | url-status = deviated | archivedate = ಮಾರ್ಚ್ 11, 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100311083335/http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/masters-west-top-public }}</ref> ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ ವಿವಿಯು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಬೌಲ್‌‌ ಉಪವಿಭಾಗ]] (FBS) [[ಡಿವಿಷನ್‌/ವಿಭಾಗ I]] ಕಾಲೇಜ್‌/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇವಲ ಮೂರು ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ [[U.C. ಬರ್ಕಲಿ/ಬರ್ಕೆಲಿ/ಬರ್ಕ್‌ಲಿ]]ಗಳು ಇನ್ನೆರಡು ವಿವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 600 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು, ಸಹಾಯಕ/ಅಸೋಸಿಯೇಟ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣಾ ರುಜುವಾತು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು (CALMAT) MBA, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದ ವಿವಿಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ/ಕಣಿವೆಯ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ವೃತ್ತಿಪರರು. [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಲಿಂಕನ್‌‌ ಕಾನೂನು/ಕಾಯಿದೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ಕಾನೂನು/ಕಾಯಿದೆ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗೇಟ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಚೇರಿಯು/ಆವರಣವು ವ್ಯವಹಾರ/ಉದ್ಯಮ ಪದವಿ ಹಾಗೂ MBA ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ [[ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜ್‌/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ [[ಎವರ್‌ಗ್ರೀನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಕಾಲೇಜ್‌/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು, ಸಹಾಯಕ/ಅಸೋಸಿಯೇಟ್‌ ಪದವಿಗಳನ್ನು CSU ಹಾಗೂ UC ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢರ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಕೆಗಳ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಪಾಲ್ಮರ್‌‌ ಚಿರೋಪ್ರಾಕ್ಟಿಕ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಚೇರಿಯು/ಆವರಣವು ಕೂಡಾ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿದೆ. [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಪರ್ವತ]]ದ ಮೇಲಿರುವ [[ಲಿಕ್‌ ವೇಧಶಾಲೆ/ಅಂತರಿಕ್ಷವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]]ವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಿವಾಸಿಗಳು [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಪಾಲೋ ಆಲ್ಟೋ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಮೌಂಟೆನ್‌ ವ್ಯೂ]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್‌ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ]] ಹಾಗೂ, [[ಬರ್ಕಲಿ/ಬರ್ಕೆಲಿ/ಬರ್ಕ್‌ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ತರಗತಿಗಳಿಗೂ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳು [[UC ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ರೂಜ್‌‌]], [[UC ಡೇವಿಸ್‌]], ಹಾಗೂ [[UC ಸ್ಯಾನ್‌‌ ಡಿಯಾಗೋ]]ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ/ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ === 1943ರಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಕನ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಯು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುವವರೆವಿಗೂ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಓದಬೇಕಿತ್ತು. ಮಹಾನಗರದ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲ ಅಂಶಗಳು, ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಬಿಗ್‌ ಬೋನ್‌‌," ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಕೃತಜ್ಞತಾನಿವೇದನೆ ದಿನ]] ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಎರಡು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ. 2010ರ ಸಾಲಿನ ಹಾಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 127 ಪ್ರಾಥಮಿಕ, 47 ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಹಾಗೂ 44 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು [[ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಹಾಗೂ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಗಳೆರಡನ್ನೂ ನೀಡುವ) ನಾಲ್ಕು [[ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ (SJUSD)ಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಮೀಪದ ಮಹಾನಗರಗಳ ಇತರೆ ಸಮೀಪದ ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್‌ಪಿಟಾಸ್‌‌ ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಮಾರ್ಗನ್‌ ಹಿಲ್‌‌ ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]], ಹಾಗೂ [[ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಏಕೀಕೃತ/ಯೂನಿಫೈಡ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಸೇರಿವೆ. "ಫೀಡರ್‌" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: * [[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ** [[ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್‌‌]] ** [[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌]] ** [[ಲ್ಯೂಥರ್‌‌ ಬರ್ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌]] ** [[ಮೋರ್‌‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌]] ** [[ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]. * [[ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ** [[ಅಲಮ್‌ ರಾಕ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌]] ** [[ಬೆರ್ರಿಯೆಸ್ಸಾ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌]] ** [[ಎವರ್‌ಗ್ರೀನ್‌‌ ಪ್ರಾಥಮಿಕ]] ** [[ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌‌-ಮೆಕ್‌‌ಕಿನ್ಲೆ]] ** [[ಮೌಂಟ್‌ ಪ್ಲೆಸೆಂಟ್‌‌ ಪ್ರಾಥಮಿಕ]] ** [[ಓಕ್‌ ಗ್ರೋವ್‌‌‌]] ** [[ಆರ್ಚರ್ಡ್‌‌ ಪ್ರಾಥಮಿಕ]] * [[ಫ್ರೆಮಾಂಟ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ** [[ಕ್ಯುಪರ್ಟಿನೋ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]. * [[ಲಾಸ್‌‌ ಗೆಟೋಸ್‌‌-ಸರಾಟೊಗಾ ಜಂಟಿ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯು ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ** [[ಲಾಸ್‌‌ ಗೆಟೋಸ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ/ಯೂನಿಯನ್‌ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]. ==== ಸೇರ್ಪಡಿಕೆ ವಿವಾದ/ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ==== 1954ನೇ ಇಸವಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾನೂನು/ಕಾಯಿದೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾನಗರಗಳು ಹಾಗೂ [[ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳು ಸಮಾನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ಅವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಮೂಲಗಳು ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದರು. ಮಹಾನಗರದ ಶಾಸಕರು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಶಾಸನಸಭೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಆ ಕಡ್ಡಾಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿರೋಧವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1954ರ ನಂತರ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="PolHist"/> === ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:2008-0817-SJSU-MLKlib.jpg|right|200px|thumb|Dr. ಮಾರ್ಟಿನ್‌‌ ಲ್ಯೂಥರ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌‌, Jr. ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮೂಹಗಳು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. SJUSDಯ ನಂತರದ್ದಾಗಿ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌‌ ಬಿಷಪ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ಡಯೋಸೀಸ್‌]] ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿನ ದ್ವಿತೀಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ''[[ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌‌ ಮಿಟ್ಟಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], [[ಬೆಲ್ಲಾರ್‌ಮೈನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಶಾಲೆ]], [[ನೋಟರ್‌‌/ಟ್ರೆ ಡೇಮ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], [[ಸಂತ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], [[St. ಲಾರೆನ್ಸ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]'', ಹಾಗೂ ''[[ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]'' ಎಂಬ ಆರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಿಷಪ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ಡಯೋಸೀಸ್‌ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ಗಳು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.dsj.org/dsj/schools_results.asp?show=all | title=Schools | publisher=[[Roman Catholic Diocese of San Jose in California]] | accessdate=2007-06-18 | archive-date=2007-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927173701/http://www.dsj.org/dsj/schools_results.asp?show=all | url-status=deviated | archivedate=2007-09-27 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927173701/http://www.dsj.org/dsj/schools_results.asp?show=all }}</ref> ಬಿಷಪ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ಡಯೋಸೀಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡದ ಇತರೆ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌]]‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು, ''[[ಲಿಬರ್ಟಿ ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌‌ ಶಾಲೆ]]'' ಹಾಗೂ ''[[ವೈಟ್‌‌ ರೋಡ್‌‌ ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌‌ ಅಕಾಡೆಮಿ]]'', ಒಂದು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌‌]] ''[[ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]'', ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪಂಥೀಯವಲ್ಲದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಡ್‌ ನೆರೆಯಲ್ಲಿನ ಮಹಾನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ K-12 ''[[ಹಾರ್ಕರ್‌ ಶಾಲೆ]]'' ಗಳು ಸೇರಿವೆ. === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[Dr. ಮಾರ್ಟಿನ್‌‌ ಲ್ಯೂಥರ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌‌, Jr. ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವು ಮಹಾನಗರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅದ್ವಿತೀಯವೆನಿಸಿದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 1.6 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವು 2 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಇಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಟು ಮಹಡಿಗಳ {{convert|475000|sqft|m2}}ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.sjlibrary.org/about/locations/king/fastfacts.htm SJ ಗ್ರಂಥಾಲಯ MLKನ ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಗಳು ಪುಟ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612221804/http://sjlibrary.org/about/locations/king/fastfacts.htm |date=2010-06-12 }} (ಜಂಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ/ಮಹಾನಗರದ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಗ್ರಹದ ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಗಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.)</ref> ಮಹಾನಗರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು (ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅಥವಾ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರದ 17 ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ) [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷಾ ಕೃತಿ]]ಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ [[ಬಿಬ್ಲಿಯೋಟೆಕಾ ಲ್ಯಾಟಿನೋಅಮೇರಿಕಾನಾ]] ಗ್ರಂಥಾಲಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ 21 ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.sjlibrary.org/about/locations/index.htm SJ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳು ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328005533/http://www.sjlibrary.org/about/locations/index.htm |date=2010-03-28 }}(ಇದರ ಆಕರಗಳಿಗಾಗಿ BL ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ.)</ref> [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಶಾಖಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವು 1908ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದ [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವಾಗಿದ್ದು ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊನೆಯ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ. ನವೆಂಬರ್‌ 2000ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಬಾಂಡ್‌ ಕಾಯಿದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದಿರುವ ಶಾಖೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. [http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/calabazas.htm ಕ್ಯಾಲಾಬಾಜಸ್‌‌ ಶಾಖೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612222534/http://sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/calabazas.htm |date=2010-06-12 }}, [http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/ed_park.htm ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌ ಶಾಖೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612212719/http://sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/ed_park.htm |date=2010-06-12 }}, [http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/seventrees.htm ಸೆವೆನ್‌ಟ್ರೀಸ್‌‌ ಶಾಖೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217141830/http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/seventrees.htm |date=2010-02-17 }}, ಹಾಗೂ [http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/bascom.htm ಬಾಸ್ಕಮ್‌‌ ಶಾಖೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100614064421/http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/bascom.htm |date=2010-06-14 }} ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬಾಂಡ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಯೋಜನೆಯ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ [http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/southeast.htm ಆಗ್ನೇಯ ಶಾಖೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613052118/http://sjlibrary.org/about/sjpl/bond/branches/southeast.htm |date=2010-06-13 }} ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನಾನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sjlibrary.org/about/sjpl/bond/index.htm |title=SJ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಖಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಬಾಂಡ್‌ ಯೋಜನೆಗಳ ಪುಟ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613044713/http://sjlibrary.org/about/sjpl/bond/index.htm |url-status=dead }}</ref> ಲೈಬ್ರರಿ ಜರ್ನಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯು (ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ) ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ "ವರ್ಷದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ " ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕೊಟ್ಟು 2004ರಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20050306124038/http://www.sanjoseca.gov/cityManager/pdf/AnnualReport03-04.pdf ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ 2003–2004ರ ಸಾಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ] "2004ರಲ್ಲಿ, ಲೈಬ್ರರಿ ಜರ್ನಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ವರ್ಷದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದೆ."</ref> == ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು: == [[ಚಿತ್ರ:San Jose California aerial view south.jpg|thumb|right|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ.I-280 ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ ಭೂದೃಶ್ಯಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಛೇದನೆಯು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೃಶ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗಿದೆ.]][[ಚಿತ್ರ:Kluft-photo-Circle-of-Palms-San-Jose-April-2008-Img 0778.jpg|thumb|right|200px|ಪಾಮ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ವೃತ್ತದ ನೋಟ]][[ಚಿತ್ರ:San Jose Museum of Art.jpg|right|thumb|right|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಪ್ರಥಮ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಉಳಿದ ಮುಂಭಾಗ]][[ಚಿತ್ರ:SAN JOSE CALIFORNIA PALM TREE 2010.jpg|thumb|right|200px|ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪಾಮ್‌ ಮರಗಳ ಮೇಲಿರುವ ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ]][[ಚಿತ್ರ:Egyptianmuseum-front-tourists.mbp.1024x768.jpg|thumb|right|200px|ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿನ ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]][[ಚಿತ್ರ:San Jose Basilica.jpg|thumb|200px|St. ಜೋಸೆಫ್‌‌ರ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ ಬೆಸಿಲಿಕಾ]][[ಚಿತ್ರ:USA-San Jose-Church of the Five Wounds-1.jpg|thumb|right|200px|ಪೂರ್ವ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ St.ನಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಫೈವ್‌‌ ವೂಂಡ್ಸ್‌ ಇಗರ್ಜಿ]][[ಚಿತ್ರ:San Jose Palm Trees 02.jpg|thumb|right|200px|ಆಲ್ಮಾಡೆನ್‌‌ ವಿಶಾಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಪಾಮ್‌ ಮರಗಳ ಸಾಲು]] === ವಿಹಾರೋದ್ಯಾನಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಹೊರಾಂಗಣದ ಮನರಂಜನಾ ತಾಣಗಳು === * ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಪಾದರಸ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ 4,147 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು (17&nbsp;km²) ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ (ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ) [[ಆಲ್ಮಾಡೆನ್‌‌ ಕ್ವಿಕ್‌ಸಿಲ್ವರ್‌ ಕೌಂಟಿ ಉದ್ಯಾನ]]. * ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಾನವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ 718 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು (2.9&nbsp;km²) ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪೂರ್ವ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ [[ಅಲಮ್‌ ರಾಕ್‌‌ ಉದ್ಯಾನ]]. * ಪೂರ್ವ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ 43.5 ಎಕರೆಗಳ (176,000 m²) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ [[ಎಮ್ಮಾ ಪ್ರಷ್‌‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ಉದ್ಯಾನ]]. ಇದು ಕಣಿವೆಯ ಕೃಷಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು [[4-H]] ಧಾನ್ಯಾಗಾರ/ಕೊಟ್ಟಿಗೆ (ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾದುದು), ಸಮುದಾಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಅಪರೂಪದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಫಲೋದ್ಯಾನ‌, ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಪಿಕ್‌ನಿಕ್‌‌ ತಾಣಗಳು, ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲ ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಮ್ಮಾ ಪ್ರಷ್‌‌ರು ದಾನ ನೀಡಿದ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. [http://www.sanjoseca.gov/prns/regionalparks/pfp/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050310065030/http://www.sanjoseca.gov/prns/regionalparks/pfp/ |date=2005-03-10 }} * ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪಾಮ್‌ ಮರಗಳ ವರ್ತುಲ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿರುವ [[ಪಾಮ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ವೃತ್ತ]] * [[ಹ್ಯಾಪಿ ಹಾಲೊ ಉದ್ಯಾನ &amp; ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] (ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆಂದು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನ), [[ಜಪಾನೀ ಸ್ನೇಹಪರ ಉದ್ಯಾನ]] (ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ) [[ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿನ ಹಿಸ್ಟರಿ/ಇತಿಹಾಸ ಉದ್ಯಾನ]], ಹಾಗೂ ಹಿಸ್ಟರಿ/ಇತಿಹಾಸ ಉದ್ಯಾನದೊಳಗಿರುವ [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳಂತಹಾ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ]] * [[ಚೀನೀಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ಯಾನ]]ದ ಜೊತೆಗಿರುವ [[ಓವರ್‌ಫೆಲ್ಟ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು]] * [[ಪ್ಲಾಜಾ ಡೆ ಸೀಜರ್‌ ಛಾವೆಜ್‌]], ಹೊರಾಂಗಣ ಸಂಗೀತಕಛೇರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌‌ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವಂತಹಾ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನ * [[ರೇಜಿಂಗ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌]], [[ಕೃತಕ ಜಲಪಾತಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಆಕರ್ಷಕ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳುಳ್ಳ [[ಜಲೋದ್ಯಾನ]]. [[ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸರೋವರ]] ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ಈ ಉದ್ಯಾನವಿದೆ * [[ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಉದ್ಯಾನ]] ಎಂಬ ರೋಸ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರ ಮೊಹಲ್ಲಾದಂತಿರುವ ಉದ್ಯಾನವು ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ಹಾಗೂ ಮೂರ್‌ ಜನಾಂಗದವರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳು, ಗುಲಾಬಿ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಕಾರಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], ತಾರಾಲಯ, ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪೀಸ್‌ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಶಕರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಫ್ಲಿಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಗುಲಾಬಿ ಉದ್ಯಾನ‌]], ಇದು ರೋಸ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ 4,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಗುಲಾಬಿ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 5½ ಎಕರೆಗಳ (22,000 m²) ವಿಸ್ತಾರದ ಉದ್ಯಾನ * ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ರಹಸ್ಯ ಗೃಹ/ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌಸ್‌]]. === ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ಗಳು === ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ ಜಾಲವು ಮಹಾನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುವ {{convert|53|mi|km|-1}}ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮನರಂಜನಾ ಹಾಗೂ ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{citeweb |url=http://www.sjparks.org/trails/doc/TrailStatus1-30-08.pdf |title=Network Status Table |date=2008-01-30 |accessdate=2008-03-31 |publisher=City of San Jose}}</ref> ಜಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ಗಳೆಂದರೆ: * [[ಕೊಯೊಟೆ ಕಡಲಚಾಚು/ಕ್ರೀಕ್‌‌ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] * [[ಗ್ವಾಡಾಲುಪೆ ನದಿ/ರಿವರ್‌ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] * [[ಲಾಸ್‌‌ ಗೆಟೋಸ್‌‌ ಕಡಲಚಾಚು/ಕ್ರೀಕ್‌‌ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] * [[ಲಾಸ್‌‌ ಅಲಾಮಿಟೊಸ್‌‌ ಕಡಲಚಾಚು/ಕ್ರೀಕ್‌‌ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] * [[ಪೆನಿಟೆನ್ಷಿಯಾ ಕಡಲಚಾಚು/ಕ್ರೀಕ್‌‌ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] * [[ಸಿಲ್ವರ್‌ ಕ್ರೀಕ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌]] ಪ್ರಿವೆನ್ಷನ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌/ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವೆಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಈ ಬೃಹತ್‌‌ ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ ಜಾಲವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪಲಿನ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಮಹಾನಗರದ [http://www.sjparks.org/trails ಟ್ರೈಲ್‌/ಯಲ್‌ ಜಾಲದ ಜಾಲತಾಣ] ದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. === ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗ್ರಹ ಸ್ಥಳಗಳು === * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಧನಾ/ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್‌ ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * [[ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಸ್ಟರಿ/ಇತಿಹಾಸ ಉದ್ಯಾನ]] * [[ಬಿಥೋವನ್‌ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಇರಾ F. ಬ್ರಿಲಿಯೆಂಟ್‌‌ ಕೇಂದ್ರ]], [[ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಬಿಥೋವನ್‌]] ಸಂಬಂಧಿ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ * ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ U.S. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾದ [[Dr. ಮಾರ್ಟಿನ್‌‌ ಲ್ಯೂಥರ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌‌, Jr. ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] * ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ]] * [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * ಪಶ್ಚಿಮ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ [[ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಉದ್ಯಾನ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಟ್ಟಿರುವ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ [[ರೋಸಿಕ್ರೂಷಿಯನ್‌‌ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್‌‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * [[ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * ಕೆಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಟ್ಟಿರುವ ಮಾನವಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ರೈಲುಬೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ರೈಲು ವಾಹನಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ ರೇಲ್‌ರೋಡ್‌‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ/ಇತಿಹಾಸ]] * ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಾದ [[ಓಲ್ಡ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌‌ ಅಮೇರಿಕಾ ಕಟ್ಟಡ]] === ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ಇತರೆ ಕೂಟ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ತಾಣಗಳು === * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ HP ಪೆವಿಲಿಯನ್‌‌]] — [[NHL]]'s [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಷಾರ್ಕ್ಸ್]]‌‌, [[AFL]]ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸೇಬರ್‌ಕ್ಯಾಟ್ಸ್‌]]‌‌ ಹಾಗೂ [[NLL]]'ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸ್ಟೆಲ್ತ್‌]] ತಂಡಗಳ ನೆಲೆ. * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], ಮೈನರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡವಾದ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜಯಂಟ್ಸ್‌‌]]ನ ನೆಲೆ‌. * [[ಸ್ಟಾರ್ಟನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ರಾಜ್ಯ/ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡ [[MLL]]'ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡ್ರಾಗನ್ಸ್‌]]‌ ತಂಡದ ಈಗಿನ ಹಾಗೂ [[ಮೇಜರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಸಾಕರ್]]‌‌'ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಅರ್ತ್‌‌‌‌‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌]] ತಂಡಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆ. * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]‌ — ತಂಡ'ವು 2006ಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಡಕೋಟಾ]]ಕ್ಕೆ ತೆರಳುವವರೆಗೆ [[CBA]]'ನ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸ್ಕೈ ರಾಕೆಟ್ಸ್‌]]‌ ತಂಡದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. * ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಪೇಟೆ/ವ್ಯಾಪಾರವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಜಾಜ್‌‌ ಉತ್ಸವ]] * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಇಂಪ್ರೂವ್‌‌]], ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌'ನ ಪ್ರಾಚೀನ ರಂಗಮಂದಿರ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ‌ಇಂಪ್ರೂವ್‌‌ ಕಾಮೆಡಿ ಕ್ಲಬ್‌]]ನ ತವರುನೆಲೆ. === ಇತರೆ ನಿರ್ಮಾಣ/ಕಟ್ಟಡಗಳು === * [[St. ಜೋಸೆಫ್‌‌ರ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ ಬೆಸಿಲಿಕಾ]]‌‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೆರಿಷ್‌‌ * [[ಲಿಕ್‌ ವೇಧಶಾಲೆ/ಅಂತರಿಕ್ಷವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]], ಹಿಂದೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದ [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದ ನೆಲೆ * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಸಿಖ್ಖರ ಗುರುದ್ವಾರ]] - ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ [[ಗುರುದ್ವಾರ]] ([[ಸಿಖ್ಖ]]ರ ದೇವಾಲಯ ) * [[ಪೆರಾಲ್ಟಾ ಅಡೋಬ್‌‌]], ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಹಾಗೂ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್‌‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಕ [[ಅಡೋಬ್/ಗಾರಿಟ್ಟಿಗೆ ಮನೆ]]‌ * [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌಸ್‌‌]], 160-ಕೋಣೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಸಾರಾ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌]]ರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಕಾಲದ ಮಹಲು * [[ರೇಜಿಂಗ್‌ ವಾಟರ್ಸ್]]‌‌, ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ {{convert|23|acre|m2}}ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಗ್ಯಾಲನ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲೋದ್ಯಾನ == ಮಾಧ್ಯಮ == [[NBC]] 11' ಸಂಸ್ಥೆಯ [[KNTV]] ವಾಹಿನಿಯು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಬೃಹತ್‌‌ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದಲೂ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ‌ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಐದು ಕಿರುತೆರೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಆರು AM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಹದಿನಾರು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1909ರಲ್ಲಿ, [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌]] ಎಂಬ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಬೋಧಕರು, ಮಾನವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲೆಂದು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. "ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಕಾಲಿಂಗ್‌‌" (ರೇಡಿಯೋ ಕಾಲ್‌ ಲೆಟರ್‌ಗಳು/ಕರೆ ಅಕ್ಷರಗಳು FN ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರ FQW ಆದವು) ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಿಗದಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕೇಂದ್ರವು 1910ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಸಿಬಿಲ್‌ 1912ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ "ಡಿಸ್ಕ್‌ ಜಾಕಿ" ಆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ಇಂದಿನ [[KCBS]] ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಮುನ್ನಾ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref name="KQW">{{cite web | title=KQW Radio, San Jose | url=http://www.bayarearadio.org/audio/kqw/kqw_30th-anniv_nov-10-1945.shtml | publisher=Bay Area Radio Museum | author=Marty Cheek | accessdate=2007-06-18 | archive-date=2007-02-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070203083252/http://www.bayarearadio.org/audio/kqw/kqw_30th-anniv_nov-10-1945.shtml | url-status=deviated | archivedate=2007-02-03 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070203083252/http://www.bayarearadio.org/audio/kqw/kqw_30th-anniv_nov-10-1945.shtml }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ KCBS ಕೇಂದ್ರವು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2009ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 100ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಬಹು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * ''[[ಡೂ ಯೂ ನೋ ದ ವೇ ಟು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌]]'' ‌ ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯ, [[ಹಾಲ್‌ ಡೇವಿಡ್‌]]—ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಬರ್ಟ್‌ ಬಚರಾಚ್‌‌]]; 1968ರ ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಂಗಲ್‌ ಗೀತೆ (ಪಾಪ್‌‌ #10, R&amp;B #23) [[ಡಯೋನ್ನೆ ವಾರ್ವಿಕ್‌‌]]ರಿಗೆ, [[ಸ್ಕೆಪ್ಟರ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] 12216; 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತರೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. * [[ಮೈಕೆಲಾ ರೋಯೆಸ್‌ನರ್‌‌]]. ''ವ್ಯಾನಿಷಿಂಗ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌‌.'' Tor, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1993. ISBN 0-7710-3036-3. ಪ್ರಳಯಾನಂತರದ ಕಾದಂಬರಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಅನೇಕ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯದಿಂದ ಉಳಿದವರು [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌಸ್‌]] ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ [[ಸೆಂಚುರಿ ರಂಗಮಂದಿರ]]ದ ಗುಮ್ಮಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. * ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಚತುಷ್ಪದಿ. [[ದ ಫರ್ಸ್ಟ್‌‌‌ ಕ್ಲಾಸ್‌‌‌‌]] ಗೀತೆಯು 1974ರ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ #4ನೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯಾಗಿದ್ದ "ವೀ ಕುಡ್‌ನಾಟ್‌‌ ವೇಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಗ್ರಾಜುಯೇಷನ್‌ ಡೇ, ವಿ ಟುಕ್‌ ದ ಕಾರ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಡ್ರೋವ್‌ ಟು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌. ದಟ್ಸ್‌ ವೇರ್‌ ಯು ಟೋಲ್ಡ್‌ ಮಿ ದಟ್‌ ಯುವುಡ್‌ ವೇರ್‌ ಮೈ ರಿಂಗ್‌, ಐ ಗೆಸ್‌ ಯು ಡೋಂಟ್‌ ರಿಮೆಂಬರ್‌ ಎನಿಥಿಂಗ್‌" ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ "ಬೀಚ್‌ ಬೇಬಿ" ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು". * ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ, "[[ಮೈ ನೇಮ್‌ ಈಸ್‌ ಖಾನ್‌]] "ನ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಧನಾ/ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್‌ ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನ ನಾಯಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಷಾರುಖ್‌‌ ಖಾನ್‌‌ರು ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಜುಲೈ 3, 2009ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. * [[ವೈಟ್‌ ಫಾಂಗ್‌]] ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಕೆಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಆರಕ್ಷಕ ಇಲಾಖೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} {{Refbegin}} * [http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USCA0993&amp;from=search ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದ ವೆದರ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ ವಾಹಿನಿಯ ದತ್ತಾಂಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207014810/http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USCA0993&from=search |date=2009-02-07 }} * ಪೆಕ್‌‌, ವಿಲ್ಲಿಸ್‌‌ I., "ವೆನ್‌‌ ಮಾ ಬೆಲ್‌‌ ಸ್ಪೋಕ್‌‌ ವಿತ್‌‌ ಎ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ವಾಯ್ಸ್‌‌," ''ಸರಾಟೊಗಾ ಸ್ಟೆರೆಆಪ್ಟಿಕಾನ್‌ : A ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಮೊರಿ'', (ಕ್ಯುಪರ್ಟಿನೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೆಂಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌, 1998, pp.&nbsp;41–42. * ಭೂಪಟ: ''ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ : ರೀಚಿಂಗ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಬೈ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌‌‌ ಸರ್ವೀಸ್‌‌'', (ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ: ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌‌ Co., 1983.) * ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಲೂಮಿಸ್‌ ಅಥವಾ ಕ್ಲೈಡ್‌ ಆರ್ಬಕಲ್‌ ಬರೆದಿರಬಹುದಾದ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌/ವಿನಿಮಯ ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುವ ದಿನಾಂಕ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ನ್ಯೂಸ್‌'' ಲೇಖನ. {{Refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಬೇಲ್‌ಹಾರ್ಜ್‌‌, ಎಡ್ವಿನ್‌‌ A.; ಹಾಗೂ ಡೆಮೆರ್ಸ್‌ Jr., ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ O.; ''ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಸ್‌ ಫಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ'' ; 1980, ISBN 0-932986-13-7 * ದ [http://www.sjlibrary.org/research/special/ca/ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರೂಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708035701/http://www.sjlibrary.org/research/special/ca/ |date=2010-07-08 }}, ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕಣಿವೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sisterlinks|San Jose}} * [http://www.sanjoseca.gov/ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.sanjose.org/ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್] * [http://sjlibrary.org/gateways/academic/ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ (ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಸಹಯೋಗ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613024341/http://sjlibrary.org/gateways/academic/ |date=2010-06-13 }} * [http://www.sjredevelopment.org/PublicationsPlans/SanJose1975.pdf ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು—1975 vs. 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001025354/http://www.sjredevelopment.org/PublicationsPlans/SanJose1975.pdf |date=2009-10-01 }} * [http://www.sjchamber.com ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಚೇಂಬರ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ] * [http://www.hccsv.com ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿಯ ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ ಚೇಂಬರ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190308100700/http://www.hccsv.com/ |date=2019-03-08 }} * [http://www.sanjosesistercities.org ಪೆಫಿಕ್‌ ನೇಬರ್ಸ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಸಿಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟೀಸ್‌‌ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180819121500/http://www.sanjosesistercities.org/ |date=2018-08-19 }} * [http://www.sanjosedublin.org ಸ್ಯಾನ್‌-ಜೋಸ್‌‌–ಡಬ್ಲಿನ್‌‌ ಸಿಸ್ಟರ್‌‌ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ] * [http://www.electionvolunteer.com/ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾಗಳ ಚುನಾವಣೆ ಮಾಹಿತಿ ] * [https://web.archive.org/web/20100527224420/http://www.nps.gov/history/nr/travel/santaclara/ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿಲಿಕಾನ್‌ಕಣಿವೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಸೇವೆಯ ಕೊಂಡಿ ಡಿಸ್ಕವರ್‌ ಅವರ್‌ ಷೇರ್‌ಡ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಟ್ರಾವೆಲ್‌ ಇಟಿನೆರರಿ ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೈಪಿಡಿ] * {{wikivoyage|San Jose (California)}} {{Template group |title = Articles Related to San Jose |list = {{Template group |title = [[ಚಿತ್ರ:Gnome-globe.svg|25px]]{{nbsp}}Geographic locale |list = {{Geographic Location |Centre = San Jose |North = [[Milpitas, California|Milpitas]] |Northeast = [[Alum Rock, California|Alum Rock]] |East = [[Mount Hamilton, California|Mount Hamilton]] |Southeast = [[Morgan Hill, California|Morgan Hill]] |South = [[Monterey Bay, California|Monterey Bay]] |Southwest = [[Santa Cruz, California|Santa Cruz]] |West = [[Pacific Ocean]] |Northwest = [[San Francisco Bay]] }} '''[[Geographic coordinate system|Lat. <small>and</small> Long.]] {{Coord|37|18|15|N|121|52|22|W|display=inline}}''' }} {{Neighborhoods of San Jose}} {{San Jose and Silicon Valley attractions|nocat=1}} {{Silicon Valley}} {{SF Bay Area}} {{Santa Clara County}} {{California county seats}} {{California}} {{USLargestCities}} {{USLargestMetros}} {{World's most populated urban areas}} {{CA cities and mayors of 100,000 population}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ/ಬೇ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಾನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾಂಟಾ/ತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿಯ ಜನಭರಿತ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೌಂಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಜೋಸ್‌‌ ನಗರದ ನೆರೆಹೊರೆ]] [[ವರ್ಗ:1777ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನಭರಿತವಾದ ಸ್ಥಳಗಳು]] ebbij44e2fdg0luwg3mf2brjo22gecp 0 23869 1430523 1430258 2026-09-27T09:09:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430523 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Battery}} [[File:Batteries.jpg|thumb|right|300px|ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಟರೀಗಳು (ಮೇಲೆ-ಎಡ ದಿಂದ ಕೆಳಗೆ-ಬಲಕ್ಕೆ): ಎರಡು ಎ‌ಎ, ಒಂದು ಡಿ, ಒಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಹಾಮ್ ರೇಡಿಯೋ ಬ್ಯಾಟರಿ, ಎರಡು 9-ವೋಲ್ಟ್ ಪಿಪಿ3, ಎರಡು ಎ‌ಎ‌ಎ, ಒಂದು ಸಿ, ಒಂದು ಕಾಮ್‌ಕೋರ್ಡರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ,ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್‌ಲೆಸ್ ಫೋನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ.]] ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ '''ಬ್ಯಾಟರಿ''' ಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೊಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಪೈಲ್‌]] ಸುಮಾರು 1800ರಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ವೊಲ್ಟಾ]] ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಎಲ್ಲ ಮನೆಬಳಕೆಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. 2005ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಪಂಚಾದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 48 [[ಬಿಲಿಯನ್‌]] [[ಯು ಎಸ್ ಡಾಲರ್‌]] ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ<ref>[http://www.dfj.com/cgi-bin/artman/publish/article_141.shtml ಪವರ್ ಶಿಫ್ಟ್: ಡಿಎಫ್‌ಜೆ ಆನ್ ದ ಲುಕ್‌ಔಟ್ ಫಾರ್ ಮೋರ್ ಪವರ್ ಸೋರ್ಸ್ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201015849/http://www.dfj.com/cgi-bin/artman/publish/article_141.shtml |date=2005-12-01 }}. ''ಡ್ರಾಪರ್ ಫಿಶರ್ ಜರ್ವೆಟ್ಸನ್''. ನವೆಂಬರ್ 10ರ 2006ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸುಮಾರು 6% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="bu55">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಇಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/parttwo-55.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315071444/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-55.htm |date=2010-03-15 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Verify credibility|date=October 2009}}</ref> ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ : [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] (ಬಳಸಿ ಎಸೆಯಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು), ಇವುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಪ್ರಕಾರದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಾಗಿ [[ದ್ವಿತೀಯ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು [[ಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಪುನ: ಪುನ: ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕಗಳಾಗಿ ಕಿವಿಕೇಳದವರು ಬಳಸುವ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೂಡಿಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಟೆಲೆಫೋನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೆಂಜ್‌ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್‌‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of the battery}} [[File:Battery symbol2.svg|thumb|right|100px|ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಚಿನ್ಹೆ ಸುತ್ತಳತೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮೊದಲಿನ ವಿಧ ಸ್ಚೆಮೆಟಿಕ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್‌ನಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ರಾಶಿ.]] ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಂಬ ಶಬ್ಧವನ್ನು [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] [[ಕ್ಯಾನನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ [[ಲೈಡನ್ ಜಾರ್‌]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದ (ಇದು ಮೊದಮೊದಲು ಬಳಸಿದ [[ಕೆಪಾಸಿಟರ್]] ಆಗಿದೆ).<ref>[1] ^ ಬೆಲ್ಲಿಸ್ ಮೇರಿ [http://inventors.about.com/library/inventors/blbattery.htm ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120709084556/http://inventors.about.com/library/inventors/blbattery.htm |date=2012-07-09 }}. ಎಬೌಟ್.ಕಾಮ್. ಅಗಸ್ಟ್ 11 ೨೦೦೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ''ಬ್ಯಾಟರಿ'' ಯು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆಲ್‌ಗಳಿರುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆಗಾಗ ಇದನ್ನು ಏಕಸೆಲ್‌ನ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/battery "ಬ್ಯಾಟರಿ" (def. 4b)], ''ಮೇರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2009). 2009ರ ಮೇ 8ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹಲವಾರು ಹಳೆಯಕಾಲದ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ತಗಡು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ ಇವುಗಳನ್ನು [[ಬಾಗ್ದಾದ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಗಾಲ್ವಾನಿಕ್ ಸೆಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಮೆಯವು ಊಹಾತ್ಮಕವಾದುದಾಗಿದೆ.<ref>ಕೊರ್ಡರ್,ಗ್ರೇಗೋರಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. [http://www.vast.org/content/File/v1n1/CorderBattery.pdf ರೂಢಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080910203510/http://www.vast.org/content/File/v1n1/CorderBattery.pdf |date=2008-09-10 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್'', ಸಂಪುಟ. 1,ಸಂಖ್ಯೆ. 1. ಅಗಸ್ಟ್ 7 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲೆಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ವೊಲ್ಟಾ 1800ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[1] ^ ಬೆಲ್ಲಿಸ್ ಮೇರಿ [http://inventors.about.com/library/inventors/bl_Alessandro_Volta.htm ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾ - ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ -ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120712220408/http://inventors.about.com/library/inventors/bl_Alessandro_Volta.htm |date=2012-07-12 }}. ಎಬೌಟ್.ಕಾಮ್. ಅಗಸ್ಟ್ 7 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸುಮಾರು 1780ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೂಯಿ ಗಾಲ್ವಾನಿಯು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲು [[ಲೈಡನ್‌ ಜಾರ್‌]]ನ ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿ ತಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಅದುರಿದ್ದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.<ref>ಅಸಿಮೊವ್, ಐಸಾಕ್. [http://www.wordinfo.info/words/index/info/view_unit/3548/?letter=a&amp;page=1&amp;spage=7&amp;s=described ] ಮೇ 3 2009ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1780ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಈ ರೀತಿಯ ಅದುರುವಿಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು.<ref>ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/224653/Luigi-Galvani ] ಮೇ 3 2009ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಹಲವಾರು ವರ್ಷದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ವಾನಿಯು ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸದೆಯೇ ಅದುರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. 1791ರಂದು ಅವರು ’ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್’ ಕುರಿತಾಗಿ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>ಬೆರ್ಮಾರ್ಡಿ,ವಾಲ್ಟರ್. [http://ppp.unipv.it/Collana/Pages/Libri/Saggi/NuovaVoltiana_PDF/quattro.pdf ಹದಿನೆಂಟನೇಯ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿವಾದ: ಗಾಲ್ನಿ,ವೋಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ಇತರರು]. ''ಪವಿಯಾ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಫಿಜಿಕ್ಸ್''. 2009ರ ಮೇ 8ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅವರು ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಮಾಡಿದರು (FL) ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲೋಹಗಳನ್ನು ’ಎ’ ಮತ್ತು ’ಬಿ’ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಇವೆರಡು ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲಿನ ಎರಡೂ ತುದಿಗೆ ತಾಕುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವೂ ಕೂಡ A-FL-B-A-FL-B...ಮುಂತಾದ ಜಾಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಈಗಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲು [[ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ‌]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಹಕ]]ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಲೋಹಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಅವರ ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಕಪ್ಪೆ ಸತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ತಾಕಿಸಿದಾಗ ಅದು ಅದುರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವೊಲ್ಟಾ ಅವರು ಕಪ್ಪೆಯ ನೀರು ಮಿಶ್ರಿತ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಯ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅದಾಗಲೇ [[ಕೆಪಾಸಿಟನ್ಸ್‌]]ನ ಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲಿಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಚಾರ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ‌("ಟೆನ್ಶನ್")ವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ಟ ಅವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕರೆಂಟನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಗ್ಯಲ್ವಾನಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌]] ಎಂದು ಕರೆದನು. ಸೆಲ್‌ನ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಳ್ಳದ ಕೊನೆಯ ವೊಲ್ಟೇಜನ್ನು [[ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ]] (ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು [[ವೋಲ್ಟೇಜು]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಏಕಮಾನವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೋಲ್ಟನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ [[ವೋಲ್ಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1800ರಲ್ಲಿ,ವೊಲ್ಟ ಬರೆದಿರುವಂತೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಹಲವು ವೊಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಈ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಪೇರಿಕೆಯು ಬೃಹತ್ತಾದ ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಈ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ವೇಯ್ನ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಲ್ಲಿಯ್. [http://www.italian-american.com/volta.htm ವೋಲ್ಟಾ: ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕ ]. ''ದ ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್''. ಮಾರ್ಚ್ 31,2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅದೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಮೆ 32 ಸೆಲ್‌ ಪೇರಿಕೆಗೆ 50 ವೋಲ್ಟ್‌ನಷ್ಟು ಒಲ್ಟೇಜಿನಷ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Saslow 338">ಸಾಸ್ಲೊವ್ 338.</ref> ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಪೈಲ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುರೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila "ಪಿಲಾ" (def. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529020133/http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila |date=2010-05-29 }}[http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila 1)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529020133/http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila |date=2010-05-29 }}, ''ಪಾಕೇಟ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2005). ''WordReference.com''. ಅಗಸ್ಟ್ 6 2008ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.wordreference.com/fren/pile "ಪೈಲೆ" (def. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100603013713/http://www.wordreference.com/fren/pile |date=2010-06-03 }}[http://www.wordreference.com/fren/pile 2.2)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100603013713/http://www.wordreference.com/fren/pile |date=2010-06-03 }}, ''ಪಾಕೇಟ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್-ಹ್ಯಾಚೆಟೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2005). ''WordReference.com''. ಅಗಸ್ಟ್ 6 2008ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ವೋಲ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿದ್ದ ವೊಲ್ಟೇಜನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಅಕ್ಷಯವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಯೊಚಿಸಿದ್ದನು,<ref>ಸ್ಟಿನ್ನರ್,ಆರ್ಥರ್. [http://home.cc.umanitoba.ca/~stinner/stinner/pdfs/2007-alessandro.pdf ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾ ಮತ್ತು Luigi ಗಾಲ್ವನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080910203520/http://home.cc.umanitoba.ca/~stinner/stinner/pdfs/2007-alessandro.pdf |date=2008-09-10 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು (ಉದಾ: ಸವೆತ)ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮಾತ್ರ ತೊಂದರೆಯಾಗಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಮೈಕಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ]] 1834ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಿವಾರಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.ideafinder.com/history/inventions/battery.htm ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಇತಿಹಾಸ-ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಶೋಧನೆ]. ''ದ ಗ್ರೇಟ್ ಐಡಿಯಾ ಫಿಂಡರ್''. ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕ್ಯಾಟಯಾನ್‌‌]]ಗಳು (ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನ್‌ಗಳು) [[ಕ್ಯಾಥೊಡ್‌]]ಗಳ ಬಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ,<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/cation "ಧನ ಅಯಾನು"]. ''ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್''. ಮೊದಲು ''ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ರಿವೈಸ್ಡ್ ಅನೆಬ್ರಿಡ್ಜ್ಶ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು [[ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನು]]ಗಳು (ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನ್‌ಗಳು) [[ಆ‍ಯ್‌ನೋಡ್‌]]ಗಳ ಬಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/anion "ಅನಿಯಾನ್"]. ''ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್''. ಮೊದಲು ''ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ರಿವೈಸ್ಡ್ ಅನೆಬ್ರಿಡ್ಜ್ಶ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತಿತ್ತು ಮತ್ತು ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. [[1836]]ರಲ್ಲಿ [[ಡೇನಿಯಲ್‌ ಸೆಲ್‌]] ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು,ಆ ನಂತರದಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಅದೊಂದೇ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಿತರಣಾ ಜಾಲವು ನಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.mpoweruk.com/history.htm#daniell ಬ್ಯಾಟರಿ ಇತಿಹಾಸ, ತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಅನ್ವಯಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512173049/http://www.mpoweruk.com/history.htm#daniell |date=2011-05-12 }}. ''ಎಮ್‌ಪಿ ಪವರ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ''. ಮಾರ್ಚ್ 19 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಆರ್ದ್ರ ಕೋಶಗಳು ದ್ರವ ಎಲೆಟ್ರೊಲೈಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವು,ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೋರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸಿದ ಪತ್ರೆಗಳು ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆರ್ದ ಸೆಲ್‌ನ ಈ ಗುಣಗಳು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಹತ್ತೋಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,[[ಡ್ರೈ ಸೆಲ್‌ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳ ಆವಷ್ಕಾರವು ಲೇಪನ ದ್ರವ್ಯ(ಪೇಸ್ಟ್‌)ದೊಂದಿಗಿನ ದ್ರವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.<ref>[http://acswebcontent.acs.org/landmarks/drycell/history.html ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಇತಿಹಾಸ]. ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆನಂತರ, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭವಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಹಲವು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾದವು.<ref>[http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1155265,00.asp ಬ್ಯಾಟರೀಗಳು:ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105045510/http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1155265,00.asp |date=2010-01-05 }}. ''ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ ಟೆಕ್''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 2007ರಂಉ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ == {{Main|Electrochemical cell}} [[File:ElectrochemCell.png|thumb|250px|right|ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಸೇತುವೆ ವಿಯೋಜಕ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ಎರಡು ಅರ್ಧ-ಕೋಶಗಳು ಐಯಾನ್‌ಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ,ಆದರೆ ಜಲ ಅಣುವಿಗೆ ಅಲ್ಲ.]] ಬ್ಯಾಟರಿಯು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಧನ.<ref>"ಬ್ಯಾಟರಿ" (def. 6), ''ದ ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸದ ಆವೃತ್ತಿ (2ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ )'', 1996 ಎಡಿಶನ್.</ref> ಇದು ಸಂಖ್ಯಾತ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೆಲ್‌ಗಳು, ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಯಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಅರ್ದಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಅರ್ದ ಸೆಲ್‌, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವ [[ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನಿ]]ರುವ (ಋಣಾತ್ಮಕವಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನುಗಳು) ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ,ಅದೆಂದರೆ ಆ‍ಯ್‌ನೊಡ್‌ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ.ಉಳಿದರ್ದ ಸೆಲ್‌, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವ [[ಕ್ಯಾಟಯಾನಿ]]ರುವ (ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನುಗಳು) ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದೆಂದರೆ ಕ್ಯಥೊಡ್‌ ಅಥವಾ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ. ‍ [[ರ‍ೆಡಾಕ್ಸ್‌]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಬಲವು, ಕ್ಯಾಥೊಡಿಗೆ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಂದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ಸೇರಿಸುವಿದೆಯಿಂದ) ಅಪಕರ್ಷಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ನೊಡಿನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ನಾಯನಿಗೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ಹೊರಬರುವಿಕೆಯಿಂದ) ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 665.</ref> ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಡುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಾಗದಿದ್ದರೂ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟಿ]]ನಿಂದ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸೆಲ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಡು ಅರ್ಧ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ದ-ಸೆಲ್‌ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಯಾನುಗಳಿಗಾಗಿ ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್‌ಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ವಿಭಾಜಕವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಅರ್ದ ಸೆಲ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ(ಅಥವಾ ಇಎಮ್‌ಎಫ್)ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಿಂದ ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಅದರ ಅರ್ಧ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಇಎಮ್‍ಎಫ್‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ವೊಲ್ಟ ಗುರುತಿಸಿದನು.<ref name="Saslow 338" /> ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ <math>\mathcal{E}_1</math> ಆ<math>\mathcal{E}_2</math> ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು <math>\mathcal{E}_{2}-\mathcal{E}_{1}</math> ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು [[ಅರ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳ [[ಅಪಕರ್ಷಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ‌]]ಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 666.</ref> ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂಥ ಚಾಲನ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ<math>\displaystyle{\Delta V_{bat}}</math> ಸೆಲ್‍ನ ತಂತಿ ಲಗತ್ತಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ''ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌(ವ್ಯತ್ಯಾಸ)'' ವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವೊಲ್ಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pse943">ನೈಟ್ 943.</ref> ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯದ ಮತ್ತು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ನ್ನು [[ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಸೆಲ್‌ನ ಇಎಮ್‌ಎಪ್‌ಗೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ<ref name="pse976">ನೈಟ್ 976.</ref>, ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್‌ಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.tiscali.co.uk/reference/encyclopaedia/hutchinson/m0030399.html ಟರ್ಮಿನಲ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್-ಟಿಸ್ಕಲಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್]. ಮೊದಲಿಗೆ ''ಹಟ್ಚಿನ್‌ಸನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' ದಿಂದ. ಪಡೆದಿದ್ದು 21 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಒಂದು ಮಾದರಿ ಸೆಲ್‌ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<math>\mathcal{E}</math> ಅಂಥಹ ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1.5 ವ್ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಕೊಲಂಬಿ]]ನಷ್ಟನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು 1.5 [[ಜೌಲಿ]]ನಷ್ಟು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಹೊರಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ,<ref name="pse976" /> ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಹೊರಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಟೆಜು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಯದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಗ್ರಾಫ್‌ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಆಕಾರವು ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-22.htm ಅಂತಸ್ಥ ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127110931/http://www.batteryuniversity.com/partone-22.htm |date=2007-01-27 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಆಗಸ್ಟ್ 14 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Verify credibility|date=October 2009}}</ref> ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ಅಡ್ದಲಾದ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ವೊಲ್ಟೇಜು ಅದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯಗಳ ರಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಾರೀಯ ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಬನ್‌-ಜಿಂಕ್‌]] ಸೆಲ್‌ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮವಾದ 1.5 ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಹೊಂದಿವೆ; ಅದೇ ರೀತಿ [[NiCd]] ಮತ್ತು [[NiMH]]ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮವಾದ 1.2 ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಹೊಂದಿವೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಲೀಥಿಯಂ]] ಸಂಯುಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಲೀಥಿಯಂ ಸೆಲ್‌ಗೆ 3 ವೊಲ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 677.</ref> ==ಬ್ಯಾಟರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳು== {{Main|List of battery types}} [[File:Batterien.jpg|thumb|ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ: ಎಸ್‌ಆರ್41/ಎಜಿ3, ಎಸ್‌ಆರ್44/ಎಜಿ13 (ಬಟನ್ ಸೆಲ್ಸ್), 9-ವೋಲ್ಟ್ ಪಿಪಿ3 ಬ್ಯಾಟರಿ, ಎ‌ಎ‌ಎ ಕೋಶ, ಒಂದು ಎ‌ಎ ಕೋಶ, ಒಂದು ಸಿ ಕೋಶ, ಡಿ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ಒಂದು 3R12. ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂಲರ್ಸ್ ಯುನಿಟ್.]] ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸ್ಥೂಲವಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಗಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧವೂ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="bu50">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://batteryuniversity.com/parttwo-50.htm ಎರಡನೇಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮೊದಲನೆಯವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414233116/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-50.htm |date=2010-04-14 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * ''ಪ್ರಾಥಮಿಕ'' ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ) ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂಥ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ಮೊದಲಿನ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ, ಶಕ್ತಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 675.</ref> * ''ದ್ವಿತೀಯ'' ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪುನಃ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ; ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಪಿಂಕ್, ಅಧ್ಯಾಯ. 11, ವಿಭಾಗ. "ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು."</ref> ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌]] ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref>[[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಪೋಪ್]], ''ಮಾಡರ್ನ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ 15th ಎಡಿಶನ್'', ಡಿ.ವ್ಯಾನ್ ನೊಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಕಂಪನಿ,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1899, ಪುಟಗಳು 7-11. [[ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಆರ್ಚೀವ್]] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> ದ್ವಿತೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪುನಃ ಹೊಂದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು=== {{Main|Primary cell}} ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಗುಂಪು ಗೂಡಿದ ತಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುವಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ತಡೆತಡೆದು ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲದಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಂತಹ, ಅಂದರೆ ಇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತಹ ಅಲಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ವಿಧಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸಾಗದ ಕಾರಣ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="durcar">[http://www.duracell.com/care_disposal/care.asp ಡುರಾಸೆಲ್:ಬ್ಯಾಟರಿ ಕೇರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903062834/http://www1.duracell.com/care_disposal/care.asp |date=2011-09-03 }} {{Cite web |url=http://www1.duracell.com/care_disposal/care.asp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903062834/http://www1.duracell.com/care_disposal/care.asp |archive-date=2011-09-03 |url-status=bot: unknown}}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಕಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ,<ref name="enralk">[http://data.energizer.com/PDFs/alkaline_appman.pdf ಕ್ಷಾರೀಯ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಕೈಪಿಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216071857/http://data.energizer.com/PDFs/alkaline_appman.pdf |date=2010-12-16 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ಎನರ್ಜೈಸರ್''. ಅಗಸ್ಟ್ 25 2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು 75 [[ohms]] (75 Ω) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ತೂಕದ]] ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="bu50" /> ===ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು=== {{Main|Rechargeable battery}} ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ (ಚಾರ್ಜ್) ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು; ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪೂರಣವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿರಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅಥವಾ ''[[ದ್ವಿತೀಯಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು'' ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಇದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಧನಗಳು ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ವಿದ್ಯುತ್ ಭರ್ತಿ ಸಾಧನಗಳು) ಅಥವಾ ರಿಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಸಾಧನಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧವು [[ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿದೆ.<ref>ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://batteryuniversity.com/partone-6.htm ಲೀಡ್-ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310160759/http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm |date=2010-03-10 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ರವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಸರಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನೋದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನಿಲವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರದೇಶವು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬರುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯೂ ಕೂಡ ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಇದರ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಂಗದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸುಮಾರಾಗಿ 10Ah ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ) ಅವಶ್ಯವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಬಳಸುವಿಕೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವು ನವೀನ [[ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ 450 [[ಆಂಪರ್]] ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.amazon.com/dp/B00027FRHW ವೆಕ್ಟರ್ VEC012APM ಜಂಪ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ (450 ಎಎಂಪಿ)]. ಅಮೆಜಾನ್ ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ದ್ರವ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಒಂದು ಸುಧಾರಿತ ವಿಧವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕವಾಟ ನಿಯಂತ್ರಿಕ ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿದೆ ([[VRLA]]), ಇದು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. VRLA ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಸೋರಿಕೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಫ್‌ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ, ಒಂದು ಅಚಲಗೊಂಡ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.cdtechno.com/custserv/pdf/7327.pdf ಡಿನಾಸ್ಟಿ ವಿಆರ್‌ಎಲ್‌ಎ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದೇರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511162840/http://www.cdtechno.com/custserv/pdf/7327.pdf |date=2008-05-11 }}. ''ಸಿ&amp;ಡಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, Inc.'' ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> VRLA ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅಚಲಗಳನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: * ''[[ಜೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]]'' (ಅಥವಾ "ಜೆಲ್ ಸೆಲ್") ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ಅರೆ-ಘನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. * ''[[ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಟ್]]'' (Absorbed Glass Mat-AGM) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಫೈಬರ್‌ಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತರ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹಲವಾರು "ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್" ವಿಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಆದ್ದರಿಂದ [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಯಂತ್ರೋಪಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧದ ಸೆಲ್‍ಗಳು (ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) [[ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್]] (NiCd), [[ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಜಿಂಕ್]] (NiZn), [[ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಮೆಟಲ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್]] (NiMH) ಮತ್ತು [[ಲಿಥಿಯಮ್-ಇಯೋನ್]] (Li-ion) ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.batteryuniversity.com/partone-3.htm ವಾಟ್ಸ್ ದ ಬೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100306014120/http://www.batteryuniversity.com/partone-3.htm |date=2010-03-06 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಲಿ-ಇಯೋನ್ ಇದು ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="bu55" /> ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ NiMH ಇದು NiMH ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಆದರೆ [[ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಕರಣ]]ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಎರಡು-ವಿಧದ ರೇಡಿಯೋ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು[[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣ]]ಗಳಲ್ಲಿ NiCd ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="bu55" /> NiZn ಇದು ಒಂದು ಹೊಸ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಅದು ವ್ಯಾವಹರಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿಸೆಲ್‌]]ನಂತಹ ಆವರಿತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ-ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾರ್ಜರ್ ಮತ್ತು ಎ‌ಎ ಮಾದರಿಯೊಳಗಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಜರ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಂದು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] ನೆಲೆಯ ಒಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ,<ref>[http://www.usbcell.com ಯುಎಸ್‌ಬಿಸೆಲ್ - ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಯಾವುದೇ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು]. ನವೆಂಬರ್ 10ರ 2006ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು [[ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ವಿಸರ್ಜನೆ]] ಮಿಶ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಾದ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಎಲ್ಲಿ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲೇ ಭರ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ ಅಂತಹ ಹೈಬ್ರಿಯೋ,<ref>[http://www.hybriousa.com ಧೀರ್ಘ ಕಾಲಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ನೀವು ಪುನಃ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು - ಹೈಬ್ರಿಯೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129084105/http://www.hybriousa.com/ |date=2021-01-29 }}. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ರಿಸೈಕೋ,<ref>[http://www.gprecyko.com/en/index.html ಗಿಪಿ ರೀಸೈಕೊ]. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮತ್ತು ಎನ್‌ಲೂಪ್‌ಗಳ<ref>[http://www.sanyo.co.jp/koho/hypertext4-eng/0511/1101-2e.html ಸ್ಯಾನ್ಯೊ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ 'ಎನೆಲೋಪ್' : ಇಪ್ಪತ್ತೋದನೇಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಡ್ರೈ ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226154520/http://www.sanyo.co.jp/koho/hypertext4-eng/0511/1101-2e.html |date=2009-02-26 }}. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ===ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಲ್ ವಿಧಗಳು=== ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧದ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಪರಿವರ್ತನೆಯು [[ಉತ್ತೇಜಕವಾದ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟಿಕ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಇಂಧನ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಫ್ಲೋ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶ ಪೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pspb.org/e21/media/Compare_pvfc_v108_TN.pdf |title=Spotlight on Photovoltaics & Fuel Cells: A Web-based Study & Comparison |accessdate=2007-03-14 |format=PDF |pages=1–2 |archive-date=2020-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003082726/http://www.pspb.org/e21/media/Compare_pvfc_v108_TN.pdf |url-status=dead }}</ref> ====ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್==== ಒಂದು ''ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್'' ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ದ್ರವ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ, ದ್ರವವು ಎಲ್ಲ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವುದರಿಂದ ''ಆವರಿತ ಸೆಲ್'', ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಹೊರಹಾಕುವುದರಿಂದ ''ಪ್ರಕಟಕ ಸೆಲ್‌'' ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ವಿದ್ಯುದ್ರರಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹೇಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಲ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು, ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿರುವ [[ಬೀಕರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. [[ಸಾಂದ್ರಣ ಸೆಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧದ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್ [[ಸವೆತ]]ವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಾಗಿರಬಹುದು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ-ಮಾಡಲಾಗದ) ಅಥವಾ [[ದ್ವಿತೀಯಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಾಗಿರಬಹುದು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ-ಮಾಡಬಹುದಾದ). ಮೂಲದಲ್ಲಿ [[ಡೇನಿಯಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ತೆರೆದ-ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಗ್ಲಾಸ್ ಜಾರ್ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇತರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ [[ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಗ್ರೋವ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಬನ್ಸೆನ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಕ್ರೋಮಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟನ್ ಸೆಲ್]]. ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೊದಲ ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳೂ ಈಗಲೂ ಕೂಡ [[ಆಟೊಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಚ್‌ಗೇರ್‌]]ನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ [[ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೆಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಅಥವಾ [[ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್]] ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ====ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್==== [[File:Dry cell (PSF).png|thumb|right|150px|ಡ್ರೈ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಗೆರೆ ಕಲೆ : 1. ಹಿತ್ತಾಳೆ ಟೋಪಿ, 2. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೀಲ್, 3. ವಿಸ್ತರಣ ಜಾಗ, 4. ರಂಧ್ರವಿರುವ ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್, 5. ಸತು ಕ್ಯಾನ್, 6. ಕಾರ್ಬನ್ ರಾಡ್, 7. ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣ.]] ಒಂದು ''ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್'' ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅಚಲವನ್ನು ಒಂದು ಅಂಟಿನಂತೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಯಾವುದೇ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅನ್ನು ಸೋರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇ ಬೇಕು, ಇದು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಒರಟಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸೋರುವ ಅಥವಾ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಬುರುಗಿನ ದ್ರವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದಿರುವುದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭವಗುವಂತಹ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತುಲನೆಯ ಮುಖಾಂತರ, ಮೊದಲ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೆಡ್ ಸರಳುಗಳು ತೆರೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ತೂಗಾಡುವಂತಿರುವ ಶಿಥಿಲ ಗ್ಲಾಸ್ ಪಾತ್ರೆಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್ ಸೋರಬಹುದು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಸೋರಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಜೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯವರೆಗೆ, ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಸಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯು [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದು ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶುಷ್ಕ [[ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ (ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ [[ಜಿಂಕ್]]-[[ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಯೋಕ್ಸೈಡ್]] ಸಂಯೋಜನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ) ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಅದೇ ರೀತಿಯ 1.5 [[ವೋಲ್ಟ್]] ಸಾಧಾರಣ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಶುಷ್ಕ ಕೋಶ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಒಂದು [[ಜಿಂಕ್]] ಆನೋಡ್ (ನಕರಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೊಟ್‌ನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಕಾರ್ಬನ್]] ಕ್ಯಾಥೋಡ್ (ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಇದು ಜಿಂಕ್ ಆನೋಡ್‌ನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದ್ವಿತೀಯಕ ಅಂಟಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ [[ಅಧ್ರುವೀಕಾರಕ]]ವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನವೀನ ವಿಧಗಳಾದ ’ಹೆಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇದು [[ಜಿಂಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌]]ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ====ಕರಗಿದ ಸಾಲ್ಟ್ (ಕ್ಷಾರ)==== ಒಂದು [[ಕರಗಿದ ಕ್ಷಾರ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯು ಒಂದು ಕರಗಿದ [[ಕ್ಷಾರ]]ವನ್ನು ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಆಗಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಮತ್ತು [[ಬಲದ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಅವುಗಳನ್ನು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಾಪವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ====ರಿಸರ್ವ್==== ಒಂದು [[ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಇದರ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್) ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ ಆಗ ಇದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ [[ಫ್ಯೂಸ್‌]]ನ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುತ್ತಿರುವ ಗನ್‌ನ ಸಂಘರ್ಷದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು, ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಸ್‌ನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸಲು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ‌ನ ಒಂದು ಕೋಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಸಂಗ್ರಹಿಕೆಯ (ವರ್ಷಗಳು) ನಂತರದ ಕಡಿಮೆ ಸೇವೆಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ (ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳು) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ===ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ=== ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ತೂಕದ ಚಕ್ರ, ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಂತರಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ ಮತ್ತು [[ವಿದ್ಯುತ್]] ವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬದಲಾಗಬಹುದು. == ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ == [[File:Battery checker.jpg|thumb|left|200px|ಬ್ಯಾಟರಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಡಿವೈಸ್.]] ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಘಟಕಗಳು ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸೆಲ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೆಲ್ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೆಲ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ [[ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು), ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ತೆರೆದ-ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="aappc" /> ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹರವು (ವ್ಯಾಪ್ತಿ) (ಅದು ಸಮಯದ ಜೊತೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು), ಬ್ಯಾಟರಿಯು ನೀಡಬಹುದಾದ ಕೊನೆಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="aappc">[http://www.aaportablepower.com/BatteryKnowledge/BatteryKnowledge.asp ಬ್ಯಾಟರಿ ಜ್ಞಾನ - ಎ‌ಎ ಪೊರ್ಟೇಬಲ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070523105752/http://www.aaportablepower.com/BatteryKnowledge/BatteryKnowledge.asp |date=2007-05-23 }}. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ದೊರಕಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="techlib">[http://www.techlib.com/reference/batteries.html ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ - ಟೆಕ್‌ಲಿಬ್]. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ದೊರಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ನಮೂದಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ೨೦ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 68 F° (20 C°)ನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುವ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ, ಪ್ರತಿ ಸೆಲ್‌ನ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗೆ ೨೦ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 100 A·h ದರ್ಜೆಯ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು [[ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ದಲ್ಲಿ ೨೦ ಘಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 5 A ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಇದು 50 A ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="bu16">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-16.htm ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ವಿಧಾನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718052323/http://www.batteryuniversity.com/partone-16.htm |date=2010-07-18 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 14 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮಯ, ಮತ್ತು ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು (ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ) [[ಪ್ಯೂಕರ್ಟ್‌ನ ನಿಯಮ]]ದಿಂದ ಅಂದಾಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: :<math>t = \frac {Q_P} {I^k}</math> ಇದರಲ್ಲಿ :<math>Q_P</math> ಇದು 1 amp ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ::<math>I</math> ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ ([[A]]). :::<math>t</math> ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸಮಯದ ಮೊತ್ತ (ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ) ::::<math>k</math> ಇದು ಸರಿಸುಮಾರ 1.3 ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ''I'' ನ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬೇಕು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಯೋನ್ ಪ್ರಸಾರಣಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ [[ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ]]ವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗಿಂತ <ref name="bu16" /> ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದು ದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ, ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಭಾರದ ಪರಿಮಿತಿಯು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗದ ಹೊರತು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನ ಸಾಧನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮರಾ]]ಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚು-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ತೂಕ ಸಾಧನಗಳ, ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಡಿಮೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆ, ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="bu50" /> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2000 mA·h ಪ್ರಮಾಣಿತ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಪೂರ್ತಿ ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 1 A ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು 10-ಘಂಟೆ ಅಥವಾ 20-ಘಂಟೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿರಬೇಕು. === ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ, ದೊಡ್ಡದಾದ, ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು === [[ಲೀಥಿಯಮ್ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ (LiFePO4) ಬ್ಯಾಟರಿ|ಲೀಥಿಯಮ್ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ (LiFePO₄) ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು [[ಸುಪರ್‌ಕ್ಯಾಪಾಸಿಟರ್‌]]ಗಳ ನಂತರದ, ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref>ಕಾಂಗ್,ಬಿ. ಮತ್ತು ಸೆಡೆರ್,ಜಿ. (2009) [http://www.nature.com/nature/journal/v458/n7235/abs/nature07853.html " ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಚಾರ್‌ಗೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಸ್ತುಗಳು"] ''ನೇಚರ್'' '''458''' : 190-3. [http://media.nature.com/download/nature/nature/podcast/v458/n7235/nature-2009-03-12.mp3 1:00-6:50 (ಆಡಿಯೋ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222092433/http://media.nature.com/download/nature/nature/podcast/v458/n7235/nature-2009-03-12.mp3 |date=2012-02-22 }}</ref> [[ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಲಸ್ಕಾ]]ದಲ್ಲಿನ, [[Ni-Cd]] ಕೋಶಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಕಾನ್‌ವೇ,ಇ. (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 2008) [http://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3312118/World%27s-biggest-battery-switched-on-in-Alaska.html ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ವೀಚ್ ಆನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251012154126/http://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3312118/World%27s-biggest-battery-switched-on-in-Alaska.html |date=2025-10-12 }} ''Telegraph.co.uk''</ref> [[ಸೋಡಿಯಮ್-ಸಲ್ಫರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು [[ಗಾಳಿಯ ಬಲ]]ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>ಬೈಯೆಲ್ಲೊ,ಡಿ.(ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2008) [http://www.sciam.com/article.cfm?id=storing-the-breeze-new-battery-might-make-wind-power-reliable "ಮಂದಾನಿಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ: ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ"] ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್''</ref> [[ಲೀಥಿಯಮ್-ಸಲ್ಫರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೋಲಾರ್ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳ್ಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>ಅಮೋಸ್, ಜೆ. (ಅಗಸ್ಟ್ 24 2008) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7577493.stm "ಸೌರ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಡಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು"] ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್''</ref> ಲೀಥಿಯಮ್-ಇಯೋನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಿಸುವಿಕೆಯ ವೇಗವು ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.electronicsweekly.com/Articles/2009/03/12/45653/mit-fast-charges-li-ion-batteries.htm ಲೀಥಿಯಮ್-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಪುನಃಚಾರ್ಚ್ ಮಾಡುವ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು]</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿ == === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ === ಮೂಲ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಡದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ (ಅಥವಾ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ") ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 20°–30&nbsp;°C ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಚಾರ್ಜ್‌ನ ೮ ರಿಂದ ೨೦ ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.corrosion-doctors.org/Batteries/self-compare.htm ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸ್ವ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ - ಕರೊಶನ್ ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್ ]. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಾವುದೇ ತೂಕವು ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದಾಗ ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಡೆ ಉಂಟಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್-ಉತ್ಪಾದಿಸದ "ಬದಿಯ" ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು "ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ" ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಬದಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಘನೀಭವಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಒಂದು ಎ‌ಎ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಇದು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1.6 ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.batteryuniversity.com/partone-15.htm |title=ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವಿಕೆ |access-date=2010-07-02 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808151049/http://www.batteryuniversity.com/partone-15.htm |url-status=dead }}</ref> ==== ಬ್ಯಾಟರಿ ಗಾತ್ರಗಳು ==== {{Main|List of battery sizes}} ===ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ=== [[File:Recarregável.JPG|thumb|right|ರೀಚಾರ್ಜೆಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು.]] ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೆಷವಾಗಿ [[ನಿಕ್ಕೆಲ್]]-ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು; ಹೊಸತಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು NiCd ಇದರ ಚಾರ್ಜ್‌ನ 10%ವನ್ನು ಮೊದಲ 24 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ 10% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="bu32">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/parttwo-32.htm ಸರಿ-ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100808151945/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-32.htm |date=2010-08-08 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನವೀನ ಲೀಥಿಯಮ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿವೆ (ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ).<ref name="bu32" /> ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಭಾಗಶಃ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಳಕೆಗೂ ಮುನ್ನ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು.<ref>[http://www.energizer.com/products/hightech-batteries/rechargeables/faq/Pages/faq.aspx ಎನರ್ಜೀಯರ್ ಪುನಃಚಾರ್ಜ್‌ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜರ್‌‍ಗಳು: ಪದೇಪದೇ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209174717/http://energizer.com/products/hightech-batteries/rechargeables/faq/Pages/faq.aspx |date=2009-02-09 }}. ''ಎನರ್ಜೀಯರ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಒಳಾಂಶಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜ್/ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಷ್ಟವಾಗುವಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಮೆಟಲ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್ (NiMH) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು (1700-2000 mA·h) ಸುಮಾರು 1000 ಚಕ್ರಗಳವರೆಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು (2500 mA·h ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ) 500 ಚಕ್ರಗಳವರೆಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="tomdistr">[http://www.nimhbattery.com/batteries-rechargeable-tips-win.htm ರೀಚಾರ್ಜೆಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಟಿಪ್ಸ್ - ಎನ್‌ಐಎಮ್‌ಎಚ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808232821/http://nimhbattery.com/batteries-rechargeable-tips-win.htm |date=2007-08-08 }}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್ (NiCd) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಬಳಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ 1,000 ಚಕ್ರಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ವೇಗವಾದ ಭರ್ತಿಯು, ಒಂದು ನಿಧಾನವಾದ ರಾತ್ರಿಪೂರ್ತಿ ಭರ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಡಿಮೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="tomdistr" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾತ್ರಿಪೂರ್ತಿಯ ಭರ್ತಿಯು "ತೀಕ್ಷ್ಣ" ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಭರ್ತಿಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.greenbatteries.com/batterymyths.html#Quick ಬ್ಯಾಟರಿ ಮಿಥ್ಯಗಳು vs ಬ್ಯಾಟರಿ ವಾಸ್ತವಗಳು - ಉಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ನಿಮಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ]. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅಧೋಗತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕಗಳು ಹೊರಬೀಳುವುದರ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. NiCd ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾದುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪೂರ್ತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದೇ, ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳ ಮೆಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಈ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆಯು "[[ಜ್ಞಾಪಶಕ್ತಿ ಪರಿಣಾಮ]]"ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ವಿಭಜಕವನ್ನೂ ಕೂಡ ಭೇದಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. NiMH, ಆದಾಗ್ಯೂ ರಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಸೃಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಈ ಹಂತದವರೆಗಿನ ಮೆಮೊರಿ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಭಾದೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{೧”ನೆನಪಿನ ಪ್ರಭಾವ’ಎಂದರೆ ಅರ್ಥವೇನು?{/1}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಅದರ ಜೀವಿತಾವಹಿಯ ಕೊನೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಇದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mpoweruk.com/life.htm |title=ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ |access-date=2010-07-02 |archive-date=2011-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714123145/http://www.mpoweruk.com/life.htm |url-status=dead }}</ref> ಆಟೊಮೋಟಿವ್ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="bu6">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm ಲೀಡ್-ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100717063121/http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm |date=2010-07-17 }} ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕಂಪನ, ಆಘಾತ, ತಾಪ, ಶೀತ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೆಡ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳ [[ಸಲ್ಫೇಷನ್‌]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಿಯಮಿತ ಬಳಕೆಯ ನಂತರವೂ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.<ref>ರಿಚ್,ವಿನ್ಸೆಂಟ್ (1994). ''ದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್: ವುಡ್‌ಹೆಡ್. 129.</ref> ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಆಗುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹಲವಾರು ತೆಳುವಾದ ಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="bu6" /> ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ [[ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರ]]ವು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪರಿಣಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಳವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಗಮನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು."ಆಳ-ಚಕ್ರ" ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಗೋಲ್ಫ್ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ದಪ್ಪ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.windsun.com/Batteries/Battery_FAQ.htm ಡೀಪ್ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಫ್‌ಎ‌ಕ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100722144045/http://www.windsun.com/Batteries/Battery_FAQ.htm |date=2010-07-22 }}. ''ನಾರ್ತನ್ ಅರಿಜೋನಾ ವಿಂಡ್ &amp; ಸನ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ ಇದರ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ; ದೊಡ್ದದಾದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗೆ ಇದರ ತೂಕಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="bu6" /> ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 20% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು,<ref>[http://www.rpc.com.au/products/batteries/car-deepcycle/carfaq14.htm ಕಾರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡೀಪ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಫ್‌ಎಕ್ಯೂ]. ''ರೇನ್‍ಬೊ ಪವರ್ ಕಂಪನಿ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತಾಪ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಳ-ಚಕ್ರ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಚಾರ್ಜ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಲೈಟ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಚಾರ್ಜ್ ಕಟ್-ಆಫ್ ಸ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿಧದವನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.energymatters.com.au/renewable-energy/batteries ಡೀಪ್ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಗೈಡ್]. ''ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು === ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದು [[ಶೀತಕಯಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಫ್ರೀಜರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ಅದು ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವಿಕೆಯು ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 5% ಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://ask.yahoo.com/ask/20011219.html ಆಸ್ಕ್ ಯಾಹೂ: ಡಸ್ ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ ಇನ್ ದ ಫ್ರೀಜರ್ ಮೇಕ್ ದೇಮ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಲಾಂಗರ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215192546/http://ask.yahoo.com/ask/20011219.html |date=2013-02-15 }}. ಮಾರ್ಚ್ 31,2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅವುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲ್ಪಡಬೇಕು; 250 mAh at 0&nbsp;°C ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಇದರ 20&nbsp;°C ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕೇವಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="enralk" /> ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಡ್ಯುರಾಸೆಲ್‌]]ಗಳಂತಹ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಶೀತಲವಾಗಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಘನೀಭವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="durcar" /> === ಬಹುವಿಧದ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶ ಸಮತೋಲನದ ಮೂಲಕ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು === ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯು ಕೋಶಗಳ ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳ ಅಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಮಾನಾಂತರ ಸಂಯೋಜನಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುಂಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಭಾರವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಅಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅಸಾಮರಸ್ಯಗಳಿವೆ: ಚಾರ್ಜ್‌ನ-ಸ್ಥಿತಿ (state-of-charge -SOC) ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ/ಶಕ್ತಿ (C/E)ಅಸಾಮರಸ್ಯ. ಎಸ್‌ಒಸಿ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಗುಂಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (mAh) ದುರ್ಬಲವಾದ ಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ===ಕೋಶ ಸಮತೋಲನದ ಮೂಲತತ್ವ=== ಯಾವಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಗುಂಪುಗಳು ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆಯೋ ಆಗ ಬ್ಯಾಟರಿ ಗುಂಪಿನ ಕೋಶಗಳು ಸಮತೋಲಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ: #ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚಾರ್ಜ್‌ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (SOC) ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ತೆರೆದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ (OCV) ಇದು ಎಸ್‌ಒಸಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಗುಂಪಿನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ), ನಂತರ ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ತಿರುಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಏಟಿನ ನಿಶ್ಚಯಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. #ಕೋಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಯಾವಾಗ ಎಸ್‌ಒಸಿಯು ಒಂದೇ ರೀತಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಅವುಗಳೂ ಕೂಡ ಸಮತೋಲನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಸ್‌ಒಸಿಯು ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಾಪಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ರತಿ ಕೋಶದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಸಾಮರ್ಥವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಎಸ್‌ಒಸಿಯಲ್ಲಿಡಲು, ಕೋಶ ಸಮತೋಲನವು ಕೋಶಕ್ಕೆ ಸರಣಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ;ಕೋಶ ಸಮತೋಲನಾ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಯು ಒಂದು ಸರಣಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕೋಶಗಳಿಗೆ (ಅಥವಾ ಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ) ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಹಜವಾಗಿ, ಒಂದು ಸರಣಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೋಶಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಗುಂಪು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ರಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯು ಅವಶ್ಯಕವದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಮತೋಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಶದ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರ್ಬಂಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತಾಗಿ ಲೀಥಿಯಮ್ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಂಶಿಕವಾಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯ ಬಳಕೆಯು ಲಿ-ಇಯೋನ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಸರಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಎಸ್‌ಒಸಿ ಮತ್ತು ಸಿ/ಇ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.intersil.com/data/an/an1333.pdf |title=ಎ‌ಎನ್ 1333 |access-date=2010-07-02 |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213101132/http://www.intersil.com/data/an/an1333.pdf |url-status=dead }}</ref> ಎಸ್‌ಒಸಿ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಚಾರ್ಜ್ ಹಂತದ ಸಮಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು. ಸಿ/ಇ ಅಸಾಮರಸ್ಯ ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ ಎರಡೂ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ಪರಿಹಾರವು ಬಾಹಿಕ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕಗಳಿಗೆ, ಡಿಯೋಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತರ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳಿಗೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ. == ಅಪಾಯಗಳು == === ಆಸ್ಫೋಟನ (ಸಿಡಿತ) === ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸ್ಪೋಟನವು ತಪ್ಪುಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದ) ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು <ref>[http://www.energizer.com/learning-center/battery-care/Pages/dos-and-donts.aspx Energizer.com - ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ - ಎನರ್ಜಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101101082521/http://energizer.com/learning-center/battery-care/Pages/dos-and-donts.aspx |date=2010-11-01 }}. 10 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref></ref> ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿಯ [[ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್]] ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="globat">[http://faq.global-batteries.com/idx.php/7/3/article ಬ್ಯಾಟರಿ ಡೊಂಟ್ಸ್ - ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711100606/http://faq.global-batteries.com/idx.php/7/3/article |date=2011-07-11 }}. ಅಗಸ್ಟ್ 20 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೊತೆ, ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಆಸ್ಪೋಟನಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಾರ್ಜ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್‌]]ನ ಕಾರಣದಿಂದ). ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾರ್ಜ‌ನ ಮೊತ್ತವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆಸ್ಪೋಟನಗೊಳ್ಳುವ ಅನಿಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಅನಿಲವು ವೇಗವಾಗಿ ಚೆದುರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು "ದಾಟುವಾಗ", ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನ ವೇಗವಾದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಅದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಯಿಂದ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಂಪರ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ (ಜಲಜನಕ) ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ (ಆಮ್ಲಜನಕ)ದ ಒಂದು ಆಸ್ಪೋಟನಾ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣವು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಇದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಬಹುದು, ಇದು ಒತ್ತಡದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕೇಸ್‌ನ ಸ್ಪೋಟದ ಸಂಭವನೀಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಳತೆಮೀರಿದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕೇಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಿಡಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಓವರ್‌ಚಾರ್ಜಿಂಗ್-ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅದರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು - ಕೂಡ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸ್ಪೋಟನಕ್ಕೆ, ಸೋರುವಿಕೆಗೆ, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದಂತಹ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಚಾರ್ಜರ್‌ಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ನಂತರ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧನಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಅಸ್ಪೋಟನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆವಿಯು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇಸ್‌ನ ಒಳಗಡೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="globat" /> [[File:LeakedBattery 2701a.jpg|thumb|right|ತೂತಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]] === ಸೋರಿಕೆ === ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸವಕಳಿ, ವಿಷಪೂರಿತ, ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸೋರಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅಪಾಯಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಜಿಂಕ್ "ಕ್ಯಾನ್" ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರೆ ಎರಡೂ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವರೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಕಾರಕಗಳು ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಯ ಶೇಷಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮೂಲಕ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನಂತರ ಅವು ಒಳಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. === ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿಗಳು === ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯು ವಿಷಯುಕ್ತ ಲೋಹಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಹಲವಾರು [[ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿ]]ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.epa.gov/epr/products/batteries.htm ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ - ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಸ್ಟೇವಾರ್ಡ್‌ಶಿಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060929214808/http://www.epa.gov/epr/products/batteries.htm |date=2006-09-29 }}. ''ಇಪಿಎ''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುವ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳೂ ಕೂಡ [[ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ನಿರುಪಯುಕ್ತ]]ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಟರಿ [[ಸಂಸ್ಕರಣಾ]] (ಪುನಃ ಬಳಕೆಯ) ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>[http://earth911.org/recycling/battery-recycling ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರು ಬಳಕೆ » ಭೂಮಿ 911] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012165626/http://earth911.org/recycling/battery-recycling/ |date=2008-10-12 }}. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು [[ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟ]]ರೆ ಅವುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಥವಾ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಬಹುದು.<ref>[http://data.energizer.com/PDFs/carbonzinc_psds.pdf ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾಶೀಟ್ -ಎನರ್ಜಿಯರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927032444/http://data.energizer.com/PDFs/carbonzinc_psds.pdf |date=2007-09-27 }} (ಪಿಡಿಎಫ್, ಪು. 2). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿಯು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ([[ಸೀಸ]], [[ಪಾದರಸ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಡ್‌ಮಿಯಮ್]]) ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುಮಾರು 179,000 ಟನ್‌ಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೇಶದ ಭೂಮಿ ತುಂಬುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>"ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಟೇಕ್ಸ್ ಏಮ್ ಎಟ್ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ವೇಸ್ಟ್ ". ''ಎನ್ವಾಯರ್ನ್ಮೆಂಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌'' (11 ಜುಲೈ 2001).</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪಾದರಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರ ರಿಚಾರ್ಜೇಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್]] ಇದು ಪಾದರಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು ([[ಸಣ್ಣ ಗುಂಡಿ]]ಯ ಕೋಶದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಏಕರೂಪದ ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಶಾಸನ ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.epa.gov/epawaste/laws-regs/state/policy/p1104.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206225601/http://www.epa.gov/epawaste/laws-regs/state/policy/p1104.pdf |archive-date=2009-02-06 |url-status=dead}}</ref> ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಘನ ನಿರುಪಯುಕ್ತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು.<ref name="rbrc">http://www.rbrc.org/consumer/howitallworks_faq.shtml?PHPSESSID=ad1e142bcdd99cd67418f2171794d892{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಪುನರ್‌ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಡ್ರೊಪ್‌ಆಫ್ ಸ್ಥಳಗಳ ಜೊತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹೊಂದಿತು.<ref name="rbrc" /> ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರ್ದೇಶನ]]ವು ಸದೃಶವಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು.<ref>[http://europa.eu/legislation_summaries/environment/waste_management/l21202_en.htm ಖಾಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮತ್ತು ಎಕ್ಯುಮಿಲೇತರ್ಸ್‌ಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ]. ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ 22 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ == ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಗಳು=== {| ವರ್ಗ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದ" |- ''([[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಲೇಖನದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)'' |- |- ! ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕೋಶ<br>ವೋಲ್ಟೇಜ್ !! ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ [MJ/kg] !! ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಣೆ |- |- | [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್]] || 1.5 || 0.13 || ಕಡಮೆ ಬೆಲೆಯ. |- | [[ಜಿಂಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] || 1.5 || || "ಹೆವಿ ಡ್ಯೂಟಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಕಡಮೆ ಬೆಲೆಯ. |- | [[ಅಲ್ಕಾಲೈನ್]]<br>(ಜಿಂಕ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ) || 1.5 || 0.4-0.59 || ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ.<br>ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. |- | [[ಆಕ್ಸಿ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್]]<br>(ಜಿಂಕ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್/ಆಕ್ಸಿ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್) || 1.7 || || ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಕಾಪರ್‌ ಆಕ್ಸೈಡ್)<br>ಲಿ-ಕ್ಯೂ || 1.7 || || ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.<br>ಸಿಲ್ವರ್ ಆಕ್ಸೈಡ್([[IEC]]-type "SR") ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಐರನ್ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್)<br>LiFeS₂ || 1.5 || || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>’ಪ್ಲಸ್’ ಅಥವಾ ’ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ’ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್)<br>LiMnO₂ || 3.0 || 0.83-1.01 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>ಹೆಚ್ಚು-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಶೆಲ್ಫ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<br>’ಲೀಥಿಯಮ್’ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ಆಕ್ಸೈಡ್]] || 1.35 || ||ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ವೋಲ್ಟೇಜ್.<br>ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಜಿಂಕ್-ಗಾಳಿ]] || 1.35–1.65 || 1.59<ref>ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಡ್ಸ್ ದ ಮಾಸ್ ಆಫ್ ದ ಏರ್ ಆಕ್ಸಿಡೈಜರ್.</ref> || ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಲುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಸಿಲ್ವರ್ ಆಕ್ಸೈಡ್]] (ಸಿಲ್ವರ್-ಜಿಂಕ್) || 1.55 || 0.47 || ತುಂಬಾ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>’ಬಟನ್’ ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |} ===ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ=== {| ವರ್ಗ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದ" |- ''([[ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯ ಲೇಖನದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)'' |- |- ! ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸೆಲ್<br>ವೋಲ್ಟೇಜ್ !! ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ<br>[MJ/kg] !! ವಿಮರ್ಶೆಗಳು |- |- | [[NiCd]] || 1.2 || 0.14 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚು/ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ, ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ <br> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದರ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. <br> ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಉತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಮಾಣ <br> [[ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಣಾಮ]]ಗಳಿಂದ ಭಾದೆಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಅದು ಮೊದಲಿನ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಪಾದಿಸುತ್ತದೆ). <br> ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳು - ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್]] || 2.1 || 0.14 || ಮಿತವಾಗಿ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಮಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮಿತವಾದ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಗಣನೀಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. <br> [[ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಣಾಮ]] ದಿಂದ ಬಾಧೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ. <br> ಲೆಡ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳು. <br> ಸ್ಮನ್ಯ ಬಳಕೆಯ-ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು |- | [[NiMH]] || 1.2 || 0.36 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <br> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. <br> ಹೊಸತಾದ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ~25% ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. <br> ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[NiZn]] || 1.6 || 0.36 || ಮಿತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. <br> ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ವೋಲ್ಟೇಜ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೋಸಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <br> ವಿಷಯುಕ್ತ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲ. <br> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (2009). ಒಂದು ಜಾಡಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ. <br> ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಗಾತ್ರದ ದೊರಕುವಿಕೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್ ಇಯೋನ್]] || 3.6 || 0.46 || ತುಂಬಾ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಬ್ಯಾಟರಿ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ (ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯಾದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[RCR-V3]] ಅನ್ನು ನೋಡಿ. <br> ಲಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಕೊನೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮ್‌ಕೊರ್ಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿದೆ. <br> ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ಅಸ್ಥಿರ: ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಸ್ಪೋಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭ, ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಥವಾ ಕಠೋರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಜೊತೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. |} ==ಗೃಹ ನಿರ್ಮಿತ ಕೋಶಗಳು== ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಮಾಡಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಇಯೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವುದೇ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಆರ್ದ್ರ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದು ಕೋಶದ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿದರ್ಶನದಂತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಒಂದು [[ಲಿಂಬೂ]],<ref>[http://ushistory.org/franklin/fun/lemon.htm ushistory.org: ದ ಲೆಮನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ]],<ref>[http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html ZOOM. activities. phenom. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180912231327/http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html |date=2018-09-12 }}[http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html ಪೊಟಾಟೊ ಬ್ಯಾಟರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180912231327/http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html |date=2018-09-12 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. "ಎರಡು ಪೊಟೆಟೊ ಗಡಿಯಾರಗಳು" ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೊಬಿ ಮತ್ತು ಟೊಯ್ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಅವು ಒಂದು ಜೊತೆ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕೋಶವು ಇದರೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಪೊಟೆಟೊವನ್ನು (ಲಿಂಬೂ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರದ ಜೊತೆ ಲೋಹದ ತಂತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.sciencekit.com/category.asp_Q_c_E_756000&amp;cr=1220 ಎರಡು-ಪೊಟಾಟೊ ಗಡಿಯಾರ - ಸೈನ್ಸ್ ಕಿಟ್ ಮತ್ತು ಬೋರಿಯಲ್ ಲ್ಯಬ್ರೋಟರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124142804/https://www.sciencekit.com/category.asp_Q_c_E_756000%26cr%3D1220 |date=2020-11-24 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಗೃಹನಿರ್ಮಿತ ಕೋಶಗಳು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ- ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಯ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಬದಲಿ ತರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಒಬ್ಬನು ಎರಡು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು (ಒಂದು [[ನಿಕ್ಕೆಲ್]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಪೆನ್ನಿ]]ಗಳಂತಹ) ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಪೇಪರ್ ಟವೆಲ್‌]] [[ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಗುಂಪು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೀಜ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಒಂದು [[ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://electronics.howstuffworks.com/battery1.htm ಹೌಸ್ಟಫ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ "ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿರೀಮೆಂಟ್ಸ್: ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಪೈಲೆ"]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಸೋನಿಯು ಒಂದು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೈತ್ರಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ, ಜೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಅವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>[http://informationweek.com/news/showArticle.jhtml?articleID=201802311 ಸೋನಿ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಜೈವಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 24 ಅಗಸ್ಟ್ 2007.</ref> ಒಬ್ಬ ಚೈನೀಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [http://www.daizizheng.com ಡೈಜಿ ಝೆಂಗ್] ಒಂದು ಸದೃಶವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು, ಒಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನಿಯ ಪ್ರಭಾವಿತ ಫೋನ್, ಫೋನ್‌ನ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನಿಯದ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://popsop.com/31226 ಡೈಜಿ ಜೆಂಗ್ ಶುಗರ್ ಡ್ರಿಂಕ್ ಪವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729163209/http://popsop.com/31226 |date=2010-07-29 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 13 ಜನವರಿ 2010.</ref> ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಕೋಶಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಆಯಾಸಕರ ಚಾರ್ಜ್/ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರಗಳು ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಯಕವಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಿ ಲೆಡ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ಲೆಡ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ಲೇಟ್) ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಲೆಡ್ (ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ಲೇಟ್) ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವಾಗಿ ಒರಟಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೋಶವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಡಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [http://windpower.org.za/batteries/batteries.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731070056/http://windpower.org.za/batteries/batteries.html |date=2013-07-31 }} ನೋಡಿ. [[ಡೇನಿಯಲ್ ಕೋಶ]]ಗಳೂ ಕೂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್-ಏರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧವಾದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಫೋಯ್ಲ್]] ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅದರೆ ಅವುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನಿಲವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Top}} * [[ಬ್ಯಾಟರಿ (ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆ)]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರ್ದೇಶನ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಿಡಿಕೆ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಐಸೊಲೇಟರ್]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (ಬಿಎಮ್‌ಎಸ್) * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಭಿದಾನ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ಯಾಕ್]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರುಬಳಕೆ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ಸ್]] * [[ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್]] (ಡಿಒಡಿ) * [[ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]] {{middle}} {{Portal box|Energy|Electronics}} * [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] * [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]] * [[ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುವ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಪ್ರಚೋದಕ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಳತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಕಾಂತೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * ನ್ಯಾನೋ [[ಟೈಟಾನೇಟ್]] * [[ನ್ಯಾನೋತಂತಿ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಪುನಃ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಚ್]] (ಎಸ್‌ಒಚಿ) * [[ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್]] (ಎಸ್‌ಒಎಚ್) * [[ಉಷ್ಣ ರನ್‌ವೇ]] * [[ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹ]] {{bottom}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Empty section|date=May 2010}} == ಲೇಖನಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *{{cite book|last=Dingrando|first=Laurel|coauthors=et al.|title=Chemistry: Matter and Change|url=https://archive.org/details/chemistrymatterc0000laur|year=2007|publisher=Glencoe/McGraw-Hill|location=New York|isbn=978-0-07-877237-5}}ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯ. 21 (ಪುಪು. 662–695) *{{cite book|last=Fink|first=Donald G.|authorlink=Donald G. Fink | coauthors=H. Wayne Beaty| title=Standard Handbook for Electrical Engineers, Eleventh Edition|year=1978| publisher=McGraw-Hill|location=New York|isbn=0-07020974-X}} *{{cite book|last=Knight|first=Randall D.|title=Physics for Scientists and Engineers: A Strategic Approach|url=https://archive.org/details/isbn_0805389849|year=2004|publisher=Pearson Education|location=San Francisco|isbn=0-8053-8960-1}} ಅಧ್ಯಾಯ. 28-31 (ಪುಪು.&nbsp;879–995) ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭವದ ಮಾಹಿತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *{{cite book|last=Linden|first=David|coauthors=Thomas B. Reddy|title=Handbook Of Batteries|url=https://archive.org/details/handbookofbatter0000unse|year=2001|publisher=McGraw-Hill|location=New York|isbn=0-0713-5978-8}} *{{cite book|last=Saslow|first=Wayne M.|title=Electricity, Magnetism, and Light|url=https://archive.org/details/electricitymagne0000sasl|year=2002|publisher=Thomson Learning|location=Toronto|isbn=0-12-619455-6}} ಅಧ್ಯಾಯ. 8-9 (ಪುಪು.&nbsp;336–418)ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons|Battery}} * [http://batteryuniversity.com/index.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080814041013/http://www.batteryuniversity.com/index.htm |date=2008-08-14 }} * [http://www.mpoweruk.com/chemistries.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ರಸಾಯನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪೀಡಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131126155018/http://mpoweruk.com/chemistries.htm |date=2013-11-26 }} * [http://electrochem.cwru.edu/encycl/art-b02-batt-nonr.htm ಪುನಃ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾರದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು] * [http://electronics.howstuffworks.com/battery.htm ದ್ರವ್ಯ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ] * [http://www.mpoweruk.com ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ,ಬ್ಯಾಟರಿ ಅನ್ವಯಿಕಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜ್ಞಾನಾಧಾರ.] {{Battery sizes}} {{GalvanicCells}} {{DEFAULTSORT:Battery (Electricity)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರುಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[si:විදුලි කෝෂය (විද්‍යුතය)]] d23v968a75iccyoa8l9imzlsxzbuo9a 0 24476 1430515 1430178 2026-09-27T07:45:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430515 wikitext text/x-wiki {{Discrimination sidebar}} [[File:Racistcampaignposter1.jpg|thumb| 1866ರ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇಧ ನೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿಯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] [[File:DurbanSign1989.jpg|thumb| ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವರ್ಣಬೇಧನೀತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣದಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಚಿಹ್ನೆ(ಗುರುತು)]] [[File:Marcharmenians.jpg|thumb|left| ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಟರ್ಕಿನ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡಿಗೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 1915ರ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಎಂಪೈರ್.]] [[File:Alaska Death Trap.jpg|thumb|right| WWIIನ ಜಪಾನೀ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಇಲಿಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದ ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ.]] [[File:ColoredDrinking.jpg|thumb|right|1939ರಲ್ಲಿ [[ಒಕ್ಲಹೋಮ]]ದಲ್ಲಿ "ಬಣ್ಣದ ಜನರಿಗೆ" ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಕುಡಿಯುವ ಕಾರಂಜಿಯಿಂದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕುಡಿಯುವುದು.]] *ವರ್ಣವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಮಾನವ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಣಭೇದ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವರ್ಣದ (ಜಾತಿಯ) ಒಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು '''ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ'''ಯ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="M-W">{{cite web | url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/racism | title = racism | publisher = Merriam-Webster Online Dictionary | date = 2009-03-16 | accessdate = 2009-03-16 }}</ref> ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಭೇದಭಾವಗಳು (ತಾರತಮ್ಯಗಳು)" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. *ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವರ್ಣದ ಗುಂಪುಗಳು ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಲ್ಪಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಆದ್ಯತಾತ್ಮಕ ಉಪಚಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಗುಂಪುಗಳ ಜನರ ನಡುವಣ ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಜನಾಂಗದ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಭೇದಭಾವ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅವರ ಶಾರೀರಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ತಾರತಮ್ಯವು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. *[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಷನ್ಸ್‌]]ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿ '''ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ''' ಮತ್ತು '''ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯ''' ಶಬ್ದಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನತೆಯು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲವು ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವು ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಮುಂಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು, ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಸರಳವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | url = http://www. thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0006636 | title = Racism | accessdate = 2010-07-23 | last = Frideres | first = J.S. | date = 05/2010 | work = The Canadian Encyclopedia | publisher = Canadian Encyclopedia | quote = Racism was developed and popularized by scientists in the 19th century, as they were regarded as purveyors of truth.}}</ref> *ಹಲವಾರು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತಾಳೆನೋಡುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಜಾತಿಯ ವಿವಾಹದ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸದಂತೆ, ಈ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal | title = Does Race Exist? | journal = Scientific American | date = 12/2003 | first = Michael | last = Bamshad | coauthors = Steve E. Olson| id = | accessdate = 2010-07-27 | quote = If races are defined as genetically discrete groups, no. But researchers can use some genetic information to group individuals into clusters with medical relevance.}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Zanzibar revolution graves2.JPG|thumb|right| ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಡ್ಡಿಯೊ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಂಡದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಚಳುವಳಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜಂಜಿಬಾರ್‌ನ ಹಿಂಸೆಯಿಂದಾದ ಅರಬ್ಬರ ಮೃತದೇಹಗಳು<ref name="nyt13jan">[216].</ref> ]] == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು == *"ವರ್ಣಭೇದನೀತಿ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ವರ್ಣ-ಆಧಾರಿತ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಹಿಂಸೆ, ಅಪ್ರೀತಿ, ತಾರತಮ್ಯ ಅಥವಾ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದವಾದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಶಬ್ದವು ಕೆಲವು ಬದಲಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ವರ್ಣ ಭೇದನೀತಿ'' ಇದು ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಇದು ಈ ರೀತಿಯ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ'' ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಣದ ಗುಂಪು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಆ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಣದ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ವರ್ಣದ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಅಥವಾ ನಿಕೃಷ್ಟ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref name="Minorities, Race, and Genomics">{{cite web |author=marissa mills |url=http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/elsi/minorities.shtml |title=Minorities, Race, and Genomics |publisher=Ornl.gov |date=2007-08-31 |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2009-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090515144721/http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/elsi/minorities.shtml |url-status=dead }}</ref> *''ಮೆರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಶಬ್ದಕೋಶ'' ವು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಣವು ಮಾನವರ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣದ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಣದ ಗುಂಪಿನ ಒಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಅಥವಾ ನಿಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತಹ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ''ಮೆಕ್ವಾರಿ ಶಬ್ದಕೋಶ'' ವು ವರ್ಣಭೇದನೀತಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿ ಸುತ್ತದೆ: "ಮಾನವ ವರ್ಣಗಳು ಭಿನ್ನವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಅವರ ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ಣವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಇತರ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ". ತಾರತಮ್ಯದ ಸಂಗತಿಯು ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ "ವರ್ಣ" ಎಂಬ ವಿಷಯವು "ವರ್ಣ" ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪೂರ್ವಸೂಚಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. *ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಆನುವಂಶಿಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಮಾನವ ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಚಿತ್ರಣವು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದದ ವಿಧಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="Minorities, Race, and Genomics"/> ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು, "ವರ್ಣಭೇದದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು" ಕಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿನ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಕೂದಲಿನ [[ಬಣ್ಣ]] ಈ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. *ಮಾನವ ಆನುವಂಶಿಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಮೈಯ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣವು ವಿಜ್ಞಾದ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ''ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ'' .<ref name="Minorities, Race, and Genomics"/> ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸ ಲ್ಪಡುವ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ "ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣದಿಂದ-ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ತಾರತಮ್ಯ" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು. "ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣದಿಂದ-ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ತಾರತಮ್ಯ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಬದಲಾಗುವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಡದ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ "ವರ್ಣ"ದ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಡದ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂಬಂತೆ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name= "Minorities, Race, and Genomics"/> ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು "ತಮ್ಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನ ವರ್ಣವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ" ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಕಾನೂನು == *ಯುಎಸ್ ವರ್ಣಭೇದನೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು "ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ"ವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ಕನ್‌ವೆನ್‌ಷನ್ ಆನ್ ದ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಷಿಯಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, <blockquote>''"ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು, ಜಾತಿ, ಬಣ್ಣ, ಆನುವಂಶಿಕತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನತೆ, ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ, ನಿರ್ಬಂಧತೆ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಯಾವುದೇ ಇತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಒಂದು ಸಮಾನತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಸುಖಾನುಭವ ಅಥವಾ ಶ್ರಮಗಳ ನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.'' ,<ref>[http://www.hri.org/docs/ICERD66.html ಜನಾಂಗೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಕುರಿತಾದ ಯುಎನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧಿವೇಶನ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210423084838/http://www.hri.org/docs/ICERD66.html |date=2021-04-23 }} ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಾರ್ಚ್ 7, 1966</ref> </blockquote> ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಆಪಾದನೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಎರಡರ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ನಡುವಣ ಒಂದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ಎ.ಮೆಟ್ರೌಕ್ಸ್‌ (1950) " ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೈ ಎಕ್ಸ್‌ಫರ್ಟ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್" ಇನ್ ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಂಥ್ರೋಪೊಲೊಜಿಸ್ಟ್ 53(1): 142–145)''</ref> *ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ''ವರ್ಣಭೇದ ಗುಂಪು'' ಅಂದರೆ "ಜನರ ಜಾತಿ, ಬಣ್ಣ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ (ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡತೆ) ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನರ ಗುಂಪಾಗಿದೆ".<ref>{{cite web |url=http: //www.cps.gov.uk/publications/prosecution/rrpbcrbook.html |title=Racist and Religious Crime – CPS Prosecution Policy |publisher=The CPS |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2010-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100119032241/http://www.cps.gov.uk/publications/prosecution/rrpbcrbook.html |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Races and skulls.png|left|upright|thumb|ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶೀಯ ವರ್ಣಗಳ ಜೊಸಾಯ ಸಿ. ನಾಟ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ಲಿಡ್ಡನ್‌ನ ಚಿತ್ರಗಳು (1857), ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿ ವರ್ಣದ ಜನರನ್ನು ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿರುವ ದೃಶ್ಯ.]] == ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾದ == *ಕೆಲವು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಬಿಳಿಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಮಾದರಿ'' ಗಳಲ್ಲಿ, ಡೇವಿಡ್ ವೆಲ್‌ಮನ್‌ನು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಅವು, ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಹೊರತಾಗಿ, ವರ್ಣಭೇದದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಿಳಿಯರು ಹೊಂದಿರುವ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Wellman">{{cite book | last = Wellman | first = David T. | title = Portraits of White Racism | url = https://archive.org/details/isbn_9780521458108 | publisher = Cambridge University Press | date = 1993 | location = New York, NY | pages = x}}</ref> *ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ನೋಯೆಲ್ ಎ. ಕ್ಯಾಜ್‌ನಾವ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಲೇನ್ ಅಲ್ವಾರೇಜ್ ಮ್ಯಾಡರ್ನ್‌ರು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ". ’ವರ್ಣ’-ಆಧಾರಿತ ಗುಂಪು ಆದ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ/’ಜಾತಿ’ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಳ ಒಂದು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಟನ್‌ರು (2003) ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಯಾತನೆಯ ನಡುವಣ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವು ವರ್ಣಭೇದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಅಂದರೆ ವರ್ಣ ಭೇದದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುವ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವಯಸ್ಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ತಾರತಮ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಭೇದದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿನಾಶಕರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. *ವರ್ಣಭೇದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಣಭೇದದ ಮತಾಂಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ,".<ref name="Cazenave">{{cite book | last = Cazenave | first = Noël A. | coauthors = Darlene Alvarez | title = “Defending the White Race:White Male Faculty Opposition to a White Racism Course” Race and Society 2 | date = 1999 | pages = 25–50}}</ref> *ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೋಯ್ ಫೀಗಿನ್‌ರು, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಇದು ಒಂದು "ಪೂರ್ಣ ವರ್ಣಭೇದದ ಸಮಾಜ" ಎಂಬ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಾದಿಸು ತ್ತಾರೆ<ref name="Feagin2000">{{cite book | last = Feagin | first = Joe R. | authorlink = Joe Feagin | title = Racist America: Roots, Current Realities, and Future Reparations | url = https://archive.org/details/racistamericaroo00feag_0 | publisher = Routledge | date = 2000 | location = New York, NY | page = [https://archive.org/details/racistamericaroo00feag_0/page/27 26]}}</ref> *<blockquote>- :'' "ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ಗಂಡಸು, ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪೋಲೀಸರ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಶವೀಕೃತ್ಯಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಮಾಜದಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ಇವು ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಕ್ರೌ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.'' ''ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಪೋಲೀಸರ ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ. *ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬಿಳಿಯರ ತಾರತಮ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳು. [ಮತ್ತು] ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಬಿಳಿಯರಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ"'' <ref>"[http://www-scf.usc.edu/~dtomkins/Assign.html ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ " ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ:ಬೆನಿಗ್ನ್‌ ಆಂಡ್ ವೋಲ್‌ಸಮ್ ಅಥವಾ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627150402/http://www-scf.usc.edu/~dtomkins/Assign.html |date=2010-06-27 }}"</ref> </blockquote> == ವಿಧಗಳು == === ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ === *ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯ ಇದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಜೊತೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಣಭೇದದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಇದನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಾಗಿಲ್ಲದೆಯೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಡೀನ್ ಕರ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಮರೈನ್ ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಮ್‌ಐಟಿ ಮತ್ತು ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು 2003ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮಟ್ಟದ ತಾರತಮ್ಯವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ "ಕರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ" ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕ ತಾರತಮ್ಯ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. *ಈ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಪಾಸು ಕರೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭವು "ಬಿಳಿಯರ-ಹೆಸರುಗಳಂತೆ ಕಂಡು ಬರುವ" ಜನರಿಗಿಂತ 50% ಕಡಿಮೆ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಇದು ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿನಾಶವನ್ನು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೂ ಕೂಡ ಇದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.usatoday.com/news/washington/2009-04-22-scotus-firefighters_N.htm?loc=interstitialskip |newspaper=[[USA Today]] |title=Court tackles racial bias in work promotions |first=Joan |last=Biskupic |authorlink=Joan Biskupic |date=April 22, 2009 |accessdate=May 22, 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://academic.udayton.edu/race/04needs/education03.htm |title=The Struggle for Access in Law School Admissions |publisher=Academic.udayton.edu |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2012-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121201418/http://academic.udayton.edu/race/04needs/education03.htm |url-status=dead }}</ref> * ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನ ತಾರತಮ್ಯದ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಜಿಮ್ ಕ್ರೌ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬೆರುಬಿಟ್ಟ ಅಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದರು.<ref>ಸೆಂದಿಲ್ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಾಥನ್ ಮತ್ತು ಮೆರಿಯಾನ್ ಬರ್ಟಂಡ್(2003). "[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=428367 ಆರ್ ಎಮಿಲಿ ಆಂಡ್ ಗ್ರೇಗ್ ಮೋರ್ ಎಂಪ್ಲಾಯೆಬಲ್ ಲಕೀಷಾ ಆಂಡ್ ಜಮಾಲ್ ? ][http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=428367 ಎ ಫಿಲ್ಡ್ ಎಕ್ಸಿಪಿರಿಮೆಂಟ್ ಆನ್ ಲೇಬರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇನ್"]", NBER ವರ್ಕಿಂಗ್ ಪೇಪರ್ ನಂ.9873, ಜುಲೈ, 2003).</ref> === ಸಾಂಸ್ಥಿಕ === *ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು (ವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ, ರಾಜ್ಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾತ್ಮಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳು, ಧರ್ಮಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲಂತಹ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೋಕ್‌ಲೇ ಕಾರ್ಮಿಕೆಲ್‌ನು 1960ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ''ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದನು. ಅವನು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು "ಜನರ ಬಣ್ಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೂಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಚಿತ ವೈಫಲ್ಯ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು.<ref> *ರಿಚರ್ಡ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ರೇಸ್{{PDFlink|Critics have replied that Carmichael's definition glosses over individual responsibility and leaves no room to question whether the members of a group are failing or not meeting standards due not to discrimination but due to their own dysfunctional behaviour and bad choices. [http://www.shef.ac.uk/socstudies/Shop/race_article.pdf Analysing ethnic education policy-making in England and Wales]|47.2&nbsp;KB}}, ''ಶೆಫಿಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಇನ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್'' , ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಶೆಫಿಲ್ಡ್, ಪುಟ.12. 2006 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> *ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]],[[ಭಾಷೆ]], [[ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳ ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೌಲಾನಾ ಕರೆಂಗಾನು ವಾದಿಸಿದನು ಮತ್ತು "ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಪುನರುಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳ ಗೊಂಡ ಮಾನವ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಂಜಸವಾದ ವಿನಾಶ, ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಏಕರೀತೀಯ ವರ್ತನೆಗಳ ಜೊತೆ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರರ ಜೊತೆಗಿನ ಭೂತಕಾಲ, ವರ್ತಮಾನಕಾಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರ ನಡುವಣ ನಿಜವಾದ [[ಮಾನವ]] ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವುದು" ಮುಂತಾದವುಗಳು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Ethics on Reparations">{{cite web|url= http://www. africawithin. com/ karenga/ethics.htm|publisher="[[Ron Karenga]]"|title="Effects on Africa"}}</ref> === ಆರ್ಥಿಕ === *ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯು ತಾರತಮ್ಯದ ಒಂದು ವಿಧ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದು ಗತಕಾಲದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ತಯಾರಿಗಳ ವಿಧಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಕೂಡ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವರ್ಣ Yಯ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯು, ಜನಾಂಗ Yಯ ಅವಳ ಪೂರ್ವಿಕರನ್ನು ಕೀಳುಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ) ಅವಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ವಂಚಿತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ). *ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞರಿಂದ ಒಂದು ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತವು ಏನೆಂದರೆ ಒಂದು [[ಬಂಡವಾಳ]]ಶಾಹಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯು ತಾರತಮ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತಾರತಮ್ಯವು ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆಯನ ಮೇಲೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಲಾಭವನ್ನು-ಬಯಸುವ ಒಡೆಯನು ತಾರತಮ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೌಕರರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಆಲೋಚನೆಯಾಗಿದೆ. *ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತವು ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಂದು [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ]] ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ದೂರವಿಡಬಹುದು. ಇದು ಹಲವಾರು ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಲ್ಪಡಬಹುದು. ಒಂದು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಕಂಪನಿಯು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ"ಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಬದಲಾದಂತೆ ಅದು ವರ್ಣಭೇದ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನು|ಕಾರ್ಮಿಕ]]ರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ "ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು" ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವುಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. * ಬಿಳಿಯರು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವರ್ಣದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಡುವಣ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳ ತಾರತಮ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. *ಇದು ಮೂಲಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೈಭವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅವಲೋಕನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಹೇಗೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಇತರರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಅದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.(ಬರ್ಟೊನ್ 2009:1) === ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆಗಳು === *1950ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]]ವು ''ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ'' ಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿತು - ಆಶ್ಲೆ ಮೊಂಟಾಗು, ಕ್ಲೌಡ್ ಲೇವಿ-ಸ್ಟ್ರೌಸ್, ಗುನ್ನಾರ್ ಮಿರ್ಡಾಲ್, ಜೂಲಿಯನ್ ಹಕ್ಸ್ಲೇ, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳಿಂದ ಸಹಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು - "''ವರ್ಣ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತೆಗಳಿತು. ಅದು ಹೊಲೋಕಾಸ್ಟ್ (ಜರ್ಮನ್ ನಾಜಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂ ಜನಾಂಗದವರ ಸಮೂಹ ಹತ್ಯೆ)ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು. *ಇದು "ವರ್ಣಭೇದ ಪ್ರಶ್ನೆ"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ನಿಜಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ನೈತಿಕವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೆಗಳುವುದು ಈ ಎರಡೂ ಗುರಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂಬುದು ಇದರ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. *''ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ'' ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿರ್ಡಾಲ್‌ನ ''An American Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy'' (1944) ಹೇಳಿಕೆಗಳು "ಬ್ರೌನ್ ವಿ. ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಟೊಪೆಕಾ"ದಲ್ಲಿ 1954ರ ಯು.ಎಸ್. ಸುಪ್ರಿಮ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು.<ref name="Prins">[http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=30431&amp; URL_DO=DO_TOPIC&amp; URL_SECTION=201.html "ಟುವಾರ್ಡ್ ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿದೌಟ್ ಇವಿಲ್: ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮೆಟ್ರೌಕ್ಸ್ ಆಸ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ಆಂಥ್ರೊಪಾಲೊಜಿಸ್ಟ್ (1946–1962)"]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}- ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಇ.ಎಲ್.ಪ್ರಿನ್ಸ್{{en icon}}</ref> *[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಇದು 1966ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ''ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತಾರತಮ್ಯದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಭೆ'' ಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ: <blockquote>''... ಜಾತಿ, ವರ್ಣ, ಆನುವಂಶಿಕತೆ, ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನತೆ, ಬಹಿಷ್ಕರಣ, ನಿರ್ಬಂಧತೆ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಪುರಸ್ಕಾರ, ಆನಂದಾನುಭವ ಅಥವಾ ಶ್ರಮವನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಸಮಾನತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ದೆ.''. (ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತಾರತಮ್ಯದ ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 1)<ref>[http://www.ohchr.org/english/law/cerd.htm ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕನ್ವೆಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726053246/http://www.ohchr.org/english/law/cerd.htm |date=2011-07-26 }}, ''ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಆನ್ ದಿ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಶಿಯಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್'' , 1966</ref> </blockquote>2001ರಲ್ಲಿ, [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತು, ಅದರ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ: "ಶಾಸನದ ಪರಿಚ್ಛೇದ 21 ಇದು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಜಾತಿ, ವರ್ಣ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೂಲ, ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆ, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವ, ಆಸ್ತಿ, ಅಂಗವಿಕಲತೆ, ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.lbr.nl/internationaal/charter%20uk.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-27 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112114651/http://www.lbr.nl/internationaal/charter%20uk.html |url-status=dead }}</ref> == ಸಿದ್ಧಾಂತ == *ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ, ವರ್ಣಭೇದನೀತಿ 19ನೇಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ"ಯಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮಾನವ ಕುಲದ ಜನಾಂಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>ಪಿಯರೇ-ಆಂಡ್ರೆ ಟಾಗ್ಯೂಫ್, ''La force du préjugé'' , 1987 {{fr icon}}</ref> ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತೀರಾ ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡಾದವು. ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅಂಕಿಅಂಶ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. * ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದ ವಿರುದ್ಧ ಇತರೆ ವರ್ಣಗಳು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಂಪುನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಖಚಿತವಾದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಧೋರಣೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಜನಾಂಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜನಾಂಗದ ಜನ ತಂತಾನೇ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಡ್ಯುಬೊಯ್ಸ್‌ರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾವು ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಭೇದ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಇದು ಜನಾಂಗವಲ್ಲ. * ಆದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು:"..ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಇತಿಹಾಸ]], ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮ]], ವಿಚಾರ ಮಾಡುವ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಬೇಕು"<ref>{{Cite web |url=http://teachingamericanhistory.org/library/index.asp?document=1119 |title=ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆಫ್ ರೇಸಸ್-W.E.B. ಡ್ಯೂಬೊಯಿಸ್, 1897 (p. 21) |access-date=2010-08-27 |archive-date=2013-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329004824/http://teachingamericanhistory.org/library/index.asp?document=1119 |url-status=dead }}</ref> ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು "ಜನಾಂಗ"ದ ಮೇಲೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂವಾದವನ್ನು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು "ಯೋಗ್ಯವಾದವುಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆ" ನವೀನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವರ್ಣ ಕೇವಲ ಮಾನವ ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಲಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ದೇಶದ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>ದಿ ಐಡಿಯಾ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸುಪಿರಿಯಾರಿಟಿ ಇನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪ್, 1880–1918, ಮಾರಿಯಸ್ ಟುರ್ಡಾ, ISBN 0-7734-6180-9 ISBN 978-0-7734-6180-2, 2005</ref> *ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜನಾಂಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಭೌತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅವಂಬಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಅಥವಾ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವರ್ಣದ ಶುದ್ಧತೆಯ ಧೋರಣೆ ಚೆಲುವಿನಂತೆ ಹೊರಗಣ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಬಹುದು. ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಣಧರ್ಮಗಳ ಧೋರಣೆಯು ಜಾಂಗೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಭೂಗೋಳ ಹಂಚಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ರಾಷ್ತ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ನಾಡಿಸಿಜಂ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವರ್ಗನಾಮ "ಜರ್ನಾನಿಕ್" ಜನಾಂಗೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಸರಿಸಮವಾಗಿದೆ. *ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಥ್ನೊಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಜನಾಂಗೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಇತರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಕೆಳದರ್ಜೆಯವು ಅಥವಾ ಅಶುದ್ಧದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ರೂಪು ಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಪ್ರಯಾಯದ ಮೇಲಿನ ಈ ಪ್ರಾಧ್ಯಾನ್ಯವು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಆಧುನಿಕ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ: " ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ‘ಜನಾಂಗಗಳು’ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ವರ್ಗದೊಳಗಡೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಭಾಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ''ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ'' : ಯಾರಾದರೂ ರೇಶಿಯಲೈಜ್ಡ್ ಆದರೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅವರ ದೈಹಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭೇದಗಳಿಗಾಗಿ".<ref>ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನಾಲೆಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ ಆನ್ ರೇಸಿಸ್ಟ್ ವಯಲೆನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಕ್ರೈಮ್, RAXEN ಫೊಕಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಫಾರ್ ಇಟಾಲಿ- ಅನ್ನಾಮಾರಿಯಾ ರಿವೇರಾ [http://fra.europa.eu/fra/material/pub/RAXEN/4/RV/CS-RV-NR-IT.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216225620/http://fra.europa.eu/fra/material/pub/RAXEN/4/RV/CS-RV-NR-IT.pdf |date=2008-12-16 }}</ref> *ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಣದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಉರಿಯುವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಈಗಲೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಡೇವಿಡ್ ಸಿ.ರೊವ್ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ " ಒಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿಣಿತಿ ಇಲ್ಲದವರು ಮಾನವ ಬಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಮರಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಜನಾಂಗದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ".<ref>ಡೆವಿಡ್ ಸಿ. ರೋವ್ ಇನ್ ಹೆರೆಡಿಟಿ 87 (2001) 254–255: ದಿ ಎಂಪರರ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಥ್ಸ್: ಬಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಥಿಯರಿಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್ ಆಟ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಮಿಲೇನಿಯಮ್. ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಜೊಸೆಫ್ ಎಲ್.ಗ್ರೇವ್ಸ್ ಜ್ಯೂ.ರುತ್‌ಗರ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ನ್ಯೂ ಬ್ರನ್ಸ್‌ವಿಕ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ. 2001, ISBN 0-8135-2847-X) [http://www.nature.com/hdy/journal/v87/n2/pdf/6889531a.pdf]</ref> *ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸದವರೆಗೂ ಈ ಜನಾಂಗೀಯವಾದಿ ದೈಹಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ಜನಾಂಗೀಯ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜನಾಂಗೀಯ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ತರುವಾಯ ಜನಾಂಗ ಕಾರಣ, ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಹುಟ್ಟು ತಾರತಮ್ಯ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರದ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು, ನವೆಂಬರ್ 20, 1963ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಅಂಗೀಕ ರಿಸಿತು (ಪರಿಚ್ಛೇಧ I). ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯ, ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಣಭೇದ, ದ್ವೇಷದ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ ( ಪ್ರೊಗ್ರೊಮ್ಸ್, ಜನಾಂಗ ಹತ್ಯೆಗಳು, ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣಗಳಂತಹ )ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. *ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಠ ಏಕ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿನೋದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷಣ ಹೆಚ್ಚು, ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ, ನಿಂದಿಸಲು ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ''ಜನಾಂಗ ಪ್ರಲೋಭನೆ'' ಯನ್ನು ಓಟು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ರೂಢಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ತಿರುಗುಮುರುಗಾದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ವರ್ಣಭೇದನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಗತಿವಿರೋಧಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತುಳಿಯುವಿಕೆಯ ನಿರಂಕುಶತ್ವದಿಂದ ಹರಡಬಹದು. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಪಾಸ್ಕಲ್ ಬ್ರುಕ್ನರ್ "''ಯುಎನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ವರ್ಣಭೇದನೀತಿಯು ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ'' " ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.signandsight.com/features/1710.html ] ಬಾಯ್‌ಕಾಟ್ ಡರ್ಬನ್ II- ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಬ್ರೂಕ್ನರ್, 16/06/2008</ref> == ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ == *ನೆಪೊಲಿಯಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ, ಯುರೋಪಿಗೆ ಹೊಸ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ" ಎದುರಾಯಿತು, ಇದು ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯುರೋಪಿನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, 1648ರ ಪೀಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಫಾಲಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಗಳ ''ಲೆವೀ ಎನ್‌ ಮಾಸ್ಸೆ'' ಯ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲು ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿತು, ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎನ್ಶಿಯನ್ ರಜೀಮ್ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನ್ಯಭರ್ತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. *''ಎನ್ಶಿಯನ್ ರಜೀಮ್'' ಯುರೊಪಿನ ರಾಜನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು (1792–1802) ಮತ್ತು ನಂತರ ನೆಪೊಲಿಯಾನಿಕ್ ವಿಜಯಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇಶಗಳ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ವಾದವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ವೆಸ್ಟ್‌ಫಾಲಿಯಾ ಒಪ್ಪಂದವು ಯುರೋಪನ್ನು ಅನೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ([[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]], ಹೊಲೀ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್]], ಇತ್ಯಾದಿ.), ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಾಜರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧಗಳಾದವು( ಜರ್ಮನ್ನಿನ ''ಕವಿನೆಟ್ಸ್‌ಕ್ರಿಗೆ'' ). *ಆಧುನಿಕ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದಂತಹುದು, ಮೊದಲು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗಳು ಸ್ಪೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದವು(1808–೧೮೧೩-ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಹೆರಾಯಿತು). 1815 ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಯೆನ್ನಾದ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ"ಯು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1848ರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು,, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಏಕೀಕರಣವು 1871ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಪ್ರುಶಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ದಿಂದಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ಏಕೀಕರಣವುಂಟಾಯಿತು. *ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]], "ಸಿಕ್ ಮನ್ ಆಫ್ ಎಂಪೈರ್"ಗಳಿಗೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ಎದುರಾದವು, ಇವು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು, [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೇ ಪ್ರಪಂಚ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಅನೇಕ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರ" ಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಕನ್‌ಗಳ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.<ref>ಇದರಲ್ಲಿ " ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು" ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯಲ್ಲಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕುರಿತಾದ ಬರಹ ಇದೆ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿ ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಇತರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಳು: ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಗೆಲ್ನರ್- ''ನೇಷನ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಾಲಿಸಮ್'' (1983); ಎರಿಕ್ ಹಾಬ್ಸ್‌ಬಾವ್ಮ್‌‌‍-''ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್: ಯುರೋಫ್ 1789–1848 (1962)'' , ''ನೇಷನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಾಲಿಸಮ್ ಸಿನ್ಸ್ 1780: ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್, ಮಿಥ್, ರಿಯಾಲಿಟಿ''(1990); ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಆಂಡರ್ಸನ್, ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ಡ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿಸ್ (1991); ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟಿಲ್ಲಿ, ''ಕೊಎರ್ಷನ್, ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ - ಎ.ಡಿ 990–1992'' ; ಆಂಥೊನಿ ಡಿ.ಸ್ಮಿಥ್, ಥಿಯರಿಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲಿಸಮ್ (1971) ಮುಂತಾದವು.</ref> *ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು, ದೇಶದ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪರವಾಗಿತ್ತು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದ ಆಧುನಿಕ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಭಾವವೆಂದರೆ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನಾಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳ ಚಳುವಳಿ, ಇದು ಜರ್ಮನ್ ದೇಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ (1808) ಜೋಹಾನ್ ಹೆರ್ಡರ್ (1744–1803), ಜೋಹಾನ್ ಫಿಟೆ (1762–1814) ಇವರುಗಳನ್ನು ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಹೆಗೆಲ್ (1770–1831) ಅಥವಾ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಜೂಲ್ಸ್ ಮಿಶಲೆಟ್(1798–1874) ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರೆನನ್‌ನಿಂದ (1823–1892) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು. *ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರೆನನ್‌ರು ದೇಶವನ್ನು ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅದು ವೋಕ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಾಳುವ ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು ("ದೇಶವು ಒಂದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಜಾಶಾಸನ", 1882) ಅಥವಾ ಜಾನ್ ಸ್ಟೌರ್ಟ್ ಮಿಲ್‌ರ (1806–1873) ಮೇಲೂ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು.[60]<ref>ಜಾನ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಮಿಲ್, ''ಕನ್ಸಿಡರೇಷನ್ಸ್ ಆನ್ ರಿಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌‍ '' , 1861</ref> ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗಳ ಸಂವಾದದ ಜೊತೆಗೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೆಯೇ "ಭೂಖಂಡದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿವಾದಿ" (ಹನ್ನಾಹ್ ಅರೆಂಡ್ಟ್, 1951[61]) ಸಂವಾದಗಳ ಜೊತೆಗೂ ಕೂಡ ಸಂಯೋಜನೆ ಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಜರ್ಮನಿಸಮ್ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಜರ್ಮನ್ ವೋಕ್‌ನ ವರ್ಣದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಆಧಾರಸೂತ್ರವಾಗಿಸಿತು. ಪ್ಯಾನ್-ಜರ್ಮನ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (ಆಲ್ಡೆಷರ್ ವರ್ಬ್ಯಾಂಡ್), ಇದು 1891ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. * ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿತ್ವ, "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷೆ"ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜ್ಯೂಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಅಂತರ್‌ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಘಟನೆಯ ಹರಿವು ಯಾವುದೆಂದರೆ, ವೋಕಿಷ್ ಚಳುವಳಿ, ಇದೂ ಕೂಡ ಜರ್ಮನಿಯ ಜನಾಂಗೀ ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂವಾದದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕವಾಗಿದೆ, ಇದೂ ಕೂಡ ಆಧುನಿಕ ಯಹೂದ್ಯ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಯೋಜನಗೊಂಡಿದೆ. ವೋಕಿಷ್ ಚಳುವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತುಲೆ ಸಮಾಜದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, 1918ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯುನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಇವರುಗಳು NSDAP ನಾಜಿ ಪಕ್ಷದ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಯಾನ್-ಜರ್ಮನಿಸಮ್ ಇದು 1920ರ -1930ರ ದಶಕದ ಅಂತರ ಕದನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು.[62]<ref name="Arendt"/> *ಈ ಘಟನೆಯ ಹರಿವುಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿವಾದಿಗಳ ಸಂವಾದದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ "ಮಾಸ್ಟರ್ ವರ್ಣ" (ಪ್ರಧಾನವಾದ ವರ್ಣ) (ಅನೇಕ ವೇಳೆ "ಆರ್ಯನ್ ವರ್ಣ" ಅಥವಾ "ನೊರ್ಡಿಕ್ ವರ್ಣ") ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯದ ಜೊತೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು . ಅವರು "ವರ್ಣಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನಗೊಂಡರು, ಇದು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂವಾದಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಅಮೂಲಾಗ್ರ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಒಂದು "ವರ್ಣದ ಹೋರಾಟ"ದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. *ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಸೀಮೆಗಳು ಈ ರಿತಿಯಾಗಿ ದೋಷಾರೋಪ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು (ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥ) ಅವರುಗಳು ನಂಬಿದರು, ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ನಿರ್ದೋಷತೆ"ಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ-ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಏಕಪ್ರಕಾರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಜೊತೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತಹ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂವಾದಗಳು ಆದಾಗ್ಯೂ ಪ್ಯಾನ್-ಜರ್ಮನಿಸಮ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗಣರಾಜ್ಯದ, ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯಿಂದ ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯವರೆಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತುಂಬಾ ದೂರದ-ಹಕ್ಕಿನ ಚಳುವಳಿಗಳ ಒಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಈ ಚಳುವಳಿಯು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೇಫಸ್ ಅಫೇರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. *ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಡ್ರೇಫಸ್‌ನ ದೇಶದ್ರೋಹದ ದೋಷಾರೋಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ದೇಶವು ತನ್ನನ್ನು ಎರಡು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಿಸಿತು, ಒಂದು ಗುಂಪು ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಡ್ರೇಫಸ್‌ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೆ’ಅಕ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ಬರೆದ ಎಮಿಲೆ ಜೋಲಾನಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕವಿ ಮೌರಿಸ್ ಬೇರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.[63] *ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಕ್ಷನ್ ಫ್ರಾನ್ಸೈಸ್ ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೌರಾಸ್‌ನು (1868–1952) "ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟರು, ಜ್ಯೂ ಜನಾಂಗೀಯರು, ಫ್ರೇಮ್ಯಾಸನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರು ಈ ನಾಲ್ಕು ಬೆಂಬಲಿಗ ರಾಜ್ಯ"ಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಫ್ರಾನ್ಸ್-ವಿರೋಧಿ" ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿಸಿದನು (ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಅವನ ನಿಖರವಾದ ಶಬ್ದವು ನಿಕೃಷ್ಟವಾದ ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಆಗಿದೆ). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ಜನಾಂಗಗಳು "ಆಂತರಿಕ ವಿದೇಶಿಯರಾಗಿದ್ದರು," ಅವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಜನರ ಜನಾಂಗೀಯ ಏಕತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು. == ಜನಾಂಗೀಯ ಹೋರಾಟಗಳು == *ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಅನೇಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಅನೇಕರು "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ"(ರೇಸಿಜಮ್) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳಾದ, ಅನ್ಯದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಲ್ಪಿತ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಅನ್ಯದ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿನ ದೇಶ ಸಂಬಂಧಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. *ಜನಾಂಗೀಯ- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ಪ್ರಬಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಮ್ ತುರ್ಕರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ನರು). ವರ್ಣದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಜನಾಂಗೀಯ ಹೋರಾಟಗಲಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ವರ್ಣದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಅಧಾರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು "ಇತರೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ "ಇತರೆ" ಎಂಬುದನ್ನು "ಕೆಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ" ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), "ಮೆಲ್ದರ್ಜೆ" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪಕ್ಷ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಗಡಿ, ಮಾನವ ಚರಾಸ್ತಿ, ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಠೋರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. * ಕಡಿಮೆ ಸದಾಚಾರ ಅಥವಾ ನೈತಿಕತೆಯ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ರಿಚರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಂಟಿಯಾಕ್‌ನ ರೆಬೆಲಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ "ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು "ಇಂಡಿಯನ್"‌ಗಳೆಂದೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಯೂರೋ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಜನರನ್ನು "ಬಿಳಿಯ"ರೆಂದು, ಮತ್ತು ಈ ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನವರು ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಬೇಕೆಂಬ ದ್ವಂದ್ವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು" ಸೂಚಿಸಿತು. (ರಿಚರ್, ಫೇಸಿಂಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಫ್ರಂ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಂಟ್ರಿ, ಪು. 208) ಬಾಸಿಲ್ ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್ ತನ್ನ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, [65], ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ— ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1800ರಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. *"ಸಮ-ಅವಕಾಶದ ಉದ್ಯೋಗಿ" ಎಂಬ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಆಫ್ರಿಕಾದ "ಶುಭು ಜನರು" ಎಂಬುದೊಂದು ಮಾತ್ರ ಹಿನ್ನೆಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ನಂತರ "ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಎಂಬ" ವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದು ’ತ್ರಿಕೋನ ವ್ಯಾಪಾರ’ವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹೊಸ ಜನರು, ಸಾಧ್ಯಂತ ಗುಲಾಮರು, ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡಿದರು ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ದುರ್ಬಲರಾದರು ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. *"ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ"ಯ ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇವೆರಡರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವರ್ಣ(ಜಾತಿ)ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜನರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು(''ಎರಿಕ್ ವೂಲ್ಫ್‌ನ ಯೂರೋಪ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ ವಿತೌಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ಯನ್ನು ನೋಡಿ). ಜುಆನ್ ಜಿನೀಸ್ ಡಿ ಸೆಪಲ್ವೆಡ ಹೀಗೆ ವಾದ ಮಾಡಿದ, 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲಡೋಲಿಡ್ ವಿವಾದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] ಯಾವತ್ತೂ ಗುಲಾಮರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ''ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆ''ಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. *ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗುಲಾಮರು. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಪ್ರಬಲ ವಸಾಹತು ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸಾಹತು ಮತ್ತು ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿಯರು ಅದನ್ನು 19-20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಟರು ತಾವು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣೀಯವಾಗಿ ಸಹ ಪಕ್ಷಪಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೇವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. == ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಭಿನ್ನತೆ == *ಓವನ್ ಅಲಿಕ್ ಷಾಹದಾ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ, "ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯು ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನೂ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ".<ref name="Shahadah">[http://www.africanholocaust.net/news_ah/agencyandafrica.htm ದಿ ರಿಮೂವಲ್ ಆಫ್ ಎಜೆನ್ಸಿ ಫ್ರಾಮ್ ಆಫ್ರಿಕಾ]- ಒವೆನ್ 'ಅಲಿಕ್ ಶಹಾದಾ</ref> ಸ್ಕಾಟ್ಲಾಂಡಿನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ-"ನೀಗ್ರೋ ಗಳು ಬಿಳಿಯರಿಗಿಂತ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕೀಳು ಮಟ್ಟದವರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಎಂದೂ ನಾಗರಿಕ ದೇಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೀಗ್ರೋ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕೌಶಲ್ಯದ ತಯಾರಿಕೆ ಯಾಗಲೀ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ".<ref name="EricMorton">[http://www.africanphilosophy.com/vol1.1/morton.html ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827004736/http://www.africanphilosophy.com/vol1.1/morton.html |date=2009-08-27 }}- ಎರಿಕ್ ಮೊರ್ಟಾನ್</ref> *ಜರ್ಮನಿಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಇಮ್ಯಾನುಲ್ ಕ್ಯಾಂಟ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ," ಹಳದಿ ಭಾರತೀಯರು ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೀಗ್ರೋಗಳು ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಒಂದು ಭಾಗವಿದೆ".<ref name="autogenerated1">[ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ರೇಸಿಸಮ್ ( O.R.P.) (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ರೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ) (ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್)]- ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಬಾಕ್ಸಿಲ್</ref> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲ್ಹೆಮ್ ಫೆಡ್ರಿಕ್ ಹೆಗೆಲ್, " ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಗವಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, "ಕರಿಯರಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅರಿವಿಲ್ಲ, ಅವರ ಉತ್ಸಾಹವು ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಮುಳುಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಯಾವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. *ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಾನಾಂತರ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ, ಬೇದಭಾವವಿಲ್ಲದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನತೆಯು ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನತೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಇತ್ತು." (''ಆನ್ ಬ್ಲಾಕ್‍ನೆಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್:ಎಸ್ಸೇಸ್ ಆನ್ ದಿ ಇಮೇಜ್ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಇನ್ ಜರ್ಮನಿ'' ಬೋಸ್ಟನ್: ಸಿ.ಡಬ್ಲೂ. ಹಾಲ್, 1982, ಪಿ.94). ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯವರು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುದಕ್ಕೆ 30 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮೊದಲು ಆಟೋ ವಿನಿಂಜರ್, "ನೀಗ್ರೋಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅವರ ತತ್ವಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಯು ಒಂದು ದುಡುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ"(''ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್'' , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಜಿ.ಪಿ. ಪುಟ್ನಮ್, 1906, ಪಿ.302). *ಜರ್ಮನಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಆಸ್ವಲ್ಡ್ ಸ್ಪೆಂಗ್ಲರ್, ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ. ''ದಿ ಅವರ್ ಆಫ್ ಡಿಸಿಶನ್‍ನ'' ಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಂಗ್ಲರ್," ಏನೂ ಇಲ್ಲದವರ, ಸಂತಸದಾಯಕವಾದ ಮುಕ್ತಾಯ', ಶವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೀಗ್ರೋ ಕುಣಿತ ಇವರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ(''ದಿ ಅವರ್ ಆಫ್ ಡಿಸಿಶನ್'' , ಪಿಪಿ. 227-228). ನಾಜಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೃಹತ್ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಾದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ "ಆರ್ಯ"ನ್ನರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಕಾಲೇಜಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="autogenerated1"/> == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಿನ್ನತೆ == *ವರ್ಣ(ಜನಾಂಗ)ದ ಬಗೆಗಿನ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ'' ಎನ್ನುವ ಪದವು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸು ವುವವರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ.ಇದು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರು ಒಂದೇ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದವರು ಎಂಬ ಚರ್ಚಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮೇಲೆ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. *ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹೇರಿ ಅವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನೇರವಲ್ಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, 1864ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ "ಸರ್ವೈವಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಟ್ಟೆಸ್ಟ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದು, 1940ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಡಾರ್ವಿನಿಸಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್]] ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ''ದಿ ಡೀಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್'' (1871) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವರು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕುಲದವರು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಆತ ಮಾನವರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗದ ಜನರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ. ಯುರೋಪಿನ ನಾಗರೀಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿಕ್ಕಾಟದಲ್ಲಿರುವ ’ಕೆಳಹಂತದ ಅನಾಗರೀಕತೆ’ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref name="dom">{{cite web |url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?itemID=F937.1&viewtype=text&pageseq=245 |title=The descent of man, and selection in relation to sex |accessdate=2007-12-02 |author=Charles Darwin |authorlink=Charles Darwin|year=1871 |publisher=John Murray}}</ref><ref>{{Cite book |last=Desmond |first=Adrian | last2 = Moore | first2 = James | author2-link =James Moore (biographer) |year=1991 |title=Darwin |url=https://archive.org/details/darwin0000desm | publication-place = London |publisher=Michael Joseph, Penguin Group |isbn=0-7181-3430-3 |oclc=185764721 }} pp. 28, 147, 580.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು "ಕುಲ ಭ್ರಷ್ಟತೆ " ಮತ್ತು "ರಕ್ತದ ಅನುವಂಶಿಕತೆ"ಯ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಜ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ನೇರವಲ್ಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಡಾರ್ವಿನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸುಸಂತಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಮ್ಮಿಲವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. * ಅವು ಭೌತ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾನವ ಮಾಪನ, ಕಪಾಲ ಮಾಪನ, ಕಪಾಲಾಧ್ಯಯನ, ದೈಹಿಕ ಚಹರೆಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತರ್ಕವನ್ನು ಜನಾಂಗೀಯವಾದದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ವಿಚಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ{/0} ಶಾಲೆ ({1}ಫ್ರಾಂಜ್ ಬೋವಾಸ್{/1}, ಮುಂತಾದವು.), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ {2}ಸೋಶಿಯಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ತ್ರೋಪಾಲಜಿ{/2} ({3}ಬ್ರೋನಿಷಾ ಮೇಲಿನೊವ್ಸ್ಕಿ/3}, {4}ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ರೇಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್-ಬ್ರೌನ್{/4}, ಮುಂತಾದವು.), ದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ {5}ಎಥ್ನಾಲಜಿ{/5} ({6}ಕ್ಲಾಡೆ ಲೇವಿ-ಸ್ಟ್ರಾಸ್{/6}, ಮುಂತಾದವು.), ಮತ್ತು {7}ನಿಯೋ-ಡಾರ್ವೀನಿಯನ್ ಸಿಂಥಸಿಸ್{/7}{/3} ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂತಾದ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಂತ್ರಪೋಮೆಟ್ರಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಹೊರಚಹರೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. *ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಯೋ-ಡಾರ್ವೀನಿಯನ್ ಸಿಂಥಸಿಸ್, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 1960ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು {0}ಜೀನ್-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಕಾಸದ ಚಿಂತನೆ{/0}ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ" ಪೊಳ್ಳುತನದ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದಾಖಲೆ ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ {0}ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ{/0}ಯ ಗೊಂದಲಗಳು {1}ಅನುವಂಶಿಯತೆ{/1}ಯನ್ನೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಬೇಧ ನೀತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. == ಅನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸುಜನನ ಶಾಸ್ತ್ರ == *ಸುಜನನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು 1869ರಲ್ಲಿ ''ಡಿಜನರೇಷನ್'' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ [[ಗಾಲ್ಟನ್, ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್]](1822-1911) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಮಾನವರಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಆನುವಂಶಿಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇದು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬರಹಗಾರ ಇಮೈಲ್ ಝೋಲ (1840-1902) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ 1871ರಲ್ಲಿ ''ಲೆಸ್ ರೌಗನ್-ಮ್ಯಾಕ್ವರ್ಟ್ಸ್ '' ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತು-ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದನು. *ಅದರಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ರಾಜಕೀಯ(''ಸನ್ ಎಕ್ಸಲೆಂಸ್ ಯೂಜನ್ ರಾಗನ್'' ) ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ(''ಲೆ ಡಾಕ್ಚರ್ ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್)'' ಹಾಗೂ ಕೆಳಸ್ಥರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮದ್ಯಪಾನದ ಚಟಕ್ಕೆ(''L'Assommoir'' ), ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ( ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ನರಹಂತಕರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಝೋಲ ವಿವರಿಸಿದ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಬಲರಾದಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜಾತಿ(ವರ್ಣ)ಗಳಿರುವುದನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರೂ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಾದ ಮಾಡಿದರು. *ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರೆಗೂ ಅಲ್ಪಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref>[[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೊ]], ''ದಿ ರೇಸ್ ಕ್ವಶ್ಚನ್'' , 1950</ref> 1950ರ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಹೇಳಿಕೆ, ದಿ ರೇಸ್ ಕ್ವೆಷನ್ ಪ್ರಕಾರ 1930ರ ಮದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತ್ತು. 1950ರಲ್ಲಿ, ಯೂನೆಸ್ಕೋ ಇದು ಪುನಃ ಆರಂಭ ಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. <blockquote> ''ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಅಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಶನ್ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಬಯಸಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಅಪೀಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾಲಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಯಿತು. ಜನಾಂಗೀಯತೆಯು ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ನೀತಿಯ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮಸಾರಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೆನೆಸ್ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸತ್ಯದ ಕುರಿತು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟನು. ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವಿರೋಧ ಕಾಣದ ನಾಜಿ ಆಂದೋಲನವು ತನ್ನ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಯೇ ಇತ್ತು.'' </blockquote> ತರ್ಡ್ ರಾಯ್ಕ್‌ನ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗಳು, ಅದರ ಸುಜನನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೊಲೆ, ರೋಮನಿ ಜನರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಗ್ಗೊಲೆ(ರೋಮನಿ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಘಟನೆಗಳು ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವರ್ಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಬೋಶಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆಂತ್ರಫಾಲಜಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದನ್ನು 1950ರ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಲಾಯಿತು.'' ದಿ ರೇಸ್ ಕ್ವಷನ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಹಿಮಾಡಿದರು. == ಬಹುಪೂರ್ವಜ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯ ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರ == *ಅರ್ಥುರ್ ದೆ ಗೋಬಿನೀಯು ''ಆನ್ ಎಸ್ಸೇ ಆನ್ ದ ಇನಿಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ದ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೇಸಸ್ (ಮಾನವ ವರ್ಣಗಳ ಅಸಮಾನತೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ)'' (1853–1855) ಇದು ವರ್ಣದ ಒಂದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧುನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲಿನ ಬೊಲೇನ್ವಿಲೈಯರ್‌ನ ವರ್ಣಭೇದದ ದೀರ್ಘ ಸಂವಾದವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು, ಅದು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಗೋಬಿನೀಯು ಆದ್ದರಿಂದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಮಾನವರ ನಡುವಿನ ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಔಚಿತ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. *ಬಹುಪೂರ್ವಜ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ "ವರ್ಣ"ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ವಾಚರ್ ದೆ ಲಾಪೌಗ್‌ನ (1854–1936) ವರ್ಣಗಳ ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗೋಬಿನೀಯುನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ವಾಚರ್ ದೆ ಲಾಪೌಗ್‌‌ನು 1899 ರಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರ'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಿಳಿಯ, "[[ಆರ್ಯರು|ಆರ್ಯನ್]] ವರ್ಣ", "ಮೋಟುತಲೆ ಜನಾಂಗ" ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ "ಜ್ಯೂ" ಇದು ಮೂಲ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದನು. ವಾಚರ್ ದೆ ಲಾಪೌಗ್‌ನು ಆದ್ದರಿಂದ ವರ್ಣಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು "''ಹೋಮೋ ಯುರೋಪಿಯಸ್'' " (ಟ್ಯೂಟನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ), "''ಹೋಮೋ ಅಲ್ಪಿನಸ್'' " (ಆವಿರ್ಗ್ನೇಟ್, ಟರ್ಕಿಶ್, ಇತ್ಯಾದಿ), ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ "''ಹೋಮೋ ಮೆಡೀಟರೇಮಿಯಸ್'' " (ನೆಪೋಲಿಟನ್, ಅಂಡಾಲಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ)ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು. ಅವನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಮೇಲು ವರ್ಗವು ''ಹೋಮೋ ಯುರೋಪಿಯಸ್‌ನ'' ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಳ ವರ್ಗವು ''ಹೋಮೋ ಅಲ್ಪಿನಸ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಿದನು. ಗ್ಯಾಲ್ಟನ್‌ನ ಸುಜನನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅವನ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ, ವಾಚರ್ ದೆ ಲಾಪೌಗ್‌ನ "ಆಯ್ಕೀಕರಣ"ವು ಮೊದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಟನಾಕಾರರ ನಿರ್ನಾಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. *ಇದು ಒಂದು "ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದ" ವಿಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯದು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಯಾವುದೇ ವಾದ ವಿವಾದವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನ ವಿಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು . ಅವನ "ಆಂಥ್ರೋಪೋಸೋಶಿಯಾಲೊಜಿ"ಯು ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ, ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತನ್ನು<ref>ಮ್ಯಾಟ್ಸುವೊ ಟಕೇಶಿ (ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಶಿಮಾನೆ, ಜಪಾನ್). ''L'Anthropologie de Georges Vacher de Lapouge: Race, classe et eugénisme'' (Georges Vacher de Lapouge anthropology) in ''Études de langue et littérature françaises'' 2001, n°79, pp. 47–57. ISSN 0425-4929 ; INIST-CNRS, Cote INIST : 25320, 35400010021625.0050 ([http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&amp;cpsidt=13473405 ಅಬ್ಸ್ಟ್ರಾAbstract resume on the INIST-CNRS]</ref> ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಾಚರ್ ದೆ ಲಾಪೌಗ್‌ನ ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ವಿಲಿಯಮ್ ಝಡ್. ರಿಪ್ಲೇಯು ''ದ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಯುರೋಪ್'' (ಯುರೋಪ್‌ನ ವರ್ಣಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು. * ಅವುಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಇತರ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹಗಾರರೆಂದರೆ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಎಚ್.ಎಸ್. ಚಾಂಬರ್ಲೇನ್ ("ಆರ್ಯನ್ ವರ್ಣ"ಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಜರ್ಮನ್ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ದೇಶೀಯನನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಾಗರಿಕ) ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಸುಜನನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ''ದ ಆಥರ್ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೇಟ್ ರೇಸ್ (ವ್ಯಾಪಕ ವರ್ಣದ ದಾಟಿಹೋಗುವಿಕೆ)'' ಯ (1916) ಲೇಖಕ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ ಮುಂತಾದವರು. == ಮಾನವ ಜೂಗಳು (ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು) == *ಮಾನವ ಜೂಗಳು ("ಮಾನವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ), ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ: ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವಮಾಪನ ಈ ಎಲ್ಲದರ ಪ್ರಯೋಗ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[http://migs.concordia.ca/occpapers/zoo.htm ಆನ್ ಎ ನೆಗ್ಲೆಟೆಡ್ ಆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೇಸಿಸಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025042222/http://migs.concordia.ca/occpapers/zoo.htm |date=2014-10-25 }}, ಕರ್ಟ್ ಜೊಹಾನ್ಸನ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000</ref><ref>{{cite news | authors=Pascal Blanchard, Sandrine Lemaire and Nicolas Bancel |title=Human zoos – Racist theme parks for Europe's colonialists |publisher=[[Le Monde Diplomatique]] |date=August 2000 |url=http://mondediplo.com/2000/08/07humanzoo}} {{en icon}}; {{cite news |title=Ces zoos humains de la République coloniale |publisher=[[Le Monde diplomatique]] |date=August 2000|url=http://www.monde-diplomatique.fr/2000/08/BANCEL/14145.html}} {{fr icon}} (ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯ)</ref> *ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಂದು ಗುಲಾಮ ಜೊಯ್ಸ್ ಹೆತ್ ಇದು ಪಿ.ಟಿ. ಬರ್ನಮ್‌ರಿಂದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸಾರ್ಟ್‌ಜೈ ಬಾರ್ಟ್‌ಮನ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ, "ಹೊಟ್ಟೆಂಟಾಟ್ ವೀನಸ್", ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, 1836ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ (ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಷಾಹಿ) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳಾದವು, ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|II ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದವೆರೆಗೂ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆಧುನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧಕ ಕಾರ್ಲ್ ಹಾಗೆನ್‌ಬೆಕ್‌ನು "ಅನಾಗರಿಕರು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವರನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು.<ref name="Diplo">[http://mondediplo.com/2000/08/07humanzoo ಹೂಮನ್ ಜೂಸ್- ], ನಿಕೊಲಾಸ್ ಬಾನ್ಸೆಲ್, ಪಾಸ್ಕಲ್ ಬ್ಲಾಂಚರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿನ್ ಲೆಮಾಯಿರ್ ''Le Monde diplomatique'' , ಆಗಸ್ಟ್ 2000 {{en icon}} [http://www.monde-diplomatique.fr/2000/08/BANCEL/14145.html ಫ್ರೆಂಚ್–ಉಚಿತ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120307215551/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1252/is_16_131/ai_n13463375/ ಸೆವೆಜಸ್ ಆಂಡ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್– ದಿ ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜೂ], ನಿಗೆಲ್ ರಾಥ್ಫೆಲ್ಸ್, ಜಾನ್ಸ್‌‍ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ {{en icon}}</ref> *ಆಫ್ರಿಕಾ ಕಾಂಗೋ ಪ್ರದೇಶದ ಪಿಗ್ಮಿ ಓಟಾ ಬೆಂಗಾವು ಬ್ರೊಂಕ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶಾನಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಸುಜನನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಗ್ರಾಂಟ್‌ರಿಂದ 1906ರಲ್ಲಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಒರೆಂಗುಟನ್ ನಡುವಣ ಒಂದು "ಕಳೆದುಹೋದ ಸಂಪರ್ಕ"ವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು: ಆದ್ದರಿಂದ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನೀತಿ (ಡಾರ್ವಿನ್ ವಾದ)ಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಡಾರ್ವಿನ್‌]]ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1931ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡೋನಿಯಾದ ಕನಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.<ref>{{PDFlink|[http://www.port.ac.uk/special/france1815to2003/chapter6/interviews/filetodownload,18533,en.pdf The Colonial Exhibition of May 1931]|96.6&nbsp;KB}} ಮಿಕಾಯಿಲ್ ಜಿ.ವ್ಯಾನ್, ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ, ಸಾಂತಾ ಕ್ಲಾರಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,, ಯುಎಸ್ಎ</ref> "ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಾಂಗೋ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ"ಯು 1958ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರುಸೆಲ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. == ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಉಗಮದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಕಾಸವಾದದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು == *ಜಾನ್ ಟೂಬಿ ಮತ್ತು ಲೀಡಾ ಕೊಸ್ಮೈಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವರ್ಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವು ಅವರನ್ನು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿತು (ಉಳಿದ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿಂಗವಾಗಿದೆ). ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ವರ್ಣವನ್ನು ಒಂದು ವಿಂಗಡನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸ್ವಭಾವದ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡರು, ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸಗಳಿಗೆ, ಮಾನವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರ ವರ್ಣಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಟೂಬಿ ಮತ್ತು ಕೊಸ್ಮೈಡ್ಸ್‌ರು, ಆಧುನಿಕ ಜನರು ವರ್ಣವನ್ನು ಏಕೀಕರಣ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ (ಒರಟಾದ-ಮತ್ತು-ತಯಾರಿರುವ ಸೂಚಕ). * "ಯಾವ ಬದಿಯನ್ನು" ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕಕ್ಕಿಂತ-ಉತ್ತಮ ಊಹೆಯು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೆಯೇ ತಿಳಿದಿರಲ್ಪಟ್ಟಿರದಿದ್ದರೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಊಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಕರ್ಜ್‌ಬನ್ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವು ಈ ಊಹೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಮೆಮೊರಿ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರೊಟೊಕೋಲ್ (ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಗೊಂದಲಿತ ಪ್ರೊಟೊಕೋಲ್) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಕ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. *ಪುನರವಲೋಕನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಯದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಂದರೆ ಅವರು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದೇ ವರ್ಣದ ಒಬ್ಬ ಮಾತುಗಾರನಿಗೆ "ಸರಿಯಾದ" ಮತುಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯ ಹೆಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಾತುಗಾರನಿಗೆ "ಒಂದೇ ಬದಿಗಿನ" "ಸರಿಯಾದ" ಮಾತುಗಾರ ಎಂದೂ ಕೂಡ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯೋಗದ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ, ತಂಡವು ಚರ್ಚೆಯ "ಬದಿಗಳನ್ನು" ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಿತು; ಮತ್ತು ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಟೆಯ ಬಣ್ಣದ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. *ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಉಡುಪುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯೋಗದ ವಿಷಯಗಳ ಮೊದಲ ಗುಂಪು, ಯಾರು ಚರ್ಚೆಯ ಯಾವ ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ವರ್ಣವನ್ನು ಗೋಚರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು; ಪ್ರಯೋಗದ ವಸ್ತುಗಳ ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪು ಉಡುಪುಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಗೋಚರ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ವರ್ಣದ ಪರಿಣಾಮವು ತುಂಬಾ ಗೌಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref name="KurzbanToobyCosmides2001ErasingRace">{{cite journal |title=Can race be erased? Coalitional computation and social categorization |author=Robert Kurzban , John Tooby, and Leda Cosmides |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |date=December 18, 2001 |volume=98 |issue=26 |pages=15387–15392 |url=http:// www.psych. ucsb.edu /research /cep /papers/eraserace.pdf |accessdate=2008-06-11 |doi=10.1073/pnas.251541498 | pmid=11742078|format=PDF |month=Dec |issn=0027-8424 |pmc=65039}}. ಇದರಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಇನ್ನೀತರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು {{cite web |url=http://www.psych.ucsb.edu/research/cep/erasingrace.htm |title=(untitled) |access-date=2010-08-27 |archive-date=2008-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080627070117/https://www.psych.ucsb.edu/research/cep/erasingrace.htm |url-status=dead }}</ref> *ಜನಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸಹಪ್ರಯತ್ನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ರೊಸ್ ಹ್ಯಾಮಂಡ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಅಕ್ಸೆಲ್‌ರಾಡ್‌ರು ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನುಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ವಹಿವಾಟು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ: ಬಣ್ಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡದೇ, ನಿಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ. ಜನಾಂಗ ಕೋಂದ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜನಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೀಯ-ಅಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೋಗುವವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮನ ಗಂಡರು.<ref>ನ್ಯೂ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 2595, 17 ಮಾರ್ಚ್2007ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.</ref> == ರಾಜ್ಯದಿಂದ-ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ == *ರಾಜ್ಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು - ಅಂದರೆ, ಒಂದು ದೇಶ-ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪದ್ಧತಿಗಳು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ - ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ನೆಲಸಿಗ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ (ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ) ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಶೊವಾ ಅವಧಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ರಾಜಕೀಯವು ದೇಶವನ್ನು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯರ ವಿರುದ್ಧದ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url =http://www. cnn.com/2005 /WORLD/ africa/ 03/30/zimbabwe.farmers/index.html |title=Tale of two farms in Zimbabwe – Mar 30, 2005 |publisher=CNN.com |date=2005-03-30 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *ರಾಜ್ಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಡಾಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅನನ್ಯತೆಯ<ref>{{Cite web |url=http://www.primicias.com.do/articulo,5408,html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-27 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225113557/http://primicias.com.do/articulo,5408,html |url-status=dead }}</ref> ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಹೈಟನ್ಸ್ ಮತ್ತು "ಹೈಟನ್ ತರಹ ಕಂಡುಬರುವ" ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಅನ್ಯದ್ವೇಷದ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಹೈಟನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಡೊಮಿನಿಕನ್‌ರ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ಒಂದು ದಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುಎಸ್ಎ http://www.amnestyusa{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. org/document. php?lang=e&amp;id=ENGUSA20070321002</ref> *ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗೆ ಸಹಮತವಾದ, ಅನ್ಯದ್ವೇಷದ ಮತ್ತು, [[ನಾಜಿಸಮ್|ನಾಜಿನೀತಿ]]ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದಿತು.<ref>ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರಸೆಲ್ ಆಫ್ ಲಿವರ್ಫೂಲ್, ''ದಿ ನೈಟ್ಸ್ಆಫ್ ಬುಶಿಡೊ (Knights of Bushido)'' , ಪುಟ.238, ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಬಿಕ್ಸ್, ''ಹಿರೊಹಿತೊ ಆಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಜಪಾನ್'' , 2001, ಪುಟ.313, 314, 326, 359, 360, ಕ್ಯಾರೆಲ್ ವುಲ್ಫರ್ನ್, ''ದಿ ಎನಿಗ್ಮಾ ಆಫ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪವರ್'' , 1989, ಪುಟ.263-272</ref><ref>ಆಂಟಿ ಹೈಟಿಯಾನಿಸಮ್, ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಮೆಮೊರಿ ಆಂಡ್ ದಿ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್ ಫಾರ್ ಜಿನೊಸೈಡಲ್ ವೈಲನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಡೊಮಿನಿಷಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೊರಾಂಟೊ ಪ್ರೆಸ್ ISSN 1911-0359 (Print) 1911-9933 (ಅಂತರಜಾಲ) ಸಂಪುಟ, ಸಂಚಿಕೆ 1, ಸಂಖ್ಯೆ 3 / ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 DOI 10.3138/7864-3362-3R24-6231</ref><ref>{{cite web |url=http://www.eldiariony.com/noticias/detail.aspx?section=17&&id=1708240 |title=El Diario/LA PRENSA OnLine |publisher=Eldiariony.com |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2008-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080203135633/http://www.eldiariony.com/noticias/detail.aspx?section=17&&id=1708240 |url-status=dead }}</ref> == ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ == === ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ === *ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ ವಲಸೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ನರು [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ|ಸಿಂಧೂ(ಇಂಡಸ್) ಕಣಿವೆ ನಾಗರೀಕತೆ]]ಯ ಪತನದ ನಂತರ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು.<ref>ದಿ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇದಿಕ್ ಕಲ್ಚರ್: ದಿ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ ಮೈಗ್ರೇಷನ್ ಡಿಬೇಟ್, ಎಡ್ವಿನ್ ಬ್ರಾಂಟ್, 2001</ref> ಇವರು ಪೂರ್ವದ ಅನಟೋಲಿಯಾ, ಕಾಕಸಸ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್]] ಮಾತನಾಡುವ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|first=Bijal P|last=Trivedi|title=Genetic evidence suggests European migrants may have influenced the origins of India's caste system|url=http ://www. genomenewsnetwork.org/articles/05_01/Indo-European.shtml|work=Genome News Network|publisher=J. Craig Venter Institute|date=2001-05-14|accessdate=2005-01-27}}</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಆರ್ಯರು|ಆರ್ಯನ್ನರ]] ದಾಳಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ "ಆರ್ಯನ್ನರು" ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಂಗಡದೊಳಗೇ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಮೂಲಕ "ಬಿಳಿ-ಚರ್ಮದ" ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ನರು, "ಕಪ್ಪು-ಚರ್ಮದ" ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. *ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ತಾವು "ಶುದ್ಧ ಆರ್ಯನ್ನರು" ಎಂದು, ಬ್ರಿಟೀಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟೀಷ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಪಡೆದುದ್ದಾಗಿದೆ.<ref>ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ- [[ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು|ಜವಾಹರ ಲಾಲ್ ನೆಹರು]], "ಭಾರತೀಯ: ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ" (p108)- ಎಸ್.ಎಸ್.ಸೇನ್, ನ್ಯೂ ಏಜ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್. ISBN 81-224-1774-4</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಇಂಡೊಫೋಬಿಯಾವು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರ್ಯನ್ನರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ನರ ದಾಸ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯವಾಯಿತು.<ref>ಆಯೆಷಾ ಜಲಾಲ್. (1995). (1995). [http://www.jstor.org/sici?sici=0020-7438(199502)27:1%3C73:CPHAOI%3E2.0.CO;2-0 ಕಂಜೂರಿಂಗ್ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ್: ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಸ್ ಆಫಿಶಿಯಲ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನಿಂಗ್.] *''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್.'' 27(1). pp. 73–89.</ref> ಜೆನೆಸಿಸ್‌ನ 30–31 ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವರು "ಬಿಳಿಯ" (ಲೇಬನ್ ಜನರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಅಬ್ರಹಮ್|ಅಬ್ರಹಾಂ]] ನ ಪೀಳಿಗೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದನು). ಕಿಂಗ್ ಡೇವಿಡ್ ಫಿಲಿಸ್ಟಿನ್ ಜನರ ಮುಂದೊಗಲನ್ನು [http://quod.lib.umich.edu/cgi/k/kjv/kjv-idxtype=proximity&amp ;q1=philistines&amp;operator1= Near&amp;amt1=80&amp;q2= foreskin&amp;operator2= Near&amp;amt2=80&amp; q3=&amp;restrict=All&amp;size=First+100 ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಮಾನವ ಕುಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋವಾನ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ವಿಭಜಿಸುವ ಚೌಕಿ ಎಲ್ ಹ್ಯಾಮೆಲ್ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ಟಾಲ್ಮುಡ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಹಮ್‌ನ ಪೀಳಿಗೆಯವರನ್ನು ಕರಿಯರಾಗಲೆಂದು ಶಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು [ಅದು] ಹಮ್‌ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪಾಪಿಯನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸಿ ಆತನ ಪೀಳಿಗೆಯು ಇನ್ನೂ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ."[115] * ಬರ್ನಾಡ್ ಲೇವಿಸ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಗ್ರೀಕರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಆದರೆ 'ಅನಾಗರೀಕರು' (ಅಂದರೆ ಗ್ರೀಕರಲ್ಲದವರು) ಸ್ವಭಾವತಃ ಗುಲಾಮರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.[116] ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೂ, ಏಷ್ಯಾದ ಜನರು ಯೂರೋಪಿನ ಜನರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.[118]<ref>{{Cite book|title=Race and slavery in the Middle East: an historical enquiry|url=https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi|author=[[Bernard Lewis]]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1992|isbn=0195053265|pages=[https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi/page/54 54]–5}}</ref> == ಮಧ್ಯಯುಗ ಹಾಗೂ ನವಜಾಗೃತಿ == MENA ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಲ್-ಮುಕದ್ದಸಿ, ಅಲ್-ಜಹಿಸ್, ಅಲ್-ಮಸುದಿ, ಅಬು-ರೆಹಾನ್ ಬಿರುನಿ, ನಾಸಿರ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಅಲ್-ತುಸಿ, ಹಾಗೂ ಇಬ್ನ ಕುತೈಬ್ಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಹಾಗೂ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರತ್ಜ್ಞರ<ref name="racism">"'' [https://books.google.com/books?id=WdjvedBeMHYC&pg=PA53&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false "ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಲೇವರಿ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ಈಸ್ಟ್: ಆನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಎನ್ಕ್ವೈರಿ"]'' ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಲೆವಿಸ್ (1992). ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌‍ ಯುಎಸ್. p.53. ISBN 1-884654-21-5</ref> ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯವಾದಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.<ref name="racists"/> CEಯ 14ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಟುನೀಸಿಯದ ಇಬ್ನ ಖಲ್ದನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: <blockquote>- :"''[ಕಪ್ಪು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪರಿಚಿತ ಜನರು] ದಕ್ಷಿಣದ ಆಚೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕತೆ ಇಲ್ಲ. '' ''ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗಿಂತ ಮೂಖ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಾರೆ. '' ''ಅವರು ಪೊದೆ ಹಾಗೂ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಒಬರನೊಬ್ಬರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. '' ''ಅವರನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು."'' *''"ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿಬಂಧನೆಯ ಅನುಸಾರ ನೀಗ್ರೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ವಿಧೇಯ, ಕಾರಣ (ನೀಗ್ರೋರು) ಮನುಷ್ಯರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮೂಖ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ (ಅಗತ್ಯವಾಗಿ) ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹೋಲುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ನಾವು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ."'' <ref name="racism"/><ref name="racists">{{cite web |url=http://www.colorq.org/Articles/article.aspx?d=2002&x=arabviews |title=West Asian views on black Africans during the medieval era |publisher=Colorq.org |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2016-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527183114/http://www.colorq.org/Articles/article.aspx?d=2002&x=arabviews |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.al-eman.com/islamlib/viewchp.asp?BID=163&amp;CID=8#s3 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090113002455/http://www.al-eman.com/islamlib/viewchp.asp?BID=163&CID=8#s3 |date=2009-01-13 }}. ದಿ ಮುಕದ್ದಿಮಯ್, ಭಾಷಾಂತರ-ಎಫ್.ರೊಸೆಂದಲ್</ref></blockquote> *ಕುರಾನ್ ಯಾವುದೇ ವರ್ಣಭೇದ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ಈ ತರಹದ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳು ನಂತರ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅರಬರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು:<ref name="Lewis"/><ref>ಜೆ.ಫಿಲಿಫ್ ರಸ್ತೊನ್, ''ರೇಸ್, ಎವೊಲ್ಯೂಷನ್, ಆಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್'', 1997, ಪುಟ 97–98: "ಕೆಳಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಅನ್ನುವ ಯಾವುದೇ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಾನ್ಹೇಳಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಒಳ ಜನಾಂಗೀಯ ಮದುವೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಬರು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಕರಿಯರಿಗೂ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಥಿಯೊಪಿಯನ್ನರು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಝಾಂಜ್ (ಸಹಾರಾದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದವರಾದ ಬಂಟು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಗ್ರೋ ಜನಾಂಗದ ಜನರು) ಪಂಗಡದವರು ಅತಿ ನಿಕೃಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.</ref> *ಅವರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಜಯಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ; ಅರಿಸ್ಟೊಟಲ್‌ನ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವೇದಾಂತಿಗಳು ಜಂಜ್ (ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ) ಹಾಗೂ ಟರ್ಕಿಕ್ ಜನರತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು;<ref name="Lewis">{{Cite book|last=[[Bernard Lewis]]|contribution=From ''Race and Slavery in the Middle East: An Historical Enquiry''|title=Racism: A Global Reader|url=https://archive.org/details/racismglobalread0000unse|editor-last=Kevin Reilly|editor-first=Stephen Kaufman, Angela Bodino|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=0765610604|pages=[https://archive.org/details/racismglobalread0000unse/page/52 52]–8}}</ref> ಹಾಗೂ ಮಾನವಕುಲದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿ ಯೆಹೂದ್ಯ-ಕ್ರೈಸ್ಥ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವ.<ref>{{Cite journal|title='Race', slavery and Islam in Maghribi Mediterranean thought: the question of the Haratin in Morocco|first=Chouki|last=El Hamel|journal=The Journal of North African Studies|volume=7|issue=3|year=2002|pages=29–52 [39–40]|quote=Neither in the Qur'an nor in the Hadith is there any indication of racial difference among humankind. But as a consequence of the Arab conquest, a mutual assimilation between Islam and the cultural and the scriptural traditions of Christian and Jewish populations occurred. Racial distinction between humankind with reference to the sons of Noah is found in the Babylonian Talmud, a collection of rabbinic writings that dates back to the sixth century.}}</ref> *ಈ ತರಹದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ, [[ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಸಂತತಿಯವನಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಆಫ್ರೊ-ಆರಬ್ ಬರಹಗಾರ ಅಲ್-ಜಹಿಸ್, ''ಸುಪೀರಿಯೋರಿಟಿ ಒಫ್ ದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಟು ದ ವೈಟ್ಸ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಕೆಯ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದರು,<ref>ಯೊಸೆಫ್ ಎ.ಎ. ಬೆನ್ ಜೊಚಾನೆನ್(1991), '' ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಮುಖ್ಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಧರ್ಮ'' , p. 231, 238. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-933121-29-6</ref> ಹಾಗೂ ''ದ ಎಸೇಸ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ "ಆನ್ ದ ಜಂಜ್" ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಜ್‌ರು ಏಕೆ ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತಾರೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Medieval Sourcebook: Abû Ûthmân al-Jâhiz: From The Essays, c. 860 CE|date=July 1998|publisher=Medieval Source book|url=http://www. fordham.edu/halsall/source/ 860jahiz.html |accessdate=2008-12-07}}</ref> 14ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಲಾಮರು ಉಪ-ಸಹಾರದ ಅಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು, ಇದು [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟಿನ್]] ಇತಿಹಾಸಗಾರ ಅಲ್-ಅಬ್ಶಿಬಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ (1388-1446) ಲೇಖನಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು: "ಗುಲಾಮ [ಕಪ್ಪು] ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಹಸಿದಾಗ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ."<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Bernard |authorlink=Bernard Lewis |year=2002 |title=Race and Slavery in the Middle East |url=https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi |page=[https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi/page/93 93] |publisher=Oxford University Press |isbn=0195053265 }}</ref> J. ಫಿಲಿಪ್ ರಷ್ಟೊನ್‌ರ ಅನುಸಾರ, ಅರಬ್‌ರ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಜನರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ವ್ಯವಹರಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಕುಲಂಕುಷವಾಗಿಸಬಹುದು: {{cquote|Although the [[Qur'an]] stated that there were no superior and inferior races and therefore no bar to racial intermarriage, in practice this pious doctrine was disregarded. Arabs did not want their daughters to marry even hybridized blacks. The Ethiopians were the most respected, the "[[Zanj]]" (Bantu and other [[Negroid]] tribes from East and West Africa south of the Sahara) the least respected, with Nubians occupying an intermediate position.<ref>''Race, Evolution, and Behavior'', unabridged edition, 1997, by J. Phillipe Rushton pg 97–98</ref>}} [[File:Slaves Zadib Yemen 13th century BNF Paris.jpg|thumb|13ನೇ ಶತಮಾನದ ಯೆಮೆನ್‌ನ ಗುಲಾಮರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ1962ರಲ್ಲಿ ಯೆಮೆನ್‌ನನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಗುಲಾಮತನದಿಂದ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರ ವಿಮೋಚನಾ ಹೊರಾಟ, ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಗುಲಾಮರ ಪರವಾದ ಎರಡು-ಸ್ತರಗಳ ವರ್ಣಭೇಧನೀತಿ .<ref>"ಸ್ಲೇವ್ಸ್ ಇನ್ ಸೌದಿ". ನಈಮ್ ಮೊಹೈಮೆನ್. . ದ ಡೈಲಿ ಸ್ಟಾರ್. ಜುಲೈ 27, 2004.</ref>]] *ಜನಾಂಗೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತ ಕೆಲವು ಗಣ್ಯ ಅರಬರಲ್ಲಿ ಬರಿ ಕಪ್ಪು-ಚರ್ಮದ ಜನರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಕೆಲವು ಗೌರವರ್ಣ-ಚರ್ಮದ "ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಜನರತ್ತ" ಕೂಡ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು (ಪರ್ಷಿಯನ್‌ರು, ಟರ್ಕರು, ಕೌಕಸಿಯನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪರು ಒಳಗೊಂಡ), ಆದರೆ ಅರಬರು ತಮ್ಮನ್ನು "ಶ್ಯಾಮಲವರ್ಣ ಜನರು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|title=Race and slavery in the Middle East: an historical enquiry|url=https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi|author=[[Bernard Lewis]]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1992|isbn=0195053265|pages=[https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi/page/18 18]–9}}</ref> ಆರ್ನೊಲ್ಡ್ J. ಟೊಯ್ನಿಬಿರ ಅನುಸಾರ: "ಜನಾಂಗದ ನಿರ್ನಾಮವಾಗುವ ಅರಿವು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ."<ref>ಎ.ಜೆ. ಟಾಯ್‌ನಬಿ, ''ಸಿವಿಲೈಸೇಷನ್ ಆನ್ ಟ್ರೈಯಲ್'' ,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1948, p. 205</ref> *ರಿಚರ್ಡ್ ಇ. ನಿಸ್ಬೆಟ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಪ್ರೆಶ್ನೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದೆ. ಉಮಾಯದ್ ಕಲಿಫಟೆ ಹಿಸ್ಪೇನಿಯದ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿ ಇಬೆರಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್-ಅಂಡಾಲಸ್‌‌‍ಯಿನ (711-1492) ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಈ ಪಕ್ಷಪಾತವಿತ್ತು. ಅಲ್-ಅಂಡಾಲಸ್, ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹನೆಯ ಯುಗವಾದ ''ಲಾ ಕನ್ವಿವೆನ್ಶಿಯ'' ಹಾಗೂ ಇಬಿರಿಯದಲ್ಲಿನ ಯೆಹೂದ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸುವರ್ಣ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿತು (912, ಅಬ್ದ್-ಅರ್-ರೆಹಮಾನ್ III-1066, ಗ್ರಾನಾಡ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆ).<ref>[http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=412&amp;letter=G&amp;search=Granada ಗ್ರೆನಡಾ]- ರಿಚರ್ಡ್ ಗೊತ್ತೈಲ್, ಮೇಯರ್ ಕೈಸರ್ಲಿಂಗ್, ''ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ'' . 1906 ed.</ref> *''ರೆಯಿಸ್ ಕ್ಯಾಥಿಲಿಕ್‍'' (ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರಾಜರು), ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ V ಹಾಗೂ ಇಸಬೆಲ್ಲಾ I ಇವರುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ''ಪುನಃ ಗೆಲ್ಲುವಿಕೆ'' ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಆನಂತರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸ್ಪೇನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ''ರಕ್ತದ ನೈರ್ಮಲ್ಯತೆ'' ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸೂತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿರಿವಂತ "ನೀಲವರ್ಣ ರಕ್ತ"ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಒಂದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಹಾಗೂ ಇದರ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೂಡ ಹೊಮ್ಮಿತು, ಲೇಖಕ ರಾಬರ್ಟ್ ಲೆಸಿರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: <blockquote>''ಸಿರಿವಂತರ ರಕ್ತ ಕೆಂಪಲ್ಲದೆ ನೀಲವರ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸ್ಪೇನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದರು. '' ''ಯೋಧರಂತೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಒಂಬತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸೈನ್ಯ ಶೈಲಿ ಯಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. '' ''ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಇವರು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದರು, ಮೂರಿಷ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭುವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ವಂಶವೃಕ್ಷವನ್ನು ತನ್ನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ನೀಲಿ-ರಕ್ತದ ನರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕಪ್ಪು-ಚರ್ಮದ ಶತ್ರು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. *ಸಾಂಗ್ರೆ ಆಜುಲ್, ನೀಲಿ ರಕ್ತ, ಎಂಬುದು ತಾನು ಬಿಳಿಯ ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಳಸಿದ ಬಳಕೆ ನುಡಿಯಾಗಿತ್ತು—ಸ್ಪೇನ್ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಕುಲದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅಶುದ್ಧವಾದ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ.[143].'' <ref>ರಾಬರ್ಟ್ ಲೆಸಿ, ''ಅರಿಸ್ಟೊಕ್ರಾಟ್ಸ್'' . ಲಿಟ್ಲ್ ಬ್ರೌನ್ ಆಂಡ್ ಕಂಪೆನಿ, 1983, p. 67</ref> </blockquote>ಹಲವು ಸಿಫಾರ್ಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಯಹುದ್ಯರ ಇಬೆರಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಹೊರದೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಯಹುದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಸ್ಲಿಮರನ್ನು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ರಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಬಲವಂತ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಅವರು "ಹೊಸ ಕ್ರೈಸ್ತ"ರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ಹಳೆಯ ಕ್ರೈಸ್ತರು" ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಭೇದ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಾಮಿನಿಕ್ ಪಂಥದ ಸದಸ್ಯರು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿ [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹುದ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತಾಂತರಿತ ಜನರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಶೋಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರ ಶ್ರದ್ಧೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ನಿಜವಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ''ಲಿಂಪಿಜ ಡಿ ಸಾಂಗ್ರೆ'' ಯ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತು. *[[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಪೊಂಬಲ್‌ನ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ 1772ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಒಂದು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕವೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಜನಾಂಗೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ಆಯಿತು. ''ಲಿಂಪಿಜ ಡಿ ಸಾಂಗ್ರೆ'' ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅಮೇರಿಕಾದ ವಲಸೆನಗರದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಈ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ಇದು ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಂಗಡನೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಒಂದು ಬಹಳ ಜಟಿಲ ಹೆಸರಿಡುವ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಹೀಗೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. *ಒಪನ್ ವೇನ್ಸ್ ಒಫ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ‌ದಲ್ಲಿ (1971) ಈ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಎಡ್ವಾರ್ಡೊ ಗ್ಯಾಲಿನೊ ಅವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ''ಮೆಸ್ಟಿಜೊ'' (50% ಸ್ಪೇನ್‌ರು ಹಾಗೂ 50% ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನರು), ''ಕಾಸ್ಟಿಜೊ'' (75% ಯುರೋಪಿಯರು ಹಾಗೂ 25% ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನರು), ''ಸ್ಪೇನಿಯಾರ್ಡ್'' (87.5% ಯುರೋಪಿಯನರು ಹಾಗೂ 12.5% ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನರು), ''ಮುಲಾಟ್ಟೊ'' (50% ಯುರೋಪಿಯನರು ಹಾಗೂ 50% ಆಫ್ರೀಕನರು), ''ಅಲ್ಬಾರ್ಜಾಡೊ'' (43.75% ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನರು, 29.6875% ಯುರೋಪಿಯನರು, ಹಾಗೂ 26.5625% ಆಫ್ರೀಕನರು), ಇತ್ಯಾದಿ. *ಪುನರುತ್ಥಾನ ಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, "ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ" ಮೂಲವಾಸಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಲಾಡೊಲಿಡ್ ಚರ್ಚೆಯು (1550–1551) ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಫ್ರೆಯರ್ ಮತ್ತು ಚೈಪಾಸ್‌ನ ಬಿಷಪ್ ಬಾರ್ತೋಲೋಮ್ ದೆ ಲಾಸ್ ಕ್ಯಾಸಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಡೊಮಿನಿಕನ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೌನ್ ಜಿನ್ಸ್ ದೆ ಸೆಪುಲ್ವೆಡಾನಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತ ಅವರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. "ಭಾರತೀಯರು" ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗುಲಾಮರು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆತ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎರಡನೆಯವನು ವಾದಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಜೀತ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತಧರ್ಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿಯಮದ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಅಮೇರಿಂಡಿಯನ್‌ರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರರಂತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಾರ್ತೋಲೋಮ್ ದೆ ಲಾಸ್ ಕ್ಯಾಚಸ್‌ನು ವಾದಿಸಿದನು. ಹಲವಾರು ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಸೆಂಟ್ರಿಸಮ್‌ಗಳು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಂಟಿ-ಸೆಮಿಟಿಸಮ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ (ಆಂಟಿ-ಯಹೂದಿಮತ) ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಯುರೋಪಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಒಂದು ''ಆಧುನಿಕ'' ಸಂಗತಿಯಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ ಮೈಕೆಲ್ ಫೌಕಾಲ್ಟ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ಆಧುನಿಕ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂವಾದ"ದಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂವಾದವಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ ಎಂದು ಫೌಕಾಲ್ಟ್‌ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನು.<ref>ಮೈಕೆಲ್ ಫಕೌಲ್ಟ್, ''ಸೊಸೈಟಿ ಮಸ್ಟ್‌ ಬಿ ಡಿಫೆಂಡೆಡ್'' (1976–77)</ref> ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮೈಕೆಲ್ ಫೌಕಾಲ್ಟ್‌ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಾದವಾಗಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಮೊದಲ ಗೋಚರಿಕೆಯು (ಸರಳವಾದ ಅನ್ಯದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ, ಅದನ್ನು ಕೆಲವರು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ) *ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 1688 ರ ಗ್ಲೋರಿಯಸ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಕೋಕ್ ಅಥವಾ ಜಾನ್ ಲಿಲ್‌ಬರ್ನ್‌ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಈ "ವರ್ಣ ಹೋರಾಟದ ಸಂಭಾಷಣೆ", ಫೊಕೌಲ್ಟ್‌ರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಅನುಸಾರ, 19ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಣ ಭೇದತೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬೇಕು, ಇದು "ವರ್ಣ ವಿಜ್ಞಾನ" ಅಥವಾ "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಣ ನೀತಿ" ಎಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈ ಆರಂಭದ ಆಧುನಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವರ್ಣ ನೀತಿಯ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಈ "ವರ್ಣ ಹೋರಾಟದ ಸಂಭಾಷಣೆ"ಯಲ್ಲಿ, "ವರ್ಣ"ವನ್ನು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ - ಇದು ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ - ಆದರೆ ಒಂದು ''ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ'' ವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ: ಇದನ್ನು ಬೊರ್ಗೀಸ್, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸಿರಿವಂತರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * ಈ ಸಂವಾದವು ಮೊದಲಿಗೆ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಬೌಲೈನ್ವಿಲಿಯರ್ಸ್, ನಿಕೋಲಾಸ್ ಫ್ರೆರೆಟ್‌ರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ, 1789ರ [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೇಯಸ್‌ರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಥೇರಿ ಮತ್ತು ಕೌರ್ನೊಟ್‌ರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಧ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂವಾದದ ವಿಕಾಸ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬೌಲೈನ್ವಿಲಿಯರ್ಸ್ ಇದು "ವರ್ಣ"ದ ಅರ್ಥವನ್ನು "ರಾಷ್ಟ್ರ" ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸನಿಹದ ಶಬ್ದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು, ಅಂದರೆ ಅವನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಅರ್ಥ "ಜನ" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. *ಅವನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇದು ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು - ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಏಕೀಕೃತಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರ-ರಾಜ್ಯವು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲವಿರೋಧದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ - ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದ "ವರ್ಣಗಳನ್ನು" ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಬೌಲೈನ್ವಿಲಿಯರ್ಸ್‌ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನು, ಅವನು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ನೇರವಾದ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ) ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕುಲೀನರ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ಒಂದು ಸಂತತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. *ಅವರನ್ನು ಅವನು "ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆದನು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಯ, ಪರಾಜಿತಗೊಂಡ ಗ್ಯಾಲೋ-ರೋಮನ್‌ರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರು ವಿಜಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರ್ಯಾಂಕಿಶ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿನ ಆಧುನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ-ರಾಜ್ಯ ನೀತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಗಡಿಪಾರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊಮ್ಟೆ ದೆ ಮೊಂಟ್ಲೊಸಿಯರ್‌ನು, ಅಕುಲೀನರ "ಗೌಲ್ಸ್"ರನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ನೊರ್ಡಿಕ್ ವರ್ಣದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೌಲೈನ್ವಿಲಿಯರ್ಸ್‌‌ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು, ಹಾಗಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತನ್ನ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಅವನು ಅದನ್ನು "ಈ ಹೊಸ ಜನರು ಗುಲಾಮರಿಂದ ಜನ್ಮ ತಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು. * ಇವರು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಜೊತೆ ಸನಿಹವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದು ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂವಾದಕ್ಕೆಕಾರಣವಾಗುವ "ವರ್ಣ"ವನ್ನು "ಫೋಕ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು, ಅದು ಅಂತಹ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾನ್-ಜರ್ಮನಿಸಮ್, ಯಹೂದ್ಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಚಳುವಳಿ, ಪ್ಯಾನ್-ಟರ್ಕಿಸಮ್, ಪ್ಯಾನ್-ಅರೇಬಿಸಮ್, ಪ್ಯಾನ್-ಫ್ರಿಸಮ್ (ಪರ್ಷಿಯಾದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ), ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ-ಗುಲಾಮಗಿರಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇದು ದೇಶವನ್ನು ಹಲವಾರು ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಅಲ್ಲದ "ವರ್ಣಗಳಾಗಿ" ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. * ಅವುಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಜಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಯಿತು. ಮೈಕೆಲ್ ಫೌಕಾಲ್ಟ್‌ನು ಈ ಮಧ್ಯಕಾಲದ "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಹೋರಾಟದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ" ಆಧುನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಎರಡು ವಿರೋಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು: ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಕಾರರು, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸುಜನನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ "ವರ್ಣದ" ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಒಂದು "ರಾಜ್ಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ"ಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾಜಿ ನೀತಿ) ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. *ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟದ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂವಾದವು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳೂ ಕೂಡ ಸ್ವಾಧೀನಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಅದು ಇತಿಹಾಸದ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ವರ್ಣದ ಐಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳು "ವರ್ಣದ" ಅವಶ್ಯಕತಾವಾದಿಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೋರಾಟ" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು: ಬಂಡವಾಳಷಾಹಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರೇಣಿ. ''ದ ವಿಲ್ ಟು ನಾಲೆಜ್ (ಜ್ಞಾನದ ಇಚ್ಛೆ)'' ನಲ್ಲಿ (1976), ಫೌಕಾಲ್ಟ್‌ನು "ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂವಾದ"ದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿರೋಧ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತು: [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌|ಸಿಗ್‌ಮಂಡ್ ಫ್ರ್ಯೂಡ್‌]]ನ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ, ಇದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ "ರಕ್ತದ ಆನುವಂಶಿಕತೆ"ಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. == 19ನೇ ಶತಮಾನ == *ಹನ್ನಾಹ್ ಅರೆಂಡ್ಟ್‌ಳಂತಹ ಸಾಹಿತಿಯು, ತನ್ನ 1951ರ ಪುಸ್ತಕ ''ದ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಟೋಟಲಿಟೇರಿಯನಿಸಮ್'' (ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಗಳು), ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು (''ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ'' ) 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಇದು ವಿದೇಶಿ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಷಾಹಿಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. (1904–1907ರ ಹೆರೆರೋ ಮತ್ತು ನಮಕ್ವಾ ಜೆನೋಸೈಡ್ ಅಥವಾ 1915–1917ರ ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ ಜೆನೋಸೈಡ್‌ಗಳಂತಹ ಕಾಯಿದೆಗಳು). [[ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್|ರುಡ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್‌]]ನ ಕವಿತೆ ''ದ ವೈಟ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬರ್ಡನ್'' (ಬಿಳಿ ಮನುಷ್ಯನ ಹೊರೆ) (1899) ಇದು ಇತರ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಇರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆಯ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಇದು ಅಂತಹ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಒಂದು ವಿಡಂಬನಶೀಲ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಜಯವನು ಶಾಸನಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಸನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ಅವು ಈ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾನವ ಹಿತಕಾರಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಷಾಹಿ ಬಲಗಳು (ಪಕ್ಷಗಳು) ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು,<ref>{{cite web |url=http://www.royal-navy.mod.uk/ |title=Royal Navy and the Slave Trade : Battles : History |publisher=Royal-navy.mod.uk |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2006-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060303191953/http://www.royal-navy.mod.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೆಯೇ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http: //www.royalnavalmuseum. org/visit_see_victory _cfexhibition _infosheet.htm |title=Chasing Freedom Exhibition: the Royal Navy and the Suppression of the Transatlantic Slave Trade |publisher=Royalnavalmuseum.org |date=2006-11-21 |accessdate=2010-05-23 }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ಇತರ ವಸಾಹತುಷಾಹಿಗಳು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ನೀತಿಭ್ರಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡರು ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಷಾಹೀಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪರವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿನ ಜನರೂ ಕೂಡ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಂಟೊಟ್ ವೀನಸ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ, ಆಗ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಘಟನೆಯು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. * ಜೋಸೆಫ್ ಕೋನಾರ್ಡ್‌ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ನ ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡ್ II ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಂಗೋ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯಾದ ''ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಸ್'' (ಅಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರ(ಹೃದಯ ಭಾಗ)) ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಷಾಹಿಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಯುರೋಪಿನ ಶೋಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ-ಭಾಷೆಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಬ್ದವು, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೊಹಾನ್ ಲಡ್‌ವಿಗ್ ಕ್ರಾಪ್ಫ್‌ನಿಂದ (1810–1881) ಕಪ್ಪು ಜನರಿಂದ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. *ಅದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲೆಪ್ಸಿಯಸ್‌ನಿಂದ (1810–1877) ಯಹೂದ್ಯ-ಅಲ್ಲದ ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಮೆರಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್(ಸಂಪಾದಕರು), ''ಮೆರಿಯಮ್ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' , 10 Rev Ed edition, (ಮೆರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್: 1998), p.563</ref> ''ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಥಿಯೋಪಿಯನ್, ಎರಿಟ್ರೀನ್‌ಗಳು, ಸೋಮಾಲಿಗಳು, ಬೆರ್ಬರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಬಿಯನ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. *ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿಯ ಜನರು ಅರೇಬಿಯಾ ಅಥವಾ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರ ಜೊತೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಸಮಾನತೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಾಕುಸೋಯ್ಡ್ ಜನರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ರೊನಾಲ್ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್, ''ಆಫ್ರಿಕಾ ಆಂಡ್ ದಿ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್'' , (ವೈಲೆ: 1965), p.58</ref><ref>ಡೊರೊಥಿ ಡಾಡ್ಜ್, ''ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' , (ವ್ಯಾನ್ ನಾಸ್ಟ್ರಾಂಡ್: 1966), ಪುಟ.11</ref><ref>ಮೈಕೆಲ್ ಸಿನಿಯರ್, ''ಟ್ರಾಫಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್: ಎ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿ'' , (ಲಾಂಗ್‌ಮನ್: 1979), p.59</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿಯ ಜನರನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಪ್ಪು ಜನರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗರೀಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಅವರನ್ನು ತಮಗೆ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಜನರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.<ref>ಎ.ಎಚ್‌.ಎಮ್. ಜಾನ್ಸ್‌‍, ಎಲಿಜಬೆಥ್ ಮನ್ರೊ, ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಅಬಿಸ್ಸಿನಿಯಾ'' , (ಕಿಸ್ಸಿಂಜರ್ ಫಬ್ಲಿಷಿಂಗ್: 2003), ಪುಟ.25</ref> 20ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿನ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ-ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿಯು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್‌ರು, ದ್ರಾವಿಡರು, ಯಹೂದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜನಾಂಗಗಳ ಜೊತೆ, ಕೊಕೊಸಿಯನ್ ವರ್ಣದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಮ್ಹ್ ಸಂತತಿಯ ಜನರು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾವೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಆಳ್ವಿಕರಾಗಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಫಲತೆಯು ನಿಗ್ರೋಸ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಭಿನ್ನಸಂತತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ. *20ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಕಾರ್ಲ್ ಮೈನ್‌ಹಾಫ್‌ನು (1857–1944), ಬಂಟು ವರ್ಣವು ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ನಿಗ್ರೋ ವರ್ಣದ ಸಂತತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದನು. ಹೊಟ್ಟೆಂಟೊಟ್ಸ್‌ರು (ನಾಮಾ ಅಥವಾ ಖೋಯ್) ಹ್ಯಾಮ್ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಬುಷ್‌ಮನ್ (ಸ್ಯಾನ್) ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ - ಈ ಎರಡೂ ಸಂತತಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಖೋಯಿಸನ್ ಜನಾಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ''ಹ್ಯಾಮಿಟಿಕ್'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Freedman's bureau.jpg|thumb|right|300px| ಒಂದು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯರ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ರೇಡಿಯಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ರಿಗೆ ಧಾಳಿಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭ, 1866ರಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌‌ವೇನಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಪ್ರಚಾಲನ.]] *ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ವಸಾಹತುಷಾಹಿ ಸಮಾಜವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಪ್ಪು ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರವನ್ನು ವಾಪಸು ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fcnl.org/issues/item.php?item_id=731&issue_id=75 |title=ಲಿಬೇರಿಯಾ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ |access-date=2021-08-29 |archive-date=2007-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070214051143/http://www.fcnl.org/issues/item.php?item_id=731&issue_id=75 |url-status=dead }}</ref> ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಲೇಯ ಜೊತೆಗಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾದ ವಸಾಹತುಷಾಹಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ; "ಅವರ ವರ್ಣದ ಫಲಿತಾಂಶವಾದ ಜಯಿಸಲಾಗದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳು, ಅವರನ್ನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಈ ದೇಶದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬಿಳಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. *ಇದು ಆಶಾದಾಯಕ, ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದಂತೆ, ಮತ್ತು ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಳಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಪಲಾಯನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ".<ref>ಮ್ಯಾಗಿ ಮೊಂಟೆಸಿನೊಸ್ ಸೇಲ್ (1997). ದಿ ಸ್ಲಂಬರಿಂಗ್ ವೊಲ್ಕಾನೊ: ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಲೇವ್‌ ಶಿಪ್ ರಿವೊಲ್ಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ರೆಬೆಲಿಯಸ್ ಮ್ಯಾಸ್ಕ್ಯೂಲಿನಿಟಿ. ಪುಟ 264 ಡ್ಯೂಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2001.</ref> 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇಯ ಶತಮಾನಗಳ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು "ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ" ಆದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವೈಟ್‌ಕ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. * ಇದು ಹಲವಾರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1860 ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲಿ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಶಿಬಿರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಒಬ್ಬ ಬಿಳಿಯ ಮನುಷ್ಯನು ಅವನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಊಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಮರವನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡುವಂತೆ ಇರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಪ್ಪು ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಲಸಿಯಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರವು ಈ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ). ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜನಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ: "ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಬೆವರಿನಲ್ಲಿನ ಅಂಗುಲದ ಸಾವಿರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಭಾಗವು ನಿನ್ನ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ," ಮತ್ತು "ಬಿಳಿಯ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಲಲು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು." ಕಪ್ಪು ಮನುಷ್ಯನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುತ್ತಾನೆ, "ಅವರು ಈ ರೀತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವವರೆಗೆ ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಉಪಯೋಗವೇನು." *ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮೋಡದಲ್ಲಿ "ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌ನ ಶಾಖಾ ಕಛೇರಿಯ! ಒಂದು ಚಿತ್ರಣವಿದೆ ಸ್ವತಂತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ನಿಗ್ರೋಗಳ ಅಂದಾಜು!" ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯು ಯು.ಎಸ್. ಶಾಸನಮಂದಿರ ಒಂದು ದೊಡ್ದದಾದ ಕಟ್ಟಡ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಸಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲ" ಈ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಸನಾಬದ್ಧವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸ್ತಂಭಾಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳು ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, "ಕ್ಯಾಂಡಿ," "ರಮ್, ಜಿನ್, ವಿಸ್ಕಿ," "ಶುಗರ್ ಪ್ಲಮ್ಸ್," "ಇಂಡೋಲೆನ್ಸ್," "ವೈಟ್ ವುಮನ್," "ಅಪಾಥಿ," "ವೈಟ್ ಶುಗರ್," "ಐಡಲ್‌ನೆಸ್," ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಜೂನ್ 5, 1873 ರಂದು, ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗ್ಯಾಲ್ಟನ್‌ನು ದ ಟೈಮ್ಸ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದನು::''"ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು, ಚೀನಾದ ವಲಸೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯಿದೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಚೈನಿಯರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಉತ್ತೇಜನವಾಗಿದೆ. * ಆದರೆ ಅವರು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಂತತಿಯವರನ್ನು ನಿಕೃಷ್ಟವಾದ ನಿಗ್ರೋ ವರ್ಣವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" "ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಡಲ ತೀರವು, ಈಗ ವಿರಳವಾಗಿ ಆಲಸಿಯಾದ, ಮುಖಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವ ಅನಾಗರಿಕರಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಬಹುಶಃ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಉದ್ಯೋಗಶೀಲ, ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು-ಪ್ರೀತಿಸುವ ಚೀನಿಯರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಅಧೀನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ, ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲ್ಪ ಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ." '' <ref>{{cite web|author=Andrew Malone |url=http://www .dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1036105/How-Chinas-taking-Africa-West-VERY-worried.html |title=How China's taking over Africa, and why the West should be VERY worried |publisher=Dailymail.co.uk |date=2008-07-18 |accessdate=2010-05-23}}</ref> == ಜ್ಞಾನೋದಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ == *ಆಧುನಿಕ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಜನಾಂಗದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಲೇಖಕರಿಂದ ಜನಾಂಗೀಯವಾದಿ ಅಥವಾ ಅನ್ಯ ಜನಾಂಗ ದ್ವೇಷಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಪ್ರಾಚೀನಯುಗದಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಯುಗದವರೆಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಈ ಮೊದಲಿನ ರೂಪದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ "ವರ್ಣ" ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ- ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬುದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ದೈಹಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣ ಹವಾಮಾನದ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Thomson">ಆನ್ ಥಾಮ್ಸನ್, [http://www.cromohs.unifi.it/8_2003/thomson.html ಇಶ್ಯೂಸ್ ಆಟ್ ಸ್ಟೇಕ್ ಇನ್ ಏಟೀಂಥ್ ಸೆಂಚೂರಿ ರೇಶಿಯಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071121225852/http://www.cromohs.unifi.it/8_2003/thomson.html |date=2007-11-21 }}, ''ಕ್ರೊಮೊಸ್'' , 8 (2003): 1–20 {{en icon}}</ref> *ಸಂಶೋಧನಾ ಯುಗದೊಂದಿಗೆ, ಮಾನವಕುಲದ ಭಿನ್ನತೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಯಿತು,{1}ಮೊನೊಜೀನಿಸಮ್{/1} ಮತ್ತು {2}ಪಾಲಿಜೀನಿಸಮ್{/2} ಗಳ ಕುರಿತು ವಾದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಮಾನವಕುಲದ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಹುಟ್ಟು (ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಉಗಮದ ಮತಾಧಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ಮಾನವಕುಲದ ವಿವಿಧ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. Pierre de Maupertuis (1698–1759), ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದ ಮತಾಧಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿನ "ವರ್ಣಗಳ" ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅವನ ''Essai de philosophie morale'' (1749,ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ಮಾರಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ)ಯಲ್ಲಿ , " ಜಾನಾಂಗೀಯ" ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಹವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ.<ref name="Thomson"/> *ಅವನು ಕಪ್ಪು ಜನರ ಬಣ್ಣ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ, ಬಿಳಿಯು ಮನುಕುಲದ ಮೂಲ ಬಣ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ.<ref name="Thomson"/> ಅವನು ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕಾದವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಂತೆ,ಅವರು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ.<ref name="Thomson"/> 18ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಫೊನ್ಸ್‌ನ''ಹಿಸ್ಟರಿ ನ್ಯಾಚುರೆಲ್'' (Histoire naturelle)ನೊಂದಿಗೆ ಹವಾಮಾನದ ಪ್ರಭಾವದ ವಾದದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು,ಮತ್ತು ಮನುಕುಲದ ಏಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಡಿಡೆರೊಟ್ ಮತ್ತು ಡಿ’ಅಲೆಂಬರ್ಟ್ಸ್‌ರ Encyclopédie Humaine, espèce (ಮಾನವ, Specie) ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿತು[167] *ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಬಫೊನ್ "ತಾಪಮಾನ ವಲಯದ ಸುಂದರವಾದ ಬಿಳಿ ನಾಗರಿಕ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಹವಾ ಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರವಾದ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದವರ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ [...], ಅವನ ಮಾನವ ವರ್ಣದ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಿನ್ನತೆ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಾಭಾವಿತದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದ್ದ .<ref name="Thomson"/> "ನಿರ್ಮೂಲನಾಕಾರರು ಅವನ ವಾದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಫ್ರಿಕಾದವರು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಯವರಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.<ref name="Thomson"/> *ಅಬೆ ಡೆಮಾನೆತ್ (1767) ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕಾಲನಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಲವಾರು ತಲೆಮಾರಿನ ನಂತರ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಈ ಕಥೆಯು ನಿರ್ಮೂಲನಾಕಾರರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ,ಕ್ಯಾಬನಿಸ್‌ (1757–1808), ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ಸನ್ (1760–1846)[170][171] ರಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ನಿರ್ಮೂಲನಾಕಾರ ಫಿಜಿಕೊಕ್ರ್ಯಾಟ್ ಅಬೆ ಪಿಯರ್-ಜೋಸೆಫ್-ಆ‍ಯ್‌೦ದ್ರೆ ರೌಬೌದ್ ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೇ ಅವರ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುದ್ದಾನೆ.<ref name="Thomson"/> ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಪ್ರಕಾರ, <blockquote>''ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾತಾವರಣದ ಕಾರಣಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪುಟಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ವರ್ಣದ ಏಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಪರವಶಗೊಳಿಸುವ ಆಸೆಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರ ಏಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಥಾಮ್ಸನ್‌ರಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ [ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಜೇಮ್ಸ್ ಡುನ್‌ಬರ್ ಮತ್ತು ಅಬೆ ಗ್ರೆಗೋರ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]. '' ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರಿಗೂ ಇದನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ; ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಣಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ,ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ,ಪದೇಪದೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ [ಥಾಮ್ಸನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ದುನ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಅಬೆ ಗ್ರೆಗೊರೆ ಯಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ಉಲ್ಲೇಖ'''' ]ಈ ಮಾರ್ಗಗಳು ''ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಧೀರ್ಘ-ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹವಾಮಾನದ ಬಗೆಗಿನ ವಾದಗಳು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ,ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಭೇದವು ಜನ್ಮಸಿದ್ಧವಾದವುಗಳು.'' <ref name="Thomson"/> </blockquote>ನೈತಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಕೂಡ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ನಿರ್ಮೂಲನಾಕಾರ ಆಂಥೋನಿ ಬೆನೆಜೆಟ್ ''ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ಗ್ವಿನೆಯಾ'' ದಲ್ಲಿ ,ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಬೆರೆಯಬಲ್ಲರು, ಸೌಶೀಲ್ಯವುಳ್ಳವರು, ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜನರು; ಆದರೆ ಅವರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ಯಮನೋಭಾವದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು " ಕೆಳದರ್ಜೆಯ" ಮತ್ತು ಯೂರೊಪಿಯನ್ನರ ವ್ಯಸನ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Thomson"/> ಮುಂದುವರೆದು,ಗ್ರೇಟ್ ಚೈನ್ ಆಫ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರೆದುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. *ನಂತರ ಕೆಲವರಿಂದ (ಮತ್ತು ಈ ಮುಂದೆ ಡಿಡೆರೊಟ್‌ರಂತೆ ಭೌತವಾದಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು )ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು,ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲಾಂಗ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಾಬಿಯ ವಕ್ತಾರ,ಅಥವಾ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೈಟ್ಸ್‌ರ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದ ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಗ್ರೇಡೆಶನ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾನ್'' (1799 - ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಹವಾಮಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು) ಕೆಲವು ಮಾನವರ ಪ್ರಾಣಿ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref name="Thomson"/> [[File:Bundesarchiv Bild 183-B21845, Sowjetische Kriegsgefangene im Lager.jpg|thumb| *ಯುದ್ಧದ ಸೋವಿಯತ್ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದ ಶಿಬಿರ.ಜೂನ್ 1941ರಿಂದ ಜನವರಿ 1942ರ ನಡುವಿನ, ನಾಜಿಗಳ ಅಂದಾಜು 2.8 ಮಿಲಿಯನ್ "ಸುಭುಮನ್" ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿರುವಚ್ ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿ ಪಿಒಡಬ್ಲುಎಸ್‌ರ ಕೊಲೆ,.<ref>ಡೇನಿಯಲ್ ಗೋಲ್ಡಾಗನ್, ಹಿಟ್ಲರ್ಸ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಶನರ್ಸ್ (p.290) – "2.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುವ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸೊವಿಯತ್ ಪಿಒಡಬ್ಲುಎಸ್" ಜರ್ಮನ್ನರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, 1941–42ರ "ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿವೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೂ ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ", " ಅನೇಕ ಸೋವಿಯತ್ ಪಿಒಡಬ್ಲುಎಸ್‌ರ ಹತ್ಯೆ. ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು" ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ನರು "ಅವರನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು" (ಮಹತ್ವಕೊಡಲಾಗಿದೆ).</ref>]] == 20ನೇ ಶತಮಾನ == *1919ರ ಜಪಾನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪೀಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ಸಮಾನತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಜಪಾನೀಯರ ವರ್ಣಭೇದ ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಬಲವಾದ ವಿರೋಧದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. 1943ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾ, ಚೀನಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನ್ನು ನಡೆಸಿದವು, ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶಗಳು ವರ್ಣಭೇದ ಪಕ್ಷಪಾತದ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಒಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ಸಾರ್ವಭೌಮ ಜಪಾನೀ ಆರ್ಮಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಿಚಿರೋ ಹಿಗುಚಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್ ನೊರಿಹಿರೊ ಯಸ್ಯು ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಜನಾಂಗ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ 20,000 ಜೆವಿಶ್ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. *ಜೊತೆಗೆ, ಜಪಾನೀ ರಾಜತಂತ್ರಜ್ಞ ಚೈನೆ ಸುಗಿಹರ ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಜನಾಂಗ ಹತ್ಯಯಿಂದ 6,000 ಜೆವಿಶ್ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಹೆಬರ್ತ್ ಬಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರ ಏಷ್ಯಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ವರ್ಣಭೇದ ಪಕ್ಷಪಾತ ಜಪಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಬಿಕ್ಸ್, ''ಹಿರೊಹಿತೊ ಆಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಜಪಾನ್'' , 2001, ಪುಟ.280</ref> ನಾಜಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಜೆವಿಶ್ ಜನರು, ಜಿಪ್ಸಿಯರು, ಪೋಲ್ ಜನರ ಜೊತೆಗೆ ರಷ್ಯನ್ನರು, ಉಕ್ರೆನಿಯನ್ನರು, ಝೆಕ್‌ನ ಜನರಂತಹ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು ಮತ್ತು "ಆರ್ಯನ್" ಅಲ್ಲದ ಇತರರು ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಜಿ ಜನಾಂಗದ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದರು (''ಅಪೂರ್ಣ ಮಾನವ'' ). *ನಾಜಿ ಜನರು ಜರ್ಮನರನ್ನು ಸುಪರ್ ಮಾನವರಾಗುವಂತೆ (Übermenschlich) ಸುಧಾರಿಸಿದರು, ಕೆಳಗಿನವರ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20111106061712/http://www.dac.neu.edu/holocaust/Hitlers_Plans.htm ಹಿಟ್ಲರ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಯುರೋಪ್]. ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು:"ಪೊಲಂಡ್ ಅಂಡರ್ ನಾಝಿ ಆಕ್ಯೂಪೇಷನ್" - ಜಾನುಝ್ ಗಮ್ಕೊವಸ್ಕಿ ಆಂಡ್ ಕಜಿಮೈರ್ಜ್‌‍ ಆಂಡ್ ಲೆಸ್‌ಜಿಂಕ್ಸಿ</ref> ''ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಲಿ'' ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜೆವಿಶ್ ಜನರು ನಾಜಿ ಜನರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, "ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆ"ಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕ ವಲಸೆಯ ಮೂಲಕ 50 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಯುರೋಪ್‌ನ ಜರ್ಮನಿಯವರಲ್ಲದ ಗುಲಾಮರ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಜನೆ ಓಸ್ಟ್ ಮುಂಚೆಯೇ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. * ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಬಾಲ್ಟ್‌ಗಳು ಯುರಲ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮತು ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು[[ಸೈಬೀರಿಯಾ|Siberia]]. ಇದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, 1000-ವರ್ಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (''Tausendjähriges Reich'' ) ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ''ಲೆಬನ್‌ಸ್ರೌಮ್'' "ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ" ದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ರು ನೆಲೆಗೊಂಡರು. ಜರ್ಮನ್ ಜನರು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹತ್ತಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು ಹಸಿದಿರಲು ಯೋಜಿಸಿದ ಹಸಿದಿರುವ ಯೋಜನೆಯ ವೃಂದವಾದ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಲ್ಲಿ ಹೆರ್ಬತ್ ಬಕ್ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಟೂಜ್, ಆಡಮ್, ''ದಿ ವೇಜಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್'' , ವೈಕಿಂಗ್, 2007, ಪುಟ. 476–85, 538–49, ISBN 0-670-03826-1</ref> 1943ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಪೊಸನ್‌ನ 100 ಎಸ್‌ಎಸ್ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಹೆನ್‌ರಿಚ್ ಹಿಮ್ಲರ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು: :''"ರಷ್ಯನ್ನರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ, ಝೆಕ್ ಜನರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ... '' '' ಅಥವಾ ಇತರ ಜನರು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಸಿವಿನಿಂದ ನಾಶವಾಗುವುದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ; ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. '' ''10,000 ರಷಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೋಧನೆಯಿಂದ ನಾಶಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟೋ ಇಲ್ಲವೋ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಅಗೆಯುವುದು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಾಗಿತ್ತು, ಜರ್ಮನಿಗಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಗೆಯುವುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. '' '' *ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಭ್ಯವಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಏಕಮಾತ್ರ ಜನರಾದ ನಾವು ಜರ್ಮನ್‌ರು, ನಾವು ಈ ತರಹದ ಮಾನವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಹ ಸಭ್ಯವಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತದವರ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.'' ''ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯದ ಎಲ್ಲ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತೇನೆ. '' '' ಈಗ ನಾವು ಇದನ್ನು ನಮ್ಮನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚರ್ಚಿಸೋಣ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾವು ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. '' ''ಅಂದರೆ ಜೆವಿಶ್ ಜನರ ನಿರ್ಮೂಲನ, ಜೆವಿಶ್ ಜನಾಂಗದ ಮೂಲೋತ್ಪಾಟನ.'' "<ref>[http://history.hanover.edu/courses/excerpts/111him.html ಹೆನ್ರಿಚ್‌‍ ಹಿಮ್ಮಲರ್ ಅವರ ಭಾಷಣ ಎಸ್‌ಎಸ್‌‍ ಗ್ರೂಪ್‌ ಲೀಡರ್ಸ್ ಪೋಸನ್, ಪೊಲಂಡ್ (1943)] ಹ್ಯಾನೊವರ್ ಕಾಲೇಜ್‌‍ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> == ಅಂತರ-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು == *ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಂತರ-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷಪಾತೀಯ ಯೋಚನೆಗಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರಿಯರು ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 1992ರ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗಲಭೆಗಳು), ಕರಿಯರಿಂದ ಜೆವಿಶ್ ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ (1991ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೌನ್ ಹೈಟ್ಸ್ ಗಲಭೆಗಳು), ಹೊಸ ವಲಸೆಗಾರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ (ಲ್ಯಾಟಿನೊಸ್‌ನಂತಹ), ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.recomnetwork.org/articles/01/08/16/0254240.shtml |title=recomnetwork Resources and Information. This website is for sale! |publisher=Recomnetwork.org |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2009-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091227001739/http://www.recomnetwork.org/articles/01/08/16/0254240.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=Susy Buchanan |url=http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?pid=902 |title=The Rift |publisher=SPLCenter.org |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2009-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091204125235/http://www.splcenter.org/intel/intelreport/article.jsp?pid=902 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.michnews.com/artman/publish/article_12516.shtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-27 |archive-date=2010-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010052210/http://www.michnews.com/artman/publish/article_12516.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nola.com/news/t-p/frontpage/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-4%2F1137481512176100.xml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-23 |archive-date=2010-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206044044/http://www.nola.com/news/t-p/frontpage/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-4%2F1137481512176100.xml |url-status=dead }}</ref> *ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ವರ್ಣಭೇಧ ನೀತಿ ಎಂದರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಇದು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.<ref>Thomas J. Sugrue, ''Sweet Land of Liberty: the Forgotten Struggle for Civil Rights in the North'' (Random House: New York, 2008), 533–543.</ref> ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವಿನ ವರ್ಣಭೇದ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದೆ.<ref>{{cite web|url=http:// www economist.com/world/na/displaystory.cfm?story_id=9587776 |title=Race relations &#124; Where black and brown collide |publisher=Economist.com |date=2007-08-02 |accessdate=2010-05-23}}</ref><ref>{{cite web |author=Scott Conroy |url=http://www.cbsnews.com/stories/2006/10/14/national/main2089618.shtml |title=Riot Breaks Out At Calif. High School, Melee Involving 500 People Erupts At Southern California School |publisher=Cbsnews.com |date=2006-10-14 |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2012-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120801082108/http://www.cbsnews.com/stories/2006/10/14/national/main2089618.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5192595&ft=1&f=1001 |title=California Prisons on Alert After Weekend Violence |publisher=Npr.org |date=2006-02-06 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *[[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ದೊಂಬಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಾದಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2006/12/race-riot-put-down-at-california-state.php |title=JURIST – Paper Chase: Race riot put down at California state prison |publisher=Jurist.law.pitt.edu |date=2006-12-31 |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2010-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307234325/http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2006/12/race-riot-put-down-at-california-state.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://newsmine.org/archive/security/incarceration/racial-segregation-continues-in-california-prisons.txt |title=Racial segregation continues in California prisons |publisher=Newsmine.org |date= |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2011-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823060942/http://newsmine.org/archive/security/incarceration/racial-segregation-continues-in-california-prisons.txt |url-status=dead }}</ref> *ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿತಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರೇರೇಪಿತ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವರದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite news|author=Paul Harris |url=http://observer.guardian.co.uk/world/story/0,,2036580,00.html |title=A bloody conflict between Hispanic and black gangs is spreading across Los Angeles |publisher=Observer.guardian.co.uk |date= 2007-03-18|accessdate=2010-05-23 | location=London}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.blackamericaweb.com/site.aspx/bawnews/stateof/hutchinson105 |title=ದ ಹಚಿನ್‌ಸನ್ ರಿಪೊರ್ಟ್: ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಟು ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್, ದೇರ್ಸ್ ಎ ಜೋನ್ ಇನ್ ಎಲ್.ಎ. ವೇರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಿಸ್ಕ್ ಡೆತ್ ಇಫ್ ದೆ ಎಂಟರ್ |access-date=2010-08-27 |archive-date=2007-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070117124312/http://www.blackamericaweb.com/site.aspx/bawnews/stateof/hutchinson105 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://.www.frontpagemag.com/Articles/ReadArticle.asp?ID=9600 ರೆಕಾನ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟಡೊರ್]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|author=By Ruben Navarrette Jr. Special to CNN |url=http://www.cnn.com/2007/US/10/03/navarrette/index.html |title=Commentary: Black-brown friction waste of energy |publisher=Cnn.com |date=2007-10-03 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *1920ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಫಿಲಿಫಿನೋಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಫಿಲಿಫಿನೋಸ್ ನಡುವೆ ಹಗೆತನವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಒಂದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http: // opmanong.ssc.hawaii.edu/filipino/cali.html |title=Filipino Migrant Workers in California |publisher=Opmanong.ssc.hawaii.edu |date= |accessdate=2010-05-23}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಲಸೆಗಾರರು ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕರಿಯರ ನಡುವೆ ಜನಾಂಗೀಯ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.post-gazette.com/pg/06044/654613.stm |title=African immigrants face bias from blacks |publisher=Post-gazette.com |date=2006-02-13 |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2011-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111010124348/http://www.post-gazette.com/pg/06044/654613.stm |url-status=dead }}</ref> ಅಜ್ತ್ಲನ್ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಜಾತೀವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಂದೋಲನದ ಗುರಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ದಕ್ಷಿಣಪಶ್ಚಿಮವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ "reconquista" (re-conquest) ಎಂದೂ ಸಹ ಹೇಳಬಹುದು, ಈ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ''reconquista'' ಮೂಲಕ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮೂರ್ಸ್‌ನ ಉಚ್ಛಾಟನೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|author=La Voz de Aztlan |url=http://www.aztlan.net |title=La Voz de Aztlan |publisher=Aztlan.net |date= |accessdate=2010-05-23}}</ref> *ಗುಂಪಿನ ಪರಿಣಿತರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರವರ್ತನ ಏಜೆಂಟರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮಾಫಿಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಿಸನ್ ಗುಂಪಿನ ವೈರಿಯಾದ ಕಪ್ಪು ಗುರಿಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಬಹುಕಾಲದ ಜನಾಂಗೀಯ ಯುದ್ಧವು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮಾಫಿಯಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಟ್ ಕಾಲರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜನಾಂಗೀಯ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಕರಿಯರ ಮೇಲೆ "ಗ್ರೀನ್ ಲೈಟ್" ನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಫತ್ವ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗ್ಯಾಂಗ್-ಲೈಫ್, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮಾಫಿಯಾಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅನುಯಾಯಿ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕರಿಯರನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಹ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.blackamericaweb.com/site.aspx/bawnews/stateof/hutchinson105 |title=ಬಿಎಡಬ್ಲು: ದ ಹಚಿನ್‌ಸನ್ ರಿಪೊರ್ಟ್: ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಟು ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್, ದೇರ್ಸ್ ಎ ಜೋನ್ ಇನ್ ಎಲ್.ಎ. ವೇರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಿಸ್ಕ್ ಡೆತ್ ಇಫ್ ದೆ ಎಂಟರ್ |access-date=2010-08-27 |archive-date=2007-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070117124312/http://www.blackamericaweb.com/site.aspx/bawnews/stateof/hutchinson105 |url-status=dead }}</ref> *ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಒತ್ತಡ, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಿಂದ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪಿನಷ್ಟೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕರಿಯರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಮತಭೇದಗಳಿವೆ, ಇದು ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2005ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ದಿವ್ಸ್‌ಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾದ ಯಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುರ್ದ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದವರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಗಲಭೆಗಳಿವೆ.<ref>http://www.dewsburyreporter.co.uk/viewarticle.aspx?sectionid=28&amp;articleid=2955186 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070709000217/http://www.dewsburyreporter.co.uk/ViewArticle.aspx?sectionid=28&articleid=2955186 |date=2007-07-09 }} http://ukpollingreport.co.uk/guide/seat-profiles/dewsbury {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010075541/http://ukpollingreport.co.uk/guide/seat-profiles/dewsbury/ |date=2017-10-10 }} bit</ref> *ಕಾಂಗೋ ಸಿವಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಿಗ್ಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರನ್ನು "ಅಪೂರ್ಣ ಮಾನವ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾಂಸ ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 2003ರಲ್ಲಿ ನರಭಕ್ಷಕತೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಯುಎನ್ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನರಭಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಮಾರಣಹೋಮವನ್ನು ಒಂದು ಅಪರಾಧದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಮ್‌ಬುತಿ ಪಿಗ್ಮಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಿನಫಸಿ ಮಕೆಲೊ ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2933524.stm |title=DR Congo Pygmies appeal to UN |publisher=BBC News |date=2003-05-23 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *ಬುಶ್‌ಮೆನ್‌ರನ್ನು ಜಾತಿವಾದಿಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ|ಬೊಟ್‌ಸ್ವಾನ್]]‌ರ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ವಿರೋಧಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ]] ಕಮಿಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.survival-international.org/news/81 ಯುಎನ್ ಕಂಡೆಮ್ಸ್ ಬೋಟ್ಸ್‌ವಾನಾಸ್ ರೇಸಿಸಮ್ ]. ಸರ್ವೈವಲ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್. ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2002</ref> 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70,000 ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ [[ಮಾರಿಟಾನಿಯ|ಮೌರಿತಾನಿಯ]]ನ್ನರು ಮೌರಿತಾನಿಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>[http://www.irinnews.org/report.aspx?ReportId=70522 ಮೌರಿಟನಿಯ:ಫೇರ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಹಂಟೆಡ್ ಬೈ ರೇಸಿಯಲ್ ಇಂಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್]. IRIN Africa. ಮಾರ್ಚ್‌ 2, 2007</ref> *[[ಸುಡಾನ್]]‌ನಲ್ಲಿ, ಸಿವಿಲ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿದ ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಬಂಧಿಗಳನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಬಂಧಿಗಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/sudan/1463215/Arab-militia-use-rape-camps-for-ethnic-cleansing-of-Sudan.html Arab militia use 'rape camps' for ethnic cleansing of Sudan]. ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌. ಮೇ 25, 2004</ref> *ದರ್ಫರ್ ಸಂಘರ್ಷ ಒಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಜನ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.csmonitor.com/2004/0714/p09s02-coop.html Racism at root of Sudan's Darfur crisis]. Csmonitor.com. ಜುಲೈ 14, 2005.</ref> ಪೂರ್ವಭಾಗದ ನೈಜರ್‌ನ ಡಿಫಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಅರಬ್‌ರನ್ನು ಚದ್‌ಗೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವುದಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ನೈಜರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url =http:/ /news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6087048.stm |title=Africa &#124; Niger starts mass Arab expulsions |publisher=BBC News |date=2006-10-26 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 150,000 ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L25138454.htm |title=Reuters AlertNet – Niger's Arabs say expulsions will fuel race hate |publisher=Alertnet.org |date=2006-10-25 |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2008-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081110112313/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L25138454.htm |url-status=dead }}</ref> ಸರ್ಕಾರದ ಅರಬರನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವ ಅಂತಿಮ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಹುಡುಗಿಯರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತು ಮೂರು ಹೆಂಗಸರು ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೊಳಗಾದರು.<ref>{{cite web|author=United Nations High Commissioner for Refugees |url=http://www.unhcr.org/cgi-bin/texis/vtx/refworld/rwmain?docid=469638881e |title=Refworld – The Leader in Refugee Decision Support |publisher=UNHCR |date=2007-07-11 |accessdate=2010-05-23}}</ref> *ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಮಾಜದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಜೆವಿಶ್ ಸಮುದಾಯದ ಏಕೀಕರಣ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿತು.<ref>"[http://www.ethiomedia.com/courier/beersheva.html Ethiopian Israelis love their country but not the racism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100207014321/http://www.ethiomedia.com/courier/beersheva.html |date=2010-02-07 }}". Ethiomedia.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2006.</ref><ref>"[http://www.csmonitor.com/2009/0902/p06s01-wome.html Why Jews see racism in Israel]". Csmonitor.com. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1, 2009</ref> residents of Pisgat Ze'ev ಪೂರ್ವ ಜೆರುಸಲೆಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಜೆವಿಶ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಅರಬ್ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೆವಿಶ್ ಹುಡುಗಿಯರ ನಡುವಿನ ಅಂತರಕುಲ ಡೇಟಿಂಗ್‌ನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಶಾಂತಿಪಾಲಕ-ರೀತಿಯ patrol ನ್ನು ರಚಿಸಿತು ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಅಂತರ್ವಿವಾಹ "ದೇಶದ್ರೋಹ" ಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ ಎಂದು 2007ರ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲಿ]] ಜೆವಿಶ್ ಜನರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>"[http://www.thenational.ae/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090925/FOREIGN/709249932/1002 Israeli drive to prevent Jewish girls dating Arabs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170118074617/http://www.thenational.ae/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090925%2FFOREIGN%2F709249932%2F1002 |date=2017-01-18 }}". ದ ನೇಶನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 21, 2009</ref> *ನಾಂಜಿಂಗ್, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಗಲಭೆಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1988ರಿಂದ ಜನವರಿ 1989ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.<ref>[https://www.nytimes.com/1988/12/30/world/black-africa-leaves-china-in-quandary.html?sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=all Black Africa Leaves China In Quandary]. ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌. ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 1996</ref> [[೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|2008ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಬಾರ್ ಮಾಲೀಕರು "ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಡಿ" ಎಂಬುದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.<ref>[http://www.theage.com.au/world/fears-of-a-nofun-olympics-in-beijing-20080718-3hkb.html Fears of a 'no-fun' Olympics in Beijing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316015953/http://www.theage.com.au/world/fears-of-a-nofun-olympics-in-beijing-20080718-3hkb.html |date=2014-03-16 }}. ದಿ ಏಜ್ ಜುಲೈ 31, 2008.</ref> *ಗೌಂಜೌ ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಕೆಲವು ನೆಬರ್‌ಹುಡ್ ಕಮಿಟಿಗಳಿವೆ.<ref>[http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE57K00K20090821 Out of Africa and into China, emigres struggle]. ರೆಟರ್ಸ್. ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2009</ref> ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಮನೆತನದ ಲೋ ಜಿಂಗ್, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಯಿತು ಎಂದು ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಎನ್ನುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="Guardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/nov/01/lou-jing-chinese-talent-show|title=China's black pop idol exposes her nation's racism|author=Stephen Vines|publisher=[[The Guardian]]|date=2009-11-01|accessdate=2009-11-03 | location=London}}</ref> *ಅವಳ ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಣ ಭೇದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.<ref>{{cite news| url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/12/21/china.race/index.html | work=CNN | title=TV talent show exposes China's race issue - CNN.com | accessdate=2010-05-11}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Fiji-0050.JPG|thumb|left|170px| ಮೇ 2000ದಲ್ಲಿ ಫಿಜಿಯಲ್ಲಿ ಗೊವಿಂದನ ಇಂಡಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ನ ಸುಟ್ಟ ಭಾಗಗಳು]] ಸುಮಾರು 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂರ ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತವರೂರಾದ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 600,000 ಜೆವಿಶ್ ಜನರು ಇರುವ ಖಂಡದ ಅಧಿಕ ಜೆವಿಶ್ ಜನರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಜೆವಿಶ್-ವಿರೋಧಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಆಸ್ತಿ ನಾಶ, ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಭಾಷೆ ಇವುಗಳು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಫ್ರೆಂಚ್-ಜೆವಿಶ್ ಜನರು ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರಬ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದ್ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯೆಹೂದ್ಯ-ವಿರೋಧಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪದವರಲ್ಲಿ ಸಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2006/03/13/anti_semitism_seen_rising_among_frances_muslims/ |title=Anti-Semitism seen rising among France's Muslims |publisher=Boston.com |date=2006-03-13 |accessdate=2010-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232343/http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2006/03/13/anti_semitism_seen_rising_among_frances_muslims/ |archive-date=2016-03-03 |url-status=dead}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20100619135351/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/french-jews-flee-to-israel-as-racist-attacks-mount-612757.html French Jews flee to Israel as racist attacks mount], The Independent, January 7, 2003</ref> *ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಝುಲು ಜನರ ನಡುವಿನ ಗಂಭೀರ ಜಾತಿ ದೊಂಬಿಗಳು ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ 1949ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.theindianstar.com/index.php?uan=5786 Current Africa race riots like 1949 anti-Indian riots: minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501143926/http://www.theindianstar.com/index.php?uan=5786 |date=2011-05-01 }}. TheIndianStar.com. ಮೇ 17, 2008</ref> 1962 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ನೆ ವಿನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು "ನಾಗರಿಕ ವಿದೇಶಿಯರ" ನಿಷ್ಕರುಣವಾದ ಅವನ ಹಿಂಸೆಯು ಸುಮಾರು 300,000 ಬರ್ಮಾದ ಭಾರತೀಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite book|author=Martin Smith|year=1991|title=Burma – Insurgency and the Politics of Ethnicity|url=https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit|publisher=Zed Books|location=London,New Jersey|pages=[https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit/page/43 43]–44,98,56–57,176}}</ref> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 1964ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ವಲಸೆ ಹೋದರು.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,875949,00.html Asians v. Asians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013135423/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,875949,00.html |date=2012-10-13 }}. TIME. 17 July 1964.</ref> *1964, ಜನವರಿ 12ರ ಝಾನ್ಜಿಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಬ್ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹೇಳಿತು.<ref name="nyt13jan"/> ಝಾನ್ಜಿಬರ್‌ನ ದೊಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಅರಬ್‌ ಜನರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಹಾರವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸಾವಿರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದರು.<ref>[http://channel4.empireschildren.co.uk/category/chapters/index.php?chapter=472&amp;cat=3 Country Histories – Empire's Children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080318192427/http://channel4.empireschildren.co.uk/category/chapters/index.php?chapter=472&cat=3 |date=2008-03-18 }}. ಚಾನೆಲ್‌ 4</ref> 1972, ಅಗಸ್ಟ್ 4ರಂದು, ದೇಶವನ್ನು ಬಿಡಲು 90 ದಿನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಉಗಾಂಡದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇದಿ ಅಮಿನ್ ಅವರು ಉಗಾಂಡದ ಏಷ್ಯನ್ನರನ್ನು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/7/newsid_2492000/2492333.stm 1972: Asians given 90 days to leave Uganda]. BBC</ref> *ಚೀನೀ ಇಂಡೋನೇಷಿಯದವರು ಜಕಾರ್ತಾದ ಮೇ 1998ರ ದೊಂಬಿಗಳ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/analysis/51981.stm |title=Analysis &#124; Indonesia: Why ethnic Chinese are afraid |publisher=BBC News |date=1998-02-12 |accessdate=2010-05-23}}</ref> 1998ರವರೆಗೆ ಇಂಡೋನೇಷಿಯದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ-ವಿರೋಧಿ ಶಾಸನವಿತ್ತು. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ವಲಸೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಆಫ್ರಿಕ<ref>[http://en.afrik.com/article16008.html Algeria: Xenophobia against Chinese on the rise in Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100213015723/http://en.afrik.com/article16008.html |date=2010-02-13 }}. Afrik.com. ಆಗಸ್ಟ್ 5, 2004</ref><ref>"[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1530464/Rioters-attack-Chinese-after-Zambian-poll.html Rioters attack Chinese after Zambian poll]". ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3, 2006</ref><ref>"[http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=76405 LESOTHO: Anti-Chinese resentment flares]". ಐಆರ್‌ಐಎನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ. ಜನವರಿ 1, 2008</ref> ಮತ್ತು ಒಸೇನಿಯಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>Spiller, Penny: "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4930994.stm Riots highlight Chinese tensions]", BBC News, Friday, 21 April 2006, 18:57 GMT</ref><ref>[http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;objectid=229612 "Editorial: Racist moves will rebound on Tonga"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407043220/https://www.nzherald.co.nz/ |date=2020-04-07 }} {{Cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407043220/https://www.nzherald.co.nz/ |archive-date=2020-04-07 |url-status=bot: unknown}}, ''New Zealand Herald'' , November 23, 2001</ref> *ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಪಾಪುಅ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ|ಪಪೌ ನಿವ್ ಜಿನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ-ವಿರೋಧಿ ದೊಂಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಜನ broke out.<ref>"[http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25524906-2703,00.html Looters shot dead amid chaos of Papua New Guinea's anti-Chinese riots] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130709164436/http://www.theaustralian.com.au/news/looters-shot-dead-amid-chaos-of-papua-new-guineas-anti-chinese-riots/story-e6frg6no-1225715006615 |date=2013-07-09 }} {{Cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/news/looters-shot-dead-amid-chaos-of-papua-new-guineas-anti-chinese-riots/story-e6frg6no-1225715006615 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709164436/http://www.theaustralian.com.au/news/looters-shot-dead-amid-chaos-of-papua-new-guineas-anti-chinese-riots/story-e6frg6no-1225715006615 |archive-date=2013-07-09 |url-status=bot: unknown}}". The Australian. ಮೇ 11, 2009</ref><ref>"[http://media.economist.com/PrinterFriendly.cfm?story_id=14207132 Overseas and under siege]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌. ಆಗಸ್ಟ್ 23, 2009</ref> 2000ದ ಫಿಜಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ಇಂಡೋ-ಫಿಜಿಯನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ backlash ನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/830926.stm Future bleak for Fiji's Indians]. BBC ನ್ಯೂಸ್. ಜುಲೈ 2007</ref> *ಫಿಜಿಯ ನಾಗರೀಕರಾದ ಭಾರತೀಯರು, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು, ಮಿಶ್ರ ಜಾತಿಯ ಅಥವಾ ಇತರ ದ್ವೀಪದ ಪರಂಪರೆಗಳು ಎರಡನೇ-ದರ್ಜೆಯ ನಾಗರೀಕರಾದರು.<ref>[http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25339291-28737,00.html Dealing with the dictator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090421212510/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25339291-28737,00.html |date=2009-04-21 }}. The Australian. ಎಪ್ರಿಲ್ 1, 2009</ref><ref>[http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=110 Fiji Islands: From Immigration to Emigration]. Brij V. Lal. The Australian National University.</ref> ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಭಜನೆಗಳು [[ಗಯಾನ]]<ref>"[https://web.archive.org/web/20081020064436/http://www.jamaicaobserver.com/news/html/20030126T020000-0500_38652_OBS_GUYANA_S_STAGGERING_CRIME_CRISIS.asp Guyana's staggering crime crisis]". The Jamaica Observer. ಜನವರಿ 16, 2003.</ref> ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.<ref>"[http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/HC24Ae01.html Racism alive and well in Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312031803/http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/HC24Ae01.html |date=2017-03-12 }}". ಏಷ್ಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ . ಮಾರ್ಚ್‌ 24, 2006</ref> == ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯ ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ == [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಶಾರ್ಪ್‌ವಿಲೆಯಲ್ಲಿ 1960, ಮಾರ್ಚ್ 21ರಂದು ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ 21ನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯ ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೊ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರದರ್ಶಕರನ್ನು ಪೋಲಿಸ್ ಕೊಂದಿದ್ದು ಆ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Colbegin|3}} * ಆಲ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೇಲ್ * ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪಾರ್ಟಿ * ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ * [[ಕು ಕ್ಲುಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್|ಕು ಕ್ಲುಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್‌‌‍‌‍‌‍]] * ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ ಪರಿವಿಡಿ-ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಲೇಖನಗಳು * ನಿಯೋ-ನಾಜಿಸಮ್ * ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನ,1919# ಜಪಾನ್‌ ಮುಂದಾಳತ್ವ, ವರ್ಣ ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ. * LGBT ಕಮ್ಯುನಿಟಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ * ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸ * ವರ್ಣನೀತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಬಂಧ * ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಮೇಯ * ಹಳದಿ ಪೆರಿಲ್ * ನ್ಯೂ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪಾರ್ಟಿ {{Colend}} == ಆಕರಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿ == {{Reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಆಲೆನ್‌, ಥಿಯೋಡರ್. (1994). ''ದಿ ಇನ್ವೆಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ರೇಸ್: ಭಾಗ 1'' ಯುಕೆ ಆವೃತ್ತಿ '' '' * ಆಲೆನ್‌, ಥಿಯೋಡರ್ (1997). ''ದಿ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ರೇಸ್‌: ಭಾಗ 2,'' ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ: ಆವೃತ್ತಿ * ಬರ್ಕಾನ್, ಎಲಾಜಾರ್ (1992), ''ದಿ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರೇಸಿಸಮ್: ಚೆಂಜಿಂಗ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ವಾರ್ಸ್'' , ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, NY. * ಬೊನಿಲಾ-ಸಿಲ್ವಾ, ಯೂರಾಡೊ. 2003. ''ರೇಸಿಸಮ್ ವಿದೌಟ್ ರೇಸಿಸ್ಟ್ಸ್: ಕಲರ್ ಬ್ಲೈಂಡ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪರ್ಸಿಸ್ಟನ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸಿಯಲ್ ಇನ್‌ಇಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' . ರೋಮ್ಯಾನ್ ಆಂಡ್ ಲಿಟ್ಲ್‌ಫಿಲ್ಡ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್.ಇಂಕ್. * ಡೈನ್, ಬ್ರೂಸ್ (2002), ''ಎ ಹೈಡಿಯಸ್ ಮಾನ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೈಂಡ್: ಅಮೇರಿಕನ್ ರೇಸ್ ಥಿಯರಿ ಇನ್ ದಿ ಅರ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್'' , ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, MA. (18th ಸೆಂಚೂರಿ ಯುಎಸ್ ರೇಸಿಯಲ್ ಥಿಯರಿ) * ಡೈಮಂಡ್, ಜೇರ್ಡ್ (1999), "ಗನ್ಸ್, ಜರ್ಮ್ಸ್, ಆಂಡ್ ಸ್ಟೀಲ್", W.W. ನಾರ್ಟನ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, NY. * ಡೆನಿಯಲ್ಸ್, ಜೆಸ್ಸಿ (1997), ''ವೈಟ್ ಲೈಸ್: ರೇಸ್, ಕ್ಲಾಸ್, ಜೆಂಡರ್ ಆಂಡ್ ಸೆಕ್ಸ್ಚ್ಯೂವಾಲಿಟಿ ಇನ್ ವೈಟ್ ಸೂಪರ್‌ಮೆಸಿಸ್ಟ್ ಡಿಸ್ಕೊರ್ಸಸ್'' , ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, NY. * ಡೇನಿಯಲ್, ಜೆಸ್ಸಿ (2009), ''ಸೈಬರ್ ರೇಸಿಸಮ್: ವೈಟ್ ಸುಪ್ರಿಮಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಅಟ್ಟ್ಯಾಕ್ ಆನ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್'' , ರೋವ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಂಡ್ ಲಿಟ್ಲ್‌ಫಿಲ್ಡ್, ಲಾನ್‌ಹಾಮ್, MD. * ಎಹ್‌ರಿನ್‌ರೈಚ್‌,ಎರಿಕ್ (2007), ''ದಿ ನಾಜಿ ಏನ್‌ಸೆಸ್‌ಟ್ರಲ್ ಪ್ರೂಫ್: ಜಿನಿಯಾಲಜಿ, ರೇಸಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌, ಆಂಡ್ ದಿ ಫೈನಲ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್'' , ಇಂಡಿಯಾನಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌ಟನ್,IN * ಎವೆನ್ ಆಂಡ್ ಎವೆನ್‌ (2006), "ಟೈಪ್‌ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್: ಆನ್‌ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಇನ್‌‍ಇಕ್ವಾಲಿಟಿ", ಸೆವೆನ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಪ್ರೆಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್,NY. * ಫಿಜಿನ್, ಜೊ ಆರ್( 2006). ''ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರೇಸಿಸಮ್: ಎ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಅಪ್ರೆಷನ್'' , ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, NY. * ಫಿಜಿನ್, ಜೊ. ಆರ್ (2009). '' ರೇಸಿಸ್ಟ್‌ ಅಮೇರಿಕಾ: ರೂಟ್ಸ್, ಕರೆಂಟ್‌ ರಿಯಾಲಿಟೀಸ್, ಆಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ರಿಪಾರೇಷನ್ಸ್, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ.'' ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್,NY. * ಎಲಿಯಾವ್-ಫೆಲ್ಡನ್, ಮಿರಿಯಾಮ್, ಐಸ್ಯಾಕ್, ಬೆಂಜಾಮಿನ್ ಆಂಡ್ ಜೈಗ್ಲರ್, ಜೊಸೆಫ್. 2009. ''ದಿ ಒರಿಜಿನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಇನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟ್‌, ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್'' :ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ * ಗಿಬ್ಸನ್, ರಿಚ್ (2004) ಅಗೇನಿಸ್ಟ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಾಲಿಸಮ್ http://www.rohan.sdsu.edu/%7Ergibson/againstracism.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ಗ್ರೇವ್ಸ್, ಜೊಸೆಫ್. (2004) ''ದಿ ರೇಸ್ ಮಿಥ್ NY: ಡಟ್ಟಾನ್'' * ಇಗ್ನಾಟೈವ್, ನೊಯಿಲ್. 1995. ''ಹೌ ದಿ ಐರಿಷ್ ಬಿಕಮ್ ವೈಟ್'' NY: ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್. * ಐಸಾಕ್, ಬೆಂಜಮಿನ್. 1995 ''ದಿ ಇನ್ವೆನ್ಷನ್ ಆಫ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಇನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್:'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ * ಲೆಂಟಿನ್, ಅಲಾನಾ. (2008) ''ರೇಸಿಸಮ್: ಎ ಬಿಗಿನರ್ಸ್ ಗೈಡ್'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಒನ್ ವರ್ಲ್ಡ್. * ಲೆವಿ ಸ್ಟ್ರಾವ್ಸ್‌, ಕ್ಲೌಡ್ (1952), ''ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' , ([[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೊ]]) * ಮೆಮ್ಮಿ, ಆಲ್ಬರ್ಟ್, ''ರೇಸಿಸಮ್'' , ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ಪ್ರೆಸ್ (1999) ISBN 978-0-8166-3165-0 * ರೊಕ್‌ಶಿಯೋ, ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಎಫ್. (2000), ''ರೀಲ್ ರೇಸಿಸಮ್ :ಕನ್ಫ್ರಂಟಿಂಗ್ ಹಾಲಿವುಡ್ಸ್‌ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರೋ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಲ್ಚರ್'' , ವೆಸ್ಟ್‌ವೀವ್ ಪ್ರೆಸ್. * ಸ್ಮೆಡ್ಲಿ, ಆಡ್ರೇ ಆಂಡ್ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಡಿ. ಸ್ಮೆಡ್ಲಿ. (2005) "ರೇಸ್ ಆಸ್ ಬಯಾಲಜಿ ಇಫ್ ಫಿಕ್ಷನ್, ರೇಸಿಸಮ್ ಆಸ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಇಸ್ ರಿಯಲ್." ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್ , 60, 410-421. * ಸ್ಮೆಡ್ಲಿ, ಆಡ್ರೆ. 2007. '' ರೇಸ್ ಇನ್ ನಾರ್ಥ್ ಅಮೇರಿಕಾ: ಆರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಎವೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಅ ವರ್ಲ್ಡ್ ವ್ಯೂ. '' '' ಬೌಲ್ಡರ್, ಕೊ: ವೆಸ್ಟ್‌ವ್ಯೂ. '' * ಸ್ಟೋಕ್ಸ್, ಡಾಶಾನ್ (ಮುಂಬರುವ), ''ಲಿಗಲೈಸ್ಡ್ ಸೆಗ್ರೆಗೇಷನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಫ್ರೀಡಮ್'' [http://www.geocities.com/eaglefeatherlaw/stokes.article.html URL]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * ಸ್ಟೊಲರ್, ಆನ್ ಲೌರಾ (1997), "ರೇಸಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಂಡ್ ದೇರ್ ರಿಜೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಟ್ರುಥ್", ''ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಪವರ್ ಆಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಥಿಯರಿ'' 11 (1997), 183–206. ( ಹಿಸ್ಟೊರಿಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ರೇಸಿಸಮ್) * ಟಾಗ್ಯೂಫ್, ಫಿಯರೆ-ಆಂಡ್ರೆ, (1987), ''La Force du préjugé : Essai sur le racisme et ses doubles'' , Tel Gallimard, La Découverte. * ಟ್ರೆಪಾಗ್‌ನೈರ್, ಬಾರ್ಬರಾ. 2006. ''ಸೈಲೆಂಟ್ ರೇಸಿಸಮ್: ಹೌ ವೆಲ್-ಮಿನಿಂಗ್ ವೈಟ್ ಪೀಪಲ್ ಪರ್ಪೆಚ್ಯೂಏಟ್ ದಿ ರೇಸಿಯಲ್ ಡಿವೈಡ್.'' ಪ್ಯಾರಾಡಿಗ್ಮ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್. * ಟ್ವೈನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ವಿಂಡ್‌ಡಾನ್ಸ್ (1997), ''ರೇಸಿಸಮ್ ಇನ್ ಎ ರೇಸಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ: ದಿ ಮೆಂಟೆನನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೈಟ್ ಸುಪ್ರಿಮಸಿ ಇನ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್'' , ರಟ್‌ಗರ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. * [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೊ]] ''ದಿ ರೇಸ್ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್'' , 1950 * [http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3389823,00.html ತಾಲಿ ಫರ್ಕಾಶ್, "ರೇಸಿಸ್ಟ್ಸ್ ಅಮಂಗ್ ಅಸ್" ಇನ್ Y-Net (ಯೆಡಿಯಾಟ್ ಅಹಾರೊನೊಟ್), "ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ಸೀನ್" ಸೆಕ್ಷನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 20, 2007 ] * ವಿನಂಟ್, ಹೊವಾರ್ಡ್, ''ದಿ ನ್ಯೂ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್'' (2004) * ವಿನಂಟ್, ಹೋವಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಒಮಿ, ಮೈಕಲ್ ''ರೇಸಿಯಲ್ ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' , ರೌಟಲೇಡ್ಜ್ (1986); ದ್ವೀತೀಯ ಆವೃತ್ತಿ (1994). * ವೊಲ್ಗೆಮುತ್, ಬೆಟ್ಟಿನಾ. "ರೇಸಿಸಮ್ ಇನ್ ದಿ 21st ಸೆಂಚೂರಿ- ''ಹೌ ಎವೆರಿಬಡಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮೇಕ್ ಎ ಡಿಫರೆನ್ಸ್'' ", ಸಾರ್‌ಬ್ರ್ಯೂಕೆನ್, ಡಿಇ, VDM ವರ್ಲಾಗ್ ಡಾ. ಮ್ಯುಲ್ಲರ್.ಇ K., (2007). [https://books.google.com/books?id=NvJcGQAACAAJ&amp;dq=isbn:9783836410335 ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 978-0-9722522-2-5.] * ರೈಟ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.(1998) ''"ರೇಸಿಸಮ್ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್‌‍"'' , ವೆಸ್ಟ್‌ಪೊರ್ಟ್, ಸಿಟಿ:ಪ್ರೇಜರ್. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category}} * [http://www.havanatimes.org/?p=8162 ಬಿಯಿಂಗ್ ಎ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೇಲ್ ಇನ್ ಕ್ಯೂಬಾ], ಲೂಸಿಯಾ ಲೊಪೆಜ್, ''ಹವಾನಾ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮೇ 5, 2009 * [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1310/is_2001_Dec/ai_82066713/pg_1 ರೇಸ್, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್-ಎಥಿಕ್ಸ್-ಮಾರ್ಚ್‌ 1996] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213065733/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1310/is_2001_Dec/ai_82066713/pg_1 |date=2009-02-13 }}- ಕ್ಲೌಡೆ-ಲೆವಿ ಸ್ಟ್ರೌಸ್ ಬರೆದಿರುವ ಎರಡು ಲೇಖನಗಳ ಆಯ್ದ ಭಾಗ. * [http://academic.udayton.edu/race/ ರೇಸ್, ರೇಸಿಸಮ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230044235/http://academic.udayton.edu/race/ |date=2011-12-30 }}- ವರ್ಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು. * [http://www.racismreview.com/blog ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ, ವಿಮರ್ಶೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171119071329/http://www.racismreview.com/blog/ |date=2017-11-19 }}-ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಜೊ ಫಿಗ್ಗಿನ್,PhD ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸಿ ಡೇನಿಯಲ್ಸ್, PhD, ಇವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. * http://www.antiracismandhate.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160713120138/http://www.antiracismandhate.com/ |date=2016-07-13 }} – Created by Anti-Racism and Hate {{Template group |list = {{Racism topics|state=collapsed}} {{Segregation by type|state=collapsed}} {{Discrimination}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ]] [[ವರ್ಗ:ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಾರತಮ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ವೇಷ]] [[ವರ್ಗ:Politics and race]] [[ವರ್ಗ:Sociology of culture]] eovv2fwtisz0uvh1132raij61wjd2hj 0 24537 1430532 1430328 2026-09-27T10:51:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430532 wikitext text/x-wiki {{Philosophy-sidebar |expanded=Branches}} {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} '''ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ''' ವು ( '''esthetics''' ಅಥವಾ '''æsthetics''' ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ) ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಸೌಂದರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ,ಕಲೆ,ಮತ್ತು ಸದಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಶ್ಲಾಘನೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಮರಿಯನ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಪದಕೋಶ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಿಂದ [http://www.merriam-webster.com/dictionary/aesthetics ಡೆಫನೆಶನ್ಸ್ 1 ಆಫ್ ''ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್'' ].</ref> ಇದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂವೇದನಾವಾಹಕ ಅಥವಾ ಸಂವೇದನೆಯ-ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಸಭಾವ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಯ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಜಾಂಗ್‌ವಿಲ್, ನಿಕ್. "[http://plato.stanford.edu/entries/aesthetic-judgment/ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್]", ''ಸ್ಟಾನ್‌ಫೊರ್ಡ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ'', ೦೨-೨೮-೨೦೦೩/೧೦-೨೨-೨೦೦೭. ಮರುಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ ೦೭-೨೪-೨೦೦೮.</ref> ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪರಿಣಿತರು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು " ಕಲೆ,ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಪ್ರತಿಫಲನ", ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಕೆಲ್ಲೀ (೧೯೯೮) p. ix</ref><ref>ಟಾಮ್ ರೀಡಲ್‌ನಿಂದ [http://www.arlisna.org/artdoc/vol18/iss2/01.pdf ರಿವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131043128/https://www.arlisna.org/artdoc/vol18/iss2/01.pdf |date=2017-01-31 }} (ರೆಗಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ)</ref> ಸೌದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೌಲ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಉಪಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಶಾಖೆ, ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಬ್ರುಯ್ನ್, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸೆವೆರೈನ್ ಟಿ. "[http://www2.bc.edu/~bruyn/Theoretical.html ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420184832/http://www2.bc.edu/~bruyn/Theoretical.html |date=2010-04-20 }}", ಬೊಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ೨೦೦೨. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ೦೭-೨೨-೨೦೦೮.</ref> ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡವ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಫ್ರೀಮನ್, ಲಿಂಡ್ಸೆ (Phd) ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಡೆಬೊರ್ಡ್'' cannon-beach.net</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ೧೭೩೫ರಲ್ಲಿ "ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ''Æsthetik'' (ಆಧುನಿಕ ಶಬ್ದರಚನೆ ''Ästhetik'' ) ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ ಬೌಮ್ಗಾರ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ಗ್ರೀಕನ ''αισθητικός'' (''aisthetikos'', "ಸೌಂದರ್ಯ-ವೇದನಾಶೀಲ-ಸಂವೇದಕ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ)ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿ αίσθηση-αισθάνομαι (aisthese-aisthanomai, "ಗ್ರಹಿಸು-ಅನುಭವಿಸು-ಭಾವನೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ).<ref>ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಟಿಮೊಲಜಿ ಡಿಕ್ಷನರಿಯಿಂದ [http://www.etymonline.com/index.php?term=aesthetic ''ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ'' ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ]</ref> == ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು == ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಸಂವೇದಾನಾವಾಹಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಂಗತಿ ಅಥವಾ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಕಂಟ್, ೧೭೯೦ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಗಮಸಿದಾಗ "ಕ್ಯಾನರಿ ಮದ್ಯವು ಇಷ್ಟವಾದರೇ ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಒಬ್ಬನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೆನಪಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:ಇದು ''ನನಗೆ'' ಇಷ್ಟವಾದುದು", ಏಕೆಂದರೆ "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಅವರ ಸ್ವಂತ (ಅಭಿಪ್ರಾಯ) ಅಭಿರುಚಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ". "ಸೌಂದರ್ಯ"ದ ಸನ್ನಿವೇಶವು "ಹಿತವಾಗಿರುವಿಕೆ"ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ", ಎನಾದರೂ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ನಂತರ ಅವನು ಇತರರಿಂದ ಅಂತಹುದನ್ನೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಎಂಬಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ." ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂವೇದನಾವಾಹಕ ಭೇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಚೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್, ಅಭಿರುಚಿಯ ಮಾರ್ದವತೆ ಕೇವಲವಾಗಿಲ್ಲದೆ "ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ" ಆದರೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಭಾವಾತಿರೇಕತ್ವವು "ಸಂತೋಷದಂತೆ ನೋವು ಇರುತ್ತದೆ, ಮನುಕುಲದ ಉಳಿದ ಪಾರಾಗುವಿಕೆಯಂತೆ". (ಎಸ್ಸೆಸ್ ಮಾರಲ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲಿಟರರಿ. ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್, ಲಿಟರರಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್ ೫, ೧೯೮೭.) ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಭೇದವು ಸಂತೋಷದ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಂಟ್ "ಆನಂದಪಡುವಿಕೆ" ಅನುಭವದಿಂದ ಸಂತೋಷವು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಆದರೆ ಎನನ್ನಾದರೂ " ಸುಂದರ" ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಮೂರನೇಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ: ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಆಲೋಚನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಇಷ್ಟವಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಅನುಭವವು ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸುಂದರತೆಯ ತೀರ್ಪು ಸಂವೇದನಾವಾಹಕವಾಗಿದೆ, ಭಾವಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ದರ್ಶಕನ ಸುಂದರತೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ಎರಡು ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಚೆಲುವಿನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಭಿರುಚಿಯು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಭಿರುಚಿಯು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಅಭಿರುಚಿಯು ವರ್ಗ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಕಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌಂದರ್ಯವು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಗತಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸೌಂದರ್ಯದ ನೋಟವು ಸಹಜ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಯಕ್ತಿಕ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. === ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳು === ಸೌಂದರ್ಯ ಮೌಲ್ಯದ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತರಹದ ವಿಷಯಗಳು ಅಡಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೇಸಿಗೆಯಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂವೇದನಾವಾಹಕ ಪತ್ತೆಯ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಗೆ ಸಹಜ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಮತ್ತು ಗಿಡುಗು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ವರ್ತನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವಾದಗಳೂ ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯನ್ನು ತರುವಂತಹ ಅಂಶಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಡಾರ್ವಿನ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಸೋಪಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೂರನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಸೋಪ್ ಅಥವಾ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾಡಿ ಈ ಎರಡೂ ಅಸಹ್ಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಾವೋದ್ವೇಗ ಅಥವಾ, ಭಾವೋದ್ವೇಗದಂತಹವುಗಳು ಬಹುಶಃ ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಸರಪಳಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅದ್ಭುತವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ನಮಗೆ ಬೆರಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬಹುದು. ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪೂರ್ಣಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಭಾವನೆಗಳ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ. ಈ ಅಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ಭೂದೃಶ್ಯವು ಅದ್ಭುತ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪುನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ನರು ಆಫ್ರಿಕಾ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಕುರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಿದರು, ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೆ ಅದೇ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಂದನೆ, ಸುಂದರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದು,ಬಹುಶಃ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪೇಕ್ಷಣೆಯೂ ಸಹ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಆರ್ಥಿಕ,ರಾಜಕೀಯ, ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಬಹುದು.<ref>ಹಾಲ್ಮ್, ಐವರ್ (೨೦೦೬). ''ಐಡಿಯಾಸ್ ಇನ್ ಬಿಲೀಫ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಡಿಸೈನ್: ಹೌ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್, ಓರಿಯಂಟೇಶನ್ಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅಂಡರ್‌ಲೈಯಿಂಗ್ ಅಸ್ಸುಂಶನ್ಸ್ ಶೇಪ್ ದ ಬ್ಯುಲ್ಟ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್''. ಒಸ್ಲೊ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡಿಸೈನ್. ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯</ref> ನಾವು ಲ್ಯಾಂಬೊರ್ಗಿನಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಸುಂದರ ಎನ್ನಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅಪೇಕ್ಷಣಿಯವಾಗಿ ಅಂತಸ್ತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಸುಂದರವಲ್ಲದ್ದು ಎನ್ನಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು-ಇಂಧನ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಕಾರ್ಸ್‌ಮೆಯರ್, ಕಾರೊಲೈನ್ ed. ''ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್: ದ ಬಿಗ್ ಕ್ವಸ್ಚನ್ಸ್'' ೧೯೯೮</ref> "ಪಾರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಇನ್ ಎನಿಮಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಹ್ಯುಮನ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್". ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ವರ್ತನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಸಂಪುಟ. ೨. ಪುಪು.&nbsp;೧೧೫–೧೯೫. ಕೇಂಬ್ರುಡ್ಜ್, ಮಾಸ್.ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುಪಿ, ೧೯೭೧ (ಮೂಲತಃ ಪಬ್. ೧೯೫೦.) ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಆಗಾಗೇ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ-ವಿನ್ಯಾಸದ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಆತ್ಮವಿರೋದಿಯಾಗು ಇರಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ನಮಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದಂತೆ ಅರ್ಥೈಸುವ ಅಥವಾ ಸಂಕೇತಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯು ಕೆಲವು ೨೦ನೇಯ ಶತಮಾನದ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಧುನಿಕ ಸೌಂದರ್ಯೊಪಾಸಕರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಂಶ ಈಗಾಗಲೇ ಹ್ಯೂಮ್‌ರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ,ಆದರೆ ಮೇರಿ ಮದರ್ಸಿಲ್ ನೋಡಿದಾಗ "ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ ತೀರ್ಪು", ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಗೈಡ್ ಟು ಅಸ್ತೆಟಿಕ್ಸ್,೨೦೦೪. ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಭಾವನೆಗಳು,ಭಾವಪರವಶತೆ,ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ,ಇಷ್ಟ,ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು,ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಆದ್ಯತೆಗಳು,ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವರ್ತನೆ,ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ತೀರ್ಮಾನ,ತರಬೇತಿ, ಸಹಜಗುಣ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಕೆಲವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಯೋಗ,ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಸವನ್ನ ಹೈಪೊಥೆಸಿಸ್'' ಗೊರ್ಡನ್ ಓರಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ,ಕೆಲವೊಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನರು ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಮಾನವ ಹವ್ಯಾಸದ ಲಾಭದಾಯಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಮಾಡಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಮರ ಅಥವಾ ಮರ-ಅಲ್ಲದ ;{{Citation needed|date=January 2009}} ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ,ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಸ್ಯಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಪೋಷಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ,ಇತರೆ ಮರದ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ,ಕಡಿಮೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಒಳಗೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇತರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. === ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ, ಅಸಹ್ಯ ಅಥವಾ ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳೇ ? === ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಅವುಗಳು ಹೇಗೆ ಕಲೆಯ ರೂಪದಿಂದಾಚೆಗೆ ಏಕಿಕೃತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ನಾವು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಒಂದು ಮನೆ, ಒಂದು ಸ್ವರಮೇಳ, ಒಂದು ಪರಿಮಳ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಖಚಿತವಾದ ಪುರಾವೆ ಸುಂದರ. ಯಾವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ? ಯಾವ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಟತೆಯು ಇವೆರಡನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ? ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವ ವಿಷಯವು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವ ವಿಷಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆಯ ರೂಪವು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಭಾಷೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>"ಆನ್ ಮಾಡರ್ನಿಸ್ಟ್ ಪೈಂಟಿಂಗ್ಸ್"ನಲ್ಲಿ ಕನ್ಸಿಡರ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಗ್ರೀನ್ಬರ್ಗ್‌ನ ವಾದಗಳು (೧೯೬೧), ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರನ್ನು ಮರು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಎ ರೀಡರ್ ಇನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್.</ref> ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಾಗ ತನಗೇ ಕರಾಕುವಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಬಹುಶಃ ಶಬ್ದಗಳ ಕೊರತೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಪು ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ನಿಖರತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಜನರು ತದ್ರೂಪದ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದ ಎರಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ವಿಟ್‌ಗೆನ್ಸ್ಟೇನ್ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವವರು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರಬಹುದು. ಸೌಂದರ್ಯದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಮನೆ,ಸುಂದರ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಧಾರ ವಿಷಯವಿದೆಯೇ?<ref name="kant">ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಕಂಟ್, ದ ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಫ್ ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್.</ref> ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನದ ವಿವರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಿಟ್‌ಗೆನ್ಸ್ಟೇನ್ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಖರತೆಯ ಬಗೆಗೆ ದೀರ್ಘವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವ ಸ್ವರೂಪದ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಖರತೆ, ಕಲೆ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವಿಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಕಂಟ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸೇಂಟ್.ಬೊನಾವೆಂಚುರ್ವರೆಗೂ ಹಿಂದೆ ಹೋಗ ಬಹುದು. {{Citation needed|date=April 2008}} == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ == {{Cquote2|''Aesthetics is for painting as [[Ornithology]] is for the birds.''|[[Barnett Newman]] <ref>''The Abuse of Beauty: Aesthetics and the Concept of Art,'' By Arthur Coleman Danto, p.1, Published by Open Court Publishing, 2003, ISBN 0-8126-9540-2, 9780812695403</ref>}} ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಗೆಲ್‌ನ ನಂತರದಿಂದ ಕೆಲವರಿಂದ ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರು ಈ ಪರಸ್ಪರ ಸನಿಹವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಭಿನ್ನತೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ಣಯವು ಸಂವೇದನದ ಅವಲೋಕನ (ಚಿಂತನೆ) ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಶ್ಲಾಘನೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಅದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಒಂದು ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ಆಗಿರಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ), ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ಣಯವು ಕಲೆ ಅಥವಾ ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅಂಗೀಕಾರ, ಶ್ಲಾಘನೆ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೇವಲ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಲೆ ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನೂ ಕೂಡ ಇದು ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಲೆಯು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಲೆಯು ಸಂವೇದನೆಗಳ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ಕಲೆಯು ಯಾವುದೇ ನೈತಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಕಲೆಯು ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಲೆಯು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಯೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.<ref>ಅನ್ನಮರಿಯೆ ಗೆಟಮನ್-ಸೈಫೆರ್ಟ್, ''ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಟು ಆಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್'' (''Einführung in die Ästhetik'' ), ಮುನಿಚ್, ವಿಲ್ಹೆಮ್ ಫಿಂಕ್, ೧೯೯೫, p. ೭.</ref> === "ಕಲೆ" ಅಂದರೆ ಏನು? === "ಕಲೆ"ಯು ಸ್ಥಿರವಾದ ಹೋರಾಟದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಉತ್ತಮ; "ಕಲೆ" ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವ ಅರ್ಥದ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ವಾದವನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="davies">ಡೇವಿಸ್, ೧೯೯೧, ಕರೊಲ್, ೨೦೦೦, et al.</ref> ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೊರ್ನೊ‍ನು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ "ಕಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷ್ಯಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಯಾವುದೂ ಕೂಡ ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷ್ಯಪೂರ್ಣ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದನು.<ref name="Danto2003">ಡಾಂಟೊ, ೨೦೦೩</ref><ref name="Goodman">ಗೂಡ್ಮನ್,</ref> ಕಲಾಕಾರರು, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ‍್ಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದಂತೆ "ಕಲೆ" ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. "ಕಲೆ" ಶಬ್ದದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಷ್ಕರಿಸದ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ '''''ಸೃಜನಶೀಲತೆ'' ''' ಯ (ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಲೆ) ಅಥವಾ "ಲಲಿತ ಕಲೆ"ಯ (ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕಲೆ) ಒಂದು ಅವಲೋಕನ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಲಲಿತ ಕಲೆಯೆಂದರೆ (ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್) ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು (ಕ್ರಿಯೇಟಿವಿಟಿ) ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಕಲಾನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅಥವಾ ಸಭಿಕರ (ವೀಕ್ಷಕರು/ವೀಕ್ಷಕರು) ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಸಭಿಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ, ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯವು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಜನರು ಇದನ್ನು ಕಲೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಜಾಣ್ಮೆ (ಕೌಶಲ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಸಮಕಾಲೀನ ಕೌಶಲ ಚಿಂತಕರಿಂದ ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯವು ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಅಥವಾ ಔದ್ಯಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಇದು ಕಲೆಯ ಬದಲಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ (ರಚನೆ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಕಲೆಯ ವಿಧಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಆನ್ವಯಿಕ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಚಿಂತಕರು, ಲಲಿತ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆನ್ವಯಿಕ ಕಲೆಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯು ಯಾವುದೇ ಸರಳವಾದ ಉಲ್ಲೇಖನಾತ್ಮಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ವಸ್ತುವಿನ ವಾಸ್ತವವಾದ ಕಾರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ನೊವಿಟ್ಜ್, ೧೯೯೨</ref> ಕಲೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿ ಅಂದರೆ ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳು ಸೌಂದರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದು ಸುಂದರವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದು ಕಲೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಘನಾಕೃತಿ ಕಲಾಕಾರರು, ಡಾಡಾವಾದಿಗಳು, ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್‌ಸ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕಲಾ ಚಳುವಳಿಗಳು, ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು, ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಡಾಂಟೋನು, "ಸೌಂದರ್ಯವು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಮುಂದುವರೆದ ಕಲೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಶಾಭಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ದಶಕದ ಮುಂದುವರೆದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಕೂಡ ನಿರಾಸೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref name="Danto2003"/> ಬಹುಶಃ "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ" (ಕ್ರೊಸೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿನ) ಎಂಬಂತಹ ಒಂದು ಅರ್ಥವು ಅಥವಾ "ಪ್ರತಿ-ವಾತಾವರಣ" (ಮ್ಯಾಕ್‌ಲುಹಾನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ) ಇವು ಸೌಂದರ್ಯದ ಮುಂಚಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬ್ರೇನ್ ಮ್ಯಾಸುಮಿಯು "ಸೌಂದರ್ಯ"ವನ್ನು "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ"ಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಪಸು ತಂದನು.<ref>ಬ್ರೈನ್ ಮಸ್ಸೊಮಿ, ''ಡಒಲೂಸ್, ಗುಟ್ಟೂರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ '', ಸಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್, ೨೪:೩, ೧೯೯೭.</ref> "ಸೌಂದರ್ಯ"ದಂತೆ ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವು "ಉದಾತ್ತೀಕರಣ" (ಆದರ್ಶವಾದ) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಂತರದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್-ಪ್ರಾನ್ಸೊಯಿಸ್ ಲ್ಯೋಟಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಹುಶಃ (ಕೆನ್ನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ) ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಥದ ಯಾವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ದೊರೆಯುವ ಸಂಬವವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಂದು ವಿಟ್ಟರ್‌ಜೆಸ್ಟೇನಿಯನ್‌ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ (ವಿಟ್ಜ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯೂಸ್ ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ) ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹವು ಕಲೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ "ಕಲೆ"ಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಕಲೆಯ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರರು ಕಲೆಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೇ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. "ಕಲೆಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ"ವು (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿ) ಜಾರ್ಜ್ ಡಿಕಿಯ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಆಂಡಿ ವಾರ್ಹೊಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಿಶಂಪ್‌ರು (ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ) ತಮ್ಮನ್ನು ಕಲೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡೆಸುವವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಬ್ರಿಲ್ಲೋ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯಿಂದ-ತಂದ ಮೂತ್ರದಾನಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ (ಅಂದರೆ, ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ), ಅದು ನಂತರ ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಯೋಜನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾವಾದಿಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಲೆಯು, ಕಲೆಯ ಒಂದು ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಕಲೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಯಾವುದೇ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಗಳು ಕಲೆ ಅಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದು ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅಂದರೆ ಅವನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಕವಿತೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[ಲಿಯೊ ಟಾಲ್‍ಸ್ಟಾಯ್|ಲಿಯೋ ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್]], ಕೆಲವನ್ನು ಕಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರುವುದು ಇದರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಬರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕನ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮೊನ್ರೋಯ್ ಬೀರ್ಡ್‌ಸ್ಲೇರಂತಹ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಾದಿಗಳು, ವಸ್ತುವಿನ ಒಂದು ಚೂರು ಕಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು; ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ಗ್ರೀಕ್ ಪುಷ್ಪದಾನಿಯು ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕ-ಅಲ್ಲದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು (ವೈನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು (ಮಾನವನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣನೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ). ' ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳು === ನಾವು ಕಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ಏನನ್ನು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕು? === ಕಲೆಯು ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮತ್ತು ಮೂಲತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ''ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌'' ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ನಾವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕು? ಪ್ರಾಯಶಃ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಕ್ತವಾದ ಕಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ತಿ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಜನರು ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು (ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್) ತಂಡದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿದ ನಾಟಕದ ಕಲೆಯ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಟಕ ಅಭಿನಯದ ಒಂದು ಭಿನ್ನತೆಯೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮೂರೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಅಥವಾ ಅವಳ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇಷಭೂಷಣ ಅಥವಾ ರೂಪರೇಖೆಗಳು ಕಲೆಯ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು (ಪ್ರಾಯಶಃ ನಿರ್ದೇಶಕನು ಅವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ). ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಗೀತ, ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನೇ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕೋ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನದಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಬೇಕೋ? ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ (ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ) ಕಲೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು. ವಾರ್ಹೋಲ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ''ಬ್ರಿಲ್ಲೋ ಬಾಕ್ಸ್‌'' ಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾದ ಬ್ರಿಲ್ಲೋ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತವುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ವರ್ಹೋಲ್‌ನನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮಾದವಾಗಬಹುದು (ಇವುಗಳು ಸ್ಟೀವ್ ಹಾರ್ವೇನಿಮ್ದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು), ಆದರೂ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ವಿಧದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾತ್ರ ವಾರ್ಹೋಲ್‌ನದಾಗಿದೆ. ನಾವು ವಾರ್ಹೋಲ್‌ನ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವನ ವಿಷಯದ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ವಾರ್ಹೋಲ್‌ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಿದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಒಳದೃಷ್ಟಿ? ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲಿತಾಂಶ? ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಗೆಗಿನ ನಮ್ಮ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ (ಅರ್ಥವಿವರಣೆ)? ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅಬಗೆಗೆ ಹೇಗೆ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು? ಇದು ಒಂದು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವೇ? ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೇ? ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯ ವಸ್ತುಗಳೇ? ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ವಸ್ತುವೇ? ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುವೇ? ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ವಸ್ತುವೇ? ಒಂದು ಘಟನೆಯೇ? ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಯೇ? === ಕಲೆಯು ಯಾವುದರಂತಿರಬೇಕು? === ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಕಲೆಗಾಗಿ ವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಲವೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್, ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಮಾಧ್ಯಮವು ಯಾವುದು ಇದನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವೆ ಅಪೂರ್ವವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ (ಏಕಮಾತ್ರ) ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಸ್ವಂತ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್, “ಆನ್ ಮಾಡರ್ನಿಸ್ಟ್ ಪೇಯಿಂಟಿಗ್”.</ref> ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ, ಡಾಡಾವಾದಿ ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಟ್ಜಾರಾನು ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ಹುಚ್ಚು ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬಂತೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. “ನಾವು ಕಸ ಗುಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹುಚ್ಚುತನದ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಧೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು, ಒಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಪೂರ್ಣ ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ನ್ಯಾಯಭ್ರಷ್ಟರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಾಗಬೇಕು."<ref>ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಜಾರ, ಸೆಪ್ಟ್ ಮನಿಫೆಸ್ಟೆಸ್ ಡಾಡ.</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರಿಗಳು, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಗುರಿಗಳು, ಸ್ವಯಂ-ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಐಂದ್ರಿಯಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಗುರಿಗಳೂ ಕೂಡ ಕಲೆಯು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಣಗಳಾಗಿವೆ. === ಕಲೆಯ ಮೌಲ್ಯ === ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್‌ನು ಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಲ್ಲದೇ ಇದರ ಮೌಲ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು: "ಕಲೆಯು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬಾಹಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ, ಅವನು ಜೀವಿಸಿದ ಇತರರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಲಾಗಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ." ಕಲೆಯ ಮೌಲ್ಯವು, ನಂತರದಲ್ಲಿ, ತಾದ್ಯಾತ್ಮಾನುಭೂತಿಯ ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಸಂಭವನೀಯ ಅವಲೋಕನಗಳು ಇಂತಿವೆ: ಕಲೆಯು ಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧದಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯು ಮಾನವನ ಸ್ಥಿತಿಯೊಳಗಿನ ಒಂದು ಒಳನೋಟವಾಗಿದೆ. ಕಲೆಯು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಕಲೆಯು ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಬೋಧನೆ, ಅಥವಾ ಎನ್‌ಕಲ್ಚುರೇಷನ್‌ಗಳ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನೈತಿಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲೆಯು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿದೆ. ಕಲೆಯು ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ಕಲೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ಕಲಾ ವಿಧದ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಯೇ, ಅಥವಾ (ಅದಲ್ಲದಿದ್ದರೆ) ಕಲೆಯ ಏಕತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ? ಆದರೆ ಕಲೆಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೇಳಬೇಕು: ಯಾರಿಗೆ? ಕಲಾಕಾರನಿಗೆ? ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ? ಸಮಾಜದ ಜನತೆಗೆ, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷರಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ? ಕಲೆಯ "ಮೌಲ್ಯ"ವು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ? ಕಲೆಯ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೌಲ್ಯವು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ''ಪರ್ ಸೆ'' ಗಳ ನಡುವೆಯಿರುವ ಭಿನ್ನತೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎನು? ಸತ್ಯವು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ - ಕಲೆಯು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ’ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿ ಪಯಣಿಗನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ’ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲಯ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು ವಾದವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಬಾಹಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾನವತೆಯ ಉಪಯೋಗವೇನು, ಮಾನವತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಏನಾಗಿರಬೇಕು? ವಾದವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ, ಇದರ ನಿರಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವತೆಯು ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮರ್ಥನೆಯೆಂದರೆ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ನಾಟಕ, ರೆಂಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಂತಹ ಗತಕಾಲದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಮಾನವತೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಡೌಗ್ಲಸ್ ಆಡಮ್ಸ್‌ನ ದ ಹಿಚಿಕರ್ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ದ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ</ref> <div style="clear:both"></div> == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳು == ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೆನಿಸ್ ಡಟನ್‌ನು ಮಾನವ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು:<ref name="Dutton">ಡೆನಿಸ್ ಡಟನ್ನ ''ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ಸ್'' ''ದ ಬ್ಲಾಂಕ್ ಸ್ಲೇಟ್'' ನ ಸ್ಟೀವನ್ ಪಿಂಕರ್‌ನಿಂದ ಸಾರಾಂಶ</ref> # ಪರಿಣತಿ ಅಥವಾ ಕಲಾರಸಿಕತೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. # ಪ್ರಯೋಜಕತಾ ವಾದದ ಸಂತೋಷ. ಜನರು ಕಲೆಗೋಸ್ಕರ ಕಲೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಅವರನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಟೇಬಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಆಹಾರವನ್ನು ತಂದಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಆದೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. # ಶೈಲಿ. ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಅದನ್ನು ಒಂದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತವೆ. # ವಿಮರ್ಶೆ. ಜನರು ಕಲೆಯ ಕೆಲಸಗಳ ನಿರ್ಣಯ, ಶ್ಲಾಘನೆ, ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. # ಅನುಕರಣೆ. ಅಮೂರ್ತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಜೊತೆ, ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೋಗನ್ನು ನಟಿಸುತ್ತವೆ. # ವಿಶೇಷವಾದ ಕೇಂದ್ರ. ಕಲೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಕೆಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಗಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಡಾನ್‌ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಕಾರ ಥಾಮಸ್ ಹರ್ಶೊರ್ನ್‌ನ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಕಲಾರಸಿಕತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಮೆಡೊನಾವನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಅದನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿವೆ) ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ನಿಷ್ಠೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ’ಸಂಯೋಜನೆಯ ತತ್ವಗಳು’ ಇವು ಡಿಶಾಂಪ್‌ನ ''ಫೌಂಟೇನ್'' ಅಥವಾ ಜಾನ್ ಕೇಜ್‌ನ ''೪'೩೩"'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇವು ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ). ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಡಟನ್‌ನ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳು ತುಂಬಾ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ/ಅವಳ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಗಳು ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಮೊರೆಹೋದರು. ಡಟನ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಸೇತ್ರವು ಡೇವಿಡ್ ಬೋರ್ಡ್‌ವೆಲ್, ಬ್ರೇನ್ ಬೊಯ್ಡ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೈನ್ ಬ್ಯೂಸಿ-ಗ್ಲುಕ್ಸ್‌ಮನ್, ನೊಯೆಲ್ ಕ್ಯಾರಲ್, ಎಲೆನ್ ಡಿಸ್ಸಾನಾಯಕ್, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಈಸ್ಟರ್‌ಲಿನ್, ಬ್ರಾಕಾ ಎಟಿಂಜರ್, ಡೇವಿಡ್ ಈವನ್ಸ್, ಜೋನಾಟನ್ ಗೊಟ್‌ಶಲ್, ಟೊರ್ಬೆನ್ ಗ್ರೊಡಾಲ್, ಪೌಲ್ ಹೆರ್ನಾಡಿ, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೋಗನ್, ಕಾರ್ಲ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟಿಗಾ, ಎಲೈನ್ ಸ್ಕ್ಯಾರಿ, ಮುರ್ರೇ ಸ್ಮಿತ್, ವೆಂಡಿ ಸ್ಟೈನರ್, ರೊಬರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೇ, ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಟರ್ನರ್, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ಟರ್ನರ್ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ವಿಮರ್ಶೆ == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೆಲವು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ರೇಮಂಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ನು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಪರಿಣಿತರ ಮಾತುಕತೆಯವರೆಗಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಧಗಳ ಒಂದು ನಿರಂತರತೆಗಳು ಒಂದು ಯೋಜನೆ, ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಕೇತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಿರ್ರೆ ಬೊರ್ಡಿಯು ಇವನೂ ಕೂಡ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಂಟ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೆಬಿಟಸ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್‌ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಂದು ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು. == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ == {{Merge to|History of aesthetics (pre-20th-century)|discuss=Talk:History of aesthetics (pre-20th-century)#Merger proposal|date=June 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Poseidon.jpg|thumb|150px|right|ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಕಿಯೊಲಾಗಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌‍ನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಸೈಡನ್ ಅಥವಾ ಜೀನಸ್‌ನದೆನ್ನಲಾಗುವ ಕಂಚಿನ ಶಿಲ್ಪ.]] === ಪ್ರಾಚೀನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === ನಾವು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೂ-ಮುಂಚಿನ ಕಲೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಪುಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಲ್ಲದೇ, ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ: [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌|ಈಜಿಪ್ಟ್]], [[ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ|ಮೆಸಪೊಟಮಿಯಾ]], ಗ್ರೀಸ್, ರೋಮ್, ಪರ್ಷಿಯಾ, [[ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ|ಭಾರತ]], ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ]]. ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬೆಳಸಿದವು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗ್ರೀಸ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯ ಈ ಅವಧಿಯು ಮಾನವ ದೈಹಿಕ ವಿಧದ ಆದರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ವ್ಯೂಹ, ಸಮಚಿತ್ತತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಮಾಣಗಳಂತಹ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌರಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ, ದೇಹ, ಕೂದಲುಗಳಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ದೈಹಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{Citation needed|date=January 2009}} ಈ ಗ್ರೀಕ್-ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೈಲಿಯ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರುವುದು ಅಸಂಬದ್ಧವಾದ ಚಿತ್ರಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ.<ref>''ಗ್ರಾಟೆಸ್ಕ್ಯೂ'' ಕೆಲ್ಲೀಯ ಪ್ರವೇಶ ೧೯೯೮, pp.೩೩೮-೩೪೧</ref> ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾವೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಪ್ಲೆಟೋ ಭಾವಿಸಿದನು. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ''ತತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ'' ಯಲ್ಲಿ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌]]ನು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘಟಕಗಳು ಕ್ರಮ, ಸಮರೂಪತೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. === ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಲೆಯು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಲೆ ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿದೆ. [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಮಿ]]ಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಇಸ್ಲಾಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕಲೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಕಲೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಮತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದೂ ಕೂಡ ಒಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನ, ಅಥವಾ ಜಾತ್ಯತೀತ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಹಮತ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕಲೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ ಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ಡೇವೀಸ್, ಪೆನೆಲೋಪ್ ಜೆ.ಇ. ಡೆನ್ನಿ, ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ. ಹಾಫ್ರಿಚ್ಟರ್, ಫ್ರಿಮ ಫಾಕ್ಸ್. ಜಾಕಬ್ಸ್, ಜೊಸೆಫ್. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಆನ್ನ್ ಎಮ್. ಸಿಮನ್, ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್. ಜಾನ್ಸನ್‌ನ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಹಾಲ್; ೨೦೦೭, ಅಪ್ಪರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ರಿವರ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ. ಏಳನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ISBN ೦-೧೩-೧೯೩೪೫೫-೪ pg. ೨೭೭</ref> ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲೆಯ ಮಾನವ ಕಾರ್ಯಗಳು ದೇವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ನಾಶಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಒಂದು ವಾಸ್ತವವಾದ ವಿಧದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪಮಾನಕರ ವರ್ತನೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಜನರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪೃವೃತ್ತಿಯು ಕಲೆಯನ್ನು ಅರಬ್, ಮೊಸಾಯಿಕ್, ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಸುಂದರ ಲಿಪಿಗಾರಿಕೆ, ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ವಿಧಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ವಿಧಗಳು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ಅಲ್ಲದ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಸೀಮಿತ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಲಾಕಾರರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಗಳು, ಹೂಗಳ ಮಾದರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅರಬ್-ಅಲಂಕಾರ ಮದರಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ಅಲ್ಲದ ವಿಧಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲೆಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಾರ್ಯ, ಅಥವಾ ಇದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ ಮತು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮಾನವನ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಣನೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೆಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಚೂರಾಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ "ಪ್ರತಿಮೆ"ಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ವರ್ಣನೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಣೆಯ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಟ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪೂಜಿಸುವಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತೆಯು ''ಶರಿಯಾ'' ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಏಕರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂತ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ರ ವರ್ಣನೆಗಳಿವೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=rpUuqLPPKK4C&amp;dq=wijdan&amp;printsec=frontcover&amp;source=web&amp;ots=QXySmKzsy6&amp;sig=a9V6tTTfsrTT5Ex01QGnwrL7XYY ''ದ ಅರಬ್ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಟು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆರ್ಟ್: ಫ್ರಂ ದ ಸೆವೆಂತ್ ಟು ದ ಫಿಫ್ಟಿಂತ್ ಸೆಂಚುರೀಸ್'' ], ವಿಜಾನ್ ಅಲೀ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಯುನಿವ್ ಇನ್ ಕಾರಿಯೊ ಪ್ರೆಸ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೦, ೧೯೯೯, ISBN ೯೭೭-೪೨೪-೪೭೬-೧</ref><ref>[http://www2.let.uu.nl/solis/anpt/EJOS/pdf4/07Ali.pdf ''ಫ್ರಂ ದಿ ಲಿಟೆರಲ್ ಟು ದಿ ಸ್ಪಿರುಚಿಯಲ್: ದ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೊಪೆಟ್ ಮಹಮದ್‌ಸ್ (s.a.w) ಪೊರ್ಟೇಯಲ್ ಫ್ರಂ ದ ಥರ್ಟೀಂತ್ ಸೆಂಚುರಿ ಇಲ್ಕನೈಡ್ ಮಿನಿಯೇಚರ್ಸ್ ಟು ಸೆವೆಂಟೀಂತ್ ಸೆಂಚುರಿ ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041203232347/http://www2.let.uu.nl/Solis/anpt/ejos/pdf4/07Ali.pdf |date=2004-12-03 }} {{Cite web |url=http://www2.let.uu.nl/Solis/anpt/ejos/pdf4/07Ali.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041203232347/http://www2.let.uu.nl/Solis/anpt/ejos/pdf4/07Ali.pdf |archive-date=2004-12-03 |url-status=dead}}, ವಿಜನ್ ಅಲಿ, [http://www2.let.uu.nl/Solis/anpt/ejos/EJOS-1.html ಇಜೆಒಎಸ್ ( ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915133702/http://www2.let.uu.nl/Solis/anpt/ejos/EJOS-1.html |date=2008-09-15 }}, ಸಂಪುಟ IV, ಪ್ರಚಾಲನ ೭, p. ೧-೨೪, ೨೦೦೧</ref> ಸುಂದರಲಿಪಿಯ ಕಲೆಗಳು ಕುರಾನ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ವಿಷಯದ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಹನೆಯಿಂದ ಲಿಪ್ಯಂತರ (ನಕಲು) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಬರಹಗಾರನು ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅವಲೋಕನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮಯವು ಕಳೆದಂತೆ, ಈ ಸುಂದರ ಲಿಪಿಯ ಕೆಲಸಗಳು ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಅವು ಬರಹಗಳ ಸುವರ್ಣಾಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಸುವರ್ಣಾಲಂಕರಣಗಳು ಕುರಾನ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದಂತೆ ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಇದು ತನ್ನ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಲೆಯ ವಿಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. === ಭಾರತೀಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯು ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಕಪಿಲ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಮೂರ್ತಿ, ವರ್ಣಚಿತ್ರ, [[ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಸಾಹಿತ್ಯ]], ''ಕಾವ್ಯ'', ಸಂಗೀತ, ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಗೊಳಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ-ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಚಾರಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು." ಭಾರತೀಯ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಶಬ್ದ ''ರಸ'' ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರಹಗಾರನಿಂದ ಕಾರ್ಯದೊಳಗೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ’ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ವೀಕ್ಷಕ’ ಅಥವಾ ''ಸಹೃದಯ'' ನ ಮೂಲಕ ಅದರ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಕಾಳಿದಾಸ]]ನಂತಹ ಕವಿಗಳು ರಸ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡುವಂತವರಾಗಿದ್ದರು, ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ "ಸುವಾಸನೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ''ರಸ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುಮಾತಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; "ಮಸಾಲಾ ಮಿಕ್ಸ್" ಇದು ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತಗೊಂಡ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಔತಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವೀಕ್ಷಕನಿಂದ ರಸ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಸದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಕಸನವು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಉಗಮವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, (''ನಾಟ್ಯ'' ಅಂದರೆ "ನಾಟಕ" ಮತ್ತು ''ಶಾಸ್ತ್ರ'' ಅಂದರೆ "ಅದರ ವಿಜ್ಞಾನ), ಇದು ಭರತ ಮುನಿಯ ಒಂದು ರಚನೆಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಇದನ್ನು "ಐದನೆಯ ವೇದ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಚನೆಯ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧದಂತೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ರಚನೆಯ ದಿನಾಂಕವು ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ಲೆಟೋ ಮತ್ತು [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌]]ನ ಕಾಲಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ರಸದ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಆರು ಮತ್ತು ಏಳರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾವಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸದ ಒಂದು ಅವಲಂಬಿತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಎಂಟು ರಸಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾವಗಳು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆನಂದಿಸುವಿಕೆಯು ಔತಣವನ್ನು ಸವಿಯುದಕ್ಕೆ ಸಮ ಎಂಬಂತೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ: ರಸವು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳ ಸರಿಯಾದ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆ ಅಂಶಗಳ ಸರಿಯಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಸ್ವಾದನೆಗಳ ಆನಂದದ ಅನುಭವಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ರಸ ಅಂದರೆ, ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ನಿಲುಕುವುದಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಲ್ಲ, ಇದು ಮೂಲ ಬರಹಗಾರರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ರಸದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸೌಂದರ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಂದಾಂದವರ್ಧನನ ಕಾವ್ಯದ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ ಧ್ವನ್ಯಲೋಕದ ಜೊತೆಗೆ ಗಣನಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು, ಧ್ವನ್ಯಲೋಕವು ಒಂಭತ್ತನೆಯ ರಸವಾದ ಶಾಂತಿ ರಸವನ್ನು ಶಾಂತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ಭಾವನೆ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ (''ಶಾಂತ ರಸ'' ) ಅದು ತನ್ನ ಭಾವದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂತೋಷಗಳ ಮೇಲಿನ ಬೇಸರದಿಂದ ಉಂಟಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಬರಹದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಿಷಯವಾದ ''ಧ್ವನಿ'' ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸುಸಂಸ್ಕೃತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ''ರಸ-ಧ್ವನಿ'' ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ವಾದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಶಬ್ದ, ವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಕೃತದ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಸ್ತವವಾದ-ಜಗತ್ತಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಭಾವವನ್ನು "ಸೂಚಿಸುವ" ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಆಭಾರಿಯಾಗಿರುವುದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ವೀಕ್ಷಕನು ರಸವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ ಅವನು ದುಖಃ, ಸಾಹಸ ಅಥವಾ ಪ್ರಣಯಗಳಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ೯ನೆಯ- ೧೦ ಯ ಶತಮಾನದ "ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಶೈವಿಸಮ್" (ಅಥವಾ "ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಶೈವಿಸಮ್) ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಭಿನವಗುಪ್ತ ಇವನು ಧ್ವನ್ಯಲೋಕ, ಧ್ವನ್ಯಲೋಕ-ಲೋಕಾನಾ (ಮ್ಯಾಸನ್ ಮತ್ತು ಪಟವರ್ಧನ ಎಂಬ ಇಂಗಾಲ್ಸ್‌ರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ೧೯೯೨) ಮತ್ತು ಅಭಿನವಭಾರತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಲ್ಲಿ ರಸ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಇದರ ತುತ್ತತುದಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂದು ಬಂದನು, ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಅವನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಗ್ನೋಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸನ್ ಮತ್ತು ಪಟವರ್ಧನರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಭಿನವಗುಪ್ತನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಸದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಅದು ಸ್ವಯಂ ಅಥವ ಆತ್ಮನ್‌ದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪರಮಾನಂದವಾಗಿದೆ, ಅದು ಧರ್ಮದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ವರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶಾಂತ-ರಸದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ರಸಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಸದಸ್ಯ ರಸಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಪರಮಾನಂದದ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿ ಉಳಿದವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅಭಿನವಗುಪ್ತನು ಇದನ್ನು ಒಂದು ರತ್ನಖಚಿತ ಕಂಠಾಭರಣದ ದಾರದಂತೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಸಮ್ಮತಿಸುವಂತಹ ವರ್ಣನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಂಠಾಭರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುವ ದಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇತರ ಎಂಟು ರಸಗಳ ಹಾರಗಳನ್ನು ಅಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ರಸಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತ-ರಸವನ್ನು ಅಸ್ವಾದಿಸುವುದು ತುಂಬಾ-ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರಮಾನಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. === ಚೀನಾದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === ಚೀನಾದ ಕಲೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಶೈಲಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಗಳ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಆ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಲೇ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್‌ಫ್ಯೂಶಿಯಸ್‌ನು ಮಾನವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "ಲಿ" ಯನ್ನು (ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು, ಇದು ಮಾನವತೆಗೆ ಯಾವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಮ್ಮನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವನ ವಿರೋಧಿ ಮೊಜಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅನುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು, ಅದು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಯಾವ ಉಪಯೋಗವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ, ಕಲಾಕಾರರು ಕಲೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗುರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗು ಕೈಜಿಯು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ೩ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಕಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕಲಾಕಾರರನ್ನು/ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೇನಲ್ಲ. ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು (ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು) ಆದರೆ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರು ಚೀನಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. === ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === {{Original research|table|date=March 2010}} [[File:Great Mosque of Djenné 3.jpg|thumb|right|200px|ಗ್ರೇಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಆಫ್ ಟ್ರಿಯೊ ಆಫ್ ಮಿನರೆಟ್ಸ್, ಜೆನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ದೃಶ್ಯ. ಯುನೀಕ್ ಮಾಲಿಯನ್ ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್]] ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಲೆಯು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಹೊರಭಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು, ಅಮೂರ್ತವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಈ ಅಮೂರ್ತವಾದ ವಿಧಗಳು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪೂರ್ವಸೂಚನೆಯಿಮ್ದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ತುಂಬಾ ಮುಂಚೆಯೇ ಇವುಗಳು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ನೊಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ತಿಂಬಕ್ತುದ ಮಸೀದಿಯು ಅನನ್ಯವಾದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. === ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ದೇಶ|ರಾಜ್ಯ]], ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್, ಪ್ರಬಲವಾದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಅಥವಾ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವಿಭಾಗಗಳು ಒಂದು ಉದ್ದೇಶಿತ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚ್ಯಾಲಿಸ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳು [[ಚಿನ್ನ|ಬಂಗಾರ]] ಮತ್ತು ಲಾಪಿಸ್‌ಗಳಂತಹ ವಿರಳವಾದ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಅವುಗಳ ವೆಚ್ಚವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವವನ ಕೂಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದ ಜೊತೆ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಚಾರಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂತ ಬೊನಾವೆಂಚರ್‌ನ "ಕಲೆಯನ್ನು ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವುದು" ಇದು ನಾಲ್ಕು "ಬೆಳಕುಗಳ" (ಜ್ಞಾನದ) ಮೂಲಕ ದೇವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗೆ ದೇವರು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರವಾಗಿದೆ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕು ಕಲಾಸತ್ಯದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂವೇದನೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಧಗಳ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕು ಬೌದ್ಧಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ದೈವಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕು ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವೈನಸ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹಗಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಜೊಯ್ಸ್ ಹಾಗೆಯೇ ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಬಹಿರಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಥಾಮಸ್‌ನು, ಹಲವಾರು ಇತರ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಬರಹಗಾರರ ಜೊತೆಯಂತೆ, ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ "ಸೌಂದರ್ಯದ" ಮೌಲ್ಯದ ಬಹಿರಂಗ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕಾರ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ವಿದೃಶ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್‌ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಹಿರಂಗಿಕ ರಚನೆ "ಪಲ್‌ಕ್ರಮ್ ಟಾನ್ಸೆಂಡೆಂಟೇಲ್" ಅಥವಾ ಇತರ "ವಿಷಯಾತೀತ" (ಅನುಭವಾಗತವಲ್ಲದ) ಅಂದರೆ "ಸತ್ಯ" ಮತ್ತು "ಒಳ್ಳೆಯತನ"ದಂತೆ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಯ ಜೊತೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂಬೆರ್ಟೋ ಇಕೋನ ''ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಸ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ'' ವು ಅಕ್ವಿನಸ್‌ನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಸುಂದರ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇಂಟಿಗ್ರಿಟಾಸ್, ಕಾನ್ಸನ್ಷಿಯಾ, ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರಿಟಾಸ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನು ಮೊದಲ ಎರಡು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ಲೆಟೋನ/ನಿಯೋ-ಪ್ಲೆಟಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟಿನಿಯನ್ ವಿಚಾರಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಿನಾಸ್‌ನ ಒಂದು "ಸಂಶೋಧನೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸೌಂದರ್ಯದ ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾಲರಿಜ್‌ನು ಎರಡು ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ: ಅನೇಕತ್ವ ಮತ್ತು ಏಕತ್ವ, ಅದು ಇತರ ಎರಡರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉಜ್ವಲತೆಗೆ (ಅಕ್ವಿನಾಸ್‌ನ ಕ್ಲಾರಿಟಾಸ್) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಲ್ಲಿ "ಸಂತೋಷದ ಉಜ್ವಲತೆ"ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿರಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಲಿ ಹಾಪ್‌ಕಿನ್ಸ್‌ನು ನಂತರ ಅಂತರ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌ಒತ್ತಡ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಿದನು. [[ಚಿತ್ರ:Codexaureus 25.jpg|thumb|right|200px|ಲಾರ್ಶ್ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ಸ್ 778–820. ಚಾರ್ಲೆ ಮಾಗ್ನೆಯ ಕೊರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್.]] ಮಧ್ಯಯುಗವು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾದಂತೆ, ಕಲೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀವನ ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರ ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಪುನಃ-ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. == ಆಧುನಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ == ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಿಂದ ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿನವರೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದು ನಿಧಾನವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಂದರೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದುದರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲ್ಪಟಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಚಿಂತಕರು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಲೆಯ ಒಂದು ಮೂಲ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಭವ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕಲೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡರು. ಬೌಮ್‌ಗೆರ್ಟನ್ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಈ ಅನುಭವಗಳ ಸಂವೇದನದ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅನುಭವದ ಸಂವೇದನೆಯು ಹೊಂದಬಹುದಾದ ಜ್ಞಾನದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಂಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಂದರತೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಭವವು ಒಂದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಯ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ಜನರು "ಈ ಗುಲಾಬಿಯು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೌಂದರ್ಯವು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಲ್ಲರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಶ್ಲಾಘನೆಯು ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನಾಶೀಲತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಂಜಸವಾದ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿದೆ. ಶೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ "ವಿಚಾರ ಸಾಧನ"ವಾಗಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಈಗ ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ ವೋನ್ ಶ್ಲೆಗೆಲ್, ಆಗಸ್ಟ್ ವಿಲ್‌ಹೆಮ್ ಶೆಗೆಲ್, ಶೆಲೈಮಾರ್ಶರ್ ಮತ್ತು ಹೆಗೆಲ್ ಇವರುಗಳೂ ಕೂಡ ೧೮೦೦ ರ ನಂತರ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅದು "ಕಲೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು. ಹೆಗೆಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡುವ "ಅಮೂರ್ತವಾದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ"ಯ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿವೆ. ಕಲೆಯು, ಅಮೂರ್ತವಾದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯು ಸಂವೇದನೆಯ-ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸೌಂದರ್ಯದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಶೊಪೆನ್‌ಹೌರ್‌ಗೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಪ್ಪಣೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿಧದ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಾ ಜಾಗತಿಕವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯದ ಒಳಸೇರುವಿಕೆಗಳು ಸೌಂದರ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವಾದಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಗುಂಪುಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಭವವು ಕೆಲವು ವಿಧದ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕೈಕ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವಾದಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಬರಿಯ ಅರ್ಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ನೈತಿಕ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಸರಿಸಮವಾಗಿದೆ, ಸೌಂದರ್ಯವು ನೈತಿಕ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಟ್‌ಜೆಂಸ್ಟೈನ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಒಂದು ಭಾಷಾತ್ಮಕ ಅಸಂಭವನೀಯತೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಭಾಷೆಯ ಆಟದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೊರಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಕರ್ ವಿಲ್ಡೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ತ್ವರಿತಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳ ಕೇವಲ ಅಡಿಪಾಯ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ "ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವಾದವು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತಗಳ ನಂತರದ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೌಂದರ್ಯತೆಯ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಮಾನವರು ಕಲೆಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ಜೀವನದ ರಹಸ್ಯದ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ." <ref>ರಿಚರ್ಡ್_ಇಲ್ಮನ್‌ನ "ಆಸ್ಕರ್ ವಿಲ್ಡೆ" p ೧೫೯, ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಎ ನಾಫ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು, INC. ೧೯೮೮</ref> ವಿಲ್ಡೆಯು ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು "ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನ ಪುನರುತ್ಥಾನ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತನ್ನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದನು. ಅವನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳು "ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಲ್ಲ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಜೀವನದ ಬಾಹಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯಯುತವಾಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆಂತರಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯಯುತವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು." ಅವನು ಹೇಳಿದನು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನ ಪುನರುತ್ಥಾನವು, "ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಇಟಲಿಯ ಪುನರುತ್ಥಾನದಂತೆ ಇತ್ತು, ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಿತ್ತು".<ref>ಇಲ್ಮನ್, p೧೬೪</ref> [[ಚಿತ್ರ:William Hogarth 006.jpg|thumb|left|1745ರ ವಿಲಿಯಮ್ ಹೊಗರ್ತ್‌ನ ಸ್ವಚಿತ್ರ]] ಹ್ಯೂಚೆಸಾನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಆಂತರಿಕ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂವೇದನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಗತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಕವಾದಿಗಳಾದ ಲಾರ್ಡ್ ಕೇಮ್ಸ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಹೊಗ್ರತ್, ಮತ್ತು ಎಡ್‌ಮಂಡ್ ಬರ್ಕೆ ಇವರುಗಳು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಯಾದಿಗೆ ಇಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಚ್ಛಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೊಗ್ರತ್‌ನು ಸೌಂದರ್ಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, (೧) ಸೌಂದರ್ಯವು ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳ ಹೊಂದಿಕೆ; (೨) ಎಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನತೆ; (೩) ಏಕರೂಪತೆ, ನಿಯಮಿತತೆ ಅಥವಾ ಸಮರೂಪತೆ, ಅದು ಹೊಂದಿಕೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; (೪) ಸರಳತೆ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನತೆ, ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಳವಾಗಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; (೫) ಗಹನತೆ (ಜಟಿಲತೆ), ಇದು ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು "ಒಂದು ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಡುಕುವಿಕೆಗೆ" ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು (೬) ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ದೊಡ್ದದಾಗಿರುವಿಕೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಚಂಚಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ಲಾಘನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಮನಶಾಸ್ತ್ರದ (ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್‌ರಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ (ಹೆರ್ಬೆರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್‌ರಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು) ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. == ಆಧುನಿಕತೆಯ-ನಂತರದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ == ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿನ ಕಲಾಕಾರರು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರು, ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾಲನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಆ ನಂತರ ಆಧುನಿಕತೆಯ-ನಂತರದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಸವಾಲು, ಮೂಲಭೂತವಾದದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಇದು ಹಳೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನು ತನ್ನ ನಾಟಕದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ "ಸೌಂದರ್ಯ"ವನ್ನು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟ್‌ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಒಂದು ನಿರಾಕರಣವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದು ದುರಂತದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ವಿನೋದ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರಗಳ ಉದಾತ್ತೀಕರಣವಾಗಿತ್ತು. "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ"ಯು, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಈಗ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕ್ರೋಸ್‌ನು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಏಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವ ಕೂಡಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಡಿಕಿಯು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಕಲೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾದುದನ್ನು ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು "ಪ್ರತಿ-ವಾತಾವರಣ"ದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾರ್ಶಲ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲುಹಾನ್‌ನು ಸೂಚಿಸಿದನು.{{page needed}} ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಭವಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡದ ವಿನಹಾ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಮುಂದುವರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೊರ್ನೊನು ಭಾವಿಸಿದನು. ಹ್ಯಾಲ್ ಫೋಸ್ಟರ್‌ನು (ಕಲೆಯ ವಿಮರ್ಶಕ) ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ ''ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ-ವಿರೋಧಿ: ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಂತರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'' ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾ ಕಲೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅರ್ಥರ್ ಡಾಂಟೋನು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು "ಕಾಲಿಫೋಬಿಯಾ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದನು (’ಕಾಲೋಸ್’-ಸುಂದರತೆಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದದ ನಂತರ).<ref>''ಆರ್ಟ್ ಜರ್ನಲ್‌'' ನ 'ಕಾಲಿಫೊಬಿಯ ಇನ್ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್' v. ೬೩ no. ೨ (ಸಮ್ಮರ್ ೨೦೦೪) p. ೨೪-೩೫</ref> [http://www.home.netspeed.com.au/derek.allan/default.htm ಆಂಡ್ರೆ ಮಾಲ್‌ರುಕ್ಸ್‌] ನು ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕಲೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿಯ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕಲೆಯ ವಿಷಯವು ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಜೊತೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು (ಆದರೆ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಗಮವನ್ನು ಪಡೆದ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಭೋದನಾಶಾಖೆಯು ಕಲೆಯ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಸಂಗತಿಗಳ ಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿತು. ಬ್ರೇನ್ ಮಾಸುಮಿಯು ಡೆಲ್ಯೂಜ್ ಮತ್ತು ಗುಟಾರಿಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸುಂದರತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು.<ref>ಮಸ್ಸೂಮಿ, ಬ್ರೈನ್, (ed.), ಶಾಕ್ ಟು ಟಾಟ್. ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಆಫ್ಟರ್ ಡೆಲೆಜ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಗುಟ್ಟಾರಿ. ಲಂಡನ್ &amp; NY: ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, ೨೦೦೨. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೬೭೪-೪೪೩೦೧-೨</ref> ಡೇನಿಯಲ್ ಬರ್ಲಿನ್‌ನು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಅವನ ಮರಣದ ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.<ref>ಡೇನಿಯಲ್ ಬೆರ್ಲೈನ್ (೧೯೨೪-೧೯೭೬): ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್. http://www.psych.utoronto.ca/users/furedy/daniel_berlyne.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209014251/http://www.psych.utoronto.ca/users/furedy/daniel_berlyne.htm |date=2010-12-09 }}</ref> ನ್ಯುಮೇಸ್ಟ್ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವಾದವು ಕಲೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಜೀನ್-ಫ್ರಾಂಕೋಸಿಸ್ ಲ್ಯೋಟಾರ್ಡ್‌ನು ಆಸ್ವಾದನೆ ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತೀಕರಣದ ನಡುವಣ ಕ್ಯಾಂಟಿಯನ್ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಪುನಃ-ವಿಂಗಡಿಸಿದನು. ಉದಾತ್ತೀಕರಣದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಕಿಟ್ಸ್‌ನ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದದಂತಿರಲಿಲ್ಲ, "...ಅದು ನಮಗೆ ನೋಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು; ಇದು ನೋವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ."<ref>೧೯೮೪ರ '''' ದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡರ್ನ್ ಕಂಡೀಶನ್ /೧}, ಮಿನ್ನೆಸೊಟ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಲೈಯೊಟಾರ್ಡ್, ಜೀನ್-ಪ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್, ''ವಾಟ್ ಇಸ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡರ್ನಿಸಮ್?''.</ref><ref>ಲೈಯೊಟಾರ್ಡ್, ಜೀನ್-ಪ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್, ''ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ಸ್: ಡಿಫ್ರಾಕ್ಟೆಡ್ ಟ್ರೇಸಸ್'',ಇನ್ ಥಿಯರಿ, ಕಲ್ಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಸಂಪುಟ ೨೧, ಸಂಖ್ಯೆ೧, ೨೦೦೪.</ref> [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌|ಸಿಗ್‌ಮಂಡ್ ಪ್ರಾಯ್ಡ್]]ನು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ "ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ" ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಣಾಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಫ್ರಾಯ್ಡ್, ಸಿಗ್ಮಂಡ್, "ದ ಅನ್‌ಕ್ಯಾನಿ" (೧೯೧೯). ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಎಡಿಶನ್ ಆಫ್ ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸೈಕಾಲಾಗಿಕಲ್ ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌, ೧೭:೨೩೪-೩೬. ಲಂಡನ್: ದ ಹೊಗರ್ತ್ ಪ್ರೆಸ್</ref> ಫ್ರ್ಯೂಡ್ ಮತ್ತು ಮೆರ್ಲೀಯು-ಪೊಂಟಿ ಇವರುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ,<ref>ಮೆರ್ಲೆಯು-ಪೊಂಟೀ, ಮೌರಿಸ್ (೧೯೬೪), "ದ ವಿಸಿಬಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦‌ಡ್ ಇನ್‌ವಿಸಿಬಲ್". ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೬೭೪-೪೪೩೦೧-೨</ref> ಜಾಕ್ಸ್ ಲಾಕನ್‌ನು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉದಾತ್ತೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿಸಿದನು.<ref>ಲಕನ್, ಜಾಕ್ಯೂಸ್, ದ ಎತಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಕೊಅನಾಲಿಸಿಸ್ ( ಜಾಕ್ಯೂಸ್ ಲಕನ್ ಬುಕ್ VIIನ ಸೆಮಿನಾರ್), NY: ಡಬ್ಲೂ. ಡಬ್ಲೂ. ನರ್ಟನ್ &amp; ಕಂಪನಿ, ೧೯೯೨.</ref> == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ == [[File:Mandel zoom 00 mandelbrot set.jpg|322px|right|thumb| ಮಾಂಡೆಲ್‌ಬ್ರೊಟ್‌ನ ನಿರಂತರ ಬಣ್ಣದ ವಾತಾವರಣದ ಜೂಮ್ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲಿನ ಚಿತ್ರ ]] ೧೯೭೦ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದವರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಬ್ರಾಹಮ್ ಮೋಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೀಡರ್ ನೇಕ್ ಮೊದಲಿಗರು<ref>ಎ. ಮೊಲೆಸ್: ''ಥಿಯರೆ ಡೆ ಎಲ್‌ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಎಟ್ ಪರ್ಸೆಪ್ಶನ್ ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್'', ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಡೆನೊಯೆಲ್, ೧೯೭೩ (ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಥಿಯರಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅನುಭವ)</ref><ref>ಎಫ್ ನೇಕ್(೧೯೭೪). ಅಸ್ಥೆಟಿಕ್ ಅಲ್ಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ಸ್‌ವೆರರ್ಬೆಯಿಟುಂಗ್. (ಮಾಹಿತಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ). Grundlagen und Anwendungen der Informatik im Bereich ästhetischer Produktion und Kritik. Springer, ೧೯೭೪, ISBN ೩-೨೧೧-೮೧೨೧೬-೪, ISBN ೯೭೮-೩-೨೧೧-೮೧೨೧೬-೭</ref>. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಗನ್ ಶಿದುಬೆರ್ ಅವರು ವೀಕ್ಷಕನ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಗಣಕ ವಿಧಾನ ವಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು: ವೀಕ್ಷಕನ ಹಿಂದಿನ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಆತನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ, ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಾತ್ಮಕ ವೀಕ್ಷಕನಿಂದ ತುಲನೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ<ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್. ಲೊ-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್. ಲಿಯನಾರ್ಡೊ, ಕಲಾ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜರ್ನಲ್, ೩೦(೨):೯೭–೧೦೩, ೧೯೯೭. http://www.jstor.org/pss/೧೫೭೬೪೧೮</ref><ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್. ೧೯೯೪ ತರುವಾಯದ ಸುಂದರತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಕಾಗದಗಳು ಮತ್ತು ಲೊ-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ : http://www.idsia.ch/~juergen/beauty.html</ref>. ಇದು ಗಣಕೀಯ ವಿಧಾನದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ನಿರೂಪಣಾ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ: ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯು ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷ ಪಡಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನ ಮೊಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ, ಮಾಹಿತಿಯ<ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್ ಮುಖದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ಟಲ್ ಜ್ಯಾಮಿತಿ. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಆರ್‌ರ್ಚೈವ್: http://cogprints.soton.ac.uk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705004154/http://cogprints.soton.ac.uk/ |date=2013-07-05 }}, ೧೯೯೮</ref><ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್ ಸಿಂಪಲ್ ಆಲ್ಗೋರಿಥಮಿಕ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ, ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್ ಬ್ಯೂಟಿ, ಸೆಲೆಕ್ಟಿವ್ ಅಟೆನ್ಷನ್, ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ &amp; ಕ್ರಿಯೆಟಿವಿಟಿ. Proc. ೧೦ನೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೈನ್ಸ್(DS ೨೦೦೭) p. ೨೬-೩೮, ಎಲ್‌ಎನ್‌ಎಐ ೪೭೫೫, ಸ್ಪ್ರಿಂಜರ್, ೨೦೦೭. Also in Proc. ೧೮ನೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಅಲ್ಗೋರಿದಮಿಕ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಥಿಯರಿ (ALT ೨೦೦೭) p. ೩೨, ಎಲ್‌ಎನ್‌ಎಐ ೪೭೫೪, ಸ್ಪ್ರಿಂಜರ್, ೨೦೦೭. ಜಾಯಿಂಟ್ ಇನ್‌ವೈಟೆಡ್ ಲೆಕ್ಚರ್ ಫಾರ್ ಡಿ‌ಎಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಎಲ್‌ಟಿ ೨೦೦೭, ಸೆಂಡೈ, ಜಪಾನ್, ೨೦೦೭. http://arxiv.org/abs/೦೭೦೯.೦೬೭೪</ref> ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದಾದ [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯನಾರ್ಡೋ ಡಾ ವಿಂಚಿ]] ಮತ್ತು ಆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ ಡ್ಯೂರೆರ್ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿವರಣೆಯ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾಗಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಸಕ್ತಿಯು ವಿಷಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೊದಲ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಶಿದುಬೆರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಯಾವುದು [[ಸೌಂದರ್ಯ|ಸುಂದರವಾದುದು]] ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆಧಾರ ಪ್ರಮೇಯವೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವೀಕ್ಷಕನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಿನ್ನವಾದ ಸ್ವ-ಸಮಾನತೆ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವದು. ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವೀಕ್ಷಕರ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು (ಅದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಬಹುದಾದ ನರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರಬಹುದು - ನರಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ) ಸುಧಾರಿತ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಕುಚನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಡಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಮಾನುಗತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ ಅನುಕೂಲಕರ ಬಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು, ದತ್ತಾಂಶದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ಬಿಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕುಚಿತ ಪ್ರಗತಿಯು ವೀಕ್ಷಕರ ಆಂತರಿಕ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಉತ್ಸಾಹಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುನಃ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕಲಿಯುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಾವಳಿಯು, ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಕಲಿಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಆದರೆ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಊಹಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರಂತರತೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಆಂತರಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂಲತತ್ವಗಳು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ|ಕೃತಕ]] ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಕೃತಕ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ<ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಮಾಡೆಲ್-ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಾಯಿಂಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ನ್ಯೂರಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್, ಸಿಂಗಾಪೂರ್, ಸಂಪುಟ ೨, ೧೪೫೮–೧೪೬೩. ಐಇಇಇ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೧</ref><ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್ ೧೯೯೦ ತರುವಾಯದ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿಯ ಕಾಗದಗಳು: http://www.idsia.ch/~juergen/interest.html</ref><ref>ಜೆ. ಚ್ಮಿದುಬೆರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಆಪ್ಟಿಮಲ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ, ಕ್ರಿಯೆಟಿವಿಟಿ, ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಮತ್ತು ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್‌ಗಳು. ಕನೆಕ್ಷನ್ ಸೈನ್ಸ್, ೧೮(೨):೧೭೩–೧೮೭, ೨೦೦೬</ref><ref>ಜರ್ಮನ್ ಟಿ ವಿ ಷೊನಲ್ಲಿನ ಚ್ಮಿದುಬೆರ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಗಳು : http://www.br-online.de/bayerisches-fernsehen/faszination-wissen/schoenheit--aesthetik-wahrnehmung-ID1212005092828.xml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603221058/http://www.br-online.de/bayerisches-fernsehen/faszination-wissen/schoenheit--aesthetik-wahrnehmung-ID1212005092828.xml |date=2008-06-03 }}</ref>. == ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ == {{Main|Applied aesthetics}} ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲೆಯ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಷಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಯೋಜನವಾಗುವಂತೆ ಯುಎಸ್ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು<ref>{{cite journal |author=Giannini AJ |title=Tangential symbols: using visual symbolization to teach pharmacological principles of drug addiction to international audiences |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-pharmacology_1993-12_33_12/page/1139 |journal=Journal of clinical pharmacology |volume=33 |issue=12 |pages=1139–46 |year=1993 |month=December |pmid=7510314}}</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅನುವಾದಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಸಭಿಕರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಂತವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ವಿಷಯಗಳಾದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೋಜನಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ರಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳು == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನೀತಿ ತತ್ವಗಳು, ಮಾನವ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ಯಾವುದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅದರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜಾನ್ ಡಿವೇ<ref>ಡೆವಿ, ಜಾನ್. (೧೯೩೨)ಜೇಮ್ಸ್ ಟಫ್ಟ್ಸ್ ಜೊತೆಗಿನ 'ಎಥಿಕ್ಸ್',. In: '' ದ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಡೆವಿ, ೧೮೮೨-೧೯೫೩ '' ಸಂಪಾದನೆ ಜೊ-ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಬಾಯ್‌ಸ್ಟನ್: ಕಾರ್ಬನ್ಸ್‌ಡಲೆ: ಸೌತರ್ನ್ ಇಲ್ಲಿನೊಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. p. ೨೭೫.</ref> ಹೇಳಿದನು, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಏಕತೆಯು ನಡುವಳಿಕೆಯು "ನ್ಯಾಯಯುತ"ವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ - "ನ್ಯಾಯಯುತ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹ ಎಂಬ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನೀತಿತತ್ವವು ಶಾಂತಿಯುತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತರ್ಕಾಧಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂದು ಜೇಮ್ಸ್ ಪೇಜ್<ref>ಪುಟ, ಜೇಮ್ಸ್ ಎಸ್. (೨೦೦೮) '' ಪೀಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್: ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೊರಿಂಗ್ ಎಥಿಕಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫಿಲಾಸಾಫಿಕಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ಸ್. '' ಶಾರ್ಲೆಟ್: ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಏಜ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೧-೯೩೩೨೮೫-೫೯-೭ [http://www.infoagepub.com/products/content/p478d75b79b1ea.php ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229231453/http://www.infoagepub.com/products/content/p478d75b79b1ea.php |date=2008-12-29 }}[http://eprints.qut.edu.au/12263/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181104065329/http://eprints.qut.edu.au/12263/ |date=2018-11-04 }}</ref> ಹೇಳಿತು. == ಸೌಂದರ್ಯ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಸತ್ಯ == ಸಮಸೂತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಗಳಂತಹ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸಮರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಗಳಂತಹ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗಗಳಾದ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವದ ಪರಿಗಣನೆಯ ಹೊರಗಿರುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಸೌಂದರ್ಯ]] ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಇವುಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಬ್ದಗಳು ಎಂದು ವಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ವಯ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಇಸ್ ಟ್ರುಥ್: ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸಿಮೆಟ್ರಿ, ಐಯಾನ್ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್, ೨೦೦೮</ref> == ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಗಣನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಣಯ == ೨೦೦೫ ರ ನಂತರದಿಂದ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚಿತ್ರಣಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೈಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಸೌಂದರ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಕ್ತತೆಗೆ ಯಾವ ಗೋಚರ ಅಂಶಗಳು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ "ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ" ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಕ್ವೈನ್ ಎಂಜಿನ್ ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://acquine.alipr.com/ |title=Aesthetic Quality Inference Engine - Instant Impersonal Assessment of Photos |publisher=Penn State University |accessdate=21 June 2009 |archive-date=9 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090509101935/http://acquine.alipr.com/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವರೆಂದರೆ ರಟ್‌ಜರ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಲೇಯ್ಟನ್ ಇವರು. ಲೇಯ್ಟನ್ ಇವರು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣನಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಗ್ರುಪ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಕಾರ (ಗಾತ್ರ)ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಇವನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಿ == {{Div col|4}} * ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು * ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ * ಸೌಂದರ್ಯದ ಭಾವನೆಗಳು * ಸೌಂದರ್ಯದ ನೈಜತೆ * ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ * ಕ್ರೈಸ್ತಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಇಸ್ಲಾಂನ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, NZ (ಅಲ್-ಹುದಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಾರಿಟೆಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್)77u u * ಪ್ರತಿ-ಕಲೆ * ಕಲಾ ವಸ್ತು * [[ಸೌಂದರ್ಯ|ಚೆಲುವು]] * ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ವಿಂಗಡಣಾತ್ಮಕ ವಿವಾದಗಳು * ಕೂಲ್ (ಆಫ್ರಿಕಾದ ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ) * ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವೇದನ- ಶಕ್ತಿ * ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡು * ಗೋಲ್ಡನ್ ರೇಶ್ಯೂ * ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ(೨೦ನೇ ಶಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ) * ಮಾನವತಾ ವಾದದ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ * ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ * ಜಪಾನೀಯರ ಇಕಿ (ಸೌಂದರ್ಯದ ಮಾದರಿ) * ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪಟ್ಟಿ * ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪೀಠಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಲೂಕಿಸಮ್ * ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ * ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆ * ಸಂಗತ ಮತ್ತು ಭಾವುಕತೆ * ಮೈಕೆಲ್ ಟಾಪಿ * ನ್ಯೂರೊ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್ * ಸುಂದರವಾದುದು ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದುದರ ಭಾವನೆಗಳ ಅವಲೋಕನಗಳು * ಲೈಕೊ ಕಲೆ * ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ("''ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ'' ") * ದೈಹಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ * ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಕಲೆ * ಕಲೆ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ * ಶೊಪೆನ್‌ಹೌರ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಂಕೇತ-ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಮಾದರಿ ಚೆಲುವು * ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ * ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ * ಉದಾತ್ತೀಕರಣ * ಅಭಿರುಚಿ (ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ) * ಟೆರಿಯನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಕುರೂಪತೆ * ವಾಬಿ-ಸಾಬಿ {{Div col end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} {{No footnotes|date=January 2009}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{refbegin|2}} * ಥಿಯೊಡೊರ್ ಡಬ್ಲೂ. ಅಡೊರ್ನೊ, '' ಎಸ್ಥಟಿಕ್ ಥಿಯರಿ'', ಮಿನ್ನೆಅಪೋಲಿಸ್, ಮಿನ್ನೆಸೊಟ ಪ್ರೆಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೯೭. * [http://www.home.netspeed.com.au/derek.allan/default.htm ಡೆರಕ್ ಅಲನ್], ''ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್,ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರಿ ಮೆಲರೌಸ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್'', ರೊಡೊಪಿ, ೨೦೦೯ * ಆ‍ಯ್‌ಗ್ರೊಸ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಎಮ್., ಸ್ಟಾನ್ಸಿಯು, ಜಾರ್ಜ್ ಎನ್., ''ದ ನ್ಯೂ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್: ಮೈಂಡ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಯುನಿವರ್ಸ್'', ಲೇಕ್ ಬ್ಲಫ್, ಇಲ್.: ರೆಗ್ನೆರಿ ಗೇಟ್‌ವೇ, c೧೯೮೪. ISBN ೦-೮೯೫೨೬-೮೩೩-೭ ( ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನಿ ಹೊಂದಿದೆ) * ಜಾನ್ ಬೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಗೆನೆ ಬ್ಲಾಕರ್ ''ಕಾಂಟೆಪರರಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್: ರೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್'' ೧೯೯೩. * ಕ್ರಿಸ್ಟೈನ್ ಬುಸಿ-ಗ್ಲುಕ್ಸ್‌ಮನ್ (೨೦೦೩), ''Esthétique de l'éphémère'', ಗಲಿಲೆ. (ಫ್ರೆಂಚ್) * ನೊಯೆಲ್ ಕರೊಲ್ (೨೦೦೦), ''ಥಿಯರೀಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಟುಡೇ'',ವಿಸ್‌ಕನ್‌ಸಿನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. * ಬೆನೆಡೆಟ್ಟೊ ಕ್ರೊಸ್ (೧೯೨೨), '' ಎಸ್ಥಟಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಜನರಲ್ ಲಿಂಗ್ವೆಸ್ಟಿಕ್.'' * ಇ. ಎಸ್. ಡಲ್ಲಾಸ್ (೧೮೬೬), ''ದ ಗೇ ಸೈನ್ಸ್T '', ೨ ಅಧ್ಯಾಯ, ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗೆಗಿನದು. * ಡಂಟೊ, ಆರ್ಥರ್ (೨೦೦೩), ''ದ ಅಬ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಬ್ಯೂಟಿ: ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ '', ಬಹಿರಂಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯ. * ಸ್ಟೆಫನ್ ಡೇವಿಸ್ (೧೯೯೧), ''ಡೆಫಿನಿಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್.'' * ಟೆರ್ರಿ ಈಗಲ್ಟನ್ (೧೯೯೦), ''ದ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್.'' ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್. ISBN ೦-೧೯-೨೧೧೫೫೦-೬ * ಫಿಯಾಜಿನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮೇನಾರ್ಡ್ (೧೯೯೭), ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್. * ಪೆನ್ನಿ ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ನಿಕೊಲ ಫೊಸ್ಟರ್ (eds.) (೨೦೦೦), ''ಡಿಫೆರೆನ್ಸಿಯಲ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್''. ಲಂಡನ್:ಆ‍ಯ್‌ಶ್‌ಗಟೆ. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೦೬-೦೯೫೩೩೯-X * ಬೆರ್‌ಯೇಸ್ ಗೌಟ್ ಮತ್ತು ಡೊಮೆನಿಕ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಐವರ್ ಲೊಪ್ಸ್ /೧} (eds.), "ರೌಲೆಡ್ಜ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ". ಲಂಡನ್: ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ, ೨೦೦೫. ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯ * ಅನ್ನೆಮಾರಿಯೆ ಗೆಥಮನ್-ಸೈಫೆರ್ಟ್ (೧೯೯೫), ''ಇನ್ಫುರಂಗ್ ಇನ್ ಡೈ ಎಸ್ಥಟಿಕ್'', ಮುನಿಚ್, ಡಬ್ಲೂ. ಫಿಂಕ್. * ಡೇವಿಡ್ ಗೊಡ್‌ಬ್ಲಾಟ್ ಮತ್ತು ಲೀ ಬ್ರೌನ್, ed. (೧೯೯೭), '' ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್: ಎ ರೀಡರ್ ಇನ್ ದ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದ ಆರ್ಟ್ಸ.'' * ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್, ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ (೧೯೬೦), "ಮಾಡೆರ್ನಿಸ್ಟ್ ಪೈಂಟಿಂಗ್", ''ದ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸ್ಸೇಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಮ್ ೧೯೫೭-೧೯೬೯'', ಚಿಕಾಗೊ ಪ್ರೆಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೯೩, ೮೫-೯೨. * ಎವೆಲಿ ಹ್ಯಾಚರ್ (ed.), ''ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ ಕಲ್ಚರ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ದ ಆ‍ಯ್‌೦ಥ್ರೊಪಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್.'' ೧೯೯೯ * ಗೇಯಾರ್ಕ್ ವಿಲ್‌ಹೆಮ್ ಫ್ರೀಡ್ರಿಚ್ ಹೆಗೆಲ್ (೧೯೭೫), '' ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್. '' ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್'', ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿ.ಎಮ್. ನಾಕ್ಸ್, ೨ ಸಂಪುಟಗಳು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಕ್ಲಾರೆನ್ಡನ್ ಪ್ರೆಸ್. * ಹಾನ್ಸ್ ಆಫ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಸಾರಾ ಟ್ ವೀಕ್ಸ್; ಬಾರ್ಟ್‌ಲೆಟ್ ಹೆಚ್ ಹೇಯ್ಸ್; ಆ‍ಯ್‌ಡಿಸನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ; [http://www.worldcatlibraries.org/oclc/1125858&amp;referer=brief_results ''ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ದಿ ರಿಯಲ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅದರ್ ಎಸ್ಸೇಸ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929134546/http://www.worldcatlibraries.org/oclc/1125858%26referer%3Dbrief_results |date=2007-09-29 }} (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಾಸ್.,ಎಮ್.ಐ.ಟಿ. ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೬೭) ಒಸಿಎಲ್‌ಸಿ ೧೧೨೫೮೫೮ * ಮೈಕೆಲ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಹೊಲಿ ಮತ್ತು ಕೈತ್ ಮೊಕ್ಸಿ (eds.), ''ಆರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿಸುಯಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್''. ಯುಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೨. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೬೭೪-೪೪೩೦೧-೨ * ಕಾಂಟ್, ಇಮ್ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ (೧೭೯೦), ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಫ್ ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್, ವರ್ನರ್ ಎಸ್.ಪ್ಲುಹರ್‌ರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಕೆಟ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ., ೧೯೮೭. * ಕೆಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ (ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ) (೧೯೯೮) ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಅಫ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. ೪ ಸಂಪುಟ l., pp.&nbsp;XVII-೫೨೧, pp.&nbsp;೫೫೫, pp.&nbsp;೫೩೬, pp.&nbsp;೫೭೨; ೨೨೨೪ ಒಟ್ಟು ಪುಟಗಳು; ೧೦೦ ನಡುವಿನ ಚಿತ್ರಗಳು; ISBN ೯೭೮-೦-೧೯-೫೧೧೩೦೭-೫. ವಿಶ್ವದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಸೊಶಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಆದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜೆ ಕೆಂಟ್, "ಆಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್: ಎ ಲಾಸ್ಟ್ ಕಾಸ್ ಇನ್ ಕಾರ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಥಿಯರಿ?" ದ ಕಾರ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಜರ್ನಲ್, ೪೨(೨) ೧೮೨-೮, ೨೦೦೫. * ಪೀಟರ್ ಕಿವಿ (ed.), ''ದ ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಗೈಡ್ ಟು ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್.'' ೨೦೦೪ * ಕರೊಲಿನ್ ಕೊರ್ಸ್‌ಮೆಯರ್ (ed.), '' ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್: ದ ಬಿಗ್ ಕ್ವೆಶನ್ಸ್.'' ೧೯೯೮ * ಲಿಯೊಟಾರ್, ಜೀನ್-ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ (೧೯೭೯), ''ದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡರ್ನ್ ಕಂಡಿಶನ್'', ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೮೪. * ಮೆರ್‌ಲೆಯು-ಪೊಂಟಿ, ಮೌರಿಸ್ (೧೯೬೯), ''ದ ವಿಸಿಬಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಇನ್‌ವಿಸಿಬಲ್ '', ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. * ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್ ನಿಜ್‌ಹಾಫ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸಿಕ್ಸ್ ಇಡಿಯಾಸ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಸ್ಸೆ ಇನ್ ಅಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್'', ದ ಹಾಗ್ಯೂ, ೧೯೮೦. * ನೊವಿಟ್ಜ್, ಡೇವಿಡ್ (೧೯೯೨), ''ದ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್.'' * ಮಾರಿಯೊ ಪೆರ್ನಿಯೊಲ, ''ದ ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಶ್ಯಾಡೊ'',ಹಗ್ ಜೆ.ಸಿಲ್ವರ್‌ಮನ್‌ರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ, ಮಸಿಮೊ ವೆರ್ಡಿಚಿಯೊರ ಭಾಷಾಂತರ, ಲಂಡನ್-ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಕಾಂಟಿನಮ್, ೨೦೦೪. * ರಾಬರ್ಟ್ ಪಿರ್ಸಿಗ್, ''[[Zen and the Art of Motorcycle Maintenance: An Inquiry into Values]]'', ೧೯೭೪, ಪೇಪರ್‌ಪ್ಯಾಕ್, ಅಥವಾ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಮೊದಲನೇ ಆವೃತ್ತಿ ISBN ೦-೬೮೮-೦೦೨೩೦-೭ * ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡ ಪೊಲಾಕ್, "ಡಸ್ ಆರ್ಟ್ ಥಿಂಕ್?" ಇನ್: ಡನ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಐವರ್ಷನ್ (eds.) ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಥಾಟ್. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬೇಸಿಲ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೆಲ್, ೨೦೦೩. ೧೨೯-೧೭೪. ISBN ೦-೧೯-೨೧೧೫೫೦-೬ * [18] ^ ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡ ಪೊಲೊಕ್, ವಾಸ್ತವವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಾನತಾವಾದಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೆಣಸಾಟಗಳು: ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಕೆಗಳು. ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, ೨೦೦೭. ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯ * ಜಾರ್ಜ್ ಸಂತಯಣ (೧೮೯೬), ''ದ ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ಯೂಟಿ. '' ''ಬೀಯಿಂಗ್ ದ ಔಟ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಥೆಟಿಕ್ ಥಿಯರಿ.'' ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಮಾಡರ್ನ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ೧೯೫೫. * ಎಲೈನ್ ಸ್ಕೇರೀ, ''ಆನ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಜಸ್ಟ್.'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ೨೦೦೧. ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯ * ಫ್ರೀಡ್ರಿಚ್ ಶಿಲ್ಲರ್, (೧೭೯೫), ''ಆನ್ ದಿ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ''. ಡೊವರ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, ೨೦೦೪. * ಅಲಾನ್ ಸಿಂಗರ್ & ಅಲೆನ್ ಡುನ್ (eds.), ''ಲಿಟರರಿ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್: ಎ ರೀಡರ್.'' ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ೨೦೦೦. ISBN ೯೭೮-೦-೮೦೪೬-೮೦೭೫-೨ * Władysław Tatarkiewicz, ''ಹಿಸ್ತರಿ ಆಫ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್'', ೩ ಸಂಪುಟಗಳು. (೧–೨, ೧೯೭೦; ೩, ೧೯೭೪), ದ ಹಾಗ್ಯೂ, ಮೌಟನ್. * [[ಲಿಯೊ ಟಾಲ್‍ಸ್ಟಾಯ್|ಲಿಯೊ ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್]], ''ವಾಟ್ ಇಸ್ ಆರ್ಟ್?'', ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್, ೧೯೯೫. * [http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/ ಲಂಡನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಸ್ಟಡೀ ಗೈಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923081848/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/ |date=2009-09-23 }} ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಿಕಟತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಯವುದನ್ನು ಓದಬೇಕೆಂದು ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: [http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Aesthetics.htm ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623162625/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Aesthetics.htm |date=2011-06-23 }} * ಜಾನ್ ಎಮ್. ವಾಲಂಟೈನ್, ''ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ದ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್.'' ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್, ೨೦೦೬. ISBN ೯೭೮-೦-೮೦೪೬-೮೦೭೫-೨ * ಥಾಮಸ್ ವಾರ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್, ''ದ ನೇಚರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್.'' (೨೦೦೬) * ಜಾನ್ ವೈಟ್‌ಹೆಡ್, ''ಗ್ರಾಸ್ಪಿಂಗ್ ಫಾರ್ ದ ವಿಂಡ್.'' ೨೦೦೧. * ಲುಡ್‌ವಿಂಗ್ ವಿಟ್‌ಗೆನ್‌ಸ್ಟೈನ್, ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್, ಸಕಾಲಜಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರೆಲೀಜಿಯಸ್ ಬಿಲೀಫ್'', ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, ೧೯೬೬. * ರಿಚರ್ಡ್ ವೊಲ್‌ಹೈಮ್, ''ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್'', ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೯೮೦, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ISBN ೦೫೨೧ ೨೯೭೦೬ ೦ {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikiversity|at=Topic:Philosophy of art|Aesthetics}} * [http://revues.mshparisnord.org/appareil/index.php?id=61 ರಿವ್ಯೂ ಆನ್‌ಲೈನ್'' ಅಪರೈಲ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110127123626/http://revues.mshparisnord.org/appareil/index.php?id=61 |date=2011-01-27 }} * {{iep|a/aestheti.htm|Aesthetics}} * [http://www.ditext.com/anka/beardsley/post.html ಪೊಸ್ಟ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ 1980-ಸಮ್ ಒಲ್ಡ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್] * [http://www.ericdigests.org/pre-9219/art.htm ಎಸ್ಥಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಟ್ ಎಜುಕೇಶನ್:ಎ ಲುಕ್ ಟುವರ್ಡ್ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಶನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091105195016/http://www.ericdigests.org/pre-9219/art.htm |date=2009-11-05 }} * [http://www.kunstbewegung.info/de/Revised_interpretation_of_founding%27s_and_concepts_through_an_history_of_aesthetics ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105220623/http://kunstbewegung.info/de/Revised_interpretation_of_founding%27s_and_concepts_through_an_history_of_aesthetics |date=2009-01-05 }} * [http://plato.stanford.edu/entries/aesthetic-concept ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ] * [http://www.rep.routledge.com/article/M046 ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ] ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ * [http://www.philosophyarchive.com/index.php?title=Philosophy_of_Aesthetics ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321060625/http://www.philosophyarchive.com/index.php?title=Philosophy_of_Aesthetics |date=2015-03-21 }} ಸೌಂದರ್ಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆರ್ಚೈವ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ {{Aesthetics}} {{Philosophy topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ ಎರವಲು ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೌಲ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] 7mx29ka7nx3laq0sle34xz5wuqcryoq 0 25284 1430531 1430322 2026-09-27T10:45:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430531 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{otheruses}} {{Cyborg}} '''ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್''' ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="www.thefreedictionary.com/cyberspace"> [http://www.thefreedictionary.com/cyberspace ''"ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಡಿಫೈನ್ಡ್"'' ] ಉಚಿತ ಶಬ್ದಕೋಶ</ref> ಇದು ಸಂಪರ್ಕ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಂತರ್‌‍ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅನೇಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ (ಸಂವೇದಕಗಳು, ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್, ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ರವಾನೆ, ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು) ಭೂ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳ್ಳದೇ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಎಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸತ್ಯವೆನ್ನಿಸುವ ಅನುಭವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳು (ಐಟಿಐ), ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಸ್ಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂವೇದಕಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಜಾಲ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಾಂತೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದಿಸಬಹುದು, ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು, ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು, ನೇರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಡಿಸಬಹುದು, ಕಲಾತ್ಮಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು, ಆಟವಾಡಬಹುದು, ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬಹುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ. ಈ ಶಬ್ದವು ಸೈಬರ್‌ನೆಟಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಗ್ರೀಕ್‌ನ κυβερνήτης (kybernētēs, ಹಡಗಿನ ಚಾಲಕ, ಗವರ್ನರ್, ವಿಮಾನಚಾಲಕ, ಅಥವಾ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಫಲಕ) ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ವೀನರ್‌ನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹರಿಕಾರ. "ಸೈಬರ‍್ಸ್ಪೇಸ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಲಿಯಂ ಗಿಬ್ಸನ್ ಎಂಬ ಲೇಖಕ ಸೈಬರ್‌ಪಂಕ್ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ.<ref>{{cite news |work=WIRED |title=26 Years After Gibson, Pentagon Define8-05-23}}</ref> ನಂತರ ಇದನ್ನು ಇವನು "evocative and essentially meaningless" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಆತನ ಎಲ್ಲ cybernetic ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. (ಈ ಶಬ್ದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ.) ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆಯು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್,ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ,ಇಂಟರ್ನೆಟ್,ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಈ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಯುಎಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref name="georgewbush-whitehouse.archives.gov">ವೈಟ್ ಹೌಸ್, [http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/pcipb/ ''"ದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಟರ್ಜಿ ಟು ಸೆಕ್ಯೂರ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್"'' ]</ref> ಚಿಪ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಎಫ್.ರ್ಯಾಂಡಲ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಪ್ರಕಾರ ಸೈಬರ‍್ಸ್ಪೇಸ್ ಇದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ್‌ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂಳಗೊಂಡ ಪರಿಸರವು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಿಥ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ,ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಆಳಗಳ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಾಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್ ಮಾಧ್ಯಮವು ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ಸ್ಟಾರ್, ಚಿಪ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಫ್. ರಾಂಡಾಲ್ ಫಾರ್ಮರ್. ಲಿಕಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಹ್ಯಾಬಿಟೇಟ್‌ನ ಪಾಠಗಳು. ದಿ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಡರ್‌. Ed. ವಾರ್ಡಿಪ್-Fruin ಆ‍೦ಡ್‌ ನಿಕ್ ಮುಫ: ಎಮ್‌ಐಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೩. ೬೬೪-೬೬೭. ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ</ref> == ಪದದ ಮೂಲ == "ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್" (''ಸೈಬರ್‌ನೆಟಿಕ್ಸ್'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಥಳ'' ದಿಂದ) ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಯಲ್ ಸೈಬರ್‌ಪಂಕ್ ಲೇಖಕ ವಿಲಿಯಂ ಗಿಬ್ಸನ್ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ "ಬರ್ನಿಂಗ್ ಕ್ರೋಮ್" ಎಂಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದ,ಮತ್ತು ೧೯೮೪ರ ಕಾದಂಬರಿ ''ನ್ಯೂರೊಮ್ಯಾನ್ಸರ್'' ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.<ref>''ಪೊ-ಮೊ ಎಸ್‌ಎಫ್'' [http://www.georgetown.edu/faculty/irvinem/technoculture/pomosf.html "ವಿಲಿಯಮ್ ಗಿಬ್‌ಸನ್ಸ್ ನ್ಯೂರೊಮಾನ್ಸರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಮಾಡರ್ನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್"]</ref> ಈ ಅಂಶದ ಬಗೆಗೆ''ನ್ಯೂರೊಮ್ಯಾನ್ಸರ್'' ‌ದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಈ ಕೆಳಗಿನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ:<ref>{{cite book | last = Gibson | first = William | title = Neuromancer | url = https://archive.org/details/neuromancer0000will | publisher = Ace Books | location = New York | year = 1984 | isbn = 0441569560 | page = [https://archive.org/details/neuromancer0000will/page/69 69] }}</ref> {{quote|Cyberspace. A consensual hallucination experienced daily by billions of legitimate operators, in every nation, by children being taught mathematical concepts... A graphic representation of data abstracted from the banks of every computer in the human system. Unthinkable complexity. Lines of light ranged in the nonspace of the mind, clusters and constellations of data. Like city lights, receding.}} ಇದು ಮೂಲತಹ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸೂಚ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಬ್ದವು ಈಗ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಒಳರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವದಿಲ್ಲ.<ref name="Worldwidewebamc" /> ನಂತರ ಬಿಗ್ಸನ್ ಈ ಶಬ್ದದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ೨೦೦೦ನೇಯ ಇಸವಿಯ ಡಾಕ್ಯೂಮೆಂಟರಿ ''ನೋ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಫಾರ್ ದೀಸ್ ಟೆರಿಟರಿಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ: {{quote|All I knew about the word "cyberspace" when I coined it, was that it seemed like an effective buzzword. It seemed evocative and essentially meaningless. It was suggestive of something, but had no real semantic meaning, even for me, as I saw it emerge on the page.}} === ರೂಪಕವಾಗಿ === ಈ ರೂಪಕವನ್ನು, "ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.... ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ, ಬದಲಾಗಬಹುದಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ." (ಸ್ಲ್ಯಾಟರ್ ೨೦೦೨, ೩೫೫) ೧೯೯೦ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ,ಮತ್ತು ನಂತರ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌|ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್]] ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಸ್ತುಶಃ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ<ref>ವಂಡರ್‌ಬಿಲ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, [http://www.vanderbilt.edu/ans/english/clayton/sch295.htm ''"ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡರ್ನಿಸಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಕಲ್ಚರ್ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್"'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107094002/http://www.vanderbilt.edu/AnS/english/Clayton/sch295.htm |date=2007-01-07 }} {{Cite web |url=http://www.vanderbilt.edu/AnS/english/Clayton/sch295.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070107094002/http://www.vanderbilt.edu/AnS/english/Clayton/sch295.htm |archive-date=2007-01-07 |url-status=dead}}, ೧೯೯೬ರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಸರಣಿಯ ಸೇರ್ಪಡೆ</ref> ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ. "ಲೇಖಕ ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಟೇರ್ಲಿಂಗ್ ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ,<ref>''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯ ಸೈಬರ್‌ನೆಟಿಕ'' [http://pespmc1.vub.ac.be/CYBSPACE.html "ಸೈಬರ್‌‍ಸ್ಪೇಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821070628/http://pespmc1.vub.ac.be/CYBSPACE.html |date=2006-08-21 }}</ref> ಆದರೆ ಜಾನ್ ಪೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಲೊ ಮೊದಲಿಗೆ " ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳ ಜಾಲದ ಇಂದಿನ ಸಂಬಧ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಬಳಸಿದ. ಜೂನ್ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಲೊ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರಂಟೀಯರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ( ಪ್ರಾದೇಶಿಲ್ಕ ರೂಪಕವಾಗಿ) ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತನ್ನ ಎಸ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref>ಜಾನ್ ಪೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಲೊ, [https://web.archive.org/web/20020723192259/http://www.eff.org/Misc/Publications/John_Perry_Barlow/HTML/crime_and_puzzlement_1.html "ಕ್ರೈಮ್ ‍ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪಜನ್‌ಮೆಂಟ್,"] ಜೂನ್ ೮, ೧೯೯೦</ref> {{quote|In this silent world, all conversation is typed. To enter it, one forsakes both body and place and becomes a thing of words alone. You can see what your neighbors are saying (or recently said), but not what either they or their physical surroundings look like. Town meetings are continuous and discussions rage on everything from sexual kinks to depreciation schedules. Whether by one telephonic tendril or millions, they are all connected to one another. Collectively, they form what their inhabitants call the Net. It extends across that immense region of electron states, microwaves, magnetic fields, light pulses and thought which sci-fi writer William Gibson named Cyberspace.|John Perry Barlow|"Crime and Puzzlement," 1990-06-08}} ಬಾರ್ಲೊ ಮತ್ತು ಇಎಫ್‌ಎಫ್‌ನಂತೆ,"ಡಿಜಿಟಲ್ ರೈಟ್ಸ್" ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸಾರ್ವಜಿನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು,೧೯೯೦ರ ನಂತರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. === ಮಿಥ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು === ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ, ಆಟೋಡೆಸ್ಕ್, ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨D ಮತ್ತು ೩D ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಗಮನಹರಿಸಿತು ,ಮತ್ತು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮಿಥ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿತು .<ref>ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರ್ಯೂ ಪೊಲಾಕ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್, [https://www.nytimes.com/1989/04/10/business/for-artificial-reality-wear-a-computer.html ಫಾರ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ, ವಿಯರ್ ಎ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್,"] ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೧೯೮೯</ref> ==ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ರೂಪಕವಾಗಿ ಸೈಬರ‍್ಸ್ಪೇಸ್== ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್(ಅಂತರಜಾಲ) ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು, ಈ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಬಳಸುವರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ದದಾದ ಸಂವಹನ ಜಾಲದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸುವರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಅರ್ಥವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಘಟನೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿರುವ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಸರ್ವರ್(ಸೇವಕ)‌ನಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಇದು "ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌"ನಲ್ಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಅಂಕೀಯ ದತ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಇದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ವಾಸ್ತವಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗದಿರಬಹುದು ಆದರ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು "ವಾಸ್ತವ"ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲೀ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರಿಸಿದ ಸಂವಹನ(ಸಿಎಮ್‌ಸಿ)ದ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು "ಆನ್‌ಲೈನ್" ಮತ್ತು "ಆಫ್‌ಲೈನ್" ನಡುವಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂವಾದದ, ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿಥ್ಯದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಹೊಸ ಮಾದ್ಯಮದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಹಾರಗಳೆಡೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ: ಇದು ಕೇವಲ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರದೆ ಸಾಮಾಜವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು "ಅವ್ಯಕ್ತ" ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುರೂಪ ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯ, ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್: ಫ್ಲೇವ್, ಟೆರ್ರಿ</ref> {{quotation|Cyberspace is the "place" where a telephone conversation appears to occur. Not inside your actual phone, the plastic device on your desk. Not inside the other person's phone, in some other city. '''The place between''' the phones. [...] in the past twenty years, this electrical "space," which was once thin and dark and one-dimensional—little more than a narrow speaking-tube, stretching from phone to phone—has flung itself open like a gigantic jack-in-the-box. Light has flooded upon it, the eerie light of the glowing computer screen. This dark electric netherworld has become a vast flowering electronic landscape. Since the 1960s, the world of the telephone has cross-bred itself with computers and television, and though there is still no substance to cyberspace, nothing you can handle, it has a strange kind of physicality now. It makes good sense today to talk of cyberspace as a place all its own.|Bruce Sterling|Introduction to '''[[The Hacker Crackdown]]'''}} ಗಣಿತದ ಪದಗಳ (ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ನೋಡಿ) ಅರ್ಥವು ಭೌತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕಿಂತ, ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸಿನಲ್ಲಿ "ಸ್ಪೇಸ್" ಅಮೂರ್ತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಧನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿನ ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಳವು ಋಣಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಬಳಸುವ ಸ್ಥಳವು ಧನಾತ್ಮಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಅವರಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ), ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಪುಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆರೆಯದ ಪುಟಗಳನ್ನು (ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸರ್ವರ್‌ಗಳ) "ಇವೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅರೋಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುಪಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟಗಳ ನಡುವಿನ ಹುಡುಕುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಳಕೆದಾರ ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತವಾದವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎದುರಿಸುವ ಉಳಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಮರುಮಾಹಿತಿ ಆವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಡಿಯೊಆಟಗಳು ಪಠ್ಯ ಅಧಾರಿತ ಸಂವಹನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಥಳವನ್ನಾಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಅಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಚಲನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಅನೆಮೇಶನ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳು ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳನ್ನಾಕ್ರಮಿಸುವ ಧನಾತ್ಮಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತದೆ. ಆಟವು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಅವತಾರ್‌ಗಳಂತೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತದೆ. ಆಟವನ್ನು ಅವತಾರ್ ಆಟಗಾರರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪಸ್ತುತ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಗ್ನವಾಗಿಸುವ ಆಟದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿಡುತ್ತವೆ (ಲೇಸರ್ ಟ್ಯಾಗ್) ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ಗಿಂತ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದುದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಗ್ನವಾದ ಮಿಥ್ಯ ವಾಸ್ತವಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾಗತಿಕ ಸಂವಹನ ಜಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕೆಲವು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರತಿಪಾದಕಗಳು ಮುನ್ನುಡಿಯುತ್ತವೆ (ಅದೆಂದರೆ ಜಾನ್ ಪೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಲೊನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ<ref>ಜಾನ್ ಪೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಲೊ, [http://homes.eff.org/~barlow/Declaration-Final.html ''"ಎ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್,"'' ] ಫೆಬ್ರವರಿ‌ ೮, ೧೯೯೬</ref>) ಇವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪದವು ಅದರ ನವೀನತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="georgewbush-whitehouse.archives.gov" /><ref>[http://news.findlaw.com/legalnews/scitech/cyber/ ''ಫೈಂಡ್‌ಲಾ ಲೀಗಲ್‌ ನ್ಯೂಸ್'' ಸೈಟ್], ಟೆಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಐಪಿ: ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ವಿಭಾಗ, ನವೆಂಬರ್ ೧೪, ೨೦೦೬ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ .</ref> ಕೆಲವು ಮಿಥ್ಯ ಪಂಗಡಗಳು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಿಂಡನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಕೆಂಡ್ ಲೈಫ್‌ನ "ನಿವಾಸಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಗಡಗಳನ್ನೂ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ "ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸಿನೊಳಗೆ" ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ (ಸ್ಟೆರ್ಲಿಂಗ್ ''ದ ಹ್ಯಾಕರ್ ಕ್ರಾಕ್‌ ಡೌನ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ, ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅನುಸರಿಸಿದರು), ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಸೈಬರ್-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುಎಸ್ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ(DoD) ನಾಯಕತ್ವದ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಸೈನ್ಯದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲು ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರವು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು.<ref>ಸೈಬರ್ ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್, [http://www.cyberconflict.org ಸಿಸಿಎಸ್‌ಎ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013160121/http://cyberconflict.org/ |date=2007-10-13 }}</ref> ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಇದರ ಮಿತಿಯಲ್ಲೆ,ಆದರೂ, ಭೌತಿಕ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಕವು ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ==ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಿ ವಾಸ್ತವಗಳು== === ಪೂರ್ವದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು=== ಸೈಬರ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಯೋಚನೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯಸೂಚಕವೆಂದರೆ ಪಿಶಾಚಿಯೊಂದು ಸುಳ್ಳು ನೈಜತೆಯನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೊಡ್ಡಿ ಅವರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಕಾರ್ಟೇಶಿಯನ್ ಕಲ್ಪನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವಾದವು ಬ್ರೈನ್ ಇನ್ ಅ ವ್ಯಾಟ್ ಆಧುನಿಕ ಯೋಚನೆಗಳ ನೇರವಾದ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್‌ನ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭವೆಂಬಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸೌಬರ್‌ಸ್ಪೇಸಿನ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಾಗಿವೆ. ದೃಗ್ ಕಲೆಯು ಪ್ರಾಚೀನತೆಗೆ ಮರಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉಪಕರಣ (ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸಾಧನ)ವೆಂದರೆ ಜನರ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಕೆಲವು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಗಳಿಗೆ{{Citation needed|date=December 2007}}, ಕಲೆಯು ಜನರನ್ನು ಸತ್ಯವಲ್ಲದ ಹೊಸದೊಂದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು(ಅನಿಕೊನಿಸಮ್‌ನ್ನು ನೋಡಿ). ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ಸಿನೆಮಾ (''ಅರೈವಲ್ ಆಫ್ ಎ ಟ್ರೈನ್ ಎಟ್ ಲ ಸಿಯೊಟಾಟ್'' ) ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸವಾಲು ಮರಳಿ ಬಂದಿತು. ===ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವ=== ====ಸಿದ್ಧಾಂತ==== ವಿಲಿಯಂ ಎಸ್. ಬುರೋಸ್ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಿಬ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್‌ಪಂಕ್ ಮೇಲೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು<ref>ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಲಾರೆನ್ಸ್, [http://www.altx.com/int2/john.shirley.html, 1994ರ ಜಾನ್ ಶಿರ್ಲಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ</ref><ref>[http://www.streettech.com/bcp/BCPgraf/CyberCulture/bgtg.htm "ಬರೊಗ್ಸ್/ಗೈಸಿನ್/ಥ್ರೋಬಿಂಗ್ ಗ್ರಿಸ್ಟಲ್"], ೩೧, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೬‌ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ</ref>) ಮತ್ತು ತಿಮೋಥಿ ಲೀರಿಯಂತಹ<ref>"ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವಿಲ್ ಬಿ ದ ಎಲ್‌ಸಿಡಿ ಆಫ್ ದ ೯೦ಸ್", [http://www.timothyleary.us/timothyleary.html ಆನ್-ಲೈನ್ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209063453/http://www.timothyleary.us/timothyleary.html |date=2006-12-09 }} ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರೂಪಕರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮೊದಲು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಾಡಿದ್ದರು.<ref>ಡಾಗ್ಲಸ್ ರಶ್ಕಾಫ್, [http://www.deepleafproductions.com/utopialibrary/text/rushkoff-godfathers.html "ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್"]</ref> ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು (ಅಂದರೆ ''ದಿ ಫೆಬ್ರಿಕ್ ಆಫ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಡಚ್) ವಿವಿಧ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯ ನೈಜತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫಿಲಿಫ್ ಜೈ ''ಗೆಟ್ ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ: ಅ ಫಿಲೊಸಫಿಕಲ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ'' ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ಪ್ಲೇಟೊನ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. {{quote|Let us imagine a nation in which everyone is hooked up to a network of VR infrastructure. They have been so hooked up since they left their mother's wombs. Immersed in cyberspace and maintaining their life by teleoperation, they have never imagined that life could be any different from that. The first person that thinks of the possibility of an alternative world like ours would be ridiculed by the majority of these citizens, just like the few enlightened ones in Plato's allegory of the cave.}} ಈ ಬ್ರೇನ್-ಇನ್-ಅ-ವ್ಯಾಟ್ ವಾದ ನೈಜತೆಯ ಜೊತೆ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿವರಣೆಗಳು "ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚ" ದ ಜೊತೆ ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ====ಕಲೆ==== ''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ:'' ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಲೆ ಬರಹಗಾರರ ಮಧ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಲಾಕಾರರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ರಾಯ್ ಎಸ್ಕೊಟ್‌ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ "ಸೈಬರ‍್ಸ್ಪೇಸ್" ಇದು ಮುಳುಗಿಸುವ ಮಿಥ್ಯ ನೈಜತೆಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕಾಚ್, [http://www.ekac.org/Telepresence.art._94.html ''"ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಆರ್ಟ್"'' ] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20090713053014/http://www.ekac.org/Telepresence.art._94.html |date=2009-07-13 }}</ref> ಋಷಿ ವ್ಯಾಸರು ಬರೆದ ಭಾರತದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತ ಇವತ್ತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಿಥ್ಯ ನೈಜತೆ, ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ರವಾನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ====ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪರಾಧ ==== ''ಮೂಲ ಲೇಖನ:'' ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪರಾಧ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ ಕಲ್ಪನೀಯ ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರತಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹತ್ತಿರ ತರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಗೂಢ ಲಿಪಿಕರಣಗೊಂಡ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಮೊಬೈಲ್ ದೂರವಾಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಐಬಿಸಿಯ (ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಅಥವಾ ಅನಾಮಿಕ ಒಡೆತನದ ಜೊತೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗಳು) ಅಥವಾ ಒಎಫ್‌ಸಿಗಳಲ್ಲಿ (ಆಫ್‌ಶೊರ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್) ಅದೇ ರೀತಿಯವುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲು ಇದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಲಹೆಗಾರರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಲಹೆಗಾರರು ಅವರ ಕಕ್ಷಿಗಾರರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಕೊಡುವ ಸರಾಸರಿ ಶುಲ್ಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ೨೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಯೊಹಾನಾ ಗ್ರಾನ್‌ವಿಲ್ಲೆ [http://www.scribd.com/doc/14361572/Dotcon-Dangers-of-Cybercrime-by-Johanna-Granville “ಡಾಟ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090712023156/http://www.scribd.com/doc/14361572/Dotcon-Dangers-of-Cybercrime-by-Johanna-Granville |date=2009-07-12 }} ಕಾನ್: ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧದ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರೆ,”ಜೋಹಾನಾ ಗ್ರಾನ್‌ವಿಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದದ ದಿನಚರಿ, ವಾಲ್ಯೂಮ್ . ೪೯, ಸಂಖ್ಯೆ. ೧. (ವಿಂಟರ್ ೨೦೦೩), pp. ೧೦೨-೧೦೯.</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು == * ಎನಿಮೆ ''ಡಿಜಿಮೊನ್'' ಎಂಬುದು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ವಿಷಯದ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ "ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಪಂಚ" ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಪಂಚ ಅಂತರಜಾಲದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಸಮಾನಾಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. *ಸಿಜಿಐ ಶೋ, ರಿಬೂಟ್‌ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ಜಗತ್ತುಗಳ ಸಂಯೋಗವಾಗಿದೆ: ನೆಟ್ ಮತ್ತು ವೆಬ್. * ''ಟ್ರಾನ್'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರರ ರೂಪವನ್ನು ಹೋಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಾಗಿತ್ತು. * ''ವರ್ಚುವೊಸಿಟಿ'' ಎನ್ನುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಒಬ್ಬ ಸುಪರ್-ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಒಂದು ಮಿಥ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದೊಳಗೆ ಕೋಶದಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತಾ "ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚ"ದೊಳಗೆ ಪಾರುಮಾಡುತ್ತದೆ. * ''ಸಿಮ್ಯುಲಕ್ರೋನ್-೩'' ಎನ್ನುವ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಡೆನಿಯಲ್ ಎಫ್.ಗಲೌಯ್ ಅವರು "ನೈಜತೆ"ಯ ಬಹು ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಪಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಚಾರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. * ''[[ದಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್‌|ದಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್]]'' ಎನ್ನುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ "ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್" ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ರೀತಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ "jacked in" ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಭವ ಮಿಥ್ಯ ಎನ್ನುವ ನೈಜತೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಣೆ * ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮಿಥ್ಯ * ಸೈಬರ್‌ಗ್ಲೊವ್ * ಸೈಬರ್ನೆಟಿಕ್ಸ್‌ * ಸೈಬರ್‌‌ಅಪರಾಧ * ಸೈಬರ್ ಕಾನೂನು * ಸೈಬರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರೆಗಳು * ಸೈಬರ್‌ಸುರಕ್ಷೆ * ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧ * ಸೈಬರ್‌ಲೈಂಗಿಕತೆ * ಸೈಬರ್‌ಜಿನ್ * ಸೈಫರ್‌‍ಸ್ಪೇಸ್ * ಕ್ರೈಪ್ಟೊ-ಅರಾಜಕತಾವಾದ * ಕೃತಕ ಮುದ್ದಿನ ಪ್ರಾಣಿ * ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆಟಗಳು * ಮಾಹಿತಿ ಹೆದ್ದಾರಿ * ಇನ್‌ಫೊಸ್ಫಿಯರ್ * ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕಲೆ * ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸಿನ ವಿರುದ್ದವಾದ ಮೀಟ್‌ಸ್ಪೇಸ್ * ಮೆಟವರ್ಸ್ * ಮಿಶ್ರ ವಾಸ್ತವ * ನೂಸ್ಪಿಯರ್ * ಭಾವವನ್ನು ತಾನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ನಟಿಸು ವಾಸ್ತವ * ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ * ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್‌ * ಮಿಥ್ಯಪ್ರಪಂಚ * ಮಿಥ್ಯತೆಯ ಅಖಂಡತೆ * ಮಿಥ್ಯ ನೈಜತೆ ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== * ವಿಲಿಯಮ್ ಗಿಬ್‌ಸನ್. ''ನ್ಯೂರೊಮಾನ್ಸರ್:೨೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆವೃತ್ತಿ'' . ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌:ಏಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ೨೦೦೪. * {{cite journal | last=Ippolito | first=Jon | title=Cross Talk: Is Cyberspace Really a Space? | journal=Artbyte | date=December 1998 – January 1999 | pages=12 – 24 }} * ಇರ್ವಿನ್, ಮಾರ್ಟಿನ್. [http://www.georgetown.edu/faculty/irvinem/technoculture/pomosf.html "][http://www.georgetown.edu/faculty/irvinem/technoculture/pomosf.html ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡರ್ನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೈಬರ್‌ಪಂಕ್"], ೨೦೦೬-೦೭-೧೯ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ. * ಆಲಿವರ್ ಗ್ರೌ : ''ವರ್ಚುಯಲ್ ಆರ್ಟ್. '' ''ಫ್ರಓ ಇಲ್ಯೂಶನ್ ಟು ಇಮ್ಮರ್ಶನ್'' , ಎಮ್‌ಐಟಿ-ಪ್ರೆಸ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ೨೦೦೩. (೪ ಅಫ್ಲಜೆನ್). * ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್, ಬ್ರೂಸ್. ''ದ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಕ್ರಾಕ್‌ಡೌನ್: ಲಾ ಆ‌೦ಡ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆನ್ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್.'' ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರ ಬುಕ್ಸ್, ೧೯೯೨. * ಝೈ, ಫಿಲಿಪ್. ''ಗೆಟ್ ರಿಯಲ್: ಫಿಲಾಸಾಫಿಕಲ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್ ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ'' . ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌: ರೊಮನ್ & ಲಿಟಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್, ೧೯೯೮. *ಡೇವಿಡ್ ಕೊಎಪ್ಸೆಲ್, ''ದ ಆಂಟೊಲಜಿ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್'' , ಚಿಕಾಗೊ: ಓಪನ್‌ಕೋರ್ಟ್, ೨೦೦೦. *ಕ್ರಿಸ್ಟೈನ್-ಗ್ಲುಕ್ಸ್‌ಮನ್ , "L’art à l’époque virtuel", in Frontières esthétiques de l’art, Arts ೮, Paris: L’Harmattan, ೨೦೦೪ * ಡೇವಿಡ್ ಬೆಲ್,ಬ್ರೈನ್ ಡಿ.ಲೋಡರ್,ನಿಕೊಲಸ್ ಪ್ಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಡಾಗ್ಲಸ್ ಶೂಲರ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸೈಬರ್‌ಕಲ್ಚರ್, ದ ಕಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್ *ಸ್ಲಾಟರ್, ಡಾನ್ ೨೦೦೨, 'ಸೋಶಿಯಲ್ ರಿಲೇಶನ್‍ಶಿಪ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಆಫ್‌ಲೈನ್', ಇನ್ ಎಲ್.ಲೀವ್ರೋ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್(eds), ದ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯ, ಸೇಯ್ಜ್, ಲಂಡನ್, pp೫೩೩–೪೬. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wiktionary|cyberspace}} * ಜಾನ್ ಪೆಟ್ರಿ ಬಾರ್ಲೊನಿಂದ [https://web.archive.org/web/20010603162041/http://www.eff.org/~barlow/Declaration-Final.html ಎ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ ಸ್ಪೇಸ್] * ಜೊಹಾನ್ ಸ್ಟೇಯ್ನಿಂಜರ್‌ರ [http://www.foto360.at ವರ್ಚ್ಯುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಫೋಟೊಸ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ] * ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಬೆನ್‌ಶಪ್ [http://www.sociosite.org/index_en.php ಪೆಕುಲಾರಿಟೀಸ್ ಆಫ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060408081239/http://www.sociosite.org/index_en.php |date=2006-04-08 }} * ರಿಚರ್ಡ್ ಥೀಮ್ ರ [http://www.thiemeworks.com/islands/aug/sexrnc.html ಸೆಕ್ಸ್, ರಿಲಿಜನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040406025300/http://www.thiemeworks.com/islands/aug/sexrnc.html |date=2004-04-06 }} * ಫಿಲಿಪ್ ಜೈರ [https://web.archive.org/web/20091026235839/http://geocities.com/Athens/3328/ ಗೆಟ್ ರಿಯಲ್:ಎ ಫಿಲೊಸಾಫಿಕಲ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್ ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ] * ಹಿಲರಿ ಪುಟ್ನಮ್‌ರ [http://www.uwichill.edu.bb/bnccde/ph29a/putnam.html ಬ್ರೈನ್ಸ್ ಇನ್ ವ್ಯಾಟ್] ಆರ್ಗ್ಯೂಮೆಂಟ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ ದಿ ಐಡಿಯ ದಟ್ ವಿ ಕುಡ್ ಬಿ ಇನ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನಾಟ್ ನೊ ಇಟ್ * [https://web.archive.org/web/20090514025420/http://www.af.mil/library/speeches/speech.asp?id=283 ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಎ ಡೊಮೈನ್] ಇನ್ ವಿಚ್ ದ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಫ್ಲೈಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫೈಟ್ಸ್, ಸ್ಪೀಚ್ ಬೈ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ದ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಮೈಕೆಲ್ ವಿನ್ * [http://www.dtic.mil/doctrine/dod_dictionary/data/c/10160.html ಡಿಒಡಿ - ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111129140710/http://www.dtic.mil/doctrine/dod_dictionary/data/c/10160.html |date=2011-11-29 }} * [http://www.dhs.gov/xabout/structure/editorial_0839.shtm ಡಿಹೆಚ್‌ಎಸ್ - ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈಬರ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಡಿವಿಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515162355/http://www.dhs.gov/xabout/structure/editorial_0839.shtm |date=2012-05-15 }} * [http://www.vhumanforum.com/ ವರ್ಚ್ಯುಯಲ್ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್ ಫೋರಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150928175705/http://vhumanforum.com/ |date=2015-09-28 }} * [http://www.fantastique-arts.com/en/definition-of-cyberspace.php ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನಾವೆಲ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಇನ್ ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922061337/http://fantastique-arts.com/en/definition-of-cyberspace.php |date=2010-09-22 }} {{Gibsonian}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಸೈಬರ್‌ಪಂಕ್ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಷಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಮಿಥ್ಯ ನೈಜತೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಲಿಯಮ್ ಗಿಬ್‌ಸನ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ]] [[ವರ್ಗ:ನವಪದಗಳ ಬಳಕೆ‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಪದಗಳ ಉಗಮ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ]] 04t9pqm8rp63gz42omucwyotod2q9ft 0 25295 1430540 1430378 2026-09-27T11:33:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430540 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | name = Hippocrates of Kos | other_names = [[Ancient Greek|Greek]]: {{polytonic|Ἱπποκράτης}} | image = Hippocrates rubens.jpg | caption = Engraving by [[Peter Paul Rubens]], ೧೬೩೮, courtesy of the [[National Library of Medicine]].<ref>{{Harvnb|National Library of Medicine|2006}}</ref> | birth_date = ca. ೪೬೦ BC | birth_place = [[Kos]], [[Greece]] | death_date = ca. ೩೭೭ BC (aged around ೮೩) | death_place = [[Larissa]], [[Greece]] | occupation = [[Physician]] | spouse = }} '''ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಆಫ್ ಕಾಸ್ '''(''ಸು''. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೬೦ – ''ಸು.''<nowiki> ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೭೦) - ಗ್ರೀಕ್: {{|Ἱπποκράτης}}; </nowiki>'''ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್''' ಎಂಬುವವನು ಪೆರಿಕಲ್ಸ್ ಯುಗಕ್ಕೆ (ಪ್ರಾಚೀನ [[ಅಥೆನ್ಸ್]]) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ [[ವೈದ್ಯ|ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ]]. ಅಲ್ಲದೇ ಇವನನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನನ್ನು [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಿತಾಮಹ<ref>[http://www.ncbi. nlm.nih.gov/pubmed/ 18392218 ಯೂಸ್ ಫುಲ್ ನೋನ್ ಅಂಡ್ ಅನ್ ನೋನ್ ವ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಾದರ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಡನ್ ಮೆಡಿಸನ್, ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಸ್.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, U.S. ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ.</ref><ref>[http://encarta.msn. com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029181928/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html |date=2009-10-29 }} {{Cite web |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091029181928/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html |archive-date=2009-10-29 |url-status=dead}}, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎನ್ ಕಾರ್ಟ ಆನ್ ಲೈನ್ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲಪೀಡಿಯ ೨೦೦೬. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ೨೦೦೯-೧೦-೩೧.</ref><ref>{{Citation|last = Strong|first = W.F.|last2 = Cook|first2 = John A.|title = Reviving the Dead Greek Guys|journal = Global Media Journal, Indian Edition|date = July 2007|id = ISSN: 1550-7521|url = http://www. manipal.edu/ gmj/issues/ jul07/ strong.php|format = {{dead link|date=May 2010}}}}</ref> ನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿಪೊಕ್ರೆಟಿಕ್ ಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನ ಶಾಶ್ವತ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಾಲೆಯು, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಇದನ್ನು ಭಿನ್ನವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಷಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. (ಗಣನೀಯವಾಗಿ [[ಮಾಟ - ಮಂತ್ರ|ಮಾಟಮಂತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]), ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿದ.<ref name="garrison9293">{{Harvnb|Garrison|1966|pp=92–93}}</ref><ref name="nuland5">{{Harvnb|Nuland|1988|p=5}}</ref> ಆದರೂ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದ ಬರಹಗಾರರ ಸಾಧನೆಗಳು, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವೃತ್ತಿಗಾರರು, ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಂಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಏನನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದ, ಬರೆದ ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದ್ಯನ ಮಾದರಿ ಎಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅವನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮುಂಚಿನ ಪಂಥಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ವಿಧಿಸಿದನು.<ref name="garrison9293"/><ref>{{Harvnb|Garrison|1966|p=96}}</ref> ಈತ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಸೂತ್ರವಾಕ್ಯಗಳಿವು: “ಉಗ್ರವ್ಯಾಧಿಗೆ ಉಗ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯ” ಮತ್ತು “ಒಬ್ಬನ ಉಣಿಸು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಗರಳ.” == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Kos Asklepeion.jpg|300px|thumb|ಕಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಯನ್]] *ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೬೦ ನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್]]‍ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಸ್ (Cos) [[ದ್ವೀಪ|ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದನು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯನಾದನು ಹಾಗು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕನಾದನು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ [[ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ|ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ]] ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸುಳ್ಳೆಂದು ತೋರುತ್ತವೆ.<ref name="nuland4">{{Harvnb|Nuland|1988|p=4}}</ref> *ಎಫೆಸಸ್‍ನ ಸೊರಾನಸ್ ಎಂಬ ೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಗ್ರೀಕ್ ಸ್ತ್ರೀ ರೋಗತಜ್ಞನು<ref name="BCE">{{Harvnb|Britannica|2006}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಮೊದಲನೆಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರಕಾರನಾಗಿದ್ದು, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]]‍ನ ಬರಹಗಳಲ್ಲೂ ನೋಡಬಹುದು. ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ''ಸುಡಾ'' ದಲ್ಲೂ, ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಾನ್ ಜೆಟ್ಜೆಸ್‍ನ ಬರಹಗಳಲ್ಲೂ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.<ref name="garrison9293"/><ref name="nuland7">{{Harvnb|Nuland|1988|p=7}}</ref> *ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ತಂದೆ ಹೆರಾಕ್ಲೈಡ್ಸ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದು; ಅವನ ತಾಯಿ ಟೈಜ಼ಾನಿಯ ಮಗಳಾದ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಸಿಟೆಲಾ ಎಂಬುವವಳು ಎಂದು ಸೊರಾನಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ತಾಯಿ [[ದಾದಿ|ದಾದಿಯಾಗಿದ್ದಳು]]. ಹೀಗೆ ಈತನಿಗೆ ಮನೆಯೇ ಪಾಠಶಾಲೆ, ತಂದೆ ತಾಯಿಯರೇ ಮೊದಲ ಗುರುಗಳು. ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಮುಂದೆ ವೃತ್ತಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಅನುಭವದಿಂದ ಒಂದು ತತ್ತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ: ನಿಸರ್ಗದ ಶಿಶುವಾದ ಮಾನವನಿಗೆ ನಿಸರ್ಗವೇ ಋಜು ವೈದ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುವರ್ತಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಯುಕ್ತ. ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಅಸಂಖ್ಯ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಕಿಲುಬುಗಟ್ಟಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಈತ ವಿಜ್ಞಾನದ ತಾರ್ಕಿಕ ಬುನಾದಿ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಥೆಸ್ಸಾಲುಸ್ ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೊ ಹಾಗೂ ಅವನ ಅಳಿಯನಾದ ಪೊಲಿಬಸ್, ಎಂಬುವವರು ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರದ ವೈದ್ಯನಾದ ಗ್ಯಾಲೆನ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ, ಪೊಲಿಬಸ್ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಥೆಸ್ಸಾಲುಸ್ ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೊ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.<ref name="adams19">{{Harvnb|Adams|1891|p=19}}</ref><ref name="margotta66">{{Harvnb|Margotta|1968|p=66}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡನು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಸ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿಯಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಬಹುಶಃ ಕಾಸ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಯನ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಥ್ರೇಸಿಯನ್ ವೈದ್ಯನಾದ ಸೆಲಿಂಬ್ರಿಯಾದ ಹೆರೊಡಿಕಸ್ ಎಂಬುವವನಿಂದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡನು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋನ]] ಸಂಭಾಷಣೆಯಾದ ''ಪ್ರೊಟೊಗೊರಸ್'', ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಸಮಕಾಲೀನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‌ನನ್ನು "ಕಾಸ್‍ನ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ದಿ ಆಸ್ಕ್ಲೀಪೈಡ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="marti86">{{Harvnb|Martí-Ibáñez|1961|pp=86–87}}</ref><ref name="plato">{{Harvnb|Plato|380 B.C.}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಥೆಸ್ಸಲಿ, ಥ್ರೇಸ್, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರ್ಮರ [[ಸಮುದ್ರ]]ದಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="margotta66"/> ಬಹುಶಃ ಅವನು ೮೩ ಅಥವಾ ೯೦ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಲ್ಯಾರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದನು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಅವನು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಅವನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ.<ref name="margotta66"/> == ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ == {{Quote_box | width = 30% | align = right | quote = "It is thus with regard divine nor more sacred than other diseases, but has a natural cause from the originates like other affections. Men regard its nature and cause as divine from ignorance and wonder..." | source = ''On the Sacred Disease''<ref>{{Harvnb|Plato|400 B.C.}}</ref> }} ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, [[ಕಾಯಿಲೆ|ಕಾಯಿಲೆಗಳು]] ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೇ ಹೊರತು [[ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು|ಮೂಢನಂಬಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ದೇವರು|ದೇವರುಗಳ]] ಫಲವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ ಮೊದಲನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂಬ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ[[ಪೈಥಾಗರಸ್]]‍ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.<ref name="philosophy">{{Harvnb|Adams|1891|p=4}}</ref> ಅವನು, ಕಾಯಿಲೆಗಳು ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಿಂದ, [[ಆಹಾರ]] ಕ್ರಮದಿಂದ, ಜೀವನ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬರುವಂತಹವುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ವಿಷಯವನ್ನು [[ಧರ್ಮ|ಧರ್ಮದಿಂದ]] ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದನು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ರೋಗವನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ರಸಧಾತು ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತಹ ಸರಿಯಲ್ಲದ [[ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ|ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ|ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು]] ಈಗ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಅನೇಕ ನಿಶ್ಚಿತಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೊಡನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="jones11">{{Harvnb|Jones|1868|p=11}}</ref><ref name="nuland8">{{Harvnb|Nuland|1988|pp=8–9}}</ref><ref name="garrison9394">{{Harvnb|Garrison|1966|pp=93–94}}</ref> ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು (ಕ್ನೈಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕೋನ್‍ಗಳಾಗಿ). [[ಔಷಧ]] ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ನೈಡಿಯನ್ ಪಂಥವು ರೋಗವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಮಾನವ|ಮಾನವನ]] ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಅಂಗವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯು ಸಂಭವವಿರುವ ಅನೇಕ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಕ್ನೈಡಿಯನ್ ಪಂಥವು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref name="adams15">{{Harvnb|Adams|1891|p=15}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಂಥ ಅಥವಾ ಕೋನ್ ಪಂಥವು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗ ನಿದಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ರೋಗ ನಿದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸದೆ, [[ರೋಗಿ|ರೋಗಿಯ]] ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಮುನ್ನರಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿತು. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="margotta67">{{Harvnb|Margotta|1968|p=67}}</ref><ref>{{Harvnb|Leff|Leff|1956|p=51}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಗುಣಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳ [[ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ]] ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇವೆರಡನ್ನು ಕ್ನೈಡಿಯನ್ ಪಂಥವು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ದಿನದಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವು ಕಳೆದ ಎರಡು ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯು ತೀವ್ರ ಖಂಡನೆಗಳ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರೆಂಚ್]] ವೈದ್ಯನಾದ ಎಂ. ಎಸ್. ಹೌಡಾರ್ಟ್, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು "ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನಮಾಡುವುದು" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ.<ref name="jones1213">{{Harvnb|Jones|1868|pp=12–13}}</ref> === ರಸಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿ === ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಂಥವು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರಸಧಾತುಗಳ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು - ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (''ಪೆಪ್ಸಿಸ್'') ಸಹಜವಾಗಿ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="garrison99">{{Harvnb|Garrison|1966|p=99}}</ref> ನಾಲ್ಕು ರಸಧಾತುಗಳಾದ, [[ರಕ್ತ]], ಕರಿ ಪಿತ್ತರಸ, ಹಳದಿ ಪಿತ್ತರಸ ಮತ್ತು [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ]]ಗಳು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (''ಡೈಸ್ರೇಸಿಯ'', ಇದರ ಅರ್ಥ "ಕೆಟ್ಟ ಮಿಶ್ರಣ") ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ರೋಗಕ್ಕೀಡಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಸಮತೋಲನ ಹೇಗಾದರೂ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ತನಕ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಈ ಸಮತೋಲನದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ಲೇಷ್ಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ ನಿಂಬೆ ಜಾತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="boylan">{{Harvnb|Boylan|2006}}</ref> ''ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿ''ಯು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರೋಗದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಲೆಯು ಮಿತಿ ಮೀರಬಹುದು ಮತ್ತು ರೋಗಿಯು ಸಾವಿಗೀಡಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಹಾಗೂ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ರೋಗಿಯನ್ನು ಗುಣಮುಖವಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ರೋಗವು ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಯು ಬರಬಹುದು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಯು ''ವಿಷಮಾವಸ್ಥೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ'' ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರೋಗ ಬಂದ ನಂತರ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ''ವಿಷಮಾವಸ್ಥೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ'' ದೂರದ ದಿನದಲ್ಲಿ ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯು ಉಂಟಾದರೆ, ರೋಗವು ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಅವನಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref name="jones464859">{{Harvnb|Jones|1868|pp=46,48,59}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:HippocraticBench.png|thumb|300px|ಇದು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 2ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಪುಸ್ತಕದ ಬೈಜ಼ನ್‍ಟೈನ್‍ನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆಂಚ್‍ನ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ]] ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮವು "ಪ್ರಕೃತಿಯ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ" ("[[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]‍ನಲ್ಲಿ ''ವಿಸ ಮೆಡಿಕ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ನೇಚರ್'' ") ಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಹವು ಸ್ವಯಂ ನಾಲ್ಕು ರಸಧಾತುಗಳನ್ನು ಮರುಸಮತೋಲನಾ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವ ಹಾಗು ಅದಾಗಿಯೇ ಗುಣವಾಗಬಲ್ಲ (''ಫಿಸಿಸ್'') ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="garrison99"/> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಈ ಸಹಜವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, "ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭನಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ" ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದನು.<ref name="margotta73">{{Harvnb|Margotta|1968|p=73}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ರೋಗಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ರೋಗಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಮಿರಹಿತವಾಗಿ ಇಡುವ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ [[ನೀರು]] ಅಥವಾ ವೈನ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ [[ಗಾಯ|ಗಾಯಗಳ]] ಮೇಲೆ ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೂ "ಶುಷ್ಕ" ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ [[ಮುಲಾಮು|ಮುಲಾಮುಗಳನ್ನು]] ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="garrison98">{{Harvnb|Garrison|1966|p=98}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಹಾಗು ವಿಶೇಷವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದು ತಪ್ಪು ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು ರುಜುವಾತಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಲಾದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು.<ref name="garrison98"/><ref name="sing35">{{Harvnb|Singer|Underwood|1962|p=35}}</ref> ಆದರೂ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ [[ಔಷಧ|ಔಷಧವನ್ನು]] ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="britannica">{{Harvnb|Encyclopedia Britannica|1911}}</ref> ಈ ಜಡ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮವು [[ಮೂಳೆ ಮುರಿತ(Bone fracture)|ಮೂಳೆ ಮುರಿತದಂತಹ]] ಸರಳವಾದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಸ್ಥಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಹಾಗು ಗಾಯವಾದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಂಗಕರ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆಂಚು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಈ ಗುರಿಸಾಧನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುನ್ನರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಹಿಪಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಪಕ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ರೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಹಾಗು ವಿಸ್ತೃತ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದು ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ವೈದ್ಯರು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು.<ref name="garrison9394"/><ref name="garrison97">{{Harvnb|Garrison|1966|p=97}}</ref> === ವೃತ್ತಿಪರತೆ === [[ಚಿತ್ರ:Ancientgreek surgical.jpg|thumb|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನ ಹಲವು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಕರಣೆಗಳು. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಉರುಳೆ ಗರಗಸ; ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೊತೆ ಚಿಕ್ಕಚಾಕು. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಈ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="adams17">[68]</ref>]] ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದರ ಕಠಿಣವಾದ ವೃತ್ತಿಪರತೆ, ಶಿಸ್ತು ಹಾಗೂ ಕಠಿಣವಾದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref name="garrison">{{Harvnb|Garrison|1966}}</ref> ''ಆನ್ ದ ಫ಼ಿಜ಼ೀಷಿಯನ್'' ಎಂಬ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಕೃತಿಯು ವೈದ್ಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿರಬೇಕು, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಿರಬೇಕು, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವನಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯನು ವೃತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಾಚೀನ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ]] ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಲಕರಣೆಗಳು, ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಮುರಿದ [[ಮೂಳೆ|ಮೂಳೆಗೆ]] ಪಟ್ಟಿಕಟ್ಟುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="margotta64">{{Harvnb|Margotta|1968|p=64}}</ref> ಅವನ [[ಕೈಬೆರಳು|ಬೆರಳಿನ]] [[ಉಗುರು|ಉಗುರುಗಳನ್ನು]] ನಿಖರವಾದ ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="rutkow24">{{Harvnb|Rutkow|1993|pp=24–25}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಂಥವು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಣೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ನೀಡಿತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿ ಇತರೆ ವೈದ್ಯರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.<ref name="margotta66"/> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, [[ಚರ್ಮ|ಚರ್ಮದ]] ಬಣ್ಣ, [[ನಾಡಿ]], [[ಜ್ವರ]], [[ನೋವು|ನೋವುಗಳು]], ಚಲನೆ ಮತ್ತು ದೇಹಶುದ್ಧಿಯಂತಹ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ, ನಿಯಮಿತವಾದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="garrison97"/> ಅವನು, ರೋಗದ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಒಂದು ವೇಳೆ ರೋಗಿ ಸುಳ್ಳುಹೇಳಿದರೆ, ರೋಗಿಯ ನಾಡಿಯ ಮಿಡಿತವನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="marti88">{{Harvnb|Martí-Ibáñez|1961|p=88}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.<ref name="margotta68">{{Harvnb|Margotta|1968|p=68}}</ref> "ಅವನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಕಲೆಯಾಗಿತ್ತು".<ref name="garrison9394"/> ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ "'' ರೋಗಿಯ ನೇರಪರೀಕ್ಷೆ (ಕ್ಲಿನಿಕಲ್) ಯ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ'' ದ ಪಿತಾಮಹ"ನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Harvnb|Leff|Leff|1956|p=45}}</ref> == ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನೇರ ಕೊಡುಗೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:ClubbingFingers1.jpg|thumb|ಐಸೆನ್‌ಮೆಂಜರ್ಸ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಬೆರಳುಗಳ ವಿಕಾರರೂಪ; ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ವಿವರಿಸಿದನು, ಹೀಗೆ ಬೆರಳುಗಳ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು "ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆರಳುಗಳು" ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವನು, ಬೆರಳುಗಳು ರೂಪವಿಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ ಗೌರವವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ಇದು ಹುಣ್ಣಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶ]] ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು, [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಮತ್ತು ನೀಲಿಮೆಯ [[ಹೃದಯರೋಗ|ಹೃದಯರೋಗವನ್ನು]] ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೂಪವಿಕೃತಿಗೊಂಡ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆರಳುಗಳು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="schwartz">{{Harvnb|Schwartz|Richards|Goyal|2006}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ''ಪ್ರಾಗ್ನಾಸಿಸ್'' ನಲ್ಲಿ, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಮುಖವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್]], ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ''ಹೆನ್ರಿ V'' ದ ಅಂಕ II ರ ದೃಶ್ಯ iii ರಲ್ಲಿ ಫಾಲ್‍ಸ್ಟಫ್‍ನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="sing40">{{Harvnb|Singer|Underwood|1962|p=40}}</ref><ref name="margotta70">{{Harvnb|Margotta|1968|p=70}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಲ್ಭಣಗೊಂಡ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಅಲ್ಲದೇ "ಉಲ್ಭಣಗೊಂಡ, ಮರುಕಳಿಸುವ, ಶಮನ, ನಿರ್ಧಾರಕ ಸ್ಥಿತಿ, ರೋಗದ ಉಲ್ಭಣ, ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟ, ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ."<ref name="garrison97"/><ref name="mart90">{{Harvnb|Martí-Ibáñez|1961|p=90}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಯು, ಅವನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ, ದೈಹಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು [[ಎದೆಗೂಡು|ಎದೆಗೂಡಿನಲ್ಲಿ]] [[ಕೀವು]] ಶೇಖರಣೆಯ ಮುನ್ನರಿವಿನ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎದೆಯ ಕವಾಟದ ಒಳಪದರದಲ್ಲಿ ಕೀವಾಗುವುದು. ಅವನ ಬೋಧನೆಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಇಂದಿನ ದಿನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.<ref name="major">{{Harvnb|Major|1965}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಎದೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿವೆ.<ref name="major">{{Harvnb|Major|1965}}</ref> ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಂಥವು, ಅದರ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ದುರ್ಬಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಾನವನ ಗುದನಾಳದ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. [[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]], ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು ಪಿತ್ತರಸ ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರೆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="johann11">{{Harvnb|Jóhannsson|2005|p=11}}</ref><ref name="jani">{{Harvnb|Jani|2005|pp=24–25}}</ref> ಸುಡಣೆ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಬರೆಕಡ್ಡಿ) ಮತ್ತು ಛೇದನಗಳನ್ನು ಆದ್ಯ ವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಬಿಸಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೂಲಕ ಒಣಗಿಸುವುದು. ವಿವಿಧ ಮುಲಾಮುಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವಂತಹ ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="johann12">{{Harvnb|Jóhannsson|2005|p=12}}</ref><ref name="book">{{Harvnb|Mann|2002|pp=1, 173}}</ref> ಇಂದು, "ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು [ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆ] ಸುಡುವುದು, ಬಿಗಿಯುವುದು, ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿಹಾಕುವುದನ್ನು" ಇನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref name="johann11"/> ಅಲ್ಲದೇ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಕ್ಟಸ್ಕೋಪಿಯ ದ ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ,<ref name="johann11"/><ref name="jani"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗುದನಾಳ ಕುಹರವರ್ಧಕದ (ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಮ್) ಬಳಕೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="jani"/> ಇದು ಅಂತರ್ದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ದಾಖಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Harvnb|Shah|2002|p=645}}</ref><ref>{{Harvnb|NCEPOD|2004|p=4}}</ref> == ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹ == [[ಚಿತ್ರ:HippocraticOath.jpg|thumb|left|ಓಥ್ (ಪ್ರಮಾಣ)ನ ಶಿಲುಬೆಯಾಕಾರದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೈಜ಼ನ್‍ಟೈನ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ.]] ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹ (ಲ್ಯಾಟಿನ್: ''ಕಾರ್ಪಸ್ ಹಿಪೊಕ್ರೆಟಿಕಮ್'') ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಅಯಾನಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಹಿಂದಿನ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸನೇ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದ ಕರ್ತೃ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ,<ref name="singer27">{{Harvnb|Singer|Underwood|1962|p=27}}</ref> ಆದರೆ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಬಹುಶಃ ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="hanson">{{Harvnb|Hanson|2006}}</ref> ವಸ್ತುವಿನ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಚನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿನಾಂಕದಿಂದಾಗಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ (ಎರ್ಮೆರಿನ್ಸ್ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ಜನ ಲೇಖಕರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ).<ref name="britannica">{{Harvnb|Britannica|britannica}}</ref> ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು ಹೊಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಬೋಧನೆಗಳು ಅವನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಇವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಇದು ಕಾಸ್‍ನ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯದ]] ಅವಶೇಷವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ|ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿ]] ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಮಾಡಿದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.<ref name="marti86"/><ref name="margotta64"/> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹವು [[ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ|ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು]], [[ಉಪನ್ಯಾಸ|ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು]], ಸಂಶೋಧನೆ, ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರದ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="singer27"/><ref name="rutkow23">{{Harvnb|Rutkow|p=23}}</ref> ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷತಜ್ಞರಿಗೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ; ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದ ಲೇಖನಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.<ref name="sing28">{{Harvnb|Singer|Underwood|1962|p=28}}</ref> ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: ''ದ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಓತ್''; ''ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್''; ''ಆನ್ ರೆಜಿಮೆನ್ ಇನ್ ಅಕ್ಯುಟ್ ಡಿಸೀಸಸ್''; ''ಆಫರಿಸಮ್ಸ್''; ''ಆನ್ ಏರ್ಸ, ವಾಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪ್ಲೇಸ್ಸ್''; ''ಇನ್‍ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಡಕ್ಷನ್''; ''ಆನ್ ದ ಸೇಕ್ರಿಡ್ ಡಿಸೀಸ್''; ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="britannica"/> === ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಓಥ್ (ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣ) === ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಓಥ್ ಎಂಬುದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ನೀತಿನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಬರೆದಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯು ಇದನ್ನು ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಯ ಲೇಖಕನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಂದು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇದು ಉತ್ತಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಇತರೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಜನ್ಯಪದಗಳನ್ನು ಇಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವೀಧರರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="marti86"/><ref name="jones217">{{Harvnb|Jones|1868|p=217}}</ref><ref>ಬುಕರತ್ ಔರ್ ಉಸ್ಕಿ ತಸ್ನೀಫ್ ಹ್ಯಾಕಿಮ್ ಸೈಯದ್ ಜಿಲ್ಲರ್ ರಹಮಾನ್ ಅವರಿಂದ ಟಿಬಿಯಾ ಕಾಲೇಜಿನ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ಅಲಿಗಢ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ , ಅಲಿಗಢ, ಭಾರತ, ೧೯೬೬, p. ೫೬-೬೨.</ref> == ಪರಂಪರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Galenoghippokrates.jpg|left|thumb|ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುರಾಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರ; 12ನೇ ಶತಮಾನ; ಅನಾಗ್ನಿ, ಇಟಲಿ]] ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು "ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ" ನೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="hanson"/> ಅವನ ಕೊಡುಗೆಗಳು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದವು; ಆದರೆ ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಮುನ್ನಡೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.<ref name="garrison100">{{Harvnb|Garrison|1966|p=100}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಎಷ್ಟೊಂದು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದರೆ, ಅವನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಅವನ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಮುನ್ನಡೆಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.<ref name="marti86"/><ref name="margotta73"/> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಮರಣದ ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯ ಬದಲಿಗೆ ವಿರುದ್ಧಗತಿಯ ಚಲನೆಯಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ "ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪೂರ್ವ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ನಿಂತುಹೋಯಿತು...".<ref name="garrison95">{{Harvnb|Garrison|1966|p=95}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ನಂತರ ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯನೆಂದರೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್. ಇವನು ಗ್ರೀಸ್‍ನವನಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೯ ರಿಂದ ೨೦೦ ರವರೆಗೆ ಬದುಕಿದ್ದನು. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಮುನ್ನಡೆ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿಸಿದನು.<ref name="jones35">{{Harvnb|Jones|1868|p=35}}</ref> ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅರಬ್ ಜನರು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Harvnb|Leff|Leff|1956|p=102}}</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪುನರುದಯದ ನಂತರ, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪಡೆದವು ಹಾಗೂ ಇದು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿತು. ಸಿಡೆನ್‍ಹ್ಯಾಮ್, ಹರ್ಬರ್ಡನ್, ಚಾರ್ಕಾಟ್ ಮತ್ತು ಒಸ್ಲರ್ ಎಂಬುವವರು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಕಠಿಣವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ವೈದ್ಯನಾದ ಹೆನ್ರಿ ಹಚರ್ಡ್, ಈ ಪುನಶ್ಚೇತನಗಳು "ಆಂತರಿಕ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು" ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref name="garrison934"/> === ಚಿತ್ರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Hippocrates.jpg|thumb|ರೋಮನ್ "ಭಾವಚಿತ್ರ" ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಚಿತ್ರ (19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆತ್ತನೆ)]] [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]]‍ನ ಹೇಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ "ದ ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದನು.<ref name="jones38">{{Harvnb|Jones|1868|p=38}}</ref> ಅವನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ "ಕರುಣಾಳುವಿನಂತೆ, ಸಂಭಾವಿತ, ಹಿರಿಯ ನಾಡ ವೈದ್ಯ" ನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ "ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಅಪಕರ್ಷಕನಂತೆ" ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="marti86"/> ಅವನನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಆಡಮ್ಸ್, ಅವನನ್ನು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅನುಭವದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ವೈದ್ಯ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="adams15"/> ಬುದ್ಧಿವಂತ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯನಂತಿರುವ ಅವನ ಚಿತ್ರವು ಅವನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಂದ ಬಲಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸುಕ್ಕಾದ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಗಡ್ಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ [[ಕೂದಲು|ಕೂದಲನ್ನು]] ಜುಪಿಟರ್ ಅಥವಾ ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಸ್‍ನಂತೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಈ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="garrison100"/> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಅವನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆದರ್ಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್, "ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಅವನು, ಮನಸ್ಸಿನ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ, ಸರಿತೂಗಿಸುವ ವರ್ತನೆಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವಾಗಲು ತಪ್ಪಿನ ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="garrison934">{{Harvnb|Garrison|1966|p=94}}</ref> ''ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಆದರ್ಶ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅವನು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref name="sing29">{{Harvnb|Singer|Underwood|1962|p=29}}</ref> === ದಂತಕಥೆಗಳು (ಐತಿಹ್ಯಗಳು) === {{Quote_box | width = 30% | align = right | quote = "Life is short, [the] art long, opportunity fleeting, experiment treacherous, judgment difficult." | source = ''Aphorisms'' i.1.}} ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಜೀವನದ ಬಗೆಗಿರುವ ಬಹುಪಾಲು ಕಥೆಗಳು ಸುಳ್ಳುಕಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವಿಸೆನ್ನಾ ಮತ್ತು [[ಸಾಕ್ರಟೀಸ್|ಸಾಕ್ರಿಟಿಸ್‍ನಂತಹ]] ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯು ಮಹತ್ತರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪವಾಡಸದೃಶ ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕಥೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಗ್]] ಹರಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥೇನಿಯನ್ನರನ್ನು "ಸೋಂಕು ನಿವಾರಕ" ವೆಂಬಂತೆ [[ಬೆಂಕಿ|ಬೆಂಕಿಗಳನ್ನು]] ಉರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸಿದನು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ಪರ್ಡಿಕಸ್ ಎಂಬ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯನ್ ರಾಜನ, "ಪ್ರೇಮ ರೋಗ"ವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿದ ಎಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ದೃಢೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ನಡೆದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name="adams1011">{{Harvnb|Adams|1891|pp=10–11}}</ref><ref name="jones37">{{Harvnb|Jones|1868|p=37}}</ref><ref name="dictionary">{{Harvnb|Smith|1870|p=483}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Plane tree of Hippocrates.jpg|thumb|ಕಾಸ್ ನಗರ: ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಪ್ಲೇನ್ ಮರ, ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ .<ref name="NHLtree">[161]</ref>]] ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹ್ಯವು, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಗೆ ಆರ್ಟಾಕ್ಸರಕ್ಸಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಮಾಡಬೇಕೆಂಬ, ಪರ್ಶಿಯಾದ ರಾಜನ ಔಪಚಾರಿಕ ಮನವಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="pinault">{{Harvnb|Pinault|1992|p=1}}</ref> ಇದರ ತರ್ಕಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref name="adams1213">{{Harvnb|Adams|1891|pp=12–13}}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆ, ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಸ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ನಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕೇವಲ ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಗುರುತಿಸಿದನು. ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಸ್‍ನನ್ನು ಆಗಿನಿಂದ "ನಗುತ್ತಿರುವ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ" ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Harvnb|Internet Encyclopedia of Philosophy|2006}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್, ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಿಲೆ ಉಪಶಮನದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎಫೆಸಸ್‍ನ ಸೊರಾನಸ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯ, ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕರ್ತ, ನಿಡೋಸ್‍ನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಬೈಜ಼ನ್‍ಟೈನ್ ಗ್ರೀಕ್ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರನಾದ ಜಾನ್ ಜೆಟ್ಜೆಸ್, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇವಸ್ಥಾನವಾದ ಕಾಸ್‍ನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ. ಏಕೆಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜ್ಞಾನದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಐತಿಹ್ಯಗಳು [[ಅಗಸ್ಟಸ್]]‍ನ ಸೋದರನ ಮಗನಿಂದ ಅವನ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಪ್ರತಿಮೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥ [[ರೋಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="margotta66"/><ref name="adams1011"/><ref name="dictionary"/><ref name="jones24">{{Harvnb|Jones|1868|p=24}}</ref> == ವಂಶಾನ್ವೇಷಣ == ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಂಶಾನ್ವೇಷಣವು ಅವನ ತಂದೆಯ ವಂಶಜರು ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಸ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಪೂರ್ವಿಕರು ಹರಾಕಲ್ಸ್ ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೆ.<ref name="britannica"/> ಟ್ಜೆಟ್ಜೆಸ್‍ನ ''ಚಿಲೈಡ್ಸ್'' ನ ಪ್ರಕಾರ , ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಆನೆನ್ತಫೆಲ್ II:<ref name="adams">{{Harvnb|Adams|1891}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:HSAsclepiusKos retouched.jpg|thumb|ಕಾಸ್‍ನ ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಯನ್ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಿರುವ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಸ್ ನೊಂದಿಗಿರುವ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಚಿತ್ರ.]] ೧. '''ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ II. “ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ”'''<br />೨. ಹರ್ಕ್ಲೈಡ್ಸ್<br />೪. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ I.<br />೮. ಗ್ನೊಸಿಡಿಕಸ್<br />೧೬. ನೆಬ್ರುಸ್<br />೩೨. ಸೊಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಸ್ III.<br />೬೪. ಥಿಯೋಡೋರಸ್ II.<br />೧೨೮. ಸೊಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಸ್, II.<br />೨೫೬. ಥಿಡೊರಸ್<br />೫೧೨. ಕ್ಲಿಯೊಮೈಟ್ಯಾಡ್ಸ್<br />೧೦೨೪. ಕ್ರಿಸಮಿಸ್<br />೨೦೪೮. ಡಾರ್ಡಾನಸ್<br />೪೦೯೬. ಸೊಸ್ಟ್ಯಾಟಸ್<br />೮೧೯೨. ಹಿಪ್ಪೊಲುಚಸ್<br />೧೬೩೮೪. ಪೊಡಲಿರಿಯಸ್<br />೩೨೭೬೮. ಆಸ್ಕ್‌ಲೆಪಿಸ್ == ಸಮಾನ ನಾಮಧಾರಿ == ಕೆಲವು ರೋಗದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದವನು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ನಂತರ ಈ ರೋಗದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಫೇಸ್ ಎಂಬುದು, ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ, ಅಧಿಕ ವಿಸರ್ಜನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು [[ಉದರ|ಹೊಟ್ಟೆ]] [[ಹಸಿವು|ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ]] ಹಾಗೂ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಖಭಾವದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಲಬ್ಬಿಂಗ್, ಬೆರಳುಗಳ ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳ ವಿಕೃತರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆರಳುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸಕ್ಯುಷನ್ ಎಂಬುದು ಹೈಡ್ರೊಪೆನ್ಯುಮಾಥೋರಾಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಪೈಯೊಪೆನ್ಯುಮಾಥೋರಾಕ್ಸ್ ನ ಆಂತರಿಕ ಸಿಡಿಯುವ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಬೆಂಚ್ (ಇದು ಮುರಿದ ಮೂಳೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಪ್-ಆಕಾರದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್‍ಗಳು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟಂತಹ ಎರಡು ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Fishchenko">{{Harvnb|Fishchenko|Khimich|1986}}</ref> ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ರಂಥ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಓತ್ (ಪ್ರಮಾಣ) ಗಳು ಕೂಡ ಅವನ ಸಮಾನನಾಮಧಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಹಿಪೊಕ್ರ್ಯಾಸ್ ಎಂಬ [[ಪಾನೀಯ|ಪಾನೀಯವನ್ನು]] ಕೂಡ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಿಸಸ್ ಸ್ಯಾರ್ಡೋನಿಕಸ್, [[ಮುಖ|ಮುಖದ]] [[ಸ್ನಾಯು|ಸ್ನಾಯುಗಳ]] ಸೆಡೆತವನ್ನು ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ನಗು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, [[ಚಂದ್ರ|ಚಂದ್ರನ]] ಮೈಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಬಟ್ಟಲಿನಾಕಾರದ ಕುಳಿಗೆ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇದು ಕಾಸ್‍ನ ಗ್ರೀಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]]ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥರ್ ವೆಸ್ಲೆಯ ವಾರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಿಯ ಹೆಸರು ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಸ್ಮೆತ್ವಿಕ್ ಎಂದಾಗಿದೆ. ದ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಂಬುದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ("'''HI''' gh '''P''' erf'''O''' rmance '''C''' omputing for '''R''' obot-'''A''' ssis'''TE''' d '''Surgery''' ಯ ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಿಯಾಗಿದೆ") ಎಂಬುದು [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ|ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನದ]] ಕಾರ್ನೆಗಿ ಮೆಲಾನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಡಿಸೈಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು "ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ನೆರವಿನಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುವ [[ಯಂತ್ರಮಾನವ|ರೊಬೋಟ್]] ಗಳಿಗಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಣೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು" ಇದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="project">{{Harvnb|Project Hippocrates|1995}}</ref> [http://www.hippocraticregistry.com ಕೆನಡಿಯನ್ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ರೆಜಿಸ್ಟ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090531114406/http://www.hippocraticregistry.com/ |date=2009-05-31 }} ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ರೆಜಿಸ್ಟ್ರಿ, ವೈದ್ಯರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಹಿಪಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಿವೆ. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|3}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{sisterlinks|s=Author:Hippocrates}} {{Wikisourcelang|el|Ιπποκράτης|Hippocrates}} [[ಚಿತ್ರ:GreekReduction.jpg|thumb|ಹಿಪೊಕ್ರೆಟಿಕ್ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಕೀಲುತಪ್ಪಿದ ಭುಜವನ್ನು ಸರಿಮಾಡಲಾದ ದೃಶ್ಯದ ಮರಚ್ಚು ಚಿತ್ರ]] <div class="references-small"> * {{Citation | surname1 = Adams | given1 = Francis | year = 1891 | title = The Genuine Works of Hippocrates | publisher = William Wood and Company | place = [[New York]] }}. * {{Citation | surname1 = Boylan | given1 = Michael | year = 2006 | title = Hippocrates | publisher = Internet Encyclopedia of Philosophy | url = http://www.iep.utm.edu/h/hippocra.htm | accessdate = September 28, 2006 }}. * {{Citation | surname1 = Britannica Concise Encyclopedia | title = Soranus of Ephesus | year = 2006 | publisher = Encyclopædia Britannica, Inc. | url = http://concise.britannica.com/ebc/article-9379121/Soranus-of-Ephesus | accessdate = December 17, 2006 | archive-date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071012184531/http://concise.britannica.com/ebc/article-9379121/Soranus-of-Ephesus | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = Encyclopedia Britannica | year = 1911 | title = HIPPOCRATES | publisher = Encyclopedia Britannica, Inc. | url = http://encyclopedia.jrank.org/HIG_HOR/HIPPOCRATES.html | accessdate = October 14, 2006 | volume = V13 | page = 519 | archive-date = ಆಗಸ್ಟ್ 22, 2011 | archive-url = https://www.webcitation.org/617d6dsud?url=http://encyclopedia.jrank.org/HIG_HOR/HIPPOCRATES.html | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = Garrison | given1 = Fielding H. | year = 1966 | title = History of Medicine | publisher = W.B. Saunders Company | place = [[Philadelphia]] }}. * {{Citation | surname1 = Fishchenko | given1 = AIa | surname2 = Khimich | given2 = SD | title = Modification of the Hippocratic cap-shaped bandage | journal = Klin Khir | year = 1986 | volume = 1 | issue = 72 }}. PMID ೩೯೫೯೪೩೯ * {{Citation | surname1 = Hanson | given1 = Ann Ellis | year = 2006 | url = http://www.medicinaantiqua.org.uk/Medant/hippint.htm | title = Hippocrates: The "Greek Miracle" in Medicine | accessdate = December 17, 2006 | publisher = Lee T. Pearcy, The Episcopal Academy, Merion, PA 19066, USA | archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070208071052/http://www.medicinaantiqua.org.uk/Medant/hippint.htm | url-status = dead }} * {{Citation | surname1 = Hippocrates | title = On the Sacred Disease | year = 2006 | publisher = Internet Classics Archive: The University of Adelaide Library | url = http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Hippocrates/sacred.html | accessdate = December 17, 2006 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070926213032/http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Hippocrates/sacred.html |archivedate = September 26, 2007}}. * {{Citation | surname1 = Internet Encyclopedia of Philosophy | title = Democritus | year = 2006 | publisher = The University of Tennessee at Martin | url = http://www.iep.utm.edu/d/democrit.htm | accessdate = December 17, 2006 }}. * {{Citation | surname1 = Jani | given1 = P.G. | year = 2005 | title = Management of Haemorrhoids: A Personal Experience | journal = East and Central African Journal of Surgery | volume = 10 | issue = 2 | pages = 24–28 }}. * {{Citation | surname1 = Jóhannsson | given1 = Helgi Örn | year = 2005 | title = Haemorrhoids: Aspects of Symptoms and Results after Surgery | publisher = Uppsala University | isbn = 91-554-6399-1 }}. * {{Citation | surname1 = Jones | given1 = W. H. S. | year = 1868 | title = Hippocrates Collected Works I | publisher = Cambridge Harvard University Press | url = http://daedalus.umkc.edu/hippocrates/HippocratesLoeb1/page.ix.php | accessdate = September 28, 2006 | archive-date = ಜುಲೈ 20, 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110720091731/http://daedalus.umkc.edu/hippocrates/HippocratesLoeb1/page.ix.php | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = Leff | given1 = Samuel | surname2 = Leff | given2 = Vera. | year = 1956 | title = From Witchcraft to World Health | publisher = Camelot Press Ltd. | place = [[ಲಂಡನ್]] and [[Southampton]] }}. * {{Citation | surname1 = Mann | given1 = Charles V. | year = 2002 | title = Surgical Treatment of Haemorrhoids | publisher = Springer | isbn = 1852334967 }}. * {{Citation | surname1 = Major | given1 = Ralph H. | year = 1965 | title = Classic Descriptions of Disease | place = [[Springfield, Illinois]] }}. * {{Citation | surname1 = Margotta | given1 = Roberto | year = 1968 | title = The Story of Medicine | publisher = Golden Press | place = [[New York]] }}. * {{Citation | surname1 = Martí-Ibáñez | given1 = Félix | year = 1961 | title = A Prelude to Medical History | publisher = MD Publications, Inc. | place = [[New York]] |id = Library of Congress ID: 61-11617 }}. * {{Citation | surname1 = National Library of Medicine | title = Images from the History of Medicine | year = 2006 | publisher = National Institutes of Health | url = http://wwwihm.nlm.nih.gov/ihm/images/B/14/555.jpg | accessdate = December 17, 2006 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 10, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070310210556/http://wwwihm.nlm.nih.gov/ihm/images/B/14/555.jpg | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = National Library of Medicine | title = Objects of Art: Tree of Hippocrates | year = 2000 | publisher = National Institutes of Health | url = http://www.nlm.nih.gov/exhibition/tour/hippocrates.html | accessdate = December 17, 2006 }}. * {{Citation | surname1 = NCEPOD | title = Scoping our practice | year = 2004 | publisher = National Confidential Enquiry into Patient Outcome and Death | place = London | isbn = 0-9539249-3-3 }}. * {{Citation | surname1 = Nuland | given1 = Sherwin B. | year = 1988 | title = Doctors | publisher = Knopf | isbn = 0394551303 }}. * {{Citation | surname1 = Pinault | given1 = Jody Robin | year = 1992 | title = Hippocratic Lives and Legends | publisher = Brill Academic Publishers | place = [[Leiden]] | DUPLICATE DATA: place = [[Köln]] | isbn = 9004095748 }}. * {{Citation | surname1 = Plato | title = Protagoras | year = 2006 | publisher = Internet Classics Archive: The University of Adelaide Library | url = http://classics.mit.edu/Plato/protagoras.html | accessdate = December 17, 2006 | archive-date = ಜುಲೈ 28, 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110728133722/http://classics.mit.edu/Plato/protagoras.html | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = Project Hippocrates | title = Project Hippocrates | year = 1995 | publisher = Center for Medical Robotics and Computer Assisted Surgery, Carnegie Mellon School of Computer Science | url = http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/project/mrcas/www/hippocrates.html | accessdate = December 30, 2006 }}. * {{Citation | surname1 = Rutkow | given1 = Ira M. | year = 1993 | title = Surgery: An Illustrated History | publisher = Elsevier Science Health Science div | place = [[ಲಂಡನ್]] and [[Southampton]] | isbn = 0-801-6-6078-5 }}. * {{Citation | surname1 = Schwartz | given1 = Robert A. | surname2 = Richards | given2 = Gregory M. | surname3 = Goyal | given3 = Supriya | year = 2006 | title = Clubbing of the Nails | publisher = WebMD | url = http://www.emedicine.com/derm/topic780.htm | accessdate = September 28, 2006 }}. * {{Citation | surname1 = Shah | given1 = J. | year = 2002 | title = Endoscopy through the ages | journal = BJU International | publisher = Academic Surgical Unit and Department of Urology, Imperial College School of Medicine, St. Mary's Hospital | place = London | volume = 89 | number = 7 | pages = 645–652 | doi = 10.1046/j.1464-410X.2002.02726.x | pmid = 11966619 | last1 = Shah | first1 = J | issue = 7 }}. * {{Citation | surname1 = Singer | given1 = Charles | surname2 = Underwood | given2 = E. Ashworth | year = 1962 | title = A Short History of Medicine | publisher = Oxford University Press | place = [[New York]] and [[Oxford]] |id = Library of Congress ID: 62-21080 }}. * {{Citation | surname1 = Smith | given1 = William | year = 1870 | title = Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology | publisher = Little, Brown, and Company | place = [[Boston]] | volume = 2 | url = http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1590.html | accessdate = December 23, 2006 }} </div> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ವೆಸ್ಲೆ D. ಸ್ಮಿತ್. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266627/Hippocrates ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್] ಎನ್‍ಸೈಕ್ಲಪೀಡಿಯ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಿಂದ ಉಚಿತವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಲೇಖನ. ೨೦೦೮ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. * {{Citation | surname1 = Adams | given1 = Francis (translator) [1891] | year = 1994 | original date = 1891 | title = Works by Hippocrates | publisher = Daniel C. Stevenson, Web Atomics © 1994–2000 | place = The Internet Classics Archive | url = http://classics.mit.edu/Browse/browse-Hippocrates.html | access-date = 2010-10-06 | archive-date = 2011-01-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110106091330/http://classics.mit.edu/Browse/browse-Hippocrates.html | url-status = dead }}. * {{Citation | surname1 = [[Alberto Jori|Jori, Alberto]] | given1 = | year = 1996 | title = Medicina e medici nell'antica Grecia. Saggio sul 'Perì téchnes' ippocratico | publisher = il Mulino | place = Bologna (Italy) }}. * {{Citation | surname1 = [[M. D. Kalopothakes|Kalopothakes]] | given1 = M. D. | year = 1857 | title = An essay on Hippocrates | publisher = King and Baird Printers | place = [[Philadelphia]] | url = http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=moa&cc=moa&idno=akk6471.0001.001&frm=frameset&view=image&seq=3 }}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * {{Citation | surname1 = Lopez | given1 = Francesco | year = 2004 | title = Il pensiero olistico di Ippocrate. Percorsi di ragionamento e testimonianze. Vol. I | publisher = Edizioni Pubblisfera | place = Cosenza (Italy) }}. * ಪ್ಲಿನೀ ದಿ ಎಲ್ಡರ್, ''ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ: ಪುಸ್ತಕ XXIX.'' ,ಜಾನ್ ಬಾಸ್ಟಾಕ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಪಠ್ಯವನ್ನು [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+29.2 ಪರ್ಸೀಯಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ] ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ . * {{Citation | surname = Smith | given = Wesley D. | title = Hippocratic Tradition | publisher = Cornell Univ Pr | year = 1979 |id = ISBN 0-8014-1209-9 }} * [http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica/hipp_va.htm ಫಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಎಡಿಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಪೊಕ್ರೆಟಿಕ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523211351/http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica/hipp_va.htm |date=2012-05-23 }} ಅಟ್ ದಿ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಥೆಕ್ ಇಂಟರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟೈರ್ ದೆ ಮೆಡಿಸನ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (BIUM) ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಂಡ್ ಡಿಜಿಟಿಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬೈ ದಿ [http://www.bium.parisdescartes.fr BIUM (ಬಿಬ್ಲಿಯೋಥೆಕ್ ಇಂಟರ್ಯುನಿವರ್ಸಿಟೈರ್ ದೆ ಮೆಡಿಸನ್ ಅಟ್ ಡಿ'ಒಡೊಂಟೊಲಾಜಿ, ಪ್ಯಾರೀಸ್)] ಇದರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ [http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica.htm Medic@] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007025741/http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica.htm |date=2014-10-07 }} ಅನ್ನು ನೋಡಿ. {{Persondata | NAME = Hippocrates of Kos | ALTERNATIVE NAMES = Ἱπποκράτης (Greek) | SHORT DESCRIPTION = [[Physician]] | DATE OF BIRTH = ca. 460 BC | PLACE OF BIRTH = [[Kos]], [[Greece]] | DATE OF DEATH = ca. 370 BC | PLACE OF DEATH = [[Kos]], [[Greece]] }}{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಹಿಪೋಕ್ರೆಟೀಸ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 165tn5hilx8t5epwxtyutj77gmohjfz 0 25870 1430526 1430274 2026-09-27T09:34:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430526 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit |unit_name= United States Army |image= [[File:Emblem of the United States Department of the Army.svg|centre|150px]] |caption= [[Department of the Army Seal and Emblem|United States Army Seal]] |dates= 14 June 1775 – present |country= United States |allegiance= |branch= |type= [[Army]] |size= 549,015 Active personnel<br/>563,688 Reserve and National Guard personnel |command_structure= <small>[[United States Department of War|Department of War]]<br>(1789-1947)<br/>[[United States Department of the Army|Department of the Army]]<br>(1947-present)</small> |garrison= |garrison_label= |nickname= |patron= |motto= "This We'll Defend" |song= [[The Army Goes Rolling Along]] |mascot= |equipment= |equipment_label= |battles= [[Revolutionary War]] <br/>[[American Indian Wars|Indian Wars]] <br/>[[War of 1812]] <br/>[[Mexican-American War]] <br/>[[Utah War]] <br/>[[American Civil War]]<br/>[[Spanish-American War]] <br/>[[Philippine-American War]] <br/>[[Banana Wars]] <br/>[[Boxer Rebellion]] <br/>[[World War I]] <br/>[[World War II]] <br/>[[Korean War]] <br/>[[Vietnam War]] <br/>[[Gulf War]] <br/>[[Somali Civil War]] <br/>[[Kosovo War]] <br/>[[War In Afghanistan]] <br/>[[Iraq War]] |anniversaries= |decorations= |battle_honours= <!-- Senior Leaders --> |commander1= GEN [[George W. Casey, Jr.]] |commander1_label= [[Chief of Staff of the United States Army|Chief of Staff]] |commander2= GEN [[Peter W. Chiarelli]] |commander2_label= [[Vice Chief of Staff of the United States Army|Vice Chief of Staff]] |commander3= SMA [[Kenneth O. Preston]] |commander3_label= [[Sergeant Major of the Army]] |commander4= |commander4_label= |notable_commanders= <!-- Insignia --> |identification_symbol= [[File:US Army logo.svg|50px]] |identification_symbol_label= Recruiting Logo "Army Strong" |identification_symbol_2= |identification_symbol_2_label= |identification_symbol_3= |identification_symbol_3_label= |identification_symbol_4= |identification_symbol_4_label= <!-- Aircraft --> |aircraft_helicopter= }} '''ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ''' ವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭೂ-ನೆಲೆಯ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸೈನ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಏಳು ಅಮೆರಿಕದ ಸಮವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಸೇವೆ (ಯುನಿಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಸರ್ವಿಸಸ್‌)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸೈನ್ಯವು [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ಸೈನ್ಯ|ಭೂಖಂಡ (ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್) ಸೈನ್ಯ]] ಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೧೭೭೫ರ ಜೂನ್ ೧೪ರಂದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು<ref name="Army_birth" />. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ [[ಅಮೇರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ|ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಯುದ್ಧ]]ಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಲು ಈ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಭೂಖಂಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ೩ ಜೂನ್, ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.<ref name="Army_LOC">ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=lljc&amp;fileName=027/lljc027.db&amp;recNum=166&amp;itemLink=r%3Fammem%2Fhlaw%3A@field%28DOCID%2B@lit%28jc0271%29%29%230270001&amp;linkText=1 ಜರ್ನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಸಂಚಿಕೆ 27]</ref><ref name="Army_History">[http://www.history.army.mil/faq/branches.htm ಆರ್ಮಿ ಬರ್ತ್‌ಡೇಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420124819/http://www.history.army.mil/faq/branches.htm |date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }}. history.army.mil</ref> ಸೈನ್ಯವು ತಾನು ಭೂಖಂಡ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ತನ್ನ ಆರಂಭದ ದಿನವನ್ನು ಆ ಪಡೆಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Army_birth">{{cite web| publisher = [[United States Army Center of Military History]]| url = http://www.history.army.mil/html/faq/birth.html| title = 14 June: The Birthday of the U.S. Army| access-date = 25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010| archive-date = 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018| archive-url = https://web.archive.org/web/20181001214256/https://history.army.mil/html/faq/birth.html| url-status = dead}} ರಾಬರ್ಟ್‌ ರೈಟ್ ಅವರಿಂದ ಉದ್ಧೃತ, ''ದಿ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಆರ್ಮಿ ''</ref> ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧ್ಯೇಯ(ಮಿಶನ್) ಎಂದರೆ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಸೇನಾಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು..."<ref>[http://www.army.mil/APS/05/index.html 2005 ಪೋಸ್ಚರ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709062237/http://www.army.mil/aps/05/index.html |date=9 ಜುಲೈ 2008 }} {{Cite web |url=http://www.army.mil/aps/05/index.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080709062237/http://www.army.mil/aps/05/index.html |archive-date=9 ಜುಲೈ 2008 |url-status=dead}}. ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೫</ref> ಆರ್ಮಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೈನ್ಯವು (ಆರ್ಮಿ) ಒಂದು ಸೇನ್ಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಯ ಮೂರು ಸೈನ್ಯದ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ/ಸಚಿವರು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೇನಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (ಚೀಫ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಮಿ) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೯ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ದಲ್ಲಿ, ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯವು ೫೪೯,೦೧೫ ಜನ ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು; ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯ(ಆರ್ಮಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗಾರ್ಡ್) (ARNG) ೩೫೮,೩೯೧ ಜನ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ (USAR) ವು ೨೦೫,೨೯೭ ಜನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಸೇನಾ ಬಲ ೧,೧೧೨,೭೦೩ ಸೈನಿಕರು ಇದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.armyg1.army.mil/HR/docs/demographics/FY09%20Army%20Profile.pdf ಸೈನ್ಯ FY2009 ಡೆಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಬ್ರೋಶರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203140228/http://www.armyg1.army.mil/HR/docs/demographics/FY09%20Army%20Profile.pdf |date=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }}. (ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯ)</ref> ==ಧ್ಯೇಯ (ಮಿಶನ್)== ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸೈನ್ಯದ ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. [http://www.law.cornell.edu/uscode/usc_sec_10_00003062----000-.html US ಕೋಡ್ §3062ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 10 (§3062 of Title 10 US Code] ಸೈನ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>DA ಪಾಂಪ್ಲೆಟ್ ೧೦-೧ ''''' ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯಸಂಘಟನೆ '' ''' ''; ರೇಖಾಚಿತ್ರ ೧.೨ '' '''ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ''' ''.''</ref> *ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. *ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು *ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು *ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಗಂಡಾಂತರವೊಡ್ಡುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು [[File:Da Pam 10-1 - Figure 1-2 Small.svg]] ==ಮೌಲ್ಯಗಳು== ೧೯೯೦ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕೊನೆಯಭಾಗದವರೆಗೆ, ಸೈನ್ಯವು "''೭ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸೇನಾ ಮೌಲ್ಯಗಳು (ದಿ ೭ ಆರ್ಮಿ ಕೋರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್)''." ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂತ್ತು. ಸೈನ್ಯವು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಯೋಧರ ಮೂಲಭೂತ ವಿಶೇಷಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ಬೋಧಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಏಳು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸೇನಾ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ : # '''ನಿಷ್ಠೆ''' – ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ, ನಿಮ್ಮ ಯೂನಿಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಸಹ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೈಜ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. # '''ಕರ್ತವ್ಯ''' – ನಿಮ್ಮ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು # '''ಗೌರವಿಸು''' – ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುವುದು # '''ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ''' – ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ದೇಶ, ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಒಳಿತನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. # '''ಘನತೆ''' – ಸೈನ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳಂತೆ ಬದುಕುವುದು # '''ಸಮಗ್ರತೆ ''' – ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದು. # '''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧೈರ್ಯ ''' – ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಭಯ, ಅಪಾಯ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ LDRSHIP ( leadership - ನಾಯಕತ್ವ)ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url = http://www.history.army.mil/LC/The%20Mission/the_seven_army_values.htm| title = The 7 Army Values| work = The Corps of Discovery, The United States Army| publisher = [[United States Army Center of Military History]]| accessdate = 5 January 2007| archive-date = 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200923041018/https://history.army.mil/LC/The%20Mission/the_seven_army_values.htm| url-status = dead}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== {{Main|History of the United States Army}} {{Cleanup split|History of the United States Army|date=August 2010}} ===ಹುಟ್ಟು=== [[File:Bataille Yorktown.jpg|thumb|ಯಾರ್ಕ್‌ಟೌನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೆಡೌಟ್‌ #10ನ ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತಿರುವುದು]] [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ಸೈನ್ಯ|ಭೂಖಂಡದ ಸೈನ್ಯ]] ವನ್ನು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಿಂದ ೧೭೭೫ರ ಜೂನ್ ೧೪ರಂದು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್,ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಏಕೀಕೃತ ಸೈನ್ಯದ ಹಾಗೆ ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು, ಆಗ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್|ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಇದರ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Army_birth" /> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಲ್ಲಿಸಿದ ಅಥವಾ ವಸಾಹತು ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಸೈನ್ಯದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೈನ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಹಾಯ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಚಿಂತನೆಯು ಹೊಸ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವಾನ್ ಸ್ಟ್ಯುಬೆನ್ ರಂತಹ ಬೋಧಕರೂ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು ಫೇಬಿಯನ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ವನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೊಡೆದು-ಓಡಿ ಹೋಗುವ (ಹಿಟ್ ಆಂಡ್ ರನ್) ತಂತ್ರ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಶತ್ರು ದುರ್ಬಲನಾಗಿರುವ ಕಡೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುವ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಣದಾಸೆಯ ಹೆಸಿಯನ್ (ಜರ್ಮನಿಯ ಹೆಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರು) ಮಿತ್ರರನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು ಬಳಸಿದರು. ಟ್ರೆಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಜಯ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ತಿರುಗಿದರು. ಯಾರ್ಕ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಫ್ರೆಂಚ್, ಸ್ಪಾನಿಷರು ಮತ್ತು ಡಚ್‌ರ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಭೂಖಂಡ ಸೈನ್ಯವು ಬ್ರಿಟನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು. ಆಗ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ ವಾಗಿ, ನಂತರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸ್ವಂತಂತ್ರಗೊಂಡಿತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯುದ್ದಾನಂತರ,ಭೂಖಂಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳ ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಎಂದು ಕೂಡಲೇ ವಿಸರ್ಜಿಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಯಲು ಒಂದು ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್'ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಕೋಠಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಫಿರಂಗಿದಳದ ಒಂದು ತುಕಡಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಹೊಸ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಭೂ ಸೈನ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ, ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅರಿಯಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೇ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಲೀಜನ್ (ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್), ಇದನ್ನು ೧೭೯೧ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ===೧೯ನೇ ಶತಮಾನ=== ೧೮೧೨ರ ಯುದ್ಧ ವು, ಬ್ರಿಟಿಶರ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕಾದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆನಡಾದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಡೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಶರು ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಡಿಸಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಿಫಲವಾದವು. ಆದರೆ, ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯವು, ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬ್ ಬ್ರೌನ್ರಂತಹ ಜನರಲ್‌ ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ೧೮೧೪ರ ನಯಾಗರಾ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ತಾವು ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರು ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿದರು. ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಎರಡು ವಾರಗಳ ತರುವಾಯವೂ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾಕ್‌ಸನ್ ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಮಾಡಿದ ಆಕ್ರಮಣ ವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದನು. ಆದರೆ ಇದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿತ್ತು ; ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮರಳಬೇಕಿತ್ತು. ೧೮೧೫ ಮತ್ತು ೧೮೬೦ರ ಮಧ್ಯೆ, ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ ಅಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದೈವನಿಯತಿ ತಮಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಯ ಶಕ್ತಿಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ವಸಾಹತುಗಾರರು ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಹೋದಂತೆ, ವಸಾಹತುಗಾರರು ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಿದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ಮುಂಗಾವಲು ಪಡೆಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳ ಸುಧೀರ್ಘ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಮೆಕ್ಸಿಕಾ-ಅಮೆರಿಕಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/kera/usmexicanwar/ |title="ಯುಎಸ್‌-ಮೆಕ್ಟಿಕನ್ ವಾರ್ (1846-1848)" PBS.org |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222033432/http://www.pbs.org/kera/usmexicanwar/ |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್ ವಿಜಯವು ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], ನೆವಡಾ, [[ಯೂಟ|ಉಟಾಹ್]], ಕೊಲರೊಡೊ, [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೋನ]], [[ವಯೋಮಿಂಗ್|ವ್ಯೋಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗಳ ಭಾಗಗಳಾದವು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಗಳಾದವು. [[File:Battle_of_Gettysburg,_by_Currier_and_Ives.png|thumb|ಗೆಟಿಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಯುದ್ಧ, ಅಮೆರಿಕಾ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು]] ಯು.ಎಸ್‌.ಗೆ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]] ವು ಸಾವುನೋವಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು ಅಮೆರಿಕದ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನಂತರ, CSA ಪಡೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಯೂನಿಯನ್ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಮಟರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗೆಟಿಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಲ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಯುನಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರೂರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಅಪ್ಪೊಮಟಾಕ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಹೌಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ೧೮೬೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಶರಣಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ೧೮೬೦ರ ಗಣತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶೇ. ೬ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶೇ. ೧೫ರಷ್ಟು ಸೇರಿದಂತೆ, ಶೇ ೮%ರಷ್ಟು ೧೩ ರಿಂದ ೪೩ರ ವಯೋಮಾನದ ಎಲ್ಲ ಬಿಳಿಯ ಗಂಡಸರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.harvardmagazine.com/on-line/050155.html |title=ದಿ ಡೆಡ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ವಾರ್ |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927225020/http://www.harvardmagazine.com/on-line/050155.html |url-status=dead }}</ref> ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ, ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ಸುದೀರ್ಘ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಯುಎಸ್‌ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದರು. ೧೮೯೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಯು.ಎಸ್‌. ತಾನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ದೇಶ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ - ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌.ನ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಲ್ಲದ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪಿಲಿಫ್ಪಿನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧ, ಜೊತೆಗೆ, [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ]] ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸರ್ ರೆಬೆಲಿಯನ್ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕವು ಮತ್ತಷ್ಟು [[ಭೂಮಿ]]ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ===೨೦ನೇ ಶತಮಾನ=== [[File:Crossingtherhine.jpg|thumb|ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯದ 89ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗದ ಸೈನಿಕರು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರೈನ್ ನದಿ ದಾಟುತ್ತಿರುವುದು, 1945.]] ೧೯೧೦ರ ಆರಂಭದಿಂದ, ಸೈನ್ಯವು ಫಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ವಿಂಗ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>ಕ್ರ್ಯಾಗ್, ಪು.೨೭೨.</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಬ್ರಿಟನ್]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]], [[ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ[[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]] ಅನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಯುಎಸ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧರಂಗದ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್‌ ಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಪಡೆಗಳು ಸೇರಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮವಾದ ನಂತರ, ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಪಡೆಯ ಬಲವನ್ನು ಪುನಾ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. ಜಪಾನೀಯರು ಪರ್ಲ್‌ ಹಾರ್ಬರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಯು.ಎಸ್‌. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ಅನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಐರೋಪ್ಯ ಕದನರಂಗದಲ್ಲಿ, [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಿಲಿಸಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮಹತ್ವದ ಸೇನಾಬಲವಾಗಿತ್ತು. D-ದಿನ ದಂದು ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ಯೂರೋಪನ್‌ನ ವಿಮೋಚನೆಯಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುಎಸ್ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವು. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನಲ್ಲಿ, ಸೈನ್ಯದ ಸೈನಿಕರು ಯು.ಎಸ್‌. ನೌಕಾದಳ (ಮರೀನ್ಸ್) ದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ಜಪಾನೀಯರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೪೫ರ ಮೇನಲ್ಲಿ (ಜರ್ಮನಿ) ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಜಪಾನ್)ಆಕ್ಸಿಸ್‌ (ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಇಟಲಿ, ಹಂಗೆರಿ ಇನ್ನಿತರ ದೇಶಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಆಕ್ಸಿಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ)ದೇಶಗಳ ಶರಣಾಗತಿಯ ನಂತರ, ಸೋತ ಎರಡು ದೇಶಗಳಾದ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ಮುಗಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸೇನಾ ವಾಯುದಳ ವನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುದಳ ವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೯೪೭ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ. ಜೊತೆಗೆ ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIದ ಅಂತ್ಯವು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಧ್ಯೆ [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ-ಯುದ್ಧ]] ವೆಂದು ಹೆಸರಾದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. [[ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧ|ಕೊರಿಯಾ ಯುದ್ಧ]] ದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪ್‌ನ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಏಳನೇ ಸೈನ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, V ಮತ್ತು VII, ಎರಡು ಪಡೆಗಳನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಪುನಾಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಬಲವು ಒಂದು ವಿಭಾಗದಿಂದ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೇರಿತು. ಸಂಭಾವ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ದಾಳಿಯ ಊಹೆಯಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಯು.ಎಸ್‌. ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪಡೆಗಳು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. [[File:U.S. Army machine gun team near the Chongchon River in North Korea (November 1950).jpg|thumb|2ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗದ ಸೈನಿಕರು; ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ಮಶಿನ್ ಗನ್]] ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್]] ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದವು. ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಟೋವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಹೊರನಡೆದಾಗ, ಕೊರಿಯಾ ಯುದ್ಧವು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] ಆಶ್ರಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಯುಎಸ್ ಪಡೆಗಳು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣಾ ಕೊರಿಯಾ]]ವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉತ್ತರ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹೋರಡಿದವು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಬಹಳ ಸಲ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶದದ ಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ ಕದನ-ವಿರಾಮವು ಘೋಷಣೆಗೊಂಡು, ಉಪಖಂಡವು ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿತು. [[File:DakToVietnam1966.jpg|thumb|left|ಒಂದು ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಗಸ್ತುದಳವು ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಡಕ್ ಟೊನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್‌ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು, ಹಾಥ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಪೊಸಿಶನ್ ಅನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ಇದು ನಡೆಯಿತು.]] ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧವು ಸೈನ್ಯದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಳುಮಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಬಳಕೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ಜುಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೯೫೯ರಿಂದಲೇ ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಗಳು ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ/ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ೧೯೬೫ರವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಗಲ್ಫ್‌ ಆಫ್‌ ಟೋಂಕಿನ್ ಘಟನೆ ನಡೆಯುವವರೆಗೂ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಗಳು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ಯುದ್ಧರಂಗವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ಅವರು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಸೈನ್ಯ ಯ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯ ಹೊಡೆದು, ಓಡುವ ಅಂದರೆ ಹಿಟ್‌ ಆಂಡ್ ರನ್ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟರು.<ref>ವುಡ್‌ರಫ್ ಮಾರ್ಕ್‌. ''ಅನ್‌ಹೆರಾಲ್ಡೆಡ್‌ ವಿಕ್ಟರಿ : ದಿ ಡಿಫೀಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ಆಂಡ್ ನಾರ್ತ್‌ ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ಆರ್ಮಿ ೧೯೬೧-೧೯೭೩'' (ಅಲಿಂಗ್ಟನ್, VA: ವ್ಯಾಂಡಮರ್ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೯).</ref> ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಸೇನಾ ಜನರಲ್‌ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಕ್ರೈಗ್‌‌ಟನ್ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಅವರು ದಿ ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು. ಇದು ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ, ಸೈನ್ಯದ ಈ ಮೂರು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪಡೆಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Army National Guard Constitution">{{Cite web |url=http://www.arng.army.mil/aboutus/history/Pages/ConstitutionalCharteroftheGuard.aspx |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯ ಸಂವಿಧಾನ |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=21 ಮೇ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521130934/http://www.arng.army.mil/aboutus/history/Pages/ConstitutionalCharteroftheGuard.aspx |url-status=dead }}</ref> ಯಾವ ಯು.ಎಸ್‌. ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು (ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯ) ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನತೆಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸಿ, ಜನರಲ್ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಅವರು ಸೈನ್ಯದ ಮೂರು ಘಟಕಗಳ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಹೇಗಿದೆ ಎಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನಾ ಗಾರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ, ಈ ಎರಡೂ ಘಟಕಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೇ ವಿಸ್ತರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಕ್ಯಾರಫನೊ, ಜೇಮ್ಸ್, [http://www.fpri.org/enotes/20050203.military.carofano.totalforcepolicyabramsdoctrine.html ''ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಆಂಡ್ ದಿ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ : ಅನ್‌ಫುಲ್‌ಫಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್, ಅನ್‌ಸರ್ಟೈನ್ ಫ್ಯೂಚರ್ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100410064613/http://www.fpri.org///enotes/20050203.military.carofano.totalforcepolicyabramsdoctrine.html |date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }}, ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೫.</ref> ೧೯೮೦ರ ಸಮಯವು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಪುನಾಸಂಘಟನೆಯ ದಶಕವಾಗಿದೆ. ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸೈನ್ಯವು ಸರ್ವ-ಸ್ವಯಂಸೇವಕತನದ ಪಡೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಂಡಿತು. ೧೯೮೬ರ ಗೋಲ್ಡ್‌ ವಾಟರ್ -ನಿಕೋಲ್ಸ್ ಕಾಯಿದೆ ಯು ಏಕೀಕೃತ ಕಾದಾಳು ತುಕಡಿ ( ಯುನಿಫೈಡ್ ಕಂಬಟಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್) ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಇದು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಬೇರೆ ಸೈನ್ಯ ದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕೃತ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿದ ತುಕಡಿ ಸಂರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿತು. ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೆನಾಡ|ಗ್ರೆನಡಾ]] ದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿ (ಆಪರೇಶನ್ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಫರಿ ) ಮತ್ತು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ [[ಪನಾಮಾ|ಪನಾಮ]] ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿ (ಆಪರೇಶನ್ ಜಸ್ಟ್ ಕಾಸ್, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ೧೯೮೯ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಪುನರೇಕೀಕರಣ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಯುದ್ಧವು ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೈನ್ಯದ ನಾಯಕತ್ವವು ಆಗ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೯ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪೆಂಟಗಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೈನ್ಯದ ಬಲವನ್ನು ಶೇ. ೨೩ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ೭೫೦,೦೦೦ರಿಂದ ೫೮೦,೦೦೦ಗೆ ಇಳಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.<ref>ಆನ್ ಆರ್ಮಿ ಅಟ್ ವಾರ್ : ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಸ್‌ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್, ಪು.೫೧೫, ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್ಮೂಲಕ</ref> ಪೂರ್ವಭಾವಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಉತ್ತೇಜಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ [[ಇರಾಕ್]] ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ನೆರೆಯ ದೇಶ [[ಕುವೈತ್]] ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಭೂಪಡೆಗಳನ್ನು ವಾಯುಯಾನ ದಳದವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] ಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಡೆಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಯುಎಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಸುಮಾರು ೫೦೦,೦೦೦ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ನೇಮಿಸಲಾದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಯೇ ದೊಡ್ಡದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧವು ಸೈನ್ಯದ ವಿಜಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಪಡೆಗಳು ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಡಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ೧೦೦ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸದೆಬಡಿದವು. ಡೆಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌, ನಂತರ, ಸೈನ್ಯವು ೧೯೯೦ರ ಇನ್ನುಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನಾ ಚಟುವಟಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಯಿತು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ನೀತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ "ಮರುಸಮತೋಲನ"ದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.<ref>[http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&amp;metadataPrefix=html&amp;identifier=ADA235382 ವಿಭಾಗ 1101, ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 1990 ಮತ್ತು 1991ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಅನುಮೋದನಾ ಕಾಯಿದೆ, ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170126/http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA235382 |date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }}, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮಧ್ಯಂತರ ವರದಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೦. (ನೋಡಿ : ಹಣಕಾಸುವಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಂತೆ "ಮರುಸಮತೋಲನ (ರಿಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್)".)</ref> ಆದರೆ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ವಾರ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ ತಜ್ಞರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವು "ಸೈನ್ಯ ಬಲದ ಯಶಸ್ವೀ ಅನ್ವಯಿಕತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಘಟಕ"ವಾಗಿರುವ ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ನೀತಿಯನ್ನು ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು.<ref>ಡೌನಿ, ಕ್ರಿಸ್, [http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&amp;metadataPrefix=html&amp;identifier=ADA424059 ''ದಿ ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಆಂಡ್ ಇಫೆಕ್ಟಿವ್ ಫೋರ್ಸ್‌ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429005034/http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA424059 |date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }}, ಏರ್‌ ವಾರ್‌ ಕಾಲೇಜ್, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೪.</ref> ===೨೧ನೇ ಶತಮಾನ=== [[File:USArmySoldiers.jpg|thumb|ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇರಾಕಿ ಸೈನಿಕರು ಇರಾಕ್‌ನ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ರ ದಾಳಿಗಳ ನಂತರ, ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ ದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ ಏಕೀಕೃತ ಪಡೆಗಳು (ಅಂದರೆ ಸೈನ್ಯ, ನೌಕಾದಳ, ವಾಯುಪಡೆ, ಕಡಲುಪಡೆ, ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು) ಒಂದಾಗಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯಿತು. ಸೈನ್ಯವು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರಕೂಟವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ಧ್ಯೇಯವು ನಿಯಮಿತ ಸೇನಾಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಸತ್ತರು (ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೮ರ ಪ್ರಕಾರ) ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/ops/iraq_casualties.htm/ ಯು.ಎಸ್‌. ಕ್ಯಾಶುವಲ್ಟೀಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್ ]</ref> ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು, ಗಾರ್ಡ್‌ ಪಡೆಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಧುನೀಕರಣದ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ FCS ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಗಿತ್ತು. ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಟಿ ಆಧುನೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ==ಸಂಸ್ಥೆ== {{Main|Structure of the United States Army}} [[File:DA Pam 10-1 Figure 1-1.png|thumb|ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಚಾರ್ಟ್‌ <ಉಲ್ಲೇಖ>DA Pam 10-1 ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ; ರೇಖಾಚಿತ್ರ 1-1. ಸೈನ್ಯ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ಸ್‌ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಹಿಸಲಾದ ಮಿಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತ ಮಾಡುತ್ತವೆ </ಉಲ್ಲೇಖ>]] ===ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳು === [[File:American World War II senior military officials, 1945.JPEG|thumb|left|ಯು.ಎಸ್‌. ಜನರಲ್'ಸ್, ವಿಶ್ವ ಸಮರ II, ಯೂರೋಪ್ : ಹಿಂಬದಿ ಸಾಲು (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ): ಸ್ಟಿಯರ್ಲಿ, ವ್ಯಾಂಡರ್‌ಬರ್ಗ್‌, ಸ್ಮಿತ್, ವೇಲ್ಯಾಂಡ್. ನ್ಯುಜೆಂಟ್; ಮುಂದಿನ ಸಾಲು : ಐಸೆನ್‌ಹೊವರ್, ಬ್ರಾಡ್ಲಿ, ಹಾಡ್ಜ್ಸ್, ಜೆರೊವ್.]] ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕೆಲಸವು ೧೭೭೫ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.army.mil/usapa/epubs/pdf/p10_1.pdf ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಸಂಘಟನೆ: ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೈನ್ಯ 1775 - 1995, DA PAM 10–1]. ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಸೈನ್ಯದ ಇಲಾಖೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ೧೪ ಜೂನ್ ೧೯೯೪</ref> [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I,]] ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ "ವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾದಾಡುವಂತೆ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="autogenerated3">{{Cite web |url=http://www.history.army.mil/books/Lineage/mi/ch2.htm |title=History.army.mil |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830141819/http://www.history.army.mil/books/Lineage/mi/ch2.htm |url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವ ಸಮರ Iರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿಸ್ಯೈನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ, ಮೀಸಲು ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೯೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ "ವೃತ್ತಿ" ಸೈನಿಕರನ್ನು "ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗ "ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೀಸಲು ಪಡೆಗಳನ್ನು" ಮತ್ತು "ಮೀಸಲು ಪಡೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು" ಖಾಲಿಹುದ್ದೆ ತುಂಬಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://www.defencetalk.com/news/publish/army/Army_Reserve_Marks_First_100_Years110015618.php |title=ಅರ್ಮಿ ರಿಸರ್ವ್‌ ಮಾಕ್ಸ್‌ ಫರ್ಸ್ಟ್ 100 ಈಯರ್ಸ್ : ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫೋರ್ಸ್‌ಸ್ : ಡಿಫೆನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080424165606/http://www.defencetalk.com/news/publish/army/Army_Reserve_Marks_First_100_Years110015618.php |url-status=dead }}</ref> ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ, "ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ"ವನ್ನು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿ/ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೀಸಲು ಸೈನಿಕರು (ಒಆರ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಇಆರ್‌ಸಿ), ಈ ಪಡೆಗಳೂ ಕೂಡ ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರ ನಂತರ, ಒಆರ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಇಆರ್‌ಸಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು [[ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧ|ಕೊರಿಯಾ ಯುದ್ಧ]] ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧ ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನಾಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಂದರೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇನಾ ಸೇವೆಯ ವಿಸರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಸ್ಯೈನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="autogenerated1" /> ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ, ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="autogenerated3" /> ಸೈನ್ಯವನ್ನು ವಾಯು ರಕ್ಷಣೆ ಫಿರಂಗಿಪಡೆ (ಏರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ), ಕಾಲಾಳು ಪಡೆ, ಏವಿಯೇಶನ್, ಸಿಗ್ನಲ್ ಪಡೆ, ಇಂಜಿಯರ್‌ಗಳ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಮರ್ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೦೩ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟಗೊಳಿಸದಿದ್ದಾಗ ರಾಜ್ಯದ ಸೈನಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೩ರ [[ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಕಾಯಿದೆ|ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಕಾಯಿದೆಯ]] ನಂತರ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿವೆ : ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯದ ಮೀಸಲು ಹಾಗೆ, ಎರಡು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧಾನಂತರ, ಟೋಟಲ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿನಿಂದ, ಮೀಸಲು ಘಟಕದ ಸೈನಿಕರು ಯು.ಎಸ್‌. ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್‌ ಘಟಕಗಳು ಗಲ್ಫ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಕೊಸೊವೊ|ಕೊಸೊವೋ]]ದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದವು. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಕೂಡ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು, ಇವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಕ ಪಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ಪಡೆಗೆ ನೆರವು ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ದಳವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಭೂಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಕ ದಳವು ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಘಟಕದ ಬದಲಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಒಂದು ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಾಗೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ಸೈನ್ಯವು ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೈನ್ಯ ಸೇರಿದವರಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ದಳ ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಆದರೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ, ಇತ್ಯಾದಿ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಘಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ. ಸೇನಾ ಒಗ್ಗೂಡುಸುವಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು, "ಅಸಂಘಟಿತ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸುವುದು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಮರ್ಥ ಪುರುಷರನ್ನು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜ್ಯಗಳು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ "ಹೋಂ ಗಾರ್ಡ್‌" ಅನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಎಲ್ಲ ಪರುಷರನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ===ಸೈನ್ಯದ ದಳ/ತುಕಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಸೇವಾ ಘಟಕ ದಳ/ತುಕಡಿಗಳು (ಆರ್ಮಿ ಕಮಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಮಿ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ಸ್) === {| class="wikitable" |- !ಸೈನ್ಯದ ದಳ/ತುಕಡಿಗಳು !ಸದ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ !ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ (ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌) |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಗಳ ದಳ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್‌ಸ್ ಕಮಾಂಡ್) (FORSCOM) | ಜನರಲ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಡಿ ಥರ್ಮನ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರಾಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೊಲಿನಾ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ ದಳ (TRADOC) | ಜನರಲ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಡೆಂಪ್ಸೆ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಮೊನ್ರೋ,, [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ದಳ (ಯುಎಸ್ ಆರ್ಮಿ ಮಟಿರಿಯಲ್ ಕಮಾಂಡ್) (AMC) | ಜನರಲ್ ಆನ್ ಇ. ಡನ್‌ವುಡಿ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆಲ್ವೊಯಿರ್, ವರ್ಜಿನಿಯಾ |- !ಸೈನ್ಯ ಸೇವಾ ಘಟಕ ದಳ !ಸದ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ !ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ (ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್) |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ (USARAF) | ಮೇ.ಜ.(ಎಂಜಿ) ವಿಲಿಯಂ ಬಿ. ಗರೆಟ್‌ III | ವಿಸೆಂಜಾ, [[ಇಟಲಿ]] |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ (USARCENT) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ವಿಲಿಯಂ ಜಿ. ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ <ref>{{cite web|date=11 February 2008|title=United States Army Central, CG's Bio|publisher=United States Army Central|url=http://www.arcent.army.mil/welcome/cg_site/cg.asp|accessdate=4 July 2008|archive-date=23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081023173409/http://www.arcent.army.mil/welcome/cg_site/cg.asp|url-status=dead}}</ref> | ಫೋರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ಪೆರ್ಸನ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸೈನ್ಯ (USANORTH) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಥಾಮಸ್ ಆರ್ ಟರ್ನರ್ II | ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ ಹೂಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರದ ಸೈನ್ಯ (USARSO) | ಮೇ.ಜ. ಕೀತ್ ಎಂ ಹ್ಯುಬರ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ ಹೂಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಯೂರೋಪ್ (USAREUR) | ಜನರಲ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಎಫ್. ಹ್ಯಾಮ್ <ref>{{cite web|date=25 June 2008|title=United States Army, Seventh Army, Leaders|publisher=United States Army, Seventh Army|url=http://www.hqusareur.army.mil/institution/Leaders/default.htm|accessdate=4 July 2008|archive-date=4 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080704064739/http://www.hqusareur.army.mil/institution/Leaders/default.htm|url-status=dead}}</ref> | ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಬ್ಯಾರಕ್ಸ್, ಹೈಡಲ್‌ಬರ್ಗ್‌,, ಜರ್ಮನಿ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ (USARPAC) | ಲ. ಜನರಲ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಆರ್. ಮಿಕ್ಸನ್ <ref>{{cite web|date=23 April 2008|title=Commanding General|publisher=United States Army, Pacific|url=http://www.usarpac.army.mil/bios/comgen.asp|accessdate=4 July 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080517051601/http://www.usarpac.army.mil/bios/comgen.asp <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 17 May 2008}}</ref> | ಫೋರ್ಟ್‌ ಶಾಫ್ಟರ್, ಹವಾಯ್ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ದಳ (USASOC) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಎಫ್ ಮುಲ್ಹೊಲ್ಲಂಡ್ ಜೂನಿಯರ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ |- | ಭೂಪ್ರದೇಶ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ದಳ (SDDC) | ಬ್ರಿಗೆಡಿಯರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್ ಹಾಡ್ಜ್ <ref>{{cite web|date=30 June 2008|title=Commanding General|publisher=United States Army, Surface Deployment and Distribution Command|url=http://www.sddc.army.mil/Public/Home/About%20SDDC/Commanding%20General|accessdate=4 July 2008|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914201335/http://www.sddc.army.mil/Public/Home/About%20SDDC/Commanding%20General|url-status=dead}}</ref> | ಸ್ಕಾಟ್ AFB, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ದಳ /ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ರಕ್ಷಣಾನೀತಿ (USASMDC/ARSTRAT) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಕೆವಿನ್ ಟಿ. ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ | ರೆಡ್‌‌ಸ್ಟೋನ್ ಅರ್ಸೆನಲ್, [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ ]] |- !ಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಆರ್ಮಿ ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್‌ !ಸದ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ !ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ (ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್) |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಎಂಟನೇ ಸೈನ್ಯ (EUSA) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಜೋಸೆಫ್ ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್ ಫಿಲ್ ಜ್ಯೂನಿಯರ್. | ಯಂಗ್‌ಸಾನ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್, [[ಸೌಲ್|ಸಿಯೋಲ್]] |- !ನೇರ ವರದಿಯ ಘಟಕಗಳು !ಸದ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ !ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ (ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್) |- | ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಮಾಂಡ್ / ೯ನೇ ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಮಾಂಡ್ (ಆರ್ಮಿ) (NETCOM/೯thSC(A)) | ಮೇ.ಜ. ಸೂಸಾನ್‌ ಲಾರೆನ್ಸ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಹ್ಯುಚುವಾ, [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೋನಾ]] |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಮಾಂಡ್ (MEDCOM) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಶೂಮ್ಯಾಕರ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ ಹೂಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕಮಾಂಡ್ (INSCOM) | ಮೆ.ಜ. ಡೇವಿಡ್ ಬಿ ಲಾಕ್‌ಮೆಂಟ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆಲ್ವೊಯಿರ್, ವರ್ಜಿನಿಯಾ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆ ಕಮಾಂಡ್ (USACIDC) | ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಕೊಲೀನ್ ಎಲ್ ಮೆಕ್‌ಗೈರ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆಲ್ವೊಯಿರ್, ವರ್ಜಿನಿಯಾ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (USACE) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಆಂಟ್‌ವರ್ಪ್‌ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ | [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, ಡಿ.ಸಿ.]] |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಜಿಲ್ಲೆ (MDW) | ಮೆ.ಜ. ಕಾರ್ಲ್‌ ಹರ್ಸ್ಟ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ನೈರ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.. |- | ಯು.ಎಸ್. ಸೈನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಂಕನ ದಳ (ATEC) | ಮೆ.ಜ.ರೋಜರ್ ನಡ್ಯು | ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ,, ವರ್ಜಿನಿಯಾ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡಮಿ (USMA) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಎಚ್. ಹಂಟೂನ್ | ವೆಸ್ಟ್ ಫ್ರಂಟ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ ದಳ (USARC) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ಜಾಕ್ ಸಿ. ಸ್ಟಲ್ಜ್ | ಫೋರ್ಟ್ ಮೆಕ್‌ಫೆರ್ಸನ್, [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]] |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಲೇಶನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (IMCOM) | ಲೆ. ಜನರಲ್ ರಿಕ್ ಲಿಂಚ್ | ಆರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌,ವರ್ಜಿನಿಯಾ |- | IMCOM ಸಬಾರ್ಡಿನೇಟ್ : ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೆ ದಳ (FMWRC)<ref>[http://www.imcom.army.mil/hq/about/organization/ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101111230609/http://www.imcom.army.mil/hq/about/organization/ |date=11 ನವೆಂಬರ್ 2010 }}, ಇನ್‌ಸ್ಟಲೇಶನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್</ref> | ಮೆ.ಜ. ರುಬೆನ್ ಡಿ. ಜೋನ್ಸ್ | ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ, ವರ್ಜೀನಿಯಾ |- |} ಮೂಲ : ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಸಂಘಟನೆ <ref>[http://www.army.mil/institution/organization ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110214185910/http://www.army.mil/institution/organization/ |date=14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 }}, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ</ref> ===ರಚನೆ=== ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯವು ಮೂರು ಘಟಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ : ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕ, ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ; ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ ಎರಡೂ ಮೀಸಲು ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಟಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯೂನಿಟ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅಸೆಂಬ್ಲೀಸ್ (UTAs) ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಹಿತೆ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಡ್) ನ ಟೈಟಲ್ ೧೦ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ಅನ್ನು ಟೈಟಲ್ ೩೨ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಘಟಕದ ಹಾಗೆ ಸಂಘಟಿಸಿ, ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ದಳದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಗವರ್ನರ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೇಯರ್ ಅವರಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಗವರ್ನರ್ ಅವರ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು.<ref>ಪರ್‌ಪಿಕ್ ವಿ. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ, ೪೯೬ ಯು.ಎಸ್‌. ೩೩೪ (೧೯೯೦)</ref> [[File:Purpose chart of US Army Transformation.jpg|thumb|right|350px|ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಮಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾಮೇರ್ಶನ್]] ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಬ್ಬರು ನಾಗರಿಕ ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ/ಸಚಿವರ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ ಸೈನ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಶಾಸನೋಕ್ತ ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/USCODE-2008-title10/pdf/USCODE-2008-title10-subtitleB-partI-chap303-sec3013.pdf 10 ಯು.ಎಸ್‌.ಸಿ. 3013]</ref> ಸೈನ್ಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (ಚೀಫ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಮಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾ ಸಲಹಾಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ, ಅಂದರೆ ಅದರ ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ (ಸರ್ವಿಸ್ ಚೀಫ್‌ ಆಗಿ); ಇನ್ನೊಂದು ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ (ಜಾಯಿಂಟ್ ಚೀಫ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾಫ್) ನ ಒಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರ ಹಾಗೆ,ಇದು ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕೂ ಸೇನಾ ಸೇವೆಗಳ ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಛೇರ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ(ಜಾಯಿಂಟ್ ಚೀಫ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾಫ್) ಛೇರ್‌ಮನ್ ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸೇನಾ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು, ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ..<ref>[http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/USCODE-2008-title10/pdf/USCODE-2008-title10-subtitleB-partI-chap305-sec3033.pdf 10 ಯು.ಎಸ್‌.ಸಿ. 3033]</ref><ref>[http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/USCODE-2008-title10/pdf/USCODE-2008-title10-subtitleA-partI-chap5-sec151.pdf 10 ಯು.ಎಸ್‌.ಸಿ. 151]</ref> ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ, ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್ - ನಿಕೋಲಸ್ ಕಾಯಿದೆ ಯು ಸೇವೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅದೇಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ಸರಣಿ ಹೀಗಿದೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಕಂಬಟಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಆದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಸೇನಾ ಇಲಾಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು (ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು) ತಮ್ಮ ಸೇವಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು, ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೈನ್ಯವು ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಂಬಟಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಬಳಸಲು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/USCODE-2008-title10/pdf/USCODE-2008-title10-subtitleA-partI-chap6-sec162.pdf 10 ಯು.ಎಸ್‌.ಸಿ. 162]</ref> {{Main|Transformation of the United States Army}} ೨೦೧೩ರ ನಂತರ, ಸೈನ್ಯವು ಆರು ಭೌಗೋಳಿಕ ದಳಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಲಿದ್ದು, ಅವು ಆರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಕಂಬಟಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್‌‌ಗಳ (COCOM)ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ : * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯವು [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ಪೆರ್ಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಉತ್ತರ ವು ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಫೊರ್ಟ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ದಕ್ಷಿಣವು ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಫೊರ್ಟ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಯೂರೋಪ್‌ ಜರ್ಮನಿಯ ಹೈಡೆಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹವಾಯ್‌ನ ಫೋರ್ಟ್‌ ಶಾಫ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು (ಏಯ್ತ್‌ ಆರ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿದೆ). * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾವು ಇಟಲಿಯ ವಿಸೆಂಜಾದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದಳವೂ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಇರುವ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ದಳವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯು.ಎಸ್‌. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕೊರಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯ ನಂಬರ್‌ಡ್ ಸೈನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಘಟಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಡಿವಿಶನ್ ಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ, ಕ್ರಿಯಶೀಲ ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಯುದ್ಧ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಗಳನ್ನು ೩೩ರಿಂದ ೪೮ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪಡೆಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಡಿವಿಶನ್ ಲೀನಿಯೇಜ್‌ಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಭಾಗೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಆ ವಿಭಾಗೀಯ ಲೀನಿಯೇಜ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಮಾಡ್ಯಲರ್ ಆಗಿರಬೇಕು, ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಏಕರೂಪವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗೂ ಯಾವುದೇ ಡಿವಿಶನ್ ಆದೇಶ ಕೊಡಬಹುದು. ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ರೀತಿಯ ಭೂ ಯುದ್ಧ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳಿವೆ : *'''ಹೆವಿ ''' ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ಸುಮಾರು ೩,೭೦೦ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ (ಮಶೀನೈಸ್ಡ್ ಇನ್‌ಫಂಟ್ರಿ) ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. *'''ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ''' ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ೩,೯೦೦ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ./ *'''ಕಾಲಾಳುಪಡೆ(ಇನ್‌ಫಂಟ್ರಿ) ''' ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ೩,೩೦೦ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಹಗುರು ಇನ್‌ಫಂಟ್ರಿ ಅಥವಾ ವಾಯು ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಯುದ್ಧ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಬೆಂಬಲ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧ ಬೆಂಬಲ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು '''ವಾಯುಪಡೆ ''' ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಹೆವಿ ಮತ್ತು ಲೈಟ್‌ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, '''ಫೈರ್ಸ್ ''' (ಅರ್ಟಿಲರಿ) ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು '''ಯುದ್ಧರಂಗ ಸರ್ವಿಲನ್ಸ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳ''' ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧ ಸೇವೆ ಬೆಂಬಲ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು '''ಸುಸ್ಥಿರ (ಸಸ್ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್)''' ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೆಂಬಲದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ===ನಿಯಮಿತ ಯುದ್ಧ ಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಕಂಬಟ್ ಮನ್ಯೂವರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ಸ್)=== [[File:First Calv US Army 07 Rose Parade.jpg|thumb|2007ರ ರೋಸ್‌ ಪರೇಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ 1ನೇ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ವಿಭಾಗ ಫೋರ್ಟ್‌ ಹುಡ್, TX]] [[File:3ACRPatrol(OIF3).jpg|thumb|ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ 3ನೇ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಸೈನಿಕರು]] ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ೧೦ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇನಾಬಲವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ೨೦೧೩ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ೨೦೦೭ ಜನವರಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟು ೭೪,೨೦೦ ಸೈನಿಕರ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವೂ ನಾಲ್ಕು ಭೂನೆಲೆಯ ಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಾಯುಯಾನ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಮತ್ತು ಫೈರ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಬೆಂಬಲ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಅನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಧ್ಯೇಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಭಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಜೋಡಿಸಲಾಗುವುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಯದ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯದ ಒಳಗೆ ಪುನಾ ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ, ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು, ಯುದ್ಧ ಸೇವೆ ಬೆಂಬಲ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೋಟಾರುವಾಹನ ಪಡೆ (ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ), ಕಾಲಾಳುಪಡೆ (ಇನ್‌ಫಂಟ್ರಿ), ಫಿರಂಗಿದಳ(ಆರ್ಟಿಲರಿ), ವಾಯುದಳ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸ್ತುತಃ ಎಲ್ಲ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" !ಹೆಸರು ! ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ! ಉಪವಿಭಾಗಳು |- |- | [[File:United States Army 1st Armored Division CSIB.svg|25px]] '''1ನೇ ಸಶಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ''' | ವೈಸ್‌ಬಾಡನ್ ಸೈನ್ಯ ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್, [[ಜರ್ಮನಿ]] | ಫೋರ್ಟ್ ಬ್ಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ 2ನೇ, 4ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು, 1ನೇ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ ಮತ್ತು 3ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ.1ನೇ ಸಶಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ಲಿಸ್‌ನ ಬಿಗ್ಸ್ ಆರ್ಮೀ ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಗೆ 2011ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ವಿಭಾಗೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು 2011ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಫೋಟ್‌ ಬ್ಲಿಸ್‌ನತ್ತ ಸಾಗುವುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. |- | [[File:1 Cav Shoulder Insignia.svg|20px]] '''1ನೇ ಮೋಟಾರುವಾಹನ ಪಡೆ (ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ) ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಹುಡ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಹುಡ್‌ ನಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ, 3ನೇ, 4ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌. |- | [[File:U.S. Army 1st Infantry Division CSIB.svg|20px]] '''ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ರಿಲೆ, ಕಾನ್ಸಾಸ್‌ | ಫೋರ್ಟ್‌ ರಿಲೆಯಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು, 4ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌, ಫೋರ್ಟ್‌ ನಾಕ್ಸ್‌ ಕೆಂಟುಕಿ ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ. |- | [[File:2nd Infantry Division SSI (full color).svg|20px]] '''2ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗ ''' | ಕ್ಯಾಂಪ್ ರೆಡ್ ಕ್ಲೌಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ | ಕ್ಯಾಂಪ್ ಹಂಫ್ರಿಸ್‌ ನಲ್ಲಿ 1ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಕ್ಯಾಸೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಮತ್ತು 2ನೇ, 3ನೇ ಮತ್ತು 4ನೇ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ r ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು (SBCTs) ಫೋರ್ಟ್‌ ಲೆವಿಸ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್. |- | [[File:United States Army 3rd Infantry Division SSI (1918-2015).svg|20px]] '''ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಿವರ್ಟ್‌,, ಜಾರ್ಜಿಯಾ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಟ್ಯೂವರ್ಟ್‌, ಜಾರ್ಜಿಯಾದಲ್ಲಿ1ನೇ, 2ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು 4ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ, ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆನ್ನಿಂಗ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ, ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದ ಹಂಟರ್ ಆರ್ಮಿ ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌. |- | [[File:4 Infantry Division SSI.svg|25px]] '''4ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾರ್‌ಸನ್, ಕೊಲೊರಡೋ | ಕೊಲೊರಡೊದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾರ್ಸನ್ ನಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ, 3ನೇ ಹೆವಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು 4ನೇ ಕಾಲಾಳು ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ. ಫೋರ್ಟ್‌ ಹುಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ 2011ವರೆಗೆ ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌. |- | [[File:10th Mountain Division SSI.svg|20px]] '''10ನೇ ಪರ್ವತ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಡ್ರಮ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಡ್ರಮ್‌ನಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ, 3ನೇ ಕಾಲಾಳು ಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಮತ್ತು ಫೋರ್ಟ್‌ ಪೋಕ್ ಸೂಸಿಯಾನ ದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಕಾಲಾಳು ಪಡೆ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ. |- | [[File:25th Infantry Division CSIB.svg|20px]] '''25ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ವಿಭಾಗ''' | ಸ್ಕೊಫೀಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾರಕ್ಸ್, ಹವಾಯ್ | ಸ್ಕೊಫೀಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾರಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, 3ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ ಮತ್ತು 2ನೇ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ, ವೀಲರ್ ಆರ್ಮಿ ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌, ಫೋರ್ಟ್‌ ವೈನ್‌ರೈಟ್, ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ 1ನೇ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ, ಮತ್ತು ಫೋರ್ಟ್‌ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್, ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ 4ನೇ ವಾಯು(ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌) ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ. |- | [[File:82 ABD SSI.svg|20px]] '''822ನೇ ಏರ್‌‌ಬೋರ್ನ್‌ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾ | ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ, 3ನೇ, 4ನೇ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ. |- | [[File:US 101st Airborne Division patch.svg|20px]] '''1011ನೇ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ವಿಭಾಗ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌, ಕೆಂಟುಕಿ | ಫೋರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1ನೇ, 2ನೇ, 3ನೇ, 4ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಗಳು (ವಾಯು ಆಕ್ರಮಣ), 101ನೇ ಮತ್ತು 159ನೇ ಯುದ್ಧ ವಾಯುದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು. |- | [[File:170ibct.JPG|20px]] '''170ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್''' | ಬಾಮ್‌ಹೋಲ್ಡರ್, ಜರ್ಮನಿ | ಎರಡು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು, ಒಂದುM1A1 ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಒಂದು ಸೆಲ್ಫ್‌-ಪ್ರೊಫೆಲ್ಡ್‌ 155ಎಂಎಂ ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಒಂದು ಯುದ್ಧ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್. |- | [[File:172nd Infantry Brigade CSIB.svg|20px]] '''1722ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬ್ರಿಗೇಡ್''' | ಗ್ರಾಫೆನ್‌ವ್ಹೊರ್, ಜರ್ಮನಿ | ಎರಡು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು, ಒಂದು M1A1ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌, ಒಂದು ಸೆಲ್ಫ್‌-ಪ್ರೊಫೆಲ್ಡ್ 155ಎಂಎಂ ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಒಂದು ಯುದ್ಧ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್. |- | [[File:173Airborne Brigade Shoulder Patch.png|20px]] '''173ನೇ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡ ''' | ವಿಸಿಂಜಾ, ಇಟಲಿ | ಎರಡು ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌‌ಗಳು, ಒಂದು ಮೋಟಾರುವಾಹನ (ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ) ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್, ಒಂದು ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಒಂದು ವಿಶೇಷ ತಂಡಗಳ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೆಂಬಲ ಬೆಟಾಲಿಯನ್. |- | [[File:US 2nd Cavalry Regiment SSI.jpg|20px]] '''22ನೇ ಮೋಟಾರುವಾಹನಗಳ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ''' | ವಿಲ್‌ಸೆಕ್, ಜರ್ಮನಿ | 6 ಸಬಾರ್ಡಿನೇಟ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಸ್ : 1ನೇ (ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ), 2ನೇ (ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ), 3ನೇ (ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ), 4ನೇ (ರೆಕನ್‌, ಸರ್ವಿಲೆನ್ಸ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಅಕ್ವಿಸಿಶನ್), ಫೈರ್ಸ್ (6x3 155ಎಂಎಂ ಟೋಡ್‌ ಆರ್ಟಿ & RSS (ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಬೆಂಬಲ್‌ ); 5 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಂಡಗಳು/ಕಂಪನಿಗಳು :ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ತಂಡ, ಸೇನಾ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ತಂಡ, ಸಿಗ್ನಲ್ ತಂಡ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ತಂಡ ಮತ್ತು ಆಂಟಿ-ಆರ್ಮರ್ ತಂಡ. |- | [[File:3dACRSSI.PNG|20px]] '''3ನೇ ಆರ್ಮರ್‌ಡ್‌ ಮೋಟಾರುವಾಹನಗಳ ಪಡೆ (ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ) ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಹುಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ | ಮೂರು ಆರ್ಮರ್‌ಡ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಸ್, ಒಂದು ವಾಯುದಳ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್, ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೆಂಬಲ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ. |- | [[File:11th Armored Cavalry Regiment CSIB.svg|20px]] '''11ನೇ ಅರ್ಮರ್‌ಡ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಇರ್ವಿನ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (NTC)ದಲ್ಲಿಆಪೋಸಿಂಗ್ ಫೋರ್ಸ್‌ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ (OPFOR). ಮಲ್ಟಿ-ಕಾಂಪೊ ಜೆನರೇಟಿಂಗ್ ಫೋರ್ಸ್‌ HBCT. |} ===ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು === [[File:US Army Special Operations Command SSI.svg|25px]] '''ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕಮಾಂಡ್ (ವಾಯುದಳ):''' {| class="wikitable" ! ಹೆಸರು ! ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ! ಸಂರಚನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ |- | [[File:Us-special forces.svg|20px]] '''ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ''' ''(ಗ್ರೀನ್ ಬೆರೆಟ್ಸ್ )'' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ಕೆರೊಲಿನಾ | ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಏಳು ಗುಂಪುಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಆಂತರಿಕ ರಕ್ಷಣೆ, ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ, ನೇರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ-ವಿರುದ್ಧ. |- | [[File:75 Ranger Regiment Shoulder Sleeve Insignia.svg|20px]] '''75ನೇ ರೇಂಜರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್''' ''(ರೇಂಜರ್ಸ್)'' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆನ್ನಿಂಗ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ | ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌ ಕಾಲಾಳುಪಡೆಯ ಮೂರು ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಗಳು. |- | [[File:160th SOAR emblem.svg|20px]] '''160ನೇ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವಾಯುದಳ ರೆಜಿಮೆಂಟ್''' ''( ಬೇಟೆಗರರು- ನೈಟ್ ಸ್ಟಾಕರ್ಸ್)'' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್, ಕೆಂಟುಕಿ | ನಾಲ್ಕು ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ವಾಯುದಳ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು. |- | [[File:4psyopgp.png|20px]] '''44ನೇ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಗುಂಪು ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ | ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಘಟಕ, ಆರು ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌‌ಗಳು. |- | [[File:95CivilAffairsBdeSSI.jpg|20px]] '''95ನೇ ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ | ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌. |- | [[File:Soscom crest.gif|20px]] '''528ನೇ ಸಸ್ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ Bಬ್ರಿಗೇಡ್‌(ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ) (ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್‌[[File:Soscom crest.gif|20px]])''' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ |- | [[File:US Army Special Operations Command SSI.svg|17px]] '''11ನೇ SFOD-D''' ''(ಟೆಲ್ಟಾ ಪಡೆ)'' | ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ | ಮೇಲ್ದರ್ಜೆ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಘಟಕ. ಇದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಂಜರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು USASOC-ಅಲ್ಲದ ಘಟಕಗಳಿಂದಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. |} ==ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು== {{Main|Ranks and Insignia of NATO|United States Army officer rank insignia|United States Army enlisted rank insignia}} ಇವು ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯದ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಮಾನ ನ್ಯಾಟೋ ನೇಮಕಾತಿ/ಹುದ್ದೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಯೋಜಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (ಕಮಿಶನ್ಡ್ ಆಫೀಸರ್ಸ್) :<ref name="futuresoldiers">[http://www.futuresoldiers.com ಫ್ಯೂಚರ್ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ] ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ</ref> {{cquote|There are several paths to becoming a commissioned officer including Army ROTC, the [[United States Military Academy]] at West Point or the [[United States Merchant Marine Academy]] at Kings Point, and Officer Candidate School. Certain professionals, physicians, nurses, lawyers, and chaplains are commissioned directly into the Army. But no matter what road an officer takes, the insignia are the same. Address all personnel with the rank of general as "General (last name)" regardless of the number of stars. Likewise, address both colonels and lieutenant colonels as "Colonel (last name)" and first and second lieutenants as "Lieutenant (last name)." }} {| style="border:1px solid #8888aa;background-color:#f7f8ff;padding:5px;font-size:95%;margin:0px 12px 12px 0px" |- align="center" |- bgcolor="#CCCCCC" | | O-1 | O-2 | O-3 | O-4 | O-5 | O-6 | O-7 | O-8 | O-9 | O-10 |- align="center" | ಲಾಂಛನಗಳು | | [[File:US-OF1B.svg|22px]] | | [[File:US-OF1A.svg|22px]] | | [[File:US-O3 insignia.svg|60px]] | | [[File:US-O4 insignia.svg|60px]] | | [[File:US-O5 insignia.svg|60px]] | | [[File:US-O6 insignia.svg|70px]] | | [[File:US-O7 insignia.svg|35px]] | | [[File:US-O8 insignia.svg|65px]] | | [[File:US-O9 insignia.svg|100px]] | | [[File:US-O10 insignia.svg|135px]] |- align="center" | | ಶೀರ್ಷಿಕೆ | | ಎರಡನೇ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ | | ಮೊದಲನೇ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ | | ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ | | ಮೇಜರ್ | | ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ | | ಕರ್ನಲ್ | | ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ | | ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ | | ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ | | ಜನರಲ್ |- align="center" | | ಸಂಕ್ಷೇಪಣ | 2LT | 1LT | CPT | MAJ | LTC | COL | BG | MG | LTG | GEN |- align="center" | | NATO ಕೋಡ್ | colspan="2"|OF-1 | | OF-2 | | OF-3 | | OF-4 | | OF-5 | | OF-6 | | OF-7 | | OF-8 | | OF-9 |- | colspan="12" | |} ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು :<ref name="futuresoldiers" /> {{cquote |Warrant Officers are single track, specialty officers with subject matter expertise in a particular area. They are initially appointed as warrant officers (in the rank of WO1) by the Secretary of the Army, but receive their commission upon promotion to Chief Warrant Officer Two (CW2). Technically, warrant officers are to be addressed as "Mr. (last name)" or "Ms. (last name)." However, many personnel do not use those terms, but instead say "Sir", "Ma'am", or most commonly, "Chief". }} {| style="border:1px solid #8888aa;background-color:#f7f8ff;padding:5px;font-size:95%;margin:0px 12px 12px 0px" |- align="center" |- bgcolor="#CCCCCC" | | W-1 | W-2 | W-3 | W-4 | W-5 |- align="center" | | ಲಾಂಛನಗಳು | | [[File:US-Army-WO1.png|25px]] | | [[File:US-Army-CW2.png|25px]] | | [[File:US-Army-CW3.png|25px]] | | [[File:US-Army-CW4.png|25px]] | | [[File:US-Army-CW5.png|25px]] |- align="center" | | ಶೀರ್ಷಿಕೆ | | ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ 1 | | ಮುಖ್ಯ ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ 2 | | ಮುಖ್ಯ ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ 3 | | ಮುಖ್ಯ ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ 4 | | ಮುಖ್ಯ ವಾರಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ 5 |- align="center" | | ಸಂಕ್ಷೇಪಣ | WO1 | CW2 | CW3 | CW4 | CW5 |- align="center" | | NATO ಕೋಡ್ | | WO-1 | | WO-2 | | WO-3 | | WO-4 | | WO-5 |} ಸೈನಿಕ ಸೇವೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು :<ref name="futuresoldiers" /><ref name="symbolsandinsig">[http://www.army.mil/symbols/Enlisteddescriptions.html ಎನ್‌ಲಿಸ್ಟೆಡ್ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ಸ್ ] ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ</ref> {{cquote |Sergeants are referred to as NCOs, short for non-commissioned officers. Corporals are also non-commisioned officers, and serve as the base of the non-commissioned Officer (NCO) ranks. Corporals are also called "hard stripes", in recognition of their leadership position. This distinguishes them from specialists who might have the same pay grade, but not the leadership responsibilities. Address privates (E1 and E2) and privates first class (E3) as "Private (last name)." Address specialists as "Specialist (last name)." Address sergeants, staff sergeants, and sergeants first class as "Sergeant (last name)." Address higher ranking sergeants by their full ranks in conjunction with their names. }} {| style="border:1px solid #8888aa;background-color:#f7f8ff;padding:5px;font-size:95%;margin:0px 12px 12px 0px" |- bgcolor="#CCCCCC" | | E-1 | E-2 | E-3 | colspan="2"|E-4 | E-5 | E-6 | E-7 | colspan="2"|E-8 | colspan="3"|E-9 |- align="center" | | ಲಾಂಛನಗಳು | | ''ಲಾಂಛನಗಳಿಲ್ಲ'' | | [[File:Army-USA-OR-02.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-03.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-04b.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-04a.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-05.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-06.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-07.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-08b.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-08a.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-09c.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-09b.svg|50px]] | | [[File:Army-USA-OR-09a.svg|50px]] |- align="center" | | ಶೀರ್ಷಿಕೆ | | ಖಾಸಗಿ | | ಖಾಸಗಿ | | ಖಾಸಗಿ<br> ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ | | ತಜ್ಞರು | | ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಕೆಳಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿ (ಕಾರ್ಪೊರಲ್) | | ಸಾರ್ಜಂಟ್ | | ಸಿಬ್ಬಂದಿ<br>ಸಾರ್ಜಂಟ್ | | ಸಾರ್ಜಂಟ್<br>ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ | | ಮಾಸ್ಟರ್<br>ಸಾರ್ಜಂಟ್ | | ಮೊದಲ <br> ಸಾರ್ಜಂಟ್ | | ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಮೇಜರ್<br>ಮೇಜರ್ | | ಕಮಾಂಡ್ <br>ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಮೇಜರ್ | | ಸೈನ್ಯದ <br>ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಮೇಜರ್ |- align="center" | ಸಂಕ್ಷೇಪಣ | PVT ¹ | PV2 ¹ | PFC | SPC ² | CPL | SGT | SSG | SFC | MSG | 1SG | SGM | CSM | SMA |- align="center" | NATO ಕೋಡ್ | OR-1 | OR-2 | OR-3 | OR-4 | OR-4 | OR-5 | OR-6 | OR-7 | OR-8 | OR-8 | OR-9 | OR-9 | OR-9 |- align="left" | colspan="14"| ¹ <small>PVT ಯನ್ನು ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಎರಡೂ ಖಾಸಗಿ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ </small><br> ² <small>SP4 ಯನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ SPC ತಜ್ಞರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. </small><small>ಅಧಿಕ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಜ್ಞರ ರ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. </small> |} ===ತರಬೇತಿ=== ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ - ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ. ಮೂಲಭೂತ ತರಬೇತಿ ಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೇಮಕಾತಿಗಳಿಗೆ ೧೦ ವಾರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ AIT (ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ತರಬೇತಿ) ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರರು ತಮ್ಮ MOS (ಸೇನಾ ವೃತ್ತಿ ತಜ್ಞರು)ಗಳಿಂದ MOSಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುವ AIT ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸಮನಾದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ MOSಗಳು ೧೪ರಿಂದ ೨೦ ವಾರದವರೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೇಶನ್ ಘಟಕ ತರಬೇತಿ, (OSUT) ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ(ಬೇಸಿಕ್) ಮತ್ತು AIT ಎಂದು ಪಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಮೋಸ್ ಹೋಪ್‌ಫುಲ್‌ಗಳು ೯ರಿಂದ ೧೧ ವಾರಗಳ ಮೂಲಭೂತ(ಬೇಸಿಕ್)ಯುದ್ಧ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದನಂತರ ಅವರು ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ (MOS)ದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಹಲವಾರು MOS ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಡೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. AIT ಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯ ಕಾಲಾವಧಿಯು MOSನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. (ಉದಾ: ೨೫B- IT ತಜ್ಞತೆ MOS ೨೪ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, , ೧೧B- ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ೧೫–೧೭ ವಾರಗಳು)ಸೈನ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, BCTಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಫೋರ್ಟ್‌ ನಾಕ್ಸ್, ಕೆಂಟುಕಿ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಬೆನ್ನಿಂಗ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಸ್ಕೂಲ್. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ತರಬೇತಿಯು ಪೂರ್ವ-ನಿಯೋಜನೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು USMA, ROTCನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ OCSನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಯೋಜನೆಯಾದ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬೇಸಿಕ್ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಲೀಡರ್ಸ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಆಫೀಸರ್ ಬೇಸಿಕ್ ಕೋರ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು). ಇದರ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವು ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿರುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಘಟಕಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮೂರು ಯುದ್ಧ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (CTC) ; ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಇರ್ವಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (NTC), ಜಾಯಿಂಟ್ ರೆಡಿನೆಸ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (JRTC) ಲೂಸಿಯಾನದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಪೋಕ್, ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (JMRC) ಜರ್ಮನಿಯ ಹೊಹೆನ್‌ಫೀಲ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ [http://www.hohenfels.army.mil ಹೊಹೆನ್‌ಫೀಲ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ಪ್ರದೇಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180326223100/http://www.hohenfels.army.mil/ |date=26 ಮಾರ್ಚ್ 2018 }}. ==ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು== {{Main|Equipment of the United States Army}} ===ಆಯುಧಗಳು/ಶಸ್ತ್ರಗಳು=== [[File:National Firearms Museum, Vietnam-era rifles.jpg|thumb|ಒಂದು M16, ಒಂದು AR-10 ಮತ್ತು ಒಮದು ಸೆಮಿ-ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ AR-15 "ಸ್ಪೋರ್ಟರ್", ಇನ್ನಿತರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧ ಕಾಲದ ರೈಫಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ.]] ಸೈನ್ಯವು ಅಲ್ಪವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಗುರು ಫೈರ್‌ಪವರ್ ಒದಗಿಸಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ '''ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ''' ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯವು ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಎಂದರೆ M೧೬ ಸೀರೀಸ್‌ನ ಅಸಾಲ್ಟ್ ರೈಫಲ್ಸ್ <ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m16.html M16 ರೈಫಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100825003123/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m16.html |date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }}. ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್.</ref> ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಂಪಾಕ್ಟ್‌ ವೇರಿಯಂಟ್ ಆದ M೪ ಕಾರ್ಬೈನ್ <ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m4.html M4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041512/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m4.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}. ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref>. ಇದನ್ನು ಈಗ ಕೆಲವು ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ M೧೬ ಸರಣಿಯ ರೈಫಲ್‌‌ಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಾಲಾಳುಪಡೆ, ರೇಂಜರ್, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ..<ref>[http://www.army.mil/-newsreleases/2007/03/29/2471-army-position--m4-carbine-is-soldiers-battlefield-weapon-of-choice/ ಆರ್ಮಿ ಪೊಸಿಶನ್: M4 ಕಾರ್ಬೈನ್ ಈಸ್ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ ಆಫ್ ಚಾಯ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926005258/http://www.army.mil/-newsreleases/2007/03/29/2471-army-position--m4-carbine-is-soldiers-battlefield-weapon-of-choice/ |date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 }}, www.army.mil</ref> ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಪಾಕ್ಟ್ ಶಸ್ತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯದ ಸೈನಿಕರು, ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳ ಚಾಲಕಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕೂಡ M೪ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್ ಸೈನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈಡ್‌ಆರ್ಮ್‌ ಎಂದರೆ ೯&nbsp;ಎಂಎಂ M೯ ಪಿಸ್ತೂಲ್<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m9.html M9 ಪಿಸ್ತೂಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131116045350/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m9.html |date=16 ನವೆಂಬರ್ 2013 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref>, ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಯುದ್ಧ ಘಟಕಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ M೨೪೯ SAW (ಸ್ಕ್ವಾಡ್‌ ಅಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವೆಪನ್), ಕೂಡ ಇದ್ದು, ಇದು ಫೈರ್‌-ತಂಡದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದಮನಕಾರಿ ಫೈರ್‌ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m249.html M249] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041424/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m249.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref>. M೧೦೧೪ ಜಂಟಿ ಸೇವೆ ಯುದ್ಧ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಅಥವಾ ಮಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ೫೯೦ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಅನ್ನು ಡೋರ್‌ ಬ್ರೀಚಿಂಗ್‌ ಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋಸ್‌-ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, M೧೪EBR ಅನ್ನು ದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಾಕ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತುM೧೦೭ ದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ನೈಪರ್ ರೈಫಲ್, M೨೪ ಸ್ನೈಪರ್ ವೆಪನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಅಥವಾ M೧೧೦ ಸೆಮಿ-ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸ್ನೈಪರ್ ರೈಪಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ನೈಪರ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. M೬೭ ಫ್ರಾಗ್ಮಂಟೇಶನ್ ಗ್ರನೇಡ್‌ ಮತ್ತು M೧೮ ಸ್ಮೋಕ್ ಗ್ರನೇಡ್‌ ಗಳಂತಹ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರನೇಡ್‌ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸೈನ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಹೆವಿ ಫೈರ್‌ಪವರ್ ಒದಗಿಸಲು ವಿವಿಧ '''ಕ್ರ್ಯೂ-ಸರ್ವಡ್ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ''' ಬಳಸುತ್ತದೆ. M೨೪೯ ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಹಗುರು ಮಶಿನ್‌ಗನ್ ಆಗಿದೆ. M೨೪೦ ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಮಧ್ಯಮವೇಗದ ಮಶಿನ್‌ಗನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m240b.html M240] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041546/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/m240b.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref>.೫೦ Cal.BMG.M೨ ಹೆವಿ ಮಶಿನ್ ಗನ್ ಗಳನ್ನು ಆಂಟಿ-ಮಟಿರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಆಂಟಿ-ಪರ್ಸೊನೆಲ್ ಮಶಿನ್ ಗನ್ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. M೨ ಕೂಡ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು M೧ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್‌ಗಳ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ೪೦&nbsp;ಎಂಎಂ ಎಂಕೆ ೧೯ ಗ್ರನೇಡ್ ಮಶಿನ್ ಗನ್ ಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೋಟರೈಸ್ಡ್ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/mk193.html MK 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041345/http://www.army.mil/factfiles/equipment/individual/mk193.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ M೨ಗೆ ಪೂರಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯವು ಹೆವಿಯರ್ ಆರ್ಟಿಲರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಟರ್‌ ಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷ ಫೈರ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದರೆ ೬೦ ಎಂಎಂ M೨೨೪, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಕಂಪನಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m224.html M224] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040546/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m224.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಮುಂದಿನ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರವರ್ಗ, ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ೮೧&nbsp;ಎಂಎಂ M೨೫೨ ಮಾರ್ಟರ್‌ಗಳ ಒಂದು ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m252.html M252] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040512/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m252.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಸೈನ್ಯದ ತಪಶೀಲುಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಟರ್ ಎಂದರೆ ೧೨೦&nbsp;mm M೧೨೦/M೧೨೧, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು, ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಘಟಕಗಳು, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ದಳಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ತೂಕದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಡ್ ವಾಹನ ಅಥವಾ ಟ್ರಕ್‌ ಹಿಂದೆ ಜೋಡಿಸಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m120.html M120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113032409/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m120.html |date=13 ನವೆಂಬರ್ 2013 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಹಗುರು ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಫೈರ್‌ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಟೋಡ್‌ ಹೊವಿಟ್ಜರ್‌ಗಳಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ೧೦೫&nbsp;ಎಂಎಂM೧೧೯A೧<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m119.html M119] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040623/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/m119.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಮತ್ತು ೧೫೫&nbsp;ಎಂಎಂ M೭೭೭ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ (ಇವು M೧೯೮)ಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/lw155.htm M777 ಹಗುರುತೂಕದ 155 ಎಂಎಂ ಹೊವಿಟ್ಜರ್ (LW155)]</ref> ಸೈನ್ಯವು ಕಾಲಾಳುಪಡೆಗೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಆಂಟಿ-ಆರ್ಮರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನೇರ-ಫೈರ್‌ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. SMAW ಮತ್ತು AT೪ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನರಹಿತ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಆರ್ಮರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು (ಉದಾ: ಬಂಕರ್‌ಗಳು) ೫೦೦ ಮೀಟರ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯವರೆಗೆ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ. FGM-೧೪೮ ಜಾವೆಲಿನ್ ಮತ್ತು BGM-೭೧ TOW ಆಂಟಿ-ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗೈಡೆಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು. ಜಾವೆಲಿನ್ ಹೆವಿ ಮುಖಾಮುಖಿ ಆರ್ಮರ್ಅನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮೇಲಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಜಾವೆಲಿನ್ ಮತ್ತು TOW ತುಂಬ ಭಾರದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ೨,೦೦೦ ಮೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಕಾಲಾಳುಪಡೆಗೆ ಆರ್ಮರ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ===ವಾಹನಗಳು=== [[File:Hmmwv outline.gif|thumb|right|250px|HMMWV]] ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಸೇನಾ ಆಯವ್ಯಯದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಹನ ಎಂದರೆ ಹೈ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ವೀಲ್ಡ್ ವೆಹಿಕಲ್ (HMMWV), ಇದು ಕಾರ್ಗೋ/ಟ್ರೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ರ್ಮ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಆಗಿ, ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/wheeled/hmmwv.html HMMWV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040914/http://www.army.mil/factfiles/equipment/wheeled/hmmwv.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಸೈನ್ಯವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಯುದ್ಧ ಬೆಂಬಲ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯದು ಎಂದರೆ HEMTT ವಾಹನಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. M೧A೨ ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131115181622/http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html |date=15 ನವೆಂಬರ್ 2013 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> M೨A೩ ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಯು ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ಹೋರಾಟದ ವಾಹನ ವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/bradley.html ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041108/http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/bradley.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಬೇರೆ ವಾಹನಗಳು ಎಂದರೆM೩A೩ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಹೋರಾಟದ ವಾಹನ, ಸ್ಟ್ರೈಕರ್,<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/wheeled/stryker.html ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040847/http://www.army.mil/factfiles/equipment/wheeled/stryker.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಮತ್ತು M೧೧೩ ಆರ್ಮರ್‌ಡ್ ಸಿಬ್ಭಂದಿ ವಾಹನ,<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/m113.html M113] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614041054/http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/m113.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಮತ್ತು ಬಹುರೀತಿಯಮೈನ್ ರೆಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಅಂಬುಶ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್ (MRAP) ವಾಹನಗಳು. ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಎಂದರೆ M೧೦೯A೬ ಪಲಡಿನ್ ಸೆಲ್ಫ್-ಪ್ರೊಫೆಲ್ಡ್ ಹೊವಿಟ್ಜರ್ <ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/paladin.html ಪಲಡಿನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040650/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/paladin.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, Army.mil</ref> ಮತ್ತು M೨೭೦ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಲಾಂಚ್ ರಾಕೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (MLRS),<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/mlrs.html MLRS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040456/http://www.army.mil/factfiles/equipment/indirect/mlrs.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್‌ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆವಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಕೆಲವು ನಿಗದಿತ-ವಿಂಗ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ರೋಟರಿ- ವಿಂಗ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಹೀಗಿವೆ AH-೬೪ ಅಪೇಕ್ ದಾಳಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್,<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/apache.html ಅಪಚೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040706/http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/apache.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> OH-೫೮D ಕಿಯೊವ ವಾರಿಯರ್ ಆರ್ಮ್‌ಡ್-ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ/ಹಗುರು ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್,<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/kiowa.html ಕಿಯೊವ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109141936/http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/kiowa.html |date=9 ನವೆಂಬರ್ 2013 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> UH-೬೦ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹಾಕ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್,<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/blackhawk.html ಬ್ಲಾಕ್‌ಹಾಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040759/http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/blackhawk.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ಮತ್ತು CH-೪೭ ಚಿನೂಕ್ ಹೆವಿ -ಲಿಫ್ಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್.<ref>[http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/chinook.html ಚಿನೂಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614040720/http://www.army.mil/factfiles/equipment/aircraft/chinook.html |date=14 ಜೂನ್ 2007 }}, ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫೈಲ್ಸ್</ref> ===ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು=== [[File:Army Combat Uniform.jpg|thumb|right|ACU- ಧರಿಸಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು, ಜೊತೆಗೆ ACU- ವಿನ್ಯಾಸದ ಪೆಟ್ರೊಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ (ಎಡ)ಮತ್ತು ಬೂನೀ ಹ್ಯಾಟ್ (ಬಲ.]] {{Main|Uniforms of the United States Army}} ಸೇನಾ ಯುದ್ಧ ಸಮವಸ್ತ್ರ (ACU)ವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಛದ್ಮವೇಶದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಡು, ಮರುಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ "ಮಲ್ಟಿಕಾಮ್ " ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿರುವ ಅಗ್ನಿನಿರೋಧಕ ACUಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.<ref>{{cite web |first= C. |last= Lopez |url= http://www.army.mil/-news/2010/02/20/34738-soldiers-to-get-new-cammo-pattern-for-wear-in-afghanistan/?ref=news-home-title0 |title= Soldiers to get new cammo pattern for wear in Afghanistan|work=US Army |publisher=US Army |date= 20 February 2010 |accessdate= 22 February 2010}}</ref> ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಸೇವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆರ್ಮಿ ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲಾಸ್-As ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಆದ ಅಂದರೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್ ಡ್ರಾಬ್(OD)ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಬದಲಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾಕಿ (ಮತ್ತು ಟ್ಯಾನ್ ವರ್ಸೆಸ್ಟ್ ಅಥವಾ TW) ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ೧೯೫೦ರಿಂದ ೧೯೮೫ರ ನಡುವೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರ್ಮಿ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸಮವಸ್ತ್ರವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಈಗ ಅದು ಸೈನ್ಯದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಡ್ರೆಸ್ ಸಮವಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಆರ್ಮಿ ಗ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಮಿ ವೈಟ್ (ಆರ್ಮಿ ಗ್ರೀನ್ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಉಷ್ಣವಲಯಕ್ಕೆ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಆದಾಗ ಧರಿಸಲಾಗುವುದು) ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಇವು ಹೊಸ ಸೈನ್ಯ ಸೇವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರವಗಲಿವೆ. ಇವು ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಸಮವಸ್ತ್ರ (ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಟೈ ಜೊತೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ)ವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಡ್ರೆಸ್ ಸಮವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ((ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಪರೇಡ್‌ಗಾಗಿ ನೆಕ್‌ ಟೈ ಜೊತೆ ಅಥವಾ ಆರು ಗಂಟೆ ನಂತರ ಬೋ ಟೈ ಜೊತೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ ಟೈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ), ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಚಪ್ಪಟೆದುಂಡು ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬೆರೆಟ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಸ ACU ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಾನ್‌-ಸೆರಮೋನಿಯಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆರ್ಮಿ ಸೇವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗುವುದು. ಆರ್ಮಿ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸರ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ಎನ್‌ಲಿಸ್ಟೆಡ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೂ ಧರಿಸಲು ಆಸ್ಪದ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ CPL ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಮಾಂಡರ್ ಅವರ ವಿವೇಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಧರಿಸಲು ಆಸ್ಪದವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಕ್ಷಾಕವಚ (ಆರ್ಮರ್)ವು ಸುಧಾರಿತ ಔಟರ್ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ವೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು MICH TC-೨೦೦೦ ಯುದ್ಧ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ===ಡೇರೆಗಳು (ಟೆಂಟ್‌ಗಳು)=== {{Main|Tent}} [[File:DRASH Maintenance Facility in Iraq.jpg|thumb|ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು DRASH ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.]] ಸೈನ್ಯವು ನಿಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಡೇರೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಯುಎಸ್ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಡೇರೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಡೇರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳ ಕುರಿತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೇರೆ ಎಂದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳು (ಮಲಗುವ ಕ್ವಾರ್ಟ್‌ರ್ಸ್), DFAC ಕಟ್ಟಡಗಳು (ಊಟಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು), ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೆಲೆಗಳು (FOBs), ಆಫ್ಟರ್ ಆಕ್ಞನ್ ರಿವ್ಯೂ (AAR), ಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು (TOC), ನೈತಿಕತೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ (MWR) ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಈ ಡೇರೆಗಳನ್ನು ನಾಟಿಕ್ ಸೋಲ್ಜರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಯುಎಸ್ DoDಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ಸೇನಾ ವಿನ್ಯಾಸವೆಂದರೆ TEMPER ಡೇರೆ. TEMPER ಇದು ಟೆಂಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪಾಂಡೇಬಲ್ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಪೆರ್ಸೊನೆಲ್ (Tent Expandable Modular PERsonnel)ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪ. ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಡೇರೆ, ಡಿಪ್ಲಾಯಬಲ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಶಲ್ಟರ್ ಅಥವಾ DRASH ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಬೇಗನೆ ಜೋಡಿಸಬಲ್ಲ ಡೇರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, DRASH ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಇಂಟಗ್ರೇಟೆಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="SICPS">[http://www.upi.com/Business_News/Security-Industry/2008/06/18/NG-DHS-Technologies-to-support-SICPSTMSS/UPI-57811213812923/ NG, DHS ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಟು ಸಪೋರ್ಟ್‌ SICPS/TMSS] ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್</ref> ==ಶಾಖೆ ಸ್ಥಾಪನೆ == ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೭೭೫, ಜೂನ್‌ ೧೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾಲನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಕ್ಕೆ ರೈಫಲ್‌ಮನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಲುವುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿತು. ===ಮೂಲ ಶಾಖೆಗಳು=== *'''ಕಾಲಾಳುಪಡೆ, ೧೪ ಜೂನ್, ೧೭೭೫''' ರೈಫಲ್‌ಮನ್‌ಗಳ ಹತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ೧೪ ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ರೆಜಿಮೆಂಟ್, ೩ನೇ ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ರೆಜಿಮೆಂಟ್, ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೊದಲ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ೩ ಜೂನ್ ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. *'''ಅಡ್ಜಟಂಟ್ ಜನರಲ್'ರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫''' ಅಡ್ಜಟಂಟ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಿನಿಂದಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಡ್ಜಟಂಟ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಇಲಾಖೆಯು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ೩ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೮೧೨ರ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಅಡ್ಜಟಂಟ್ ಜನರಲ್'ರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಎಂದು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು. *'''ಇಂಜಿನಿಯರ್‌‌‌ಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ( ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್), ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫''' ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು" ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್"ಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌‌‌ಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೧೧ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೭೮೯ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ೧೬ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೮೦೨ರಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಗ ಅದ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ, " ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು... ಆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ … ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೇನಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು." ಭೌಗೋಳಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಲಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು, ೪ ಜುಲೈ ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಜೊತೆ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. *'''ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ), ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫'''. ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲಿನ ಹಳೆಯ ವೇತನ ಇಲಾಖೆಯ ನಂತರ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಜುಲೈ ೧೯೨೦ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಯಿತು. *'''ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫''' ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ಮೂಲತಃ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಇಲಾಖೆ ಎಂದು ರಚಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ೧೬ ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ, ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆದು, ಅದರ ಮೂಲ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ. *'''ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಲರಿ, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೭೭೫''' ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೆನ್ರಿ ನಾಕ್ಸ್ ಅವರನ್ನು "ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆರ್ಟಿಲರಿಯ ಕರ್ನಲ್ " ಎಂದು ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಿತು. ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಜನವರಿ ೧, ೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. *'''ಆರ್ಮರ್, ೧೨ ಜೂನ್ ೧೭೭೬''' ಆರ್ಮರ್ ಶಾಖೆಯ ಹುಟ್ಟು ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ (ಮೋಟಾರುವಾಹನಗಳ ಪಡೆ)ಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೭೬ರ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ನಿರ್ಣಯದ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮೌಂಟೆಡ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತಾದರೂ, ಮೊದಲಿನಿಂದ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಎಂದರೆ ೧೮೮೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡ್ರಾಗೂನ್ಸ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್. ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ೫ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೧೮ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಪಡೆಯನ್ನು ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೪೦ರಂದು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಮರ್ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಖೆಯಾಯಿತು. *'''ಸೈನಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಖಾತೆ (ಆರ್ಡನನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್), ೧೪ ಮೇ ೧೮೧೨''' ಆರ್ಡನನ್ಸ್ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ೧೪ ಮೇ ೧೮೧೨ರ ಕಾಯಿದೆ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೈನಿಕ ಶಸ್ತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಯುದ್ಧದ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಡನನ್ಸ್ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆರ್ಡನನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸನಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸಮಯದಿಂದಲೂ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಅದರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅರ್ಡನನ್ಸ್ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. *'''ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨೧ ಜೂನ್ ೧೮೬೦''' ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ೩ ಮಾರ್ಚ್‌, ೧೮೬೩ರ ಕಾಯಿದೆ ಪ್ರಕಾರ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ೨೧ ಜೂನ್ ೧೮೬೦ರಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸಿಗ್ನಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು.ಯುದ್ಧ ಇಲಾಖೆ ಆದೇಶವೊಂದು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನಿರ್ದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು : "ಸಿಗ್ನಲ್ ಇಲಾಖೆ-ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಜನ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಜೆ ಮಿಯರ್ ಅವರು ಮೂಲ ಖಾಲಿಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಸಿಗ್ನಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಶ್ರೇಣಿಯು ಮೇಜರ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ೨೭ ಜೂನ್ ೧೮೬೦]" *'''ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ (ಕೆಮಿಕಲ್) ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨೮ ಜೂನ್ ೧೯೧೮''' ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಯುದ್ಧರಂಗ ಸೇವೆಯನ್ನು ೨೮ ಜೂನ್ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಿನವರೆಗೆ ಐದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ೧೯೨೦ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯದ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಎಂದು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. *'''ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೧''' ಒಂದು ಪ್ರೊವೊಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಷಲ್ l ಜನರಲ್ 'ರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ನಾಗರಿಕ/ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರೊವೊಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಜನರಲ್ ಎಂದು ನಿಯಮಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "ಪ್ರೊವೊಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಷಲ್" ಜನವರಿ ೧೭೭೬ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತು "ಪ್ರೊವೊಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್" ೧೭೭೮ರ ಸುಮಾರಿಗೇ ಇತ್ತು. *'''ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೪೨''' ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ಅದರ ಇಂದಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೪೨ರಂದು. ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಫೋರ್ಟ್‌ ಯುಸ್ಟಿಸ್‌, ವಿಎ,ಯಲ್ಲಿ "ಸೂಪರ್‌ಹೆಡ್ ಆಫ್ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಬ್ರೈನ್ ಆರ್ ಲೇಯರ್ ಅವರ ಕಮಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. *'''ಸೇನಾ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೧ ಜುಲೈ, ೧೯೬೨''' ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯು ಯುದ್ಧದ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು, ಸೇನಾ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ ಶಾಖೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಬಾದ್ಯತೆ ಇರುವ ಟೂರ್‌ ಆಫಿಸರ್‌ಗಳು, ಒಬ್ಬರು ಟೂರ್-ಲೆವಿ ಮತ್ತು ತಜ್ಞತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಿತ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕುಶಲ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ಸೈನ್ಯದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಒಂದು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೮, ೩ ಜುಲೈ ೧೯೬೨ರ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲೈ ೧೯೬೨ರಿಂದ ಜಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೧, ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸೇನಾ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಎಂದು ಪುನಾರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. *'''ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಆರ್ಟಿಲರಿ, ೨೦ ಜೂನ್ ೧೯೬೮.''' ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಲರಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಶಾಖೆಯ ಹಾಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶ ೨೫, ೧೪ ಜೂನ್ ೧೯೬೮ರ ಪ್ರಕಾರ ೨೦ ಜೂನ್ ೧೯೬೮ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. *'''ವಾಯುದಳ, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೩''' ಯುಎಸ್ ವಾಯುಪಡೆಯನ್ನು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೇವೆಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಸೈನ್ಯ ಅಂದೆ ಭೂಸೈನ್ಯವು ಸ್ವಂತ ವಾಯುದಳ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (ಹಗುರು ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ರೋಟರಿ ವಿಂಗ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು) ಭೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸ ತೊಡಗಿತು. ಕೊರಿಯಾ ಯುದ್ಧವು ಈ ಚಾಲನೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದು ಫಲಸಾಧನೆ ಕಂಡಿತು. ಆಗ ಸೈನ್ಯ ವಾಯುದಳ ಘಟಕಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಿಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ವಿನಾಶಕಗಳ ಹಾಗೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸೈನ್ಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುದಳದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ವಾಯುದಳವು ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್, ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಸಂಯೋಜಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಂಡದ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯವಾಗಿಸಲಾಯಿತು. *'''ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೭''' ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಘಟಕವನ್ನು ೧೧ ಜೂನ್ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ೧೦ನೇ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ ದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಗ ನಿಯಮಿತ ಸೈನ್ಯ, ಮೀಸಲು ಸೈನ್ಯ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹದಿನೆಂಟು ಗುಪುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ, ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಮೂಲ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶಗಳು ಸಂಖ್ಯೆ ೩೫, ೧೯ ಜೂನ್ ೧೯೮೭ರ ಪ್ರಕಾರ ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೭ರಿಂದ ಜಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. *'''ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೫ (ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆ); ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ (ಮೂಲ ಶಾಖೆ )''' ಸೈನ್ಯ ಮೀಸಲು ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ /ಸೇನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಖೆಯನ್ನು ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಶಾಖೆಯನ್ನು ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದು ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ತನ್ನ ಮಿಶನ್‌ ಅನ್ನು ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಇವು ಅತಿಥಿ-ಆತಿಥೇಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಕ್ರಮಿತ ಅಥವಾ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ, ಶಾಸನಾತ್ಮಕ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿಚಾರಗಳವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶ ೨೯ದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಮೂಲ ಶಾಖೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. *'''ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬''' ಇದೊಂದು ಮೂಲ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶ ೩೦ರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಒಂದು TBD ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇನಾ ಮಾಹಿತಿ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಎಂದು ಬದಲಿಸಲಾಗುವುದು. *'''ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ೧ ಜನವರಿ ೨೦೦೮''' ೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶದ ೬ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಬಹುಮುಖಿ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆರ್ಡನನ್ಸ್, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆಗಳು === *'''ಸೈನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆ, ೨೭ ಜುಲೈ ೧೭೭೫''' ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಪ್ರ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ೨೭ ಜುಲೈ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ. ಆಗ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು "ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್) ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ವೈದ್ಯ"ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೧೮೧೮ರವರೆಗೆ ಸೈನ್ಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ೧೮೧೮ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೦ರ ಸೇನಾ ಸಂಘಟನೆ ಕಾಯಿದೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಜೂನ್ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ, ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: : :*'''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨೭ ಜುಲೈ ೧೭೭೫''' :*'''ಸೇನಾ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೦೧''' :*'''ದಂತವೈದ್ಯ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೩ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೧೧''' :*'''ಪಶುವಯದ್ಯಕೀಯ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೩ ಜೂನ್ ೧೯೧೬''' :*'''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೩೦ ಜೂನ್ ೧೯೧೭''' :*'''ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞತೆ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೧೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೭''' *'''ಚ್ಯಾಪ್ಲಿನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ೨೯ ಜುಲೈ ೧೭೭೫''' ಚ್ಯಾಪ್ಲಿನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹುಟ್ಟು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ೨೯ ಜುಲೈ ೧೭೭೫ರಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿದೆ., ಅದು ಚ್ಯಾಪ್ಲಿನ್ ಗಳಿಗೆ ವೇತನದ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿತು. ಚ್ಯಾಪ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ೧೯೨೦ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುಹಾಖಲಾಗಿದೆ. *'''ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ವಕೀಲ ಜನರಲ್'ರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, (ಜಜ್‌ [[ಅಡ್ವೊಕೇಟ್]] ಜನರಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್) ೨೯ ಜುಲೈ ೧೭೭೫''' ಸೈನ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ವಕೀಲ ಜನರಲ್'ರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ೨೯ ಜುಲೈ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೇನಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ವಕೀಲ ಜನರಲ್'ರ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಸದ್ಯದ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯು ೧೯೪೮ರಿಂದ ಜಾರಿಗೊಂಡಿದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Portal box|United States Army|Military of the United States}} * ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೈನ್ಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ(ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಗಳು) * ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸೇನಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳು/ರ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು * JROTC * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇನಾ ಇತಿಹಾಸ ಘಟನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಸೇನಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು * ROTC * ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಪರಿವರ್ತನೆ * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ವಾಯು ರಕ್ಷಣೆ * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಮೂಲ ತರಬೇತಿ * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಶಾಖಾ ಲಾಂಛನಗಳು * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಜಜ್‌ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್'ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಚ್ಯಾಪ್ಲಿನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ * ಸೇನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ) * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇಲಾಖೆ * ಯು.ಎಸ್‌. ಸೈನ್ಯ ಸೈನಿಕರ ಸಿದ್ಧಾಂತ * ಯು.ಎಸ್‌. ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳು * ವೆಹಿಕಲ್ ಮಾರ್ಕಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} * ಕ್ರ್ಯಾಗ್, ಡಾನ್, ಎಡ್, ಸಾಜೆಂಟ್. ಮೇಜರ್, ಯುಎಸ್‌ಎ (ನಿವೃತ್ತ). '' ದಿ ಗೈಡ್ ಟು ಮಿಲಿಟರಿ ಇನ್ಸಲೇಶನ್ಸ್, '', ಸ್ಟಾಕ್‌ಪೋಲ್ ಬುಕ್ಸ್, ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ೧೯೮೩ * [http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=lljc&amp;fileName=027/lljc027.db&amp;recNum=166&amp;itemLink=r%3Fammem%2Fhlaw%3A@field%28DOCID%2B@lit%28jc0271%29%29%230270001&amp;linkText=1 ಎ ಸೆಂಚುರಿ ಆಫ್ ದಿ ಲಾಮೇಕಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಎ ನ್ಯೂ ನೇಶನ್ : ಯು.ಎಸ್‌. ಕಾಂಗ್ರೆಸನಲ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಬೇಟ್ಸ್ ], ೧೭೭೪–೧೮೭೫. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Sister project links|United States Army}} *[http://www.army.mil/ Army.mil] – ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ *[http://www.goarmy.com/ GoArmy.com] – ಅಫಿಶಿಯಲ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸೈಟ್ *[http://www.americasarmy.com/ ಅಮೆರಿಕದ ಸೈನ್ಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030202015258/http://www.americasarmy.com/ |date=2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2003 }} – ಅಧಿಕೃತ ಸೈನ್ಯ ಗೇಮ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸೈಟ್ *[http://archon.mohistory.org/controlcard.php?id=945&amp;q=army Army Collection -- ಮಿಸೌರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501074956/http://archon.mohistory.org/controlcard.php?id=945&q=army |date=1 ಮೇ 2011 }} *[http://www.history.army.mil/reference/Finding%20Aids/research.htm ಫೈಂಡಿಗ್ ಏಡ್ಸ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚಿಂಗ್ ದಿ ಯುಎಸ್ ಆರ್ಮಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101109163940/http://www.history.army.mil/reference/Finding%20Aids/research.htm |date=9 ನವೆಂಬರ್ 2010 }} (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿಯಿಂದ ಸಂಪಾದಿತ ) {{ACMH|url=http://www.history.army.mil/html/faq/branches.html|article=Army Birthdays}} {{US Army navbox}} {{United States armed forces}} {{United States topics}} {{Use dmy dates|date=August 2010}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮೇಶನ್ಸ್ 1775ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] jk67ug8q3v3rni5n1hupyjsdgglmsey 0 26245 1430512 1430167 2026-09-27T07:30:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430512 wikitext text/x-wiki [[File:Lehman Brothers Times Square by David Shankbone.jpg|thumb|upright|right|ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಗರನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ]] {{See also|Lehman Brothers}} [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ಚಾಪ್ಟರ್ 11ರ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಿಯಮದಡಿ ದಿವಾಳಿತನದ ವಿರುದ್ದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2008 ರಲ್ಲಿ ವಿವರ ಮನವಿ ದಾಖಲಿಸಿತು.(ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಕೋಡ್ ನಡಿ ಮರುಸಂಘಟಿತವಾಗಲು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ) ಈ '''ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಬ್ರಾಂಕ್ರಪ್ಟಿಸಿ''' ದಿವಾಳಿತನದ ಪ್ರಕರಣವು U.S.ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಲೆಹ್ಮನ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು $600 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/news/story/story.aspx?guid={2FE5AC05-597A-4E71-A2D5-9B9FCC290520}&siteid=rss |title=Lehman folds with record $613 billion debt|publisher=Marketwatch |date=2005-09-15 |accessdate=2008-09-15}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== {{Main|Subprime mortgage crisis}} ===ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಗಳ ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ=== ಲೆಹ್ಮನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 2008ರ ದಿವಾಳಿತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಭರ್ತಿಗಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಚಲನಶೀಲತೆ ತುಂಬುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಾಧನವೆನಿಸಿದ ಈ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು. ಈ ನಿಧಿಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅದು ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ-ಸಂಭಂಧಿ ವಹಿವಾಟಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ತೀವ್ರ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ಅದರ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.ಅದರ ಅಳತೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲಿಕರ ಈಕ್ವಿಟಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವಂತಹವು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಗರಿಷ್ಟ ಅದರ ಅನುಪಾತ ದರವು 2003 ರಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು 24:1 ಆದರೆ ಅದು 2007 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 31:1 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.secinfo.com/d11MXs.t5Bb.htm#1stPage ಲೆಹ್ಮನ್ 2007 ಆನ್ಯುವಲ್ ರಿಪೊರ್ಟ್-ಸೀ ಐಟೆಮ್ 6 ಆನ್ ಪೇಜ್ 29 ಫಾರ್ ರೇಶಿಯೊಸ್]</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುಗ್ಗಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.ಆದರೆ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ಕೇವಲ 3-4% ರ ಇಳಿಕೆ ಅದರ ಈಕ್ವಿಟಿ ಅಥವಾ ಶೇರುಗಳ ಮುಖಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.newleftreview.org/?view=2715 ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬರ್ನ್-ದಿ ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್-ನಿವ್-ಲೆಫ್ಟ್ ರಿವೆವ್-ಮಾರ್ಚ್/ಏಪ್ರಿಲ್ 2008]</ref> ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾದ ಲೆಹ್ಮನ್ ನಂತಹುಗಳಿಗೆ ಠೇವಣಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ-ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/10/03/business/03sec.html?em NYT-ಏಜೆನ್ಸಿ 04 ರೂಲ್ ಲೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಪೈಲ್ ಅಪ್ ಮೋರ್ ಡೆಬ್ಟ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್, 2008]</ref> ಲೆಹ್ಮನ್ ಆಗಷ್ಟ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಸಾಲದ ಉಪವಿಭಾಗ BNC ಮಾರ್ಟಗೇಜ್ ನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.ಈ ಮೂಲಕ ಅದರ 23 ಸ್ಥಾನಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 1,200 ಸೇವಾ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ತೆರಿಗೆ ನಂತರ ಅದು $27 ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಯಶಸ್ವಿಯ ಸದಾಶಯದ ಅಂದರೆ ಗುಡ್ ವಿಲ್ ನಲ್ಲಿ $27 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ವಹಿವಾಟು ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಟ್ ಗೇಜ್ ಅಥವಾ ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದರದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ "ಈ ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಜಾಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು." <ref>{{cite web |url=http://www.thestreet.com/story/10375812/1/lehman-brothers-amputates-mortgage-arm.html |title=Lehman Brothers Amputates Mortgage Arm |author=Kulikowski, Laura |date=2007-08-22 |accessdate=2008-03-18 |publisher=[[TheStreet.com]]}}</ref> ===ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಅಂತಿಮ ಮಾಸಗಳು=== ಲೆಹ್ಮನ್ 2008 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ಅಡಮಾನ ಹಣಕಾಸು ಸಂಭಂಧಿಸಿದ [[ಅಮೇರಿಕದ ಭೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಾರ್ಟ್ ಗೇಜ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿ]]ನಿಂದಾಗಿ ಅದು ಊಹಾತೀತ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ತನ್ನ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಕಡಿಮೆ ದರದ ಅಡಮಾನ ವರಮಾನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಟಿಯ ನಂಬಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ್ದೇ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಕಡಿಮೆ ದರದ ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದ ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ದರದ ಅಡಮಾನ-ಹಿನ್ನಲೆಯ ಈ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ 2008 ರ ಅವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ $2.8 ಶತಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ತೋರಿಸಿತು.ಹೀಗಾಗಿ $6 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="nytimes-crisis">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/08/29/business/29wall.html?em |title=Struggling Lehman Plans to Lay Off 1,500 |author=Jenny Anderson |coauthors=Eric Dash |work=The New York Times |date=2008-08-29 |accessdate=2008-08-29}}</ref> ಲೆಹ್ಮನ್ 2008 ರ ಅರ್ಧವಾರ್ಷಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 73% ರಷ್ಟು ತನ್ನ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಸತತ ಬಿಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="nytimes-crisis" /> ಲೆಹ್ಮನ್ ಆಗಷ್ಟ 2008 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸುಮಾರು 6% ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 1,500 ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿತೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂರನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಹಣಕಾಸು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು.<ref name="nytimes-crisis" /> ಆಗಷ್ಟ್ 22, 2008 ರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿನ ಶೇರುಗಳು 5% ಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದವು.(ಆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಶೇರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು 16% ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.)ಆಗ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರಿಯಾ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ನನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತ್ತು.<ref>ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ವರ್ಲ್ಡ್ ಬಿಜೆನೆಸ್, ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಬೈ ಜೆನ್ನಿ ಅಂಡೆರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್ ಥೊಮಸ್, 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2008</ref> ಆದರೆ ಈ ಏರಿಕೆ ಬಹುದಿನ ಇರಲಿಲ್ಲ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೊರಿಯಾ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ "ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಈ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅದು ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು."<ref>{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/News/Story/Story.aspx?guid={9E9BDC4C-06D1-4EBD-971B-FCD4A4249F24}&siteid=yhoof2 |title=Financials slip as Korea snags weigh on Lehman and Merrill - MarketWatch |publisher=Marketwatch.com |date= |accessdate=2008-09-14}}</ref> ಆಗ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9,2008 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಏರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಯಿಂದಾಗಿ 45% ರಿಂದ $7.79 ಗೆ ನೆಗೆಯಿತು.ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತೆಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಆಗ ಕೇಳಿ ಬಂದವು.<ref>{{cite web|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5iB5zn0q4MyPe4UpwVXIT03heWOEA |title=AFP: Lehman Brothers in freefall as hopes fade for new capital |publisher=Afp.google.com |author=5 days ago |date=5 days ago |accessdate=2008-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090421002953/http://afp.google.com/article/ALeqM5iB5zn0q4MyPe4UpwVXIT03heWOEA|archivedate=2009-04-21}}</ref> ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಳೆದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತೆಂಬ ವಿಷಯವು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಳಸಿ ಹಾಕಿತು.ಅದರಿಂದಾಗೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9,2008 ರಲ್ಲಿ S&amp;P 500ರಷ್ಟು 3.4% ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಥೆ ಡೌ ಜೊನ್ಸ್ ಅದೇ ದಿನ ಸುಮಾರು 300 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಭದ್ರತೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="tp-0909">{{cite news |url=http://www.nola.com/business/index.ssf/2008/09/dow_plunges_nearly_300_points.html |title=Dow plunges nearly 300 points on concern about Lehman |publisher=Times-Picayune |date=2008-09-09 |accessdate=2008-09-09}}</ref> ಆದರೆ U.S ಸರ್ಕಾರವು ಲೆಹ್ಮನ್ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ,ಅಥವಾ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="nytimes-0909">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/10/business/10place.html?_r=1&hp&oref=slogin |title=Wall Street’s Fears on Lehman Bros. Batter Markets |publisher=The New York Times |date=2008-09-09 |accessdate=2008-09-09 |author=Jenny Anderson}}</ref> ಲೆಹ್ಮನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10,2008 ರಲ್ಲಿ $3.9 ಶತಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿತು.ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ-ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಹಿವಾಟಾದ ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬರ್ಮನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವನ್ನು ಪರಭಾರೆ-ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="nytimes-0910">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/11/business/11lehman.html?_r=1&hp&oref=slogin |title=Lehman Sees $3.9 Billion Loss and Plans to Shed Assets |publisher=The New York Times |author=Ben White |date=2008-09-10 |accessdate=2008-09-10}}</ref><ref name="ap-0910" /> ಅದೇ ದಿನ ಅದರ ಶೇರು ಭದ್ರತಾ ವಹಿವಾಟು 7%ಕ್ಕೆ ಜಾರಿಹೋಗಿ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಕೆಯಾಯ್ತು.<ref name="ap-0910">{{cite news |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2008171076_weblehman10.html |title=Lehman shares slip on plans to auction off unit, consider sale of company |author=Joe Bel Bruno |publisher=The Associated Press |date=2008-09-10 |accessdate=2008-09-10}}</ref><ref name="nytimes-0911">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/11/business/11lehman.html?hp |title=As Pressure Builds, Lehman Said to Be Looking for a Buyer |author=Jenny Anderson |couthors=Andrew Ross Sorkin |publisher=The New York Times |date=2008-09-11 |accessdate=2008-09-11}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13,2008 ರಲ್ಲಿ ಟಿಮೊತಿ ಎಫ್.ಗೆತ್ನರ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಫೆಡ್ರಲ್ ರಿಜರ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ವಹಿವಾಟು-ಮಾರಾಟದ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಭೆಯೊಂದನ್ನು ಕರೆದರು.<ref name="nytimes-0913">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/13/business/13rescue.html?_r=1&hp&oref=slogin |title=U.S. Gives Banks Urgent Warning to Solve Crisis |author=Jenny Anderson |coauthors=Eric Dash, Vikas Bajaj, Edmund Andrews |publisher=The New York Times |date=2008-09-13 |accessdate=2008-09-13}}</ref> ಆಗ ಲೆಹ್ಮನ್ ತಾನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರಾಟ ಕುರಿತ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="nytimes-0913" /> ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 2008ರ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ ಈಗಾಗಲೇ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಖರೀದಿಯ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="nytimes-0914">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/15/business/15lehman.html?_r=1&hp&oref=slogin |title=Lehman Heads Toward Brink as Barclays Ends Talks |author=Ben White |coauthors=Jenny Anderson |publisher=The New York Times |date=2008-09-14 |accessdate=2008-09-14}}</ref> ಆದರೆ ಈ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು UK ದ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಆಥಾರಟಿಗಳು (ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ)ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು.<ref>ಉಯಿಲ್ ಹಟ್ಟನ್,''ದಿ ಆಬ್ಜವರರ್'', 19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009, [https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/19/banking-budget-recession-will-hutton ಯು ಗಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ £1.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಡು ದೆ ಥ್ಯಾಂಕ್ ಯುವ್? ][https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/19/banking-budget-recession-will-hutton ಡು ದೆ ಹೆಲ್]</ref> ಪ್ರಮುಖ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಅಂದು ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಈ ವೇಗದ ವಿಫಲತೆ ತಡೆಯಲು ಸಭೆ ಸೇರಿದವು.<ref name="nytimes-0914" /> ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಫೆಡ್ರಲ್ ನಿಯಮದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅದು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಉಳಿಸಲು ಮಾಡುವ ವಿನಂತಿಗಳು,ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ತಲುಪದೇ ವಿಫಲಗೊಂಡವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.<ref name="nytimes-0914" /> ==ದಿವಾಳಿತನದ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ== [[File:Lehman Brothers-20080915.jpg|thumb|upright|right|ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ]] ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 11 ರಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ನಿಯಮದನುಸಾರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15,2008 ರಲ್ಲಿ ವಿವರ ದಾಖಲಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್ ವರದಿಗಳು U.S.ನ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ(ಮ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಟನ್ )ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ತಮ್ಮ ವಿವರ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ಗೆ ಜೆ.ಪಿ.ಮೊರ್ಗಾನ್ ರವರು "ಫೆಡ್ರಲ್ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ನಿಧಿಯ-ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿ ಮುಂಗಡಗಳ"ನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಜೆಪಿ ಮೊರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ ನ $87 ಶತಕೋಟಿ ನಗದು ಮುಂಗಡಗಳು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನ ಫೆಡರಲ್ ರಿಜರ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಮರು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಂದು $51 ಶತಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&amp;sid=aX7mhYCHmVf8&amp;refer=home, JPMಆರ್ಗನ್ ಗೇವ್ ಲೆಹ್ಮನ್ $138 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಫ್ಟರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ (Update3) ಬೈ ಟಿಫಾನಿ ಕಾರೆ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಸ್ ಸಿಟಿಯಾ]</ref> === ವಿಯೋಜನಾ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ=== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20,2008 ರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ನ ದಳ್ಳಾಳಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವಿಯೋಜಿಸಿ ಅದರ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ತರಲಾಯಿತು.ಒಟ್ಟು $1.35 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ (£700 ದಶಲಕ್ಷ)ಯನ್ನು ಬಾರಕ್ಲೆಸ್ ನ [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ವಹಿವಾಟಿನ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಯಿತು.(ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ $960ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ ವಾಗಿದ್ದ ಮಿಡ್ ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಟನ್ ನ ಕಚೇರಿಗಾಗಿ ವಿಯೋಜನೆ ಮಾಡಲು ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಟನ್]] ಕೋರ್ಟ್ ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೆಕ್ ಸುಮಾರು 7 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇದರ ಮೇಲಿನ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳ ಆಲಿಸಿ."ನಾನು ಈ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಹಿವಾಟಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇನೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಇದೊಂದೇ ಅಂಶ ತೀರ್ಪಿಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ."ಎಂದು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶುವಾಗಬೇಕಾಯಿತು,ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸುನಾಮಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಅದು ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದೊಂದು ತುಂಬಾ ಮನಮುಟ್ಟುವ ದಿವಾಳಿತನದ ಮಹತ್ವದ ವಾದ-ವಿವಾದದ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿತ್ತೆಂದು ತಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ,ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಉದ್ಘರಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಮುಂದಿನವುಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಬಾರದು. ಇಂತಹದೇ ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಆಗದು."<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7626624.stm news.bbc.co.uk, ಜಜ್ಡ್ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್ $1.3bn ಲೆಹ್ಮನ್ ಡೀಲ್]</ref> [[File:Barclays HQ.jpg|thumb|left|ಬರ್ಕ್ಲೆಯಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಇನ್ವೆಸ್ಟಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.]] ಲುಕ್ ಡೆಸ್ಪಿನ್ಸ್ ನ ಕ್ರೆಡಿಟರ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ:"ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೊಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ತಾವು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ;ಎಂದಾಗಿತ್ತು. ನಾವು ಈ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗದು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲು ನಮಗೆ ವೇಳೆಯಿಲ್ಲ."{{Citation needed|date=June 2009}} ಪರಿಷ್ಕೃತ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಒಟ್ಟು $ 47.4 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಪಡೆಯಿತು.ಅದರಂತೆ $ 45.5 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಗಳ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದ ವೆಲ್ ಗೊಟ್ಶಲ್ ಅಂಡ್ ಮಾಂಗೆಸ್ ನ ಆಟೊರ್ನಿ ಹಾರ್ವೆಯ್ ಆರ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಿಭಾಗದ ಖರೀದಿ ಮೌಲ್ಯವು $ 1.29 ಶತಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ $960 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ನಿವ್ ಜರ್ಸಿಯ ಎರಡು ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರಿಗಾಗಿ $ 330 ಶತಕೋಟಿ ಎಂದು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಮೂಲ ಅಂದಾಜು ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಪ್ರಕಾರ $ 1.02 ಶತಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು.ಆದರೆ CB ರಿಚರ್ಡ್ ಎಲ್ಲೆಸ್ ನ ಆ ವಾರದ ಅಂದಾಜು $900 ದಶಲಕ್ಷಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=June 2009}} ಮುಂದೆ ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಈಗಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಕೆನಡಾ ಇಂಕಾ,ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸುದಾಮೆರಿಕಾ,ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಉರುಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಬಿಜೆನೆಸ್ ನ್ನು ಅದರ ಅಧಿಕ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ದವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇಂಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ $20 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUSN1932554220080920 reuters.com, ಜಜ್ಡ್ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್, ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ಟ್]</ref> ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಒಟ್ಟು $ 2.5 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟನ್ನು ಬೇರ್ಪಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿತು.ಕೆಲವು ಲೆಹ್ಮನ್ ನೌಕರರನ್ನು 90 ದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಚೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://ap.google.com/article/ALeqM5hHts3gSHE_WcIZt-IgZWwYpgmeewD93ABG080 ap.google.com, ಜಜ್ಡ್ ಸೇಯ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ಕ್ಯಾನ್ ಸೆಲ್ ಯುನಿಟ್ಸ್ ಟು ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guardian.co.uk/business/feedarticle/7812904 |title=guardian.co.uk, US ಜಜ್ಡ್ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೆಟ್ ಸೇಲ್ ಟು ಬಾರ್ಕ್ಲೆ |access-date=2008-09-21 |archive-date=2008-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080921011455/http://www.guardian.co.uk/business/feedarticle/7812904 |url-status=live }}</ref> ನೊಮುರಾ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್,ಇಂಕಾ.ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಉಪಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22,2008 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಗಳಾದ ಏಶಿಯಾ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಜಪಾನ್,ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ವಹಿವಾಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | title=Nomura to acquire Lehman Brothers' Asia Pacific franchise | url=http://www.nomuraholdings.com/news/nr/holdings/20080922/20080922.html}}</ref> ಮರುದಿನವೇ ನೊಮುರಾವು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಮ್ತ್ತು ಈಕ್ವಿಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ತರುವಾಯ ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ,ಇದು ಸೋಮವಾರ,13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title=Nomura to close acquisition of Lehman Brothers' Europe and Middle East investment banking and equities businesses on October 13 | url=http://www.nomuraholdings.com/news/nr/europe/20081006/20081006_a.html }}</ref> ಸುಮಾರು 2007 ರಲ್ಲಿ US ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 50% ಆದಾಯ ತರುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | title=Lehman Brothers 2007 Annual Report | url=http://www.lehman.com/annual/2007/div_regions/intro.htm | access-date=2010-11-15 | archive-date=2008-03-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080322002013/http://www.lehman.com/annual/2007/div_regions/intro.htm | url-status=dead }}</ref> == ದಿವಾಳಿತನ ದಾಖಲಾದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮ == ಡೊವ್ ಜೊನ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂಚಿನಲ್ಲೇ 500 ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ (−4.4%)ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15,2008 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿತು.ಅದು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅವಧಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎನಿಸಿತು.ಆ ದಿನಗಳ ತರುವಾಯದ ಶೇರು ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು.ಅದಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11,2001 ರ ದಾಳಿಯೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/09/16/business/worldbusiness/16markets.html?hp |title=Wall St.’s Turmoil Sends Stocks Reeling |author=Michael Grynbaum |publisher=The New York Times |date=2008-09-15 |accessdate=2008-09-15}}</ref> (ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಇಳಿಮುಖತೆಯು ಬರಬರುತ್ತಾ ಇನ್ನೂ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯಿತು.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29,2008 ರಲ್ಲಿ ಅದು −7.0% ಕ್ಕೇರಿತ್ತು.) ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ದಿವಾಳಿತನವು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಸವಕಳಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ನ $4.3 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಅಡಮಾನದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮಾರಾಟವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಡಮಾನ-ಹಿನ್ನಲೆಯ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್(CMBS)ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಲೆಹ್ಮನ್ ಎದುರಿಸಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್-ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಹ ಮಾರಾಟದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಅದರ ಸಾಲದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಶೇರು-ಈಕ್ವಿಟಿ ಸುಮಾರು $22 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಅದರ ಆರ್ಕ್ ಸ್ಟೊನ್ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೂರನೆಯ ದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (REIT)ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಮಾನವಾಗಿಸಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಪಮುಖ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಗೃಹವಸತಿಗಳ ಅಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅಗ್ರ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಆರ್ಕ್ ಸ್ಟೊನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ UBSನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆರ್ಕ್ ಸ್ಟೊನ್ ನ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲದೇ ಅದು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಮಾರಾಟದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ,ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.ಇವುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಸುಗ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ತೊಡಕು ಉಂಟಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದು ಹಲವರ ವಾದ.<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.comarticleSB122161549909246211.html?mod=residential_real_estate |title=After Lehman, Banks Jettison Commercial-Property Debt |publisher=[[The Wall Street Journal]] |date=2008-09-17 |accessdate=2008-09-18 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಲವಾರು ಹಣ ನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಗದು ನಿಧಿಗಳು ಲೆಹ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಇದನ್ನು ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಮೆಲ್ಲನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರಿಜರ್ವ್ ಫಂಡ್,ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಧಿ,ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿ ಶೇರಿಗೆ $1 ಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.ಇದನ್ನೇ [[wiktionary:break the buck|ಬ್ರೆಕಿಂಗ್ ದಿ ಬಕ್]] ಹಣದ ವಿಚ್ಛೇದಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದೂರ ಇಡಲಾಯಿತೆಂದು ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಮೆಲ್ಲನ್ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಅದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ನಿಧಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಗಳು 1.13% ರಷ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೈಮರಿ ರಿಜರ್ವ್ ಫಂಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1994 ರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು.ಆಗ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶೇರು ಬೆಲೆಯು $1 ಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. ಕೆನಡಾದ ಗ್ರೇಟ್-ವೆಸ್ಟ್ ಲೈಫ್ಕೊ ದ ಘಟಕವಾದ ಪುಟ್ನಮ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ತನ್ನ $12.3 ಶತಕೋಟಿಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿತು."ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ವಿಮೋಚನಾ ಕ್ರಮದಡಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.ಈ ಒತ್ತಡ"ದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17,2008 ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಎವರ್ ಗ್ರೀನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಪೋಷಕ ಕಂಪನಿ ವಾಚೊವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮೂರು "ಬೆಂಬಲ"ದ ಎವರ್ ಗ್ರೀನ್ ಹಣಕಾಸು-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶೇರುಗಳ ಬೆಲೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗದಂತೆ ಅದು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUSN1838451820080918|title=Bank of New York restructures cash fund on loss|publisher=[[Reuters]]|date=2008-09-18|accessdate=2008-09-18}}</ref> ಈ ಕ್ರಮವು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ $494 ದಶಲಕ್ಷ ಆಸ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿಧಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಾಚೊವಿಯಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆಯೂ ಇತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.ft.com/cms/s/0/b3c93b42-8519-11dd-b148-0000779fd18c.html|title=Wachovia tumbles on capital fears|publisher=[[Financial Times]]|date=2008-09-18|accessdate=2008-09-18}}</ref> ಇಂತಹ ಸುಮಾರು 100 ರಕ್ಷಣೋಪಾಯದ ನಿಧಿಗಳು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರೈಮರ್ ಬ್ರೊಕರ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ನೀಡುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹುಪಾಲು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತದ ಸಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮತ್ತೆ ತನ್ನದನ್ನು ಮರು-ಒತ್ತೆ ಇಡುವ <ref>ಕೆನ್ನೆತ್ ಸಿ. ಕೆಟ್ಟೆರಿಂಗ್,'' ರಿಪ್ಲೆಜ್ ಡಿಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟ್ರೆಡ್'', 61 ಯು.ಪಿಟ್ ಎಲ್. ರೆವ್.45, 51 (1999)(ರಿಹೈಪೊಥಿಕೇಶನ್“[ರೆ]ಫರಸ್ ಟು ಎ ಪ್ಲೆಜ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಟರ್ಸ್ ಕೊಲ್ಯಾಟರಲ್ ಬೈ ದಿ ಸೆಕ್ಯುರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ, ಟು ಸೆಕ್ಯುವರ್ ದಿ ಸೆಕ್ಯುವರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟೀಸ್ ಒನ್ ಒಬ್ಲಿಗೇಶನ್ ಟು ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ”).</ref> ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು.ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯದ ನಿಧಿಗಳು ಅದರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೈಮ್ ಬ್ರಿಕರೇಜ್ ಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲು ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಆಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ತನ್ನ ದಿವಾಳಿತನದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಚಾಪ್ಟರ್ 11 ರಡಿ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸುಮಾರು 40 ದಶಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ನಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ, 22 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಮರು-ಹೈಪೊಥಿಕೇಶನ್ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>ಸ್ಟೀವೆನ್ ಲೆಸ್ಸರ್ಡ್, ''ಇ.ಯು. ರಿ-ಹೈಪೊಥಿಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟ್ಸಿ:ಚೇಂಜಿಸ್ ದ್ಯಾಟ್ ಮಸ್ಟ್ ಬಿ ಮೇಡ್ ಟು ದಿ MiFID'', ಅಪಿಯರಿಂಗ್ ಇನ್ ಫೊಲ್ಸೊಮ್, ಗೊರ್ಡೊನ್, ಸ್ಪ್ಯಾಂಗೊಲ್, ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಜೆಕ್ಷನ್ಸ್, ಪ್ರಾಕ್ಟೀಶ್ನರ್ಸ್ ಟ್ರೀಟೈಜ್,(2010 ಟ್ರೀಟೈಜ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್)</ref> ಯಾವಾಗ ಆಡಳಿತಗಾರರು [[ಲಂಡನ್]] ವಹಿವಾಟಿ ಮತ್ತು U.S.ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ದಿವಾಳಿತನದ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಆ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯದ ನಿಧಿಗಳು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತವಾದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿಧಿಗಳು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ನಗದು ಶೇಖರಣೆ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.ft.com/cms/s/0/37e85018-845f-11dd-adc7-0000779fd18c.html|title=Hedge funds' growth prospects hit by Lehman's demise|publisher=[[Financial Times]]|date=2008-09-17|accessdate=2008-09-18}}</ref> ಇದು ಮತ್ತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟತೆ ತೋರಿ,ಒಟ್ಟಾರೆ 737 ದಶಕೋಟಿ ಅಂದಾಜು ಇಳಿಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಂದಿತ್ತು,ಸದ್ಯ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲೆಂಡಿಂಗ್ ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು.<ref>ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ &amp; ಜೇಮ್ಸ್ ಐಟೆಕೆನ್,''ಡೆಲ್ವರೇಜಿಂಗ್ ಆಫ್ಟರ್ ಲೆಹ್ಮನ್-ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ರೆಡ್ಯುಸ್ಡ್ ರಿಹೈಪೊಥಿಕೇಶನ್'', IMF ವರ್ಕಿಂಗ್ ಪೇಪರ್ No.09/42, at 7 (2009)</ref> [[ಜಪಾನ್]] ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿ 249 ದಶಕೋಟಿ ಯೆನ್ ($2.4 ಶತಕೋಟಿ)ಯಷ್ಟನ್ನು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಕುಸಿತದಿಂದ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ-ಹಾನಿ ತಂದುಕೊಂಡವು. ಮಿಜುಹೊ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂ.ತನ್ನ ಲಾಭದ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಳಿಸಿತು.ಸುಮಾರು 11.8 ಶತಕೋಟಿ ಯೆನ್ ನಷ್ಟು ಲೆಹ್ಮನ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಂಡ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಜಪಾನ್ ನ ಗವರ್ನರ್ ಮಸಾಕಿ ಶಿರಾಕಾವಾ ಪ್ರಕಾರ"ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಲವನ್ನು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಜಪಾನಿನ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು,ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ನಷ್ಟವನ್ನು ಲಾಭದ ಮೂಲಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ."ಸದ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಜಪಾನಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯಕ್ಕೆ,ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂತಹ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಲ್ಲ."ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601101&sid=a3mSQ9tXT.5w&refer=japan|title=Japan Banks, Insurers Have $2.4 Billion Lehman Risk|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|date=2008-09-17|accessdate=2008-09-18}}</ref> ಈ ದಿವಾಳಿತನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಿ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರುಪ್ ನ ವಕೀಲರ ಪ್ರಕಾರ ಕಂಪನಿಯು ಸುಮಾರು $1.5 ನಿಂದ $1.ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಋಣಭಾರವನ್ನಾಗಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ,ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಬೆಯೆನೆಯನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಂತಹವುಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಹಾನಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/fundsFundsNews/idUSN1751719120080918|title=RBS sees Lehman claims at $1.5 bln-$1.8 billion: lawyer|publisher=[[Reuters]]|date=2008-09-17|accessdate=2008-09-18 | first=Emily | last=Chasan}}</ref> ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯರ್ ಗೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿ ಇಲ್ಲದೇ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದು ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15,2008 ರಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದು $1.2 ಶತಕೋಟಿಯ ಅಸಲು ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಪರವಾಗಿ $400 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗೃಹಸಾಲಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ,ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲವು ಸಾಲದ ಮರುಖರೀದಿಯನ್ನೂ ಅದು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ವಿಷಯ ಅದಕ್ಕೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ".ಅದಲ್ಲದೇ "ನಿಜವಾದ ನಷ್ಟಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ." ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಇತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.ft.com/cms/s/0/9bbd2a58-85dd-11dd-a1ac-0000779fd18c.html|last=Bullock|first=Nicole|publisher=[[Financial Times]]|date=2008-09-19|accessdate=2008-09-19}}</ref> ಕನ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲೇಶನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕೂಡಾ ಲೆಹ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಶೇರುಗಳ ವಹಿವಾಟಿನಿಂದ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಅದರ ದಾಸ್ತಾನು ಮಟ್ಟ 56% ಕ್ಕಿಳಿಯಿತು.ಅದರ ವಹಿವಾಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ $67.87 ದರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ನ ಖಾತ್ರಿ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಬ್ದತೆ ತಂದಿತು. ಅದರ ಮರುದಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಶೇರು ವಹಿವಾಟು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ $13 ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಿತು.ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರವು ಇದಕ್ಕೆ ಮೊರ್ಗಮ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ಲಿ ಮತ್ತುUBSಗಳ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ-ವಿಮರ್ಶೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ "ವಿಧಿಬದ್ದವಾದ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು"ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಯ ವಹಿವಾಟನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲೂ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ವದಂತಿಗಳ ಸಲಹೆ ಪ್ರಕಾರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಾವರ್ ಕಂಪನಿಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾಸಿಟೆ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಶೇರು ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮುಂದಾಗುವುದು ಇದರ ಸಲಹೆಯಾಗಿತ್ತು.ಖರೀದಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಮಿಡ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎನರ್ಜಿ,ಇದು [[ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ|ಬೆರ್ಕಶೆಯರ್ ಹಾಥ್ ವೆ]] ದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. (ಇದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಬಿಲಿಯಾನರ್ [[ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌‌‌|ವಾರೆನ್ ಬಫೆಟ್]] ಆಗಿದ್ದಾರೆ.)<ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/markets/economy/2008/09/17/constellation-energy-lehman-markets-equity-cx_md_0917markets22.html|title=Lehman Ties Dim Constellation|last=Desmond|first=Maurna|publisher=[[Forbes]]|date=2008-09-17|accessdate=2008-09-19|archive-date=2009-06-17|archive-url=https://archive.today/20090617201558/http://www.forbes.com/markets/economy/2008/09/17/constellation-energy-lehman-markets-equity-cx_md_0917markets22.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://business.scotsman.com/energyutilities/Power-deal-delivers--new.4508490.jp|last=Thomson|first=Victoria|title=Power deal delivers new star to Buffett's energy constellation|publisher=[[The Scotsman]]|date=2008-09-19|accessdate=2008-09-19}}</ref><ref>{{cite news|url=http://blogs.wsj.com/marketbeat/2008/09/18/buffett-shoots-for-falling-constellation/|title=Buffett Shoots for Falling Constellation|last=Gaffen|first=David|publisher=[[The Wall Street Journal]]|date=2008-09-18|accessdate=2008-09-19}}</ref> ಫೆಡೆರಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಮಾರ್ಟಗೇಜ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಅಥವಾ ಫಾರ್ಮರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ದಿವಾಳಿತನದಿಂದ ಅದು ಸುಮಾರು $48 ದಶಲಕ್ಷ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಹೆಸರಿನ ಸಾಲವನ್ನು ಒತ್ತಾಯದ ಮನ್ನಾಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಫಾರ್ಮೆರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಟ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite news|url=http://www.farmfutures.com/ME2/dirmod.asp?sid=CD26BEDECA4A4946A1283CC7786AEB5A&nm=News&type=news&mod=News&mid=9A02E3B96F2A415ABC72CB5F516B4C10&tier=3&nid=47A70C6D6B2F41C3A37A1CAC2FDB362C|title=Wall Street Mess Trickles Down To The Farm|last=Knorr|first=Bryce|publisher=Farm Futures|date=2008-09-23|accessdate=2008-09-26}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 43,700 ಜನರು ನಗರದಲ್ಲಿನ 1}HK$ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿನ $15,7 ದಶಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ "ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="scmp1">ಸೌತ್ ಚೀನಾ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಪೊಸ್ಟ್. "[http://www.scmp.com/portal/site/SCMP/menuitem.2af62ecb329d3d7733492d9253a0a0a0/?vgnextoid=1be5c7dbe210d110VgnVCM100000360a0a0aRCRD&amp;ss=Hong+Kong&amp;s=News SCMP]." ''ಚೀಫ್ ಟಾಕ್ಸ್ ಟಫ್ ಆನ್ ಮಿನಿಬಾಂಡ್ಸ್.'' ಮರೆಪಡೆದುದು 2008-10-17.</ref><ref>ಎಚ್ಕೆಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್. "[http://www.thestandard.com.hk/breaking_news_detail.asp?id=8091&amp;icid=3&amp;d_str=20081017 The Standard.com]." ''HKMA ರೆಫೆರ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ಕೇಸಿಸ್ ಟು ರೆಗ್ಯುಲರ್.'' ಮರೆಪಡೆದುದು 2008-10-17.</ref><ref name="hkdf">Hkdf. "[http://www.hkdf.org/pr.asp?func=show&amp;pr=178 Hkdf] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130112214540/http://www.hkdf.org/pr.asp?func=show&pr=178 |date=2013-01-12 }}." ''(ಪ್ರೊಪೊಜಲ್ ಫಾರ್ ರೆಜುಲುಶನ್ ಆಫ್ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್,ಇಸ್ಯು) ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ತೀರ್ಮಾನ.'' ಮರುಪಡೆದುದು 2009-01-23.</ref> ಹಲವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ತಪ್ಪು-ಮಾರಾಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿನ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ ನ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.ಇದನ್ನು ವಾಲ್ ಮನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಕುಸಿತದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆ,ಆಗ ಹೂಡಿಕೆಯ ದರಗಳೂ ಕೂಡಾ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ತಪ್ಪು ಎಸಗಿದ ವಲಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಅದು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಈ ಮಿನಿಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮತ್ತೊಂದು HK$3 ಶತಕೋಟಿ ಯನ್ನು ಇದೇ ಮೂಲದ ಆದಾಯ ಬರುವಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.ಇದು ಕೆಲವು ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಆದಾಯ ತರಬಹುದಿತ್ತು.ಹಣ ಹೂಡಿದವರು ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಇತ್ತು.<ref name="scmp2">ಸೌತ್ ಚೀನಾ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಪೊಸ್ಟ್. "[http://www.scmp.com/portal/site/SCMP/menuitem.2af62ecb329d3d7733492d9253a0a0a0/?vgnextoid=81e171859940d110VgnVCM100000360a0a0aRCRD&amp;ss=Hong+Kong&amp;s=News SCMP]." ''ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳ ಮರುಖರೀದಿ ಬಗ್ಗೆ CE ಯು ವಿವರಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದೆ.'' ಮರುಪಡೆದುದು 2008-10-17.</ref> HK ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತಾಸಂಗ್ ಅವರು ಸರಕಾರದ ಮರು ಖರೀದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೂಡಲೇ ಸ್ಪಂದಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.ಈಗಾಗಲೇ ಮಾನಟರಿ ಆಥಾರಿಟಿ ಸುಮಾರು 16,000 ಅಧಿಕ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು.<ref name="scmp1" /><ref name="hkdf" /><ref name="scmp2" /> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ನಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಅಸೊಶಿಯೇಸಿಶನ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹೆ ಗೌಂಗೆಬೆ ಯವರು ಈ ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮರುಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದರು.ಸದ್ಯದ ಅದರ ಪದ್ದತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಎಚ್ಕೆಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್. "[http://www.thestandard.com.hk/breaking_news_detail.asp?id=8097&amp;icid=3&amp;d_str=20081017 The Standard.com]." ''ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಮರು ಖರೀದಿ '' ಮರುಪಡೆದುದು 2008-10-17.</ref> ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾದವು.ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಆಡಳಿತದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಣೆ ದೊರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು,ಪಕ್ಷಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಅಲೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ದಿವಾಳಿತನದ ಹಿಂದೆ 2008 ರ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು.[[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರು ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ ಅವರಿಗಿಂತ ನಾಗಾಲೋಟದ ಗಲ್ಲುಪಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿತು.ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಬೀಳಲಾರರೆಂಬ ಖಾತ್ರಿಯೂ ಇತ್ತು.{{Dubious|date=October 2009}} == ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬೆರ್ಮನ್ == '''ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬೆರ್ಮನ್ ಇಂಕಾ''' ತನ್ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ '''ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬೆರ್ಮನ್ LLC''' ಆಗಿ ಒಂದು [[ಬಂಡವಾಳ|ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್]]-ಸಲಹಾಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ 939 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.ರಾಯ್ ಆರ್.ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ಮೆನ್ ಅವರು ಹೈ-ನೆಟ್-ವರ್ದ್ ಇಂಡಿಜ್ವಲ್ಸ್ ಅಡಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತಿತ್ತು. ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಗತಿಯು ಆಸ್ತಿ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ತೋರಿಸಿತು. ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೊ-ಲೋಡ್ ಮುಚ್ಯುವಲ್ ಫಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಫಂಡ್ ಅಲ್ಲದೇ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಡಳಿತದಡಿ ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪರಿಚಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾದ ವ್ಯಾಲ್ಯು ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಟೈಲ್,ಅಂದರೆ ಮೌಲ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿತು.ಅದು 1990 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಆಧಾರಿತ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು.ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿತು.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ ಆದಾಯದ ಹೈ ಈಲ್ಡ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು.ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗರಿಷ್ಟ $130ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಡಳಿತದಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. [[File:Neuberger Berman by David Shankbone.JPG|thumb|left|ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬರ್ಮನ್ಸ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಹೆಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆನ್ ಥರ್ಡ್ ಅವೆನ್ಯು]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ]]ಯನ್ನು ಮಾಡಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ "NEU"ಎಂಬ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಶೇರುಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸಿತು. ಜುಲೈ 2003 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ಸ್ ಅವರ 100 ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಅದು ತನ್ನ ವಿಲೀನವನ್ನು [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಇಂಕಾ.]]ದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31,2003ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲೆಹ್ಮನ್ ಅವರು ಅಂದಾಜು $2.63 ದಶಕೋಟಿ ನಗದು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ನೀಡಿ ಖರೀದಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ 20,2006 ರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ ತನ್ನ ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ ಬೆರ್ಮನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಎಚ್.ಎ.ಸ್ಕಫ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.ಇದು ಸಿರಿವಂತರ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟ ಹಣಕಾಸು-ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅದರ $2.5 ದಶಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳು ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ಸ್ ನ $50 ದಶಕೋಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೈ-ನೆಟ್-ವರ್ತ್ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಸ್ತಿಗಳು ಅದರ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.<ref>[http://today.reuters.com/news/articlebusiness.aspx?type=ousiv&amp;storyID=2006-11-20T154504Z_01_N20427604_RTRIDST_0_BUSINESSPRO-FINANCIAL-LEHMAN-SCHUPF-DC.XML&amp;WTmodLoc=BizArt-C2-NextArticle-1"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001225338/http://today.reuters.com/news/articlebusiness.aspx?type=ousiv |date=2007-10-01 }} {{Cite web |url=http://today.reuters.com/news/articlebusiness.aspx?type=ousiv |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001225338/http://today.reuters.com/news/articlebusiness.aspx?type=ousiv |archive-date=2007-10-01 |url-status=bot: unknown}} ಲೆಹ್ಮನ್,ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಕಫ್" ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ರೈಟರ್ಸ್ ಸುದ್ದಿ, ನವೆಂಬರ್ 20, 2006</ref> ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15,2008 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 11 ರಡಿ ದಿವಾಳಿತನದ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದರು.ಅವರು ನ್ಯುಬರ್ಗನ್ ಬೆರ್ಮನ್ ಬಗ್ಗೆ ''"ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ಸ್ ಬೆರ್ಮನ್ ಎಲ್ ಎಲ್ ಸಿ.ಮತ್ತು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಆಡಳಿತ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತಲ್ಲದೇ ಪೇರೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಈ ದಿವಾಳಿತನದ ಪ್ರಕರಣ ಯಾವದಕ್ಕೂ ಸಂಭಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.ಅದರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ'' ಎಂದಿತು.''ಇದಲ್ಲದೇ ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ಸ್ ಬೆರ್ಮನ್ ನ ಗ್ರಾಹಕರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂದಾಯವಾದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳನ್ನು ಲೆಹ್ಮನ್ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇವುಗಳು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ ಗೆ ಅದರ ಕ್ರೆಡಿಟರ್ಸ್ ಬೇಡಿಕೆಗಳೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.'' [http://online.wsj.com/article/SB122145492097035549.html ] "ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಕುಸಿತದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯುಬರ್ಗರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಹುಕೋಟಿಯ ಆದಾಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."ಜನರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಬರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,ಈಗಿನ ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಜನರು ನೌಕರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದಾರರಿಗೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಇಮೇಲ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ್ದರು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜಾರ್ಜ್ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ವಾಕರ್ IV ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದರು.ಬೋನಸ್ ಕಡಿತದ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಕೆಲವರ ವಾದ. ಆತ ಬರೆದುದು, "ತಂಡವೇ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ-ಸು. ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ; ನ್ಯುಬರ್ಗೆರ್ ಬರ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ನೀರಿನ ಆಳವಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಖಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಮಜುಗರಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ." [https://biz.yahoo.com/ap/081006/meltdown_lehman.html ] == ವಿವಾದಗಳು == === ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಸಂಬಳದ ವಿವಾದ === ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಿಚರ್ಡ್ ಫುಲ್ಡ್ U.S.ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಂಜೈಂಟಿವ್ಸ್ ಕಮೀಟಿ ಆನ್ ಒವರ್ಸೈಟ್ ಅಂಡ್ ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಗೆ ಈಡಾದರು. ಪ್ರತಿನಿಧಿ.ಹೆನ್ರಿ ವಾಕ್ಸ್ ಮನ್ (D-CA)ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು:ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಈಗ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ಅರ್ಥವಲಯವು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ,ಆದರೆ ನೀವು $480 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು(£276 ದಶಲಕ್ಷ) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.(£276 ದಶಲಕ್ಷ) ನಾನೊಂದು ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ ಇದು ನಿಮಗೆ ಸಮ್ಮತಿಯಾದುದೆ?"<ref name="Fuld punched in face" /> ಫುಲ್ಡ್ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಕಳೆದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು $300 ದಶಲಕ್ಷ (£173 ದಶಲಕ್ಷ)ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಬೋನಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Fuld punched in face">{{cite news | url=http://www.telegraph.co.uk/finance/financetopics/financialcrisis/3150319/Richard-Fuld-punched-in-face-in-Lehman-Brothers-gym.html | work=The Daily Telegraph | location=London | title=Richard Fuld punched in face in Lehman Brothers gym | first=Jon | last=Swaine | date=2008-10-07 | accessdate=2010-04-26 | archive-date=2010-03-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100315163856/http://www.telegraph.co.uk/finance/financetopics/financialcrisis/3150319/Richard-Fuld-punched-in-face-in-Lehman-Brothers-gym.html | url-status=dead }}</ref> ಫುಲ್ಡ್ ಅವರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಬಳದ ಬಗೆಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಸಬೂಬು ನೀಡಿದರೂ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ದಿವಾಳಿತನದ ಪ್ರಕರಣದ ಕೋರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಮುಂಚೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಅವರ ಸಂಬಳ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://story.malaysiasun.com/index.php/ct/9/cid/3a8a80d6f705f8cc/id/415432/cs/1/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928205754/http://story.malaysiasun.com/index.php/ct/9/cid/3a8a80d6f705f8cc/id/415432/cs/1/ |url-status=dead }}</ref> ಆಗ CNBC ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17,2008 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಿಚರ್ಡ್ ಫುಲ್ಡ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಮೋಸ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=March 2009}} === ಬೇರೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ದುರುಪಯೋಗ === ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನ ಏಪ್ರಿಲ್ 12,2010 ದ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯಾದ ಹಡ್ಸನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಲೆಕ್ಕದಖಾತೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಋಣಭಾದೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾತಪರಾ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯು ಹಡ್ಸನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ್ನು ಇದೊಂದು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ "ಪರ್ಯಾಯ ಧಿಮಾಕು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್, ಹಡ್ಸನ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಹಡ್ಸನ್ ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತಿತ್ತು.ಹಡ್ಸನ್ ನ ಬಹುತೇಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಈ ಮೊದಲು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತಿತ್ತು.<ref>{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2010/04/13/business/13lehman.html | title=Lehman Channeled Risks Through ‘Alter Ego’ Firm | publisher=The New York Times | date=2010-04-12 | accessdate=2010-05-25 | first=Louise | last=Story | coauthors=Eric Dash}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Wikinewspar|Lehman Brothers files for bankruptcy}} *ವಾಲುಕಾಸ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ *ಬಿಯರ್ ಸ್ಟ್ರೀರ್ನ್ಸ್ *ಇಸವಿ 2007-2008ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಸಬ್‌ಪ್ರೈಮ್‌ ಕ್ರೈಸಿಸ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್‌ *ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕರೆಕ್ಷನ್ *ಫೆಡ್ರಲ್ ಟೇಕ್ ಒವರ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾನ್ನೆ ಮೆಯ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಮ್ಯಾಕ್ *''ಎ ಕೊಲೊಸೊಲ್ ಫೈಲ್ಯುವರ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್'' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.channel4.com/news/articles/business_money/who+really+pulled+the+trigger+on+lehman/3319992 ಚಾನಲ್ 4 ನಿವ್ಸ್: ಹೌ ಬ್ರಿಟೇನ್ ಕುಡ್ ಹ್ಯಾವ್ ಸೇವ್ಡ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704072610/http://www.channel4.com/news/articles/business_money/who+really+pulled+the+trigger+on+lehman/3319992 |date=2010-07-04 }} {{2008 economic crisis}} {{DEFAULTSORT:Lehman Brothers}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಧ್ಯಾಯ 11 ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕಾಗಿ ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೈಫಲ್ಯಗಳು]] bm6s79ewtu48wg77sg1wk5jr6dh0gq0 0 26269 1430506 1430135 2026-09-27T06:55:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430506 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=October 2010}} {{US state | Name = Rhode Island| Fullname = State of Rhode Island | Common Name - Rhode Island | Flag = Flag of Rhode Island.svg | Flaglink = [[Flag of Rhode Island|Flag]] | Seal = Seal of Rhode Island.svg | Map = Map of USA RI.svg | Nickname = The Ocean State<br />Little Rhody<ref>{{cite web|author=RI.gov |url=http://www.ri.gov/facts/history.php |title=Rhode Island Government : Government |publisher=RI.gov |date= |accessdate=July 31, 2010}}</ref> | Motto = Hope | Former = Colony of Rhode Island <br />and Providence Plantations | Demonym = Rhode Islander | Capital = [[Providence, Rhode Island|Providence]] | LargestCity = [[Providence, Rhode Island|Providence]] | Governor = [[Donald Carcieri]] (R) | Lieutenant Governor = [[Elizabeth H. Roberts]] (D) | Legislature = [[Rhode Island General Assembly|General Assembly]] | Upperhouse = [[Rhode Island Senate|Senate]] | Lowerhouse = [[Rhode Island House of Representatives|House of Representatives]] | Senators = [[Jack Reed]] (D)<br /> [[Sheldon Whitehouse]] (D)| Representative=[[Rhode Island's 1st congressional district|1]]: [[Patrick J. Kennedy]] (D)<br />[[Rhode Island's 2nd congressional district|2]]: [[James Langevin]] (D)| PostalAbbreviation = RI | BorderingStates = [[Connecticut]], [[Massachusetts]]| OfficialLang = '''[[De jure]]''': None <br /> '''[[De facto]]''': English | AreaRank = 50th | TotalAreaUS = 1,214<ref>http://sos.ri.gov/library/history/facts/</ref> | TotalArea = {{convert|1214|sqmi|km2|disp=output number only}} | LandAreaUS = 1,045 | LandArea = 2,706 | WaterAreaUS = 500 | WaterArea = 6,687 | PCWater = 32.4 | PopRank = 43rd | 2000Pop (old) = 1,048,319 | 2000Pop = 1,053,209 (2009 est.)<ref name=09CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = December 23, 2009 | url = http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html}}</ref>| DensityRank = 2nd | 2000DensityUS = 1,012.3 | 2000Density = 390.78 |State Symbol MedianHouseholdIncome = $44,619 | IncomeRank = 17th | AdmittanceOrder = 13th | AdmittanceDate = May 29, 1790 | TimeZone = [[Eastern Standard Time Zone|Eastern]]: [[UTC]]-5/[[Daylight saving time|-4]] | Longitude = 71° 07' W to 71° 53' W | Latitude = 41° 09' N to 42° 01' N | WidthUS = 37 | Width = 60 | LengthUS = 48| Length = 77 | HighestPoint = [[Jerimoth Hill]]<ref name=usgs>{{cite web| date =April 29, 2005| url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| accessdate =November 7, 2006| archive-date =ಜೂನ್ 1, 2008| archive-url =https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| url-status =dead}}</ref> | HighestElevUS = 812 | HighestElev = 247 | MeanElevUS = 200 | MeanElev = 60 | LowestPoint = Atlantic Ocean<ref name=usgs/> | LowestElevUS = 0| LowestElev = 0 | ISOCode = US-RI | Website = www.ri.gov| Footnotes = * Total area in [[acres]]<br /> is approximately {{convert|776957|acre|km2|0}} }} '''ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್''',<ref name="constitution">{{cite web|url = http://www.rilin.state.ri.us/RiConstitution/ConstFull.html|title = Constitution of the State of Rhode Island|accessdate = September 9, 2007|publisher = State of Rhode Island General Assembly|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2008|archive-url = https://web.archive.org/web/20080919035215/http://www.rilin.state.ri.us/RiConstitution/ConstFull.html|url-status = dead}}</ref> ಇದನ್ನು '''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್''' ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Audio-IPA|en-us-Rhode Island.ogg|/ˌroʊd ˈaɪlɨnd/}}ಅಥವಾ{{IPA-en|rɵˈdaɪlɨnd|}}, ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಗಡಿ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]‌ನ ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜತೆ ಇದು ನೀರಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 13 ಮೂಲ ವಸಾಹತುಗಳ ಪೈಕಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ವಸಾಹತು ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ವಸಾಹತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧಿಕೃತ ಉಪನಾಮ " ದಿ ಓಷನ್ ಸ್ಟೇಟ್". ಈ ಉಪನಾಮವು ರಾಜ್ಯದ ಬೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಕೊಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಡಲಚಾಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 30% ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದರ ಭೂವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 1,೦45 ಚದರ ಮೈಲುಗಳು(2706 ಕಿಮೀ²), ಆದರೆ ಇದರ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.(ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮೂರು ನಾವಿಕ ಮೈಲುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಎಲ್ಲ ಸಾಗರ ತಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಜಲಪ್ರದೇಶವು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.) == ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ == ಹೆಸರಿನ ನಡುವೆಯೂ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಬಹುಭಾಗವು ಅಮೆರಿಕದ ಮುಖ್ಯಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್'' ಎರಡು ವಸಾಹತುಗಳಾದ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಲೀನದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ''ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್'' ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ವಸಾಹತಿನ ಹೆಸರು. ಇದು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸಿಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಸಾಹತು ಸ್ಥಳವಾದ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌'' ‌ನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನದ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ನರ್ರಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref name="water">http://www.dlt.ri.gov/lmi/map.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117053440/http://www.dlt.ri.gov/lmi/map.htm |date=ಜನವರಿ 17, 2013 }} 2007 ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಕ್ವಿಡಿಕ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪ ಹೇಗೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. 1524ರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೋಧಕ ಜಿಯೊವಾನಿ ಡಾ ವೆರಂಜಾನೊ ನರ್ರಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪ್ರವೇಶದ ಬಳಿ ದ್ವೀಪವೊಂದರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಗ್ರೀಕ್ ದ್ವೀಪ ರೋಡ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು. ವೆರೆಜಾನೊ ಯಾವ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯಾತ್ರಿಗಳು ಅಕ್ವಿಡಿಕ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು 1637ರಲ್ಲಿ ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಈ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ 1644ರಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇಡಲಾಯಿತು "ಅಕ್ವೆತ್‌ನೆಕ್‌ನ್ನು ಇನ್ನುಮೇಲೆ ಇಲೆ ಆಫ್ ರಾಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ" "ಐಸಲ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ಸ್"ನ್ನು 1646ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಕಾನೂನಿನ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref>http://sos.ri.gov/library/history/name/</ref><ref>ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ B. ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್, "ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಯೂನಿಯನ್",ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಂಟಿಕ್ವೇರಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಸಂಪುಟ. 68 (1882): [https://books.google.com/books?id=msILAAAAIAAJ&amp;lpg=PA368&amp;ots=MxZLoQLqKW&amp;dq=%22commemorated%20the%20fiery%20aspect%20of%20the%20place%22&amp;pg=PA367#v=onepage&amp;q=%22commemorated%20the%20fiery%20aspect%20of%20the%20place%22&amp;f=false ಗೀಗಲ್ ಡಾಕ್ಸ್, ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಯೂನಿಯನ್]</ref> ಆಡ್ರಿಯನ್ ಬ್ಲಾಕ್ 1627ರ ಯಾತ್ರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗಿದ್ದು, 1625ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸದ ವಿವರಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ "ಕೆಂಪು ನೋಟದ ದ್ವೀಪ"(17ನೇ ಶತಮಾನದ ಡಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "een rodlich Eylande") ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://www.s4ulanguages.com/delaet.html ''Nieuwe Wereldt ofte Beschrijvinghe van West-Indien, uit veelerhande Schriften ende Aen-teekeningen van verscheyden Natien (Leiden, Bonaventure &amp; Abraham Elseviers, 1625)'' ]. ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಠ್ಯದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ: "ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ (1916): https://archive.org/stream/documentaryhisto02chap/documentaryhisto02chap_djvu.txt</ref> 1659ರಷ್ಟು ಮುಂಚಿನ ಡಚ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು "ರೂಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಟ್‌" ಅಥವಾ ರೆಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪು ಶರತ್ಕಾಲದ ಎಲೆಗೊಂಚಲು ಅಥವಾ ತೀರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಡಚ್ ನಾಗರಿಕನಿಂದ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ(ಬಹುಶಃ ಸ್ವತಃ ಆಡ್ರಿಯನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಅವರಿಂದ).<ref>ಎಲಿಶಾ ಪಾಟ್ಟರ್, 1835. ದಿ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್. ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, v3. https://books.google.com/books?id=RDIqdXhz9A4C&amp;ots=4A087c9MfB&amp;dq=potter's%20early%20history%20of%20narragansett&amp;pg=PA22#v=snippet&amp;q=dutch%20name&amp;f=false</ref><ref name="books.google.com">ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ G. ಆರ್ನಾಲ್ಡ್, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ (1859). https://books.google.com/books?id=iUJg2uqb7LgC&amp;pg=PA70#v=onepage&amp;q&amp;f=false</ref><ref name="books.google.com"/> [[ಚಿತ್ರ:Verrazzano monument.jpg|250px|right|thumb|ವೆರಾಜಾನೊ ಸ್ಮಾರಕ, ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್.]] ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ,ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ, ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜತೆ ಸಮಾನ ನಡವಳಿಕೆ ಕುರಿತು ಬೋಧಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಅವರನ್ನು ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನಿಂದ ಹೊರಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಹನೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಅವರ ಜತೆಗೆ ಇತರರು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್‌ನ್ನು ಮುಕ್ತ ಒಡೆತನದ ವಸಾಹತನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. "ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್"ದೈವಾನುಗ್ರಹವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್" ಪದವು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಸಾಹತಿನ ಪದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.(ಜನರು ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದು). ಹೀಗೆ, ಈ ಹೆಸರು ನಂತರದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಗುಲಾಮ ವಸಾಹತುಗಳ ಜತೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನಂತರ,ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡನ್ನು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್ ಎಂಬ ವಸಾಹತಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. "ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್" ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಅತೀ ಉದ್ದನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. 2009 ಜೂನ್ 23ರಂದು ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ(ಶಾಸನ ಸಭೆ) ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್ ಹೆಸರು ಇರಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಕೈಬಿಡಬೇಕೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಜನರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಿಡಲು ಮತದಾನ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹೆಸರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂಬ ತಪ್ಪುಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5jcjT9yQ3eiJ9uywggCR_IuT7O9lwD9922KB80 RI ಕ್ಲೋಸರ್ ಟು ಚೇಂಜಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ನೇಮ್ ಓವರ್ ಸ್ಲೇವರಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ 2009ರ ಜೂನ್‌ 29ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 2010ರ ನವೆಂಬರ್ 2ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಜನಾದೇಶದ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಉಪನಾಮವು "ದಿ ಓಷನ್ ಸ್ಟೇಟ್" ಎನ್ನುವುದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಬೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ(ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಕೊಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಚಾಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 30%ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ.) == ಬೌಗೋಳಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Rhode Island - NED500.jpg|225px|thumb|ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] {{See|List of counties in Rhode Island}} [[ಚಿತ್ರ:National-atlas-rhode-island.png|thumb|225px|left|ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ನಕ್ಷೆ.]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 1,535 ಚದರ ಮೈಲಿ (4,002 ಕಿಮಿ²) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಗಡಿ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದ ಜತೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಡುವೆ ಕಿರಿದಾದ ಕಡಲಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವು 200 ಅಡಿ(60 ಮೀ). ಸಾಗರ ರಾಜ್ಯ(ಓಷನ್ ಸ್ಟೇಟ್)ಎಂದು ಉಪನಾಮ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಗರ ಕಿನಾರೆಗಳಿವೆ. ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿದ್ದು,ನೈಜ ಪರ್ವತಗಳಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರ್ವತಶೃಂಗವು ಜೆರಿಮೋತ್ ಪರ್ವತವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 812 ಅಡಿ(247ಮೀ)ಎತ್ತರವಿದೆ.<ref name="usgs"/> ಅಪ್ಪಾಲಾಚಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನರ್ರಾಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಕೆಳಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲಂಡ್ ಒಳಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕಾಡುಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref name="ecoregions">{{cite journal |author = Olson, D. M, E. Dinerstein, ''et al'' |title = Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth |journal = [[BioScience]] |year = 2001 |volume=51 |issue=11 |pages= 933-938 |url = http://gis.wwfus.org/wildfinder/ |doi = 10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2 }}</ref> ನರಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ಲಾಕ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮುಖ್ಯಭೂಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 12 ಮೈಲುಗಳು(19 ಕಿಮೀ)ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯೊಳಗೆ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಅತೀ ದೊಡ್ಡದು ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್,ಮಿಡಲ್‌ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವು ಕೊನಾನಿಕಟ್, ಪ್ರೂಡೆನ್ಸ್‌ ಮೂರನೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. === ಬೌಗೋಳಿಕತೆ === ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುವ ಅಪರೂಪ ವಿಧದ [[ಕಲ್ಲು]] ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡೈಟ್ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ)ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಕಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಖನಿಜದ ಎರಡು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅದರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. === ಹವಾಗುಣ === ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಬಿಸಿಯಾದ, ಮಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ತಣ್ಣನೆಯ ಚಳಿಯ ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಖಂಡೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 104&nbsp;°F (40&nbsp;°C), 1975 ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಂದು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.infoplease.com/ipa/A0001416.html ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಟೆಂಪರೇಚರ್ಸ್ ಬೈ ಸ್ಟೇಟ್] ಇನ್ಫೋರ್ಮೇಶನ್ ಪ್ಲೀಸ್ ಅಲ್ಮಾನಾಕ್</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ -25&nbsp;°F (-32&nbsp;°C), 1996 ಫೆಬ್ರವರಿ 5ರಂದು ಗ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.infoplease.com/ipa/A0001416.html ರೆಕಾರ್ಡಡ್ ಲೋಯೆಸ್ಟ್ ಟೆಂಪರೇಚರ್ಸ್ ಬೈ ಸ್ಟೇಟ್] ಇನ್ಪೋರ್ಮೇಷನ್ ಪ್ಲೀಸ್ ಅಲ್ಮಾನಕ್</ref> ಮಾಸಿಕ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು ಗರಿಷ್ಠ 83&nbsp;°F (28&nbsp;°C) ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 20&nbsp;°F (-7&nbsp;°C)ವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.rssweather.com/climate/Rhode%20Island/Providence/temp.png ಎವರೇಜ್ ಟೆಂಪರೇಚರ್ ರೇಂಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117053431/http://www.rssweather.com/climate/Rhode%20Island/Providence/temp.png |date=ಜನವರಿ 17, 2013 }}, RSSWeather.com.</ref> {{Weather box |location = Rhode Island |single line = Yes |Jan record high F = 70 |Feb record high F = 72 |Mar record high F = 90 |Apr record high F = 98 |May record high F = 96 |Jun record high F = 98 |Jul record high F = 102 |Aug record high F = 104 |Sep record high F = 100 |Oct record high F = 88 |Nov record high F = 81 |Dec record high F = 77 |Jan high F = 26 |Feb high F = 39 |Mar high F = 48 |Apr high F = 58 |May high F = 69 |Jun high F = 77 |Jul high F = 83 |Aug high F = 81 |Sep high F = 73 |Oct high F = 63 |Nov high F = 52 |Dec high F = 42 |Jan low F = 20 |Feb low F = 23 |Mar low F = 30 |Apr low F = 39 |May low F = 49 |Jun low F = 58 |Jul low F = 64 |Aug low F = 63 |Sep low F = 55 |Oct low F = 43 |Nov low F = 43 |Dec low F = 26 |Jan record low F = -23 |Feb record low F = -17 |Mar record low F = 1 |Apr record low F = 11 |May record low F = 29 |Jun record low F = 39 |Jul record low F = 48 |Aug record low F = 49 |Sep record low F = 32 |Oct record low F = 20 |Nov record low F = 6 |Dec record low F = -12 |Jan precipitation inch = 4.37 |Feb precipitation inch = 3.45 |Mar precipitation inch = 4.43 |Apr precipitation inch = 4.16 |May precipitation inch = 3.66 |Jun precipitation inch = 3.38 |Jul precipitation inch = 3.17 |Aug precipitation inch = 3.90 |Sep precipitation inch = 3.70 |Oct precipitation inch = 3.69 |Nov precipitation inch = 4.40 |Dec precipitation inch = 4.14 |source 1 = <ref>{{cite web |url=http://www.weather.com/outlook/travel/businesstraveler/wxclimatology/monthly/graph/USRI0014?from=36hr_bottomnav_business |title=Average Weather Rhode Island - Temperature and Precipitation |publisher=Weather.com |accessdate=August 6, 2009}}</ref> |date=August 2010 }} == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Rhode Island}} ==== ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕೆ: 1636-1770 ==== [[File:Providence, Rhode Island, Original Deed.jpg|thumb|200px|right|ಮುಖಂಡ ಕ್ಯಾನೋನಿಕಸ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ 1636ರ ಮೂಲ ಕಾನೂನು ಪತ್ರ. ]] [[ಚಿತ್ರ:Roger Williams and Narragansetts.jpg|thumb|225px|ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ನರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು.]] {{Main|Colony of Rhode Island and Providence Plantations}} 1636ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುವಿನಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ನರ್ರಾಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಇದು ನರ್ರಾಗಾನ್‌ಸೆಟ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು '''ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್''' ಎಂದು ಕರೆದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ದ್ವೀಪ(ರೋಗ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite book | publisher = Penguin (Non-Classics) | isbn = 0140082689 | page = [https://archive.org/details/pilgrimsintheiro00mart/page/77 77] | last = Marty | first = Martin E. | title = Pilgrims in Their Own Land: 500 Years of Religion in America | url = https://archive.org/details/pilgrimsintheiro00mart | date = August 6, 1985 }}</ref> 1638ರಲ್ಲಿ, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಜತೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದ ನಂತರ ಅನ್ನೆ ಹುಚ್ಚಿಸನ್, ವಿಲಿಯಂ ಕಾಡಿಂಗ್‌ಟನ್, ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಫಿಲಿಪ್ ಶರ್ಮನ್ಹಾಗು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನಮತೀಯರುಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ (ಆಗ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು) ನೆಲೆಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದ್ದು,ಅದನ್ನು ಪೊಕಾಸೆಟ್ ಎಂದು ಅವರು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ವಸಾಹತಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾಪಕರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸಾಹತಾಯಿತು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಗೋರ್ಟನ್ 1642ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಶಾವೊಮೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದು, ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ಜತೆ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. 1644ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್, ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌‌ಮೌತ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ಸ್ ವಸಾಹತು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿತು ಹಾಗು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು "ಅಧ್ಯಕ್ಷ" ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಗೋರ್ಟನ್ 1648ರಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕ ವಾರ್ವಿಕ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟರು.<ref>{{cite web |url=http://lonang.com/exlibris/organic/1663-cri.htm |title=Charter of Rhode Island (1663) |publisher=Lonang.com |date= |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 26, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126053349/http://lonang.com/exlibris/organic/1663-cri.htm |url-status=dead }}</ref> ಈ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಸಾಹತುಗಳು 1663ರ ಸನ್ನದಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, 1842ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=July 2009}} ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜತೆ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಉಳಿದರೂ,ಇತರೆ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಹೆಚ್ಚು ಹಳಸಿತ್ತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಶಾಂತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಡುವೆಯೂ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ರಕ್ತಪಾತಕ್ಕೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ(1675–1676), ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ಜೋಸಿಯ ವಿನ್‌ಸ್ಲೋ ನೇತೃತ್ವದ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೈಮೌತ್ ಸೈನ್ಯವು ಭದ್ರವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ವಾಂಪ್‌ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾದ ನರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಗ್ರಾಮವನ್ನು 1675ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ನಾಶಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್'ಸ್ ವಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608035001/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm |date=ಜೂನ್ 8, 2010 }} ಇನ್ [http://www.historyplace.com historyplace.com].</ref> ನರಾಗ್ಗನ್‌ಸೆಟ್ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಹಾಗು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅನೇಕ ನಗರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡುವಂತೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಅಂತಿಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಪಡೆಗಳು ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್‍‌ನನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದವು. ವ್ಯಾಂಪನೋವಗ್ ಯುದ್ಧವೀರ ಮೆಟಾಕಾಮ್‌(ಕಿಂಗ್‌ ಫಿಲಿಪ್‌)ನನ್ನು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜೇಮ್ಸ್ II, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಸಾಹತುಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತನ್ನು 1686ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1688ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲೋರಿಯಸ್ ರಿವಾಲ್ಯುಷನ್‌ ನಂತರ, ರಾಯಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡ ಕೃಷಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಡಗುನಿರ್ಮಾಣವು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮರುಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ದಾಖಲೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ, ವಸಾಹತು ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಂಪದಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್‌ರ ಜತೆ ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಲಾಭದಾಯಕ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ರಮ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.projo.com/extra/2006/slavery/day1/ |title="The Unrighteous Traffick", in '&#39;The Providence Journal'&#39; Sunday, March 12, 2006 |publisher=Projo.com |date=March 12, 2006 |accessdate=July 31, 2010}}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 1776ರ ಮೇ 4ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ 13 ವಸಾಹತುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ. ಇದು 1790ರ ಮೇಲೆ 29ರಂದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ 13 ವಸಾಹತುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೊನೆಯ ವಸಾಹತಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಅದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.<ref>[http://www.usconstitution.net/rat_ri.html "ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರ‌್ಯಾಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ U.S. ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906161642/https://www.usconstitution.net/rat_ri.html |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2018 }}.</ref> ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಆಶ್ರಯನೀಡಿದ 8 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ==== ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದವರೆಗೆ: 1770–1860 ==== [[ಚಿತ್ರ:King Philip's Seat.jpg|thumb|225px|right|ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್‌ನ ಆಸನ," ಮೌಂಟ್ ಹೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬೇಟಿ ಸ್ಥಳ.]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಮತದಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಥಮ ರಕ್ತಪಾತವು 1772ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ನಿವಾಸಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಲಂಗರು ಹಾಕಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಡಗಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಘಟನೆಯು ಗ್ಯಾಸ್ಪೀ ಅಫೇರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌(ಮೇ4,1776 )ನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದ ಮೂಲ 13 ವಸಾಹತುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ವಸಾಹತು ಎನಿಸಿದೆ. ಅದರ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಹೇರುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ನಂತರವೇ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.<ref name="KnowRhode">[http://sos.ri.gov/library/history/independence/ ನೊವ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್], RI ಸೆಕ್ರೇಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 17ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್-ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಹೊರದೂಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ಮೊದಲನೇ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕವಾದ ಪ್ರಥಮ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ತುಕಡಿಯ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. 1778 ಆಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು ನಡೆದ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ U.S.ಪರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತನಗಿಂತ ತುಂಬ ಬಲಾಢ್ಯವಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಆಗಮನದಿಂದ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತನ್ನ ನೌಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾಯಿತು. ವಿರ್ಜಿನಿಯದ ಯಾರ್ಕ್‌ಟೌನ್‌ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 1781ರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ಯಾರ್ಕ್‌ಟೌನ್ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕದ ಸೈನಿಕರ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಜನರಲ್ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಲೂವಿಸ್ XVIಕಳಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಕಾಮ್ಟೆ ಡೆ ರೊಚಾಂಬು ಜಂಟಿ ಆಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳು ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸಭಾಂಗಣ ಸೇರಿದಂತೆ ರೋಡ್‌ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯಿತು ಹಾಗು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸಕಾಲಿಕ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಹಲವಾರು ದೇಶಭಕ್ತರು ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಯಲ್ ಗವರ್ನರ್ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ವಾರ್ಡ್, ರಾಯಲ್ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಬ್ರೌನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಚಾನ್ಸಲರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್, ರೆವೆರೆಂಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್, ಜನರಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಚೆಲ್ ವಾರ್ನಮ್, ಜಾನ್ ಬ್ರೌನ್, ಡಾ.ಸೋಲೋಮನ್ ಡ್ರೌನ್, ಯೇಲ್ ಕಾಲೇಜು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಜ್ರಾ ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಥಿಯೋಡರ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:Providence, Rhode Island, 1858.jpg|thumb|250px|right|19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್]] ಥಾಮಸ್ ಸೋಮರ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಿಂದ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜವಳಿ ಯಂತ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ 1787ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ಮಾಸಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ ಬೆವರ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವರು ನೆರವಾದರು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಸ್ಲೇಟರ್ ಜತೆ ಸೇರಿದ ಮಾಸಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಜಲಚಾಲಿತಶಕ್ತಿಯ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಯಾದ ಎರಡನೇ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಾಂತಿಯು ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕಾಯಂ ಭೂರಹಿತ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ವರ್ಗ ಬೆಳೆಯಿತು. 1829ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 60% ಮುಕ್ತ ಬಿಳಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರು ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Former Stable at Brenton Point State Park, Newport, Rhode Island 1968.jpg|thumb|left|ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಹೊರೆಗೆ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಲಾದ ಗಿರಣಿ (1968)]] ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. 1842ರಲ್ಲಿ,ಥಾಮಸ್ ಡೋರ್ ಉದಾರವಾದಿ [[ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಕರಡು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಜನಾದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ,ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಹಾಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ವಾರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್ ಜನರ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಡಾರ್ ದಂಗೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ನವೀಕೃತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ $1ಚುನಾವಣೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಕ್ರಾಂತಿ ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 1652ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಗುಲಾಮಪದ್ಧತಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. 1774ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗುಲಾಮರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಯಾವುದೇ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಸಾಹತಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 6.3%ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ತ್ರಿಕೋನೀಯ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಯಿತು. ಇವರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವರು ಬ್ರೌನ್ ಕುಟುಂಬದ ಸಹೋದರರಾದ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಾಸ್. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದರೂ ಕೆಲವು ಬ್ರೌನರು,ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಸಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ರದ್ದತಿ ವಾದಿಗಳಾದರು. ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರ ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ 60% ರಿಂದ 90%ರ ನಡುವೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>[http://www.slavenorth.com/rhodeisland.htm ಸ್ಲೇವರಿ ಇನ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್], ಫ್ರಂ ಸ್ಲೇವರಿ ಇನ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 17ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.brown.edu/Administration/News_Bureau/Info/Slavery.html ಸ್ಲೇವರಿ, ದಿ ಬ್ರೌನ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆಫ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್, ಎಂಡ್ ಬ್ರೌನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090615153948/http://www.brown.edu/Administration/News_Bureau/Info/Slavery.html |date=ಜೂನ್ 15, 2009 }}, ಬ್ರೌನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಬ್ಯೂರೊ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 17ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ==== ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಿಂದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಯುಗ: 1860–1929 ==== [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಂಕನ್‌ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನವಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 25,236 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ 1,685 ಮಂದಿ ಅಸುನೀಗಿದರು. ನಾಗರಿಕರಂಗಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಇತರ ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಒಕ್ಕಟೂದ ಸೇನೆಗೆ ಸಮರ ಜಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಅದರ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಾಗಣೆಯಾಯಿತು. 1866ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/RhodeIslandHistory/chapt5.html |title=Rhode Island History: CHAPTER V: Change, Controversy, and War, 1846-1865 |accessdate=March 28, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060203064148/http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/RhodeIslandHistory/chapt5.html |url-status=dead }}</ref> ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ವಲಸೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. 1860ರ ದಶಕದಿಂದ 1880ರ ದಶಕದವರೆಗೆ,ಅನೇಕ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್,ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯುಬೆಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ವಲಸೆಗಾರರು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/RhodeIslandHistory/chapt6.html |title=Rhode Island History: CHAPTER VI: The Gilded Age, 1866-1899 |accessdate=March 28, 2006 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925071033/http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/RhodeIslandHistory/chapt6.html |url-status=dead }}</ref> ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ವಲಸೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಿತು. ದೇಶದ ಉಳಿದ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಗಾಮಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ರಾಜ್ಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇಧ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ 18ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.coolquiz.com ಕೂಲ್ ಕ್ವಿಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201114001104/http://www.coolquiz.com/ |date=ನವೆಂಬರ್ 14, 2020 }}.</ref> ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪವು 28,817 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ 612 ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರವು ರಾಜ್ಯವು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಫ್ಲೂ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಲಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/RhodeIslandHistory/chapt7.html |title=Rhode Island History: CHAPTER VII: Boom, Bust, and War, 1900-1945 |accessdate=March 28, 2006 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 2, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302040555/http://www.rilin.state.ri.us/studteaguide/rhodeislandhistory/chapt7.html |url-status=dead }}</ref> 1920ಮತ್ತು 1930ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ [[ಕು ಕ್ಲುಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್|ಕು ಕ್ಲಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್]] ಸದಸ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆಗೆ ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಕಿಟುಯೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಚ್‌ಮನ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಶಾಲೆಗೆ ಅಗ್ನಿಗಾಹುತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ಲಾನ್(ರಹಸ್ಯ ಸಮಾಜ) ಕಾರಣವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶಾಲೆಯು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಿತ್ತು.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ಮಿತ್, [http://www.projo.com/specials/century/month4/426nw1.htm ಇನ್ ದಿ 1920s ದಿ ಕ್ಲಾನ್ ರೂಲ್ಡ್ ದಿ ಕಂಟ್ರಿಸೈಡ್], ದಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸೆಂಚುರಿ ''ದಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್'',ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 1999.</ref> ==== ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ: 1929–ಇಂದಿನವರೆಗೆ ==== 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಆದರೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವು ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿತು. ದೇಶದ ಉಳಿದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆ ನಗರದ ಮುಖ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹಾಗೂ GI ಮಸೂದೆ‌ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಉಪನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ಇದು ಪಟ್ಟಣ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದಿತು.{{Citation needed|reason=Too broad and inclusive a statement which needs rewording|date=February 2010}} ಮಹಾ ಹಿಂಜರಿತದ ತರುವಾಯ,ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷವು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಿತು. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಜಾಲನ್ನು ದ್ವೀಪವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅನೇಕ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬೋಸ್ಟನ್‌ನಿಂದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮನೆಗಳ ದರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ ಫಲವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ವಸತಿಹೀನರಾದರು.<ref>{{cite web | url = http://204.17.79.244/profiles/cw_pro.html | title = Providence Neighborhood Profiles | access-date = ನವೆಂಬರ್ 17, 2010 | archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060425093125/http://204.17.79.244/profiles/cw_pro.html | url-status = dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:N3419822 37931820 6163Providence.jpg|thumb|250px|right|21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್]] ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಿ "ಉತ್ತಮ ಸರ್ಕಾರ" ಸುಧಾರಣೆವಾದಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಅತಿರೇಕಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಹಾಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಈಸ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ನ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಸಿಯೇರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಮಾಜಿ ಮೇಯರ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ Aಬಡ್ಡಿ ಸಿಯಾನ್ಸಿ(ಅವರು ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ನೇತಾರರಾದರು ಹಾಗೂ RICO (ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ) ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು)ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸುಧಾರಣೆವಾದಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ{{When|date=January 2010}} ಸದನದ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಜಾನ್ ಹಾರ್ವುಡ್, ರಾಜ್ಯ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಜಾನ್ ಸೆಲೋನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸೆನೆಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಲಿಯಂ ಐರನ್ಸ್ ಹಗರಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.{{Citation needed|date=January 2010}} 2003ರಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್‌ವಾರ್ವಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್ ಅಗ್ನಿದುರಂತವು ಒಂದು ನೂರು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಬೆಂಕಿದುರಂತದ ಫಲವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧದ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Butler">{{cite news | last= Butler | first= Brian | title = Nightclub Fire Kills 39 People |date=February 21, 2003 | publisher= CNN | url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0302/21/bn.09.html}}</ref> 2010 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದ ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿಹರಿದಿದ್ದರಿಂದ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದವು. ಮಾರ್ಚ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಹವೆಯ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗವು ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತವಾದವು. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್ 29 -30ರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಲ್ಲಿ 14 ಇಂಚುಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿಹರಿದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪಾವ್‌ಟಕ್ಸೆಟ್ ನದಿ. ಪಾವ್‌ಟಕ್ಸೆಟ್ ನದಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ{{convert|11|ft|m}} ಪ್ರವಾಹದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿ ಉಕ್ಕಿಹರಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಘಟಕವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ 95ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 5 ಮೈಲುಗಳ(8ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆ ಬಂದ್ ಆಯಿತು. ಇದರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಾರ್ವಿಕ್‌, ವೆಸ್ಟ್‌ವಾರ್ವಿಕ್, ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ಮುಳುಗಿದವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್ ಮಧ್ಯೆಯಿರುವ ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರವಾಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ,ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ನೆರೆಯ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರವಾಸಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು FEMA (ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಥೆ)ವನ್ನು ಕೂಡ ಕರೆಸಲಾಗಿತ್ತು. 2010ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ಇನ್ನೂ ಪುನಾರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಪುನಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == {| class="wikitable" style="float:right;font-size:79%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' </td> |- style="background:lightgrey" ! ವರ್ಷ ! ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ! ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ |- | style="background:#f0f0ff"|2008 | style="background:#fff3f3"|35.21% ''165,391'' | style="background:#f0f0ff"| '''63.13%''' ''296,571'' |- | style="background:#f0f0ff"|2004 | style="background:#fff3f3"|38.67% ''169,046'' | style="background:#f0f0ff"|'''59.42%''' ''259,760'' |- | style="background:#f0f0ff"|2000 | style="background:#fff3f3"|31.91% ''130,555'' | style="background:#f0f0ff"|'''60.99%''' ''249,508'' |- | style="background:#f0f0ff"|1996 | style="background:#fff3f3"|26.82% ''104,683'' | style="background:#f0f0ff"|'''59.71%''' ''233,050'' |- | style="background:#f0f0ff"|1992 | style="background:#fff3f3"| 29.02% ''131,601'' | style="background:#f0f0ff"|'''47.04%''' ''213,299'' |- | style="background:#f0f0ff"|1988 | style="background:#fff3f3"| 43.93% ''177,761'' | style="background:#f0f0ff"|'''55.64%''' ''225,123'' |- | style="background:#fff3f3"|1984 | style="background:#fff3f3"| '''51.80%''' ''212,080'' | style="background:#f0f0ff"| 49.90% ''197,106'' |- | style="background:#f0f0ff"|1980 | style="background:#fff3f3"| 37.20% ''154,793'' | style="background:#f0f0ff"|'''47.70%''' ''198,342'' |- | style="background:#f0f0ff"|1976 | style="background:#fff3f3"| 44.10% ''181,249'' | style="background:#f0f0ff"|'''55.40%''' ''227,636'' |- | style="background:#fff3f3"|1972 | style="background:#fff3f3"| '''53.00%''' ''220,383'' | style="background:#f0f0ff"| 46.80% ''194,645'' |} ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹಾಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ L. ಕಾರ್ಸೀರಿ (R) ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ H. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇದರ ಅಮೆರಿಕದ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು ಜ್ಯಾಕ್ ರೀಡ್(D)ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಡನ್ ವೈಟ್‌ಹೌಸ್ (D). ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎರಡು ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ J. ಕೆನಡಿ (D-1) ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಲ್ಯಾಂಗೆವಿನ್(D-2). ''ನೋಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಕ್ಷೆ.'' ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧಿಕೃತ ಗವರ್ನರ್ ನಿವಾಸ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕೆಲವೇ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.'' ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಸಭೆಯು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದು, 75 ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆ ಮತ್ತು 38 ಸದಸ್ಯರಸೆನೆಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದ್ವಿಸಭೆಯ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಫೆಡರಲ್ ಹೌಸ್ (ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಭೆ) ಮತ್ತು ಎಲಕ್ಟೋರಲ್ ಕಾಲೇಜು(ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು) ಎರಡರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ನಿವಾಸಿಗೆ 8ನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಲಕ್ಟೋರಲ್ ಮತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕೂಡ ಎಲೆಕ್ಟರೋಲ್ ಮತಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>http://www.270towin.com/states/New_Jersey www.270towin.com/states/New_Jersey</ref> ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. 1980ರ U.S.ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೇಗನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ 6 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರೇಗನ್ 1984ರಲ್ಲಿ 49 ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಯದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ವನ್ನು ಒಯ್ದಿದ್ದರು.ಆದರೆ ರಾಜ್ಯವು ರೇಗನ್ ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದುರ್ಬಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 1988 ಮತ್ತು 2000ದಲ್ಲಿ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 1996 ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯವು 1908ರವರೆಗೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ 24 ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ೭ ಬಾರಿ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟರಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿತ್ತು. 2004ರಲ್ಲಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜಾನ್ ಕೆರಿ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ 59.4% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ 20ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಯಿಂಟ್ ಅಂತರದ ಜಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು(ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ) ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 39 ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲವೂ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವು. ಈಸ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್,ವೆಸ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಟಿಯೇಟ್ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://web.mit.edu/cstewart/www/nationwide2004.xls|title=nationwide2004|author=Stewart, Charles|publisher=Massachusetts Institute of Technology|accessdate=August 28, 2007}} taken from http://web.mit.edu/cstewart/www/election2004.html</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರಿಗೆ 29 ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಯಿಂಟ್ ಅಂತರದ ಜಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು ಸ್ಕಿಚುಯೇಟ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಲ್ಲ 39 ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವು.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/ELECTION/2008/results/county/#RIP00p1 |title=CNN Election Results by town in Rhode Island |accessdate=January 6, 2009}}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ [[ಮರಣದಂಡನೆ]]ಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ 15 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಬಹು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಿಚಿಗನ್ ನಂತರ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು(ಮಿಚಿಗನ್ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ಮೊದಲನೇ ರಾಷ್ಟ್ರ) ಹಾಗು 1840ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದಿತ್ತು. 2009ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಅದು ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.signonsandiego.com/news/nation/20050910-0019-sexforsale.html|title=Rhode Island police seek stricter anti-prostitution laws|author=Eric Tucker |accessdate=April 13, 2008| publisher=Union-Tribune Publishing Co.}}</ref> 2009ರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ 9ನೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.walletpop.com/insurance/safest-states ಸೇಫೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205081617/http://www.walletpop.com/insurance/safest-states |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2010 }} 2009 ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಧಿಕ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿವೆ.ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ 7ನೇ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ,ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ 6ನೇ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="taxes">{{cite web|url=http://www.projo.com/news/content/projo_07102007_ndown.5f1e041a.html|author=Downing, Neil|title=Rhode Island taxes rising, now seventh in the country|accessdate=April 24, 2008}}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಗಾಂಜಾ(ಮರಿಜುವಾನಾ) ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಮೂರನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. {{Further|[[Political party strength in Rhode Island]]}} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {{USCensusPop |1790 = 68825 |1800 = 69122 |1810 = 76931 |1820 = 83059 |1830 = 97199 |1840 = 108830 |1850 = 147545 |1860 = 174620 |1870 = 217353 |1880 = 276531 |1890 = 345506 |1900 = 428556 |1910 = 542610 |1920 = 604397 |1930 = 687497 |1940 = 713346 |1950 = 791896 |1960 = 859488 |1970 = 946725 |1980 = 947154 |1990 = 1003464 |2000 = 1048319 |estyear = 2009<ref name=09CenEst/> |estimate = 1053209 }} {{US Demographics}} ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt|title=Population and Population Centers by State: 2000|publisher=US Census Bureau|accessdate=April 24, 2008}}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ನದಿಯಿಂದ ವೂನ್‌ಸಾಕೆಟ್‌ವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಗಿರಣಿಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೊ ಪ್ರಕಾರ,2005ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಂದಾಜು 1,076,189ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 3,727ಅಥವಾ 0.3%ಕಡಿಮೆ ಹಾಗು 2000ನೇ ವರ್ಷದಿಂದ 27, 870ಅಥವಾ 2.7%ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ 15,220ರಷ್ಟು ಜನಗಣತಿಗಿಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು(ಅಂದರೆ 66,973 ಜನನಗಳಲ್ಲಿ 51,753ರಷ್ಟು ಮರಣವನ್ನು ಕಳೆದು)ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ 14,001 ಜನರ ನಿವ್ವಳ ವಲಸೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಹೊರಭಾಗದ ವಲಸೆಯು ಒಟ್ಟು 18,965 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಕಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ದೇಶದೊಳಗಿನ ವಲಸೆಯಿಂದ ಒಟ್ಟು 4,964ಜನರ ನಿವ್ವಳ ಇಳಿಮುಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Rhode Island population map.png|thumb|225px|left|ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ನಕ್ಷೆ]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಪೀಳಿಗೆ ಗುಂಪುಗಳು:<br /> {{flagicon|Italy}} 19% ಇಟಲಿಯನ್<br /> {{flagicon|Ireland}} 19% ಐರಿಷ್<br /> {{flagicon|Quebec}} 17.3% ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಿಯನ್<br /> {{flagicon|England}} 12% ಇಂಗ್ಲಿಷ್<br /> {{flagicon|Portugal}} 8.7% ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 11%ಇದ್ದಾರೆ. ಪೋರ್ಟೋ ರಿಕಾನ್,ಡಾಮಿನಿಕನ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://64.233.169.104/search?q=cache:xd5yzrxIP4QJ:www.prsasene.org/events/files/070322_Hispanic_panel/EBP_RI_Hispanic_Market.pdf+number+hispanics+%22rhode+island%22&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;cd=12&amp;gl=us&amp;lr=lang_en</ref> 2000ನೇ U.S.ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ,5 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ 8.07%ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪಾನಿಷ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 3.80% [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ,1.96%[[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು 1.39% ಜನರು [[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್]] ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D44%26mode%3Dstate_tops |title=Language Map Data Center |publisher=Mla.org |date=July 17, 2007 |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101205100552/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D44%26mode%3Dstate_tops |url-status=dead }}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 6.1% 5ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು,23.6%ಜನರು 18ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು ಮತ್ತು 14.5%ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 52%ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ(ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ).ಅವರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಕೇಪ್ ವರ್ಡಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ,ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೈಬೀರಿಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು,15,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://runningafrica.com/news-03212009DED-Extension.html|title=Obama grants 12 month extension to Liberians on DED|accessdate=January 4, 2009|publisher=The Providence Journal c/o The African Media Network|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 18, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090418080005/http://runningafrica.com/news-03212009DED-Extension.html|url-status=dead}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಿಯನ್ನರು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಐರಿಷ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಟ್ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ತಲೆಮಾರಿನ ಯಾಂಕೀಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು,ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸ್ವಾಂಪ್ ಯಾಂಕೀಸ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಪ್ ವರ್ಡಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು,ಲೈಬೀರಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು,ನೈಜೀರಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಘಾನಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ವಲಸೆಗಾರರು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎಲ್ಲ 50 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ,ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ನಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾಗಿದೆ. === ಧರ್ಮ === [[ಚಿತ್ರ:Grace Church Providence.jpg|250px|thumb|right|ಗ್ರೇಸ್ ಚರ್ಚ್, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ 175 ಮ್ಯಾಥೀವ್‌ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರ್ಚ್.]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:<ref name="religion">{{cite web |url=http://www.adherents.com/adhloc/Wh_284.html#631 |publisher=Adherents.com |title=Religion by Location |date=April 23, 2007 |accessdate=February 13, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 13, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713213151/http://www.adherents.com/adhloc/Wh_284.html#631 |url-status=dead }}</ref> * [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] – 87.5% : :* ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ – 49% (ಪ್ರತಿ 2008 ARIS ದಾಖಲೆ) :* ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ – 21.6% :: ::* ಎಪಿಸ್ಟಕೋಪ್ಯಾಲಿಯನ್ – 8.1% ::* ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ – 6.3% ::* ಎವಾಂಗ್ಲಿಕಲ್ – 4% ::* ಇತರೆ – 3.2% :* ಇತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ : <2.3% * ಸ್ವಯಂ-ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕೇತರರು – 6% * ಇತರ ಧರ್ಮದವರು : <4.5% ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಪಿಸ್ಕೋಪಾಲಿಯನ್ಸ್ 26,756ಜನರಿದ್ದು,ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ಪೈಕಿ 20,997 ನಿಷ್ಠರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/44_2000.asp |title=The Association of Religion Data Archives &#124; Maps & Reports |publisher=Thearda.com |date= |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091211072046/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/44_2000.asp |url-status=dead }}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಯಹೂದ್ಯ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಟೌರೊ ಯಹೂದ್ಯ ಆರಾಧನ ಮಂದಿರವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತೀ ಹಳೆಯ ಆರಾಧಾನಾ ಮಂದಿರವಾಗಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಶೇಕಡವಾರು ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="catholic">{{cite web | url = http://www.adherents.com/largecom/com_romcath.html | publisher = Adherents.com | title = The Largest Roman Catholic Communities | accessdate = February 13, 2009 | year = 2000 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 21, 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200321150325/https://www.adherents.com/largecom/com_romcath.html | url-status = dead }}</ref> ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐರಿಷರು,ಇಟಾಲಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಿಯನ್ನರ ವಲಸೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ(ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ರಾಜ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 55%–60%ರಷ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ). ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್(ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಮುದಾಯಗಳು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ)ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಸಮುದಾಯಗಳು(ರಾಜ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆರಡು ಸಮುದಾಯಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು 20%ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ)ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೌಂಟಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ 10ಅತ್ಯಧಿಕ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಕರು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಏಕೈಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು [[ಯೂಟ|ಉಟಾ]] ಮಾತ್ರ. === ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Newport Rhode Island USA.jpg|300px|right|thumb|ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಿ ಬೀದಿ]] {{Main|Cities and towns in Rhode Island}} {{See also|Rhode Island locations by per capita income}} {{See also|Category:Villages in Rhode Island}} ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 39 ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂಶಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ-ಜಲಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಗಿರಣಿಯಿಂದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್,ಸೀಕಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ರಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಅತೀದೊಡ್ಡ 15 ಪುರಸಭೆಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:<ref>[http://www.citypopulation.de/USA-RhodeIsland.html ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಿಟೀಸ್ ಎಂಡ್ ಟೌನ್ಸ್] 2009 ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ (175,255)<ref>{ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ{/1} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ವಾರ್ವಿಕ್ (85,925)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4474300.html ವಾರ್ವಿಕ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120063005/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4474300.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್ (81,479)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4419180.html ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120061126/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4419180.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್ (72,998)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4454640.html ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120060545/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4454640.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ (49,123)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4422960.html ಈಸ್ಟ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120035538/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4422960.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ವೀನ್‌ಸಾಕೆಟ್ (43,940)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4480780.html ವೂನ್‌ಸಾಕೆಟ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120045846/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4480780.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಕಾವೆಂಟ್ರಿ (33,668)<ref name="Rhode Island populations">[http://www.dlt.ri.gov/lmi/pdf/townpop.pdf PDF ಆಫ್ ಟೌನ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628185647/http://www.dlt.ri.gov/lmi//pdf/townpop.pdf |date=ಜೂನ್ 28, 2010 }} {{Cite web |url=http://www.dlt.ri.gov/lmi//pdf/townpop.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100628185647/http://www.dlt.ri.gov/lmi//pdf/townpop.pdf |archive-date=ಜೂನ್ 28, 2010 |url-status=bot: unknown}} "ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್".ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ (ri.gov)2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ನಾರ್ತ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ (32,411)<ref name="Rhode Island populations"/> # ಕಂೂರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ (31,840)<ref name="Rhode Island populations"/> # ವೆಸ್ಟ್ ವಾರ್ವಿಕ್ (29,581)<ref name="Rhode Island populations"/> # ಜಾನ್‌ಸ್ಟನ್ (28,195)<ref name="Rhode Island populations"/> # ಸೌತ್ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೌನ್ (27,921)<ref name="Rhode Island populations"/> # ನಾರ್ತ್ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೌನ್ (26,726)<ref name="Rhode Island populations"/> # ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ (26,475)<ref>[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4449960.html ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಸಿಟಿ US ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120051629/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44/4449960.html |date=ಜನವರಿ 20, 2013 }} 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> # ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ (22,469)<ref name="Rhode Island populations"/> ಇತರೆ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅವು ನಂತರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಗ್ರಾಮಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೌನ್‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೌನ್‌ನ ವಿಕ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Providencetextronside.JPG|220px|right|thumb|ಟೆಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಾಲಯ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಜತೆಯಲ್ಲಿ]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಡಗುನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ರಿವರ್ ಕಣಿವೆಯು ಅಮೆರಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ". ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಸ್ಲೇಟರ್ 1793ರಲ್ಲಿ ಸ್ಲೇಟರ್ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.slatermill.org|publisher=Slater Mill Historic Site|title=Slater Mill|accessdate=April 13, 2008}}</ref> ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ನದಿಯ ಜಲಚಾಲಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಕಾಲದವರೆಗೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಾ ಹಿಂಜರಿತದಿಂದ ಬಹುತೇಕ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮವು ಈಗಲೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿ ಈಗಿಲ್ಲ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹಿಂದಿನ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಷಾಭರಣ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಇತಿಹಾಸದ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಉಪಉತ್ಪನ್ನವು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ವಸತಿಗಳಿಗೆ,ಹಿರಿಯರ ಗೃಹಗಳಿಗೆ, ಸಹಸ್ವಾಮ್ಯಭವನಗಳಿಗೆ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.city-data.com/us-cities/The-Northeast/Providence-Economy.html|publisher=Advameg, Inc.|title=Providence: Economy - Major Industries and Commercial Activity|accessdate=April 13, 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stats.bls.gov/eag/eag.ri.htm|title=Rhode Island Economy at a Glance|publisher=US Dept. of Labor|accessdate=April 13, 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:RI towns Narragansett.png|right|thumb|220px|ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಟವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಟೌನ್ ಬೀಚ್,ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು.]] ಅಮೆರಿಕದ 14ನೇ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಟಿಜನ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://nyjobsource.com/banks.html |title=Nation's Largest Banks |publisher=Nyjobsource.com |date=June 30, 2009 |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 5, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805055605/http://nyjobsource.com/banks.html |url-status=dead }}</ref> ದಿ ಫಾರ್ಚ್ಯುನ್ 500 ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ CVS ಕೇರ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾನ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವೂನ್‌ಸಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. FM ಗ್ಲೋಬಲ್, GTECH ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಹ್ಯಾಸ್‌ಬ್ರೊ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಪವರ್ ಕನ್ವರ್ಷನ್, ನಾರ್ಟೆಕ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಕಾ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಎಲ್ಲವೂ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ 10000 ಕಂಪೆನಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2009/snapshots/387.html |title=Fortune 500 2009: Top 1000 American Companies - Exxon Mobil - XOM - FORTUNE on CNNMoney.com |publisher=Money.cnn.com |date= |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403001804/https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2009/snapshots/387.html |url-status=dead }}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 2000ದ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವು $33ಶತಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು 45^{(th ) ನೇ}ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿದೆ. ಇದರ 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ''ತಲಾ'' ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯವು $29,685ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 16^{th ನೇ} ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ತಲಾ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.eia.doe.gov/emeu/aer/txt/ptb0106.html|title= State-Level Energy Consumption, Expenditures, and Prices, 2004|publisher=US Dept. of Energy|accessdate=April 13, 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/compendia/statab/ranks/rank30.htm|title=Energy consumption per capita, 2003|publisher=US Census Bureau|accessdate=June 26, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080414201433/http://www.census.gov/compendia/statab/ranks/rank30.htm |archivedate = April 14, 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sustainablemiddleclass.com/energy-consumption.html|title=Energy Consumption: Red State and Blue State Comparisons|publisher=sustainablemiddleclass.com|accessdate=June 26, 2008|archive-date=ಜೂನ್ 2, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080602114044/http://sustainablemiddleclass.com/energy-consumption.html|url-status=dead}}</ref> ಮೇ 2010 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 12.5% ಇತ್ತು.[162] ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆಗಳು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, 39, ೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿದೆ. 2000ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾರಾಟಗಳು $3.26ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಮೂರನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.visitrhodeisland.com/facts_history/rifacts.aspx|title=Facts about Rhode Island|publisher=VisitRhodeIsland.com|accessdate=April 13, 2008|archive-date=ಮೇ 12, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512002351/http://www.visitrhodeisland.com/facts_history/rifacts.aspx|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವೇಷಾಭರಣಗಳು, ತಯಾರಿಸಿದ ಲೋಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣ,ಯಂತ್ರ,ಹಡಗುನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ದೋಣಿನಿರ್ಮಾಣ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ, ತರಕಾರಿಗಳು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ತೆರಿಗೆಗಳು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref name="taxes"/> ಏಕೆಂದರೆ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯು ಪಾವತಿದಾರನ ಫೆಡರಲ್ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯ 25%ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.taxadmin.org/fta/rate/ind_inc.pdf|accessdate=April 13, 2008|publisher=Federation of Tax Administrators|title=State Individual Income Taxes|format=PDF|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414005744/https://www.taxadmin.org/fta/rate/ind_inc.pdf|url-status=dead}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆ ದರವು ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಂದು ಗವರ್ನರ್ ಕಾರ್ಸಿಯೇರಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ಯಮ ಪರಿಸರದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆನೀಡಿದರು. 2010ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ಆದಾಯತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗವರ್ನರ್ ಕಾರ್ಸಿಯೇರಿ 2010 ಜೂನ್9thರಂದು ಅದನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿಸಿ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://newsblog.projo.com/2010/06/carcier-signs-law-changing-inc.html |title=Carcieri signs law changing income tax structure - Projo 7 to 7 News Blog &#124; Rhode Island news &#124; The Providence Journal |publisher=Newsblog.projo.com |date=June 9, 2010 |accessdate=July 31, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 13, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613014203/http://newsblog.projo.com/2010/06/carcier-signs-law-changing-inc.html |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಯತೆರಿಗೆಯ ಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ತನ್ನ ಗರಿಷ್ಠ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು 5.99%ಗೆ ಇಳಿಮುಖಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗು ತೆರಿಗೆ ದರ ಬದಲಾಗುವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಮೂರಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತರೆ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುವಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.projo.com/business/yourmoney/content/state_tax_overhaul_plan_06-05-10_ECIOV59_v13.1839414.html |title=R.I. General Assembly approves income tax overhaul &#124; Your money &#124; projo.com &#124; The Providence Journal |publisher=projo.com |date=June 5, 2010 |accessdate=July 31, 2010}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಆದಾಯತೆರಿಗೆಯನ್ನು 1971ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.rilin.state.ri.us/rhodeislandhistory/chapt8.html |title=CHAPTER VIII, The Era of Transition. 1946-1983 |date=December 29, 2009 |work=Chapter VIII:Era of Transition |publisher=State of Rhode Island General Assembly |access-date=ನವೆಂಬರ್ 17, 2010 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902080009/http://www.rilin.state.ri.us/rhodeislandhistory/chapt8.html |url-status=dead }}</ref> == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[ಚಿತ್ರ:RIPTA Gillig Low Floor 0517.jpg|200px|thumb|left|ಕೆನಡಿ ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿರುವ RIPTAಬಸ್.]] [[ಚಿತ್ರ:Claiborne Pell Newport Bridge.jpg|thumb|200px|ಕ್ಲೇರ್‌ಬಾರ್ನ್ ಪೆಲ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಸೇತುವೆ]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ(RIPTA)ವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ 39ರ ಪೈಕಿ 38ಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. RIPTA58ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು,LINKಎಂದು ಹೆಸರಾದ 2 ಪ್ರವಾಸಿ ಟ್ರಾಲಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಋತುಯೋಗ್ಯವಾದ ದೋಣಿ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.ripta.com/about/index.php?section=0|title=About RIPTA|publisher=RIPTA|accessdate=December 16, 2007|archive-date=ಜನವರಿ 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105123442/http://ripta.com/about/index.php?section=0|url-status=dead}}</ref> MBTA ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲಿನ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್/ಸ್ಟೌಟನ್ ಮಾರ್ಗದ ದಕ್ಷಿಣ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕೂಡ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೋಸ್ಟೋನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ದೋಣಿ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಬ್ಲಾಕ್ ದ್ವೀಪ, ಪ್ರೂಡೆನ್ಸ್ ದ್ವೀಪ,ಮತ್ತುಹಾಗ್ ದ್ವೀಪ ವನ್ನು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮುಖ್ಯನಾಡಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು ವಾರ್ವಿಕ್‌ನ T. F. ಗ್ರೀನ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್‌ನ ಲೋಗಾನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲು T.F. ಗ್ರೀನ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್ 95 ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕರ್ಣೀಯವಾಗಿ ಸಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಾಯಕ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್ 295 ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸುತ್ತ ಉಪಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನರಾಂಗ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯು ಅನೇಕ ಸೇತುವೆ ಅಡ್ಡಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಇದು ಅಕ್ವಿಡ್‌ನೆಕ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕನಾನಿಕಟ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯನಾಡಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು ಕ್ಲೈಬಾರ್ನ್ ಪೆಲ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್‌ಟೌನ್ ವೆರೆಜಾನೊ ಸೇತುವೆ I-95ಹೆದ್ದಾರಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾರಕ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. "2004 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 36ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಮೈಲಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಪಘಾತದ ದರದಲ್ಲಿದೆ." <ref>{{cite web|url=http://www.golocalprov.com/index.php/news/deadliest-highway/ |title=News &#124; RI Has One of the Deadliest Highways |publisher=GoLocalProv |date=June 7, 2010 |accessdate=July 31, 2010}}</ref> == ಮಾಧ್ಯಮ == {{Main|Media in Rhode Island}} == ಶಿಕ್ಷಣ == [[ಚಿತ್ರ:Manning Chapel.jpg|thumb|225px|right|ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ಹಾಲ್]] [[ಚಿತ್ರ:Histor1.jpg|thumb|225px|right|ಬ್ರಯಾಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬೆಲ್ಲೊ ಕೇಂದ್ರ.]] === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು === {{See|Rhode Island schools}} === ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು === {{Main|List of colleges and universities in Rhode Island}} ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <div> * ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ * ಬ್ರಯಾಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ * ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜು * ಜಾನ್ಸನ್ & ವೇಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ * ನೇವಲ್ ವಾರ್ ಕಾಲೇಜು * ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ * ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು * ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕಾಲೇಜು * ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್ * ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ * ಸಾಲ್ವೆ ರೆಜಿನಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ * ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ </div> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:beavertailwater.jpg|225px|thumb|ಬೀವರ್‌ಟೇಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಕೆಲವು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಾಸಿಗಳು ನಾನ್ ರೋಹ್ಟಿಕ್(R ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಯಿಲ್ಲದೇ) ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ಮಂದಿ "ಬ್ರೂಕ್‌ಲಿನ್‌"ಗೆ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ನಡುವೆ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.("water" ಉಚ್ಚಾರಣೆ "wata"ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ). ಅನೇಕ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ''ಆವ್'' ಶಬ್ದವನ್ನು{{IPA-en|ɔː|}} ವಿಶಿಷ್ಠವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ., ''ಕಾಫೀ'' ಪದವು {{pron|ˈkɔːfiː}} {{respell|KAW|fee}} ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="rilang">{{cite web|url=http://www.quahog.org/factsfolklore/index.php?id=43|title=Guide to Rhode Island Language Stuff|accessdate=May 30, 2007|publisher=Quahog.org|archive-date=ಜುಲೈ 14, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714083823/http://www.quahog.org/factsfolklore/index.php?id=43|url-status=dead}}</ref> ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮುಂಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಪ್ಯೂರಿಟನ್ನರು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದಾಗ, ಈ ರೀತಿಯ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಫಿಷರ್, ಆಲ್ಬಿಯನ್ಸ್ ಸೀಡ್: ಫೋರ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫೋಕ್‌ವೇಸ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕ (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1989), pg. 13-207 (ISBN 0-19-506905-6)</ref> "ಸಾಗರ ರಾಜ್ಯ" ಎಂಬ ಉಪನಾಮ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಬೌಗೋಳಿಕತೆಯ ಕಡಲಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಬಂದರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಹಾರ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ T. F. ಗ್ರೀನ್ ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಹಜಗಾತ್ರದ ದೋಣಿಯಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://www.pvdairport.com/main.aspx?guid=E41AC564-9E66-4D80-B6B6-B5037AD944EA|title=Terminal Improvement Project|publisher=Rhode Island Airport Corporation|accessdate=May 13, 2008|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813150108/http://www.pvdairport.com/main.aspx?guid=E41AC564-9E66-4D80-B6B6-B5037AD944EA|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳು ಸಾಗರದ ಅಲೆ ಅಥವಾ ತೇಲುವ ದೋಣಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.worldlicenceplates.com/usa/US_RIXX.html|publisher=PlatesUSA.com|accessdate=April 13, 2008|title=United States:Rhode Island|author=Michael Kusterman|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 20, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420134941/http://www.worldlicenceplates.com/usa/US_RIXX.html|url-status=dead}}</ref> ಇದಲ್ಲದೇ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿಯ ಅನೇಕ ಸಮುದ್ರತೀರಗಳು ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರೋಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಕಳೆಯಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಪ್ರಲೋಭಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.quahog.org/factsfolklore/index.php?id=105|title=Quahog.org: Rhode Island Beaches|accessdate=May 30, 2007|publisher=Quahog.org|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070226163934/http://www.quahog.org/factsfolklore/index.php?id=105|url-status=dead}}</ref> 1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1990ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ರಾಜ್ಯವು ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕ ಅಪರಾಧಿ ಕುಟುಂಬವೆಂಬ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಕೂಟವು ತನ್ನ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯಿಂದ ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಭಾವ ಬಹುತೇಕ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದ್ದರೂ,ಇದರ ನಿವಾಸಿಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭೀತಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಕ ಲಂಚ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ ಕಳಂಕಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=June 2009}} ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್‌ಎಂಡರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.warwickri.gov/heritage/damatoshistory/conimicut3.htm|title=Warwick’s Villages & Historic Places|author=Don D’Amato|publisher=City of Warwick|accessdate=April 13, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070927205528/http://www.warwickri.gov/heritage/damatoshistory/conimicut3.htm |archivedate = September 27, 2007}}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಕ್ಟರಿ ಓವರ್ ಜಪಾನ್ ಡೇ (ಜಪಾನ್ ಶರಣಾಗತಿ ದಿನ)ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "VJ ದಿನ" ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ "ವಿಜಯದ ದಿನ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sec.state.ri.us/library/riinfo/riinfo/knowrhode |title=Know Rhode Island: History And Facts About The Ocean State |publisher=Rhode Island Office of the Secretary of State |access-date=ನವೆಂಬರ್ 17, 2010 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 24, 2012 |archive-url=https://archive.ph/20121224152355/http://www.sec.state.ri.us/library/riinfo/riinfo/knowrhode |url-status=dead }}</ref> === ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Snail salad.jpg|225px|left|thumb|ಸ್ಥಳೀಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟಿನಿಂದ ಸ್ನೇಲ್ ಸಲಾಡ್]] ಅನೇಕ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ತಿನಿಸುಗಳು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು ವಿರಳ. ''ಹಾಟ್ ವೈನರ್‌ಗಳು'', ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ''ಗ್ಯಾಗರ್ಸ್'', ''ವೀನಿಸ್'', ಅಥವಾ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವೀನರ್ಸ್'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಟ್ ಡಾಗ್‌ಗಿಂತ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸದ ಸಾಸ್, ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ,ಸಾಸಿವೆ, ಮತ್ತು ಸೆಲರಿಉಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತಿನಿಸು ಸ್ನೇಲ್ ಸಲಾಡ್. ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿನಿಸನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಇತರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಐದು ಪೌಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಸವನಹುಳುಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://thecuttingedgeofordinary.blogspot.com/2008/06/scungilli-snail-salad.html ಸ್ಟಂಗಿಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಲ್ ಸಲಾಡ್ ] ಕಟ್ಟಿಂಗ್ ಎಡ್ಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡಿನೆರಿ, 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಗ್ರೈಂಡರ್ಸ್‌ ಸಬ್‌ಮೆರೀನ್ ಆಕಾರದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗ್ರೈಂಡರ್ ಆಗಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣನೆಯ ಮಾಂಸದ ಹೋಳುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹ್ಯಾಮ್,ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯುಟೊ, ಕ್ಯಾಪಿಕೋಲಾ, ಸಲಾಮಿಮತ್ತುಪ್ರೊವೋಲೋನ್ ಚೀಸ್). ''ಲಿಂಗುಯಿಕಾ'' (ಮಸಾಲೆಯ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಸೇಜು)ಮತ್ತು ಮೆಣಸುಗಳನ್ನು ಬ್ರೆಡ್ ಜತೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ''ಪಿಜ್ಜಾ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಸ್'' ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬೇಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಸೂಪರ್‌ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಆಹಾರ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಗಿಣ್ಣುರಹಿತ ಆಯತಾಕಾರದ ಪಿಜ್ಜಾ ತುಂಡುಗಳಾಗಿದ್ದು, ತಣ್ಣಗಿರುವಾಗ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಪಾರ್ಟಿ ಪಿಜ್ಜಾ" ಈ ಪಿಜ್ಜಾ ತುಂಡುಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ''ಸ್ಪೈನಾಕ್ ಪೈಸ್'' ಕಾಲ್ಜೋನ್‌ನನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮಾಂಸ, ಸಾಸ್ ಅಥವಾ ಗಿಣ್ಣಿನ ಬದಲಾಗಿ ಋತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಸ್ಪೈನಾಕ್ (ಬಸಲೆಸೊಪ್ಪು)ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಆಲೀವ್‍‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಸಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೆಪ್ಪೆರೋನಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬಸಲೆ ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರೊಕೋಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಿನಗಳಂತೆ, ''ಜಾನಿ ಕೇಕ್‌'' ಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ನಂತರ ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ''ಡಫ್ ಬಾಯ್ಸ್'' (ಬೇಯಿಸಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಭಕ್ಷ್ಯ) ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹುರಿದ ನಾದಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಪ್ಲೇಟ್ ಗಾತ್ರದ ಗುಂಡಗಿನ ಆಕಾರವಿದ್ದು, ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಉದುರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಅಥವಾ ಪಿಜ್ಜಾ ಸಾಸ್). ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜೆಪ್ಪೋಲಾ ಅಥವಾ ಜೆಪ್ಪೋಲಿಸ್ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು; ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್‍‌ರ ದಿನಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ದಿನದ ಜೆಪ್ಪೋಲಿಸ್ ಸಿಹಿವಡೆ ರೀತಿಯ ಅಟ್ಟಕಣಕವಾಗಿದ್ದು, ವನಿಲಾ ಹೂರಣ ರಿಕೋಟಾಕ್ರೀಮ್, ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಚೆರಿ. [[ಚಿತ್ರ:Waterplacepark.JPG|225px|thumb|right|ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ವಾಟರ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಅನೇಕ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ, ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಪ್ಪುಮೀನು ತೀವ್ರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಳಿ(ಮೃದ್ವಂಗಿ) (ಕಪ್ಪೆ ಚಿಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿ)ಯನ್ನು ಬಹುವಿಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಕ್ವುಯಹಾಗ್'' (ಅಥವಾ ''ಕ್ವಾಹಾಗ್'',ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪದ "ಪೋಕ್ವಾಹಾಕ್‌"ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - ನೋಡಿ ''ಎ ಕೀ ಇಂಟು ದಿ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ'' ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ 1643 ಅವರಿಂದ) ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಚೌಡರ್‌(ಸೂಪ್ ಅಥವಾ ಭಕ್ಷ್ಯ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಮಸಾಲೆ ಹೂರಣದ ಜತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ(ಮತ್ತು ಕೆಲವುಬಾರಿ ಮಸಾಲೆ ತುಂಬಿದ ಮಾಂಸ)ನಂತರ ಅದರ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ''ಸ್ಟಫಿ'' ಯನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಗಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಮಳಿ(ಚಿಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿ) ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ. ''ಕಲಮಾರಿ'' (ದಶಪದಿ)ಯನ್ನು ಉಂಗುರಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹುರಿದು ಅನೇಕ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ತಿನಿಸಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಸಿಸಿಲಿಯನ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬಾಳೆಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿನಾರಾ ಸಾಸ್ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಉಳಿದ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಮ್ ಚೌಡರ್(ಮಳಿ ಭಕ್ಷ್ಯ) ಬಡಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಳಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿಧ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ರೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್ ವಿಧಗಳೆರಡೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಮ್ ಚೌಡರ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿಳಿ ಚೌಡರ್ ಅನೇಕ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಗುಡ್ ಈಟ್ಸ್(ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪಾಕ ಪ್ರದರ್ಶನ)ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗೆ ಟೊಮೇಟೊಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಲಸೆಗಾರರ ಕೃತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಟೊಮೆಟೊ ಆಧಾರಿತ ತಿನಿಸುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಹಾಲು ಟೊಮೇಟೊಗಿಂತ ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗರು ಈ ನವೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು "ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್ ಶೈಲಿ"ಯ ಮಳಿ ಭಕ್ಷ್ಯ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ನಿಂದನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ''ಕ್ಲಾಮ್ ಕೇಕ್'' (ಮಳಿ ಕೇಕ್) ತಯಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಳಿ(ಮೃದ್ವಂಗಿ) ಕೇಕ್(ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹೊರಗೆ ಮಳಿ ಪನಿಯಾಣ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ) ಅತಿಯಾಗಿ ಹುರಿದ ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಉಂಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಳಗೆ ಮಳಿಯ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಚೂರುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಅಥವಾ ಡಜನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ಬೇಸಿಗೆ ಬೋಜನವು ಚೌಡರ್ ಮತ್ತು ಮಳಿ ಕೇಕ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಕ್ಲಾಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ನರಾಗನ್‌ಸೆಟ್‌ನ ಕಡಲತಡಿಯ ಟವರ್ಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ಕ್ಯಾಸಿನೊದ ಊಟದ ಕೋಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಜೂಲಿಯಸ್ ಕೆಲ್ಲರ್ ಇದನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Gourmet">ರತ್ ರೈಚಲ್, ಜಾನ್ ವಿಲ್ಲೋಗ್‌ಬೈ, ಜಾನೆ ಅರ್ಲಿ ಸ್ಟೆವಾರ್ಟ್ ದಿ ಗೋರ್‌ಮೆಟ್ ಕುಕ್‌ಬುಕ್:ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ 1000 ರಿಸೈಪ್ಸ್ ಹೌಟನ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್ ಹಾರ್‌ಕೋರ್ಟ್, 2006 ISBN 0-618-80692-X,9780618806928 1056 ಪುಟಗಳು ಪುಟ 50 [https://books.google.com/books?id=PwJgZhXZVNkC&amp;pg=PA50&amp;dq=clams+casino+rhode+island ದಿ ಗೌರ್‌ಮೆಟ್ ಕುಕ್‌ಬುಕ್]</ref> ಕ್ಲಾಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ತುಂಬಿದ ಕ್ವುಆಹಾಗ್(ಗಟ್ಟಿಚಿಪ್ಪಿನ ಮಳಿ)ಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಲಿಟಲ್‌ನೆಕ್ ಅಥವಾ ಚೆರಿಸ್ಟೋನ್ ಮಳಿ(ಮೃದ್ವಂಗಿ)ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ ಚೂರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ತಲಾ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಕಾಫೀ/ಡಫ್‌ನಟ್(ಸಿಹಿವಡೆ) ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 342 ಕಾಫೀ/ ಡಫ್‌ನಟ್ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಡಂಕಿನ್ ಡಾನಟ್ಸ್ ಒಂದೇ 225 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು<ref>{{cite web|url=http://www.urbanplanet.org/forums/lofiversion/index.php/t5597.html|title=Chewing over why we love doughnut shops|author=Patinkin, Mark|accessdate=January 20, 2007|archive-date=ಜುಲೈ 4, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704024257/http://www.urbanplanet.org/forums/lofiversion/index.php/t5597.html|url-status=dead}}</ref> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಪಾನೀಯ ''ಕಾಫೀ ಮಿಲ್ಕ್'',<ref>[http://www.ri.gov/facts RI ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ].</ref> ಕಾಫೀ ಸಿರಪ್ ಜತೆ ಹಾಲನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನೀಯ. ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾನಕವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸೂಪರ್‌‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳ್ಲಲಿ ಮತ್ತು ಗಡಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಫೀ ಮಿಲ್ಕ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಕೆಫೀನ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಶಾಲೆಯ ಕ್ಯಾಫಿಟೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಹಾರು ಕೂಡ ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಹಾಲಿನಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ''ಘನೀಕರಿಸಿದ ಲೆಮನೇಡ್'' (ಲಿಂಬೆ ಪಾನೀಯ) ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಕರಗಿಸಿದ ನೀರ್ಗಡ್ಡೆ, ತಾಜಾ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾನೀಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್‍‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿರುವ ಡೆಲ್‌ನ ಘನೀಕರಿಸಿದ ಲೆಮನೇಡ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳು === {{Infobox U.S. state symbols |Name = Rhode Island |Bird = [[Rhode Island Red Chicken]] |Fish = [[Striper Bass]] |Flower = [[Violet (plant)|Violet]] |Tree = [[Red maple]] |Beverage = [[Coffee milk]] |Food = Rhode Island Greening Apple |Mineral = [[Bowenite]] |StateRock = [[Cumberlandite]] |Shell = Northern [[Quahog]] |Slogan = ''Unwind'',"Hope" |Soil = [[Narragansett (soil)|Narragansett]] |Song = ''[[Rhode Island (song)|Rhode Island]]'',<br />''[[Rhode Island, It's for Me]]'' |Tartan = [http://www.standrewsri.org/tartan.htm Rhode Island Tartan]{{Dead link|date=March 2010}} |Route Marker = Rhode Island 3.svg |Quarter = 2001 RI Proof.png |QuarterReleaseDate = 2001 }} {{Main|Famous people from Rhode Island}} === ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === [[ಚಿತ್ರ:DSC1194283181risummerhome.jpg|thumb|ಕೆಲವು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ "ಬೇಸಿಗೆ ಮನೆ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.]] {{Main|Rhode Island in popular culture}} ಫ್ಯೆರೆಲಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೇತ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಫಾರ್ಲೇನ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಯ ವಿಡಂಬನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲೇನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈಗೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಗರ ಕ್ವುಹಾಗ್ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌ಬೈ, ಗ್ರೇಸ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ ಸಿನಾಟ್ರಾ ಪಾತ್ರವಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಹೈಸೊಸೈಟಿ'' ಯನ್ನು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. 1974ರ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಬೈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕೂಡ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಬೋವಿಯರ್ ಕೆನಡಿ ಒನಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನೆಡಿ|ಜಾನ್ F. ಕೆನಡಿ]] ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್,RIನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಆರತಕ್ಷತೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಬೋವಿಯರ್ ಬೇಸಿಗೆ ಮನೆಯ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಸ್ಮಿತ್ ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಡಾನ್ ಬೌಸ್‌ಕ್ವೆಟ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ. ''ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್'' ಮತ್ತು ''ಯಾಂಕೀ '' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ವುಹಾಹಾಗ್ ಕಾಗದದ ರಟ್ಟಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿ (''I ಬ್ರೇಕ್ ಫಾರ್ ಕುವಾಹಾಗ್ಸ್'', ''ಬಿವೇರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕುವಾಹಾಗ್'' ''ದಿ ಕುವಾಹಾಗ್ ವಾಕ್ಸ್ ಎಮಾಂಗ್ ಅಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಮರುಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೌಸ್‌ಕ್ವೆಟ್ ಹಾಸ್ಯಲೇಖಕ ಮತ್ತು ''ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್'' ಅಂಕಣಕಾರ ಮಾರ್ಕ್ ಪಾಟಿನ್‌ಕನ್ ಜತೆ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಾದ ದಿ ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನಿಘಂಟು'' ಮತ್ತು ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಕೈಪಿಡಿ'' ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಲೇಖಕ ಡೇವಿಡ್ ಲ್ಯಾಫ್‌ಲೀಚ್ ಥಂಡರ್‌ಮಿಸ್ಟ್ ಅರೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಗರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ''ಥಂಡರ್‌ಮಿಸ್ಟ್ 04167'' ಮತ್ತು''ಎ ವೀಕ್ ವಿತೌಟ್ ಸನ್‌ಶೈನ್'' ಎಂಬ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ("ಥಂಡರ್‌ಮಿಸ್ಟ್‌"ನ್ನು ವೂನ್‌ಸಾಕೆಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ಹೆಸರಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.) 1998ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮೀಟ್ ಜೋಯಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಲ್ಡ್ರಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ವಿಕ್, RIನ ವಾರ್ವಿಕ್ ನೆಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. === ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಥಮಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:N3419822 34808146 7175northernRI.jpg|thumb|right|ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ನಾರ್ತ್ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೌನ್, RI]] [[ಚಿತ್ರ:Rhodeislandcoastline.jpg|thumb|left|ಕರಾವಳಿ RI (ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್) ದೃಶ್ಯ]] [[ಚಿತ್ರ:N3419822 34808159 585southeastern.jpg|thumb|right|ದಕ್ಷಿಣ RIನ ಬಳಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ದೃಶ್ಯ]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಥಮಗಳಲ್ಲಿ 1652ರ ಮೇ 18ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ರೂಪಿಸಿದ [[ಕಾನೂನು]] ಸೇರಿದೆ.<ref name="history">{{cite web|url=http://www2.sec.state.ri.us/special_projects/0304_Owners_Manual/pdf/history.pdf|publisher=Rhode Island State Library|title=Rhode Island history and facts of interest|accessdate=August 28, 2007|format=PDF|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041027005730/http://www2.sec.state.ri.us/special_projects/0304_Owners_Manual/pdf/history.pdf|url-status=dead}}</ref> ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಲೇಟರ್ ಗಿರಣಿಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹತ್ತಿ ನೂಲುವ ಗಿರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, USನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.slatermill.org/?pg=about|title=Slater Mill Today|publisher=Slater Mill Historic Site|accessdate=August 28, 2007}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಫೋರ್ತ್ ಆಫ್ ಜುಲೈ ಪೆರೇಡ್‌ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್, ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ್ನು 1638ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.fbcia.org/page110.html ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100113185728/http://www.fbcia.org/page110.html |date=ಜನವರಿ 13, 2010 }}.</ref> ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿಯ ಆನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಲಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಸಂಪಾದಕಿ(1762ರ ಆಗಸ್ಟ್ 22) ಅವರು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿಯ ಸಂಪಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="history" /> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಟೌರೊ ಸಿನಗಾಗ್,ಪ್ರಥಮ ಯಹೂದ್ಯರ ಆರಾಧನ ಮಂದಿರವನ್ನು 1763ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕೃತ್ಯವು 1772ರ ಜೂನ್ 10ರಂದು ನರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸ್ಕೂನರ್ ಗ್ಯಾಸ್ಪಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. 1774ರ ಮೇ 17ರಂದು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ಪಟ್ಟಣ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ವಾರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು 1774ರ ಜೂನ್ 15ರಂದು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ 1775ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಕಾಯಂ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.(1,500 ಪುರುಷರು) 1775ರ ಜೂನ್ 15ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಥಮ ನೌಕಾ ಕಾಳಗವು ಕ್ಯಾ.ಅಬ್ರಾಹಂ ವಿಪಲ್ ಆಧಿಪತ್ಯದ ವಸಾಹತು ನೌಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ನ ಸಶಸ್ತ್ರ ದೋಣಿ ಫ್ರೈಗೇಟ್ ರೋಸ್ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ದೋಣಿಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ''ಕೇಟಿ'' ಮತ್ತು ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌'' ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಥಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನೌಕಾದಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇವು 24 ಬಂದೂಕುಗಳಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಬ್ರಾಹಂ ವಿಪಲ್ ಆಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದರು.ಅವರಿಗೆ ಕಾಮಡೋರ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ 1776ರ ಮೇ 4ರಂದು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ವಸಾಹತು.<ref name="history" /> 1806ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನ ಪೆಲ್ಲಂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಲದದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಮುಷ್ಕರವು 1824ರಲ್ಲಿ ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.<ref name="history" /> ವಾಚ್ ಹಿಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಿರಗಟ್ಟೆ(ಮೆರ್ರಿ ಗೊ ರೌಂಡ್)ಯಾಗಿದ್ದು, 1850ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="history" /> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ (ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಯಂತ್ರ) 1867 ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಪ್ರಾವಿಡನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೇಟೆಂಟು(ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಉಪಾಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯಾಗನ್‌ನನ್ನು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1872ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ 9 ರಂಧ್ರಗಳ ಗಾಲ್ಫ್ ಮೈದಾನವನ್ನು 1890ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು 1894 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೌಸ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಗೋಪುರದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಪ್ರಥಮ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ(1895-1901 ) 1896ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಪಥ(ಟ್ರಾಕ್)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ರೇಸ್ ಕ್ರಾನ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಪ್ರಥಮ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಪೆರೇಡ್(ಪಥಸಂಚಲನ)1899 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನ ಬೆಲ್‌ಕೋರ್ಟ್ ಮಹಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಪ್ರಥಮ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|NFL]] ರಾತ್ರಿ ಆಟವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ಕಿನ್ಸ್‌ಲೆ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 1929ರ ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಚಿಕಾಗೊ(ಈಗ ಅರಿಜೋನಾ) ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್ ತಂಡವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೀಮ್ ರಾಲರ್ ತಂಡವನ್ನು 16 -0ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿತು. 1980ಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವೇಶ್ಯವಾಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಪರಾಧೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ(ನಿಷೇಧ)ವಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ನೋಡಿ (ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ವೇಶ್ಯವಾಟಿಕೆ ). == ಕ್ರೀಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:Soccstadbryant.jpg|thumb|225px|ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಬ್ರಯಾಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] [[ಚಿತ್ರ:McCoy Stadium Pan.jpg|thumb|left|225px|ಪಾವ್‌ಕಟ್ ರೆಡ್ ಸಾಕ್ಷ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುವ ಮೆಕಾಯ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] [[ಚಿತ್ರ:1884grays.jpg|thumb|left|225px|1884 ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಗ್ರೇಸ್]] [[ಚಿತ್ರ:MeadeStadium1.jpg|thumbnail|225px|ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಿಯೇಡ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಮತ್ತು ರಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರ]] ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಎರಡು ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಬೋಸ್ಟನ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಿರಿಯ ಲೀಗ್ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. AAA ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್‌ ‌ನ ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್ ರೆಡ್ ಸಾಕ್ಸ್ ತಂಡವು ಬೋಸ್ಟೋನ್ ರೆಡ್ ಸಾಕ್ಸ್ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್ ರೆಡ್ ಸಾಕ್ಸ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಪಾವ್‌ಟಕೆಟ್‌ನ ಮೆಕೋಯಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಇದು 1973 ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಇತರೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಣ್ಣ ಲೀಗ್ ತಂಡವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಬ್ರೂನ್ಸ್, ಅದು ಬೋಸ್ಟೊನ್ ಬ್ರೂನ್ಸ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಬ್ರೂನ್ಸ್ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ಡಂಕಿನ್ ಡೋನಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. 1998–99 AHL ಕ್ರೀಡಾಋತುನಲ್ಲಿ ಇದು AHLನ ಕಾಲ್ಡರ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌]]ನ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಟ್ಸ್ ಸಮೀಪದ ಫಾಕ್ಸ್‌ಬರೊ,ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಗಿಲ್ಲೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಅಂದಾಜು {{convert|18|mi|km}}ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು NCAAಡಿವಿಷನ್ 1 ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರೌನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬಿಯರ್ಸ್ ಐವಿ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಯಾಂಟ್ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್ಸ್ ನಾರ್ತ್‌ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಫ್ರಿಯಾರ್ಸ್ ಬಿಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರಾಮ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್-10 ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲೇಜು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ನ FCS ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರೌನ್,ಬ್ರಯಾಂಟ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪ್ರಸಕ್ತ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುವ ಮೂರು ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸಹ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ತಂಡಗಳ ಮಹಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಬೆಂಬಲಿತ ತಂಡಗಳಾಗಿ ಮಹಾನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ. ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಗ್ರೇಸ್ 1884ರ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ತಂಡವು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನ ಓಲ್ಡ್ ಮೆಸ್ಸರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ಥಳದ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಿತು. ಗ್ರೇಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ 1878ರಿಂದ 1885ರವರೆಗೆ ಆಡಿತು. ಅದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪೊಲೊ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐದು ಆಟಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಮೂರು ನೇರ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಚಾಂಪಿಯೆನ್ಸ್ ಎನಿಸಿತು. ಬೇಬ್ ರಥ್ 1914ರ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಗ್ರೇಸ್ ಮೈನರ್ ಲೀಗ್‌‌‌ ಪರ ಆಟವಾಡಿ, ಆ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಹೋಮ್ ರನ್(ಬ್ಯಾಟರ್ ರನ್ ಸ್ಕೋರು ಮಾಡುವ ಬೇಸ್ ಹೊಡೆತ) ಹೊಡೆದರು. ನಂತರ ಬೋಸ್ಟೊನ್ ರೆಡ್ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಗ್ರೇಸ್ ಪೇರೆಂಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅವರನ್ನು ವಾಪಸು ಕರೆಯಿತು. ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ(ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ) ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೀಮ್ ರೋಲರ್ 1928ರ NFL ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರು 10,೦೦೦ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾದ ಸೈಕಲ್‌ಡ್ರೋಮ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದ್ದರು.<ref>[http://www.nfl.com/history/chronology/1921-1930#1928 NFL ಹಿಸ್ಟರಿ ಬೈ ಡಿಕೇಡ್].</ref> ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ತಂಡವಾದ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೀಮ್‌ರೋಲರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದೆ. ಅದು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಾಯಿತು. 1930ರಿಂದ 1983ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ`ಸ್ ಕಪ್ ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯಗಳು ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ X ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾವಿಟಿ ಗೇಮ್ಸ್ ಆರಂಭಿಸಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 1881ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 1954ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ "ಆಟದ ಆದರ್ಶಗಳ ಮಂದಿರ"ವಾಗಿ 1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಟೆನ್ನಿಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದು 12ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ 13 ಹುಲ್ಲಿನಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಅಮೆರಿಕದ ಹುಲ್ಲಿನ ಅಂಕಣಗಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಏಕೈಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. 1955ರಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಪ್ರಥಮ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 207 ಆಟಗಾರರು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರರಿದ್ದರು. {{Clear}} == ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Rhode Island State Capitol (north facade).jpg|right|200px|thumb|ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೌಸ್]] [[ಚಿತ್ರ:The Breakers Newport.jpg|200px|thumb|ದಿ ಬ್ರೇಕರ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್]] {{See also|List of Registered Historic Places in Rhode Island}} ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್(ಶಾಸನಸಭೆ)ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬಿಳಿಯ ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಗುಮ್ಮಟವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.visitrhodeisland.com/attractions/propertyDetail.aspx?id=1251&amp;ref=/attractions/index.aspx VisitRhodeIsland.com :: ಅಟ್ರಾಕ್ಷನ್ಸ್ :: ಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080428040406/http://www.visitrhodeisland.com/attractions/propertyDetail.aspx?id=1251&ref=%2Fattractions%2Findex.aspx |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2008 }}.</ref> ಇದು 1663ರ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸನ್ನದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಅಮೆರಿಕದ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಟ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು, 1638ರಲ್ಲಿ ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಕಡಲತಡಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ಬ್ರೇಕರ್ಸ್, ಮಾರ್ಬಲ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಕೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ 1763ರ ಡಿಸೆಂಬ್ಬರ್ 2ರಂದು ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟ ಟೌರೊ ಯಹೂದ್ಯ ಆರಾಧನೆ ಮಂದಿರ ಕೂಡ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಥಮ ಯಹೂದ್ಯ ಆರಾಧಾನಾ ಮಂದಿರವೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದ್ದು,( ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ)ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರವು ರೋಜರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಾಹತು ಮತ್ತು ಸೆಫಾರ್ಡಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಹುಲ್ಲಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೀನಿಕ್ ರೂಡ್ 1A(ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಓಷನ್ ರೋಡ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ) ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ದಿ ಟವರ್ಸ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ಕಮಾನು ನರಾಗ‌ನ್‌ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನರ್ರಾಗನ್‌ಸೆಟ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊ(ವಿನೋದ ಮಂದಿರ)ಗೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಸಿನೊ 1900ರಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಟವರ್ಸ್ ಈಗ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಟವರ್ ವೈಕಿಂಗ್ ಮೂಲದ್ದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಇದು ವಸಾಹತು ಯುಗದ ಗಾಳಿಯಂತ್ರವೆಂದು ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. {{Clear}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal box|North America|United States|Rhode Island}} {{Main|Outline of Rhode Island|Index of Rhode Island-related articles}} {{Clear}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == {{Refbegin}} === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು === * ಡಿವೈಟ್, ತಿಮೋತಿ ''ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಥ್ರೂ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎಂಡ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್'' (ಸಿರ್ಕಾ 1800) 4 ಸಂಪುಟಗಳು (1969) ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಟ್: [http://www-gdz.sub.uni-goettingen.de/cgi-bin/digbib.cgi?PPN244525439 vol 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728110138/http://www-gdz.sub.uni-goettingen.de/cgi-bin/digbib.cgi?PPN244525439 |date=ಜುಲೈ 28, 2020 }}; [http://dz-srv1.sub.uni-goettingen.de/sub/digbib/loader?did=D6116 vol 2]; [http://dz-srv1.sub.uni-goettingen.de/sub/digbib/loader?did=D6784 vol 3]; [http://dz-srv1.sub.uni-goettingen.de/sub/digbib/loader?did=D6003 vol 4]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=ADH0309 ಮೆಕ್‌ಫೆಟ್ರೇಸ್, S. ''1868ರ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಗೆ,ಪ್ರತಿ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಶ್ರುತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ'' (1868). ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728110139/https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa&idno=ADH0309 |date=ಜುಲೈ 28, 2020 }} * [http://www.sec.state.ri.us/resources_for/library/riinfo/riinfo/knowrhode ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ಜಿಯೋಗ್ರಫಿ ಎಂಡ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್] === ದ್ವಿತೀಯ ಮೂಲಗಳು === * [http://www.dinsdoc.com/adams-1-0a.htm ಅಡಾಮ್ಸ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಲೊ ][http://www.dinsdoc.com/adams-1-0a.htm '''' ದಿ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್/0} (1921)] * ಅಡಾಮ್ಸ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಲೊ ''ರಿವಾಲ್ಯೂಷನರಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1691–1776'' (1923) * ಅಡಾಮ್ಸ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಲೊ ''ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇನ್ ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, 1776–1850'' (1926) * ಆಂಡ್ರಿವ್ಸ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ M.''ದಿ ಫಾದರ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್: ಎ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ಯೂರಿಟನ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ಸ್'' (1919). ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ. * ಆಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ಜೇಮ್ಸ್, ed. ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೀಪಲ್ ಇನ್ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್'' (1973), ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸ * ಬ್ರೀವರ್, ಡೇನಿಯಲ್ ಚಾನ್ಸಿ ''ಕನ್‌ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬೈ ದಿ ಇಮ್ಮಿಗ್ರಾಂಟ್(1926).'' * ಕೋಲ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಪೀಟರ್ J. ''ದಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾರ್ಮೇಶನ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್, 1790–1860'' (1963) * ಕಾನ್ಫಾರ್ಟಿ, ಜೋಸೆಫ್ A. ''ಇಮ್ಯಾಜಿನಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್: ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ರೀಜನಲ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಫ್ರಂ ದಿ ಪಿಲಿಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಟು ದಿ ಮಿಡ್-ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚುರಿ'' (2001) * ಡೆನ್ನಿಸನ್, ಜಾರ್ಜ್ M. ''ದಿ ಡೋರ್ ವಾರ್: ರಿಪಬ್ಲಿಕಾನಿಸಂ ಆನ್ ಟ್ರಯಲ್, 1831–1861'' (1976) * ಹಾಲ್, ಡೊನಾಲ್ಡ್, ed. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ (2005) * ಕಾರ್ಲ್‌ಸನ್, ಕ್ಯಾರೊಲ್ F. ''ದಿ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಶೇಪ್ ಆಫ್ ಎ ವುಮೆನ್: ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಇನ್ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್'' (1998) * ಲವ್‌ಜಾಯ್, ಡೇವಿಡ್ S. ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿವಾಲ್ಯೂಷನ್, 1760–1776'' (1969) * ಮೆಕ್‌ಲಾಫ್ಲಿನ್, ವಿಲಿಯಂ. ''ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್: ಎ ಬೈಸೆಂಟಿನಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (1976) * [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=AJA1967 ಪಾಲ್‌ಫ್ರೆ, ಜಾನ್ ಗೋರ್ರಾಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728110137/https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa&idno=AJA1967 |date=ಜುಲೈ 28, 2020 }}[http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=AJA1967 ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್'' (5 ಸಂಪುಟ 1859–90)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728110137/https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa&idno=AJA1967 |date=ಜುಲೈ 28, 2020 }} * ಸ್ಲೇವರಿ ಇನ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ - ಸ್ಲೇವರಿ ಇನ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ {{cite web |url=http://www.slavenorth.com/rhodeisland.htm |title=Slavery in Rhode Island |publisher=Slavenorth.com |date= |accessdate=July 31, 2010 }} * ಸ್ಲೆಚರ್, ಮೈಕೇಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ (2004). * ಸ್ಟೀಫನ್‌ಸನ್, ನಥಾನಿಯಲ್ ರೈಟ್ ''ನೆಲ್ಸನ್ W. ಆಲ್ಡ್ರಿಕ್, ಎ ಲೀಡರ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್'' (1930). * WPA. ''ಗೈಡ್ ಟು ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್'' (1939). * ಜಿಮ್ಮರ್‌‌ಮ್ಯಾನ್, ಜೋಸೆಫ್ F. ''[http://www.questia.com/library/book/the-new-england-town-meeting-democracy-in-action-by-joseph-f-zimmerman.jsp ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟೌನ್ ಮೀಟಿಂಗ್: ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ಇನ್ ಆಕ್ಷನ್].'' (1999) {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links}} {{osmrelation|165795}} * [http://www.ri.gov/index.php ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Rhode_Island ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515221317/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Rhode_Island |date=ಮೇ 15, 2008 }} - ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ ಶೋಧಿಸಬಹುದಾದ ದತ್ತಾಂಶಸಂಗ್ರಹಗಳ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಡಾಕ್ಯೂಮೆಂಟ್ಸ್ ರೌಂಡ್‌ಟೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ. * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Rhode_Island}} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=RI ಎನರ್ಜಿ & ಎನ್‌ವೈರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಡಾಟಾ ಫಾರ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110123145019/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=RI |date=ಜನವರಿ 23, 2011 }} * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=RI USGS ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್, ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಎಂಡ್ ಅದರ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ಸ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161209131720/https://www2.usgs.gov/state/state.asp?State=RI |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2016 }} * [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44000.html U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101015091121/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/44000.html |date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2010 }} * [http://www.rilin.state.ri.us/Statutes/ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಲಾಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120810123727/http://www.rilin.state.ri.us/Statutes/ |date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2012 }} * [http://www.scituateartfestival.org ಸ್ಕಿಚುಯೇಟ್ ಆರ್ಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್] * [https://web.archive.org/web/20130227124218/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/RI.HTM ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್] * [http://encyclopedia.jrank.org/RAY_RHU/RHODE_ISLAND.html ಡೀಟೈಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಫ್ರಂ ದಿ 1911 ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100630224121/http://encyclopedia.jrank.org/RAY_RHU/RHODE_ISLAND.html |date=ಜೂನ್ 30, 2010 }} * [http://imdb.com/LocationTree?Rhode+Island,+USA ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್ ಲೊಕೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://usmapserver.com/Rhode_Island ಇಂಟರಾಕ್ಟಿವ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಸರ್ವರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071017225906/http://usmapserver.com/Rhode_Island/ |date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2007 }} * [http://www.oldstratforduponavon.com/rhodeisland ಓಲ್ಡ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್] * [http://www.mrnussbaum.com/riflash2.htm ಓಲ್ಡ್ ಇಂಟರಾಕ್ಟಿವ್ ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102202907/http://mrnussbaum.com/riflash2.htm |date=ಜನವರಿ 2, 2010 }} {{Geographic Location |Centre = Rhode Island |North = [[Massachusetts]] |Northeast = |East = [[Massachusetts]] |Southeast = |South = [[Atlantic Ocean]] |Southwest = |West = [[Connecticut]] |Northwest = }} {{Template group |title = <span style="font-size:11pt;">Articles Related to Rhode Island and The Providence Plantations</span> <br /> ''The Ocean State'' |list = {{Rhode Island|expanded}} {{New England}} }} {{United States}} {{United States topics}} {{Succession | preceded = [[North Carolina]] | office = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Ratified [[Constitution of the United States of America|Constitution]] on May 29, 1790 (13th) | succeeded = [[Vermont]] }} {{Coord|41.7|N|71.5|W|region:US-RI_type:adm1st_scale:1000000|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರೋಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] q2xo0zzrmk03lcv84whk1gv5uvp5hkj 0 26389 1430529 1430299 2026-09-27T10:15:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430529 wikitext text/x-wiki :''ಈ ಲೇಖನವು ಸಮುದ್ರ (ಉಪ್ಪುನೀರು) ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿ ಕುರಿತು ಇರುವುದು. '' ''ಸಿಹಿ ನೀರು ಜಾತಿಯ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಿಹಿ ನೀರು ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.'' '''ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ''' ಯು ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಸಿಗಡಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸಿಗಡಿಗಳನ್ನು{{ref|a}} ಮನುಷ್ಯನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೧ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]], [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಯುರೋಪ್]]ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸಿಗಡಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ೧.೬ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 9 ಶತಕೋಟಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್‌ಗಳು]]. ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸಿಗಡಿಗಳ ಪೈಕಿ ೭೫% ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಥೈಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಶೇ.೨೫ ಭಾಗವು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದಿಂದ ಬರುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಾಝಿಲ್]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಯೆನ್ನುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮುನ್ನಡೆಗಳು ಸಿಗಡಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿವೆ. ಮರಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮುದ್ರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸ್ತುತಃ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಸಿಗಡಿಗಳು ಪೆನೇಯೀಡ್‌‌‌‌‌‌ಗಳಾಗಿವೆ (ಅಂದರೆ, ಪೆನೇಯೀಡೇ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸೀಗಡಿಗಳಾಗಿವೆ) ಮತ್ತು ಸಿಗಡಿಯ ಕೇವಲ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳು— ಅಂದರೆ ''ಪೆನೇಯಸ್‌ ವನ್ನಾಮೀ'' (ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಬಿಳಿ ಸಿಗಡಿ) ಹಾಗೂ ''ಪೆನೇಯಸ್‌ ಮೊನೊಡಾನ್‌'' (ದೈತ್ಯ ಹುಲಿ ಸಿಗಡಿ)- ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಸಿಗಡಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇದು ೮೦%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಔದ್ಯಮಿಕ ಏಕ ಫಸಲಿನವು ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಬೇಗ. ಇದು ಸಾಕಿದ ಸಿಗಡಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೂಹ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಪಾರಿಸರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು,ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಬಂದ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ NGOಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಟೀಕೆಯು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಕಠಿಣವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ತಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉದ್ಯಮಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳ == ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ''ತಂಬಾಕ್ಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]]ದ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ೧೫ನೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಏಕಫಸಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಬಹು ಫಸಲಿಗೆ ಮಿಲ್ಕ್ ಫಿಶ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಥವಾ [[ಅಕ್ಕಿ|ಬತ್ತ]]ದ ಜೊತೆ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಒಣ ಶ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಗೆ ಬತ್ತದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರೊನ್ಬಾಕ್,&nbsp;2001.</ref> ಇಂಥ ಕೃಷಿಯು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನದಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದಂತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ ವಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಗಡಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.<ref name="LPCM03" /> ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಎಳೆಯ ಸಿಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಾವಯವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವು ನಾವು ಕೃಷಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವವರೆಗೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯು ೧೯೩೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಆಗ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ]] ದೇಶದ ಕೃಷಿಕರು ಕುರುಮ ಸಿಗಡಿ, ''ಪೆನಾಯಸ್ ಜಪೋನಿಕಾಸ್ ಗಳನ್ನು'' ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. 1960ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಪಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಉದ್ದಿಮೆ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref name="Ros04a">ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, ''ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ ಬಗ್ಗೆ''.</ref> ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಧಿಕೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ಕೃಷಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಯಿತು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾದಾಗ ಸಿಗಡಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ತೈವಾನ್ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು; ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು.<ref name="ISA00">ಇಂಟರ್್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಆ್ಯಕ್ಷನ್ ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ 2000.</ref> [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿ]]ನಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 1985ರಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="HL01"> ಹೊಸೇನ್ ಮತ್ತು ಲಿನ್, 2001.</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡೋರ್]] ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 1978ರಿಂದ ನಾಟಕೀಯವೆನ್ನುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು.<ref name="McC04">ಮೆಕ್್ ಕ್ಲೆನ್ನನ್, 2004.</ref> ಬ್ರೆಝಿಲ್ 1974ರಿಂದ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಉಚ್ಛ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ. ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಸಿಗಡಿ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.<ref name="Nov03">ನೋವೆಲ್ಲಿ, 2003.</ref> ಇಂದು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯು ಇದೆ. == ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು == ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಣಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಾಗ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಮೀನುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿ ಅದು ಮುನ್ನಡೆಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಳೆಯದಾದ ಜೀವಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಯು ಬದಲಾಗಿ ಆಧುನಿಕವಾದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಮೊದಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿತು. ಅದನ್ನೇ "ಅತ್ಯಧಿಕ" ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎನ್ನುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸಾಕಾಣಿಕೆ; ಕೆಲವೇ ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳ ಹೊಂಡಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಂಡಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇಳುವರಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು, ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಅರೆ-ತೀವ್ರತೆಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ತಲೆಎತ್ತಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗಡಿಯನ್ನು ಕೃತಕ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟವು, ಹೊಸ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅರೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು 'ಪೋಸ್ಟ್್ಲಾರ್ವೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಯುವ ನಿಸರ್ಗಸಹಜವಾದ ಸೀಗಡಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಹಿಡಿದವುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಪೋಸ್ಟ್ ನಾರ್ವೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನೆಲೆಗಳು ಬರಿದಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಸಿಗಡಿಗಳ ಪೂರೈಕೆ ನಿರಂತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಮವು ಸಿಗಡಿಯ ಮರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದವು. === ಜೀವನ ಚಕ್ರ === [[File:Shrimp nauplius.jpg|right|thumb|120px|ಸಿಗಡಿಯ ಲಾರ್ವಾ.]] ಸಿಗಡಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮರಿಯಾಗುವುದು ಸಮುದ್ರದ ಸಹಜ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಹೆಣ್ಣು ಸೀಗಡಿಗಳು ೫೦,೦೦೦ ದಿಂದ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಇವು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಚಿಕಣಿಯಾಕಾರದ ನುಪ್ಲೀಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ನುಪ್ಲೀಗಳು ತಮ್ಮ ಶರೀರದೊಳಗಿರುವ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವು ಝೋಯೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಿಗಡಿಯು ತನ್ನ ಈ ಎರಡನೆ ಲಾರ್ವಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಳಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಮೀಸೆಸ್್ಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ಮೀಸೆಸ್್ಗಳು ಚಿಕಣಿ ಸಿಗಡಿಗಳ ರೀತಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಳಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಝೂಪ್ಲಾಂಕ್ಟಾನ್ನಲ್ಲಿ ಅದು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಲಾರ್ವಾ ನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ: ಮರಿ ಸಿಗಡಿಯು ದೊಡ್ಡದ್ದರ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯು ಮರಿಯಾಗುವ ಒಟ್ಟೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಮಾರು ೧೨ ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ, ಲಾರ್ವಾ ನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನದೀಮುಖ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಪೋಷಕಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲವಣಾಂಶ ಇಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಳಿಕ ಅವು ಮುಕ್ತ ನೀರಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಯದ ಸಿಗಡಿಗಳು ಜಲತಳ ಜೀವಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಸಾಗರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.<ref name="IAA01a">ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಅಥಾರಿಟಿ, ''ಎನ್ವಿರಾನ್ ಮೆಂಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'', ಅಧ್ಯಾಯ.&nbsp;2.</ref> === ಸರಬರಾಜಿನ ಸರಪಳಿ === ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಜೀವನಚಕ್ರವು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವು. ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಾತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಏಕರೂಪದ ಸಿಗಡಿಯು ದೊರೆ ಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತಾಗುವುದು. ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಕಣೆಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಮನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುವರು). ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಿವೆ: * ''ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು'' ಸಿಗಡಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವು ಮತ್ತು ನುಪ್ಲೀಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವವು ಅಥವಾ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಮರಿಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುವವು. ಇವನ್ನು ಅವರು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಪ್ಲೀ ಮತ್ತು ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮರಿಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತವೆ. * ''ನರ್ಸರಿಗಳು'' ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಮರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. * ''ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಡುವ'' ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗಡಿಯು ಜುವೆನಿಲ್್ಗಳ ರೂಪದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಯ್ಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಗಾತ್ರದ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಬೆಳೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರು ಬೆಳೆಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾರಣ, ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಳನಾಡ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಉಪ್ಪು ನೀರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಯ್ಯಬೇಕಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿಗಡಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದವು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು ಸಾಕಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.<ref name="AGL00">FAO, ''ಉಪ್ಪಿನಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು''.</ref> === ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳು === [[File:Shrimp hatchery.jpg|right|thumb|250px|ಸಿಗಡಿ ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು]] ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಗಡಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನುಸಂಧಾನ ಅಲ್ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ಕೆರೆಗಳನ್ನು (ಹತ್ತು ಟನ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕದು) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಅಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಾರಣ ಸೋಂಕು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವು ಮಾದರಿಯೆಂಬಂತೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಬದುಕುಳಿದಿರುವಿಕೆ ದರವು ಶೂನ್ಯದಿಂದ 90%ರ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದುಕಡೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಗಗಳು, ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವವನ ಅನುಭವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ''ಗ್ರೀನ್ ರ್ವಾಟರ್'' ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮೊಟ್ಟೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಗಡಿಯ ಲಾರ್ವಾಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಪಾಚಿಯ ಹೂವನ್ನು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕುಳಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 40%. ''ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್'' ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳು (ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ನಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು) ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದವು, ಉದ್ಯಮ ಸ್ವರೂಪದ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುವಂತಹ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಳಸಿರುತ್ತವೆ. ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ (15 ರಿಂದ 30 ಟನ್) ದಟ್ಟ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೂನ್ಯದಿಂದ 80%ರ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ 50% ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಿಗಡಿಗೆ ಪಾಚಿಯನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕೂಡ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸಿಗಡಿ ನುಪ್ಲೀಗೆ, ಕೆಲವು ಸಲ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಔದ್ಯಮಿಕ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ಕೃತಕ ಆಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.. ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವು ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಶೀತಲಗೊಳಿಸಿ-ಒಣಗಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ., ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುಟ್ಟಕಡಲಕಳೆ. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ([[ಪ್ರತಿಜೀವಿಕ|ನಂಜುನಿರೋಧಕ]]ಗಳು)ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸಿಗಡಿ ನುಪ್ಲೀಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಗಡಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಅದನ್ನು ಅವು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.<ref name="Ros04a" /> === ನರ್ಸರಿಗಳು === [[File:Shrimp postlarvae stocking.jpg|right|thumb|250px|ಟ್ರಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯ ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಮರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಅನೇಕ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ನರ್ಸರಿಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸಿಗಡಿಗಳು ಜುವೆನಿಲ್್ಗಳಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಾಗೆ ಕರೆಯುವ ರೇಸ್್ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ರೇಸ್ ರ್ವೇ ಆಯತಾಕಾರದಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದ ವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ನೆರಳಿರುವ ಕೆರೆಗಳು, ಇದರ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸತತವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="vW99a">ವಾನ್್ ವೈಕ್ ''et al.'', [https://web.archive.org/web/20070928001800/http://www.hboi.edu/aqua/downloads/pdf/%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B3%8D ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್_ಅಧ್ಯಾಯ 4.ಪಿಡಿಎಫ್ ''HBOI ಮ್ಯಾನುಅಲ್'', ಅಧ್ಯಾಯ&nbsp;4].</ref> ಮಾದರಿ ನರ್ಸರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್್ಗೆ 150ರಿಂದ 200 ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ [[ಪ್ರೋಟೀನ್]] ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವು ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗ್ರಾಂಗಳ ವರೆಗೆ ತೂಗುತ್ತವೆ.. ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಉಪ್ಪಿನಂಶಕ್ಕೆ ಅವು ಕ್ರಮೇಣ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಿಗಡಿಯ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು "PLs" ಎಂದು ರೈತರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಎಷ್ಟು ವಾರ ಎಂಬುದು ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ (i.e., PL-1, PL-2, ಇತ್ಯಾದಿ.). ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಟಿಸಿಲುಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅವು ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಸುಮಾರು PL-13 ರಿಂದ PL-17ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು. (ಮರಿಯಾದ ದಿನದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ). ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಲವು ಹೊಂದಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂದ ಆಹಾರದ ಬಳಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಗಾತ್ರವು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ, ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನರ್ಸರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅನನಕೂಲವೆಂದರೆ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸಿಗಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಕೆಲವು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನರ್ಸರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ, ಅವು ಸೂಕ್ತ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಂಶದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ರೂಢಿ ಮಾಡಿಸಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಪೋಷಣೆಯ ಬಳಿಕ ಈ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿಯ ನೀರನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುವರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಮರಿಯಾದ ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸಿಗಡಿಗೆ 500/ಲೀಟರ್್ಗೆ ಮೀರಬಾರದು. ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸೀಗಡಿಗೆ PL-15 ನಂತಹವು 50/ಲೀಟರ್ ಮೀರಬಾರದು.<ref name="vW99b">ವಾನ್ ವೈಕ್ ''et al.'', [https://web.archive.org/web/20070714030808/http://www.hboi.edu/aqua/downloads/pdf/%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B3%8D ಮ್ಯಾನುಅಲ್_ಅಧ್ಯಾಯ6.pdf ''HBOI ಮ್ಯಾನುಅಲ್'', ಅಧ್ಯಾಯ.&nbsp;6]</ref> === ಬೆಳೆಯುವ ಹಂತ === [[File:Shrimp pond with aerator.jpg|right|thumb|ಇಂಡೋನೇಶಿಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯುವ ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ವಾಯುಪೂರಣ ಯಂತ್ರ ಹೊಂದಿದ ಸಿಗಡಿ ಹೊಂಡ.ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಂಡ; ತೇಲುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೀಜ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ (ಅದರಿಂದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವ ನೀರು); ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.]] [[File:Paddlewheel aerator.jpg|right|thumb|ಒಂದು ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಚಕ್ರದ ಅನಿಲಪೂರಣ ಯಂತ್ರಸಿಡಿಸುವಿಕೆಯು ನೀರು ಆವಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಹೊಂಡದ ಉಪ್ಪಿನಂಶದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ]] [[File:Turbo aerator.jpg|right|thumb|ಎರಡು ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯ "ಟರ್ಬೋ ಅನಿಲಪೂರಕ", ಇದನ್ನು ನೀರಿನ ಪಾತಳಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೊಂಡದೊಳಗಿನ ಕೆಸರು ರಾಡಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕನಿಷ್ಠ 1.5 ಮೀಟರ್ ಇರಬೇಕು.]] ಬೆಳೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸೀಗಡಿಗಳು ಪ್ರಬುದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಲಾರ್ವೋತ್ತರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಹೊಂಡಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಗಾತ್ರದವರೆಗೆ ಅವು ಬೆಳೆಯುವ ತನಕ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿಯ ನೀರನ್ನೆಲ್ಲ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಸಿಗಡಿಯ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವರು. ಹೊಂಡದ ಗಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಕಡಿಮೆ-ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ (ಕಂದಾಳೆ) ಮರಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಂಡಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು 100ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಸಿಗಡಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್್ಗೆ 2-3 ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅಥವಾ 25 ಸಾವಿರ/ಹೆ.){{ref|b}} ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿ ಭರತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವರು ಮತ್ತು ಸಿಗಡಿಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವರು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಇನ್ನೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಸಿಗಡಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಗೇಟುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಾರ್ವಾಗಳು ಒಳಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಬಡ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಳುವರಿ 50ರಿಂದ 500 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ./ಹೆ. ಸಿಗಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. (ಮುಖಾಮುಖಿ-ತೂಕ). ಅವರಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ವೆಚ್ಚವು ಕಡಿಮೆ (ಯುಎಸ್. ಡಾಲರ್ 1-3/ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ಜೀವಂತ ಸಿಗಡಿ), ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರಮವೂ ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Tac02">ಟ್ರಾಕೋನ್, 2002.</ref> ಅರೆ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನೀರಿನ ವಿನಿಮಯದ ಮೂಲಕ ಭರತಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಂಪನ್ನು ಬಳಸುವರು ಮತ್ತು ಯೋಜಿತ ಹೊಂಡದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನ್ನು ಅಧಿಕ ಭರತದ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆಯೂ ನಿರ್ಮಿಸ ಬಹುದು. ಹೊಂಡದ ಗಾತ್ರವು 2ರಿಂದ 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತಾರದ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಂಗ್ರಹದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು 10ರಿಂದ 30/ಚದರ ಮೀಟರ್ ಇರುತ್ತವೆ. (100,000- 300,000/ಹೆ.) ಇಂಥ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ, ಔದ್ಯಮಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಸಿಗಡಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುವ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹೊಂಡವನ್ನು ಫಲವತ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಇಳುವರಿಯು 500ರಿಂದ 5,000 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ./ಹೆ., ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ವೆಚ್ಚವು ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ಜೀವಂತ ಸಿಗಡಿಗೆ 2-6 ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ್. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್್ಗೆ 15 ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅನಿಲಪೂರಣ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯು ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಶ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಶ್ರಾಯಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸಿಗಡಿಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯು ಚಿಕ್ಕ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ (0.1-1.5 ಹೆ.) ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಸಾಧ್ಯ. ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನಿಲ ಪೂರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಿರುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಸಿಗಡಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಗುಳಿಗೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಳುವರಿಯು 5,000 ಮತ್ತು 20,000 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ./ಹೆ. ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು 100,000 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ./ಹೆ. ವರೆಗೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಗಳು ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿನಿರತರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಂಡದ ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕು; ಅವರ ಉತ್ಪಾದನೆ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ಜೀವಂತ ಸಿಗಡಿಗೆ 4-8 ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ಗಳು. ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಂದಾಜು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 55–60% ರಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳೇ ಆಗಿವೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಒಪ್ಪಿವೆ. ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ 25–30% ರಷ್ಟು ಅರೆ-ವಿಸ್ತೃತ ಸ್ವರೂಪದವು, ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ವಿಸ್ತೃತ ಅಲ್ಲದವು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಅಧಿಕ, ಹೀಗಿದ್ದರೂ [ಟಕೂನ್ (2002)] ಆಯಾ ದೇಶಗಳು ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯೇ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref name="Tac02" /> === ಸಿಗಡಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು === ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂಡಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕೃತಕವಾದ ಸಿಗಡಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ, ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯು ತೇಲುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸುಧಾರಕಗಳನ್ನು ತೇಲು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಇದು ಸಿಗಡಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃತಕ ಆಹಾರಗಳ ಉಂಡೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಗಡಿಗಳ ಮಲವು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೃತಕ ಆಹಾರವು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡು ಗುಳಿಗೆಗಳು ಕಣಕಣಗಳಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. 70% ರ ವರೆಗೆ ಇಂಥ ಗುಳಿಗೆಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಿಗಡಿಗಳು ಅವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅವು ನಾಶ ವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Ros04a" /> ಅವುಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡರಿಂದ ಐದು ಬಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೊಂಡು ಅಥವಾ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ ಅಥವಾ ಹೊಂಡದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಆಹಾರ ಪರಿವರ್ತನೆ ದರವು (FCR), ಅಂದರೆ,.ಒಂದು ಘಟಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಪ್ರಮಾಣ (ಉದಾ. ಒಂದು ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.) ಸಿಗಡಿಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 1.2-2.0 ಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು ಉದ್ಯಮದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೌಲ್ಯ, ಆದರೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ ಆಹಾರ ಪರಿವರ್ತನೆ ದರವು 2.5ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯ; ಹಳೆಯ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅರೆ ಪ್ರಶಸ್ತ ಹೊಂಡಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಪಾತವು ಸುಲಭವಾಗಿ 4:1 ಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು.<ref name="CDE03_93">ಚೌಟರ್ಡ್ ''et al.'',&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;39.</ref> ಕಡಿಮೆ FCRಗಳು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. == ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ತಳಿಗಳು == ಇಂಚಾಕಾದ ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿಯ ತಳಿಗಳು ಹಲವಾರಿದ್ದರೂ ದೊಡ್ಡದಾಗುವ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವಷ್ಟನ್ನೇ ಕೃಷಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಪೆನೇಡ್ಗಳ (ವಂಶ ಪೆನಾಡೇಯೇ),<ref name="Ros04b">ರೋಸೆನ್್ಬೆರ್ರಿ, ''ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಜಾತಿಪ್ರಭೇದ''.</ref> ಮತ್ತು ''ಪೆನೆಯಸ್'' ಕುಲದ ಒಳಗೆಯೇ ಬರುತ್ತವೆ{{ref|c}}. ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದವುಗಳಲ್ಲ: ಲಾಭವನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕೆ ಅವು ತೀರ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಬಹುಬೇಗ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅವು ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ ಎರಡು ತಳಿಗಳಿವೆ: * ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಬಿಳಿ ಸೀಗಡಿ (''ಲಿಟೋಪೆನಾಸ್ ವನ್ನಾಮಿ'', "ಬಿಳಿಕಾಲಿನ ಸೀಗಡಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ದಿಂದ [[ಪೆರು]]ವರೆಗೂ ಇದೆ, ಇದು 23&nbsp;ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ''ಎಲ್. ವನ್ನಾಮೀ'' [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ 95% ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಇದು ಟೌರಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. * ದೈತ್ಯ ಹುಲಿ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಮೋನೋಡಾನ್'', "ಕಪ್ಪು ಹುಲಿ ಸೀಗಡಿ" ಎಂದೂ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ) [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಜಪಾನದಿಂದ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ವರೆಗೆ ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಸೀಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಇದು 36 ಸೆಂ.ಮೀ.ಉದ್ದದ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಶಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವರು. ಬಿಳಿಚುಕ್ಕಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ಇದು ಬಲಿಯಾಗುವ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇದು ಕ್ರಮೇಣ 2001ರಿಂದ ''ಎಲ್. ವನ್ನಾಮೀ'' ಮಿಂದ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಎರಡು ತಳಿಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸೀಗಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು 80% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Jos04">ಜೋಸುಯಿಟ್,&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;8.</ref> ಮರಿ ಮಾಡುವ ಇತರ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ: [[File:Marsupenaeus japonicus.jpg|right|thumb|250px|ಕುರುಮ ಸೀಗಡಿ ತೈವಾನದ ಜಲಚರ ಜೀವಿ ಕೃಷಿ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಟ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ.]] * ಪಶ್ಚಿಮದ ನೀಲಿ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಸ್ಟಿಲಿರೋಸ್ಟ್ರಿಸ್'' ) ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಗೆ ಇದು, IHHN ವೈರಸ್ 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ನಾಮಾವಶೇಷ ಮಾಡುವ ವರೆಗೂ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಸಂಗ್ರಹವು ಈ ವೈರಸ್್ ವಿರುದ್ಧ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಟೌರಾ ವೈರಸ್ ವಿರುದ್ಧವೂ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪುನಃ ''ಪಿ.ಸ್ಟಿಲಿರೋಸ್ಟ್ರಿಸ್'' ತಳಿಯನ್ನು 1997ರಿಂದ ಮುಂದೆ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದವು. * ಚೈನೀಸ್್ ಬಿಳಿ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಚಿನೆಸಿಸ್'', ''ಫ್ಲೆಶಿ ಪ್ರಾವ್ನ್'' ) ಎಂದೂ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನ]]ದ ಮತ್ತು ಕೋರಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಎಂದರೆ 18 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತಂಪು ನೀರನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. (ಕನಿಷ್ಠ. 16 °ಸೆಂ.). ಒಮ್ಮೆ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದ ಇದು, 1993ರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಂಗ್ರಹವೆಲ್ಲ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಚೀನಾದ ದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಕುರುಮ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಜಪೋನಿಕಸ್'' )ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಪಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೈವಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡ; ಜಪಾನ್ ಮಾತ್ರ ಐಕೈಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕುರುಮ ಸೀಗಡಿಯ ಬೆಲೆಯು US$100 ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡ್ ($220/ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.). * ಇಂಡಿಯನ್ ಬಿಳಿ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಇಂಡಿಕಸ್'' ) [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ದ ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]], [[ಇರಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. * ಬನಾನಾ ಸೀಗಡಿ (''ಪಿ. ಮೆರ್ಗಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ) ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ [[ಒಮಾನ್|ಒಮನ್]] ದಿಂದ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ವರೆಗಿನ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಕೃಷಿಮಾಡುವ ತಳಿ ಇದು. ದಟ್ಟ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ''ಪೆನೇಯಸ್'' ನ ಇತರ ಅನೇಕ ತಳಿಗಳು ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾತ್ರ ತೀರ ಚಿಕ್ಕದ್ದು. ಇತರ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ಸೀಗಡಿಗಳನ್ನೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಉದಾ. "ಅಕಿಯಾಮಿ ಪಾಸ್ಟೆ ಸೀಗಡಿ" ಅಥವಾ ''ಮೆಟಾಪೆನೀಯಸ್ ಎಸ್್ಪಿಪಿ.'' ಜಲಜೀವಿ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಆಗುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ 25,000 ಟನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ. ಪೆನಾಡೇಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಚಿಕ್ಕದ್ದು. == ರೋಗಗಳು == ಸೀಗಡಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುವ [[ವೈರಾಣು|ವೈರಲ್]]ನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೋಗಗಳು ಇವೆ.<ref name="BRMES01">ಬೊಂಡಾದ್-ರೀನ್್ಟಾಸೋ ''et al.''</ref> ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟವಾಗಿರುವ, ಏಕ ಫಸಲಿನ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕುಗಳು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಹರಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸೀಗಡಿ ಸಮೂಹವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅನೇಕ ವೈರಸ್್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವ ರೋಗವಾಹಕ ನೀರೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿ ಯಾವುದೇ ವೈರಸ್ ಆಘಾತ ತಲೆದೋರಿದಾಗ ನಿಸರ್ಗಸಹಜವಾದ ಸೀಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು. ಹಳದಿ ತಲೆ ರೋಗ, ''ಹ್ಯು ಲಿಯಂಗ್'' ಎಂದು ಥೈನಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ''ಪಿ. ಮೋನೋಡಾನ್'' ಮೇಲೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಶಿಯಾದ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಬೀರುತ್ತದೆ.<ref name="GSMFC03a">ಗಲ್ಫ್್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮರೈನ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಕಮಿಶನ್: [http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=119 ''ನಾನ್-ನೇಟಿವ್ ಸ್ಪೀಸಿಸ್ ಸಮರೀಸ್: '' ಯಲ್ಲೋಹೆಡ್ ವೈರಸ್'' (YHV)'' ], 2003. URL ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪ್ರವೇಶವಿದ್ದದ್ದು 2005-06-23. ಡಾಟಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ. [https://web.archive.org/web/20070928014907/http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=119 ಕಡತ ಡಾಟಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ].</ref> 1990ರಲ್ಲಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ವರದಿಯಾಯಿತು. ಈ ರೋಗ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿದ್ದು 2ರಿಂದ 4 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಶವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲುದು. ಸೆಫೆಲೋಥೋರಾಕ್ಸ್ ರೋಗ ಸೋಂಕಿದ ಸೀಗಡಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಅಧಿಕ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಿಂತಾಗ ಇದು ತಲೆದೋರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಸಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀಗಡಿಯು ಸಾಯುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೊಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="OIE03a">OIE: [http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.07_YHD.pdf ''ಅಕ್ವೆಟಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', ಸೆಕ್ಸನ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.07_YHD.pdf 2.2.7]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-23.</ref> ಬಿಳಿಚುಕ್ಕಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಸಂಬಂಧಿ ವೈರಸ್ಸುಗಳ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಈ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜಪನೀಸ್ ''ಪಿ. ಜಪೋನಿಕಸ್್'' ಕಲ್ಚರ್ಸ್್,<ref name="OIE03b">OIE: [http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.05_WSD.pdf ''ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', ಸೆಕ್ಷನ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.05_WSD.pdf 2.2.5]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-23.</ref> ನಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ 1993ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಏಶಿಯಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿತು. ಇದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆತಿಥ್ಯದ ಶ್ರೇಣಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಘಾತುಕವಾದದ್ದು, ದಿನದೊಳಗೇ ಇದು 100% ಬಲಿ ಪಡೆಯುವುದು. ಬೆನ್ನು ಚಿಪ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಹಿಪಾಟೋಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್ ಇರುವುದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಸೀಗಡಿಯು ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ಮಂಪರಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.<ref name="GSMFC03b">ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮರೈನ್ ಫಿಶೆರಿಸ್ ಕಮಿಶನ್: [http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=7 ''ನಾನ್-ನೇಟಿವ್ ಸ್ಪೆಸೀಸ್ ಸಮ್ಮರೀಸ್: '' ವೈಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಬಾಕುಲೋವೈರಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಷ್'' (WSBV)'' ], 2003. URL ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದದ್ದು 2005-06-23. ಡಾಟಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಬಾರಿ ಇದೆ. [https://web.archive.org/web/20070928014547/http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=7 ಕಡತವು ಡಾಟಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.].</ref> ಟೌರಾ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ 1992ರಲ್ಲಿ ಈಕ್ವೆಡೋರ್್ನ ಟೌರಾ ನದಿಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ವೈರಸ್ ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೋಗ ''ಪಿ. ವನ್ನಾಮಿ'', ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸೀಗಡಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಈ ರೋಗವು ಬೇಗನೆ ಹಬ್ಬುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಾಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ''ಎಲ್. ವನ್ನಾಮಿ'' ಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಏಶಿಯಾದ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೂ ತಗುಲಿತು. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಹಬ್ಬುವುದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="OIE03c">OIE: [http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.04_TAURA.pdf ''ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', ಸೆಕ್ಷನ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.04_TAURA.pdf 2.2.4]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-23.</ref> ಇನ್ಫೆರ್ಸಿಯಸ್ ಹೈಪೋಡರ್ಮಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಹೆಮಾಟೋಪೋಯಿಟಿಕ್ ನೆಕ್ರೋಸಿಸ್ (IHHN) ಇದೊಂದು ''ಪಿ. ಸ್ಟಿಲಿರೋಸ್ಟ್ರಿಸ್'' (ಅತ್ಯಧಿಕ 90%)ನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂಥದ್ದು ಮತ್ತು ''ಎಲ್. ವನ್ನಾಮಿಯ'' ಯಲ್ಲಿ ವಿಕೃತ ರೂಪವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವಂಥದ್ದು. ಇದು ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್್ನ ಸಾಕಣೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಸೀಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಆದರೆ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೀಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="OIE03d">OIE: [http:// www. oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.02_IHHN.pdf ''ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', ಸೆಕ್ಷನ್. ][http://www.oie.int/eng/normes/fmanual/2.2.02_IHHN.pdf 2.2.2]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]] ಮೂಲದ ಸೋಂಕುಗಳೂ ಸೀಗಡಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ವಿಬ್ರಿಯೋಸಿಸ್, ''ವಿಬ್ರಿಯೋ'' ತಳಿಗಳ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಇದು ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಸೀಗಡಿಯು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಹೊರ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಗಾಯಗಳಿರಬಹುದು. ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ 70%.ನ್ನು ಮೀರಬಹುದು. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಇನ್ನೊಂದು ರೋಗ ನೆಕ್ರೋಟಿಂಗ್ ಹೆಪಾಟೋಪಾಂಕ್ರಿಯಾಟಿಸ್ (NHP); ಹೊರಕವಚವು ಮೃದುವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಗಬ್ಬುನಾರುವುದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇಂಥ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮೂಲದ ಸೋಂಕುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒತ್ತಡಪೂರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಅಂದರೆ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೀಗಡಿ ಇರುವುದು, ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀರು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಇವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. [[ಪ್ರತಿಜೀವಿಕ|ಪ್ರತಿ ಜೀವಾಣು]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಇದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.<ref name="ML99">ವಾನ್್ ವೈಕ್ ''et al.'', [http://web.archive. org/web/20070121201945 /http://www.hboi. edu/aqua/ downloads/ pdf/shrimpmanual_chapter9.pdf ''HBOI ಮ್ಯಾನ್ಯಅಲ್'', ಅಧ್ಯಾಯ&nbsp;9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722070542/http://web.archive./ |date=2013-07-22 }}.</ref> ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೀಗಡಿಯ ಮೇಲೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಶಗಳು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಆಮದು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರುತ್ತಲೆ ಇವೆ. ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರತಿಜೀವಾಣು ಕ್ಲೋರಾಮ್ಫೆನಿಕೋಲ್, ಇದನ್ನು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ 1994ರಿಂದಲೇ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಮುಂದುವರಿದೇ ಇದೆ.<ref name="Ros05a">ರೋಸೆನ್್ಬೆರ್ರಿ, ''ಕ್ಲೋರಾಮ್್ಪೆನಿಕೋಲ್'', 2005.</ref> ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಕಾರಣ ಸೀಗತಿ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ರೋಗಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದವು, ಒಂದುವೇಳೆ ಅವರ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಆದಾಯವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ರೋಗವು ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಮವು ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ರೋಗ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹೊಂಡದ ಕಳಪೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಲಾರ್ವಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಗಾಣಿ ಮುಕ್ತ ಮರಿಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ರೋಗಗಳನ್ನು ಅವು ಒಯ್ಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿ ಬಳಸು ವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.<ref name="Cea02">ಸೀಟೆಕ್ ಯುೆಸ್ಎ, ಐಎನ್್ಸಿ.: ''[https://web.archive.org/web/20050907195817/http://ceatech.com/products/avoiddisease.htm The Rationale to use SPF broodstock]''. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005-08-23.</ref> ರೋಗಮುಕ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಿರುವ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ರೋಗಪ್ರವೇಶವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅರೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕ ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವಿನಿಮಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ರಮ ಅನುಸರಿಸುವರು.<ref name="McC04" /> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2005ರಲ್ಲಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್್ಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>FAO, ದಿ ಸ್ಟೇಟ್್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫಿಶರಿಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ್ಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್, ಪು. 124.</ref> ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಒಟ್ಟೂ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 42% ಕ್ಕೆ ಇದು ಸಮನಾದದ್ದು. (ಸಾಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ). ಸೀಗಡಿಯ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]], 2003-2009ರ ನಡುವೆ ಇದು 500 – 600,000 ಟನ್್ಗಳ ಸೀಗಡಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="usda_stats">ಯು.ಎಸ್ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ: [http://www.ers.usda.gov/Data/Aquaculture/ShrimpImportsVolume.htm ಯು.ಎಸ್. ಶ್ರಿಂಪ್ ಇಂಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಬಾಯ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150331185007/http://www.ers.usda.gov/Data/Aquaculture/ShrimpImportsVolume.htm |date=2015-03-31 }} ([http://www.ers.usda.gov/Data/Aquaculture/ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100220083421/http://www.ers.usda.gov/data/Aquaculture/ |date=2010-02-20 }} {{Cite web |url=http://www.ers.usda.gov/data/Aquaculture/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100220083421/http://www.ers.usda.gov/data/Aquaculture/ |archive-date=2010-02-20 |url-status=dead}}), ಫೆಬ್ರವರಿ 2010. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು2010-02-23.</ref> ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು 200,000 ಟನ್್ಗಳನ್ನು[[ಜಪಾನ್]] ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ,<ref name="picjp">PIC: [http://www.pic.or.jp/en/market/shrimp.htm ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಹಿತಿ: ಸೀಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನಳ್ಳಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505071343/http://www.pic.or.jp/en/market/shrimp.htm |date=2010-05-05 }}. ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು 1994-98ಕ್ಕೆ. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-23.</ref><ref name="noaanmfs">NOAA, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮರೈನ್ ಫಿಶರಿಸ್ ಸರ್ವಿಸ್, ನೈಋತ್ಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ: [http://swr.nmfs.noaa.gov/fmd/sunee/shrimp/jsh.htm ಜಪಾನಿಗಳ ಸೀಗಡಿ ಆಮದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130216001858/http://swr.nmfs.noaa.gov/fmd/sunee/shrimp/jsh.htm |date=2013-02-16 }},ತಿಂಗಳು ಮಾಹಿತಿ 1997 ರಿಂದ ಮುಂದೆ. URl ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದದ್ದು 2010-02-23.</ref> [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು]] 2006ರಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಸುಮಾರು 500,೦೦೦ ಟನ್್ಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಮದುಗಾರರು [[ಸ್ಪೇನ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]].<ref name="faofigiscommodities">FAO: FIGIS [http://www.fao.org/fishery/statistics/global-commodities-production/query/en ಕಮೋಡಿಟಿಸ್ 1976-2006], ಐರೋಪ್ಯ ಸಮುದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಮದಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸೀಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯ ತನಿಖೆ ಇದರಲ್ಲಿ ''ಪೆನೇಯಸ್ ಎಸ್್ಪಿಪಿ'' ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. (ಅಲ್ಲದೆ "nei" ದಾಖಲೆ; "nei" ಅಂದರೆ "ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಸೇರದೆ ಇದ್ದದ್ದು" ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ.). ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಟನ್ನುಗಳನ್ನು 1,000 ಪೌಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಾಗ [http://www.ers.usda.gov/Data/Aquaculture/ShrimpImportsVolume.htm ಯು.ಎಸ್. DOA ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150331185007/http://www.ers.usda.gov/Data/Aquaculture/ShrimpImportsVolume.htm |date=2015-03-31 }} ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-25.</ref> ಶೀತನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸೀಗಡಿ''(ಕ್ರಾನ್್ಗೊನ್ ಕ್ರಾನ್್ಗೊನ್)'' ಮತ್ತು ''ಪಂಡಾಲಿಡೆ'' ಯಲ್ಲಿಯ ''ಪಂಡಾಲಸ್ ಬೋರೆಯಲಿಸ್ '' ; 2006ರಲ್ಲಿ, ಈ ಆಮದುಗಳು ಸುಮಾರು ಮತ್ತೊಂದು 200,000 ಟನ್್ಗಳು.<ref name="faofigiscommodities2">FAO: FIGIS [http://www.fao.org/fishery/statistics/global-commodities-production/query/en ಕಮೋಡಿಟಿಸ್ 1976-2006], ಅದೇ ತನಿಖೆಯು ''ಕಂಗೋನ್'' ಮತ್ತು ''ಪಂಡಾಲಿಡೇ'' ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-25.</ref> ಸೀಗಡಿಯ ಆಮದು ಬೆಲೆಯು ದೊಡ್ಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ, ಆಮದು ಬೆಲೆಯು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಸೀಗಡಿಗೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ]] US$ 8.80 ಇತ್ತು., ಜಪಾನಲ್ಲಿದ್ದ US$8.00 ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಧಿಕ. ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಆಮದು ಬೆಲೆಯು ಕೇವಲ ಸುಮಾರು US$5.00/ಕಿ.ಗ್ರಾಂ; ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಕಾರಣ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶೀತ ನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು (ಸಾಗುವ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದವು) ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವು ಸಾಕಿದ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಗಿಂತ ಗಾತ್ರದ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವು ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವಕ್ಕೆ ಕಿಮೆ ಬೆಲೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಭಾಗದ ಯುರೋಪು ಅತ್ಂಯತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ತೂಕ ಅಂದಾಜು 30% ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಘಟಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Jos04_16">ಜೋಸುಯಿಟ್,&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;16.</ref> ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಏಶಿಯಾದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳು [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನ]] ಮತ್ತು [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗೇ [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್್ನಾಮ್]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]], ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]]. ಇನ್ನುಳಿದ 25% ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶಗಳು ([[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಾಝಿಲ್]], [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡೋರ್]], [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]) ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿವೆ.<ref name="figis">FIGIS; FAO ಡಾಟಾಬೇಸಸ್, 2007.</ref> ಆಮದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪಾಲು 30%ಕ್ಕಂತ ಅಧಿಕ, ಅದರ ನಂತರ ಚೀನ, ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ, ಮತ್ತು ಭಾರತ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 10%. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡೋರ್.<ref name="FM">ಫುಡ್್ಮಾರ್ಕೆಟ್: ''[http://www.foodmarketexchange.com/datacenter/product/seafood/shrimp/detail/dc_pi_sf_shrimp0302.htm ಶ್ರ್ರಿಂಪ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312082053/http://www.foodmarketexchange.com/datacenter/product/seafood/shrimp/detail/dc_pi_sf_shrimp0302.htm |date=2016-03-12 }}'' ; ಡಾಟಾ ಗ್ಲೋಬ್ ಫಿಶ್್ನಿಂದ, 2001. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005-06-23.</ref> ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಹುತೇಕ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚೀನವು ತನ್ನ ಸೀಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನು ದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು. ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಬಲವಾದ ದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇದ್ದೂ ಅದನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಏಕೈಕ ದೇಶ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]].<ref name="McC04" /> <div align="center" style="font-size:smaller"> {| class="wikitable" cellspacing="0" |+ align="bottom"|ಜಲಚರ ಕೃಷಿಯ ಸೀಗಡಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳು<td><ref name="figis" /></td> ! style="background:#ccccff" rowspan="2"|ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ) ! style="background:#ccccff" rowspan="2"|ದೇಶ ! style="background:#ccccff" colspan="23"|ಉತ್ಪಾದನೆ 1,000 ಟನ್ನುಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಪೂರ್ಣಾಂಕದಲ್ಲಿ |- ! style="background:#ccccff"|1985 ! style="background:#ccccff"|86 ! style="background:#ccccff"|87 ! style="background:#ccccff"|88 ! style="background:#ccccff"|89 ! style="background:#ccccff"|1990 ! style="background:#ccccff"|91 ! style="background:#ccccff"|92 ! style="background:#ccccff"|93 ! style="background:#ccccff"|94 ! style="background:#ccccff"|95 ! style="background:#ccccff"|96 ! style="background:#ccccff"|97 ! style="background:#ccccff"|98 ! style="background:#ccccff"|99 ! style="background:#ccccff"|2000 ! style="background:#ccccff"|01 ! style="background:#ccccff"|02 ! style="background:#ccccff"|03 ! style="background:#ccccff"|04 ! style="background:#ccccff"|05 ! style="background:#ccccff"|06 ! style="background:#ccccff"|07 |- | rowspan="9" valign="top"|'''[[ಏಷ್ಯಾ]]''' | ''[[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]]'' | style="text-align:right"|''40'' | style="text-align:right"|''83'' | style="text-align:right"|''153'' | style="text-align:right"|''199'' | style="text-align:right"|''186'' | style="text-align:right"|''185'' | style="text-align:right"|''220'' | style="text-align:right"|''207'' | style="text-align:right"|'''''88'' ''' | style="text-align:right"|''64'' | style="text-align:right"|''78'' | style="text-align:right"|''89'' | style="text-align:right"|''96'' | style="text-align:right"|''130'' | style="text-align:right"|''152'' | style="text-align:right"|''192'' | style="text-align:right"|''267'' | style="text-align:right"|''337'' | style="text-align:right"|''687'' | style="text-align:right"|''814'' | style="text-align:right"|''892'' | style="text-align:right"|''1'080'' | style="text-align:right"|''1'265'' |- | [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌‌]] | style="text-align:right"|10 | style="text-align:right"|12 | style="text-align:right"|19 | style="text-align:right"|50 | style="text-align:right"|90 | style="text-align:right"|115 | style="text-align:right"|161 | style="text-align:right"|185 | style="text-align:right"|223 | style="text-align:right"|264 | style="text-align:right"|259 | style="text-align:right"|'''238''' | style="text-align:right"|225 | style="text-align:right"|250 | style="text-align:right"|274 | style="text-align:right"|309 | style="text-align:right"|279 | style="text-align:right"|264 | style="text-align:right"|330 | style="text-align:right"|360 | style="text-align:right"|401 | style="text-align:right"|501 | style="text-align:right"|''501'' |- | [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌‌]] | style="text-align:right"|''8'' | style="text-align:right"|''13'' | style="text-align:right"|''19'' | style="text-align:right"|27 | style="text-align:right"|28 | style="text-align:right"|32 | style="text-align:right"|36 | style="text-align:right"|37 | style="text-align:right"|39 | style="text-align:right"|45 | style="text-align:right"|55 | style="text-align:right"|46 | style="text-align:right"|45 | style="text-align:right"|52 | style="text-align:right"|55 | style="text-align:right"|90 | style="text-align:right"|150 | style="text-align:right"|''181'' | style="text-align:right"|''232'' | style="text-align:right"|''276'' | style="text-align:right"|''327'' | style="text-align:right"|''349'' | style="text-align:right"|''377'' |- | [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೊನೇಷಿಯಾ]] | style="text-align:right"|25 | style="text-align:right"|29 | style="text-align:right"|42 | style="text-align:right"|62 | style="text-align:right"|82 | style="text-align:right"|84 | style="text-align:right"|116 | style="text-align:right"|120 | style="text-align:right"|117 | style="text-align:right"|107 | style="text-align:right"|121 | style="text-align:right"|125 | style="text-align:right"|127 | style="text-align:right"|97 | style="text-align:right"|121 | style="text-align:right"|118 | style="text-align:right"|129 | style="text-align:right"|137 | style="text-align:right"|168 | style="text-align:right"|218 | style="text-align:right"|266 | style="text-align:right"|326 | style="text-align:right"|''315'' |- | [[ಭಾರತ]] | style="text-align:right"|''13'' | style="text-align:right"|''14'' | style="text-align:right"|''15'' | style="text-align:right"|''20'' | style="text-align:right"|''28'' | style="text-align:right"|''35'' | style="text-align:right"|''40'' | style="text-align:right"|''47'' | style="text-align:right"|''62'' | style="text-align:right"|''83'' | style="text-align:right"|''70'' | style="text-align:right"|''70'' | style="text-align:right"|67 | style="text-align:right"|83 | style="text-align:right"|79 | style="text-align:right"|97 | style="text-align:right"|103 | style="text-align:right"|115 | style="text-align:right"|113 | style="text-align:right"|118 | style="text-align:right"|131 | style="text-align:right"|132 | style="text-align:right"|''108'' |- | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] | style="text-align:right"|11 | style="text-align:right"|15 | style="text-align:right"|15 | style="text-align:right"|17 | style="text-align:right"|18 | style="text-align:right"|19 | style="text-align:right"|20 | style="text-align:right"|21 | style="text-align:right"|28 | style="text-align:right"|29 | style="text-align:right"|32 | style="text-align:right"|42 | style="text-align:right"|48 | style="text-align:right"|56 | style="text-align:right"|58 | style="text-align:right"|59 | style="text-align:right"|55 | style="text-align:right"|56 | style="text-align:right"|56 | style="text-align:right"|58 | style="text-align:right"|63 | style="text-align:right"|65 | style="text-align:right"|64 |- | [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌‌]] | style="text-align:right"|29 | style="text-align:right"|30 | style="text-align:right"|35 | style="text-align:right"|44 | style="text-align:right"|47 | style="text-align:right"|48 | style="text-align:right"|47 | style="text-align:right"|77 | style="text-align:right"|86 | style="text-align:right"|91 | style="text-align:right"|89 | style="text-align:right"|77 | style="text-align:right"|'''41''' | style="text-align:right"|38 | style="text-align:right"|39 | style="text-align:right"|41 | style="text-align:right"|42 | style="text-align:right"|37 | style="text-align:right"|37 | style="text-align:right"|37 | style="text-align:right"|39 | style="text-align:right"|40 | style="text-align:right"|42 |- | ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|6 | style="text-align:right"|''7'' | style="text-align:right"|''19'' | style="text-align:right"|''30'' | style="text-align:right"|49 | style="text-align:right"|49 | style="text-align:right"|48 |- | ತೈವಾನ್‌ | style="text-align:right"|17 | style="text-align:right"|45 | style="text-align:right"|80 | style="text-align:right"|'''34''' | style="text-align:right"|22 | style="text-align:right"|15 | style="text-align:right"|22 | style="text-align:right"|16 | style="text-align:right"|10 | style="text-align:right"|8 | style="text-align:right"|11 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|6 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|6 | style="text-align:right"|8 | style="text-align:right"|10 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|11 | style="text-align:right"|11 |- | rowspan="4" valign="top"|'''ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳು''' | [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]] | style="text-align:right"|''<1'' | style="text-align:right"|''<1'' | style="text-align:right"|''<1'' | style="text-align:right"|''<1'' | style="text-align:right"|''1'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|7 | style="text-align:right"|16 | style="text-align:right"|25 | style="text-align:right"|''40'' | style="text-align:right"|''60'' | style="text-align:right"|90 | style="text-align:right"|76 | style="text-align:right"|63 | style="text-align:right"|''65'' | style="text-align:right"|''65'' |- | [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌]] | style="text-align:right"|30 | style="text-align:right"|44 | style="text-align:right"|69 | style="text-align:right"|74 | style="text-align:right"|70 | style="text-align:right"|76 | style="text-align:right"|105 | style="text-align:right"|113 | style="text-align:right"|'''83''' | style="text-align:right"|89 | style="text-align:right"|106 | style="text-align:right"|108 | style="text-align:right"|133 | style="text-align:right"|144 | style="text-align:right"|120 | style="text-align:right"|'''50''' | style="text-align:right"|45 | style="text-align:right"|63 | style="text-align:right"|77 | style="text-align:right"|90 | style="text-align:right"|119 | style="text-align:right"|150 | style="text-align:right"|''150'' |- | [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|8 | style="text-align:right"|12 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|16 | style="text-align:right"|13 | style="text-align:right"|17 | style="text-align:right"|24 | style="text-align:right"|29 | style="text-align:right"|33 | style="text-align:right"|48 | style="text-align:right"|46 | style="text-align:right"|46 | style="text-align:right"|62 | style="text-align:right"|90 | style="text-align:right"|112 | style="text-align:right"|''114'' |- | ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''3'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|''1'' | style="text-align:right"|''1'' | style="text-align:right"|''1'' | style="text-align:right"|''2'' | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|2 |- | rowspan="2" valign="top"|'''[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ]]''' | [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರಬಿಯಾ]] | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|5 | style="text-align:right"|9 | style="text-align:right"|9 | style="text-align:right"|11 | style="text-align:right"|12 | style="text-align:right"|15 |- | [[ಇರಾನ್|ಇರಾನ್‌]] | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|8 | style="text-align:right"|6 | style="text-align:right"|7 | style="text-align:right"|9 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|6 | style="text-align:right"|3 |- | '''[[ಒಷ್ಯಾನಿಯ|ಓಸಿಯಾನಿಯ]]''' | [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | style="text-align:right"|0 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|<1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|1 | style="text-align:right"|2 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|3 | style="text-align:right"|4 | style="text-align:right"|3 |- | colspan="25" style="background:white"|''ಓರೆ'' ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂದಾಜನ್ನು ಸೂಚಿಸುವವು FAO ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲ.{{ref|d}} ದಪ್ಪಕ್ಷರದ ಅಂಕಿಗಳು ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ರೋಗಗಳ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ |} </div> [[File:Litopenaeus vannamei specimen.jpg|thumb|ತುದಿಯಿಂದ ತಳದ ವರೆಗೆ: ಲಿಟೋಪೆನೆಯಸ್ ವನ್ನಾಮಿ ಚಿಪ್ಪಿನ ತುಣುಕುಗಳು; ಕೃಷಿಮಾಡಿದ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಎಲ್. ವನ್ನಾಮಿ ಗಾತ್ರ&nbsp;66 (17&nbsp;ಜಿ); ಸತ್ತಿರುವ ಎಲ್. ವನ್ನಾಮಿ, ಟೌರಾ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವೈರಸ್್ನಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು. (TSV). ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಸೀಗಡಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ಲವಕದ ಬಣ್ಣದಿಂದ, ಹೊಂಡದ ತಳದಲ್ಲಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವರೂಪ, ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೋಷಕಾಂಶದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸೀಗಡಿಯ ತಳದಲ್ಲಿಯ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಟಿಎಸ್್ವಿ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಆದದ್ದು.]] ರೋಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೀಗಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. 1993ರಲ್ಲಿ ''ಪಿ.ಚಿನೆನ್ಸಿಸ್'' ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುವ ಸನಿಹ ಬಂದಿತ್ತು. ವೈರಸ್್ ರೋಗಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡೋರ್್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 1996/97ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕುಸಿಯಿತು.<ref name="Jos04_7f">ಜೋಸುಯಿಟ್&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;7f.</ref> ಈಕ್ವೆಡೋರ್ ಒಂದರಲ್ಲಿಯೇ, ಉತ್ಪಾದನೆಯು 1989ರಲ್ಲಿ (IHHN), 1993ರಲ್ಲಿ (ಟೌರಾ) ಮತ್ತು 1999ರಲ್ಲಿ (ಬಿಳಿಚುಕ್ಕಿ) ರೋಗದಿಂದ ಕುಂಠಿತವಾಯಿತು.<ref name="FSB03">ಫಂಜ್-ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗ್ಗ್ಸ್, 2003.</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಫಲಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಶಗಳ ರಫ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು. ಅವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜೀವಾಣುಗಳ ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸೀಗಡಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. 1980ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ 1990ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ತಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ದರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಲ್ಲಿ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಡತನವಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಬಡವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸೀಗಡಿಗೆ ಇದ್ದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ. ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದ ವಿದೇಶಿ ಹಣ ಗಳಿಕೆಗೆ ಇದು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು ಅಥವಾ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದವು.<ref name="LPCM03">ಲೂಯಿಸ್ ''et al.''</ref> 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಬದಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರು ಒಟ್ಟಿಕೇ ಎನ್ಜಿಓಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಾಹಕ ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ತಲೆದೋರಿದವು. ಪ್ರತಿ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕ ದೇಶಗಳು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದವು. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ 2004ರಲ್ಲಿ ಹೇರಿದ ಸೀಗಡಿ ಆಮದು ನಿಷೇಧ ಥೈ ಸೀಗಡಿ ''ಮೀನುಗಾರರು'' ಆಮೆ ಹೊರಗಿಡುವ ಉಪಕರಣ ತಮ್ಮ ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದ್ದು,<ref name="TFRC04">ಥೈ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, 2004.</ref> ಅಥವಾ ಯು.ಎಸ್.ನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆದಾರರು 2002ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸೀಗಡಿ ಮೀನುಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಿದ "ಆ್ಯಂಟಿi-ಡಂಪಿಂಗ್" ಪ್ರಕರಣ.<ref name="Ros05b">ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, ''ಶ್ರಿಂಪ್್ನ್ಯೂಸ್'', 2005.</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತಂದು ಸುರಿಯುವ ವಿರೋಧಿತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 10% ಅನೇಕ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿತು. ( ಅದು 112% ಸುಂಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವಚೀನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ).<ref name="anti_dumping">ಯು.ಎಸ್. ಡಿಪಾರ್ಟ್್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್: ''[http://www.trade.gov/media/FactSheet/0105/shrimp_012605.html ಅಮೆಂಡೆಡ್ ಫೈನಲ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೇಶನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಇಶ್ಯುಅನ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಟಿಡಂಪಿಂಗ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಆರ್ಡರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170514045605/http://www.trade.gov/media/FactSheet/0105/shrimp_012605.html |date=2017-05-14 }}'', ಜನವರಿ 26, 2005. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-02-23.</ref> ರೋಗಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಮದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವ [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡೋರ್್]]ನಲ್ಲಿ, (ಉಳಿದ ಎರಡು [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಣ್ಣೆ]]), ಬಿಳಿಚುಕ್ಕಿ ರೋಗವು 1999 ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅಂದಾಜು 130,000 ಕೆಲಸಗಾರರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಯಿತು.<ref name="McC04" /> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, 2000ರಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿಯ ಬೆಲೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು.<ref name="prices">ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, ಬಿ.: ''[http://www.shrimpnews.com/AnnualReports.html ಅನ್ಯುಅಲ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆನ್ ರ್ಲ್ಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050816212755/http://shrimpnews.com/AnnualReports.html |date=2005-08-16 }}'' ; ಸೀಗಡಿ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವರಣೆ ಆನ್್ ಲೈನ್ ಉದ್ಧೃತಗಳು 2000–2004. ಉದ್ಧೃತ 2005-08-18.</ref> ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು ಸೀಗಡಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿದ ರೈತರು, ತಮ್ಮ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿದ್ದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ವಾಣಿಜ್ಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ವ್ಯವಹಾರ ತುರೀಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="LPCM03" /><ref name="McC04" /> === ಸಮಾಜೋ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಲೆಗಳು === ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿಕೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು, ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಾವಳಿಯ ಜನರ ಬಡತನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="LPCM03_22">ಲೂಯಿಸ್ ''et al.'', &nbsp;ಪುಟ.&nbsp;22.</ref> ಆ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಾಯವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಂತೆ ತೋರುವವು.<ref name="cons_43">ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ''ಕರಡು ವರದಿ'',&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;43.</ref> ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬತ್ತವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಾಹುಳ್ಯವು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಮೂರಾಂಶ<ref name="BFS96_14">ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್,&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;14.</ref> ದಿಂದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ<ref name="IAA01b_76">ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಅಥಾರಿಟಿ: ''ಪರಿಸರ ವರದಿ'', ಅಧ್ಯಾಯ.&nbsp;6, ಪುಟ.&nbsp;76.</ref> ದ ವರೆಗೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಇದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಿಸ್ತೃತ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಪ್ರತಿ ಘಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸತಾರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬೇಕಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಯಾವತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ.<ref name="HWH02">ಹೆಂಪೆಲ್ ''et al.'',&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;42ಎಫ್</ref> ಪೂರಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಾದ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಮಾದರಿಯಾಗಿ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕೆಲಸಗಾರರು ಇತರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವವರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಜಾಗತಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಕೆಲಸಗಾರ ಇತರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವವರಿಗಿಂತ 1.5-3 ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="cons_45">ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ''ಕರಡು ವರದಿ'',&nbsp;ಪು.&nbsp;45.</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಂಬಳವು 1.6ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="IAA01b_76" /> ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ವರದಿಯು, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳವು 1996ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸರಾಸರಿ ಸಂಬಳದ 1.22ಪಟ್ಟ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು.<ref name="LPCM03_1">ಲೂಯಿಸ್ ''et al.'',&nbsp;ಪು.&nbsp;1.</ref> ಲಾಭದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ದೊಡ್ಡದಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲೆವಂದು ಎನ್್ಜಿಓಗಳು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಟೀಕಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡೋರ್]]್ನಂಥ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ ಕೂಡ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಪಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವವರ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಲಂಬಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿತಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. 1994ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು, ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನ ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬತ್ತ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಡೆದ ಲಾಭ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರ ಮಾತ್ರ.<ref name="BFS96_17">ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್, ಪುಟ.&nbsp;17.</ref> 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="KRGN03">ಕುಮಾರನ್ ''et al.'',&nbsp;2003.</ref> ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="BFS96_15">ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್, ಪುಟ.&nbsp;15.</ref> ಬಹುತೇಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲದ, ಹೆಚ್ಚು ತರಬೇತು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈಕ್ವೆಡೋರ್್ನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ವಲಸೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="McC04_55">ಮೆಕ್ಲೆನ್ನನ್,&nbsp;ಪು.&nbsp;55.</ref> ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. === ಮಾರಾಟ === {{Main|Shrimp marketing}} ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸೀಗಡಿಗಳ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸೀಗಡಿ (ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ "ಹೆಡ್ ಆನ್, ಶೆಲ್-ಆನ್" ಅಥವಾ HOSO)ಯಿಂದ ಚಿಪ್ಪು ಸುಲಿದ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ (P&amp;D) ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಯವು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಸೀಗಡಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಏಕರೂಪದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ತೂಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ತೂಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು ಹೆಚ್ಚಿನ ದರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. == ಪಾರಿಸರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು == [[File:Mangrove lagoon.jpg|right|thumb|250px|ನದೀಮುಖದಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.]] [[File:ShrimpFarming Honduras L7 1987-99.jpg|thumb|250px|ಎರಡು ಕೃತಕ-ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳು 1987 ಮತ್ತು 1999ರ ನಡುವೆ ಹೊಂಡುರಾಸ್್ನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಆಯತಾಕಾರದ ಸಾಲುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (ಕೆಳಗೆ), ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಿ ಅನೇಕ ನದಿಗಳ ಮುಖಜ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ; ಒಂದು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವು ಈಗಾಗಲೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎಡದ ಕೋನದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.1999ರ ವೇಳೆಗೆ (ತುದಿಯ ಚಿತ್ರ), ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗವು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಹೊಂಡದ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದವು. ]] [[File:Shrimp pond bottom pyrite.jpg|thumb|right|250px|ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಹೊಂಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕುಯಿಲು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಹೊಂಡದ ತಳದಿಂದ ವಿಷಯುಕ್ತ ಕೆಸರು ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು. ಇಂಥ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಂಡವು ಸೀಗಡಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ; ಪ್ಲವಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="pyrite_effects">Tanavud et al.,&nbsp;p.&nbsp;330.</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಸುಣ್ಮವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆಮ್ಲ ಮೇಲ್ಪದರ ಮಣ್ಣಿನ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ನೀರು ಆಮ್ಲೀಕರಣವಾಗಬಹುದು,<ref name="liming">ವಿಲ್ಕಿನ್ಸನ್</ref> ಇಂಥ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಮಣ್ಣುಗಳು.<ref name="ASS">Fitzpatrick et al.</ref>]] ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ- ಅಧಿಕೋತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಪಾರಿಸರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ]]ವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮ್ಯಾಂಗೋವರ್ ಅರಣ್ಯದ ಶೇ.35 ಭಾಗ ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇದೇ ಕಾರಣ;<ref name="VBY01">ವಲಿಯೆಲಾ ''et al.'',&nbsp;2001.</ref> ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವರದಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಶೇ.5ರಿಂದ ಶೇ.10ರ ನಡುವೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನಂತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ನಾಶವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒತ್ತಡವೂ ಒಂದು. ಮರಗಳನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು, ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪು ತಯಾರಿಕೆ ಹೊಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನ್ಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಿ ಕೊಂಡಿರುವುದು ಇನ್ನಿತರ ಕಾರಣಗಳು.<ref name="LPCM03" /> ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಕರಾವಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಮಣ್ಣಿನ ಗಸಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಸವಕಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರವಾಹ ಬಂದಾಗ ದೊರೆಯುವ ರಕ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ರೋವ್್ಗಳಿರುವ ನದೀಮುಖದ ಭೂಮಿ ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಅನೇಕ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನಿಡುವ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ವಾಣಿಜ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದವು.<ref name="ISA00" /> ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತವಿರುವ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಾದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಅಥವಾ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್್ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರದ ಕರಾವಳಿಯ ಮ್ಯಾಂಗೋವರ್್ಗಳನ್ನು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ವಿವಾದವಾಗಿದೆ.<ref name="LPCM03" /> ಅಧಿಕೋತ್ಪಾದನೆಯ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮ್ಯಾಂಗೋವರ್್ಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಅವರ ಪೋಷಕಾಂಶ ಭರಿತ ಹೊರಸಾಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವು (ಔದ್ಯಮಿಕವಾದ ಸೀಗಡಿಯ ಆಹಾರವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿದಳನವಾಗಿಬಿಡುವವು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸೀಗಡಿಗಳು ತಿನ್ನುವುದು ಶೇ.30 ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕುವ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಷ್ಟವೇ. ಉಳಿದ ಭಾಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗುವುದು.<ref name="Ros04a" />) ಅದೇ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರತಿಜೀವಿಕ|ಪ್ರತಿಜೀವಾಣು]]ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಹೊರಬಿಡುವುದರಿಂದ ಅವು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಅವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.<ref name="Owen04">ಓವೆನ್,&nbsp;2004.</ref> ಹೀಗಿದ್ದರೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಬ್ಬುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ರೋಗಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="cdc_rebuttal">ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಎನ್ಎಎ): ''[http://www.nationalaquaculture.org/pdf/CDC%20Response%20to%20the%20Record.pdf ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಯೂಸ್ ಇನ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್: ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡಿಸೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರಿಬುಟ್ಟಲ್]'', ಎನ್ಎಎ, ಯುಂ.ಎಸ್., ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 1999. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-11-26.[https://web.archive.org/web/19960101-re_/http://www.nationalaquaculture.org/pdf/CDC%20Response%20to%20the%20Record.pdf web archive link] {{Wayback|url=http://www.nationalaquaculture.org/pdf/CDC%20Response%20to%20the%20Record.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070813204310/http://www.nationalaquaculture.org/pdf/CDC+Response+to+the+Record.pdf|archivedate=2007-08-13|date =20070813204310|bot=DASHBot}}</ref> ಒಂದು ಹೊಂಡವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಹೊಂಡದ ತಳದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿಯ ಮಲದಿಂದ ಗಸಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NACA03">ಎನ್ಎಸಿಎ/ಎಂಪಿಇಡಿಎ: ''ಹೆಲ್ತ್್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', 2003.</ref> ಈ ಗಸಿಯನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಆಮ್ಲದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಣಗಲು ಬಿಟ್ಟು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಲು ಬಿಡಬಹುದು. ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಗಸಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹೊಂಡವು ಪರಿತ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮಣ್ಣನ್ನು ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಂಶ, ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣ ಮತ್ತು ವಿಷಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾದರಿಯ ಹೊಂಡವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ ಬಿಡುವುದು. ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಥ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪುನರ್ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref name="ISA00" /> 1999ರಿಂದ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಒಳನಾಡು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಲವಣಾಂಶವು ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಅವು ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿವೆ.<ref name="AGL00" /> ಒಂದು ಥೈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇ.60 ಭಾಗವು 1989-1996ರ ನಡುವೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="HL01" /> ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಪೈರಿಟಿ ಅಂಶವನ್ನು (ಆಮ್ಲ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಮಣ್ಣು) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದುಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅರೆ-ಅಧಿಕೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಉನ್ನತವಾದ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಲ್ಫೈಡ್ (ಪೈರಿಟೆ) ಅಂಶವು ಮಣ್ಣು ಆಮ್ಲಜನವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬದಲಾಗುವಾಗ ಆಮ್ಲವು ಶೇಖರಣೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ವಾಣಿಜ್ಯದ್ದು ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಗಿಸುವುದು. ಇವು ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ತಳಿಗಳೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇವು ಸೀಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬರುವ ರೋಗಗಳನ್ನೂ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದವು. ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯ ತಲೆದೋರಿತು/ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಗಜನಕ ಮುಕ್ತ (ಎಸ್್ಪಿಎಫ್) ಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಬೇಕಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಾಕಿದ ಸೀಗಡಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಖರೀದಿಸದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಲಾಬಿ ನಡೆಸಿದವು. ಕೆಲವರು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="WRM01">ವರ್ಲ್ಡ್ ರೇನ್್ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಮೂವ್್ಮೆಂಟ್: ''[http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/production.html ಅನ್್ಸಸ್ಟೇನೇಬಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಸ್ಟೆನೇಬಲ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051111165126/http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/production.html |date=2005-11-11 }}'', ಡಬ್ಲೂಆರ್್ಎಂ ಬುಲೆಟಿನ್ 51, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2007-08-20.</ref> ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿನ ಒಂದು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿದೆ ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ (ಎನ್ಎಸಿಎ), ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಎಫ್ ಮತ್ತು ಎಫ್ಎಓಗಳನ್ನು 1999ರ ಆಗಸ್ಟ್್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Cons02">ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ, ''ಕರಡು ವರದಿ''.</ref> ಸೀಗಡಿಯನ್ನು "ಪರಿಸರಕ್ಕೊಪ್ಪುವಂತೆಯೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದು" ಎಂದು ಸದ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಎನ್್ಜಿಓಗಳು, ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದವು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದವು.<ref name="Roen03">ರೊನ್ನ್್ಬಾಕ್,&nbsp;2003.</ref> 1999ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮವು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳ"ನ್ನು<ref name="NACA_cert">ಎನ್ಎಸಿಎ: ''[https://web.archive.org/web/20080505001550/http://www.enaca.org/modules/mydownloads/viewcat.php?cid=101 ಕೋಡ್ಸ್್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್]'' ; ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ-ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ (ಎನ್ಎಸಿಎ). ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005-08-19.</ref> ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು.<ref name="boyd">ಬಾಯ್ಡ್ ''et al.'', 2002.</ref> ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="GAA04a">ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಅಲಾಯನ್ಸ್: ''[http://www.gaalliance.org/resp.html ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಲ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ]''. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-08-19. [https://web.archive.org/web/19960101-re_/http://www.gaalliance.org/resp.html web archive link] {{Wayback|url=http://www.gaalliance.org/resp.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080623090615/http://www.gaalliance.org/resp.html|archivedate=2008-06-23|date =20050829062016|bot=DASHBot}}</ref> ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅರೆ-ಅಧಿಕೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದವು, ಇವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಡೆಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಈ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="McC04" /> ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆಧುನಿಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವು ಮಾಮೂಲಿಯಾಗಿ ಹೊರಹರಿಯುವಿಕೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ತಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮತ್ತು ಉಳಿದವನ್ನು ಸೋಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದುದರಿಂದ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಪಾಲಿಕಲ್ಚರ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಮಣ್ಣು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸೋಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ ಉದ್ಯಮವು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳೆಯುವಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಈಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೊಡುಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಪವಾದ್ದು.<ref name="LPCM03" /> ಈ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. == ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದೂರಗಾಮಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭರಾಟೆಯ ವರ್ಷಗಳಾದ 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಉದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಇದು ಕೆಲವು ಸಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಸಂಘರ್ಷದ ಎರಡು ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ. ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಮರು ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮನವೊಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೇ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮವೊಂದು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಾಗಿದ್ದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಾವಳಿ ಜನರು ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಯಿತು. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸತತವಾದ ಪಟ್ಟಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಳಪೆಯಾದ ಪಾರಿಸರಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಉಲ್ಬಣವಾದವು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು (ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿಯ ಉಪ್ಪಿನಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಜಲಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಂಶದ ನೀರು ಸೇರುವಂತೆ ಆಯಿತು.) ಅವನತಿಗೀಡುಮಾಡಿತು.<ref name="BFS96_23">ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್, ಪುಟ.&nbsp;23ಎಫ್ಎಫ್.</ref> ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವದಿಂದ, ದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾದ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು. ಮತ್ತು ಇಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೂಮಿ ವಲಯಗಳ ಶಾಸನಗಳ ಮೂಲಕ. ತಡವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವರು, ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಉದಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ.<ref name="McC04" /> ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬಲವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ-ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ. 1990ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಉದಾರೀಕರಣ ಆದರೂ ಬಹುತೇಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು (ejidos) ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="DeW00">ಡೆವಾಲ್ಟ್,&nbsp;2000.</ref> ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಂಚಿಕೆಯು ಬದಲಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ತ್ವೇಷವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾದವು. ಮತ್ತು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೇವಲ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆಯವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು ಏನಲ್ಲ. ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆಯು ಬದಲಾದ ಕಾರಣ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೂ ಸಾಗಡಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲಗಳು, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಮಿಟ್್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಣ್ಯರ ನಡುವೆ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಯಿತು.<ref name="HWH02_44">ಹೆಂಪೆಲ್ ''et al.'',&nbsp;ಪು.&nbsp;44.</ref> ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗಣ್ಯರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಣ್ಯರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="BFS96_37">ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್, ಪುಟ.&nbsp;37.</ref> ಕೆಲವೇ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದವರಿದ್ದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="HWH02_44" /> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯು ದೂರದೂರಿನ ಗಣ್ಯರಿಂದ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಬದಲು ಸ್ಥಳೀಯರೇ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೂ ಆಸ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಇದು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Cons02_47">ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ: ''ಕರಡು ವರದಿ'',&nbsp;ಪುಟ.&nbsp;47.</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Portal|Crustaceans}} * ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಅನೇಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳನ್ನು (ದೈತ್ಯ ನದಿ ಸೀಗಡಿ, ''ಮೈಕ್ರೋಬ್ರಾಚಿಯಂ ರೋಸೆನ್್ಬರ್ಜಿ'' ) ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಜೀವನಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದವು.<ref name="New02">ನ್ಯೂ, ಎಂ. ಬಿ.: ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಫ್ರೆಶ್‌ವಾಟರ್‌ ಪ್ರಾನ್ಸ್‌; ಎಫ್ಎಓ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಪೇಪರ್‌‌ 428, 2002. ISSN 0429-9345.</ref> ಸಿಹಿನೀರು ಸಿಗಡಿಯ ಜಾಗತಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು (ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳು ನಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಎಸಡಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) 2003ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 280,000 ಟನ್್ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಚೀನವು 1,80,000 ಟನ್ನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್್ಗಳು ತಲಾ 35 ಸಾವಿರ ಟನ್ನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಚೀನವು ಸುಮಾರು 370,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಚೈನೀಸ್ ಮಿಟ್ಟನ್ ಕ್ರ್ಯಾಬ್ (ಕೈಗವಸಿನಂತಹ ನಳ್ಳಿ- ''ಎರಿಯೋಚೆಯಿರ್ ಸಿನೆಸಿಸ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಿತ್ತು.<ref name="figis_fresh">ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&amp;xml=global-aquaculture-production.xml ಎಫ್ಎಓ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050927124902/http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&xml=global-aquaculture-production.xml |date=2005-09-27 }}‌‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ದತ್ತಾಂಶ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಜೋಡಿಗಳು 2003ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005-06-28.</ref> * ಸೀಗಡಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ * ಕಡಲಕಳೆ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ == ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{note|a|a}} ಶ್ರಿಂಪ್(ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸೀಗಡಿ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾವ್ನ್ (ಸಿಹಿ ನೀರಿಗ ಸೀಗಡಿ) ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅರ್ಥವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಸುಕಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಫ್ಎಓ, ''ಪಿ.ಮೊನೋಡೋನ್'' ಅನ್ನು "ಜೈಂಟ್ ಟೈಗರ್ ಪ್ರಾವ್ನ್" ಎಂದು ಕರೆಯುವದು. ಆದರೆ ''ಪಿ.ವನ್ನಾಮಿ'' ಯು "ವೈಟ್್ಲೆಗ್ ಶ್ರಿಂಪ್". ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಲಚರ ಕೃಷಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪ್ರಾವ್ನ್ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸಿಹಿನೀರಿನ ರೂಪವಾದ ಪಾಲೆಮೊನಿಡ್್ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಿಂಪ್ಅನ್ನು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಪೆನೇಡ್್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="IAA01a" /> {{note|b|b}} ಬೆಳೆದ ಸೀಗಡಿಗಳು ತಳದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹೊಂಡದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. {{note|c|c}} ಇಡೀ ''ಪೆನೆಯಸ್'' ಕುಲದ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂತತ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಪೆರೆಜ್ ಫಾರ್್ಫಂಟೆ ಮತ್ತು ಕೆನ್್ಸ್ಲೇ<ref name="PFK97">ಪೆರೆಝ್ ಫರ್ಫಾಂಟೆ ಮತ್ತು ಕೆನ್್ಸ್ಲಿ, 1997.</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೀವವಾಹಿನಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪಾಂತರದ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಕುಲದ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಸದದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಉಪವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ನೋಡಿ''ಪೆನೆಯಸ್'' ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಜಾತಿಗಳು ಕುಲಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಸಾದಾ ''ಪೆನೆಯಸ್'' ಬದಲಿಗೆ ''ಲೆಟೋಪೆನೆಯಸ್'', ''ಫಾರ್ಫಾಟೆಪೆನೆಯಸ್'', ''ಫೆನ್ನೆರೋಪೆನೆಯಸ್'', ಅಥವಾ ''ಮಾರ್ಸುಪೆನೆಯಸ್''. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಪೆನೆಯಸ್ ವನ್ನಾಮಿ'', ''ಲಿಟೋಪೆನೆಯಸ್ ವನ್ನಾಮಿ'' ಆಗಿದೆ. {{note|d|d}} ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕುರಿತು ''ನಿಖರವಾದ'' ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.<ref name="data">ರೋಸೆನ್್ಬೆರ್ರಿ, ಬಿ.: ''[http://www.shrimpnews.com/AnnualReports.html ಅನ್ಯುಅಲ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಆನ್ ರ್ಲ್ಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050816212755/http://shrimpnews.com/AnnualReports.html |date=2005-08-16 }}'' ; Comments on the quality of aquaculture statistics in the on-line excerpts 2000–2004. ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005-08-18.</ref> FAO ಆಯಾದೇಶಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ವರದಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ; ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, FAO ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ "ಊಹೆಯ ಅಂಕಿ"ಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈಗಾಗಲೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * ಬರ್ರಾಕ್ಲೌಕ್, ಎಸ್.; ಫಿಂಗರ್-ಸ್ಟಿಚ್, ಎ.: ''[http://www.unrisd.org/unrisd/website/document.nsf/d2a23ad2d50cb2a280256eb300385855/a90a3147dd72acc480256b67005b6935/$FILE/dp74.pdf ಸಮ್ ಇಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926115258/https://www.unrisd.org/unrisd/website/document.nsf/d2a23ad2d50cb2a280256eb300385855/a90a3147dd72acc480256b67005b6935/$FILE/dp74.pdf |date=2020-09-26 }}'', [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆವಲಪ್್ಮೆಂಟ್ (UNRISD) ಡಿಸ್ಕಸನ್ ಪೇಪರ್ #74, 1996. * ಬೋನ್ಡಾಡ್-ರಿಅಂಟಾಸೋ, ಎಂ. ಜಿ.; ಮೆಕ್್ಗ್ಲಾಡ್ಡೆರಿ, ಎಸ್. ಇ.; ಈಸ್ಟ್, ಐ.; ಸುಬಸಿಂಘೆ, ಆರ್. ಪಿ. (ಆವೃತ್ತಗಳು.): ''ಏಶಿಯಾ ಡಯಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಗೈಡ್ ಟು ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಅನಿಮಲ್ ಡಿಸೀಸಸ್'', [http://library.enaca.org/NACA-Publications/ADG-CrustaceanDiseases.pdf ಅಧ್ಯಾಯ 4]. FAO ಫಿಶರಿಸ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಪೇಪರ್ 402/2, NACA/FAO 2001. ISBN 92-5-104620-4. * ಬೌಯ್ಡ್, ಸಿ. ಇ.; ಹಾರ್್ಗ್ರೀವ್ಸ್, ಜೆ. ಎ.; ಕ್ಲೇ, ಜೆ. ಆರ್.: ''[http://library.enaca.org/Shrimp/Case/Global/CoP/FinalCOP.pdf ಕೋಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಫಾರ್ ಮರೈನ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್]'', ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್/NACA/WWF/FAO ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, 2002. * ಚೌಟರ್ಡ್, ಪಿ. (ಆವೃತ್ತಿ.); ಅವಲ್ಲೆ, ಒ.; ಮಿಲ್ಲೋಯಸ್, ಒ.; ವಿಮೌಕ್ಸ್, ಜೆ.-ಎಫ್.: ''[https://web.archive.org/web/20060630084525/http://www.cde.int/files/pubs/99/40W604_fr.PDF ಲೆಲೆವಾಗೆ ಡಿ ಲಾ ಕ್ರೆವೆಟ್ಟೆ ಎನ್ ಝೋನ್ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ]'' ("ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಇನ್ ದ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಝೂನ್"), ಸೆಂಟರ್ ಪೌರ್ ಲೆ ಡೆವೆಲೆಪ್ಪೆಮೆಂಟ್ ಡೆ ಐಎಂಟರ್್ಪ್ರೈಸಸ್, [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್]], ಬೆಲ್ಜಿಯಂ; ನವೆಂಬರ್ 2003. ಇನ್ ಫ್ರೆಂಚ್. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 22, 2006. * ''ಒಕ್ಕೂಟ:'' ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕರಡು ವರದಿ ''[http://library.enaca.org/Shrimp/Publications/DraftSynthesisReport-21-June.pdf ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟ್]'', ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್/NACA/WWF/FAO, ಜೂನ್ 21, 2002. * ಡೆ ವಾಲ್ಟ್, ಬಿ. ಆರ್.: ''[https://web.archive.org/web/20060927035650/http://www.pitt.edu/~brdewalt/shrimp-project/mexico.PDF ಸೋಶಿಯಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟ್ ಅಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]'', ರೆಸಿಫೆ, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಾಝಿಲ್್]]ನಲ್ಲಿ, ಮೇ 2000ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ 2000 ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧ. * ದತ್ತಾಂಶ ಿಲ್ಲಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು [http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&amp;xml=global-aquaculture-production.xml FAO ಫಿಶರಿಸ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050927124902/http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&xml=global-aquaculture-production.xml |date=2005-09-27 }} ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಏಳು ಜಾತಿಗಳ ಪ್ಲಸ್ ''ಪೆನ್ನೇಯಸ್ spp.'' ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಜೋಡಿಗಳು 2007ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2009-11-19. * ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ FAO ಫಿಶರೀಸ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌‌‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ದತ್ತಾಂಶ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಜೋಡಿಗಳು 2003ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-06-28. * FAO: ''[http://www.globefish.org/index.php?id=926 GLOBEFISH ಶ್ರಿಂಪ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್]'' ; FAO ಗ್ಲೋಬಲ್್ಫಿಶ್; 2003&nbsp;– 2005. * FAO: ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫಿಶರಿಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್, 2008. * FAO ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗ: ''[http://www.fao.org/ag/agl/agll/spush/topic3.htm ಬಯೋ-ಫಿಸಿಕಲ್, ಸೋಶಿಯೋ-ಇಕಾನಾಮಿಕ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟಲ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾಲ್ಟ್- ಅಫೆಕ್ಟೆಡ್ ಸೊಯ್ಲ್ಸ್]'', 2000. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-08-23. * ಫಿಟ್ಝ್್ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್, ಆರ್.; ಪೋವೆಲ್, ಬಿ.; ಮಾರ್ವೆನೆಕ್, ಎಸ್.: ''[http://www.vcc.vic.gov.au/coasttocoastproceedings2/Fitzpatrick_Rob%201600%20Tues%20Aud.pdf ಕೋಸ್ಟಲ್ ಆ್ಯಸಿಡ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಸೊಯ್ಲ್ಸ್: ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಸೀನಾರಿಯೋಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024150542/http://www.vcc.vic.gov.au/coasttocoastproceedings2/Fitzpatrick_Rob%201600%20Tues%20Aud.pdf |date=2007-10-24 }}'', CSIRO, 2006. 18<sup>ನೆ</sup> ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಸೊಯ್ಲ್ ಸೈನ್ಸ್ (WCSS)ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದು, ಜೂನ್ 9–15, 2006. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-10-12. * ಫುಡ್್ಮಾರ್ಕೆಟ್: {0ಶ್ರಿಂಪ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್{/0}; ಗ್ಲೋಬಲ್್ಫಿಶ್್ನಿಂದ ದತ್ತಾಂಶ, 2001. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-06-23. * ಫಂಜ್-ಸ್ಮಿಥ್, ಎಸ್.; ಬ್ರಿಗ್ಸ್, ಎಂ.: [http://www.fao.org/documents/show_cdr.asp?url_file=/docrep/007/ad505e/ad505e00.HTM ''ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮೂವ್್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ '' ಪೆನೆಯಸ್ ವನ್ನಾಮಿ'' ಆ್ಯಂಡ್ '' ಪೆನೆಯಸ್ ಸ್ಟಿಲಿರೋಸ್ಟ್ರಿಸ್'' ಇನ್ ಏಶಿಯಾ ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್'' ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, FAO RAP ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ 2004/10. "ಇಂಟರ್್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮೆಕಾನಿಸಮ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಲ್ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಏಲಿಯನ್ ಸ್ಪೀಸಿಸ್ ಇನ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಎಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್", ಝಿಂಗ್್ಹಾಂಗ್, ಕ್ಷಿಶುಆಂಗ್್ಬನ್ನ, [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|PRC]]; ಆಗಸ್ಟ್ 26&nbsp;– 29, 2003, ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ವರದಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ [http://library.enaca.org/Health/Publication/Yunnan_presentation.pdf PDF] ಕಡತ ಕೂಡ ಇದೆ. * ಜಾಗತಿಕ ಜಲಜೀವಿಕೃಷಿ ಒಕ್ಕೂಟ: ''[http://www.gaalliance.org/resp.html ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಲ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314082910/http://gaalliance.org/resp.html |date=2009-03-14 }}''. URl ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-08-19. * ಜಾಗತಿಕ ಜಲಜೀವಿಕೃಷಿ ಒಕ್ಕೂಟ: ''[https://web.archive.org/web/20080423134249/http://www.gaalliance.org/anti.html Antidumping]''. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-08-23. * ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮರೈನ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಕಮಿಶನ್: [http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=119 ''ನಾನ್-ನೇಟಿವ್ ಸ್ಪೇಸಿಸ್ ಸಮ್ಮರೀಸ್: '' ಯಲ್ಲೋಹೆಡ್ ವೈರಸ್'' (YHV)'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928014907/http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=119 |date=2007-09-28 }}, 2003. URl ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-06-23. * ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆಯೋಗ: [http://nis.gsmfc.org/nis_factsheet.php?toc_id=7 ''ನಾನ್-ನೇಟಿವ್ ಸ್ಪೀಸಿಸ್ ಸಮ್ಮರೀಸ್: '' ವೈಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಬ್ಯಾಕುಲೋವೈರಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' (WSBV)'' ], 2003. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-06-23. * ಹೆಂಪೆಲ್, ಇ.; ವಿಂಥೆರ್, ಯು.; ಹ್ಯಾಂಬ್ರೆ, ಜೆ.: ''ಕ್ಯಾನ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಬಿ ಅಂಡರ್್ಟೇಕನ್ ಸಸ್ಟೇನೇಬಲಿ? '', ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್/NACA/FAO/WWF ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, 2002. * ಹೊಸೇನ್, Md. Z., ಲಿನ್, ಸಿ.ಕೆ., 2001. ''[https://web.archive.org/web/20051002161604/http://www.aqua-information.ait.ac.th/aarmpage/pdf/zakir-2001-abandoned-shrimp-thailand.pdf ಡೈವರ್ಸಿಫೈಡ್ ಯೂಸಸ್ ಆಫ್ ಅಬಾನ್ಡಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಪಾಂಡ್ಸ್- ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಡಿ ಇನ್ ದಿ ಅಪ್ಪರ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]''. ITCZM ಏಕ ವಿಷಯಕ ಪ್ರಬಂಧ ನಂ.5, ಏಶಿಯನ್ ಇನ್್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್; 2001. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-02-15. * ಭಾರತೀಯ ಜಲಜೀವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ''[http://aquaculture.tn.nic.in/pdf/farming.pdf ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟ್- ಆ್ಯನ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅಸೆಸ್್ಮೆಂಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716081932/http://aquaculture.tn.nic.in/pdf/farming.pdf |date=2011-07-16 }}'', ಅಧ್ಯಾಯ. 2; IAA ವರದಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2001. * ಭಾರತೀಯ ಜಲಜೀವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ''[http://aquaculture.tn.nic.in/pdf/FAO%20Aqua41-79.pdf ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟ್- ಆ್ಯನ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅಸೆಸ್್ಮೆಂಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051009043541/http://aquaculture.tn.nic.in/pdf/FAO%20Aqua41-79.pdf |date=2005-10-09 }}'', ಅಧ್ಯಾಯ. 6; IAA ವರದಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2001. * ಇಂಟರ್್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಗಡಿ ಕ್ರಿಯಾ ಜಾಲ: ''[https://web.archive.org/web/20051103051029/http://www.shrimpaction.com/SHRIMP~1.PDF Prawn to Trade, Prawn to Consume]'', 2000. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-08-20. * ಜೊಸೆಯಿಟ್, ಎಚ್.: ''[https://web.archive.org/web/20070928001747/http://www.globefish.org/files/SHRIMPMadrid_171.pdf An Overview on the World Shrimp Market]'', FAO ಗ್ಲೋಬಲ್್ ಫಿಶ್ ಜಾಗತಿಕ ಸೀಗಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ 2004, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಸ್ಪೇನ್್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ 2004; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26/27, 2004. * ಕುಮಾರನ್, ಎಂ.; ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಪಿ.; ಗುಪ್ತಾ, ಬಿ.ಪಿ.; ನಗಾವೆಲ್, ಎ.: ''[http://library.enaca.org/AquacultureAsia/Articles/July-Sept-2003/4kumaran-sept03.pdf ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಸಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಸೋಶಿಯೋ- ಇಕಾನಾಮಿಕ್ ಕಾನ್ಸೆಕ್ವೆನ್ಸಿಸ್ ಇನ್ ಈಸ್ಟ್ ಗೋದಾವರಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಇಂಡಿಯಾ – ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ]'', ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಏಶಿಯಾ '''8''' (3), ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003. * ಲೂಯಿಸ್, ಆರ್. ಆರ್.; ಫಿಲಿಪ್ಸ್, ಎಂ. ಜೆ.; ಕ್ಲೌಗ್, ಬಿ.; ಮೆಕಿಂತೋಷ್, ಡಿ. ಜೆ.: ''[http://library.enaca.org/Shrimp/Case/Thematic/FinalMangrove.pdf ಥೀಮೆಟಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆನ್ ಕೋಸ್ಟಲ್ ವೆಟ್್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ಯಾಟ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್]'', ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್/NACA/WWF/FAO ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕುರಿತು ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, 2003. * ಮೆಕ್್ಕ್ಲೆನ್ನನ್, ಸಿ.: ''[http://fletcher.tufts.edu/research/2004/McClennan-Caleb.pdf ವೈಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವೈರಸ್ – ದಿ ಿಕಾನಾಮಿಕ್, ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆವಲಪ್್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225134727/http://fletcher.tufts.edu/research/2004/McClennan-Caleb.pdf |date=2009-02-25 }}'', ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್' ಥೀಸಿಸ್, ತುಫ್ಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, 2004. * NACA: ''[https://web.archive.org/web/20080505001550/http://www.enaca.org/modules/mydownloads/viewcat.php?cid=101 Codes and Certification]'' ; ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ- ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ (NACA). URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು 2005-08-19. * NACA/MPEDA: ''[http://library.enaca.org/Shrimp/manual/ShrimpHealthManual.pdf ಶ್ರಿಂಪ್್ ಹೆಲ್ತ್ ನ್ಯಾನೇಜ್್ಮೆಂಟ್ ಎಕ್ಸ್್ಟೆನ್ಶನ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್]'', ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ- ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ (NACA) ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (MPEDA), ಇಂಡಿಯಾ; 2003. * ನೊವೆಲ್ಲಿ, ವೈ.: ''[http://lists.iatp.org/listarchive/archive.cfm?id=66469 ಬ್ರಾಝಿಲ್ಸ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209141903/http://lists.iatp.org/listarchive/archive.cfm?id=66469 |date=2012-02-09 }}'', ಇ-ಮೇಲ್, 2003. * ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಗನೈಜೇಶನ್ ಫಾನ್ ಅನಿಮಲ್ ಹೆಲ್ತ್ (OIE): ''ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್'', 4ನೆ ಆವೃತ್ತಿ., 2003. ISBN 92-9044-563-7. * ಓವೆನ್, ಜೆ.: ''[https://web.archive.org/web/20070131085526/http://news.nationalgeographic.com/news/2004/06/0621_040621_shrimpfarm_2.html Shrimp's Success Hurts Asian Environment, Group Says]'', ''ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಾಫಿಕ್್'' ನ ಸುದ್ದಿ, ಜೂನ್ 21, 2004; ಪರಿಷ್ಕೃತ ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 2004. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-08-20. * ಪೆರೆಜ್ ಫಾರ್ಫಾಂಟೆ, ಐ.; ಕೆನ್್ಸ್ಲಿ, ಬಿ. ಎಫ್.: ''ಪೆನೆಆಯ್ಡ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸೆರ್ಗೆಸ್ಟೊಯ್ಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಪ್ರಾವ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ (ಕೀಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಡಯಗ್ನೋಸೆಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲೀಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಜೆನೆರಾ)'' ; ಅಡಿಸನ್ಸ್ ಡು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡ'ಹಿಸ್ಟೊರಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ಲೆ #175; ಪ್ಯಾರಿಸ್, 1997. ISBN 2-85653-510-0. * ರೊನ್ನೆಬಾಕ್, ಪಿ. (2001): ''[https://web.archive.org/web/20060204233149/http://www-mkb.slu.se/mkb/rakodling/Shrimp-webb.pdf ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ - ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್]''. ಸ್ವೀಡಿಶ್ EIA ಸೆಂಟರ್, ರಿಪೋರ್ಟ್ 1. ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (SLU), ಉಪ್ಸಲಾ; 2001. ISBN 0-5900761-28-8 URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-08-20. * ರೊನ್ನೆಬಾಕ್, ಪಿ. (2003): ''[http://www.scampi.nu/pdf/rap-inter-shrimp-naturland.pdf ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಅನಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಆರ್ಗನಿಕ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಸಿದೋಅರ್ಜೋ, ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724191011/http://www.scampi.nu/pdf/rap-inter-shrimp-naturland.pdf |date=2011-07-24 }}'', ನಿಸರ್ಗ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮೇಲಿನ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಅಕಾಡೆಮಿ (SSNC), 2003. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು 2007-08-20. * ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, B.: ''[http://www.shrimpnews.com/About.html ಅಬೌಟ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201223644/http://www.shrimpnews.com/About.html |date=2010-02-01 }}'', ಶ್ರಿಂಪ್್ನ್ಯೂಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 2004. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು 2005-06-28. * ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, B.: ''[https://web.archive.org/web/20051223235349/http://www.shrimpnews.com/Species.html ಸ್ಪೆಸಿಸ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮ್-ರೇಸ್ಡ್ ಶ್ರಿಂಪ್]'', ಶ್ರಿಂಪ್ ನ್ಯೂಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 2004. ಕಡತ URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-02-15. * ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, B.: ''[http://www.shrimpnews.com/About.html#Factors ಸೀಗಡಿ ಆಹಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201223644/http://www.shrimpnews.com/About.html#Factors |date=2010-02-01 }}'', ಶ್ರಿಂಪ್ ನ್ಯೂಸ್, ಆಗಸ್ಟ್್ 2004. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-06-28. * ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, B.: ''[https://web.archive.org/web/20051124194554/http://shrimpnews.com/Chloramphenicol.html ರೈಸ್್ ಆ್ಯಂಡ್ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೋರಾಮ್್ಪೆನಿಕೋಲ್]'', ''ಶ್ರಿಂಪ್್ನ್ಯೂಸ್'', ಮೇ 2005. ಕಡತ URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು 2007-02-15. * ರೋಸೆನ್್ಬರ್ರಿ, ಬಿ.: ''[https://web.archive.org/web/20060116013038/http://shrimpnews.com/Dumping.html ಅಮೆರಿಕದ ಸೀಗಡಿ ಮೀನುಗಾರರು ಜಗತ್ತಿನ ಸೀಗಡಿ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಕೇಸು ಹಾಕಿದರು]'', ''ಶ್ರಿಂಪ್ ನ್ಯೂಸ್'', ಜನವರಿ 2005. ಕಡತ URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು 2007-02-15. * ಟಾಕೋನ್, ಎ. ಜಿ. ಜೆ.: ''[http://library.enaca.org/Shrimp/Case/Thematic/FinalFeed.pdf ಥೀಮೆಟಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಫೀಡ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಫೀಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಸಸ್ ಇನ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್]'', ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್/NACA/WWF/FAO ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕುರಿತು ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, 2002. * ತನವುದ್, ಅಧ್ಯಾಯ.; ಯಂಗ್್ಚಲೆರಂಚೈ, ಅಧ್ಯಾಯ.; ಬೆನ್ನುಯಿ, ಎ.; ಡೆನ್್ಸ್ರಿಸೆರೀಕುಲ್, ಓ.: "[http://www.thaiscience.info/Article%20for%20ThaiScience/Article/4/Ts-4%20the%20expansion%20of%20inland%20shrimp%20farming%20and%20its%20environmental%20impacts%20in%20songkla%20lake%20basin.pdf ಸಾಂಗ್್ಕ್ಲಾ ಸರೋವರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಳನಾಡ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾರಿಸರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722000539/http://www.thaiscience.info/Article%20for%20ThaiScience/Article/4/Ts-4%20the%20expansion%20of%20inland%20shrimp%20farming%20and%20its%20environmental%20impacts%20in%20songkla%20lake%20basin.pdf |date=2011-07-22 }}", ''ಕಾಸೆಟ್್ಸಾರ್ಟ್ ಜೆ. ('' ''Nat. Sci.) 35'', ಪುಚಗಳು.&nbsp;326–343; 2001. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-10-12. * ಥಾಯ್ ರೈತರ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ: ''[http://www.krc.co.th/tfrc/cgi/ticket/ticket.exe/8629112002/tfrc/eng/research/res04/may/aagr585b.htm ಯು.ಎಸ್. ಬ್ಯಾನ್ಸ್ ಶ್ರಿಂಪ್: ಥಾಯ್್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಸ್ಟ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051027221102/http://www.krc.co.th/tfrc/cgi/ticket/ticket.exe/8629112002/tfrc/eng/research/res04/may/aagr585b.htm |date=2005-10-27 }}''. URL ಕೊನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2005-08-19. * ವಲೀಲಾ, I.; ಬೋವೆನ್, ಜೆ. ಎಲ್.; ಯಾರ್ಕ್, ಜೆ. ಕೆ.: ''ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ಸ್: ಒನ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಥ್ರೆಟೆಂಡೆಡ್ ಮೇಜರ್ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟ್ಸ್''. ಬಯೋಸೈನ್ಸ್ '''51''' (10), ಪುಟಗಳು.&nbsp;807&nbsp;– 815, 2001. * ವಾನ್ ವಿಕ್ ಪಿ.; ಡೇವಿಸ್-ಹಾಡ್ಗ್್ಕಿನ್ಸ್, ಎಂ.; ಲಾರಾಮೋರೆ, ಆರ್.; ಮೇನ್, ಕೆ.ಎಲ್.; ಮೌಂಟೇನ್, ಜೆ.; ಸ್ಕಾರ್ಪಾ, ಜೆ.: ''[https://web.archive.org/web/20070713124810/http://www.hboi.edu/aqua/training_pubs.html ಸಿಹಿ ನೀರನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಯನ್ನು ಸಾಕುವುದು]'', ಹಾರ್ಬರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಚ್ ಓಸಿಯಾನೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ (HBOI) ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್, 1999. * ವಿಲ್ಕಿನ್ಸನ್, ಎಸ್.: "[http://library.enaca.org/AquacultureAsia/April-June-2002.pdf ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಲೈಮ್, ಜಿಪ್ಸಮ್, ಅಲಮ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಪೋಟಾಶಿಯಂ ಇನ್ ವಾಟರ್್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್್ಮೆಂಟ್]", ''ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಏಶಿಯಾ '''2''' (2)'', ಏಪ್ರಿಲ್–ಜೂನ್ 2002; ಪುಟಗಳು.&nbsp;12–14. ISSN 0859-600X. URL ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು 2007-10-12. * ಜಗತ್ತಿನ ಮಳೆಕಾಡು ಚಳವಳಿ: ''[http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/production.html ಅನ್್ಸಸ್ಟೇನೇಬಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಸ್ಟೇನೇಬಲ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051111165126/http://www.wrm.org.uy/bulletin/51/production.html |date=2005-11-11 }}'', WRM ಬುಲೆಟಿನ್ 51, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * FAO ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ: ''[http://www.fao.org/documents/show_cdr.asp?url_file=/docrep/003/w7499e/w7499e00.HTM ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', FAO ಫಿಶರಿಶ್ ಕಲ್ಚರ್ 886, ಪರಿಷ್ಕೃತ. 1; FAO, 1997. ISSN 0429-9329. * ಹೋಲ್ತುಯಿಸ್, ಎಲ್. ಬಿ.: ''[ftp://ftp.fao.org/FI/document/sidp/AC477E_01Shrimp/AC477E00.pdf FAO ಸ್ಪೈಸೀಸ್ ಕೆಟಲಾಗ್, ಸಂಪುಟ. I: ಸ್ರಿಂಪ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಪ್ರಾವ್್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್.]'', FAO ಫಿಶರಿಶ್ ಸಿನೋಪ್ಸಿಸ್ 125, ಸಂಪುಟ. 1.; FAO, 1980. ISBN 92-5-100896-5. * ಮೆಕ್್ಕ್ವೈದ್, ಜೆ.: ''[https://web.archive.org/web/20060925073249/http://www.pulitzer.org/year/1997/%E0%B2%AA%E0%B2%AC%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D-%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%8D/%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D/5-5/ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್್ಫಾರ್ಮ್್ಡ್ ಬಾಯ್ ಶ್ರಿಂಪ್ ಬೂಮ್],'', ಮಾರ್ಚ್ 28, 1996. ಇದು ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್್ನ ನ್ಯೂಸ್್ಪೇಪರ್ ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕಾಯುನೆ'' ಯ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ. "ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವಿಸ್" ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಫುಲಿಟ್ಜರ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು 1997ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. * [http://www.enaca.org/ ನೆಟ್್ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಏಶಿಯಾ-ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ (NACA)] ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್್ನ''et al.'' ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಏಶಿಯದಲ್ಲಿ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * [http://www.scampi.nu/ Scampi.nu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809170411/http://scampi.nu/ |date=2018-08-09 }} ಒಂದು ಸ್ವೀಡನ್್ ದೇಶದ ವೆಬ್್ಸೈಟ್ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖನಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. * [https://web.archive.org/web/20051105064716/http://www.wwf.org.hk/eng/maipo/geiwei/ Mai Po ''gei wai'' ] ಒಂದು WWF- [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್್ನಲ್ಲಿ]]. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. * ಮಾಂಟೆರಿ ಬೇ ಅಕ್ವೆರಿಯಂ [http://www.mbayaq.org/cr/SeafoodWatch/web/sfw_factsheet.aspx?gid=20 'Seafood Guide'] ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ತಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅದು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * [http://www.ejfoundation.org/page211.html ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722010636/http://www.ejfoundation.org/page211.html |date=2011-07-22 }} ಎನ್ವಿರಾನ್್ಮೆಂಟಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯು ಮಾಡಿದ ಹಾನಿಯ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ವಿಡೀಯೋ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ವರದಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. * [http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/oceans/aquaculture/shrimp-farming/ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830112619/http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/oceans/aquaculture/shrimp-farming/ |date=2011-08-30 }}, ಗ್ರೀನ್್ಪೀಸ್್ನಿಂದ. * [http://aciar.gov.au/publication/CoP01 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಾವ್ನ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್] ಡೌನ್್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ 159 ನೆ ಪುಟದ ಪಿಡಿಎಫ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. {{fishing industry topics|expanded=aquaculture}} {{fisheries and fishing}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಶಪಾದಿಗಳು (ಸಮುದ್ರನಳ್ಳಿ)]] [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ]] g1biqhc44ahoxkl1z9ngj3ku4f0f0mo 0 27577 1430494 1430021 2026-09-27T05:41:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430494 wikitext text/x-wiki [[File:Traffic congestion along Ontario Highway 401 in Pickering, Ontario, Canada.jpg|thumb|300px|ಹೆದ್ದಾರಿ 401, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿ]] '''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ''' ವು ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ, http://www.askoxford.com/concise_oed/infrastructure {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101120717/https://languages.oup.com/ |date=2020-11-01 }} {{Cite web |url=https://languages.oup.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101120717/https://languages.oup.com/ |archive-date=2020-11-01 |url-status=bot: unknown}} (ಜನವರಿ 17, ೨೦೦೯ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref> ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last = Sullivan | first = arthur | authorlink = Arthur O' Sullivan | coauthors = Steven M. Sheffrin | title = Economics: Principles in action | publisher = Prentice Hall | year = 2003 | location = Upper Saddle River, New Jersey 07458 | pages = 474 | url = https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | doi = | id = | isbn = 0-13-063085-3 | access-date = 2021-02-24 | archive-date = 2016-12-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161220014709/https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | url-status = dead }}</ref> ಈ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸಮಾಜ|ಸಮಾಜಕ್ಕೆ]] ಪೂರಕವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಜಲಪೂರೈಕೆ, ಒಳಚರಂಡಿಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳು ಇತರೆ. ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಸರಕುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ''ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ''. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ವಿತರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪದವು ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಾದ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', American Heritage Dictionary of the English Language, https://education.yahoo.com/reference/dictionary/entry/ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130314045259/http://education.yahoo.com/reference/dictionary/entry/%E0%B2%AE%E0%B3%82%E0%B2%B2%E0%B2%B8%E0%B3%8C%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%AF |date=2013-03-14 }} (accessed January 17, 2009)</ref> ಮಿಲಿಟರಿ ರೂಢಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪದವು ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲ, ಮರುನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಂ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref>''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', JP1-02, ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಟರ್ಮ್ಸ್, p. 260, 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2001 (rev. 31 ಆಗಸ್ಟ್ 2005) http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA439918&amp;Location=U2&amp;doc=GetTRDoc.pdf(accessed {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201109172238/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a439918.pdf |date=2020-11-09 }} {{Cite web |url=https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a439918.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118100621/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a439918.pdf |archive-date=2020-11-18 |url-status=dead}} January 17, 2009)</ref> ==ಪದದ ಇತಿಹಾಸ== ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕಾರ,<ref>^ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಎಟಿಮಾಲಜಿ ಡಿಕ್ಷ್‌‌ನರಿ. ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಹಾರ್ಪರ್, ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ http://dictionary {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130712222126/http://dictionary/ |date=2013-07-12 }}. reference. com/browse/infrastructure (ಮರು ಸಂಪಾದನೆ: ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 2008)</ref> ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ಪದವು 1972 ರಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅರ್ಥ,ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಳಹದಿಯಾಗಿರುವ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು.<ref name =" opendb.net">http://www. opendb.net/element/19099.php</ref> ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟು ಮುಂತಾದ ಇತರೆ ಮೂಲಗಳು ಪದದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ''ಸಬ್‌ಗ್ರೇಡ್''. ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕಲ್ಲುಹಾಸು ಅಥವಾ ರೈಲ್ವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಬಳಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿ.ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ "ಇನ್ಫ್ರಾ"ದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, "ಕೆಳಗೆ" ಮತ್ತು "ರಚನೆ"ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪದದ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಳಕೆಯು 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಟೋ|NATO]] ರಚನೆಯಾದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬಂತು. ನಂತರ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜಕರು ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆ ಪದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>''ದಿ ಎಟಿಮೋಲಜಿ ಆಫ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ '', ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೆವಿಸ್ ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್''Hag Pak Sak'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2008ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ http://hakpaksak.wordpress.com/2008/09/22/the-etymology-of-infrastructure-and-the-infrastructure-of-the-internet/ (ಮರುಸಂಪಾದನೆ: ಜನವರಿ 17, 2008)</ref> ಈ ಪದವು ''ಅಮೆರಿಕ ಇನ್ ರೂನ್ಸ್'' (ಚೊಯೇಟ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್,1981 )[http://www.amazon.com/dp/0822305542 ] ಪ್ರಕಟಣೆ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರ ದ "ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ" ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ನೀತಿ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಸಮರ್ಪಕ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕೆಲಸಗಳ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಖರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ನೀತಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಂಡಳಿಯ ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು "ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕೆಲಸಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ" ಪದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ,ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ: <blockquote> "...ಎರಡೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಗಳು-ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಬೀದಿಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳು; ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆ; [[ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಗಳು]] ಮತ್ತು ವಾಯುಮಾರ್ಗ; ಜಲ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು; ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ; [[ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ|ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ]]ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ; ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳು; ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ- ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಾನದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಿಶ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯದ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಈ ಜನೋಪಯೋಗಿ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಗಳು, ಜನರು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಬೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚ, ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಇತರೆ ವೈವಿಧ್ಯದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಅವಕಾಶ, ಸಮಾಜದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಲೇವಾರಿ, ಎಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇಂಧನದ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದೊಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಾಗಣೆ"<ref>''ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಫಾರ್ ದಿ 21 ಸೆಂಚುರಿ'', [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರೆಸ್, 1987.</ref> </blockquote> ಕೇನ್ಸೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಉದ್ದೇಶದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಕೇನ್ಸನ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪದವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಆಂತರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. =="ಕಠಿಣ" ವಿರುದ್ಧ "ಮೃದು" ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ಕಠಿಣ" ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯವು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದೊಡ್ಡ ಬೌತಿಕ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ "ಮೃದು" ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ,ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ/ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು.<ref name="opendb.net" /><ref>https://web.archive.org/web/20110703034727/http://129.3.20.41/eps/urb/papers/0506/0506002.pdf</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n2/cj11n2-4.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-31 |archive-date=2004-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040504170851/http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n2/cj11n2-4.pdf |url-status=dead }}</ref> == "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ವಿಧಗಳು == [[File:CTA loop junction.jpg|thumb|ಚಿಕಾಗೊ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಥೋರಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಗೋಪುರ 18, ಎತ್ತರಿಸಿದ ಚಿಕಾಗೊ 'L' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ಪರ್ಪಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೌನ್ ಲೈನ್‌‌ಗಳು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ ಪಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಜತೆ ಛೇದನವನ್ನು ಮತ್ತು ಲೂಪಿಂಗ್ ಆರೇಂಜ್ ಲೈನ್ ಲೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮೇಲೆ ಛೇದನವನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.]] ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಬಂಡವಾಳ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಾಗಣೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಜನರು, ವಾಹನಗಳು, ದ್ರವಗಳು, ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯ ಚಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಲದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಥವಾ [[ವಾಹನ|ವಾಹನಗಳು]] ಬಳಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡುವ ಸಂಪರ್ಕ ಬಿಂದು(ನೋಡ್) ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ, ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಗಾವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯ ಭಾಗವಾದ ಯಾವುದೇ ಉಪಕಟ್ಟಡಗಳು,ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಗಣೆಯ ಬಸ್ಸುಗಳು, ಕಸಸಂಗ್ರಹ ವಾಹನಗಳು ಮುಂತಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಾಹನಗಳ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಬೌತಿಕ ಜಾಲ(ತೈಲ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ರೇಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು)ದ ಭಾಗವಾಗಿರದ ಮೂಲಭೂತ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ===ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ=== *ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲಗಳು, ಸೇರಿದಂತೆ (ಸೇತುವೆಗಳು,ಸುರಂಗಗಳು, ಸುರಂಗಕಾಲುವೆಗಳು, ಆಸರೆ ಗೋಡೆಗಳು), ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗಳು(ಬೀದಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ದೀಪಗಳು, ಅಂಚುಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆ(ಎಡ್ಜ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್)(ಅಂಚುಗಲ್ಲುಗಳು,ಕಾಲುದಾರಿಗಳು,ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು) ರಸ್ತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಡಿಪೊಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು. *ರೈಲ್ವೆಗಳು, ರಚನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ನಿಲ್ದಾಣ ಸೌಕರ್ಯಗಳು (ರೈಲ್ವೆ ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು), ಲೆವೆಲ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ಗಳು, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು' *ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು (ಹೂಳೆತ್ತುವುದು, ಇತರೆ.) *ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯನ್ನು ಹಾಯುವ ದೋಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು *ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಯು ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು *ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳು, ಟ್ರಾಮ್‌ಮಾರ್ಗಗಳು, ಟ್ರಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್ ಸಾರಿಗೆ) *ಬೈಸಿಕಲ್ ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು; ಕಾಲುವೆಗಳು, ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ವಾಯುಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳು ನೋಡಿ ಗ್ರಬ್ಲರ್(1990 )(ಉಲ್ಲೇಖದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಂಡಿಯ ನೋಟ)ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book | last1 = Grübler | first1 = Arnulf | author1-link = | title = The Rise and Fall of Infrastructures: Dynamics of Evolution and Technological Change in Transport | year = 1990 | publisher = Physica-Verlag | location = Heidelberg and New York | isbn = | pages = | url = http://www.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/XB-90-704.pdf | postscript = <!--None--> | access-date = 2011-01-31 | archive-date = 2012-03-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120301221205/http://www.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/XB-90-704.pdf | url-status = dead }}</ref> ===ಇಂಧನ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ=== * ಉತ್ಪಾದನೆ ಘಟಕಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್, ಉಪಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿತರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಂಧನ ಜಾಲ; *ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು,ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿತರಣೆ ಜಾಲ. ಕೆಲವು ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗು ಗಳ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ದ್ರವೀಕೃತ ಅನಿಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. *ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಕೆಲವು ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬಾವಿಗಳು,ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಸೇರಿವೆ; *ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳು,ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸುವವಿಶೇಷ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ,ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತುಸಾಗಣೆ; *ತಾಪಕ ವಿತರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆವಿ ಅಥವಾ ಬಿಸಿ ನೀರು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಜಾಲಗಳು *ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ಜಾಲಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವುದು. ===ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ=== *ಕೊಳವೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ,ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಜಲಾಶಯಗಳು, ಪಂಪ್‌ಗಳು,ವಾಲ್ವ್‌ಗಳು,ಸೋಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಮೀಟರ್ ಸೇರಿದಂತೆಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬ ರಾಜು ಹಾಗು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ,ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. *ತ್ಯಾಜ್ಯವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನವಿಲೇವಾರಿ *ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಮಳೆನೀರಿನ ಮೋರಿ,ಕಂದಕಗಳು, ಇತರೆ..) *ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು(ಜಲಾಶಯಗಳು, ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳು) *ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಅಡ್ಡಗಟ್ಟೆಗಳು, ಒಡ್ಡುಗಳು,ಪ್ರಮುಖ ಪಂಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೆರೆತೂಬುಗಳು) *ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮ ತೆಗೆಯುವುದು,ಜತೆಗೆ ಉಪ್ಪು ಹರಡುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಮೂಹ, ವಾಹನಗಳಿಂದ ಹಿಮವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಉಪಕರಣ, ಸ್ನೋಬ್ಲೋಯರ್ಸ್(ರಸ್ತೆಗಳು,ಹಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಮ ತೆಗೆಯುವ ಉಪಕರಣ), ಡಂಪ್‌ಟ್ರಕ್‌ಗಳು, ಕಾಲುದಾರಿಯ ನೇಗಿಲುಗಳು, ಈ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಸೊತ್ತುಗಳಾದ ಸ್ನೊ ಡಂಪ್‌ಗಳು, ಸ್ನೊ ಚ್ಯೂಟ್‌ಗಳು(ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಹಿಮ ತೆಗೆಯುವ ಉಪಕರಣ) ಮತ್ತು ಸ್ನೊ ಮೆಲ್ಟರ್ಸ್. ===ಸಂಪರ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ=== *ಅಂಚೆ ಸೇವೆ,ವಿತರಣೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ. *ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ [[ದೂರವಾಣಿ]] ಜಾಲಗಳು(ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಮಾರ್ಗಗಳು) *[[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]] ಜಾಲಗಳು *ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ [[ದೂರದರ್ಶನ|ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ|ರೇಡಿಯೊ]] ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು. *ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್ ವಿತರಣೆ ಜಾಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಬೌತಿಕ ಜಾಲಗಳು. (CNN ಅಥವಾ MTV ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಚಾನೆಲ್ ಅರ್ಥ ದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕಂಟೆಂಟ್(ವಿಷಯ) ಒದಗಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಜಾಲಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ). *[[ಅಂತರ್ಜಾಲ|ಅಂತರಜಾಲ]], ಜತೆಗೆ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಬೋನ್(ಮುಖ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಮಾರ್ಗಗಳು) ಕೋರ್ ರೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ ಫಾರ್ಮ್‌(ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹ) ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಹಾಗು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಇತರೆ ಮೂಲ ತಂತ್ರಾಂಶ. (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಕೆಲವು ವೆಬ್ ಮೂಲದ ಸೇವೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಶೋಧ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು). *ಸಂಪರ್ಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು *ಸಮುದ್ರಗರ್ಭದ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು *ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಂಪೆನಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಲಗಳು, ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಠ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳು. *ನ್ಯೂಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಮೇಲ್ ವಿತರಣೆ ಜಾಲಗಳು ===ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ=== *ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕಸ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ; *ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಸೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳು *ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ದಹನ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಅನಿಲೀಕರಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು. *ವಸ್ತುಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು *ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು; ===ಭೂ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಮಾಪನ ಜಾಲಗಳು=== *ಹವಾಮಾನ ನಿಗಾ ಜಾಲಗಳು *ಉಬ್ಬರವಿಳಿತ ನಿಗಾ ಜಾಲಗಳು *ಪ್ರವಾಹ ಮಾಪನ ಅಥವಾ ಫ್ಲುಯಿಯೊಮೆಟ್ರಿಕ್ [http://www.thefreedictionary.com/Fluviometer ] ನಿಗಾ ಜಾಲಗಳು *ಸೈಸ್ಮೊಮೀಟರ್(ಭೂಕಂಪದ ಅಲೆಗಳ ಮಾಪನ) ಜಾಲಗಳು. *ಭೂ ಅವಲೋಕನ ಉಪಗ್ರಹಗಳು *ಭೂಮಿತೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳು *[[ಜಿಪಿಎಸ್|ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] *ಸ್ಥಳ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ == "ಮೃದು" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ == "ಮೃದು" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಭೌತ ಆಸ್ತಿಗಳಾದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅಬೌತ "ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ" ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತ ವೃತ್ತಿಪರರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ, ಅನುಭವವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಮತ್ತು (ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ) ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ(ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವಿಷಯ)ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ===ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ=== * ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಹಣ ಪೂರೈಕೆ, ಹಣಕಾಸು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ. * ರಾಜಕೀಯ,ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಂಡನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರ]]ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ, ವಿಶೇಷ ಸೌಕರ್ಯಗಳು(ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ಬಂಧೀಖಾನೆಗಳು ಇತರೆ) ಹಾಗು ದತ್ತಾಂಶ, ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ, ದಾಸ್ತಾನಿಡುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪರಿಣತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. * ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಹನಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ರವಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೊಲೀಸ್, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು. ===ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ=== * ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಘಟಕಗಳು, ವಿಶೇಷ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಇಂಧನ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಳಸುವ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಲಯ ರಚನೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು. * ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಪ್ರಮುಖ ಗೋಮಾಳಗಳು, ಕೃಷಿ ದರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಕೃಷಿ ವಿಮೆ ಸೇರಿದಂತೆ), ಕೃಷಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳು, ಆಹಾರ ತಪಾಸಣೆ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು,ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಕೋಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಳ್ಳಬೇಟೆ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಅರಣ್ಯ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ. ===ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ=== * [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ|ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಸ್ತು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ. * ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞತೆಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. * ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಧರ್ಮದತ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ===ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು=== * ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ. * ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿ ಭವನಗಳು, ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ನಾಟಕಮಂದಿರಗಳು, ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು. * ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಹೊಟೆಲ್‌‌ಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ವಿಮೆ ಮುಂತಾದವು. ==ಪದದ ಬಳಕೆಗಳು== === ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ === [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌|ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳ ಜಾಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳಗಳ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ತಿಗಳ ಜಾಲವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಮೂದಿತ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗಗಳ ಸತತ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್: "", ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಅಸೆಟ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಜೂನ್ 1998 - ಆವೃತ್ತಿ 1.1</ref> === ನಾಗರಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === ನಾಗರಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆಕಾರರು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಕಠಿಣ" ಮತ್ತು "ಮೃದು" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಮುಂತಾದ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಮೂಲ [[ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು|ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳುಮುಂತಾದ]] ಸಾರ್ವ ಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. === ಮಿಲಿಟರಿ === ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಕಾಯಂ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಮಿಲಿಟರಿ ಯುದ್ಧಕಲಾ ನಿಪುಣರು ''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದ ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ,ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತವಾದ ಅಥವಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತುಕಡಿಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ವಾಯು ನೆಲೆಗಳು, ಸಂಪರ್ಕ ನೌಕರ್ಯಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಕೋಠಿ, ಬಂದರು ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>D.O.D. ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಟರ್ಮ್ಸ್ 2001 (rev. 2005)</ref> === ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ === {{Main|critical infrastructure}} ''ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದವು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಂಶಗಳ(ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೃದು ಎರಡೂ) ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಅಥವಾ ನಾಶವಾದರೆ, ಅವಲಂಬಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಂಡಮಾರುತ, [[ಪ್ರವಾಹ]] ಅಥವಾ [[ಭೂಕಂಪ|ಭೂಕಂಪದ]] ಹಾನಿಯಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನದಿಯನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಸೇತುವೆ), ಇದರಿಂದ ಜನರನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸೇವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಏರ್‌ಲೈನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೀಟು ಕಾದಿರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. === ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ === ''ನಗರ'' ಅಥವಾ ''ಪುರಸಭೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ವು "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಬೀದಿಗಳು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಸಭೆಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. === ಹಸಿರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ === {{Main|green infrastructure}} ''ಹಸಿರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ವು ಭೂ ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಫಂಡ್, ಆರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ VA.[http://www.greeninfrastructure.net/ " ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117104810/http://www.greeninfrastructure.net/ |date=2013-01-17 }}[http://www.greeninfrastructure.net/ ಗ್ರೀನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117104810/http://www.greeninfrastructure.net/ |date=2013-01-17 }} ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 2009-10-06.</ref><ref>ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸೆಸ್, ಅನ್ನಪೋಲಿಸ್, MD. [http://www.dnr.state.md.us/greenways/gi/gidoc/gidoc.html ''ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಅಸ್ಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್: ಎ ಕಾಂಪ್ರೆಹೆನ್ಸಿವ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ ಫಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಅಂಡ್ ರಿಸ್ಟೋರೇಷನ್.'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309184735/http://www.dnr.state.md.us/greenways/gi/gidoc/gidoc.html |date=2008-03-09 }} ಮೇ 2003</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಹಜ [[ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಜಾಲ ಒದಗಿಸಿದ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಂತರಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸ್ವಚ್ಛ [[ನೀರು]] ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವಕೇಂದ್ರಿತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಸುತ್ತ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸುವುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರಂಡಿನೀರು ಹರಿವಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬಳಸಲು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಮಾಲಿನ್ಯಯುಕ್ತ ಹರಿವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.<ref>U.S. ಎನ್‌ವೈರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (EPA), ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C., et al., [http://www.epa.gov/npdes/pubs/gi_intentstatement.pdf ''ಗ್ರೀನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟೆಂಟ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512021555/http://www.epa.gov/npdes/pubs/gi_intentstatement.pdf |date=2009-05-12 }} 2007-04-19.</ref><ref>EPA et al. [http://www.epa.gov/npdes/pubs/gi_action_strategy.pdf "ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ವೆಟ್ ವೆದರ್ ವಿತ್ ಗ್ರೀನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್: ಆಕ್ಷನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ 2008."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512021449/http://www.epa.gov/npdes/pubs/gi_action_strategy.pdf |date=2009-05-12 }} ಜನವರಿ, 2008</ref> === ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದ === ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಪದವು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ವಾದವಿವಾದದ ಜೋಡಿ ಪದ ''ಬೇಸ್(ನೆಲಗಟ್ಟು)(ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳು) ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌( ಸಮಾಜದ ಮೇಲುರಚನೆ)'' ನಲ್ಲಿ ''ಬೇಸ್‌'' ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಪದದ ಮಾರ್ಕ್ಸೇತ ರವಾದದ ಬಳಕೆಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮೃದು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಾದ ಕಾನೂನುಗಳು, ಆಡಳಿತ, ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಕಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳು ಮೇಲುರಚನೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೆಲಗಟ್ಟನ್ನಲ್ಲ.<ref>http://www.anthrobase.com/Dic/eng/pers/marx_karl.htm (ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಜನವರಿ 9, 2011)</ref> === ಇತರೆ ಉಪಯೋಗಗಳು === ಇತರೆ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದವು [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], ಸಂವಹನದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು, ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧನಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪುಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಹೊಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಅದು ಸೇವೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು ಈ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೂರ್ತ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಅದು[[ನಗರ]], ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ,ಒಂದು ನಿಗಮ, ಅಥವಾ ಸಮಾನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಜನರ ಗುಂಪಾಗಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''IT ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', ''ಸಂಶೋಧನೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', ''ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'', ''ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ''. == ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು == ''ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ'' ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === {{Main|Land improvement|Land development}} ''ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ'' ಮತ್ತು ''ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'' ಪದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಲೀಕನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಯು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ''ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು'' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಲ್ಲ. ಪೌರಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಸೇವಾ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಲ್ಲ.<ref>''ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಪ್ರೂವ್‌ಮೆಂಟ್'', Online BusinessDictionary.com, http://www.businessdictionary.com/definition/land-development.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526231021/http://www.businessdictionary.com/definition/land-development.html |date=2010-05-26 }} (ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಜನವರಿ 31, 2009)</ref><ref>''ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್'', Online BusinessDictionary.com, http://www.businessdictionary.com/definition/land-development.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526231021/http://www.businessdictionary.com/definition/land-development.html |date=2010-05-26 }} (ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಜನವರಿ 31, 2009)</ref> === ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು === ''ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯ'' ಗಳು ಸರಕಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್‌ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ''ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯ'' ಗಳು ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ'' ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ''ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು'' ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. == ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು == "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ===ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬಂಡವಾಳ ಆಸ್ತಿಗಳು=== * ಅವು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳು. * ಕಠಿಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸೇವೆಗಳ ಆದೇಶ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ===ದೊಡ್ಡ ಜಾಲಗಳು=== * ಅವು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲಗಳಾಗಿದ್ದು, ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬದಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಜಾಲವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. * ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಜಾಲವು ಸುದೀರ್ಘ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸೇವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಸವೆದುಹೋದರೆ ಸತತ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ=== * ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಜಾಲವು ಸತತವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ,ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದರಿಂದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉಪವಿಭಜನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳ ದಲ್ಲಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆಯು ಬಿಡಿಭಾಗದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಬಿಡಿಭಾಗದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅವಧಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ===ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ=== * ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ತನಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಬಹು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. * ಆಸ್ತಿಗಳು ಅಧಿಕ ಆರಂಭಿಕ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. * ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಸೇವೆಗೆ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಅಂತರವು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜಾಲದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ==ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು == ಕೆಳಗಿನವು "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು "ಮೃದು" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ===ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು === ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ರಸ್ತೆಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಜಲಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಒಳಚರಂಡಿ ಜಾಲಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಾಮ್ಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ್ದಾಗಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆಗಳು, ಸುಂಕಗಳು ಅಥವಾ ಮೀಟರಿನ ಬಳಕೆ ಶುಲ್ಕದ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಖಾಸಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀಟರಿ ಬಳಕೆ ಶುಲ್ಕದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಾಂಡ್‌(ಸಾಲಪತ್ರ)ಗಳನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರಿ]] ಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೆಚ್ಚವು 1950ರಿಂದೀಚೆಗೆ GDP ಯ 2.3% ರಿಂದ 3.6%ರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>"ಮನಿ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್" ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನವೆಂಬರ್ 19,2008 http://www.nytimes {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130711135055/http://nytimes/ |date=2013-07-11 }}. com/imagepages/2008/11/19/business/economy/19leonhardt_graphic.ready.html (ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಜನವರಿ 26, 2009)</ref> ಅನೇಕ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುತ್ತವೆ. ನೋಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿರುವ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ===2007 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ=== 2007ರಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ನ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡಾಡ್ ಮತ್ತು ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾದ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹೇಗಲ್ 2007ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಈ ಮಸೂದೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿತು. === ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ === {{Main|Infrastructure Asset Management}} ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಧಾನವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. SoSಮಿನಿಮಮ್ ಕಂಡೀಷನ್ ಗ್ರೇಡ್ (ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ)ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯ ಆಸ್ತಿಯ ವೈಫಲ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು: * ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ** ಆಸ್ತಿಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೆಂದು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ತಪಶೀಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ** ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ * ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಮಾರ್ಗದ ಸ್ಥಾಪನೆ * ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆಯ ವಿವರಣೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ [http://www.asce.org/reportcard/2009/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090224005232/http://www.asce.org/reportcard/2009/ |date=2009-02-24 }} ತಯಾರಿಸಿದ 2009ನೇ ವರದಿ ಪತ್ರವು ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ '''"D"''' ಗ್ರೇಡ್ ನೀಡಿದೆ. === ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ === {{Main| engineering | project_management}} ಬಹು ಮಟ್ಟಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಎಂಜಿನಿಯರ್‌, ನಗರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲಗಳು ಹಾಗು ನೀರು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಪವರ್ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಲುದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನಗರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ವಿವರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಡವೊಂದು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ (ಪ್ರೋಸೆಸ್)ಎಂಜಿನಿಯರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ: *'''ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು''' : ** ಪ್ರಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು, ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದು. ** ಆರಂಭಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ವೈಮಾನಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು, ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು. ** ಇತರೆ ಆಸ್ತಿಗಳ ಜತೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ** ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು: *** ಮಾನವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು(ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ,ವಾಸನೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯತಿಕರಣ ಮುಂತಾದವು); *** ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದು.)ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭಂಗ) *** ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಮಣ್ಣುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು. ** ವಿವಿಧ ಕಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು,ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತುಪ್ರಸಕ್ತ ರಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವಾಗ, ವಿವಿಧ ಆರಂಭಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು. ** ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು. *'''ವಿವರವಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆ''' : ** ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು. ** ಪ್ರಸಕ್ತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ''ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಮಾಣದ'' ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯವುದು. ** ಭೂಗರ್ಭದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ ಶೋಧನೆಯ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವುದು. ** ಮಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಭೂತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು. ** ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ, ಸ್ವಭಾವವವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. *'''ವಿಸ್ತೃತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್''' : ** ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು. ** ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಿಲ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು; ** ವಿಸ್ತೃತ ವೆಚ್ಚದ ಅಂದಾಜುಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು; ** ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು; *'''ಮಂಜೂರಾತಿ''' : ** ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಇತರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆಯುವುದು; ** ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆಯವುದು ** ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ತುರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು. *'''ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯುವುದು''' : ** ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಟೆಂಡರಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು; ** ಟೆಂಡರುಗಳಿಗೆ ಕರೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು; ** ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಟೆಂಡರಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು. ** ಟೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು; *'''ನಿರ್ಮಾಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ''' : ** ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಎಲ್ಲ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಿಂದ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ** ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ(GC) ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಹಿತಾಸಕ್ತ ಜನರಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ** ವಿಸ್ತೃತ ಕೆಲಸದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು GCಯ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ** GC ಯಿಂದ ವಿಸ್ತೃತ ಸಂಚಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ** ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಪತ್ರಗಳ ರುಜುವಾತು ಪಡೆಯವುದು. ** GCಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂಗಡಿ ನಕ್ಷೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ. ** ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು. ** ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಾಗ, GCಯಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದು, ನಿರ್ಮಾಣ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು; ** ಕೆಲಸದ ಪ್ರಗತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಆಂಶಿಕ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡುವುದು; ** ಕಾಮಗಾರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೊರತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು; ** ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತುನಿಯೋಜನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ; ** ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾರಂಟಿಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು; **ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರದ ಅಂತಿಮ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು. ** ಅಂತಿಮ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ, ಅಂತಿಮ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಾವತಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡುವುದು. ===ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ=== ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಂಡವಾಳದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}} === ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜನವಾಗಿ ಬಳಕೆ === 1930ರ ದಶಕದ ಮಹಾ ಹಿಂಜರಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಕೈಗೊಂಡವು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ಮೇನಾರ್ಡ್ ಕೀನ್ಸ್ 1936ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿ ಜನರಲ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮೆಂಟ್, ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನೀತಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.<ref>ಕೀನ್ಸ್, ಜಾನ್ ಮೇನಾರ್ಡ್ (2007) [1936]. ದಿ ಜನರಲ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮೆಂಟ್, ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಮನಿ ಬಾಸಿಂಗ್‌ಸ್ಟೋಕ್, ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್: ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಮೆಕ್‌ಮಿಲನ್ ISBN 0230004768 http://cepa.newschool.edu/het/essays/keynes/keynescont.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090316094655/http://cepa.newschool.edu/het/essays/keynes/keynescont.htm |date=2009-03-16 }}.</ref> 2008-2009ರ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.(ನೋಡಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಕವರಿ ಎಂಡ್ ರಿಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ 2009 ) === ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು === {{Main|Environmental impact assessment}} (ಇದು ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ)"ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಪರಿಸರರಚನೆ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಕರ, ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ." == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of road transport|Freeway#History|Canal#History|History of rail transport|Electric power transmission#History|Electrical telegraph#History|Telephone#History|Public switched telephone network#Early history}} ಕೆಳಗಿನವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ "ಕಠಿಣ" ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. === 1700 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು === ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯವು 1700ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಸಾರಿಗೆ ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಯಾನವು ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗೃಹದ ನೆರವು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮುಂದುವರಿದ ನಗರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದಮನೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. '''ರಸ್ತೆಗಳು''' ಪ್ರಥಮ ರಸ್ತೆಗಳು ಕಾಲುಹಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಚೆಜ್ ಟ್ರೇಸ್ ಮುಂತಾದ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ.<ref>ಲೇ, M G (1992 ). ವೇಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಡ್ನಿ: ಪ್ರೈಮಾವೆರಾ ಪ್ರೆಸ್. pp. 401. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್‌ 1-55709-471-3</ref> ಪ್ರಥಮ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ಬೀದಿಗಳನ್ನು 4000ನೇ BCE ಯಲ್ಲಿ ಅರ್‌(Ur )ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ದಿಮ್ಮಿರಸ್ತೆಗಳನ್ನು 3300ನೇ BCEನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗ್ಲಾಸ್ಟೋನ್‌ಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು<ref name="Lay 1992">ಲೇ (1992)</ref> ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ|ಸಿಂಧು ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರೀಕತೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 500 BCE, ಡೇರಿಯಸ್ I ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ರಾಯಲ್ ರಸ್ತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರ್ಶಿಯ ([[ಇರಾನ್]])ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಸ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ರೋಮನ್ನರು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ರಸ್ತೆಗಳು ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಳವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದರವಾಗಿ ಅವು ಒಣಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರು. ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು 6 ಬದಿಗಳ ಮೇಲುಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ನೆಲಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಧೂಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗಳ ಎಳೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಅರಬ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳು [[ಬಾಗ್ದಾದ್]], [[ಇರಾಕ್ |ಇರಾಕ್‌]]ಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಟಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೆಲಗಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Ajram">{{cite book|author=Dr. Kasem Ajram|title=The Miracle of Islam Science|url=https://archive.org/details/miracleofislamic0000ajra|edition=2nd|publisher=Knowledge House Publishers|year=1992|isbn=0-911119-43-4}}</ref> '''ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು:''' ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು [[ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ|ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4000 BCEನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವು ಈಗಿನ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ [[ಇರಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ಸಿರಿಯಾ|ಸಿರಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ|ಸಿಂಧು ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರೀಕತೆ]](ಸುಮಾರು 3300 BCEಯಿಂದ )ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Harvnb|Rodda|2004|p=161.}}</ref> [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಗಳು 2300BCE ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ವಾನ್ ಬಳಿಯ ನೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಉಪಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲುವೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Harvnb|Hadfield|1986|p=16.}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ವಾರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್(481-221 BCE)ಕಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Harvnb|Needham|1971|p=269.}}</ref> ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅತೀ ಉದ್ದದ ಕಾಲುವೆಯು ಗ್ರಾಂಡ್ ಕೆನಾಲ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಇಂದು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಉದ್ದದ ಕಾಲುವೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು, 609ರಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದಿತ್ತು. [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವು 12ನೇ ಶತಮಾನದ CE ನಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಕಾಲುವೆಗಳು 1398ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಜರ್ಮನಿಯ ಸ್ಟೆಕ್‌ನಿಜ್ ಕಾಲುವೆ,ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ(1642) ಲಾಯಿರ್ ಮತ್ತು ಸಿನೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬ್ರಿಯಾರೆ ಕಾಲುವೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೆನಾಲ್ ಡು ಮಿಡಿ(1683). ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವು 17ನೇ ಮತ್ತು 18ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿತು. ಮಹಾನದಿಗಳಾದ ಎಲ್ಬೆ, ಓಡರ್ ಮತ್ತು ವೆಸೆರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು. === 1700 ರಿಂದ 1870 === '''ರಸ್ತೆಗಳು''' ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಕೆಟ್ಟುಹೋದಾಗ, ''ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌'' (ಸುಂಕದಕಟ್ಟೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌)ಗಳ ಮೂಲಕ 1730 -1770ರ ನಡುವೆ ಸುಂಕ ತೆರುವ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಂತರ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫ್ರಾಂಚಸಿ(ಅಧಿಕಾರ) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ U.S.ಗಡಿಯಿಂದ(ಅಪ್ಪಲಚಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ನಡುವೆ)19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರುದಾರಿಗಳು ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀರೇ-ಮೇರಿ-ಜೆರೋಂ ಟ್ರೆಸಗುಯೆಟ್ ಅವರು 1764ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳ ಪದರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಜಾನ್ ಲೌಡನ್ ಮೆಕಾಡಮ್ (1756–1836) ಪ್ರಥಮ ಆಧುನಿಕ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.(ಅದು ಮೆಕಾಡಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ)<ref name="Lay 1992" /> '''ಕಾಲುವೆಗಳು''' ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಂತರ ನವ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಆರಂಭದ ಹಂತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಳನಾಡಿನ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 17760 ಮತ್ತು 1820ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯ ಕಾಲುವೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಜಗತ್ತಿನ ಆಚೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. 1825ರಲ್ಲಿ ಎರೀ ಕಾಲುವೆ82 ನೀರು ಏರಿಳಿಕೆ ಕಟ್ಟೆಗಳ ಉದ್ದದೊಂದಿಗೆ, ಜನಭರಿತ ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ಫಲವತ್ತಾದ ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌(ಮಹಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ)ವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ಉದ್ದವುನಿಂದ 4000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಜತೆಗೂಡಿ ಜಟಿಲವಾದ ಜಾಲವು [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಮಹಾ ಸರೋವರ]]ಗಳನ್ನು ಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿತು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಕಾಲುವೆಗಳು ನಂತರ ಒಣಗಿ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಮತಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. '''ರೈಲುಮಾರ್ಗ''' ಆರಂಭದ ರೈಲ್ವೆಗಳನ್ನು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲಪಾತಗಳಿಗೆ ಉಪಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಗಳು ಅಥವಾ ಜನರು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 1811ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬ್ಲೆಂಕಿನ್‌ಸಾಪ್ ಪ್ರಥಮ ಯಶಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು<ref>{{cite web| url=http://www. britanni ca.com/eb/article-9001800| title=John Blenkinsop| publisher=Encyclopedia Brittanica| accessdate=2007-09-10}}</ref> ಮತ್ತು ಮಿಡ್ಡಲ್‌ಟೌನ್ ಕೊಲೈರಿಯಿಂದ ಲೀಡ್ಸ್‌‍ವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರೈಲ್ವೆ 1826ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ "ಅಂತರನಗರ"ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.spartacus. schoolnet.co. uk/RAliverpool.htm| title=Liverpool and Manchester| accessdate=2007-09-19}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್(ಬ್ರಿಟನ್)ದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ನೆಲ ಸಾರಿಗೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ 1826ರಲ್ಲಿ ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಗ್ರಾನೈಟ್ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಥಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು,ಸತತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿ ವಿಕಾಸ ಗೊಂಡಿತು. ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ಓಹಿಯೊ 1830ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. 1869ರಲ್ಲಿ, ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂತರಖಂಡೀಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಉಟಾದ ಪ್ರೊಮಂಟರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಹೆಮ್ಮೊಳೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಯುವ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book| title=Nothing Like It In The World; The men who built the Transcontinental Railroad 1863–1869| url=https://archive.org/details/nothinglikeitinw00ambr_0| author=[[Stephen E. Ambrose|Ambrose, Stephen E.]]| year=2000| publisher=Simon & Schuster| isbn=0-684-84609-8}}</ref> '''ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್(ತಂತಿ ಸಮಾಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಸೇವೆ''' : ಪ್ರಥಮ ''ವಾಣಿಜ್ಯ'' ವಿದ್ಯುತ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಯೂಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮ್ಡೆನ್ ಟೌನ್‌‍ನಲ್ಲಿ 1837ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.connected-earth.com/Daysout/BTArchives/Profile/index.htm ದಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಪ್, ಫೋರ್‌ರನ್ನರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್, ಸೆಲಿಬ್ರೇಟ್ಸ್ 170 ಇಯರ್ಸ್] BT ಗ್ರೂಪ್ ಕನೆಕ್ಟೆಡ್ ಅರ್ಥ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 2008</ref> ಇದು ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ 1839ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 9ರಂದು ಪ್ಯಾಡಿಂಗ್‌ಟನ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ವೆಸ್ಟ್ ಡ್ರೇಟನ್‌ವರೆಗೆ ದೂರದವರೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕ ದಲ್ಲಿ, ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಮಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ವೈಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 1844ರ ಮೇ 24ರಂದು, ತಮ್ಮ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್,D.C.]]ಯ U.S.ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಚೇಂಬರ್‌ನಿಂದ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌ನ B&amp;O ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಹೊರ ಡಿಪೊ(ಈಗ B&amp;O ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)ಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸ್/ವೈಲ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 1861ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು, ಪ್ರಥಮ ಅಂತರಖಂಡೀಯ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಥಮ ಯಶಸ್ವಿ ಅಂತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕೇಬಲ್ 1866ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅಂತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಯೂಸ್ಟನ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಅಳವಡಿಕೆಯ 29 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಜಾಲವು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಖಂಡಗಳನ್ನು ದಾಟಿತು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. === 1870 ರಿಂದ 1920 === '''ರಸ್ತೆಗಳು''' ಟಾರ್‌ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೆಕಾಡಮ್(ಟಾರ್ಮ್ಯಾಕ್-ಟಾರು ಜಲ್ಲಿ ಭಾಗ)ನ್ನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿ]]ಸ್ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಕಾಡಮ್ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಟಾರ್‌ಮ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. '''ಕಾಲುವೆಗಳು''' ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮುದ್ರ ಕಾಲುವೆಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ಸುಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ|ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ]](1869);ಕಿಯೆಲ್ ಕಾಲುವೆ(1897)-ಇತರೆ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗಿಂತ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸರಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪನಾಮಾ ಕಾಲುವೆಯು 1914ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. '''ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆ''' : 1876ರಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗ್ರಹಾಂ ಬೆಲ್‌]] ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಪ್ರಥಮ ಯಶಸ್ವಿ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಪ್ರಥಮ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿ ರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು,ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ದೂರವಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವ ಬಳಕೆದಾರ,ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರ ಆಲಿಸುವ ತನಕ ಸಂವಾಹಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಳ್ಳೆ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್(ಸಂಕೇತ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಗಂಟೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ವಿಚ್‌ಹುಕ್ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ದೂರವಾಣಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್(ತಂತಿ ಸಮಾಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ವಿನಿಮಯ ತತ್ವದ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಪಡೆದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ವೈರ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಟ್ರಂಕ್‌ಗಳ(ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ) ಜತೆ ವೈರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಲಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಗರಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು,ಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿವರೆಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು. '''ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ''' 1878ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಆರ್ಕ್ ದೀಪ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವೆನ್ಯೂ ಡಿ ಲೊಪೇರಾದಿಂದ ಪ್ಲೇಸ್ ಡಿ ಲೊಪೇರಾದವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಯಾಬೋಲ್ಚ್‌ಕೋವ್ ಆರ್ಕ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಜೆನೋಬ್ ಗ್ರಾಂ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಡೈನಮೊಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/measureforgreatn001419mbp/measureforgreatn001419mbp_djvu. txt| title=A Measure for Greatness: A Short Biography of Edward Weston|author=David Oakes Woodbury |year=1949|publisher=McGraw-Hill |page=83|accessdate=2009-01-04}}</ref><ref>{{cite book|title= Electricity at the Columbian Exposition|url=https://books.google.com/?id=lF5KAAAAMAAJ&pg=PA3|page=1|author=John Patrick Barrett|accessdate=2009-01-04|publisher=R. R. Donnelley & sons company|year=1894}}</ref> ಯಾಬ್ಲೋಚ್‌ ಕೋವ್ ದೀಪಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಆರ್ಕ್ ದೀಪಗಳಿಗೆ 7ಮೈಲು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌(ಮಂಡಲ)ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಪರೀಕ್ಷ ಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|journal=Journal of the Society of Telegraph Engineers|author1=Engineers, Institution of Electrical|volume=IX|date=1880-03-24|title=Notes on the Jablochkoff System of Electric Lighting|url=https://books.google.com/?id=lww4AAAAMAAJ&pg=PA143|issue=32|page=143|accessdate=2009-01-07}}</ref> ದಶಕದೊಳಗೆ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವು. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂವಹನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಧಾನ ಅನಿಲದೀಪ ಬಳಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಬೆಳಕುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎಡಿಸನ್ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಲೋಯರ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಪರ್ಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ 6 "ಬೃಹತ್ ಡೈನಾಮೊ "ಗಳು ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲಿನವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮೂರು ಹಂತದ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಥಮ ಸಂವಹನವು ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1891ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಂದಾಜು 175 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ 25 kVಸಂಹವನ ಮಾರ್ಗ(ವಾಹಕ)ವು ನೆಕಾರ್‌ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಲಾಫೆನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. 1914ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ 70,000 Vಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಿಸುವ 55 ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಗ ಬಳಸಿದ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ 150,000ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಡಾಟಾ ರಿಪ್ರೆಂಟೆಡ್ ಇನ್ ಹಗೆಸ್, pp. 282–283</ref> '''ನೀರಿನ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಚರಂಡಿಗಳು:''' 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕಾಲರಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೆಟ್ರೋಪೊಲಿಸ್ ವಾಟರ್ ಆಕ್ಟ್ 1852ನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. "ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ ಯಾವುದೇ ನೀರಿನ ಕಂಪೆನಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆಗಿರುವ ನೀರನ್ನು 1855ರ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರ ನಂತರ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯ ಉಬ್ಬರ ವಿಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಯಿತು. 1855ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರಿಂದ ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ನೀರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಶೋಧಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.[15] ಚರಂಡಿಗಳ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸ ಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಶೋಧಕವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ಟನ್ ಲಾಕ್‌ಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಥೇಮ್ಸ್‌ನ ಒಳಬರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಕುಚಿತ ದ್ರವೀಕೃತ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು 1910ರಲ್ಲಿ U.S. ಆರ್ಮಿ ಮೇಜರ್(ನಂತರ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್), ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕಾರ್ಲ್ ರೋಜರ್ಸ್ ಡಾರ್ನಾಲ್ (1867–1941) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಡಾರ್ನಾಲ್ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ''ದ ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. '''ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳು''' : 1863ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. 1890ರಲ್ಲಿ ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆಳದ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಇತರೆ ನಗರಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. 1940ರಲ್ಲಿ 19 ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. === 2000 ರಿಂದ === '''ರಸ್ತೆಗಳು''' 1925ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]] ರಸ್ತೆಯಂತಿರುವ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರವೆನಿಸಿತು. ಆ ರಸ್ತೆಯು [[ಮಿಲನ್‌|ಮಿಲಾನ್‌]]ನನ್ನು ಲೇಕ್ ಕೊಮೊಗೆ ಕೊಂಡಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref>ಪಾಲ್ ಹಾಫ್‌ಮನ್, "ಟೇಕಿಂಗ್ ಟು ದಿ ಹೈವೇ ಇನ್ ಇಟಲಿ", ''ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 1987, 23.</ref> ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಆಟೋಸ್ಟ್ರೇಡಾ ಡೈ ಲಾಘಿ.ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಆಟೊಬಾಹನ್ಸ್ ಪ್ರಥಮ ಸೀಮಿತ-ಪ್ರವೇಶದ ಅತೀ ವೇಗದ ರಸ್ತೆ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತು. ಮೊದಲನೆ ವಿಭಾಗವು ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ಆಮ್ ಮೇನ್‌ನಿಂದ ಡಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟಾಡ್ ಓಪನಿಂಗ್‌ವರೆಗೆ 1935ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದೂರದ‌ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮುಕ್ತಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಸುಂಕದ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[೧೯೪೦|1940]]ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು.<ref>ಫಿಲ್ ಪ್ಯಾಟ್ಟನ್, ''ದಿ ಓಪನ್ ರೋಡ್: ಎ ಸೆಲಿಬ್ರೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೈವೇ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್:ಸೈಮನ್ &amp; ಸ್ಕಸ್ಟರ್, 1986), 77.''</ref> [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ನೆರವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಕಾಯ್ದೆ,1956 ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿದೆ.<ref name="economist">{{cite news | title = The cracks are showing | publisher = ''The Economist'' | date = 2008-06-26 | url = http://www.economist.com/world/unitedstates/displayStory.cfm?story_id=11636517 | accessdate = 2008-10-23 }}</ref> ಬಹುತೇರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1960 ಮತ್ತು 1990ರ ನಡುವೆ ಪೂರ್ತಿಮಾಡಲಾಯಿತು. [[File:401 widest point.jpg|thumb|300px|ಬಹುಹಾದಿ, ಬಹು ವಾಹನ ರಸ್ತೆ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗ]] '''ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ:''' ಇದು ಮೊಟಕಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ '''ದೂರಸಂಪರ್ಕ:''' ಇದು ಮೊಟಕಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== *ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ *ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆ *ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ *ಹಸಿರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ *ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಂಡವಾಳ *ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಭದ್ರತೆ * *ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ *ಮೆಗಾಯೋಜನೆ *ಮಹಾಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯ *ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು *ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕೆಲಸಗಳು *ಹುಸಿ-ನಗರೀಕರಣ *ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ ಉದ್ಯಮ (ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Infrastructure}} {{Wiktionary|infrastructure}} * [http://www.regulationbodyofknowledge.org ಬಾಡಿ ಆಫ್ ನಾಲೆಜ್ ಆನ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್] * [http://www.nextgenerationinfrastructures.eu/ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಜನರೇಷನ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಂ] * [http://www.infrastructurereportcard.org/ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕಾ`ಸ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್] {{Infrastructure}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] jbgus705h6h6wdnexch2ne70mloh9ou 0 27963 1430505 1430129 2026-09-27T06:50:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430505 wikitext text/x-wiki {{Chinese |title=''Reiki'' |p=língqì |w=ling²-ch'i⁴ |j= ling⁴-hei³ |t=[[wikt:靈|靈]][[wikt:氣|氣]] |s=[[wikt:灵|灵]][[wikt:气|气]] |shinjitai=[[wikt:霊|霊]][[wikt:気|気]] |kyujitai=靈氣 |hiragana=れいき |revhep=Reiki |rr=yeonggi |mr=yŏngki |hangul=영기 |hanja=靈氣 |qn=linh khí}} {{nihongo|'''Reiki'''|霊気||{{IPA-en|ˈreɪkiː}}}}ಎಂಬುದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ<ref name="Reiki as spiritual practice">ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೧೪, ಪುಟಗಳು ೧೦೮ ರಿಂದ ೧೧೦; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೯; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೧೯, ೪೨, ಹಾಗು ೫೨; ಲೂಬೆಕ್ (೧೯೯೬). ಪುಟ ೨೨; ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೫೭; ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೨</ref> ವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಬೌದ್ಧ ಮತೀಯ [[ಮಿಕಾವೊ ಉಸುಯಿ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕೆಲ ವೃತ್ತಿಪರರು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.i-c-m.org.uk/practitioners/divisions |title=BRCP Divisions & Practises |author=Institute for Complementary and Natural Medicine |accessdate=April 10, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812231607/http://www.i-c-m.org.uk/practitioners/divisions |url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ''ಕೀ'' ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂಗೈ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="through hands">ರೇಖಿ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭);(ಬೋರಾಂಗ್ ೧೯೯೭). ಪುಟ ೯); (ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೩೩)</ref> ರೇಖಿಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಮತ್ತು ''ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ'' ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದು,ಎರಡನೆಯದು ಮತ್ತು ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ, ರೇಖಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗು ಇತರರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಪದವಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೂರದಿಂದಲೆ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ''ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ) ಇತರರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಲ್ಲರು. ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ) ಅವರು ರೇಖಿಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ರೇಖಿಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ <ref name="Lee_SR">{{cite journal|title=Effects of Reiki in clinical practice: a systematic review of randomized clinical trials|journal=International Journal of Clinical Practice|year=2008|volume=62|issue=6|pages=947–54|doi= 10.1111/j.1742-1241.2008.01729.x|url=http://doi.org/10.1111/j.1742-1241.2008.01729.x|format=|accessdate=2008-05-02|pmid=18410352|last1=Lee|first1=MS|last2=Pittler|first2=MH|last3=Ernst|first3=E }}</ref> ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ: "..ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು(ಖಿನ್ನತೆ, ನೋವು ಹಾಗು ಆತಂಕ, ಹಾಗು ಇತರೆ) ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೇಖಿಯು ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.." {{TOC limit|3}} ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಹೆಸರಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ=== [[File:Mikaousui.jpg|thumb|100px|ಮಿಕವೋ ಉಸುಯಿ 臼井甕男 (1865–1926)]] [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಪದವಾದ ''ರೇಖಿ'' , "ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಜಪಾನಿ ಸ್ವೀಕೃತ ಪದ ''ರೇಖಿ'' 霊気ಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು "ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಭಾವನೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಚೈನೀಸ್ ಸ್ವೀಕೃತ ಪದ ''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' 靈氣ಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ; ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ". ಈ ಪದಕ್ಕೆ ''ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಆಂಗ್ಲ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ'' ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. <blockquote>'''ರೇಖಿ''' , ''ನಾಮಪದ.'' ''ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.'' ಬ್ರಿಟ್. /ˈreɪki/, U.S. /ˈreɪki/. ರೂಪಗಳು: ದೊಡ್ದಕ್ಷರದ ಆದ್ಯಕ್ಷರದೊಂದಿಗೂ ಸಹಿತ. </blockquote> <blockquote>[‹ಜಪಾನೀಸ್ ''ರೇಖಿ'' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಕೇತ' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಪದ(1001; ಚೈನೀಸ್ ''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ)‹ ''ರೇಯಿ'' ಚೇತನ, ಅಮೂರ್ತ ಚೇತನ(< ಮಧ್ಯ ಚೈನೀಸ್) + ''ಕಿ'' ಜೀವಾಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ (< ಚೈನೀಸ್ ''ಕಿ'' '''ಚಿ''' ಯ ಮಧ್ಯ ಚೈನೀಸ್ ಆಧಾರ ನಾಮಪದ ²).]</blockquote> <blockquote>ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಶಕ್ತಿ, ಅಥವಾ ಜೀವಾಧಾರಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವಗತವಾಗಿರುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (cf. '''ಚಿ''' ನಾಮಪದ.^೨). ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು, ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ(೧೮೬೫–೧೯೨೬) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆತನಿಂದ- ಅಥವಾ ಆಕೆಯಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೈಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ರೋಗಿಯ ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮೊದಲಿನಂತಾಗುತ್ತದೆ.<ref>J. ಸಿಂಪ್ಸನ್, E. ವೆಯಿನರ್, M. ಪ್ರೊಫ್ಫಿಟ್ಟ್, ಮತ್ತಿತರರು., ೧೯೮೯, ''ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ '' , ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref></blockquote> ''OED'' ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ [[೧೯೭೫|1975]]ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೇಖಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>''ದಿ ಸ್ಯಾನ್ ಮಾಟೆಯೋ ಟೈಮ್ಸ್'' , ೨ ಮೇ ೧೯೭೫, ೩೨/೧.</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಿಪ್ಯಂತರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಕೆಲ ಆಂಗ್ಲ-ಭಾಷಾ ಲೇಖಕರು, ರೇಖಿಯನ್ನು "ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜೀವನಾಧಾರ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು" ಸಡಿಲವಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref>ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೩೦೨; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಶುಫ್ಫ್ರೆಯ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧.</ref> ಇದು ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ [[ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ|ಜಪಾನೀಸ್]]''ರೇಖಿ'' ಪದವನ್ನು ಶಿಂಜಿತೈ ಕಾಂಜಿನಲ್ಲಿ (ಹೊಸ ಚೈನೀಸ್ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಗಳು) 霊気 ಅಥವಾ レイキ ಎಂದು ಕತಕಾನ ಮಾತ್ರಾಕ್ಷರಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ(ಮಾದರಿಯಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಪದಗಳನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಅಳಿದ ಚೇತನ, ಆತ್ಮ; ಅಮೂರ್ತ ಚೇತನ, ಚೈತನ್ಯ; ನಿಗೂಢತೆ, ಪವಿತ್ರವಾದ, ದೈವಿಕ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ರೇಯಿ'' [[Wikt:霊|霊]] ಹಾಗು "ಅನಿಲ, ಆವಿ; ವಾತಾವರಣ; ಜೀವಾಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ, ಚೈತನ್ಯ, ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉಸಿರು, ಜೀವಶಕ್ತಿ; ಶಕ್ತಿ, ಬಲ; ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ; ಚೇತನ, ಮನಸ್ಸು, ಜಾಗೃತಿ..."<ref>ಜ್ಯಾಕ್ ಹಲ್ಪರ್ನ್, ''ನ್ಯೂ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (新漢英字典), ಕೆನ್ಕ್ಯುಷ, ೧೯೯೦, NTC ಮರುಮುದ್ರಣ, ೧೯೯೩. ''ಕಿ'' ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ "...ಚೇತನಗಳು; ಒಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳು, ಚಿತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚೌಕಟ್ಟು; ಮನೋಧರ್ಮ,ಸ್ವಭಾವ,ಕ್ರಮ ಜೋಡಣೆ,ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಭಾವ,ಸ್ವರೂಪ,ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು, ಉದ್ದೇಶ,ಇಚ್ಛೆ; ಕಾಳಜಿ,ಗಮನ,ಎಚ್ಚರಿಕೆ".</ref> ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಕಿ'' [[Wikt:気|気]]ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಿಯನ್ನು(ಅಂದರೆ, ಚೈನೀಸ್ ''ಕಿ'' ಅಥವಾ ಚಿ)''ರೇಖಿ'' ಯಲ್ಲಿ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ[[; ಜೀವಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ; [[ಜೀವಶಕ್ತಿ]]; ಜೀವನದ ಶಕ್ತಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಹೆಸರಿಂದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ: ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್ ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೬)</ref>]] ಜಪಾನೀಸ್-ಆಂಗ್ಲ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೇಖಿ ಪದದ ಕೆಲ ಸಮಾನಾಂತರ ತರ್ಜುಮೆಗಳೆಂದರೆ:"ನಿಗೂಢ ಭಾವ",<ref>M. ಸ್ಪಹ್ನ್ ಹಾಗು W. ಹದಮಿದ್ಟ್ಜಿ (೧೯೮೯), ''ಜಪಾನೀಸ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ವಿಥ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಲುಕ್ ಅಪ್ ವ್ಯಾ ಎನಿ ಕಾಂಜಿ'' , ನಿಚಿಗೈ.</ref>"ನಿಗೂಢತೆಯ ವಾತಾವರಣ(ಭಾವನೆ)",<ref>J. H. ಹೈಗ್ (೧೯೯೭ರ ಆವೃತ್ತಿ), ''ದಿ ನ್ಯೂ ನೆಲ್ಸನ್ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' , ಟಟ್ಟಲ್.</ref> ಹಾಗು "ಒಂದು ಅಲೌಕಿಕ ವಾತಾವರಣ(ಇದನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು);(ಅನುಭವಿಸುವುದು, ಇಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ) ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ(ದೈವಿಕ)ಉಪಸ್ಥಿತಿ."<ref>T. ವಾಟನಬೆ, E., R. ಸ್ಕ್ರ್ಜಿಪ್ಕಜ್ಯಕ್, ಹಾಗು P. ಸ್ನೋಡೆನ್(೨೦೦೩). ''ಕೆನ್ಕ್ಯುಷ'ಸ್ ನ್ಯೂ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' .</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ರೇಖಿ'' ಪದಕ್ಕಿರುವ ಸಿನೋ-ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಂಜಿ 霊気 ಪರ್ಯಾಯ ಜಪಾನೀಸ್ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,''ರಯೋಗೆ'' , ಅರ್ಥ "ರಾಕ್ಷಸ; ಪ್ರೇತ"(ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲೌಕಿಕ ಜೀವಿಯ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವಾಗ).<ref>ಮೊರೋಹಷಿ ತೆತ್ಸುಜಿ, ೧೯೬೦, ''ದಾಯಿ ಕನ್-ವಾ ಜಿತೆನ್'' 大漢和辞典, ತೈಶುಕನ್; ಟೋಡೊ ಅಕಿಯಾಸು, ೧೯೭೮, ''ಕಾನ್-ವಾ ದೈಜಿತೆನ್'' 漢和大字典, ಗಕ್ಕೆನ್. ಎರಡೂ ನಿಘಂಟುಗಳು ''ರಯೊಗೆ'' ಯನ್ನು ''ಮೊನೋನೋಕೆ'' もののけ ಎಂದು ಅರ್ಥವಿವರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ "ಪ್ರೇತ; ರಾಕ್ಷಸ; ದುರಾತ್ಮ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ''ರಯೋ'' 霊 ಎಂದರೆ "ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದುರಾತ್ಮ", J. H. ಹೈಗ್ ೧೯೯೭.</ref> [[ಚೀನಿ ಭಾಷೆ|ಚೈನೀಸ್]]''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಯನ್ನು 靈氣 ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ (ಸುಮಾರು. ೩೨೦ BCE)ಯಲ್ಲಿ ''ಗುವಾಂಜಿ'' ವಿಭಾಗದ "ಆಂತರ್ಯ ತರಬೇತಿ" ''ನೆಯಿಯೇ'' ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ದಾವೊಯಿಸ್ಟ್ ಧ್ಯಾನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಆ ನಿಗೂಢ ಜೀವಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ: ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗಮಿಸಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದರೆ, ಇದರೊಳಗೆ ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವೆಂದರೆ, ಇದರಾಚೆಗೂ ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ."<ref>ರೋಥ್, ಹರಾಲ್ಡ್ D. ೨೦೦೪. ''ಒರಿಜಿನಲ್ ಟಾವೋ: ಇನ್ವರ್ಡ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್('' ನೇಯಿ-ಎಹ್'')ಅಂಡ್ ದಿ ಫೌಂಡೆಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಾವೋಯಿಸ್ಟ್ ಮಿಸ್ಟಿಸಿಸಂ'' , ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಪುಟ. ೯೭. 靈氣在心 ನ ತರ್ಜುಮೆಯನ್ನು "ಮಾಂತ್ರಿಕ ''ಕಿ'' ಹೃದಯದೊಳಗೆ"ಗೆ ಹೋಲಿಸಿ; R. ಎನೋ, ೨೦೦೫, [http://www.indiana.edu/~p374/Neiye.pdf ಗುಂಜಿ: "ದಿ ಇನ್ನರ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್"].</ref> ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಮಾಣಕ ಚೈನೀಸ್''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಯನ್ನು ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟುಗಳು:(ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತಗಳ) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣ";<ref>ಲಿನ್ ಯುಟಂಗ್, ೧೯೭೨, [http://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/Lindict/ ''ಲಿಂ ಯುಟಂಗ್'ಸ್ ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಯೂಸೇಜ್'' ], ಚೈನೀಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್.</ref>"೧.ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ; ಗ್ರಹಣಾ ಶಕ್ತಿ; ೨.ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಯಕ್ಷ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಕ್ತಿ; ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಬಲ;<ref>ಲಿನ್ ಯುವಾನ್, ೨೦೦೨, ''ದಿ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಚೈನೀಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ, ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಡಿಶನ್'' , ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನಾ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.</ref> ಹಾಗು "೧.ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ(ಪರ್ವತಗಳ/ಮುಂತಾದವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ.) ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿವೆ.; ೨.ಜಾಣತನ; ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ".<ref>ಡಿಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಜಾನ್, ೨೦೦೩, ''ABC ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಮ್ಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ,ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್.</ref> === ಮೂಲಗಳು === :''ಫೈವ್ ಪ್ರಿಸೆಪ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ರೇಖಿ ಹಿಸ್ಟರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ '' [[File:Chujiro Hayashi.jpg|thumb|100px|ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ林 忠次郎 (1880 - 1940)]] ರೇಖಿಯನ್ನುಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ(臼井甕男) ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ, ಮೌಂಟ್ ಕುರಾಮ ಮೇಲೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನದ ಬೌದ್ಧ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರ''ಇಸ್ಯು ಗುವೋ'' ನಡೆಸುವಾಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೩}}</ref> ಈ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುಯಿಯವರು ಏನು ಮಾಡಿದ್ದರೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ,ಉಪವಾಸ, ಮಂತ್ರ ಪಠಣ, ಹಾಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಇದ್ದಿರಬಹುದು.<ref name="HealingTouchI14">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೪}}</ref><ref name="Usui retreat">ಉಸುಯಿಯವರ ೨೧ ದಿನದ ಆರೈಕೆ: (ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೪); [http://www.Reiki.org/FAQ/HistoryOfReiki.html ''ವಾಟ್ ಇಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೇಖಿ ?'' ]</ref> ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ, ಉಸುಯಿ ರೇಖಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಾಗು ಇತರರಿಗೆ ಬಳಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.<ref name="HealingTouchI14" /> ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ [[ಟೋಕ್ಯೊ|ಟೋಕಿಯೋ]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈ'' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ(ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ನಲ್ಲಿ "臼井靈氣療法學會", ಇದು''ಉಸುಯಿ'ಸ್ ಸ್ಪಿರಿಚುವಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಥೆರಪಿ ಮೆಥಡ್ ಸೊಸೈಟಿ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ), ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೇಖಿಯ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="HealingTouchI14" /><ref>ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ಸ್ಥಾಪನೆ:(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೪)</ref> ಅವರ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಬರೆಹದ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="UsuiMemorial">ಉಸುಯಿಯವರ ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲಿನ ಬರೆಹ</ref> ಉಸುಯಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ರೇಖಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗು ಅವರ ಇಷ್ಟು ಮಂದಿ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಜನರು''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೂರನೇ, ಅಥವಾ ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ.<ref name="UsuiMemorial" /><ref>ಉಸುಯಿಯವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ:ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್ , ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೬ )</ref> ಫುಕುಯಾಮದಲ್ಲಿ (福山市,''ಫುಕುಯಾಮ-ಶಿ'' ) ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುವಾಗ, ಉಸುಯಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="UsuiMemorial" /> === ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ === [[File:Hawayo Takata.jpg|thumb|150px|ಹವಯೋ ತಕಾತ (24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1900 - 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1980)]] ಉಸುಯಿಯವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಉಸುಯಿಯವರ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ. J. ಉಷಿಡ, ಗಕ್ಕೈನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೫}}</ref> ಉಸುಯಿಯವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಹಾಗು ಕೆತ್ತುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಮಾರಕವಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="HealingTouchI15" /> ಶ್ರೀ.ಉಷಿಡರ ನಂತರ ಶ್ರೀ.ಐಚಿ ಟಕೆಟೊಮಿ, ಶ್ರೀ.ಯೋಶಿಹಾರು ವಾಟನಾಬೆ, ಶ್ರೀ.ಕಿಮಿಕೋ ಕೊಯಾಮ ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗು ಉಸುಯಿಯವರ ಪ್ರಸಕ್ತದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಶ್ರೀ. ಕೊಂಡೋ, ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="HealingTouchI15" /> ಉಸುಯಿ ಕಲಿಸಿದ ಹದಿನಾರು ಬೋಧಕರಲ್ಲಿ ತೊಶಿಹಿರೋ ಇಗುಚಿ, ಜುಸಬುರೋ ಗುಯಿಡ, ಇಲಿಚಿ ಟಕೆಟೊಮಿ, ತೊಯೋಯಿಚಿ ವನಮಿ, ಯೋಶಿಹಿರು ವಾಟನಬೆ, ಕೆಯಿಜೋ ಒಗಾವ, J. ಉಷಿಡ, ಹಾಗು ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15" /><ref>ಫ್ರಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್ ಹಾಗು ಡೇವ್ ಕಿಂಗ್ ನಡೆಸಿದ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ</ref> ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ(林 忠次郎 ''ಹಯಾಶಿ ಚುಜಿರೋ'' ) ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ್ನು ತೊರೆದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇವರು ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧನೆ, ಹಾಗು ಜನರಿಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಹವಾಯೋ ತಕಾತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15" /> ಹಯಾಶಿ ರೇಖಿ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ರಚನೆ ಹಾಗು ರೇಖಿ ವಿಧಾನಗಳ ಸರಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಾರೀರಿಕ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಹಯಾಶಿಯವರ ಬೋಧನೆಗಳು:(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು (೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೧೯, ಪುಟ ೧೭)</ref> ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಯಾಶಿಯವರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರೇಖಿಯ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಹಾಗು ಅಸ್ತಮಾಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಯಾಶಿ ತಕಾತರಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರೇಖಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ,<ref name="HealingTouchI16">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೬}}</ref><ref>ತಕಾತ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಹಯಾಶಿ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೩)</ref> ಜೊತೆಗೆ ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೊಬ್ಬ ರೇಖಿ ತಜ್ಞೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI16" /><ref>ಆಕೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಒಂದು ನಕಲು [http://www.aetw.org/reiki_takata_cert.html Aetw.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220524/http://www.aetw.org/reiki_takata_cert.html |date=2016-03-03 }} ನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ</ref> ತಕಾತ [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ]] ಹಲವಾರು ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಲೋನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ,<ref name="HealingTouchI16" /> ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರರಿಗೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ,<ref>USನಲ್ಲಿ ತಕಾತ ಅವರ ರೇಖಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಬೋಧನೆ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೫)</ref> ಹಾಗು ೧೯೭೦ರವರೆಗೂ ತಕಾತ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ.<ref name="HealingTouchI17">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೭}}</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ತಕಾತ,''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ''ರೇಖಿ ಪರಿಣಿತ'' ನೆಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<ref>ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ತಕಾತ ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಆರಂಭ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೫)</ref> ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಬೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ $೧೦,೦೦೦ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದರು(ಅಂದಾಜು £೬,೫೦೦ ಅಥವಾ €೭,೪೦೦).<ref name="HealingTouchI17" /> ತಕಾತ ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ,<ref name="HealingTouchI17" /><ref>(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೨೧) ಹಾಗು (ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬)</ref> ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ೨೨ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದರು,<ref>{{cite web |url=http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/lineages.shtml |title=UK Reiki Federation - About Lineages |author=UK Reiki Federation |accessdate=15 April 2010 |archive-date=21 ಮೇ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120521213328/http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/lineages.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>೨೨ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ತಕಾತ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೪),(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬) ಹಾಗು (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟ ೨೦)</ref> ಹಾಗು ಜಪಾನಿನಾಚೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರೇಖಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>ಜಪಾನಿನಾಚೆಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ತಕಾತ ಹೊರ ತಂದರ ಮಹತ್ವ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೧೪ ರಿಂದ ೧೬) ಹಾಗು (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬)</ref> === ಐದು ಸೂತ್ರಗಳು === ಉಸುಯಿ,ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮೆಯಿಜಿಯವರ(明治天皇''ಮೆಯಿಜಿ ಟೆನ್ನೋ'' )ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೃತಿಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಐದು ರೇಖಿ ಆಚಾರಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು(五戒 ''ಗೊಕೈ,'' ಅರ್ಥ, "ಐದು ದೈವಾಜ್ಞೆಗಳು," ಇದು ಹತ್ಯೆಗೈಯ್ಯುವುದು, ದರೋಡೆ ಮಾಡುವುದು, ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಹಾಗು ಸಂಯಮರಾಹಿತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬೋಧಿಸುವ [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ]] ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವವರು ಈ ಐದು ಆಚಾರ ಸೂತ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |title=Living the Reiki Way |url=https://archive.org/details/livingreikiwaytr0000ques |last= Quest |first=Penelope |year=2008 |publisher=Piatkus |location=London |isbn=0749928328 |pages=[https://archive.org/details/livingreikiwaytr0000ques/page/17 17]–18}}</ref> {{Col-begin}} {{col-break}} '''''ಕಾಂಜಿ'' ''' 招福の秘法,<br> 萬病の霊薬. 今日丈けは:<br> :怒るな, ::心配すな, :::感謝して, ::::業をはけめ, :::::人に親切に. 朝夕合掌して心に念じ,<br> 口に唱へよ. 心身改善.<br> 臼井霊氣療法. 肇祖,<br> 臼井甕男. {{col-break}} '''''ರೋಮಾಜಿ '' ''' ಶೋಫುಕು ನೋ ಹಿಹೋ, <br> ಮನ್ಬ್ಯೋ ನೋ ರೆಯಿಯಾಕು ಕ್ಯೋ ಡಾಕೆ ವಾ:<br> :ಒಕೊರು ನಾ, ::ಶಿಂಪೈ ಸು ನಾ, :::ಕಾಂಷ ಶಿತೆ, ::::ಗಯೋ ವೋ ಹಕೆಮೆ, :::::ಹಿಟೋ ನಿ ಶಿನ್ಸೆತ್ಸು ನಿ. ಅಸಾಯು ಗಾಷೋ ಶಿತೆ ಕೊಕೊರೋ ನಿ ನೆಂಜಿ,<br> ಕುಚಿ ನಿ ತೊನಯೇ ಯೋ. ಶಿನ್ಶಿನ್ ಕೈಜೆನ್.<br> ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಚೋಸೋ,<br> ಉಸುಯಿ ಮಿಕಾವೋ. {{col-break}} [[File:Usui concepts japanese.gif|thumb|right|ಸಮಗ್ರ ಗ್ರಂಥದೊಳಗೆ ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿಯವರ ಐದು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ(ಜಪಾನೀಸ್ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರೆಗೆ, ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ).ಗಮನಿಸಿ: ಐದು ಆಚಾರ ಸೂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಐದು ಆಧಾರ ತತ್ತ್ವಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇವುಗಳು, ಅಂತರದ ಕೆಳಭಾಗದ ಬಲಬದಿಯಿಂದ ಮೂರನೇ ಅಂಕಣದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಾಗು ಐದನೇ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.]] '''''ಆಂಗ್ಲ '' ''' ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಗುಪ್ತ ಕಲೆ <br> ಎಲ್ಲ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಇಂದು:<br> :ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ, ::ಚಿಂತಿಸಬೇಡ, :::ಆಭಾರಿಯಾಗಿರು, ::::ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡು, :::::ಜನರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಮಯನಾಗಿರು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಸಂಜೆ, ಕೈಯನ್ನು ಮುಗಿದು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹಾಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡು.<br> ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸು ಹಾಗು ಬಾಯಿಂದ ಪಠಣ ಮಾಡು. ದೇಹ ಹಾಗು ಮನಸ್ಸಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ.<br> ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ. ಸ್ಥಾಪಕ,<br> ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ. {{Col-end}} {{Col-begin}} {{col-break}} == ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == ಇಂದು ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಹಾಗು ''ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ === [[File:Reiki.svg|thumb|100px|ಶಿಂಜಿತೈ ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ರೇಖಿ]] ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉಸುಯಿಯವರ ಮೂಲ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>{{cite book |title=Essential Reiki: A Complete Guide to an Ancient Healing Art |last=Stein |first=Diane |authorlink=Diane Stein |year=1998 |publisher=Crossing Press |location=Australia |isbn=೦೮೯೫೯೪೭೩೬೬ |page= |pages=}}</ref> ಹಾಗು ಈ ಬೋಧನೆಗಳು ಜಪಾನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬೋಧಕರು ರೇಖಿಯ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಜಪಾನಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರಾದರೂ, ಅದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರುಗಳು ರೇಖಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಜಪಾನಿಯರಿಗೆ ರೇಖಿಯ ಒಂದು ಹಾಗು ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಜರ್ಮನಿಯ ರೇಖಿ ತಜ್ಞ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್, ಬೋಧಕ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ, ಹಾಗು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜಪಾನಿಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೇಖಿಯ ಬಗೆಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="ReikiMaster.com">{{cite web |url=http://www.master-reiki.com/ |title=Master Reiki - Become a Reiki Master |author=Master-Reiki.com |year=2009 |accessdate=April 27, 2010 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903060335/http://www.master-reiki.com/ |url-status=dead }}</ref> * '''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈ''' (臼井靈氣療法學會 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ನಲ್ಲಿ, ಇದು "ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ")<ref name="JDGakkai">{{Cite web |url=http://www.aetw.org/reiki_gakkai.html |title=Usui Reiki Ryoho Gakkai |author=James Deacon |year=2003 |work=http://www.aetw.org/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=25 ಮಾರ್ಚ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325183653/http://www.aetw.org/reiki_gakkai.html |url-status=dead }}</ref> ಎಂಬುದು ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿಯವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅವರ ಶೈಲಿಯು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಕ್ಕೈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ), ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಷಿಡ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು ಹಾಗು ಇಂದು,''ಶಿಹನ್'' (ತಜ್ಞ), ಮಸಾಕಿ ಕೊಂಡೊಹ್, ಗಕ್ಕೈನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಲವಾರು ಬೋಧನೆಗಳು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದರೂ ಸಹ, ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು-ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಜ್ಞ ಹಿರೋಷಿ ದೋಯಿ-ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದೊಂದು ಗುಪ್ತಜ್ಞಾನದ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. * '''ರೆಯಿಡೊ ರೇಖಿ ಗಕ್ಕೈ''' (靈道靈氣學會, ಅರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಘಟನೆ ''[ಹಾಗು]'' ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ") ಎಂಬುದು ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ತಜ್ಞರಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಫುಮಿನೋರಿ ಅಒಕಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಗಕ್ಕೈನ ಬೋಧನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಫುಮಿನೋರಿ ಅಒಕಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಕೊರಿಕಿ(ಅರ್ಥ-"ಸಂತೋಷದ ಶಕ್ತಿ") ಸಂಕೇತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://usuarios.multimania.es/tomaqui/KORIKI%20-%20Un%20primer%20simbolo.htm |title=KORIKI - Un primer símbolo |author=Tomaqui |language=Spanish |trans_title=Koriki - The First Symbol |accessdate=28 February 2010 |archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120310072700/http://usuarios.multimania.es/tomaqui/KORIKI |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aetw.org/reiki_reido.html |title=Reido Reiki |author=James Deacon |publisher=http://www.aetw.org/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220031040/http://www.aetw.org/reiki_reido.html |url-status=dead }}</ref> * '''ಕೊಮ್ಯೋ ರೇಖಿ ಕೈ''' (光明レイキ會, ಅರ್ಥ "ವಿಮುಕ್ತಗೊಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಮೂಹ(ಸಮಿತಿ)") ಜಪಾನೀಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೇಖಿ ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ರೇಖಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಹ್ಯಾಕುಟೆನ್ ಇನಮೋಟೋ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಗಕ್ಕೈನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಇತರ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಯೋಕೋ ಯಮಗುಚಿ(山口　千代子) ಮೂಲಕ ಹಯಾಶಿ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. * '''ಜಿಕಿಡೆನ್ ರೇಖಿ''' (直傳靈氣, ಅರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ''[ಯ]'' ನೇರ ಬೋಧನೆ") ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಡಾ. ಹಯಾಶಿಯಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ.ಯಮಗುಚಿ ಹಾಗು ಅವರ ಪುತ್ರ, ತದಾವೋ ಯಮಗುಚಿ(山口 忠夫) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.jikidenreiki.co.uk/83/0/tooltip1.htm |title=Jikiden Reiki History |3=Chiyoko Yamaguchi |4=Tadao Yamaguchi |author=Tadao Yamaguchi |work=http://www.jikidenreiki.co.uk/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230604/http://www.jikidenreiki.co.uk/83/0/tooltip1.htm |url-status=dead }}</ref> ''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಹಿಕ್ಕೆಯಿ'' ನಲ್ಲಿ(臼井靈氣療法必携,''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೈಪಿಡಿ'' )ನೀಡಲಾದ, ಉಸುಯಿಯವರು ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಸಂಕಲಿಸಿದ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryōhō Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/7 7]}}</ref> === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ (西洋レイキ,''ಸೇಯಿಯೋ ರೇಖಿ'' ) ಪದ್ಧತಿಯು ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.<ref name="TakataWest">{{cite book |last1=Streich |first1=Marianne |last2=William |first2=Rand L. |title=How Hawayo Takata Practised and Taught Reiki |url=http://www.centerforreikiresearch.org/Downloads/TakataArticle.pdf |accessdate=27 April 2010 |year=2007 |month=Spring |publisher=Reiki News Magazine |page=1 |quote=All Western Reiki practitioners have a lineage going back through Mrs. Takata. It was she who brought Reiki to the west. |archive-date=25 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725151957/http://www.centerforreikiresearch.org/Downloads/TakataArticle.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೈಯಿನ ಬಳಕೆ, ಇದು "ಕೈಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಕೌಶಲ."<ref name="ReikiMaster.com" /> ಈ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಶಮನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ReikiMaster.com" /> ಹಯಾಶಿಯವರಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ತಕಾತ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿಗೆ]] ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ, ರೇಖಿಯು ಉಳಿದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]]ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತಕಾತ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. * '''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋ''' (臼井靈氣式療法, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಉಸುಯಿಯವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಶೈಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪದಶಃ ತರ್ಜುಮೆಯೆಂದರೆ "ಉಸುಯಿಯವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಶೈಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" (ರಯೋಹೋ (療法) ಅರ್ಥ''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ))ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ರೇಖಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಕಾತರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಫಿಲ್ಲಿಸ್ ಲೇಯಿ ಫುರುಮೋಟೋ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ರೇಖಿ ಅಲಾಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.reikialliance.com/the-reiki-alliance |title=What is the Reiki Alliance? |author=The Reiki Alliance |year=2006 |accessdate=5 May 2010}}</ref> ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ರೇಖಿಗಳ ಮಾದರಿ, ಮೂರು ತರಬೇತಿ ಹಂತಗಳಿವೆ, ಇದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲ ಹಂತ, ಎರಡನೇ ಹಂತ, ಹಾಗು ಬೋಧಕ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ತಕಾತರ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಸಂಕೇತಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹಯಾಶಿ ತಕಾತರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಕೋರುವ ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅರ್ಹವೂ ಸಹ ಆಗಿದೆ(ರೇಖಿ ಪರಂಪರೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ).<ref>{{cite web |url=http://www.ctha.com/Quals/?QC=16 |title=Complementary Therapists Association - Accepted Qualifications - Reiki |author=Complementary Therapists Association |accessdate=15 April 2010}}</ref> * '''ಉಸುಯಿ/ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ರೇಖಿ''' ಎಂಬುದು ಆರ್ಥರ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಲೀ ರಾಂಡ್ ಹಾಗಿ ಡಿಯಾನೆ ಸ್ಟೆಯಿನ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು.<ref name="TibetanReikiIntFedWales">{{cite web |url=http://www.reiki-federation.co.uk/glossary.asp |title=Explanation of Reiki |author=International Reiki Federation |accessdate=5 May 2010 |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810005129/http://www.reiki-federation.co.uk/glossary.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://angelreiki.nu/level3/tibetan.htm |title=Usui Tibetan Reiki - Introduction |author=Vincent Amador |accessdate=26 July 2010 |archive-date=14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020414093724/http://angelreiki.nu/level3/tibetan.htm |url-status=bot: unknown }}</ref> ಈ ಪದ್ಧತಿಯು, ತಕಾತ ಅವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ(病専法, ''ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ವಿಧಾನ'' ),''ಗ್ಯೋಷಿ-ಹೋ'' (凝視法, ''ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವಿಧಾನ'' ), ಹಾಗು ''ಕೆನ್ಯೋಕು-ಹೋ'' (件抑制法, ''ನಿರಾರ್ದ್ರ ಜಳಕ ವಿಧಾನ'' ) ರಾಂಡ್, ಉಸುಯಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈಲೆಟ್ ಬ್ರೀಥ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಪಾಡು,<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹಾಗು [[ಕುಂಡಲಿನಿ]] ಅಗ್ನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಸುಯಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆ, ಹುಯಿ ಯಿನ್ ನ ಸ್ಥಾನ(ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಹಾಗು ಪಿಂಡಾನ್ಡ ಪಥ.<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉಸುಯಿ/ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ರೇಖಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಪಾರಭೌತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಪದವಿ ಹಂತ, ಎರಡನೇ ಪದವಿ ಹಂತ, ಉನ್ನತ ರೇಖಿ ತರಬೇತಿ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ''೩A'' ಅಥವಾ ''ART'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹಾಗು ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತದ ಪದವಿ (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''೩B'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> * '''ಗೆನ್ಡೈ ರೇಖಿ ಹೋ''' (現代靈氣法, ಅರ್ಥ "ಆಧುನಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ವಿಧಾನ") ಪದ್ಧತಿಯು ಜಪಾನೀಸ್ ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ,<ref name="EverythingReiki_Phylameana">{{Cite book |last=Lila Desy |first=Phylameana |title= The Everything Reiki Book: Channel Your Positive Energy to Reduce Stress (Everything (New Age)) |url=https://archive.org/details/everythingreikib0000desy |publisher=Adams Media Corporation |year=2004 |month=1 March |isbn=159337030X |page=[https://archive.org/details/everythingreikib0000desy/page/232 232]}}</ref> ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಹಿರೋಷಿ ದೊಯಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="EverythingReiki_Phylameana" /> ದೊಯಿ, ಮೊದಲು ಮಿಯೇಕೋ ಮಿತ್ಸುಯಿ ಅವರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು, ಮಿಯೇಕೋ "ಕಾಂತಿ ವಿಧಾನದ" ಒಬ್ಬ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ReikiThreshold">{{Cite web |url=http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html |title=What is Gendai Reiki Ho? |author=Richard R. Rivard |date=23 October 2009 |work=The Reiki Threshold (http://www.threshold.ca/reiki/, direct link to source: http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html) |quote=See section entitled ''Mr. Doi's Reiki Training'' |accessdate=11 June 2010 |archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928075632/http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html |url-status=dead }}</ref> ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ಇವರಿಗೆ ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="ReikiThreshold" /> ==ಬೋಧನೆಗಳು == ರೇಖಿ ಬೋಧನೆಗಳು, ರೇಖಿ ಅಪರಿಮಿತವೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ<ref>ರೇಖಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದುದು. ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೯</ref><ref>ರೇಖಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜೀವನ ಶಕ್ತಿ: ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೬೨; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೫; ಲೂಬೆಕ್(೧೯೯೪). ಪುಟ ೧೩; ಬೋರಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೮</ref> ಹಾಗು ಇದರಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು.<ref name="for healing">ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಪುಟಗಳು ೧೪ ಹಾಗು ೬೮; ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೩೦; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್(೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭</ref> ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವವರು, ಒಬ್ಬ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ನಡೆಸುವ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ<ref>ಗಮನಿಸಿ: ರೇಖಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಹಾಗು "ಪ್ರವರ್ತನ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದಲು ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸುಲಭಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವಾಗ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಹಾಗು ವೈಯಕ್ತಿಕ(ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ) ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ "ಪ್ರವರ್ತನ" ಪದಗಳಿಗೆ ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಅಂತರವಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಸದೃಶವಾದ ದೈಹಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.</ref> ಮೂಲಕ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು :(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೮); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫) ಪುಟ ೩೫);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೭</ref>.<ref>ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೂಲಕ ಸುಲಭಗಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭ ಹಾಗು ೩೧);(ಲುಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೨೨);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೧೮ ಹಾಗು ೧೯);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೨೬);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೨</ref> ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಶಮನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Reiki as holistic therapy">ರೇಖಿ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶಾರೀರಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್(೧೯೮೮). ಪುಟ ೩೫);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೪೪);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೦);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಶಕ್ತಿಯು, ರೋಗಿಯ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ವೈದ್ಯರು ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಾಹಕನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದಾಗ, ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಚಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳು, ವೈದ್ಯರ ''ಉದ್ದೇಶ'' ಅಥವಾ ಈ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳು, ಶಕ್ತಿಯು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ರೋಗಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ''ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದು'' ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ರೇಖಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಪಶಮನವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟಗಳು ೭೮ ಹಾಗು ೯೩);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೨೪)</ref> ಈ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಶಕ್ತಿಯು "ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ" ಕೂಡಿದೆ,<ref>ರೇಖಿ "ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ" ಕೂಡಿದೆ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೨೮ ಹಾಗು ೨೯);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೦)</ref> ಇದರರ್ಥ, ವೈದ್ಯರ ಕೈಗಳು ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಮನ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ರೇಖಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ===ತರಬೇತಿ=== ಜಪಾನಿನ ಹೊರಗೆ ಬೋಧಿಸಲಾಗುವ ರೇಖಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೪);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೭);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ಅಥವಾ ಪದವಿಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯನ್ನು ಉಸುಯಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="Usui 2000 7">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/7 7]}}</ref> ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ====ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು,<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ ವಿಷಯವಸ್ತು: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೪);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೮);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ''ಷೋಡೆನ್'' ("初伝" ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ, "'ಪ್ರಾರಂಭಿಕ/ಪ್ರವೇಶ ಮಟ್ಟದ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ)ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="aetw.org">ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೨),''ರೇಖಿ ಗ್ಲಾಸರಿ: S - Z'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _glossary_s.html)</ref> ಇದು ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹಾಗು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು" ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೩೭)</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್ (೧೯೮೮). ಪುಟ ೪೮),(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೯)</ref> ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಸ್ವತಃ ತಮಗೆ ಹಾಗು ಇತರರಿಗೆ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಯು ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಬೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವರು ಹಲವು ದಿನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ಅವಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯ ಅವಧಿ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್ (೧೯೮೮). ಪುಟ ೪೬),(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ====ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಎರಡನೇ ಹಂತದ ರೇಖಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು,<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯ ವಿಷಯ ವಸ್ತು:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೬);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೯); (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟ ೪೩)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ''ಒಕುಡೆನ್'' ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ("奥伝" ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಆಂತರಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ),<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೨),''ರೇಖಿ ಗ್ಲಾಸರಿ: M - R'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _glossary_m.html#o)</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗು ದೂರದಿಂದಲೇ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಂಕೇತಗಳು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಇದು ವೈದ್ಯ ಹಾಗು ಗ್ರಾಹಿಯ ನಡುವೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಹಾಗು ಕಾಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಭೂತ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೩೯),ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ;(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೧೫);(ಲೂಬೆಕ್ (೧೯೯೪). ಪುಟ ೧೫೫)</ref><ref>ದೂರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಸಂಕೇತಗಳು:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೩೯);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೧೦)</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದುಬರುವ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪರಿಣಾಮ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಎರಡನೇ ಹಂತದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಗ್ರಾಹಿಯ ಎದುರು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಹಾಜರಿರದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು - ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು "ದೂರದಿಂದಲೇ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ"(ಡಿಸ್ಟನ್ಟ್ ಹೀಲಿಂಗ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ:(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೪೩)</ref> ಜಪಾನಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು, ಉಸುಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಾಪಕತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Usui 2000 8">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/8 8]}}</ref> ====ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ, ಅಥವಾ "ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ" ಮೂಲಕ,<ref>ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟಗಳು ೧೨೦ ರಿಂದ ೧೨೪); (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟಗಳು ೪೭ ಹಾಗು ೪೯)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರು ''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ("神秘伝"ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ, "ಗುಪ್ತ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ)ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದರ ಮೂಲಕ,<ref name="aetw.org"/> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ರೇಖಿ ತಜ್ಞನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ರೇಖಿ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ,"ತಜ್ಞ" ಎಂಬ ಪದವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಈ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ" ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ ವಿಷಯವಸ್ತು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ೧೬ ಹಾಗು ೧೭)</ref> ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೊಸ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ಇತರರಿಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಪದವಿ ಹಂತಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಯು ಒಂದು ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಇದು ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ: ''ತಜ್ಞ ಬೋಧಕ'' ಹಾಗು ''ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯ'' ; ತಜ್ಞ ಬೋಧಕರು ರೇಖಿಯ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ(ಅದೆಂದರೆ ಇತರರು ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು),ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು ರೇಖಿಯ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ರೇಖಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ====ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು==== ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಗಳು, ತರಬೇತಿಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ.,ಹೊಂದಾವಣೆ), ಹಾಗು ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೇಖಿಗೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನೊಳಗೆ ರೇಖಿ ಹಾಗು ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ <ref>UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್: http://www.reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fed.co.uk/</ref> ಹಾಗು ರೇಖಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್(UK).<ref>ದಿ ರೇಖಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್: http://www.reikicouncil.org.uk/</ref> [[ಅಂತರ್ಜಾಲ|ಆನ್ಲೈನ್]] ಮೂಲಕವೂ ರೇಖಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡುವ ರೇಖಿ ತಜ್ಞ/ಬೋಧಕ, ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮುಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ದೂರದಿಂದಲೇ ನೀಡಲಾಗುವ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಗಳು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್, "''ಎಲ್ಲ ತರಬೇತಿಯು "ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿರಬೇಕು" ಅಥವಾ "ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರಬೇಕು"(ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ)'' ."<ref>UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್(೨೦೦೯), ''ಮೆಂಬರ್ಶಿಪ್ ಫಾರ್ಮ್.'' ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಗೊಂಡಿದೆ(ಲಭ್ಯತೆ: http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/reikifed_mem-app.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230230655/http://www.reikifed.co.uk/about-us/membership |date=2016-12-30 }} {{Cite web |url=http://www.reikifed.co.uk/about-us/membership |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230655/http://www.reikifed.co.uk/about-us/membership |archive-date=2016-12-30 |url-status=bot: unknown}})</ref> ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು, ರೇಖಿಯನ್ನು "ತ್ವರಿತ"ವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆ ಪಡೆಯುವ ಅನುಭವ ಹಾಗು ಸಹನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ==ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ== [[File:ColouredChakraswithDescriptions.jpg‎|thumb|300px|ಏಳು ಪ್ರಮುಖ[[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರಗಳು]].]] [[File:Chinese meridians.JPG|thumb|300px|ಮಾನವ ದೇಹದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ನಕ್ಷೆ.]] ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ, ರೇಖಿಯು, ಕೈಯಿನ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಿಖರ ಶಕ್ತಿ ರೇಖೆಗಳು ಹಾಗು [[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರಗಳ]] ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಂದು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೈಗಳ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗು ಹಿಂಭಾಗ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇವುಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ(ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ). ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ ನಂತಹ ಬರಹಗಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಉಸುಯಿ ಕೇವಲ ಐದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕೈಗಳ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಇದು ತಲೆ ಹಾಗು ಕುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.<ref name="JDUsuiOrigHandPos">ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೬), ''ಉಸುಯಿ'ಸ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪೋಸಿಶನ್ಸ್'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/d_treatment_usui.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807011438/http://www.aetw.org/d_treatment_usui.htm |date=2020-08-07 }} (೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ)</ref> ಮೊದಲು ತಲೆ ಹಾಗು ಕುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗಿರುವ ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="JDUsuiOrigHandPos" /> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯಷ್ಟಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯೊಳಗೆ ಚಕ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಹಾಗು ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' ನಂತಹ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು, ಸೆಳವರಿವುಗಳು ಹಾಗು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವಿರುವ(ಅಸೌಖ್ಯವಿರುವ) ಜಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ === ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಯಾವುದೇ ಮದ್ದು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೋಡುವುದು,ಓದುವುದು, ಮೆತ್ತಗೆ ತಟ್ಟುವುದು,ಹಾಗು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Healing">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/25 25]}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಉಸುಯಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು,ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಸಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು,ಪೆಟ್ಟನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋರಾಗಿ ಊದುತ್ತಿದ್ದರು,ಹಾಗು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,<ref name="Joshin Kokyuu-ho">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/22 22]}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ''ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' (ಕೈಯಿಂದ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು) ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರಕ ಹಾಗು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ(ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "''ತೆನೋಹಿರ'' " ಎಂದು ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ(掌, ಅರ್ಥ "ಅಂಗೈ"),ವೈದ್ಯರು ಅಂಗೈಗಳ ಮೂಲಕ ''ಕಿ'' ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="through hands" /> ===ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ === ಮಾದರಿಯಾದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ-ದೇಹದ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ,<ref>ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಲುಬೆಕ್ (೧೯೯೪). ಅಧ್ಯಯನಗಳು ೪ ಹಾಗು ೫);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೮೪);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೫); (ಲುಬೆಕ್,ಪೆಟ್ಟರ್,ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೨೦); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೯);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟಗಳು ೫೦ ರಿಂದ ೫೫);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೬)</ref> ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಸಾಜು ಮಾಡುವ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ವಿರಮಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಡಿಲವಾದ,ಹಿತಕರವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಶಾಂತವಾದ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ವೈದ್ಯರು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ,<ref>ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನಸಿಕ ತಯಾರಿ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೬)</ref> ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅನಗತ್ಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ವಿಧ್ಯುಕ್ತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾತನಾಡುವುದು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೫)</ref> ವೈದ್ಯರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ವೈದ್ಯರುಗಳು ರೋಗಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ದೇಹದ ಕೆಲ ಸೆಂಟಿಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಭಂಗಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಯನ್ನು, ಮುಂಡದ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗು ಹಿಂಭಾಗ,ಮಂಡಿಗಳು,ಹಾಗು ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೧೨ ರಿಂದ ೨೦ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ೪೫ ರಿಂದ ೯೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="EllyardP41">ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗು ಇತರವುಗಳ ಅವಧಿ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್(೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೧)</ref> ಹಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರುಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೈಗಳ ೧೨ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,<ref name="Usui 2000 7" /> ಆದರೆ ಇತರರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,<ref>ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಳಕೆ:(ಉಸುಯಿ ಹಾಗು ಪೆಟ್ಟರ್(೨೦೦೩). ಪುಟ ೧೭)</ref> ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ವಿಧಾನವೂ ಸಹ ಹೌದು, ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಇಂತಹ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು "ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್" ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಪ್ರವೇಶವು,ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಂಗಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ-ಶೈಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮಾದರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Usui 2000 8" /> ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ ಕೈಗಳ ೧೨ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು,<ref name="Usui 2000 8" /> ಈ ಮೂಲಕ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, * ಕೈಗಳ ಸುಖೋಷ್ಣದ ಮೂಲಕ ದೈಹಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ರೇಖಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ಸ್ವತಃ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು.<ref name="Usui 2000 8" /> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೋಗಿಯು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಖೋಷ್ಣತೆ ಅಥವಾ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮುಟ್ಟದೆ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಳವಾದ ಶಮನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನೆಯು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಮುಕ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref>ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೪)</ref> ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಮನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಾದರೂ,ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ "ಉಪಶಮನಗಳು" ದೊರೆತಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಣಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="EllyardP41" /> ಹಾಗು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ವಯಂ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯವೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="EllyardP41" /> ===ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ === [[File:Reiki DSCF2008.jpg|thumb|ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಟ್ಟ ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗದ ಸಮೀಪ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ತಕ್ಷಣದ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೧೦); (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೦); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೭)</ref> ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ತಕಾತ "ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು", ದೂರ ಅಥವಾ "ಅನುಪಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಶಮನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ" ಹೋಲಿಸಿದರೆ 'ಸಕ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆ' ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೬),'' CKR, SHK, ಹಾಗು ಆಬ್ಸೆಂಟ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _takata_course೨.htm)</ref> ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರುಗಳು, ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯಗಳು ಕೈಗಳ ಸೂಕ್ತ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿವೆ,<ref>reiki.nu (೨೦೦೯), ''ರೇಖಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪೋಸಿಶನ್ಸ್ ಫೋಟೋಸ್ - ಟ್ರೀಟಿಂಗ್ ಅದರ್ಸ್, ಸೆಲ್ಫ್ ಅಂಡ್ "ಕ್ವಿಕ್ ವರ್ಶನ್"'' (ಆನ್ಲೈನ್). ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಗೊಂಡಿದೆ(ಲಭ್ಯತೆ: http://www.reiki.nu/Treatmentguide2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200109021324/http://www.reiki.nu/Treatmentguide2.pdf |date=2020-01-09 }})</ref><ref>ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳು:(ಉಸುಯಿ ಹಾಗು ಪೆಟ್ಟರ್(೨೦೦೩). ಪುಟಗಳು ೪೯ ಹಾಗು ೬೭); (ಲೂಬೆಕ್(೧೯೯೪). ಪುಟಗಳು ೧೭೩ ಹಾಗು ೧೮೪)</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ವೈದ್ಯರುಗಳು, ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ತೀವ್ರತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ತೀವ್ರತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೦೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೦೫)</ref> ಉಸುಯಿ, ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಹಾಗು ನೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸೌಖ್ಯ) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು,<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/28 28]}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ನರಮಂಡಲದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿತ್ತಕ್ಷೋಭೆ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/49 49]}}</ref> ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |url=https://archive.org/details/originalreikihan00mika |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=[https://archive.org/details/originalreikihan00mika/page/52 52]}}</ref> ಜೀರ್ಣಾಂಗ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಠರದ ಹುಣ್ಣುಗಳು),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=54}}</ref> ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=56}}</ref> ಚಯಾಪಚಯ ಹಾಗು ರಕ್ತದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ರಕ್ತಹೀನತೆ]]),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=57}}</ref> ಮೂತ್ರಾಂಗ ಪ್ರದೇಶದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=59}}</ref> ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದುಗ್ಧಗ್ರಂಥಿಗಳ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=60}}</ref> ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಡಾರ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=63}}</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓಕರಿಕೆ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=64}}</ref> ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಷಮಶೀತ ಜ್ವರ|ಟೈಫಾಯ್ಡ್ ಜ್ವರ]]).<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=65}}</ref> ===ಉಸಿರಾಟ=== ಉಸಿರು ಹಾಗು ಉಸಿರಾಟದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಳಕೆಯು ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಹಲವು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದರೂ ಸಹ, ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=21}}</ref> ಉಸುಯಿ ''ಜೋಶಿನ್ ಕೊಕ್ಯು-ಹೋ'' (女神呼吸法) ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು "ಚೇತನವನ್ನು ಶುದ್ಧಮಾಡಲು ಉಸಿರಾಡುವ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ "ದೇವಿಯ ಉಸಿರಾಟ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="Joshin Kokyuu-ho" /> ಜೋಶಿನ್ ಕೊಕ್ಯು-ಹೋವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನೆಟ್ಟಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರು ಉಸಿರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಆಕೆ/ಆತನೂ ಸಹ ದೇಹದ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೇಖಿಯ ಸರಾಗ ಹರಿವಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಟ್ಯಾನ್ಡೆನ್ ಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Joshin Kokyuu-ho" /> ===ರೇಖಿಯ ಮೂರು ಆಧಾರಗಳು === ರೇಖಿಯ ಐದು ನಿಯಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ ತಮ್ಮ ರೇಖಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇತರ ಮೂರು ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ''ಗಾಷೋ'' ,''ರೆಯಿಜೋ-ಹೋ'' , ಹಾಗು ''ಚಿರ್ಯೋ'' .<ref name="Usui 2000 15">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=15}}</ref> ====ಗಾಷೋ ==== ''ಗಾಷೋ'' ("合掌"ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ "ಎರಡು ಕೈಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ")ಎಂಬುದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು/ಸಭೆಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಾಷೋದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳುಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಬೆರಳಿನ ಮಾಂಸಲಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Usui 2000 15" /> ====ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ ==== ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' (霊示法,ಅರ್ಥ "ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿ ವಿಧಾನದ ಸೂಚನೆ") ವೈದ್ಯರ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಾರ್ಗ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯು ವೈದ್ಯರ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ(ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉನ್ನತವಾದ ಆರೋಹಣವಾಗಿದೆ),ಅನಾಹತ(ಹೃದಯ)ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ(ರೇಖಿಯ ಶುದ್ಧ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ), ಅಥವಾ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೇಖಿ ಸಂಕೇತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ)ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು, ಮೂರನೇ/ದೂರದ ಸಂಕೇತವನ್ನು,ರೇಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ/ಶಕ್ತಿ ಸಂಕೇತದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು;ದೂರದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=17}}</ref> ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖನಾಗಲೆಂದು, ಅಥವಾ ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ/ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho" /> ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಕಣ್ಣಿಗೆ(ಎರಡು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಭಾಗ) ಎದುರಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho" /> ಈ ವಿಧಾನವು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಗೆ ಸದೃಶವಾದರೂ, ''ರೆಯಿಜಿ ಹೋ'' ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ವೈದ್ಯರ ಕೈಗಳ ಸೆಳವರಿವುಗಳು ಹಾಗು ಗ್ರಾಹಿಯ ಸೆಳವರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ====ಚಿರ್ಯೋ ==== ''ಚಿರ್ಯೋ'' ದಲ್ಲಿ("治療" ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ "(ವೈದ್ಯಕೀಯ)ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ) ವೈದ್ಯರು ಆಕೆ/ಆತನ ಪ್ರಭಾವಿ ಕೈಯನ್ನು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಹಿಬಿಕಿಗೆ([[Wikt:響き|響き]], "ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ")ಕಾಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿರ್ಯೋವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ಕೈಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೋವು ತಾಗುವವರೆಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಗಳು ಸ್ವಯಂ ಚಲಿಸುವವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=18}}</ref> ==ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅರ್ಹತೆ ನಿರ್ಧಾರ, ಹಾಗು ವಿವಾದ == ===ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ=== ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಿಚಿತ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಥವಾ ಜೀವಭೌತ ಆಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /><ref name="Stenger_SRAM">{{cite journal|title=The Physics of 'Alternative Medicine' Bioenergetic Fields|journal=Scientific Review of Alternative Medicine|year=1999|first=Victor J.|last=Stenger|coauthors=|volume=3|issue=1|pages=1501–6|id=|url=http://www.sram.org/0301/bioenergetic-fields.html|accessdate=2008-03-30|doi=10.1126/science.134.3489.1501|pmid=14471768|archive-date=2006-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20061218144228/http://www.sram.org/0301/bioenergetic-fields.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆಯು ರೇಖಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು, ಇದರಂತೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Lee_SR" /> ಒಂಬತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು [[ಅಂತರ್ವೇಶನ]] ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ; ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜಡಾಡ್ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ವೈದ್ಯರುಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು. ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಥವಾ ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಕಳಪೆಯಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಣ್ಣದಾದ ಮಾದರಿ, ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಕಳಪೆ ವರದಿಗಳಂತಹ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಸಹ ಪ್ಲಸಿಬೋ(ಹೊಸ ಔಷಧಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಧಾರವಾಗಿ, ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಔಷಧ) ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು."<ref name="Lee_SR" /> ಇಂತಹ ಲೋಪಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ರೇಖಿಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ಲಸಿಬೋ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆಚೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /><ref name="Ernst_PW">ಹೆಂಡರ್ಸನ್, ಮಾರ್ಕ್. [http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/alternative_medicine/article3760857.ece "ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್'ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ 'ಇನ್ ಆಕ್ಯುರೆಟ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007072155/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/alternative_medicine/article3760857.ece |date=2011-10-07 }}, ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ . ಏಪ್ರಿಲ್ ೭, ೧೯೯೭. ನವೆಂಬರ್‌ ೨೪, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ಲಸಿಬೋವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೇಖಿಯ ಪ್ಲಸಿಬೋ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.liebertonline.com/doi/abs/10.1089/acm.1999.5.153 ಅಹ್ಲಂ A. ಮನ್ಸೌರ್, ಮರಿಯೋನ್ ಬೇಯುಚೆ, ಗೈಲ್ ಲಿಂಗ್, ಅನ್ನೇ ಲೆಯಿಸ್, ಜೂಡಿ ನರ್ಸ್, "ಏ ಸ್ಟಡಿ ಟು ಟೆಸ್ಟ್ ದಿ ಎಫೆಕ್ಟೀವ್ನೆಸ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಸಿಬೋ ರೇಖಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಡರ್ಡ್ಡೈಸೇಶನ್ ಪ್ರೋಸೀಜರ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಡ್ ಫಾರ್ ಏ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಡ್ ರೇಖಿ ಎಫಿಕಸಿ ಸ್ಟಡಿ", ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ಏಪ್ರಿಲ್ 1999, 5(2): 153-164. doi:10.1089/acm.1999.5.153.]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೀಮಿತ ರೇಖಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಗಂಭೀರ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಗು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ."<ref name="vanderVart">{{cite journal|title=A Systematic Review of the Therapeutic Effects of Reiki|journal=The Journal of Alternative and Complementary Medicine|year=2009|volume=15|first4=G|issue=11|pages=1157–1169|doi=10.1089/acm.2009.0036|url=|last4=Koren|format=|accessdate=2009-04-08|pmid=19922247|last1=vanderVaart|first1=S|last2=Gijsen|first2=V|last3=Wildt|first3=S}}</ref> ===ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ === {{Main|Alternative medicine#Testing of safety|l1=Testing of safety}} ರೇಖಿಯಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯು, ಇತರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸದ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೆಡೆಗೆ ಇರುವ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ದೃಢಪಡದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಹುದು.<ref name="Lilienfeld_2002">{{cite journal|title=Our Raison d’Être|journal=The Scientific Review of Mental Health Practice|year=2002|first=Scott O.|last=Lilienfeld|coauthors=|volume=1|issue=1|pages=|id=|url=http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html|accessdate=2008-01-28|archive-date=2014-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223142805/http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html|url-status=dead}}</ref> ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರುಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಸಬಹುದು.<ref>ರೇಖಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪೂರಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೭, ೧೮, ಹಾಗು ೧೦೫)</ref> ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ರೇಖಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾರ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /> ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅಗೈನ್ಸ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಫ್ರಾಡ್ ನ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ T. ಜಾರ್ವಿಸ್, Ph.D., ರೇಖಿಯ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವು ಸಲಹೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ರೇಖಿಯ ಒಂದು ಸಂಶಯವಾದದ ನಿರ್ಧಾರಣೆ: [http://www.ncahf.org/articles/o-r/reiki.html ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎಗೈನ್ಸ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಫ್ರಾಡ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್].</ref> ===ಆಂತರಿಕ ವಿವಾದಗಳು === ರೇಖಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಹಾಗು ವೈದ್ಯರುಗಳ ನಡುವೆ ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವತಃ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದಂತಹ ವಿಷಯಗಳು, ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುವಂತ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ತರಬೇತಿಯ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಸಂಕೇತಗಳ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗು ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indobase.com/reiki/info-for-practioners/charging-for-reiki.html |title=Charging for Reiki Healing |accessdate=2009-02-05 |publisher=Indobase}}</ref><ref name="TRTIA_history">{{cite web|url=http://www.trtia.org/histpers.html |title=The Radiance Technique, Authentic Reiki: Historical Perspectives |accessdate=2008-04-02 |last=Ray |first=Barbara |year=1995 |publisher=The Radiance Technique International Association Inc. }}</ref> ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ೧೯೯೦ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ರೇಖಿಯ "ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್" ಎಂಬ ಬಿರುದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎದುರಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪದವನ್ನು ತಕಾತ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೆಂದು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಈ ವಿವಾದವು ತಣ್ಣಗಾಯಿತು.<ref>"ಗ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್" ವಿವಾದ:(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೦೬),(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೨೧ ಹಾಗು ೨೩)</ref> === ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಕಾಳಜಿಗಳು === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಶಪ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು(''ಗೈಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಇವ್ಯಾಲ್ಯುವೇಟಿಂಗ್ ರೇಖಿ ಆಸ್ ಆನ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಥೆರಪಿ'' ),<ref>{{cite web |url=http://www.usccb.org/doctrine/Evaluation_Guidelines_finaltext_2009-03.pdf |title=Guidelines for Evaluating Reiki as an Alternative Therapy |last1= |first1=Committee on Doctrine United States Conference of Catholic Bishops |date=25 March 2010 |accessdate=7 April 2010 |archive-date=15 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100315024227/http://www.usccb.org/doctrine/Evaluation_Guidelines_finaltext_2009-03.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದರಂತೆ ಕೆಲ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು. ಕಾನೂನಿನ ತೀರ್ಮಾನವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿತ್ತು ''"ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಬೋಧನೆ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಗತವಾಗಿರದ ಕಾರಣ, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ಚರ್ಚನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ."'' ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ * ಶಕ್ತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ * ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳು * ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವುದು * ರೇಖಿ ಇತಿಹಾಸ * US ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆನ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ * ಕಂಪನಶೀಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=35em}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book |title=Reiki: Universal Life Energy: Holistic Method Suitable for Self-Treatment and the Home Professional Practice, Teleotherapeutics/Spiritual Healing |last=Baginski |first=Bodo |coauthors=et al. |year=1994 |publisher=New Leaf Distribution Company |location=[[Lithia Springs]], [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] |isbn=೦೯೪೦೭೯೫೦೨೭}} * * {{cite book |title=Reiki Healer: A Complete Guide to the Path and Practice of Reiki |url=https://archive.org/details/reikihealercompl0000elly |last=Ellyard |first=Lawrence |year=2004 |publisher=Lotus Press |location=[[Dorset]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] |isbn=೦೯೪೦೯೮೫೬೪೦}} * * {{cite book |title=Reiki: a Gift from the Universe |last=Gollagher |first=Trevor |year=1998}} * {{cite book |title=Reiki - A Beginner's Guide |last=Leir Shuffey |first=Sandi |year=1998 |publisher=Headway |isbn=0340720816}} * {{cite book |title=Healing Reiki (Hamlyn Health & Well Being) |url=https://archive.org/details/healingreikireun0000mcke |last=McKenzie |first=Eleanor |coauthors=et al. |year=1998 |publisher=Hamlyn |isbn=0600608182}} * {{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧}} * * {{cite book |title=The Reiki Factor in the Radiance Technique |url=https://archive.org/details/reikifactorinrad0000barb |last=Ray |first=Barbara |year=1992 |publisher=Radiance Assoc |isbn=0933267002}} * {{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Mikao |coauthors=et al. |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578}} * {{cite book |title=Reiki: the Science, Metaphysics and Philosophy |last=Vetheim |first=Dr John & Esther |year=1995 |publisher=PaRama |isbn=0964594404}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wiktionary|Reiki}} {{commons category|Reiki}} * {{cite web |url=http://nccam.nih.gov/health/reiki/ |title=Reiki: An Introduction (NCCAM Backgrounder) |author=National Center for Complementary and Alternative Medicine |date=4 May 2010 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Government agency dedicated to exploring complementary and alternative healing practices in the context of rigorous science, training complementary and alternative medicine (CAM) researchers, and disseminating authoritative information to the public and professionals''}} * {{cite web |url=http://www.reiki.org/ |title=The International Center for Reiki Training |author=The International Center for Reiki Training |year=2010 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Articles and research concerning Reiki''}} * {{cite web |url=http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/reiki.html |title=Reiki Is Nonsense |author=Stephen Barrett, M.D. |date=4 August 2009 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Quackwatch article by Stephen Barrett''}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಯೋಫೀಲ್ಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನೀಸ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನವಯುಗದ ಆಚರಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] 28p9nemz4j32ihqwfq0i9y0aw1grin3 0 28074 1430493 1430012 2026-09-27T05:33:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430493 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} [[ಚಿತ್ರ:Maritime Zones under International Law.png|thumb|300x300px|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ವಲಯಗಳು]] ಸಮುದ್ರ ಶಾಸನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು '''ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ''' ('''ಇಇಜಡ್''' ) ವು ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ವಲಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ಸಮುದ್ರದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು [[ದೇಶ|ಪ್ರದೇಶ]]ವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರದ ಕಡಲಾಭಿಮುಖದ ತನ್ನ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ೨೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಶಬ್ದವು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ೨೦೦ ಮೈಲಿ ಮಿತಿಯ ಆಚೆಗಿರುವ ಭೂಖಂಡದ ಮರಳದಂಡೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಖ್ಯೆ == [[File:Exclusive Economic Zones Nulles.png|thumb|300px|ಪ್ರಪಂಚದ ಇಇಜಡ್‌ಗಳು, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಇಇಜಡ್ ವಲಯವು ತನ್ನ ಕಡಲತೀರದ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯಿಂದ ೨೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿ (೩೭೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ)ಯ ಅಂತರದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ಇಇಜಡ್ ವಲವಯು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿನಾಯಿತಿಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿದಂಡೆಯ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೪೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ (೭೪೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ) ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಯಾವಾಗ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಡಲತಡಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref name="SLO1">ವಿಲಿಯಂ ಆರ್. ಸ್ಲೊಮ್ಯಾನ್‌ಸೊನ್, ೨೦೦೬. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುನಿನ ಮೇಲೆ ಮೂಲಭೂತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ೫ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. ಬೆಲ್ಮೊಂಟ್, ಸಿಎ: ಥಾಂಪ್ಸನ್-ವ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್, ೨೯೪.</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಪ್ರದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಹಂತವು ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಸಮುದ್ರ ನಿಯಮದ ಮೇಲಿನ ಯುಎನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ.</ref> ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರದ ಸಮುದ್ರಾಭಿಮುಖದ ಎಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯಿಂದ ೨೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗಿನ (೩೭೦,೪&nbsp;ಕಿ.ಮಿ) ಅಂತರದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.un.org/Depts/los/convention_agreements/texts/unclos/part5.htm ಅನುಚ್ಛೇದ 55], ೧೯೮೨ ಸಮುದ್ರ ನಿಯಮದ ಮೇಲಿನ ಯುಎನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ.</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಇಜಡ್ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿರುವ (ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ) ವಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು, ಇಇಜಡ್‌ನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕರಾವಳಿ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯಿಂದ ೩೫೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ (೬೪೮ ಕಿ.ಮಿ) ಭೂಖಂಡದ ಮರಳುದಂಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಡಲತಲವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಇಇಜಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಖಂಡದ ಮರಳುದಂಡೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ನೇರವಾಗಿ ಈ ಶಬ್ದದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಭೂಖಂಡದ ಏರು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರು, ಮತ್ತು ಇಇಜಡ್‌ನ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಡಲತಲವನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ಇಇಜಡ್‌ನ ಮೂಲ == ಭೂಗೋಳಿಕ ಮಿತಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಇಇಜಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಒಂದು ದೇಶದ ಸರ್ವತಂತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಭೂಗೊಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ದಡಕ್ಕೂ ಆಚೆಗೆ ೩ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ೬&nbsp;ಕಿ.ಮಿ (ಕ್ಯಾನನ್ ಶಾಟ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ)ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಒಂದು ದೇಶದ ಸರ್ವತಂತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಭೂಗೋಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಸಮುದ್ರದಡದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ೧೨ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ (~೧೯&nbsp;ಕಿ.ಮಿ) ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಎಕ್ಯುಡೊರ್]] ೨೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳ ಆಚೆಗಿನ ಭೂಗೊಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಅವು ಯು.ಎಸ್ ಟ್ಯುನಾ-ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕವನ್ನು (ಅದನು ಯು.ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡಿತು) ಹೇರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಯು.ಎಸ್. ಹೇಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,909806,00.html |title=ಟೈಂ.ಕಾಂ |access-date=2011-03-04 |archive-date=2011-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120031146/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,909806,00.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಕನ್‌ವೆನ್ಷನ್ ಆನ್ ದ ಲಾ ಆಫ್ ದ ಸೀ ಇಂದ ಭೂಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರ/ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ೧೨ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ೨೦೦ ಮೈಲಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಎಂಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕನ್‌ವೆನ್ಷನ್ (ರೀತಿನೀತಿಗೊಳಪಟ್ಟ) ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಗ V, ಆರ್ಟಿಕಲ್ ೫೫: : ::''ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಆಡಳಿತ'' ::''ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಭೂಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಗಿರುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಿಪಕ್ಕಿರುವ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು ಈ ರೀತಿನೀತಿಯ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. '' == ಇಇಜಡ್ ವಿವಾದಗಳು == ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಣ ವಿವಾದದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. * ಇಂತಹ ಒಂದು ವಿವಾದದ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ-ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] ಮತ್ತು [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳ ನಡುವಣ ಕಡಲ ಯುದ್ಧಗಳು. * ನೊರ್ವೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾಗಳ ನಡುವಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಇಇಜಡ್ ಈ ಎರಡರ ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗನ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ತನನ್ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಒಪ್ಪಂದದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಸೀಮೆಯ ವಿವಾದವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವು ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[https://www.nytimes.com/2010/04/28/world/europe/28norway.html ರಷ್ಯಾ ಅಂಡ್ ನಾರ್ವೇ ರೀಚ್ ಅಕಾರ್ಡ್ ಆನ್ ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸೀ], ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೧೦, ಪಡೆದದ್ದು ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೧೦</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಮರ್ಮನ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫, ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2010/sep/15/russia-norway-arctic-border-dispute ರಷ್ಯಾ ಅಂಡ್ ನಾರ್ವೇ ರಿಸಾಲ್ವ್ ಅರ್ಕಟಿಕ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್], ''ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'', ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೧೦, ಪಡೆದದ್ದು ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೧೦</ref> * ರಾಕ್‌ಆಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ವಿವಾದವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಇಜಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಭವಿಷೋದ್ದೇಶದ ಲಾಭಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. * ದಕ್ಷಿಣ ಚೈನಾ ಸಮುದ್ರ (ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಟ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳು) ವು ಹಲವರು ಪಾರ್ಶ್ವದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ನಿರಂತರವಾದ ವಿವಾದವಾಗಿದೆ. * [[ಟರ್ಕಿ]] ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಭೂಖಂಡದ ಮರಳುದಂಡೆ ಮತ್ತು ಇಇಜಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿರಮ್ತರವಾದ ವಿವಾದವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. * [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೋಷಿಯಾ]]ದ ಜಡ್‌ಇ‌ಆರ್‌ಪಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಂಅರಕ್ಷಣಾ ವಲಯವು [[ಇಟಲಿ]] ಮತ್ತು ಸೊಲ್ವೇನಿಯಾಗಳ ನಡುವೆ ವಿವಾದವನ್ನು ಉಂಉಮಾಡಿವೆ, ಇವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಕ್ರೋಷಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರದ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನೊಡ್ಡಿದೆ. * ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಸಮುದ್ರದ ಒಂದು ಚೂಪು-ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ಗಳ ನಡುವಣ ವಿವಾದದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇರಳ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟಿದೆ. * [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ತನ್ನ ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ನಡುವಣ ಭೂಖಂಡದ ಮರಳುದಂಡೆ ಮತ್ತು ಇಇಜಡ್‌ಗಳ ಒಂದು ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೆನಡಾದ ಇಇಜಡ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೇಂಟ್-ಪೈರ್ರೆ-ಎಟ್-ಮಿಕ್ವಿಲೆನ್‌ಗೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್-ಪೈರ್ರೆ-ಎಟ್-ಮಿಕ್ವಿಲೆನ್ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಕಡಲತೀರದ ಹೊರಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ಮಂಜುಗಡ್ದೆಯ ಪದರ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಕೂಡ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿವಾದದ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.alsa.asn.au/files/acj/1996/cripps.html |title=ದ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಐಸ್ ಇನ್ ದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ್ ರೀಜನ್ |access-date=2011-03-04 |archive-date=2006-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060227142709/http://www.alsa.asn.au/files/acj/1996/cripps.html |url-status=dead }}</ref> == ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೌಂಡ್ರಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು == {{See also|Highly migratory species}} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಫ್‌ಎಒ ದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುವ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಇಇಜಡ್‌ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೌಂಡ್ರಿ ಮೀನು ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಒಂದು ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿವೆ.<ref>ಎಫ್‌ಎಒ: ವಿಶ್ವದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ೨೦೦೬ [http://www.fao.org/docrep/009/a0699e/A0699E07.htm ''ಭಾಗ3: ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಒಫ್ ಸ್ಪೆಶಿಯಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229001725/http://www.fao.org/docrep/009/a0699e/A0699E07.htm |date=2010-12-29 }} ರೋಮ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್‌ ೯೭೮-೯೨-೫-೧೦೫೫೬೮-೭</ref> ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೌಂಡ್ರಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಇಇಜಡ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೀನು ಸಂಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟ್ರಾಡ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು ಒಂದು ಇಇಜಡ್‌ನೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಇಇಜ‌ಡ್‌ನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಸಮುದ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸ್ಟಾಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೌಂಡ್ರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಡ್ಲಿಂಗ್ ಈ ಎರಡೂ ಕೂಡ ಆಗಿರಬಹುದು.<ref name="FAO 2007">ಎಫ್‌ಎಒ (೨೦೦೭) [ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/010/i0150e/i0150e00.pdf ರೋಮ್‌ನ ಆಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿನಾಶಕಾರಕ ಮೀನುಹಿಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ಪರಿಸರ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಲೆ ಎಫ್‌ಎಒ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ವರದಿ], ಮೀನುಹಿಡಿಯುವುದರ ವರದಿ ಸಂಖ್ಯೆ. ೮೨೯.</ref> == ದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ == === ಅರ್ಜೈಂಟೈನಾ‌ === [[File:Argentina Exclusive Economic Zones.PNG|thumb|300px|ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.]] ೧,೧೫೯,೦೬೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ === [[File:Australia Exclusive Economic Zones.png|thumb|300px|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು.]] * ''ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಭೂಮಿಗಳ ಶಾಸನ ೧೯೭೩'' <ref>[http://www.comlaw.gov.au/ComLaw/Legislation/ActCompilation1.nsf/0/83C3129C3C622025CA256F71004E44EC?OpenDocument Comlaw.gov.au]</ref> [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ಗಳ ನಂತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ವು ಮೂರನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ತನ್ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರದೇಶವು ರಷ್ಯಾದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಭೂಗೊಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯಾಕ್ಕಿಂತ]] ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿದೆ. ಯುಎನ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಇಇಜಡ್ ವಲಯವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರತೀರದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೨೦೦ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ(೩೭೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ) ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರತೀರದ ಗಡಿನಿರ್ಧಾರದ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇದರ ಬಾಹಿಕ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GSA">ಜಿಯೋಸೈನ್ಸ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ. ೨೦೦೫. [http://www.ga.gov.au/nmd/mapping/marbound/bndrs.jsp ಮೆರಿಟೈಮ್ ಬೌಂಡರಿ ಡೆಫಿನೇಶನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405172325/http://www.ga.gov.au/nmd/mapping/marbound/bndrs.jsp |date=2005-04-05 }}.</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಮಂಡಳಿಯು ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿತು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಇಇಜಡ್‌ನ ಮಿತಿಯ ಆಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಡತಲತೀರದ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://minister.ret.gov.au/TheHonMartinFergusonMP/Pages/UNCONFIRMSAUSTRALIA%E2%80%99SRIGHTSOVEREXTRA.aspx |title=ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರದೇಶವಾದ 2.5ಮಿಲಿಯನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಕ್ಕಿರುವುದನ್ನು ಯುಎನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಫಾರ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಆಂಡ್‌ ಎನರ್ಜಿ, ದಿ ಹಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಎ‌ಎಮ್, ಎಮ್‌ಪಿ, ಮಿಡಿಯಾ ರಿಲೀಸ್, 21 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008. |access-date=2021-08-10 |archive-date=2008-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827172656/http://minister.ret.gov.au/TheHonMartinFergusonMP/Pages/UNCONFIRMSAUSTRALIA%E2%80%99SRIGHTSOVEREXTRA.aspx |url-status=dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ತನ್ನ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 200 ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳ (370&nbsp;ಕಿ.ಮಿ) ಒಂದು ಇಇಜಡ್ ಅನ್ನು ಯುಎನ್ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನೂ ನೀಡೀತು, ಆದರೆ ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಹಕಾರದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಾರದೆಂಬ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.<ref name="CLCS">ಡಿವಿಷನ್ ಫಾರ್‌ ಓಷಿಯನ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಲಾ ಆಫ್‌ ದಿ ಸಿ. ಕಮಿಷನ್‌ ಆನ್ ಲಿಮಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್, [https://www.un.org/Depts/los/clcs_new/submissions_files/submission_aus.htm ಸಬ್‌ಮಿಷನ್ ಬೈ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ತನ್ನ ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಲತೀರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಆಧಾರವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂದು ಬಂದಿತು. {{See also|Australian Whale Sanctuary}} {| class="wikitable" ! ಇಇಜಡ್ ! ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಿ.ಮಿ.²)<ref name="AAEEZ">ಜಿಯೊಸೈನ್ಸ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಾರಿಟೈಮ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ 2001. [http://www.ga.gov.au/education/facts/dimensions/oceans.jsp ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಪ್ರದೇಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071114220434/http://www.ga.gov.au/education/facts/dimensions/oceans.jsp |date=2007-11-14 }}</ref> |- | ಹರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು | 410,722 |- | {{Flag|Christmas Island}} | ೪೬೩,೩೭೧ |- | {{Flag|Cocos Islands}} | ೩೨೫,೦೨೧ |- | {{Flag|Norfolk Island}} | ೪೨೮,೬೧೮ |- | ಮೆಕ್ವಾರಿ ದ್ವೀಪ | ೪೭೧,೮೩೭ |- | {{Flag|Australia}} | ೬,೦೪೮,೬೮೧ |- | '''ಒಟ್ಟು''' | '''೮,೧೪೮,೨೫೦''' |} === ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ === [[File:Brazil Exclusive Economic Zones.png|thumb|300px|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು.]] [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]]ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ೩,೬೬೦,೯೯೫&nbsp;ಕಿ.ಮಿ.ಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.^೨. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರದ ಮಿತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಮಂಡಳಿಗೆ (ಸಿಎಲ್‌ಸಿಎಸ್) ತನ್ನ '''ಕಡಲತೀರದ ಭೂಖಂಡದ ಮಿತಿ''' ಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು.<ref>[https://www.un.org/Depts/los/clcs_new/submissions_files/bra04/bra_exec_sum.pdf ಯುಎನ್‌ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್‌ ಆಂಡ್‌ ಯುಎನ್‌ಕ್ಲಾಸ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 76: ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್‌ ಸಬ್‌ಮಿಷನ್]</ref> === ಕೆನಡಾ === [[File:Canada Exclusive Economic Zone.PNG|thumb|left|300px|ಕೆನಡಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶ]] [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾವು]] ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ತನ್ನ ಭೂಗೋಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದರೆ ೨,೭೫೫,೫೬೪&nbsp;ಕಿ.ಮಿ ^೨ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="WHC">ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶ ಕೆನಡಾ. [http://www.whc.org/documents/MarineAreasMapText.doc ಕೆನಡಾ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಜಲಪ್ರದೇಶ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221184319/http://www.whc.org/documents/MarineAreasMapText.doc |date=2005-12-21 }}.</ref> ಭೂಗೋಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮೈಲಿಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಒಳನಾಡು ಕಡಲತೀರಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಅಂದರೆ ಹಡ್ಸನ್ ಬೇ (ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|300|nmi}} ಕಡೆಗೆ), ಗಲ್ಫ್ ಸೇಂಟ್ ಆಫ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಆರ್ಕಿಪ್ಲ್ಯಾಗೋದ ಆಂತರಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಚಿಲಿ === [[File:Chile Exclusive Economic Zones.PNG|thumb|300px|ಚಿಲಿಯ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು.]] ಚಿಲಿಯ ಇಇಜಡ್ ಜೌನ್ ಫರ್ನಾಂಡೆಜ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ದೆಸ್ವೆಂಟುರ್ದಾಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಈಸ್ಟರ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%;text-align:right" |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left"|ಪ್ರಾಂತ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಇಇಜಡ್ & ಟಿಡಬ್ಲೂ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಿ.ಮಿ²) ! style="background-color:#E9E9E9"|ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಒಟ್ಟು |- | style="text-align:left"|ಮೇನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ | 2 017 717 | 755 757 | 2 773 474 |- | style="text-align:left"|ಡೆಸ್ವೆಂಟರ್‌ಡಾಸ್ | 443 907 | | |- | style="text-align:left"|ಈಸ್ಟರ್ | 713 465 | 164 | 713 629 |- | style="text-align:left"|ಜುವಾನ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ | 500 190 | | |- | style="text-align:left"|'''ಒಟ್ಟು''' | '''3 675 279''' | '''756 102''' | '''4 431 381''' |} === ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ === [[File:China Exclusive Economic Zones.png|thumb|left|300px|ಪಿಪಲ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್ ಚೈನಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ:[23]877,019&nbsp;ಕಿ.ಮಿ2[24][25]3,000,000&nbsp;ಕಿ.ಮಿ2ಒಟ್ಟು:3,877,019[26]]] {{Expand section|date=July 2010}} === ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌‌ === {{Update|type=section|date=September 2010}} [[File:Kingdom of Denmark EEZ.PNG|thumb|300px|ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ರಾಜಧಾನಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಡೆನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ [[ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಫೆರೋ ದ್ವೀಪಗಳ ಎರಡು ಸ್ವಯಮಾಧಿಪತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫೆರೋ ದ್ವೀಪಗಳ ಇಇಜಡ್‌ಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇಇಜಡ್‌ಗಳ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ. {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%;text-align:right" |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left"|ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ)‌ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಇಇಜಡ್ & ಟಿಡಬ್ಲೂ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಿ.ಮಿ²) <ref name="AAEEZ"/> ! style="background-color:#E9E9E9"|ಭೂಪ್ರದೇಶ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಒಟ್ಟು |- | style="text-align:left"|{{Flag|Denmark}} | ೧೦೫ ೯೮೯ | ೪೨ ೫೦೬ | ೧೪೯ ೦೮೩ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Faroe Islands}} | ೨೬೦ ೯೯೫ | ೧ ೩೯೯ | ೨೬೨ ೩೯೪ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Greenland}} | ೨ ೧೮೪ ೨೫೪ | ೨ ೧೬೬ ೦೮೬ | ೪ ೩೫೦ ೩೪೦ |- | style="text-align:left"|'''ಒಟ್ಟು''' | '''೨ ೫೫೧ ೨೩೮''' | '''೨ ೨೧೦ ೫೭೯''' | '''೪ ೭೬೧ ೮೧೭''' |} === ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ === ''ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ'' [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಇಇಜಡ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಹಡಗು ಅಥವಾ ಆ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>[http://ec.europa.eu/fisheries/cfp_en.htm ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳು]</ref> ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ವಲಯವು ೨೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮಿ^೨ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಇಇಜಡ್ ವಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>[http://europa.eu/scadplus/glossary/outermost_regions_en.htm ಇಯು ಗ್ಲಾಸರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100909000258/http://europa.eu/scadplus/glossary/outermost_regions_en.htm |date=2010-09-09 }} europa.eu</ref> === ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ === [[File:EEZ France.png|thumb|300px|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಹಲವಾರು ಸಮುದ್ರಾಂತರದ ''ವಿಭಾಗಗಳು'' ಮತ್ತು ಇದರ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೆಯ-ಆತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಇಇಜಡ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ೧೧,೦೩೫,೦೦೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ (೪,೨೬೦,೦೦೦&nbsp;mi^೨) ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನ (೧೧,೩೫೧,೦೦೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ / ೪,೩೮೩,೦೦೦&nbsp;mi^೨) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಇಇಜಡ್‌ಗಿಂತ (೮,೧೪೮,೨೫೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ / ೪,೧೧೧,೩೧೨&nbsp;mi^೨) ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇಇಜಡ್ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಇಇಜಡ್‌ಗಳ ಸರಿಸುಮಾರು ೮% ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಗತ್ತಿನ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ೦.೪೫% ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿದೆ. {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%;text-align:right" |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left"|ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ)‌ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಇಇಜಡ್ & ಟಿಡಬ್ಲೂ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಿ.ಮಿ²) <ref name="AAEEZ"/> ! style="background-color:#E9E9E9"|ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಒಟ್ಟು |- | style="text-align:left"|{{Flag|France}} | ೩೩೪ ೬೦೪ | ೫೫೧ ೬೯೫ | ೮೮೬ ೨೯೯ |- | style="text-align:left"|{{Flag|French Guiana}} | ೧೩೩ ೯೪೯ | ೮೩ ೮೪೬ | ೨೧೭ ೭೯೫ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Guadeloupe}} | ೯೫ ೯೭೮ | ೧ ೬೨೮ | ೯೭ ೬೦೬ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Martinique}} | ೪೭ ೬೪೦ | ೧ ೧೨೮ | ೪೮ ೭೬೮ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Réunion}} | ೩೧೫ ೦೫೮ | ೨ ೫೧೨ | ೩೧೭ ೫೭೦ |- | style="text-align:left"|{{Flag|French Polynesia}} | ೪ ೭೬೭ ೨೪೨ | ೪ ೧೬೭ | ೪ ೭೭೧ ೪೦೯ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Saint Pierre and Miquelon}} | ೧೨ ೩೩೪ | ೨೪೨ | ೧೨ ೫೭೬ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Mayotte}} | ೬೩ ೦೭೮ | ೩೭೬ | ೬೩ ೪೫೪ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Wallis and Futuna}} | ೨೫೮ ೨೬೯ | ೨೬೪ | ೨೫೮ ೫೩೩ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Collectivity of Saint Martin}} | ೧ ೦೦೦ | ೫೩ | ೧ ೦೫೩ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Saint Barthélemy}} | ೪ ೦೦೦ | ೨೧ | ೪ ೦೨೧ |- | style="text-align:left"|{{Flag|New Caledonia}} | ೧ ೪೨೨ ೫೪೩ | ೧೮ ೫೭೫ | ೧ ೪೪೧ ೧೧೮ |- | style="text-align:left"|{{Flag|Clipperton Island}} | ೪೩೧ ೨೬೩ | ೬ | ೪೩೧ ೨೬೯ |- | style="text-align:left"|ಕ್ರೊಜೆಟ್ ದ್ವೀಪಗಳು | ೫೭೪ ೫೫೮ | ೩೫೨ | ೫೭೪ ೯೧೦ |- | style="text-align:left"|ಕೆರ್ಗ್ವೆಲೆನ್ ದ್ವೀಪಗಳು | ೫೬೭ ೭೩೨ | ೭ ೨೧೫ | ೫೭೪ ೯೪೭ |- | style="text-align:left"|ಸೇಂಟ್-ಪೌಲ್-ಎಟ್-ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ | ೫೦೯ ೦೧೫ | ೬೬ | ೫೦೯ ೦೮೧ |- | style="text-align:left"|ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಚೆದುರಿಕೊಂಡ (ವಿಸ್ತರಿತ) ದ್ವೀಪಗಳು | ೩೫೨ ೧೧೭ | ೪೪ | ೩೫೨ ೧೬೧ |- | style="text-align:left"|ಟ್ರೊಮೆಲಿನ್ ದ್ವೀಪ | ೨೭೦ ೪೫೫ | ೧ | ೨೭೦ ೪೫೬ |- | style="text-align:left"|'''ಒಟ್ಟು''' | '''೧೧ ೦೩೫ ೦೦೦''' | '''೬೭೫ ೪೧೭''' | '''೧೧ ೭೧೦ ೪೧೭''' |} === ಗ್ರೀಸ್‌‌ === ಯುಎನ್‌ಸಿಎಲ್‌ಒಎಸ್ ೧೯೮೨ ಹಾಗೆಯೇ ಕಸ್ಟಮರಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ ಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಗ್ರೀಸ್]] ಒಂದು ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಸ್ತುತದವೆರೆಗೂ ಕೂಡ ಅದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಗ್ರೀಸ್ ತನ್ನನ್ನು ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇದು ಕ್ಯಾಸಸ್ ಬೆಲ್ಲಿಯ ಟರ್ಕಿಯಿಂದ ನೇರವಾದ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಗ್ರೀಸ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=April 2007}} ಕ್ಯಾಸಸ್ ಬೆಲ್ಲಿಯ ಟರ್ಕಿಯ ಘೋಷಣೆಯು ಇಇಜಡ್‌ನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಟರ್ಕಿಯು ಏಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರೆ-ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ ಸಮುದ್ರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಅಡ್ರಿಯಾಟಿಕ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಅರೆ-ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ ಸಮುದ್ರದಂತಲ್ಲದೇ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಂತಹ ಪೂರ್ತಿ-ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದ್ರದಂತಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ). ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಟರ್ಕಿಯು ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರದ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಗಲವನ್ನು {{convert|12|nmi|km}} ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಯುಎನ್‌ಸಿಎಲ್‌ಒಎಸ್‌ನ ಕರಾರುದಾರ ದೇಶವಾಗಿಲ್ಲ. ಟರ್ಕಿಯು ಯುಎನ್‌ಸಿಎಲ್‌ಒಎಸ್‌ನ ಆರ್ಟಿಕಲ್‌ಗಳ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇದು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು {{convert|12|nmi|km}} ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಯುಎನ್‌ಸಿಎಲ್‌ಒಎಸ್‌ನ ಗ್ರೀಕ್ ಸಂಸತ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣದ (ಎಲ್ಲಾ ಕರಾರುದಾರ ದೇಶಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ) ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಟರ್ಕಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು - ಗ್ರೀಸ್ ತನ್ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಅಗಲದ ಗಡಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ,{{convert|6|nmi|km}} ಟರ್ಕಿಯು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಭಾವ ನಿರೋಧದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾರ್ವಭೌತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ನೇರವಾದ ಅಪರಾಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರೀಸ್‌ಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು (ಕ್ಯಾಸಸ್ ಬೆಲ್ಲಿ) ನಡೆಸುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡಿತು. === ಭಾರತ === [[File:Indian Exclusive Economic Zones.PNG|thumb|300px|ಭಾರತದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು]] *೧,೬೪೧,೫೧೪&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ೬೬೩,೬೨೯&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ * ಒಟ್ಟು: ೨,೩೦೫,೧೪೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ === ಇಂಡೊನೇಷಿಯಾ‌ === * ೬ ೧೫೯ ೦೩೨&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ === ಜಪಾನ್‌‌ === [[File:Japan Exclusive Economic Zones.png|thumb|300px|ಜಪಾನ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು:[53][54][55]]] *ಮಾರ್ಕಸ್ ದ್ವೀಪ: ೪೨೮,೮೭೫&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *ಓಗಾಸವಾರಾ ದ್ವೀಪಗಳು: ೮೬೨,೭೮೨&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *[[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ]] (ಜಪಾನ್): ೧,೧೬೨,೩೩೪&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *ರಾಯೂಕ್ಯೂ ದ್ವೀಪಗಳು: ೧,೩೯೪,೬೭೬&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರ: ೬೩೦,೭೨೧&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ *ಒಟ್ಟು: ೪,೪೭೯,೩೫೮ ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಏಷಿಯನ್ ನೆರೆದೇಶಗಳ (ರಷ್ಯಾ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]], [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಪಿಆರ್‌ಸಿ]] ಮತ್ತು ಆರ್‌ಒಸಿ) ಜೊತೆಗೆ ಇಇಜಡ್ ಸೀಮೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮೇಲಿನ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಯುಎಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳ<ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=392 ಜಪಾನ್ (ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪಗಳು)] ದ ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌</ref><ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=393 ಜಪಾನ್ (ಹೊರ ದ್ವೀಪಗಳು)] ದ ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌</ref> ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ನಕ್ಷೆಗಳು ಜಪಾನ್‌ನ ಘೋಷಿತ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನೆರೆದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. === ಮೆಕ್ಸಿಕೊ‌ === [[File:Mexico EEZ.png|thumb|left|300px|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ.]] [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ]] ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಒಟ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈಯ ೫,೧೪೪,೨೯೫&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದ ಯಾದಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.investinmexico.com.mx/wb/Promexico/geographic_location ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‌ === [[File:Realm of New Zealand Exclusive Economic Zones.png|thumb|300px|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು. ರೋಸ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.]] ಸಮುದ್ರ ಸುತ್ತಲಿನ ಯುಎಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ,<ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=554# ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌] ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌</ref><ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?EEZ=554A ಕರ್ಮೆಡೆಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು (ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌)] ದ ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌</ref> [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]]ನ ಇಇಜಡ್ ೪,೦೮೩,೭೪೪&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಶದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸರಿಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಇಇಜಡ್‌ನ ಗಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೪,೩೦೦,೦೦೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಎಂಬುದಾಗಿ ನೀಡಿತು.<ref name="NZME">ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಫಾರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‍‌ಮೆಂಟ್‌(೨೦೦೭). [http://www.mfe.govt.nz/publications/oceans/nz-exclusive-economic-zone-discussion-paper-aug07/html/page4.html ಇಂಪ್ರೂವಿಂಗ್‌ ರೆಗ್ಯೂಲೇಷನ್ ಆಫ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಎಕ್ಸ್ಲೂಸಿವ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಜೋನ್:ಡಿಸ್ಕಷನ್ ಪೇಪರ್‌- ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110914063240/http://www.mfe.govt.nz/publications/oceans/nz-exclusive-economic-zone-discussion-paper-aug07/html/page4.html |date=2011-09-14 }}. ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್‌ ೨೦೦೭ ರಂದು, ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಇ೮೨೪. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್‌ ೦೯೭೮೪೭೮೩೦೧೬೦೧ ಪಡೆದದ್ದು ೨೦೦೬-೦೧-೦೭.</ref> ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಇಇಜಡ್‌ನ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ರೆಲ್ಮ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಇತರ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಇಇಜಡ್‌ಗಳನ್ನು (ಟೊಕೆಲಿಯು, ನಿಯು, ಕಾಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. === ನಾರ್ವೆ‌ === [[File:Norway Exclusive Economic Zones.png|thumb|300px|ನಾರ್ವೆ, ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು, ಬೌವೆಟ್ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.]] ನಾರ್ವೆಯು ತನ್ನ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ೮೧೯ ೬೨೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ಯ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯು ಸ್ವಾಲ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೧,೮೭೮,೯೫೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಮೀನುಗರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.ssb.no/aarbok/kart/i.html ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಇಯರ್‌ ಬುಕ್ 2007] ಪಡೆದದ್ದು ಜನವರಿ ೨೦೦೮</ref> ವಾಸ್ತವದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ನಾರ್ವೆಯು ಇಯುವನ್ನು ಒಂದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರದ ಮಿತಿಗಳ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ ಮಂಡಳಿಯು ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೨೩೫,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ನಾರ್ವೆಯ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಇವರೆಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬೇರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಕಡಲತೀರದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಊರ್ಜಿತ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಂಡಳಿಯು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು.<ref>[http://www2.canada.com/technology/environment/backs+norway+claim+arctic+seabed+extension/1499675/story.html?id=1499675 ಯುಎನ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ನಾರ್ವೆ ಕ್ಲೇಮ್‌ ಟು ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್ ಸೀಬಿಡ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಷನ್‌.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091211143937/http://www.canada.com/technology/environment/backs+Norway+claim+Arctic+seabed+extension/1499675/story.html?id=1499675 |date=2009-12-11 }}, ಕಾನ್‌ವೆಸ್ಟ್, ನ್ಯೂಸ್ ಸರ್ವಿಸ್, ೧೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯. ೧೩ ಮೇ ೨೦೦೯ರಂದು ಪಡೆದದ್ದು.</ref> {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%;text-align:right" |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left"|ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ)‌ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಇಇಜಡ್ & ಟಿಡಬ್ಲೂ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಿ.ಮಿ²) ! style="background-color:#E9E9E9"|ಭೂ ಪ್ರದೇಶ‌ ! style="background-color:#E9E9E9"|ಒಟ್ಟು |- | style="text-align:left"|ಮೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ | 1 273 482 | 323 802 | 1 597 284 |- | style="text-align:left"|ಸ್ವಾಲ್‌ಬಾರ್ಡ್ | 402 574 | 61 002 | 463 576 |- | style="text-align:left"|ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ | 273 118 | 373 | 273 491 |- | style="text-align:left"|ಬಾವೆ | 436 004 | 49 | 436 053 |- | style="text-align:left"|'''ಒಟ್ಟು''' | '''2 385 178''' | '''385 226''' | '''2 770 404''' |} === ಪಾಕಿಸ್ತಾನ‌ === * ೨೦೧,೫೨೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ <ref>[http://earthtrends.wri.org/text/coastal-marine/variable-58.html ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಜಲಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ — ಜಲ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080620190527/http://earthtrends.wri.org/text/coastal-marine/variable-58.html |date=2008-06-20 }} ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಂದು ಪಡೆದಿದ್ದು.</ref> === ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌‌ === [[File:Ph Territorial Map.png|right|thumb|200px|ಪಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ. ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶ]] [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌]]ನ ಇಇಜಡ್ ೨,೨೬೫,೬೮೪ (೧೩೫,೭೮೩) ಕಿ.ಮಿ^೨<ref>[http://www.seaaroundus.org/eez/summaryInfo.aspx?eez=608# ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು]-ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರಗಳು ಯೋಜನೆ- ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆ -ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯೀಕರಣ</ref> ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. === ಪೋಲೆಂಡ್‌ === {{Main|Polish EEZ}} ಪೊಲಿಷ್ ಇಇಜಡ್ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ]] ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ೩೦,೫೩೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="emsagg">[http://www.ciria.org.uk/emsagg/pdf/suscinowicz_polish_sand_gravel.pdf ಪೋಲಿಶ್ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿಯ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯ ಮರಳು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲುಗಳ ಪ್ರತಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಕಲುಮಾಡುವಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040323200612/http://www.ciria.org.uk/emsagg/pdf/suscinowicz_polish_sand_gravel.pdf |date=2004-03-23 }}. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲುಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುವುದು, ಇಎಮ್‌ಎಸ್‌ಎಜಿಜಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ೨೦-೨೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೦೩, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ನ ಡೆಲ್ಫ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> === ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ === {{Main|Portugal's EEZ}} * {{Flag|Portugal}} ೩೨೭,೬೬೭&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ * {{Flag|Azores}} ೯೫೩,೬೩೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ * {{Flag|Madeira}} ೪೪೬,೧೦೮&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ * ಒಟ್ಟು : ೧,೭೨೭,೪೦೮&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ [[File:Portugal Exclusive Economic Zone.png|left|thumb|300px|ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು.<ref>ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಖಂಡಾಂತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ</ref>]] [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಇಯು ೩ನೆಯ ಮೂರನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ೧೧ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದ ವಲಯವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=May 2009}} ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಇಇಜಡ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ ಇಇಜಡ್‌ಗಳ ನಡುವಣ ಮಿತಿಯು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನಡುವಣ ಸದರ್ನ್‌ಮೋಸ್ಟ್ ಇಇಜಡ್ ಗಡಿಯು ಮಡೈರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನರಿ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಗೆರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಪೇನ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸೆವೇಜ್ ದ್ವೀಪಗಳ (ಕ್ಯಾನರೀಸ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆರ್ಕಿಪೆಲಗೋ) ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಇಇಜಡ್ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಕ್ಷೀನದ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಶಾಸನದ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಷನ್ ಕನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ನ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ೧೨೧ ರ ಪ್ರಕಾರ ಸೆವೇಜ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರವನ್ನು<ref>[http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/Elcano_es/Zonas_es/Europa/DT34-2004 ಲಾಲ್ಕೆಟಾ ಮುನೋಜ್‍, ಜೋಸ್‌ ಮ್ಯಾನೂಯೆಲ್: "ಲಾಸ್‌ ಫ್ರಂಟೊರಾಸ್ ಡೆ ಎಸ್ಫಾನಾ ಎನ್ ಎಲ್‌ ಮಾರ್‌". ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928133803/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |date=2020-09-28 }} {{Cite web |url=http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928133803/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |archive-date=2020-09-28 |url-status=bot: unknown}}[http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/Elcano_es/Zonas_es/Europa/DT34-2004 ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೋಸ್ ಡೆ ಟ್ರಾಬಾಜೊ 34-2004, '' ರಿಯಲ್‌ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟೋ ಎಲ್ಕಾನೊ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928133803/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |date=2020-09-28 }} {{Cite web |url=http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928133803/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_es/!ut/p/a0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNQ1zcA73dDQ0MLIOcDRzdLbxDLE0NDcI8TPQLsh0VAXBR2KQ!// |archive-date=2020-09-28 |url-status=bot: unknown}}</ref> ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನ್ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ: <blockquote>''ಮಾನವ ಆವಾಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವನ್ನೀಯದ ಸ್ವಂತ ವಿಭಾಗದ ಶಿಲೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಅಥವಾ ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ."'' <ref>[https://www.un.org/Depts/los/convention_agreements/texts/unclos/part8.htm ಯುನೈಟೆಡ್‌ ನೇಷನ್ಸ್ ಕನ್ವೆನ್‌ಷನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಲಾ ಆಪ್ ಸಿ, ಭಾಗ VIII, ಆರ್ಟಿಕಲ್ 121,]</ref> </blockquote> ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನೆರೆದೇಶದ ಭೂಖಂಡದ ಕಡಲತೀರದ ೧.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಸೀಮಾಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೇ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು.<ref>[http://news.morningstar.com/newsnet/ViewNews.aspx?article=/DJ/200905081731DOWJONESDJONLINE000731_univ.xml ಪೊರ್ಚುಗಲ್ ಅಪ್ಲೈಸ್ ಟು ಯುಎನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಡ್‌ ಇಟ್ಸ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಝೋನ್, ''ಡೌ ಜೋನ್ಸ್ ನ್ಯೂವ್ಸ್ ವೈರ್ಸ್'' ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ೮ ಮೇ ೨೦೦೯. ಪಡೆದಿದ್ದು ೧೩ ಮೇ ೨೦೦೯</ref> === ರಷ್ಯಾ‌ === [[File:Russia Exclusive Economic Zones.PNG|thumb|300px|ರಷಿಯಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ.]] *ಏಷ್ಯಾ: ೬, *ಬಾಲ್ಟಿಕ್: ೨೪,೫೪೯ *ಬೇರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ: ೧,೧೫೯,೫೯೪ *ಒಟ್ಟು ೭,೫೬೬,೬೭೩&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨<ref>{{Cite web |url=http://saup.fisheries.ubc.ca/eez/eez.aspx |title=ಸೀ ಅರೌಂಡ್‌ ಅಸ್‌ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ - ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯೀಕರಣ |access-date=2011-03-04 |archive-date=2006-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060427022538/http://saup.fisheries.ubc.ca/eez/eez.aspx |url-status=dead }}</ref> === ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ‌ === [[File:Maritime zones of South Africa.svg|thumb|left|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ, ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ.]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ]] ಇಇಜಡ್ ವಲಯವು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮುಖ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೧ ೫೩೫ ೫೩೮&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.seaaroundus.org/eez/eez.aspx |title=ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ |access-date=2011-03-04 |archive-date=2006-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061229231026/http://seaaroundus.org/eez/eez.aspx |url-status=dead }}</ref> * ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ೧ ೦೬೮ ೬೫೯&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ * ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು ೪೬೬ ೮೭೯&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ === ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ‌ === [[File:Koreez.PNG|thumb|300px|ದಕ್ಷಿಣ ಕೋರಿಯಾದ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ:[78][79][80]]] ಕ್ಷೇತ್ರ:'''''' ೩೦೦,೮೫೧ (೨೨೫,೨೧೪) ಕಿ.ಮಿ^೨ {{Clear left}} === ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ === [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಲಯವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2010}} ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಕ್ರೌನ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸೀಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಮುದ್ರಾಂತರದ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:United Kingdom+Territories EEZs.png|thumb|300px|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು, ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಸಮುದ್ರಾಂತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ.ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[83]</ref>]] [[File:British isles eezs.PNG|thumb|right|300px|ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ದ್ವೀಪಗಳ ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ದೇಶಗಳುಯುಕೆಯ ಆಂತರಿಕ ಗಡಿರೇಖೆಗಳನ್ನು ತೆಳು ಗೆರೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.]] {| class="wikitable" |+ ಯುಕೆ, ಕ್ರೌನ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸೀಸ್ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಾಂತರ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಇಇಜಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು<td><ref name="searoundus">{{Cite web |url=http://www.seaaroundus.org/eez/eez.aspx |title=Seaaroundus.org |access-date=2011-03-04 |archive-date=2006-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061229231026/http://seaaroundus.org/eez/eez.aspx |url-status=dead }}</ref></td> |- ! ಪ್ರದೇಶ ! ಕಿ.ಮಿ² ! ಚ.ಮೈ. ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]] | {{convert|773676|sqkm|disp=table}} | ರಾಕ್‌ಆಲ್‌ (ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ), ಐಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ |- | ಆಂಗ್ವಿಲ್ಲಾ | {{convert|92178|sqkm|disp=table}} | |- | ಅಸೆಂಶನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ | {{convert|441658|sqkm|disp=table}} | |- | ಬರ್ಮುಡಾ | {{convert|450370|sqkm|disp=table}} | |- | ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ | {{convert|638568|sqkm|disp=table}} | |- | ಬ್ರಿಟೀಷ್ ದ್ವೀಪಗಳು | {{convert|80117|sqkm|disp=table}} | |- | [[ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕೇಮನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] | {{convert|119137|sqkm|disp=table}} | |- | ಕಾಲುವೆ ದ್ವೀಪಗಳು | {{convert|11658|sqkm|disp=table}} | |- | ಫಾಲ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು | {{convert|550872|sqkm|disp=table}} | ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ |- | ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟಾರ್‌ | {{convert|426|sqkm|disp=table}} | ಸ್ಪೈನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ |- | ಮಾಂಟ್‌ಸೆರೆಟ್ | {{convert|7582|sqkm|disp=table}} | |- | ಪಿಟ್‌ಕೈರ್ನ್ ದ್ವೀಪ | {{convert|836108|sqkm|disp=table}} | |- | ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನಾ | {{convert|444916|sqkm|disp=table}} | |- | ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು | {{convert|1449532|sqkm|disp=table}} | ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ‌ದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ |- | ಟ್ರಿಸ್ತನ್ ಡಾ ಕುನ್ಹಾ | {{convert|754720|sqkm|disp=table}} | |- | ಟರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು | {{convert|154068|sqkm|disp=table}} | |- !ಒಟ್ಟು !೬,೮೦೫,೫೮೬ !೨,೬೨೭,೬೫೧ |} === ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ === [[File:EEZ-USA.png|thumb|300px|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು. ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ.]] ೧೧,೩೫೧,೦೦೦&nbsp;ಕಿ.ಮಿ^೨ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಇಇಜಡ್‌ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಡಲತೀರಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಗಲ್ಫ್-ಭೂಖಂಡ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸೀಮೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕ್ಯಾರಿಬೀನ್ ಸಮುದ್ರಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸ್ಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೂ ಕೂದ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಝ್ಜ್ಹಹ್ಜ್ದ್ಫ್ ಒಇಉಜಿಲ್ಫ್ಜ ಲ್ಕ್ಸದ್ಜ್ಫ್ ಕ್ಲ್ದಜ್ಸ್ಫೋ ಹುನ್ಮ್ ಜೋ ಕಿ ಇಂಡಿಯಾ ಜಿ ಏಕ ಸತ್ ಫ್ಸಡ್ಸ್ದ್ಫ್ ಕ್ಧ್ಸಫುಯ್ತುಯ್ ಹ್ಯುಇಯ್ವೆರ್ ಜೌಒಇಉವೆಒಇಉರೌ ಇಔಒಇಉರ್ತುಒರ್ ತೌಇಔಇಔಒಇಎರ್ವ * ''೧೯೭೬ ರ ಮ್ಯಾಗ್ನುಸನ್-ಸ್ಟೀವನ್ಸ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಾಸನ'' == ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡುವಿಕೆ == ಈ ಯಾದಿಯು ಅವುಗಳ [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯಗಳ]] (ವಾಸಸ್ಥಾನವಲ್ಲದ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಅವಲಂಬಿತ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ|ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ]]ದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಇಜಡ್+ಟಿಎ ಇದು ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. {| class="sortable wikitable" |- ! ದೇಶ ! ಇಇಜಡ್ ಕಿ.ಮಿ²<ref name="searoundus" /> ! ಷೆಲ್ಫ್ ಕಿ.ಮಿ² ! ಇಇಜಡ್+ಟಿಎ ಕಿ.ಮಿ² |- | {{Flag|United States}} | ೧೨,೧೭೪,೬೨೯ | ೨,೧೯೩,೫೨೬ | ೨೧,೮೧೪,೩೦೬ |- | {{Flag|France}} | ೧೧,೦೩೫,೦೦೦ | ೩೮೯,೪೨೨ | ೧೧,೬೫೫,೭೨೪ |- | {{Flag|Australia}} | ೮,೫೦೫,೩೪೮ | ೨,೧೯೪,೦೦೮ | ೧೬,೧೯೭,೪೬೪ |- | {{Flag|Russia}} | ೭,೫೬೬,೬೭೩ | ೩,೮೧೭,೮೪೩ | ೨೪,೬೬೪,೯೧೫ |- | {{Flag|New Zealand}} | ೬,೬೮೨,೫೦೩ | ೨೭೭,೬೧೦ | ೬,೯೫೩,೪೭೮ |- | {{Flag|Indonesia}} | ೬,೧೫೯,೦೩೨ | ೨,೦೩೯,೩೮೧ | ೮,೦೧೯,೩೯೨ |- | {{Flag|Canada}} | ೫,೫೯೯,೦೭೭ | ೨,೬೪೪,೭೯೫ | ೧೫,೬೦೭,೦೭೭ |- | {{Flag|United Kingdom}} | ೫,೪೫೩,೪೨೮ | ೭೨೨,೮೯೧ | ೫,೭೧೪,೫೬೪ |- | {{Flag|Japan}} | ೪,೪೭೯,೩೮೮ | ೪೫೪,೯೭೬ | ೪,೮೫೭,೩೧೮ |- | {{Flag|Chile}} | ೩,೬೭೫,೨೭೯ | ೨೫೨,೯೪೭ | ೪,೪೩೧,೩೮೧ |- | {{Flag|Brazil}} | ೩,೬೬೦,೯೫೫ | ೭೭೪,೫೬೩ | ೧೨,೧೭೫,೮೩೨ |- | {{Flag|Kiribati}} | ೩,೪೪೧,೮೧೦ | ೭,೫೨೩ | ೩,೪೪೨,೫೩೬ |- | {{Flag|Mexico}} | ೩,೧೭೭,೫೯೩ | ೪೧೯,೧೦೨ | ೫,೧೪೧,೯೬೮ |- | {{Flag|Federated States of Micronesia}} | ೨,೯೯೬,೪೧೯ | ೧೯,೪೦೩ | ೨,೯೯೭,೧೨೧ |- | {{Flag|Denmark}} | ೨,೫೫೧,೨೩೮ | ೪೯೫,೬೫೭ | ೪,೭೬೧,೮೧೧ |- | {{Flag|Papua New Guinea}} | ೨,೪೦೨,೨೮೮ | ೧೯೧,೨೫೬ | ೨,೮೬೫,೧೨೮ |- | {{Flag|Norway}} | ೨,೩೮೫,೧೭೮ | ೪೩೪,೦೨೦ | ೨,೭೭೦,೪೦೪ |- | {{Flag|India}} | ೨,೩೦೫,೧೪೩ | ೪೦೨,೯೯೬ | ೫,೫೯೨,೪೦೬ |- | {{Flag|Marshall Islands}} | ೧,೯೯೦,೫೩೦ | ೧೮,೪೧೧ | ೧,೯೯೦,೭೧೧ |- | {{Flag|Portugal}} | ೧,೭೨೭,೪೦೮ | ೯೨,೦೯೦ | ೧,೮೧೯,೪೯೮ |- | {{Flag|Philippines}} | ೧,೫೯೦,೭೮೦ | ೨೭೨,೯೨೧ | ೧,೮೯೦,೭೮೦ |- | {{Flag|Solomon Islands}} | ೧,೫೮೯,೪೭೭ | ೩೬,೨೮೨ | ೧,೬೧೮,೩೭೩ |- | {{Flag|South Africa}} | ೧,೫೩೫,೫೩೮ | ೧೫೬,೩೩೭ | ೨,೭೫೬,೫೭೫ |- | {{Flag|Seychelles}} | ೧,೩೩೬,೫೫೯ | ೩೯,೦೬೩ | ೧,೩೩೭,೦೧೪ |- | {{Flag|Mauritius}} | ೧,೨೮೪,೯೯೭ | ೨೯,೦೬೧ | ೧,೨೮೭,೦೩೭ |- | {{Flag|Fiji}} | ೧,೨೮೨,೯೭೮ | ೪೭,೭೦೫ | ೧,೩೦೧,೨೫೦ |- | {{Flag|Madagascar}} | ೧,೨೨೫,೨೫೯ | ೧೦೧,೫೦೫ | ೧,೮೧೨,೩೦೦ |- | {{Flag|Argentina}} | ೧,೧೫೯,೦೬೩ | ೮೫೬,೩೪೬ | ೩,೯೩೯,೪೬೩ |- | {{Flag|Ecuador}} | ೧,೦೭೭,೨೩೧ | ೪೧,೦೩೪ | ೧,೩೩೩,೬೦೦ |- | {{Flag|Spain}} | ೧,೦೩೯,೨೩೩ | ೭೭,೯೨೦ | ೧,೫೪೫,೨೨೫ |- | {{Flag|Maldives}} | ೯೨೩,೩೨೨ | ೩೪,೫೩೮ | ೯೨೩,೬೨೨ |- | {{Flag|China}} | ೮೭೯,೬೬೬ | ೮೩೧,೩೪೦ | ೧೦,೫೨೦,೪೮೭ |- | {{Flag|Somalia}} | ೮೨೫,೦೫೨ | ೫೫,೮೯೫ | ೧,೪೬೨,೭೦೯ |- | {{Flag|Peru}} | ೮೧೫,೯೧೫ | ೮೨,೦೦೦ | ೨,೧೦೧,೧೩೧ |- | {{Flag|Colombia}} | ೮೦೮,೧೫೮ | ೫೩,೬೯೧ | ೧,೯೪೯,೯೦೬ |- | {{Flag|Cape Verde}} | ೮೦೦,೫೬೧ | ೫,೫೯೧ | ೮೦೪,೫೯೪ |- | {{Flag|Iceland}} | ೭೫೧,೩೪೫ | ೧೦೮,೦೧೫ | ೮೫೪,೩೪೫ |- | {{Flag|Tuvalu}} | ೭೪೯,೭೯೦ | ೩,೫೭೫ | ೭೪೯,೮೧೬ |- | {{Flag|Vanuatu}} | ೬೬೩,೨೫೧ | ೧೧,೪೮೩ | ೬೭೫,೪೪೦ |- | {{Flag|Tonga}} | ೬೫೯,೫೫೮ | ೮,೫೧೭ | ೬೬೦,೩೦೫ |- | {{Flag|Bahamas}} | ೬೫೪,೭೧೫ | ೧೦೬,೩೨೩ | ೬೬೮,೬೫೮ |- | {{Flag|Palau}} | ೬೦೩,೯೭೮ | ೨,೮೩೭ | ೬೦೪,೪೩೭ |- | {{Flag|Mozambique}} | ೫೭೮,೯೮೬ | ೯೪,೨೧೨ | ೧,೩೮೦,೫೭೬ |- | {{Flag|Costa Rica}} | ೫೭೪,೭೨೫ | ೧೯,೫೮೫ | ೬೨೫,೮೨೫ |- | {{Flag|Namibia}} | ೫೬೪,೭೪೮ | ೮೬,೬೯೮ | ೧,೩೮೮,೮೬೪ |- | {{Flag|Yemen}} | ೫೫೨,೬೬೯ | ೫೯,೨೨೯ | ೧,೦೮೦,೬೩೭ |- | {{Flag|Italy}} | ೫೪೧,೯೧೫ | ೧೧೬,೮೩೪ | ೮೪೩,೨೫೧ |- | {{Flag|Oman}} | ೫೩೩,೧೮೦ | ೫೯,೦೭೧ | ೮೪೨,೬೮೦ |- | {{Flag|Myanmar}} | ೫೩೨,೭೭೫ | ೨೨೦,೩೩೨ | ೧,೨೦೯,೩೫೩ |- | {{Flag|Sri Lanka}} | ೫೩೨,೬೧೯ | ೩೨,೪೫೩ | ೫೯೮,೨೨೯ |- | {{Flag|Angola}} | ೫೧೮,೪೩೩ | ೪೮,೦೯೨ | ೧,೭೬೫,೧೩೩ |- | {{Flag|Greece}} | ೫೦೫,೫೭೨ | ೮೧,೪೫೧ | ೬೩೭,೫೨೯ |- | {{Flag|Venezuela}} | ೪೭೦,೬೬೬ | ೧೦೭,೭೫೯ | ೧,೩೮೨,೭೧೬ |- | {{Flag|Vietnam}} | ೪೧೭,೬೬೩ | ೩೬೫,೧೯೮ | ೭೪೮,೮೭೫ |- | {{Flag|Ireland}} | ೪೧೦,೩೧೦ | ೧೩೯,೯೩೫ | ೪೮೦,೫೮೩ |- | {{Flag|Libya}} | ೩೫೧,೫೮೯ | ೬೪,೭೬೩ | ೨,೧೧೧,೧೨೯ |- | {{Flag|Cuba}} | ೩೫೦,೭೫೧ | ೬೧,೫೨೫ | ೪೬೦,೬೩೭ |- | {{Flag|Panama}} | ೩೩೫,೬೪೬ | ೫೩,೪೦೪ | ೪೧೧,೧೬೩ |- | {{Flag|Malaysia}} | ೩೩೪,೬೭೧ | ೩೨೩,೪೧೨ | ೬೬೫,೪೭೪ |- | {{Flag|Nauru}} | ೩೦೮,೪೮೦ | ೪೧ | ೩೦೮,೫೦೧ |- | {{Flag|Equatorial Guinea}} | ೩೦೩,೫೦೯ | ೭,೮೨೦ | ೩೩೧,೫೬೦ |- | {{Flag|South Korea}} | ೩೦೦,೮೫೧ | ೨೨೫,೨೧೪ | ೪೦೦,೫೨೯ |- | {{Flag|Thailand}} | ೨೯೯,೩೯೭ | ೨೩೦,೦೬೩ | ೮೧೨,೫೧೭ |- | {{Flag|Morocco}} ( ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಹಾರಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) | ೨೭೪,೫೭೭ | ೫೩,೭೪೬ | ೭೨೧,೧೨೭ |- | {{Flag|Egypt}} | ೨೬೩,೪೫೧ | ೬೧,೫೯೧ | ೧,೨೬೫,೪೫೧ |- | {{Flag|Turkey}} | ೨೬೧,೬೫೪ | ೫೬,೦೯೩ | ೧,೦೪೫,೨೧೬ |- | {{Flag|Jamaica}} | ೨೫೮,೧೩೭ | ೯,೮೦೨ | ೨೬೯,೧೨೮ |- | {{Flag|Dominican Republic}} | ೨೫೫,೮೯೮ | ೧೦,೭೩೮ | ೩೦೪,೫೬೯ |- | {{Flag|Liberia}} | ೨೪೯,೭೩೪ | ೧೭,೭೧೫ | ೩೬೧,೧೦೩ |- | {{Flag|Honduras}} | ೨೪೯,೫೪೨ | ೬೮,೭೧೮ | ೩೬೨,೦೩೪ |- | {{Flag|Tanzania}} | ೨೪೧,೮೮೮ | ೨೫,೬೧೧ | ೧,೧೮೬,೯೭೫ |- | {{Flag|Pakistan}} | ೨೩೫,೯೯೯ | ೫೧,೩೮೩ | ೧,೧೧೭,೯೧೧ |- | {{Flag|Ghana}} | ೨೩೫,೩೪೯ | ೨೨,೫೦೨ | ೪೭೩,೮೮೮ |- | {{Flag|Saudi Arabia}} | ೨೨೮,೬೩೩ | ೧೦೭,೨೪೯ | ೨,೩೭೮,೩೨೩ |- | {{Flag|Nigeria}} | ೨೧೭,೩೧೩ | ೪೨,೨೮೫ | ೧,೧೪೧,೦೮೧ |- | {{Flag|Sierra Leone}} | ೨೧೫,೬೧೧ | ೨೮,೬೨೫ | ೨೮೭,೩೫೧ |- | {{Flag|Gabon}} | ೨೦೨,೭೯೦ | ೩೫,೦೨೦ | ೪೭೦,೪೫೮ |- | {{Flag|Barbados}} | ೧೮೬,೮೯೮ | ೪೨೬ | ೧೮೭,೩೨೮ |- | {{Flag|Côte d'Ivoire}} | ೧೭೬,೨೫೪ | ೧೦,೧೭೫ | ೪೯೮,೭೧೭ |- | {{Flag|Iran}} | ೧೬೮,೭೧೮ | ೧೧೮,೬೯೩ | ೧,೭೯೭,೪೬೮ |- | {{Flag|Mauritania}} | ೧೬೫,೩೩೮ | ೩೧,೬೬೨ | ೧,೧೯೦,೮೫೮ |- | {{Flag|Comoros}} | ೧೬೩,೭೫೨ | ೧,೫೨೬ | ೧೬೫,೯೮೭ |- | {{Flag|Sweden}} | ೧೬೦,೮೮೫ | ೧೫೪,೬೦೪ | ೬೦೨,೨೫೫ |- | {{Flag|Senegal}} | ೧೫೮,೮೬೧ | ೨೩,೦೯೨ | ೩೫೫,೫೮೩ |- | {{Flag|Netherlands}} | ೧೫೪,೦೧೧ | ೭೭,೨೪೬ | ೧೯೨,೩೪೫ |- | {{Flag|Ukraine}} | ೧೪೭,೩೧೮ | ೭೯,೧೪೨ | ೭೫೦,೮೧೮ |- | {{Flag|Uruguay}} | ೧೪೨,೧೬೬ | ೭೫,೩೨೭ | ೩೧೮,೩೮೧ |- | {{Flag|Guyana}} | ೧೩೭,೭೬೫ | ೫೦,೫೭೮ | ೩೫೨,೭೩೪ |- | {{Flag|North Korea}} | ೧೩೨,೮೨೬ | ೫೪,೫೬೬ | ೨೫೩,೩೬೪ |- | {{Flag|São Tomé and Príncipe}} | ೧೩೧,೩೯೭ | ೧,೯೦೨ | ೧೩೨,೩೬೧ |- | {{Flag|Samoa}} | ೧೨೭,೯೫೦ | ೨,೦೮೭ | ೧೩೦,೭೮೧ |- | {{Flag|Suriname}} | ೧೨೭,೭೭೨ | ೫೩,೬೩೧ | ೨೯೧,೫೯೨ |- | {{Flag|Haiti}} | ೧೨೬,೭೬೦ | ೬,೬೮೩ | ೧೫೪,೫೧೦ |- | {{Flag|Algeria}} | ೧೨೬,೩೫೩ | ೯,೯೮೫ | ೨,೫೦೮,೦೯೪ |- | {{Flag|Nicaragua}} | ೧೨೩,೮೮೧ | ೭೦,೮೭೪ | ೨೫೪,೨೫೪ |- | {{Flag|Guinea-Bissau}} | ೧೨೩,೭೨೫ | ೩೯,೩೩೯ | ೧೫೯,೮೫೦ |- | {{Flag|Kenya}} | ೧೧೬,೯೪೨ | ೧೧,೦೭೩ | ೬೯೭,೩೦೯ |- | {{Flag|Guatemala}} | ೧೧೪,೧೭೦ | ೧೪,೪೨೨ | ೨೨೩,೦೫೯ |- | {{Flag|Antigua and Barbuda}} | ೧೧೦,೦೮೯ | ೪,೧೨೮ | ೧೧೦,೫೩೧ |- | {{Flag|Tunisia}} | ೧೦೧,೮೫೭ | ೬೭,೧೨೬ | ೨೬೫,೪೬೭ |- | {{Flag|Cyprus}} | ೯೮,೭೦೭ | ೪,೦೪೨ | ೧೦೭,೯೫೮ |- | {{Flag|El Salvador}} | ೯೦,೯೬೨ | ೧೬,೮೫೨ | ೧೧೨,೦೦೩ |- | {{Flag|Finland}} | ೮೭,೧೭೧ | ೮೫,೧೦೯ | ೪೨೫,೫೯೦ |- | {{Flag|Bangladesh}} | ೮೬,೩೯೨ | ೬೬,೪೩೮ | ೨೩೦,೩೯೦ |- | {{Flag|Taiwan}} | ೮೩,೨೩೧ | ೪೩,೦೧೬ | ೧೧೯,೪೧೯ |- | {{Flag|Eritrea}} | ೭೭,೭೨೮ | ೬೧,೮೧೭ | ೧೯೫,೩೨೮ |- | {{Flag|Trinidad and Tobago}} | ೭೪,೧೯೯ | ೨೫,೨೮೪ | ೭೯,೩೨೯ |- | {{Flag|East Timor}} | ೭೦,೩೨೬ | ೨೫,೬೪೮ | ೮೫,೨೦೦ |- | {{Flag|Sudan}} | ೬೮,೧೪೮ | ೧೯,೮೨೭ | ೨,೫೭೩,೯೬೧ |- | {{Flag|Cambodia}} | ೬೨,೫೧೫ | ೬೨,೫೧೫ | ೨೪೩,೫೫೦ |- | {{Flag|Guinea}} | ೫೯,೪೨೬ | ೪೪,೭೫೫ | ೩೦೫,೨೮೩ |- | {{Flag|Croatia}} | ೫೯,೦೩೨ | ೫೦,೨೭೭ | ೧೧೫,೬೨೬ |- | {{Flag|United Arab Emirates}} | ೫೮,೨೧೮ | ೫೭,೪೭೪ | ೧೪೧,೮೧೮ |- | {{Flag|Germany}} | ೫೭,೪೮೫ | ೫೭,೪೮೫ | ೪೧೪,೫೯೯ |- | {{Flag|Malta}} | ೫೪,೮೨೩ | ೫,೩೦೧ | ೫೫,೧೩೯ |- | {{Flag|Estonia}} | ೩೬,೯೯೨ | ೩೬,೯೯೨ | ೮೨,೨೧೯ |- | {{Flag|Saint Vincent and the Grenadines}} | ೩೬,೩೦೨ | ೧,೫೬೧ | ೩೬,೬೯೧ |- | {{Flag|Belize}} | ೩೫,೩೫೧ | ೧೩,೧೭೮ | ೫೮,೩೧೭ |- | {{Flag|Bulgaria}} | ೩೪,೩೦೭ | ೧೦,೪೨೬ | ೧೪೫,೧೮೬ |- | {{Flag|Benin}} | ೩೩,೨೨೧ | ೨,೭೨೧ | ೧೪೫,೮೪೩ |- | {{Flag|Qatar}} | ೩೧,೫೯೦ | ೩೧,೫೯೦ | ೪೩,೧೭೬ |- | {{Flag|Congo, Republic of the}} | ೩೧,೦೧೭ | ೭,೯೮೨ | ೩೭೩,೦೧೭ |- | {{Flag|Poland}} | ೨೯,೭೯೭ | ೨೯,೭೯೭ | ೩೪೨,೪೮೨ |- | {{Flag|Dominica}} | ೨೮,೯೮೫ | ೬೫೯ | ೨೯,೭೩೬ |- | {{Flag|Latvia}} | ೨೮,೪೫೨ | ೨೭,೭೭೨ | ೯೩,೦೧೧ |- | {{Flag|Grenada}} | ೨೭,೪೨೬ | ೨,೨೩೭ | ೨೭,೭೭೦ |- | {{Flag|Israel}} | ೨೬,೩೫೨ | ೩,೭೪೫ | ೪೮,೪೨೪ |- | {{Flag|Romania}} | ೨೩,೬೨೭ | ೧೯,೩೦೩ | ೨೬೨,೦೧೮ |- | {{Flag|The Gambia}} | ೨೩,೧೧೨ | ೫,೫೮೧ | ೩೪,೪೦೭ |- | {{Flag|Georgia}} | ೨೧,೯೪೬ | ೩,೨೪೩ | ೯೧,೬೪೬ |- | {{Flag|Lebanon}} | ೧೯,೫೧೬ | ೧,೦೬೭ | ೨೯,೯೬೮ |- | {{Flag|Cameroon}} | ೧೬,೫೪೭ | ೧೧,೪೨೦ | ೪೯೧,೯೮೯ |- | {{Flag|Saint Lucia}} | ೧೫,೬೧೭ | ೫೪೪ | ೧೬,೧೫೬ |- | {{Flag|Albania}} | ೧೩,೬೯೧ | ೬,೯೭೯ | ೪೨,೪೩೯ |- | {{Flag|Togo}} | ೧೨,೦೪೫ | ೧,೨೬೫ | ೬೮,೮೩೦ |- | {{Flag|Kuwait}} | ೧೧,೦೨೬ | ೧೧,೦೨೬ | ೨೮,೮೪೪ |- | {{Flag|Syria}} | ೧೦,೫೦೩ | ೧,೦೮೫ | ೧೯೫,೬೮೩ |- | {{Flag|Bahrain}} | ೧೦,೨೨೫ | ೧೦,೨೨೫ | ೧೦,೯೭೫ |- | {{Flag|Brunei}} | ೧೦,೦೯೦ | ೮,೫೦೯ | ೧೫,೮೫೫ |- | {{Flag|Saint Kitts and Nevis}} | ೯,೯೭೪ | ೬೫೩ | ೧೦,೨೩೫ |- | {{Flag|Montenegro}} | ೭,೭೪೫ | ೩,೮೯೬ | ೨೧,೫೫೭ |- | {{Flag|Djibouti}} | ೭,೪೫೯ | ೩,೧೮೭ | ೩೦,೬೫೯ |- | {{Flag|Lithuania}} | ೭,೦೩೧ | ೭,೦೩೧ | ೭೨,೩೩೧ |- | {{Flag|Belgium}} | ೩,೪೪೭ | ೩,೪೪೭ | ೩೩,೯೭೫ |- | {{Flag|Democratic Republic of the Congo}} | ೧,೬೦೬ | ೧,೫೯೩ | ೨,೩೪೬,೪೬೪ |- | {{Flag|Singapore}} | ೧,೦೬೭ | ೧,೦೬೭ | ೧,೭೭೨ |- | {{Flag|Iraq}} | ೭೭೧ | ೭೭೧ | ೪೩೯,೦೮೮ |- | {{Flag|Monaco}} | ೨೮೮ | | ೨೯೦ |- | {{Flag|Palestine }} | ೨೫೬ | ೨೫೬ | ೬,೨೭೬ |- | {{Flag|Slovenia}} | ೨೨೦ | ೨೨೦ | ೨೦,೪೯೩ |- | {{Flag|Jordan}} | ೧೬೬ | ೫೯ | ೮೯,೫೦೮ |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina}} | ೫೦ | ೫೦ | ೫೧,೨೫೯ |- | {{Flag|Kazakhstan}} | | | ೨,೭೨೪,೯೦೦ |- | {{Flag|Mongolia}} | | | ೧,೫೬೪,೧೦೦ |- | {{Flag|Chad}} | | | ೧,೨೮೪,೦೦೦ |- | {{Flag|Niger}} | | | ೧,೨೬೭,೦೦೦ |- | {{Flag|Mali}} | | | ೧,೨೪೦,೧೯೨ |- | {{Flag|Ethiopia}} | | | ೧,೧೦೪,೩೦೦ |- | {{Flag|Bolivia}} | | | ೧,೦೯೮,೫೮೧ |- | {{Flag|Zambia}} | | | ೭೫೨,೬೧೨ |- | {{Flag|Afghanistan}} | | | ೬೫೨,೦೯೦ |- | {{Flag|Central African Republic}} | | | ೬೨೨,೯೮೪ |- | {{Flag|Botswana}} | | | ೫೮೨,೦೦೦ |- | {{Flag|Turkmenistan}} | | | ೪೮೮,೧೦೦ |- | {{Flag|Uzbekistan}} | | | ೪೪೭,೪೦೦ |- | {{Flag|Paraguay}} | | | ೪೦೬,೭೫೨ |- | {{Flag|Zimbabwe}} | | | ೩೯೦,೭೫೭ |- | {{Flag|Burkina Faso}} | | | ೨೭೪,೨೨೨ |- | {{Flag|Uganda}} | | | ೨೪೧,೦೩೮ |- | {{Flag|Laos}} | | | ೨೩೬,೮೦೦ |- | {{Flag|Belarus}} | | | ೨೦೭,೬೦೦ |- | {{Flag|Kyrgyzstan}} | | | ೧೯೯,೯೫೧ |- | {{Flag|Nepal}} | | | ೧೪೭,೧೮೧ |- | {{Flag|Tajikistan}} | | | ೧೪೩,೧೦೦ |- | {{Flag|Malawi}} | | | ೧೧೮,೪೮೪ |- | {{Flag|Hungary}} | | | ೯೩,೦೨೮ |- | {{Flag|Azerbaijan}} | | | ೮೬,೬೦೦ |- | {{Flag|Austria}} | | | ೮೩,೮೭೧ |- | {{Flag|Czech Republic}} | | | ೭೮,೮೬೭ |- | {{Flag|Serbia}} | | | ೭೭,೪೭೪ |- | {{Flag|Slovakia}} | | | ೪೯,೦೩೫ |- | {{Flag|Switzerland}} | | | ೪೧,೨೮೪ |- | {{Flag|Bhutan}} | | | ೩೮,೩೯೪ |- | {{Flag|Moldova}} | | | ೩೩,೮೪೬ |- | {{Flag|Lesotho}} | | | ೩೦,೩೫೫ |- | {{Flag|Armenia}} | | | ೨೯,೭೪೩ |- | {{Flag|Burundi}} | | | ೨೭,೮೩೪ |- | {{Flag|Rwanda}} | | | ೨೬,೩೩೮ |- | {{Flag|Republic of Macedonia}} | | | ೨೫,೭೧೩ |- | {{Flag|Swaziland}} | | | ೧೭,೩೬೪ |- | {{Flag|Kosovo}} | | | ೧೦,೮೮೭ |- | {{Flag|Luxembourg}} | | | ೨,೫೮೬ |- | {{Flag|Andorra}} | | | ೪೬೮ |- | {{Flag|Liechtenstein}} | | | ೧೬೦ |- | {{Flag|San Marino}} | | | ೬೧ |- | {{Flag|Vatican City}} | | | ೦.೪೪ |} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal|Business and economics}} * ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ವಲಯ * ಎಲ್ಲೆಗೆರೆ * ಭೂಖಂಡದ ಮರಳುದಂಡೆ * ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು * ಆರ್. ವಿ. ಮಾರ್ಷಲ್ * ಭೂಗೋಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Exclusive Economic Zones}} * [https://www.un.org/Depts/los/convention_agreements/texts/unclos/part5.htm ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮುದ್ರ ನಿಯಮದ ಮೇಲಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ - ಭಾಗ V] * [http://www.seaaroundus.org/eez/ ಸೀ ಅರೌಂಡ್ ಅಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ - ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಇಇಜಡ್‌ ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110322203810/http://www.seaaroundus.org/eez/ |date=2011-03-22 }} (ಈ ಜಾಲತಾಣ ಭೂಗೋಳಿಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ಇಇಜಡ್‌ ಮಧ್ಯೆ ಭೇದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಇಇಜಡ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ). * [http://chartmaker.ncd.noaa.gov/csdl/eez.htm 1977 ರಿಂದ ಯುಎಸ್‌ಎ ವಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030112011314/http://chartmaker.ncd.noaa.gov/csdl/eez.htm |date=2003-01-12 }} * ಜಿಐಎಸ್‌ ಡೆಟಾ: [http://www.vliz.be/vmdcdata/marbound/ VLIZ.be] {{Geography country lists}} {{Fishery science topics|expanded=management}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರದ ಶಾಸನ]] [[ವರ್ಗ:ಜಲರಾಶಿ (ವಿವರಣ) ಶಾಸ್ತ್ರ‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದಿಮೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] a34inq701zjnbsyg3bxycg73dk53p7b 0 28249 1430544 1430405 2026-09-27T11:42:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430544 wikitext text/x-wiki {{Dablink|This article is about the book. For other uses, see information about [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)|the film]] and [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)|video game]].}} {{italic title}} {{HPBooks | Image = [[File:Harry Potter and the Philosopher's Stone.jpg|200px]] | Name = Harry Potter and the Philosopher's Stone | Illustrator = [[Thomas Taylor (artist)|Thomas Taylor]] (UK)<br />[[Mary GrandPré]] (US) | Release date =30 June 1997 (UK)<br />1 September 1998 (US) | Number in series = One | Sales = Unknown | Page Count =223 (UK) <br />309 (US) | Story timeline = 31 October 1981<br /> 22 June 1991–5 June 1992 | isbn = 0747532699 | Followed by = ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್]]'' | Chapter Count = 17 }} '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಜೆ.ಕೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಬರೆದ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಎಂಬ ಬಾಲ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಕಥೆಯಿರುವ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌]]'' ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಹೇಗೆ ತಾನೊಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವಿಜಾರ್ಡ್ರಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಯರನ್ನು ಕೊಂದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೩೦&nbsp;ಜೂನ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾರಲು '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಯು.ಕೆ.ಯ ಮಕ್ಕಳು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಾನೆಚ್ಚು ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಎ ನಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಫಿಕ್ಶನ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರ ಪೂರ್ತಿ ವರ್ಷ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯತು. ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಪರವಾಗಿದ್ದು, ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಕಲ್ಪನಾ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸರಳ, ನೇರವಾದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಣ್ಮೆಯ ಕಥಾ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರಹವನ್ನು ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಪ್ರೀತಿಯ ಲೇಖಕಿಯಾದ ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್‌ರ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರೊವಾಲ್ಡ್ ದಹಲ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಲೇಖಕ ಹೋಮರ್‌ನ ಬರಹದ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರಾದರೂ, ಇತರರು ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಪುಸ್ತಕವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿವೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಕೂಡಾ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ದೃಷ್ಠಿಕೋನಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಠಾಂತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ-ಬಲಿದಾನದ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬಂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[wikt:object lesson|ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಾಠ]]ಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ===ಕಥಾವಸ್ತು=== ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ಕೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹಾ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಸೋಲನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂವರು ಈ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅನಾಥ ಬಾಲಕನನ್ನು ಆತನ ಮಗಲ್‌ (ಮಾಂತ್ರಿಕ-ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಪರಿಚಿತರಾದ) ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪರಾದ ವರ್ನನ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಯೂನಿಯಾ ಡರ್ಸ್‌ಲೇ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನಾದ ಡಡ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದ ಜನ್ಮದಿನದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಅವನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸರಣಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವರ್ನನ್‌ ಅವುಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಓದುವ ಮೊದಲೇ ಹರಿದು, ಸುಟ್ಟು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗಿದಾಗ ಆತ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುರಿದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರು ಹೇಳದೇ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು: ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಡಯಾಗಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಲೆ ಎಂಬ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪೇಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಾನು ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅವನನ್ನು "the boy who lived" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆತ, ತಾನು ಶ್ರೀಮಂತನೆಂದೂ, ತನ್ನ ಪಾಲಕರು ತನಗಾಗಿ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್ ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆತ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆತ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಹ ದಂಡವು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅವಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಮಂತ್ರದಂಡಗಳು ಒಂದೇ [[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿ|ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]] ಹಕ್ಕಿಯ ಪುಕ್ಕದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌, US ಆವೃತ್ತಿ, ಪುಟ ೮೫</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಫ್ರೆಸ್‌ ಹಿಡಿಯಲು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ವೀಸ್ಲೇ‌ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಮಾಯಾಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟಿ ರೈಲು ಹತ್ತಬೇಕಾದ ಪ್ಲ್ಯಾ‌ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಗೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ರಾನ್‌‌ ವೀಸ್ಲೇ‌ಯೊಡನೆ ಗೆಳೆತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ದರೋಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮಾಲ್‌ಫೋಯ್‌, ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರಾದ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕ್ರ್ಯಾಬೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗರಿ ಗಾಯ್ಲ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಗ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ‌ನ ಸೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಮಹಾಭೋಜನದ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೌಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ, ಟೊಪ್ಪಿಯು ಈತ ಸ್ಲಿದರಿನ್‌ಗೆ ಸೇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗ ಹ್ಯಾರಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಟೊಪ್ಪಿಯು ಆತನನ್ನು ವೀಸ್ಲೇ‌ಗಳಿರುವ ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನೇಪ್‌ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಮಾಡಿಹೋಗಿದ್ದ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೊದಲ ಪೋಷನ್‌‍ (ವಿಷೌಷಧ) ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ನೇಪ್‌ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ನಂತರ‌, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌‌ ಇಬ್ಬರೂ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ (ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡು)ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದರೋಡೆ ಯತ್ನವು ಹ್ಯಾರಿ ಹಣ ತೆಗೆದ ದಿನವೇ ಆಯಿತು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಆ ಮೊದಲು ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೀಲವನ್ನು ಆ ಚಾವಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪೊರಕೆ-ಹಾರಾಟದ ಪಾಠದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್‌ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಪೆಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮರೆಗುಳಿಯಂತಿರುವ ನೇವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರಿ ಆ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಇನ್ನೇನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಲಿದ್ದಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಆತನನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೀಕರ್ (ಹುಡುಕುವವನು) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>ಈ ಘಟನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವದರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ; ನೋಡಿ{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|pages=109–113|isbn=0747532745}}</ref> ಡ್ರಾಕೊ ಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ರೊನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಇವರು ನೆವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬೊಸ್ಸಿ ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗ್ರೆಂಗರ್‌ ಇವರನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದ ನಂತರ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರ ಚಾವಣಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲೆಯ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಭಯವಾಗಿ ಅವಸರದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮೊನಿಯನ್‌ ಆ ನಾಯಿಯು ಉಪಾಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾನ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಾಮಾನು ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಗ್ರಿಂಗಾಟ್‌ನಿಂದ ಹುಡುಕಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾರ್ಮೊನಿಯನ್‌ಳನ್ನು ರಾನ್‌ ಅವಳ ಅಜಾಗರೂಕ ಜಾಣ್ಮೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರಿಲ್‌ ಸಂತೋಷವು ದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ಶಾಚಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ತೆಳುಕೋಲಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ತನ್ನ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಮುಕಲು ರಾನ್‌ ದೆವ್ವದಂತೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹಲವಾರು ಫ್ರೊಫೆಸರುಗಳು ಆಗಮಿಸಿ ಜಗಳ ಕಾಯ್ದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬೈಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯಾನ್‌ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾದಳು. ಹ್ಯಾರಿಯ ಕುತರ್ತ ಪಂದ್ಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಂಜೆ ಸ್ನೆಪ್‌‌, ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯು ಅವನ ಕಾಲಿಗೆ ಕಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದಾದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಚ್ಚ್‌ನಿಂದ ಔಷದೋಪಚಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯು ಆತನ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆತನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು,ಹ್ಯಾರಿಯು ಗೊಣಗಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಳು. ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಅತ್ತಕಡೆ ಹೋಗುವ ರಭಸದಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಆತನಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಆತನ್ನು ದೂಡಿಕೊಂಡು ಹೋದಳು ಮತ್ತು ದಿಢಿರನೆ ಸ್ನಾಪ್‌ನ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗ್ರೆಫೈಂಡರ್‌ನ ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಸ್ನೆಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದನಾಗಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಂದಿರುವುದಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಜಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮೊಸ್ಟರ್‌ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಅದು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಅದು ನಿಕೊಲಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ವಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ ಪಾಲಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಅದೃಶ್ಯ ಪರದೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಆ ಪರದೆಯನ್ನು, ಮಾಟಗಾರ ಪುಸ್ತಕವು ಮಾಡಿದ ಕೀರಲು ದ್ವನಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯಿರುವ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಸ್ನೆಪ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಲ್ಚ್‌ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನಿಗೂಢವಾದ ಪ್ಲಾಮೆಲ್‌ನ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ ಆ ಕನ್ನಡಿಯು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಅನಾಮಧೇಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿ ಆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮೋಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅದು ನೊಡುಗರು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಹುಡುಗರು ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಡಾರ್ಕೊ ನೆವಿಲ್‌ ಮೇಲೆ ಹುಚ್ಚು ಹುಚ್ಚಾಗಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೆವಿಲ್‌ನ ಜೋತೆ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗ್ರಹಯೋಗ್ಯ ಪತ್ರಗಳು ಸಿಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆರಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಒಬ್ಬ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಾದಿ]]ಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಬಹುಬೇಗನೆ ಇವನೊಬ್ಬ ೬೬೫ ವರ್ಷಗಳ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೊನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಷಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡುಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೆಪ್‌ ಕಳ್ಳದಂದೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಹ್ಯಾರಿಯು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕದ್ದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಅರ್ದಂಬರ್ಧ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಮಾರ್ಗವು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ, ನಿನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡು ಎಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೆಪ್‌ ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಳ್ಳಲು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಒಂದು ಮರಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮೂವರು ಗೆಳೆಯರು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ರೀತಿಯ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯು ವಿಜಾರ್ಡ್ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆಯು ಅವರಿಗೆ ಡ್ರ್ಯಾಕೋನ ಈ ಉದ್ಧಟತನದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರಾನ್‌‌ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಬಲ್ಲ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ, ಹರ್ಮಿಯೋನೆ, ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆ ಇವರುಗಳು ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ-ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ (ಒಂದು ಕೊಂಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ) ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತೊಗಲಿನ (ಚರ್ಮದ) ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಣಿಯ ಶವದ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಾರುತ್ತಾನೆ. ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಪಾರ ನೋವಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾರಿಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ನಂತರ, ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೆಂಟಾರ್ (ನರಾಶ್ವ), ಫೈರೆಂಝ್ ಅವನಿಗೆ ವಾಪಸು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸವಾರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಪ್ರಾಣಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಿಕೆಯು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರಿಸುತ್ತದೆ (ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೆಂಟಾರ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಂಜೀವಿನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಫೈರೆಂಝ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಿರುಗಿ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶೀಟ್‌ನ ಕೆಳಗಡೆಯಿಂದ ಯಾರೋ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅವಧಿಯ-ಕೊನೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆಯೇ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡು ಹ್ಯಾರಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಅಪಚರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೀಡಿದನೆಂದು ಗೇಮ್‌ಕೀಪರ್‌ನು (ಬೇಟೆ ಕಾವಲುಗಾರ) ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಅದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನು ಅದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯೆಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - ಆ ನಾಯಿಯು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನ ರಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಹ್ಯಾರಿಯು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಹೋದನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಪ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆತರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರು ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯ ಕೋಣೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟ್ರ್ಯಾಪ್-ಬಾಗಿಲನ್ನು ಎತ್ತಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಗಂಡಾಂತರಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ಗಂಡಾಂತರಗಳೂ ಆ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಬಳಿಯಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೌಶಲವನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಾಯವು ರಾನ್ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಹಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸ್ನೇಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೋಯಿನ್ ಅನ್ನು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನು ನಿರಾತಂಕದಿಂದ ಇದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಮೊದಲ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ ಆದರೆ ಹರ್ಮೋಯಿನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಶಯಿಸಿತು. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ರ ಆಜ್ಞಾವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು, ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ರಿಂದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮಾಲಿಕನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವೆಂದರೆ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ಎರಿಸ್ಡ್, ಮತ್ತು ಕ್ವಿರೆಲ್ ‌ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಟೋನ್ ತನ್ನ ಜೇಬಿನೊಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭೂತಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ರುಮಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯಿಂದ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಟ್ಟುವಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಹೋರಾಟಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶಾಲೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅವನಿಗೆ ಅವನ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬದುಕುಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಅಂತಹ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ವಾಪಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡಿಯು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಜೀವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಕಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ''ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ'' ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹ್ಯಾರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅದನು ''ನೋಡು'' ವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಿದನು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೋನ್ ಈಗ ನಾಶಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಬೇಸಗೆಯ ರಜೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ-ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. <div style="background:#66fcfc;border:solid 1px silver"> ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾರಿ ೧೧ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿ ತಯಾರಾದ. ಡರ್ಸಲೇ ಕುಟುಂಬದವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಆತನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರೂಬಿಯಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂಲಕ ಈ ಸತ್ಯವು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಗೆ ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ ಟ್ರೈನ್ ಹಿಡಿದು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೇ ಎಂಬಾತನ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರೇಂಜರ್ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಪೋಯ್ ಎಂಬಾತನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರಾದ ಕ್ರಾಬ್ ಮತ್ತು ಗಾಯ್ಲ್ ಎಂಬುವರ ಜತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ನ ಕಂಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಡ್ರಾಕೋನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ರಾನ್‌ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟ. ಆಗ ಡ್ರಾಕೋ ಪಾಟರ್‌ಗೆ ತಪ್ಪು ಪ್ರಕಾರದ ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪಾಟರ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.</div> ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯು ಹರ್ಮಿಯೋನ್, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರಾನ್ ಮೂವರನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಹೌಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಡ್ರಾಕೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್ ಹೌಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪೊರಕೆ-ಹತ್ತಿ ಹಾರುವ ಆಟದಲ್ಲಿ ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ನ ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಸೀಕರ್ ಆದ ಹುಡುಗನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಾಲೆ ಆರಂಭವಾದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಮಾನನ್ನು ಯಾರೋ ಮುರಿದು ಹಾಕಿರುವ ವಿಷಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೂರು ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿ ಫ್ಲಫಿ ಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಈ ಕೌತಕವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ನಿಷೇಧಿತ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾವಲುಗಾರ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. [[ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌|ಹ್ಯಾಲೋವಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ಒಂದು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಾಗಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಅವರನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಈ ಮೂವರು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಬ್ರೂಮ್‌ (ಉದ್ದವಾದ ಹಿಡಿಯುಳ್ಳ ಕಸಬರಿಗೆ)ಮೊದಲ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು,ಹ್ಯಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಿಂದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೀಳುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಚಾಡಿಕೋರನ್ನು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರೈಫೇಂಡರ್‌ನನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನೆಂದು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಭಾವಿಸಿದನು. [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅವನ ತಂದೆಯಿಂದ ಅದೃಶ್ಯ ಕೈಗಡಿಯಾರವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ನಂತಯ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯದೇ ಹೋದ ಆತನ ಪರಿವಾರದವರು ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅಂಕಸೂಚಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಿಕೊಲಾಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಮಾಡುವವನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಈ ಕಲ್ಲು ಚಿರವಾದ ಆಯುಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶಂಕೆಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟ್ರಿಯೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾಕಣಿಕೆಯು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವಂತೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಮನವೊಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ನಾಬರ್ಟ್‌‌ನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಾಪವಾಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದಸ್ತಗಿರಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಮುಖಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಕಾರವೊಂದು ಗಾಯಗೊಂಡ ಏಕಶೃಂಗಿಹ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ನರಾಶ್ವವಾದ ಪೈರೆಂಜ್‌, ಮುಖಗವುಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಕಾರವೇ ವೊಲ್ಡಮೋರ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಹಾರ್ಗಿಡ್‌ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಹ್ಯಾರಿ,ರೊನ್‌, ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಹಿಂದಿನ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅಲ್ಬಸ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಓಡಿದನು, ಮತ್ತು ಅವರು ಏನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೋರ್‌ನನ್ನು ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆಯಾದಾಗ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ತಂಡ ತಂಡವಾಗಿರುವ ಮೀನು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅವನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಟ್ರಿಯೋನನ್ನು ಮೊದಲು ಕಲ್ಲನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲು ಸಾಲು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾದೂ ಸವಾಲುಗಳ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಒಳಸುಳಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಪುಕ್ಕಲ ಕಲ್ಲಿನ ನಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವೆರಲ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮೇಲೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತೆ ಕ್ವೆರೆಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಎಲ್ಲ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅವರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ದ್ವಾರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರೆಲ್‌ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಭೀಕರ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವೆರಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ತುಂಬ ದುಖಃದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ವೊಲ್ಡೆಮಾಟ್‌ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಕ್ವಾರೆಲ್‌ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದನು. ಹ್ಯಾರಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾದಳೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದನು. ಅವಳ ನಿಶ್ಕಲ್ಮಶವಾದ ಪ್ರೀತಿಯು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಡಂಬಲ್ಡೊನ್‌ ಕೂಡ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಯಾರು ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೇವಲ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ''ಬಳಸಲು'' ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಂತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆಡವಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹ್ಯಾರಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಹ್ಯಾರಿಯು ತಾನು ಸಣ್ಣವನಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ನಾಯಕನಂತೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ, ರೊನ್‌,ಹರ್ಮಿಯೊನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. </div hidden> ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== ತಾನೋರ್ವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕನೆಂಬ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದ ಎಲುಬುಗೂಡಾಗಿರುವ ದೇಹದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಹುಡುಗ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಓರ್ವ ಅನಾಥ.<ref name="jkrbio">{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |title=J. K. Rowling Official Site: Biography |accessdate=11 January 2009 |publisher=J. K. Rowling |year=2007 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |url-status=deviated |archivedate=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm }}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆತನ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲು ಅವಳು ಕಥಾ ಮಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು.<ref name="RehmInterviewRowling">"ನಾನು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಬಹಳ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ... ಮತ್ತು ಅವನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು... ಮತ್ತು ನಾನು ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ, ಅವನು ಏನಾಗಿರುವನು ಎಂದು ಅವನೇ ತಿಳಿದಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಲು... ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಅತಿ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕೊಂದ, ಮತ್ತೆ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ... ಆದರೆ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯಮಯವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಬಾಣದ ಆಕಾರದ ಗಾಯದ ಗುರುತು ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅಡುಗಿ ಕೂತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ."{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 |access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=30 ಜುಲೈ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070730185157/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅದರ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್'ನ ಆಕ್ರಮಣವು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚಿನ ಹಿಡಿಯಂತಹ ಗಾಯದ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದು<ref name="RehmInterviewRowling" /> ಇದು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಆಪ್ತ ಸಹಚರ ಯಾವುದಾದರೂ ಗಂಭೀರ ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಒಲಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯವೂ ಇವನಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿ ಲಿಲಿಯ ಸಹೋದರಿ ಪೆಟುನಿಯ ಡರ್ಸ್ಲೆ ನೆರೆಹೊರೆಯವರತ್ತ ಸದಾ ಹೊಂಚುಹಾಕಲು ತಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದವಾದ ಕತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೃಶಕಾಯ ಹೊಂದಿದ ಮಹಿಳೆ. ಅವಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೋಡಿ ವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ, ವಿಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಳು ಜೀವಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಗಂಡ ವರ್ನಾನ್ ಸಂಕುಚಿನ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಭಯಭೀತನಾಗುವ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತಹ ಮುಂಗೋಪದ ಆರ್ಭಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಢೂತಿ ಕಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ಮಗ ಡೂಡ್ಲೆ ಅಧಿಕ ತೂಕ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೂಂಡಾಗಿರಿಯಿಂದ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿರುವಾತ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರೂ, ತದ್ರೂಪಿ ಅವಳಿಗಳಾದ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವೆಸ್ಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ವಿಡಿಚ್ ಆಟಗಾರರು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವನೇ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಲಿಂಗ್ ಈತನನ್ನು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೆಳೆಯ, "ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವತ್ತೂ ಇರುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="Harry Potter and Me">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|title=Harry Potter and Me|date=28 December 2001|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=12 January 2009}}</ref> ರಾನ್ ತನ್ನ ಮೂವರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌ ಗಳಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಜನತೆಯು ಊರುಬಿಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಚದುರಂಗ (ಆಟ)|ಚದುರಂಗ]] ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿದ್ದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ತಲುಪುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. ಆಲ್-ಮುಗಲ್ ಮನೆತನದ ಮಗಳಾದ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಗರ್ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ದರ್ಪದ ಹುಡುಗಿ. ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ‌ಳನ್ನು "ತನ್ನ ಬೆವರುವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಭಯಹೊಂದಿರುವಾಕೆ"<ref name="EBF 2004">{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/2004/0804-ebf.htm |title=J K Rowling at the Edinburgh Book Festival |last=Fraser |first=Lindsey |date=15 August 2004 |accessdate=12 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929085702/http://www.accio-quote.org/articles/2004/0804-ebf.htm |archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |url-status=dead }}</ref> ಜೊತೆಗೆ "ತುಂಬಾ ತರ್ಕ ನೈಪುಣತೆ ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ದಿಟ್ಟನಿಲುವಿನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="EBF 2004" /> ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ರನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಆಕೆಯ ಒತ್ತಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆಕೆ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಗೆಳತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಚಾತುರ್ಯವು ಚೈತನ್ಯದಾಯಕವಾಗಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಡ್ರಾಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಓರ್ವ ನೀಳಕಾಯದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಳೆದೆಳೆದು ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬೇಸರ ತರಿಸುವ ನಿಸ್ತೇಜ ಹುಡುಗ. ಕ್ವಿಡಿಚ್ ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನೈಪುಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ದುರಂಹಂಕಾರ ಉಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರೆಯಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಈತ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಆದರೆ, ಕರಿಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮಾಯವಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಡ್ರಾಕೋ ನೇರ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಕೊಬ್ಬಿದ, ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ ಹುಡುಗ, ಆತನ ಅಜ್ಜಿಯೇ ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ರಿಮೆಂಬ್ರಲ್ (ನೆನಪು ಮಾಡುವಿಕೆ) ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರೆವು ಇರುವಾತ. ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅವನು ಎಂಟು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಂಜುಬುರುಕತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತುಸು ಧೈರ್ಯತುಂಬಿದರೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಾನೇ ಮನಗಂಡ ಮೇಲೆ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಯಾರೊಡನೆಯೂ ಕಾದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸುವ ನೀಳ ಕಾಯದ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು, ನರೆತ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾತ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಗಡ್ಡವು ಅವನ ಬೆಲ್ಟಿನ ಒಳಗೆ ತುರುಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈತ ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು, ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ಸ್ ಭಯಪಡುವ ಏಕೈಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾತ. ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಾಗ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯಾಸಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶ್ಲಾಘನೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರೋಲಿಂಗ್‌ ಅವನನ್ನು "ಎಪಿಟೋಮ್ ಆಫ್ ಗುಡ್‌ನೆಸ್ (ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪ)" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Solomon">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-hottype-solomon.htm|title=J.K. Rowling Interview|last=Solomon|first=Evan|date=13 July 2000|publisher=CBCNewsWorld Hot Type|accessdate=12 January 2009|archive-date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110423011613/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-hottype-solomon.htm|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಗಲ್, ನೀಳಕಾಯದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಬನ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ರೂಪ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಬೆಕ್ಕಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್ ಮನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಡೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಮಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್‌ರಂತಲ್ಲದೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವೊದಗಿದರೂ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಿಡುಕಿನ ಬಾಹ್ಯರೂಪದ ಕೆಳಗೆ" " ಹಳೆಯ ತುಸು ಮೃದುತ್ವ" ಕೂಡಾ ಇದೆ.<ref name="Scholastic.com">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-scholastic-chat.htm|title=About the Books: transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com|date=16 October 2000|publisher=Scholastic.com|accessdate=12 January 2009|archive-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181025064927/http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-scholastic-chat.htm|url-status=dead}}</ref> ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೊದಲುವುದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆತ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಧ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ಅವನ ನರಗಳು [[ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿ|ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿಗಳೊಂದಿಗಿನ]] ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತಲೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ ತನ್ನನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ರುಮಾಲನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊಕ್ಕೆಯಾಕಾರದ ಮೂಗು, ಕಂದುಹಳದಿ ಬಣ್ಣ, ಕಪ್ಪಾದ ಜಿಡ್ಡಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್ ಪೋಷನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ, ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಕುತೂಹಲವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಾದ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈತ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಇತರರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವನ್ನಾದರೂ, ತಾನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು, ಮೊದಲ ಭೋಜನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಗಾಯದ ಗುರಿತಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಗುಂಡುಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೋವಿನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ಸ್ನಾಪ್ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನ ಅನುಯಾಯಿ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಹಾಗ್ರಿಡ್, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ-ರಾಕ್ಷಸ ಗಾತ್ರದ{{convert|12|ft|m}} ಎತ್ತರವಿರುವ ಜಡೆಗಟ್ಟಿದ ಸಿಕ್ಕು ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ ಹೊಂದಿರುವ, ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಂತ್ರದಂಡವು ಮುರಿದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಈತನಿಗೆ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಡನೆ ಯಥೇಚ್ಛ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ "ಶಾಲೆಯ ಬೇಟೆಕಾವಲುಗಾರ" ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್‌ಗೆ ಉತ್ಕಟವಾದ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಬೇಗ ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ, ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷವು ಆತನನ್ನು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅನರ್ಹನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಯ ಪಾಲಕರಾದ ಫಿಲ್ಚ್ ಶಾಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ವೀಸ್ಲೆ ಅವಳಿಗಳಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರರಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಅವನ ಬೆಕ್ಕು, ಶ್ರೀಮತಿ. ನೋರ್ರಿಸ್, ಅನುಚಿತವಾಗಿ, ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು: ಕುಬ್ಜ, ಗಿಡಮೂಲಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ಪ್ರೌಟ್, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಫ್ಲಿಟ್‌ವಿಕ್, ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೊತೆ ವಿವೇಕಯುತ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದ ಪುಟ್ಟದಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಶ್ಲೋಕದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿದ್ರಾಜನಕ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬಿನ್ನ್ಸ್, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಇಷ್ಟಪಡದ ದೆವ್ವ ಮತ್ತು, ಶಿಸ್ತಿನ ಆದರೆ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಪರರಾದ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಕ್ವಿಡಿಚ್ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಮೇಡಮ್ ಹೂಚ್‌ರನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತಂಟಲಮಾರಿ ಪಿಶಾಚಿ ಪೀವ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ತನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <div style="display:none; background:#66fcfc; border:solid 1px silver;" comment=""****** used ********"> ರೋಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವೆರ್ನೋನ್ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಾಮಸೂಚಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ ಮಗುವಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಯು ತನ್ನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ತನಗಾದ ದುಃಖದ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರ್ರೋಲಿಂಗ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು "ಬಡಕಲ ಶರೀರದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿರುವ, ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದ ಬಾಲಕನನ್ನಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನಗೆ ಇರುವ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ"<ref name="jkrbio" /> ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ದುಃಖದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಲನ್ನು ಆವನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.<ref name="hilary" /> ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ರೋನಾಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಜರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾನ್‌ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಉತ್ತಮ ಗೆಳೆಯನನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀವು ಬಯಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ’.<ref name="Harry Potter and Me" /> ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳನ್ನು "ಅವಳ ಸ್ವೊಟಿನೆಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಯ"ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ<ref name="EBF 2004" /> ಜೊತೆಗೆ "ಬಹಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ" ಸ್ನೇಹಿತೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="EBF 2004" /> ರೋಲಿಂಗ್ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ. ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿದ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಮಾನುಶ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ನ ಮುಖ್ಯಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಆಲ್ಬಸ್ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್ ಎಂಬುರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ‘ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್’ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷ್ಠುರವಾದಿ ಮಿನರ್ವಾ ಮೆಕ್ ಗೊಂಗಾಲ್ ಈತನ ಬಲಗೈ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಲೇಖರ ಪ್ರಕಾರ ‘ತೋರ್ಕೆಯ ಸಿಡುಕು ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.’ "ಹಳೆಯ ಮೃದುತನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ"<ref name="Scholastic.com" />. ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅರೆ ರಾಕ್ಷಸ (half-giant) ರುಬೈಸ್ ಹಾಗ್ರಿಡ್ ವು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಆತನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟತನದಿಂದ ಆ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೆವರಸ್ ಸ್ನೇಪ್‌ರನ್ನು ದುಷ್ಟನೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Connection">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|title=Lydon, Christopher. J.K. Rowling interview transcript|date=12 October 1999|publisher=The Connection (WBUR Radio)|accessdate=12 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320014759/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|archive-date=20 ಮಾರ್ಚ್ 2018|url-status=dead}}</ref> ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವೈರೆಲ್ ಅವರನ್ನೂ ಸಹ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಡಾರ್ಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಎಂಬಾತ ಇದ್ದಾನೆ. ಈತ ಗಣ್ಯರ ನಾಯಕತ್ವವಾದಿ<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm#p12|title=J.K. Rowling interview transcript|last=Lydon|first=Christopher|date=12 October 1999|publisher=The Connection|accessdate=22 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320014759/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm#p12|archive-date=20 ಮಾರ್ಚ್ 2018|url-status=dead }}</ref>, ಹಣಪಾತಕಿ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದುಷ್ಟ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಈತ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮುಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನು. ೧೯೯೯ರ ರೋಲಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವನ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿಲ್ಲ: {{blockquote|The basic idea... Harry, I saw Harry very very very clearly. Very vividly. And I knew he didn't know he was a wizard. [...] And so then I kind of worked backwards from that position to find out how that could be, that he wouldn't know what he was. [...] When he was one year old, the most evil wizard for hundreds and hundreds of years attempted to kill him. He killed Harry's parents, and then he tried to kill Harry—he tried to curse him. [...] And—so—but for some mysterious reason, the curse didn't work on Harry. So he's left with this lightning bolt shaped scar on his forehead and the curse rebounded upon the evil wizard, who has been in hiding ever since.<ref>{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 |access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=30 ಜುಲೈ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070730185157/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |url-status=dead }}</ref>}} </div hidden cmt="***** end of old content to be mined out ****"> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಜನಮನ್ನಣೆ== ===ಬೆಳವಣಿಗೆ === ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಜೋ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ<ref>J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತು ನೊಮ್ ಡೆ ಪ್ಲಮ್ J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು: {{Cite book | url=http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | title="Red Nose Day" Online Chat Transcript | publisher=BBC Online | date=12 March 2001 | accessdate=16 April 2008 | archive-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081204113541/http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | url-status=dead }}<br>ಅವರು ಎಂದಿಗೂ "ಜೊ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:{{Cite book | publisher=Canadian Broadcasting Corporation | url=http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | title=J.K. Rowling: CBC Interview #1 | date=26 October 2000 | accessdate=19 March 2006 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20011027070501/http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | archivedate=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 | url-status=live }}<br>ಪುಸ್ತಕದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪುಟ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು "ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|page=copyright notice| isbn=0747532745}}</ref> ಅವಳ ಗೆಳೆಯನನ್ನು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಸಸ್ತಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, " ಒಂದುವಾರದ ವಾಸಥಳದ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ ನಾನು ಉಗಿಬಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದ ’ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌’ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದೆನು. ಚಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಎಲುಬಿನ ಸಣ್ಣ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಕನೇ ತಾನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮಾಂತ್ರಿಕನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಲುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ’''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್'' ‌’ನ್ನು ಅದೇ ಸಂಜೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ಪುಟಗಳು ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಂತೆ ನನಗನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ".<ref name="hilary">{{cite web|url=http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|title=Interview with JK Rowling, Author of Harry Potter|last=Riccio|first=Heather|date=1995–2009|publisher=Hilary Magazine|accessdate=12 January 2009|archive-date=31 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|url-status=deviated|archivedate=31 ಜನವರಿ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html}}</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು. ಈ ನೋವನ್ನು ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಾರಿಯಾದ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="hilary" /> ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ತನ್ನ ಆರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮೇಲೆ ವ್ಯಯಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ £೪,೦೦೦ ಗೌರವಧನವನ್ನು ಸ್ಕೊಟಿಷ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ ಕೌಂನ್ಸಿಲ್‌ ಇವರಿಂದ ಪಡೆದಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ನಂತರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಸಂಧಿಸಿದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯು ಇವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಮಾರಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಇದೊಂದು ತುಂಬ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೯೦,೦೦೦ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ಮೂಲಕ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲ್ಪನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಯಾರಿ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />, ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಎಂಟು-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗಳು "ಇದು ಎಲ್ಲದರಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{cite journal|date=3 July 2005|title=Revealed: the eight-year-old girl who saved Harry Potter|journal=[[The Independent]]|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|accessdate=20 May 2009 | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804080639/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|archivedate=4 Aug 2009}}</ref> ===ಯು.ಕೆ. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== [[File:Harry Potter Platform Kings Cross.jpg|thumb|ನಿಜವಾದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಿಲುದಾಣ 9¾ ದ ಅನುಕರಣ, ಒಂದು ಸರಕಿನ ಟ್ರೊಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಯದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ-ದಾರಿ ಪಾರಾಗಿದೆ.]] ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ ಬೆರಿಯು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವರಿಗೆ £೨,೫೦೦ ಮುಂಗಡವನ್ನು ನೀಡಿ<ref>{{cite web|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc.| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton|first=John|last=Lawless|accessdate = 9 September 2006|year=2005}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಹೇಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಉದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಬರಹಗಾರರ ಹೆಸರಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ಪುರುಷ ಬರಹಗಾರರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಓದುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಹೆಸರನ್ನು ''ನೊಮ್‌ ದೆ ಪ್ಲಮ್‌'' ಜೆ.ಕೆ. ರಾಲಿಂಗ್‌ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಲುಮ್ಸ್‌ಬರಿ ''ಫಿಲಾಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಅನ್ನು ಆರಂಭದ ೫೦೦ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ರತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೂರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|title=The Phenomenon of Harry Potter|last=Elisco|first=Lester|date=2000–2009|publisher=TomFolio.com|accessdate=22 January 2009|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|url-status=deviated|archivedate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp}}</ref> ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇವನು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಓದಲು ಸೂಚಿಸಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿದನು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಾದಾರಿತವಾಗಿದ್ದವು.ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಹೆರಿಟೆಜ್‌ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಡಿ$೩೩,೪೬೦ ಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://historical.ha.com/common/view_item.php?Sale_No=675&Lot_No=31059 |title=J.K. Rowling: The Rare True First Edition of the First Harry Potter Book, Harry Potter and the Philosopher's Stone.... (Total: 1 Items) Books: Children's Books |publisher=Historical.ha.com |date=25 October 2007 |accessdate=9 September 2010}}</ref> ೨೮, ಜೂನ್‌ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಕೋಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಪ್ರಾಸರ್‌ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರ್ಣನಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing">{{cite book|last=Eccleshare|first=J.|title=A guide to the Harry Potter novels|publisher=Continuum International|year=2002|pages=7–14|chapter=The Publishing of a Phenomenon|isbn=0826453171|url=https://books.google.com/?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=%22a+hugely+entertaining+thriller%22+Rowling+%22a+first-rate+writer+for+children%22+scotsman|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಇದು "ಅತ್ಯಂತ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವ ಮನರಂಜನೆಯ" ಕತೆಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಲಿಂಗ್‌ "ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ"ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews">{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=Reviews of the Novels|pages=53–55|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ''ದಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮರುವಿಮರ್ಷೆಯಲ್ಲಿ "ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ದೂರೀಕರಿಸುವ ಒಂದಾದರೂ ಮಗುವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಿಂತ ಹೊರಗಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸತೊಡಗಿದವು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ‌, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಎಂಡ್‌ ''ದಿ ಮೇಲ್‌ ಆನ್‌ ಸಂಡೇ'', ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮರುನೋಟಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ರಿಕೆಯಾದ ''ಬುಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್‌ ಕೀಪ್ಸ್‌'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಯು.ಕೆ. ಆವೃತ್ತಿಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌ ನ ೯ ರಿಂದ ೧೧ರ ವರೆಗಿನ ವಯೋಮಿತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|year=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ''ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮಕ್ಕಳ ಮತದಾನದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಇದು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಯು.ಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>ದಿ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಯಂಗ್ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್ ಪೆಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಒಫ್ ದಿ ಯಿಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಬಿರ್ಮಿಂಘಾಂ ಕೆಬಲ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ದಿ ಶೆಫೀಲ್ಡ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್.</ref> ಅದೂ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದುವೇ ಆಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಕೂಡ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಗ್ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಸೇರಿತ್ತು,<ref>{{cite web| publisher=Arthur A. Levine Books| url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| title=Awards| first=Levine| last=Arthur| accessdate=21 May 2006| archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| url-status=deviated| archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> ಆದರೆ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಸಂದ್ರಾ ಬೆಕೆಟ್‌ ಇವನು, ಪುಸ್ತಕವು ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಜನಪ್ರೀಯತೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ರೋಲ್ಡ್‌ ದಾಲ್‌ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿಮರ್ಷಿಸಿದನು.<ref name="Beckett2008Crossover" /> ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ಅವೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೀಡುವ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರ'' ಸಂಘದಿಂದ ನೀಡುವ ’ವರ್ಷದ ಬರಹಗಾರ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯು ೩೦೦,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/childrens-books-bestsellers-1083288.html|title=Children's Books: Bestsellers |date=27 March 1999|publisher=[[The Independent]]|accessdate=16 May 2009 | location=London}}</ref> ಮತ್ತು ಕತೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಯು.ಕೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ತಲೆಬರಹವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೧ರಿಂದಲೂ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|title= Harry Potter hides fall in number of books sold a downturn in book sales|last=Jury|first=J.|date=22 December 2001|accessdate=16 May 2009 | work=The Independent | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531002218/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|archivedate=31 May 2008}}</ref> ಅಂಧ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ೧೯೯೮ ಮೇ ದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಬ್ರೇಯಲಿ ಪ್ರೆಸ್‌ನವರು ಬ್ರೇಯಲಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite book|last=Thomas|first=S.|title=The Making of the Potterverse: A Month-by-Month Look at Harry's First 10 Years|publisher=ECW Press|year=2007|page=5|isbn=1550227637|url=https://books.google.com/?id=f6y2_oFOcjQC&pg=PA5&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22++%22Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone%22+braille#PPA5,M1|accessdate=28 May 2009}}</ref> ಹಾಗ್‌ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಲಂಡನ್ನು ಬಿಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ ಪಾರ್ಮ್‌ ೯¾, ಇದು ೯ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಸಾಗುವಾಗ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜರು ದಾಟಿಂದತೆ ಬಾಸವಾಗುವ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.networkrailmediacentre.co.uk/Content/Detail.asp?ReleaseID=4177&NewsAreaID=2&SearchCategoryID=8|title=Platform alteration for Hogwarts Express as King’s Cross upgrade steps up a gear|date=17 February 2009|publisher=[[Network Rail]]|accessdate=15 May 2009|archive-date=22 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8|url-status=deviated|archivedate=22 ಜುಲೈ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8}}</ref> {{Clear}} ===ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== <div style="float:right;border:solid 1px silver;margin-left:3px;padding:3px"> {| class="wikitable" |+ ಯುಕೆ ಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಾದದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು<td><ref name="Nel2004JellyJello" /><ref>{{cite web|url=http://www.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|title=Differences in the UK and US Versions of Four Harry Potter Books|date=21 January 2008|publisher=FAST US-1|accessdate=17 August 2008|archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319041313/http://www15.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|url-status=dead}}</ref></td> !ಯುಕೆ !ಅಮೆರಿಕಾದ |- | ಮಮ್, ಮ್ಯಮ್ | ಮೊಮ್ |- | ಶೆರ್ಬತ್ ಲೆಮನ್ | ಲೆಮನ್ ಡ್ರೊಪ್ |- | ಮೊಟರ್‌ ಬೈಕ್ | ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ) |- | ಚಿಪ್ಸ್ | ಫ್ರೈಸ್ |- | ಕ್ರಿಸ್ಪ್ | ಚಿಪ್ |- | ಜೆಲಿ | ಜೆಲ್-ಓ |- | ಜ್ಯಾಕೆಟ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ | ಬೆಕಡ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ |- | ಜಂಪರ್ | ಸ್ವೆಟರ್ |} </div> ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್$೧೦೫,೦೦೦ಗೆ ಸ್ಖೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೊರ್ಪೊರೇಷನ್ ಯು.ಎಸ್. ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೊಲೊಗ್ನ ಬುಕ್ ಫೆರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ದೊಡ್ಡಾ ಮೊತ್ತ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> "ಫಿಲಾಸಫರ್" ಎಂಬ ಪದ ಶೀರ್ಷಕದಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಮಗು ಓದಲು ಇಷ್ಟ ಪಡದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಯೊಚಿಸಿದ್ದರು,<ref name="HP Lexicon">{{cite web|url=http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ss.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |date=2–April-2006|publisher=The Harry Potter Lexicon|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರೆಕಾದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡಿತು ರೌಲಿಂಗ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಶೀರ್ಷಕೆಯಲ್ಲಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್''.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>{{cite web|url=http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|year=2004|accessdate=5 January 2009|publisher=Jon Haglund|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203048/http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾ ತಾನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿರುವರು ಎಂದು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref name="darkmark-bbc">[http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&amp;t=J.K.%20Rowling:%20BBC%20Online%20Chat J.K. ರೌಲಿಂಗ್: BBC ಆನ್‍ಲೈನ್ ಚ್ಯಾಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923212904/http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&t=J.K.%20Rowling%3A%20BBC%20Online%20Chat |date=23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 }}. ಬಿಬಿಸಿ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೧. ೧೯ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ಬದಲಾವಣೆ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಿದ್ಯೆಯ]] ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ ನೆಲ್ ಸೂಚಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಇತರ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಬದಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಕ್ರಂಪೆಟ್‌ಗಳು" ಯುಎಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಫಿನ್"‌ಗೆ. ಪ್ರಮಾಣಕ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಮ್" ಹಾಗೂ ಸಿಮಸ್ ಫಿನೆಗನ್‌ರ ಐರಿಷ್ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದ "ಮ್ಯಮ್" ಇವೆರಡರಿಂದ "ಮೊಮ್"‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ನಂತರದ ಪುಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅವರು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಿಸಿದಗಿಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುವಾದಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ನೆಲ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಪಿಎಡಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref name="Nel2004JellyJello">{{cite book |last=Nel|first=P.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=261–269 |chapter=You Say "Jelly", I Say "Jell-O"?|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಶೀರ್ಷಕೆಗಳ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಯು.ಕೆ. ಪ್ರತಿಗಳು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚೆ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾ ಕಾರಣ, ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಓದುಗರರು ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು.<ref>{{cite journal|last=Cowell|first=A.|date=18 October 1999|title=Harry Potter and the Magic Stock; A Children's Book Series Helps Rejuvenate a British Publisher|journal=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1999/10/18/business/harry-potter-magic-stock-children-s-book-series-helps-rejuvenate-british.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ''ಕಿರ್ಕಸ್ ರಿವ್ಯೂಸ್'' ಹಾಗೂ ''ಬುಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್'' ಅಂತಹ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು, ಅವು ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಮನೋರಂಜನೆ-ನಿರ್ಣಯಿತ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಒಳನುಗ್ಗುವ ತಜ್ಞರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು (ರೌಲಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಜಟಿಲತೆ, ಆಳತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ''ಕೊಆಪರೆಟಿವ್ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಚಾಯಿಸಸ್'' ತರಹದ ಒಂದು) ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೇಳೆಯಿತು.<ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone" /> ''ದಿ ನ್ಯೂ ಯೊರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ''ದಿ ಬೊಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ಹಾಗೂ ಮೈಕಲ್ ವೈನ್ರಿಪ್ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಅತಿ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗ ಎಂದು ದೂರಿದರು ಸಹ<ref name="Nel2001GuideReviews"/><ref name="NYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/books/99/02/14/reviews/990214.14childrt.html?_r=1&scp=1&sq=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone%20Book%20review&st=cse |title=Children's Books|last=Winerip|first=Michael|date=14 February 1999|publisher=New York Times|accessdate=12 January 2009 }}</ref> ಅವರು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಇತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews" /> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿತು, ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ'' ಯ ೧೯೯೮ಯಿನ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ೧೯೯೮ರ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ೧೯೯೮ರ ''ಪೇರೆಂಟಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿನ್‌ಯಿನ '''ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು,<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ದಿ ಸ್ಖೂಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೊಸಿಯೆಷನ್‌ನ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />''' '' ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಮ್ಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ''ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆರಿತು,<ref>{{cite web|url=http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|title=New York Times Best Seller Number Ones Listing Fiction By Date|publisher=Hawes Publications|accessdate=16 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209040712/http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ಹಾಗೂ ೨೦೦೦ವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವಿತ್ತು, ಇತರ ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವವರೆಗೂ ಅದು ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref name="Beckett2008Crossover">{{cite book|last=Beckett|first=S.L.|title=Crossover Fiction|publisher=Taylor & Francis|year=2008|pages=112–115|chapter=Child-to-Adult Crossover Fiction|isbn=041598033X|url=https://books.google.com/?id=9ipnQ2ryU7IC&pg=PA114&lpg=PA114&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+book+sales+bestseller|accessdate=16 May 2009}}</ref><ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone">{{cite web|url=http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone|title=20th-Century American Bestsellers|last=[http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/ Unsworth]|first=J.M.|accessdate=16 May 2009|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer's+Stone|url-status=deviated|archivedate=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone}}</ref> ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿಯ '''ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಚಿತ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ''' '' '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೭ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೬.೬ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|title=All-Time Bestselling Children's Books|date=17 December 2001|publisher=Publishers Weekly|accessdate=22 January 2009|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428084205/http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|url-status=dead}}</ref>''' '' ಮೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕದ ೧೦ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪ್ರತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆರಂಭದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹತ್ತನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638|title=Scholastic Reveals Sorcerer's Stone Anniversary Edition|date=20 May 2008|publisher=MuggleNet.com|accessdate=12 January 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531033153/http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638 | archivedate=12 May 2008}}</ref> ===ಅನುವಾದಗಳು=== {{Main|Harry Potter in translation}} ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಅಧಿಕೃತ ಅನುವಾದಗಳು ೬೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದವು.<ref name="Translations for Harry Potter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7649962.stm|title=Rowling 'makes £5 every second' |date=3 October 2008|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=17 October 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2008/jun/18/harrypotter.artsandentertainment|title=Harry Potter breaks 400m in sales|date=18 June 2008|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=17 October 2008 | location=London | first=Guy | last=Dammann}}</ref> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಬ್ಲೋಮ್ಸ್ ಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ,<ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harrius Potter et Philosophi Lapis|coauthors=Needham, P.|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2003|isbn=1582348251|language=Latin}}</ref><ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|coauthors=Wilson, A.|title=Άρειος Ποτηρ καὶ ἡ τοῦ φιλοσόφου λίθος|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2004|isbn=158234826X|language=[[Ancient Greek]]}}</ref> ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಅನುವಾದವನ್ನು "ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಗದ್ಯದ ಒಂದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek">{{cite journal|last=Brennan|first=T.|date=7 August 2005|title=J. K. Rowling, Harry Potter and the Philosopher's Stone. Translated into Ancient Greek by Andrew Wilson|journal=Bryn Mawr Classical Review|publisher=[[Bryn Mawr College]]|url=http://bmcr.brynmawr.edu/2005/2005-08-07.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ===ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು=== ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್'' , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೨ ಜುಲೈ ೧೯೯೮ರಂದು ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨ ಜೂನ್‌ ೧೯೯೯ರಂದು ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=[[Toronto Star]]|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822142647/http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archivedate=2008-08-22|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸ್ನರ್ ಒಫ್ ಅಸ್ಕಬಾನ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ೮ ಜುಲೈ ೧೯೯೯ರಂದು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಂದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates" /><ref name="Harry Potter US — Scholastic" /> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೊಬ್ಲೆಟ್ ಒಫ್ ಫೈಯರ್'' ೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ರಂದು ಬ್ಲುಮ್ಸ್ ಬರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಒಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಸರಣಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಉದ್ದ ಪುಸ್ತಕ, ಯುಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೭೬೬ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೮೭೦ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03EFDC163CF937A25754C0A9659C8B63|title=Harry Potter and the Internet Pirates|publisher=The New York Times|accessdate=21 August 2008 | first=Amy | last=Harmon | date=14 July 2003}}</ref> ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೦೩ರಂದು ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jan/16/harrypotter.books|title=Harry Potter and the hottest day of summer|last=Cassy|first=John|date=16 January 2003|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ಅನ್ನು ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21 August 2008 | date=23 July 2007}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಲೊಸ್]]'' ,೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೭ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು: ೨.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೮.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |date=23 July 2007|publisher=BBC|accessdate=20 August 2008}}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರ=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)}} [[File:HP1 posters.JPG|thumb|300px|right|ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು]] ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ಗೆ £೧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ($೧,೯೮೨,೯೦೦) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="WiGBPd About Harry">{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|publisher=[[The Australian Financial Review]]|title=WiGBPd About Harry|date=19 July 2000|accessdate=26 May 2007|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109034910/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೇ ಇರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್‌ ಬೆಡಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ರಂತಹ ಐರಿಷ್ ನಟರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ನಟರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Harry Potter and the Philosopher's Stone">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/16/jkjoannekathleenrowling|publisher=Guardian Unlimited|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|date=16 November 2001|accessdate=26 May 2007 | location=London}}</ref> ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಟವರ್ಗದ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ,<ref>{{cite news|url=http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070404184713/http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archivedate=2007-04-04|publisher=Warner Brothers|title=Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson bring Harry, Ron and Hermione to life for Warner Bros. Pictures: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone|date=21 August 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಜುಲೈ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="greg">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|accessdate=30 May 2007|author=Schmitz, Greg Dean|publisher=Yahoo!|archive-date=29 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529214251/http://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|url-status=dead}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="BBCFilmPreview">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/1634408.stm |title=Potter Casts Spell at World Premiere |accessdate=23 September 2007 |date=15 November 2001 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |title=Bewitched Warner Bros. Delays Potter |accessdate=8 July 2007 |date=17 May 2000 |publisher=IGN |author=Brian Linder |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209125829/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |url-status=dead }}</ref> ರೋಟನ್ ಟೊಮ್ಯಾಟೊಯಿಸ್‌ನ ಒಂದು ೭೮% ಹೊಸ ಅಂಕನೀಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು,<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/harry_potter_and_the_sorcerers_stone/ |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001) |accessdate=8 July 2007 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> ಮತ್ತು ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ೬೪% ಅಂಕಗಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು" ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |accessdate=20 July 2007 |publisher=[[Metacritic]] |archive-date=11 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |url-status=deviated |archivedate=11 ಜುಲೈ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone }}</ref> ===ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)}} ವಿರಳವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೧ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಕಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು: {| class="wikitable sortable" |- ! ಪ್ರಕಾಶಕ ! ವರ್ಷ ! ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ! ಮಾದರಿ ! class="unsortable"| ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ ಅಂಕ ! class="unsortable"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | 2001 | ಎಮ್‌ಎಸ್ ವಿಂಡೋಸ್ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|last=Casamassina|first=M.|date=16 November 2001|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090907015004/http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೫%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> |- | ಆಸ್ಪೈರ್ | ೨೦೦೨ | ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ೯ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|title=Harry Potter and The Sorcerer's Stone (Mac)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215013134/http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|url-status=dead}}</ref><ref name="CVG2002HPSS" /> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/search/process?sort=relevance&termType=all&ts=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone&ty=3&x=0&y=0|title=Search results: Harry Potter and the Sorcerer's Stone (games)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009}}</ref> | ವಿಂಡೋಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆಯೇ<ref name="CVG2002HPSS">{{cite web|url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=27945|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Mac)|date=15 April 2002|publisher=Future Publishing Limited|accessdate=25 May 2009}}</ref> |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಕಲರ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBC)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110209171948/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames" /> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ | "ಅಡ್ವೆಂಚರ್/ಪಜಲ್" ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|accessdate=25 May 2009|archive-date=26 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090726050912/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (GameCube)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090828234635/http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೨%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Cube)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS)|accessdate=25 May 2009|archive-date=24 ನವೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091124125028/http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PSX)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೨ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.ps2.ign.com/objects/570/570208.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (PS2)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೬%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS2)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Xbox)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030185943/http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೯%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Xbox)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |} ==ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದ== {{Main|Religious debates over the Harry Potter series}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್‍ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳು ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸೈತಾನಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾಟ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯೆಂದು ಸರಕಾರವೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವಾಗ ಈ ಸರಣಿಯ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿಸುವುದು ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಡಳಿತದ ಮಧ್ಯೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.<ref name="timeline">{{cite web|title=Next installment of mom vs. Potter set for Gwinnett court|author=Ben Smith|work=Atlanta Journal-Constitution|url=http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070601155533/http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archivedate=1 June 2007|year=2007|accessdate=8 June 2007}}</ref><ref name="mallory1">{{cite news|url=http://msnbc.msn.com/id/15127464/|title=Georgia mom seeks Harry Potter ban|agency=Associated Press|date=4 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610235925/http://msnbc.msn.com/id/15127464/|archive-date=10 ಜೂನ್ 2009|access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011|url-status=dead}}</ref><ref name="mallory2">{{cite web|title=Harry Potter Appeal Update|author=Laura Mallory|url=http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|year=2007|accessdate=16 May 2007|publisher=HisVoiceToday.org|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204020330/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|url-status=deviated|archivedate=19 ಜನವರಿ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119011624/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm}}</ref> ಈ ನಡುವೆ ೧೯೯೯-೨೦೦೧ರ ಅಮೇರಿಕಾನ್ ಲೈಬ್ರೆರಿ ಆಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಗ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]] ದೇಶಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚುಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.<ref name="bulgaria">{{cite web|title=Bulgarian church warns against the spell of Harry Potter|author=Clive Leviev-Sawyer|work=Ecumenica News International|url=http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|year=2004|accessdate=15 June 2007|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|url-status=deviated|archivedate=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394}}</ref><ref name="thrace">{{cite web|title=Church: Harry Potter film a font of evil|work=Kathimerini|url=http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_politics_100021_14/01/2003_25190|year=2003|accessdate=15 June 2007}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೆಟ್ಸ್‌]]ನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್|ಇರಾನ್‌]]ನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು.<ref name="UAE">{{cite news|title=Emirates ban Potter book|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1816012.stm|accessdate=10 July 2007 | date=12 February 2002}}</ref><ref name="Iran">{{cite web|title=Iranian Daily: Harry Potter, Billion-Dollar Zionist Project|work=The Mimri blog|url=http://www.thememriblog.org/blog_personal/en/2269.htm|accessdate=10 September 2007}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಸರಣಿ ಮೇಲಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಬ್ಭಾಗಗೊಂಡವು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ''ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಗೌರವ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟಿಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಸರಣಿ ಇಂದ್ರ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಜಗತಿನ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಠಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|last=O'Brien|first=M.|date=21 April 2003|journal=[[Catholic World Report]]|url=http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|accessdate=15 May 2009|title=Harry Potter - Paganization of Children|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420124020/http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಜೋಸೆಫ್ ರಾಟ್‌ಜಿಂಗರ್ ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೋಪ್]] ಆದರು ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂಬಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು "ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಪ್ರಲೋಭನ, ಇವು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಅತ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆಳವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು,<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|title=Harry Potter and the Vatican enforcer|last=Malvern|first=J.|date=14 July 2005|publisher=The Times|accessdate=15 May 2009|location=London|archive-date=15 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090515003800/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಮ್ತರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Pope Opposes Harry Potter Novels">{{cite news|url=http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|publisher=LifeSite News|title=Pope Opposes Harry Potter Novels - Signed Letters from Cardinal Ratzinger Now Online|date=13 July 2005|accessdate=13 March 2007|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070428081100/http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|url-status=dead}}</ref> ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಆರ್ಚ್ ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರು ಕಾರ್ಡಿನನ್ ರಾಟ್ಜಾಂಗರ್‌ರ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /> ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಯೋಮಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚ್ ಪಕ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನ್‌ಸೈನರ್ ಪೀಟರ್ ಫೀಟ್‌ವುಡ್, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಕಥೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನ್ವಿವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ರೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೈತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ತ್ಯಾಗದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /><ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|year=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಪಂದನೆಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. ಸೈದಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಠಿಕೋನದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಧಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿ ತಂದ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಇದು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು.<ref name="womanyear">{{cite news|title=Time Person of the Year Runner Up: JK Rowling|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|accessdate=23 December 2007|date=19 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ವಾಸ್ತವತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎಮಿಲಿ ಗ್ರೈಸಿಂಗರ್ ಬರೆದರು, ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ಯಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಮೊದಲ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಆತನಿಗೆ ಅದು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ರೀತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಆಳವಾದ ಜಾದು ಮಾಟಗಾರರು ಜಾದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಾಟರ್ ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ವೊಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಟ್, ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾಗುವುದು ಮೂಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|year=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ==ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳು == ರಾಲಿಂಗ್‌ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫಿಲಿಫ್‌ ನೆಲ್‌ ಜಾನೆ ಔಷ್ಟೆನ್‌ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದುವಂತಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಅಂದರೆ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಿಸಿ ನಂತರ ಪಾತ್ರವಿವರಣೆಯು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಕಥಾನಾಯಕಿಯಂತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮರುವಿಮರ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍'' ನ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯು ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಉದ್ರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು. ಎರಡೂ ಲೇಖಕರೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್‌ ಕಥೆಗಳಂತೆ<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Author|pages=13–15|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಮಾಂದ ಕೊಕರೆಲ್‌ ವಿಮರ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯಜಮಾನರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Cockrell2004Password">{{cite book |last=Cockrell|first=A.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=23–24 |chapter=Harry Potter and the Secret Password|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ರಾಲಿಂಗ್‌, ನಾರ್ನಿಯಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬರಹಗಾರನಾದ ಸಿ.ಎಸ್‌.ಲೆವಿಸ್‌ ನಂತೆ, ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತದೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ನೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂಶವೆನೆಂದರೆ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತಿಗಳಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕೂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಳಪು, ಮಕ್ಕಳ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕಥೆಗಳು, ''ಬೆಳವಣಿಗೆ ಚಿತ್ರಣ'' ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Novels|pages=51–52|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹಲವು ವಿಮರ್ಷಕರು ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನ್ನು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೦ರಿಂದ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರೂ ಕೂಡ ಯಾರು ಕೂಡ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ನಿಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು. ಹತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪುಸ್ತಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ನಿಜವಾದ ಜನಪ್ರೀಯ ಲೇಖಕನೆಂದರೆ ಆರ್‌.ಎಲ್‌.ಸ್ಟೈನ್‌. ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳ ಮರುಜೋಡಿತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ದರ್ಸ್ಲೆ ದಂಪತಿಗಳು ಆಳಿನಂತೆ ನೋಡಿದಂತೆ ''ಜೆಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗೈಂಟ್‌ ಪಿಚ್‌'' ನ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಒಬ್ಬರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಒಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಣ್ಣವನಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡವರಂತೆ ಯೋಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಗ್ರಂಥಪಾಲಕನಾದ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನ್ಯಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ಟೆಪನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣನೆಗಳು ಡೈಗೊನ್‌ ಅಲ್ಲೆಯಂತೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಾಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಇದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /><ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /> ಟ್ಯಾಡ್‌ ಬ್ರೆನ್ನಾನ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಬರವಣಿಗೆಯು ಹೊಮರ್‌ನ ಶೀಘ್ರತೆ, ನೋವು ಮತ್ತು ನೇರ ನೀರೂಪಣೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek" /> ಸ್ಟೆಪನ್ ಕಿಂಗ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಲ್ಲಿ " ಕ್ರಿಡಾಸಕ್ತ ಕಲ್ಪನಾಹಾರಿ ಕಥೆಗಳು ಬ್ರಟೀಷರು ಸಮರ್ಥ"ರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕಿಲಕಿಲ ನಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗದ ಕೆಲಸದ ಗತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|author=[[Stephen King]]|date=23 July 2000|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/books/00/07/23/reviews/000723.23kinglt.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ನಿಕೋಲಸ್ ಟಕರ್ ಮುಂಚಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ '' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಮರು ಅವಲೋಕನ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಇದು ಒಂದು ಹಳೆಯ-ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವರ ಅಡ್ಡಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಡರ್ಸ್ಲೇಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಅವುಗಳ ಗೋಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪಿಲ್ಕ್‌ರ ಕ್ಯಾಟ್ ಮಿಸೆಸ್. ನಾರಿಸ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅನುಚಿತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅನಾಥನಾದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕನು ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ದುರ್ಬಲರೆಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|last=Tucker|first=N.|year=1999|title=The Rise and Rise of Harry Potter |url=https://archive.org/details/sim_childrens-literature-in-education_1999-12_30_4/page/221|journal=Children's Literature in Education|volume=30|issue=4|pages=221–234|doi=10.1023/A:1022438704330}}</ref> ಹಲವಾರು ಇತರ ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉನ್ನತ ಅಂತಸ್ತುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರಿನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಇವರು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸಮಾನರೀತಿಗಳನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಒಂದು ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಲ್ಲಿ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನಸ್ತರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಹು-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ; ಹಲವಾರು ಬುದ್ದಿವಂತ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಣ ವರ್ಣದ ಸಂಗತಿಗಳು; ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಲ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್.<ref>{{cite book |last=Westman|first=K.E.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=306–308 |chapter=Specters of Thatcherism|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನಿನ ನೀತಿಯು ಅಡಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುಸಾನ್ ಹಾಲ್ ಬರೆದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಸಂಪುಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿಗೆ, ಬದ್ಧತೆಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನ್ಯಾಯಿಕ ಸವಾಲಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೊಲ್ಡಾಮೊರ್ಟ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹುಚ್ಚು ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆತರಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಮಾಯಾಜಾಲದ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತರುವ ಮನಸ್ಥಿಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮಾಯಾಜಾಲದ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಪರಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಗರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="Hall2003RuleOfLaw">{{cite book|last=Hall|first=S.|title=Reading Harry Potter|editor=Anatol|publisher=Greenwood Publishing|year=2003|pages=147–162|chapter=Harry Potter and the Rule of Law|isbn=0313320675|url=https://books.google.com/?id=-__ICQemqaEC&dq=%22Reading+Harry+Potter:+Critical+essays%22&printsec=frontcover|accessdate=15 May 2009}}</ref> ನೆಲ್‌ನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಲ್ಲದ ಅಂತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದವಾದ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣ, ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಭೌತವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳ,೧೯೯೦ರ ದಶಕಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಭಿನ್ನಲಿಂಗಿವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಬರಹಗಾರ್ತಿಯು ಏಕೈಕ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗಿನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಆನಂದದ ಭಾವನೆಯು ಹ್ಯಾರಿ ವೈಸ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ರಬೀಸ್‌ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮತ್ತು ನಂತರ ರೆಮುಸ್‌ ಲುಪಿನ್‌ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಅವರು ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವ್ಯವಹರಿಸಿದಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="Cockrell2004Password" /><ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|pages=13–15, 47–48|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರುಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಐಹಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೬ ರಿಂದ ೧೭ ವರ್ಷದ ಒಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ೬೦% ಮಕ್ಕಳು ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣಾಫ್ರಿಕಾ ಸೇರಿ ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಕ್ಕಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಧಾರಾವಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲೆರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದಿದ ಮಗುವು ತಾನು ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳನ್ನಾದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿಮುಗಿಸುವುದು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಓದುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತ ಬರಹಗಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Linktext|object lesson}} ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಜೆನ್ನಿಫರ್‍ ಕಾನ್ ಅವರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣಿತಿ ಕಲಿಸಿತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಪ್ ಅವರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕ್ವಿಡಿಷ್ ಕೋಚ್’ ಮಡಮ್ ಹೂಚ್ ಅವರು,ಭೌತಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಭೇಧಿಸಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Conn2002ClinicalTeachers">{{cite journal|last=Conn|first=J.J.|year=2002|title=What can clinical teachers learn from ''Harry Potter and the Philosopher’s Stone''?|url=https://archive.org/details/sim_medical-education_2002-12_36_12/page/1176|journal=Medical Education|volume=36|issue=12|pages=1176–1181|doi=10.1046/j.1365-2923.2002.01376.x|pmid=12472752}}</ref> ಜೋಯ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಅವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕವು, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಈ ರೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.,"ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ,[[ಸಮಾಜ]] ಮತ್ತು ಸಮಾಜೀಕರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಕುರಿತಿದ್ದಾಗಿದೆ".<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು, ಮೊದಲಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍'' ಪುಸ್ತಕದ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಷೇಶವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍ ಮತ್ತು ಫಿಲೋಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪುಸ್ತಕವು, ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅಂಕೆ ಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯನಿವಾಹಕರು]]ಗಳಿಗೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು "ವಿಂಗಡಣೆ,ಯೋಜನೆ,ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಿಕೆಗಳ ಮಾದರಿ ಆಡಳಿತದ" ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ಕಥೆಗಳನ್ನು "ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಜನಂತೆ" ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರೆಂಬ ಶಿಪಾರಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles">{{cite journal|last=Brown|first=S.|year=2002|title=Marketing for Muggles: The Harry Potter way to higher profits|url=https://archive.org/details/sim_business-horizons_january-february-2002_45_1/page/6|journal=Business Horizons|volume=45|issue=1|pages=6–14 | doi=10.1016/S0007-6813(02)80004-0 }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಟಿಕೆವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಹಾಸ್ಬ್ರೋ ಅವರಿಂದ ೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪರವಾನಿಗೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಬಿರ್ಟೀ ಬೋಟ್ಸ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅನಾಲಾಗ್ ಉತ್ಪನ್ನ.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /><ref>{{cite web|url=http://www.timewarner.com/corp/newsroom/pr/0,20812,667633,00.html|title=Hasbro Wins Wide Range of Rights for Harry Potter from Warner Bros. Consumer Products|date=11 February 2000|publisher=Time Warner|accessdate=14 May 2009}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವೀಕ್ಷಕನು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಮಾಯಾಕನ್ನಡಿಯು (ಡಿಸೈರ್) ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ವೇದನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರುಗಳ ಕಾತುರತೆಯು ಹೇಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Mansfiled|first=P.|year=2004|title=Accepting what we can earn from advertising's mirror of desire|journal=BMJ|volume=329|pages=1487–1488| doi=10.1136/bmj.329.7480.1487|pmid=15604193|issue=7480|pmc=535993 }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Wikipedia-Books|Harry Potter}} {{-}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter|Books/Philosopher's Stone|Harry Potter and the Philosopher's Stone}} {{wikiquote}} * [http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ps.html ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಇನ್ಫೋರ್ಮೆಷನ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೊರಿಲೈನ್ಸ್] ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್‌ಯಿಂದ * {{OL_work|id=OL82592W}} {{Harry Potter}} {{DEFAULTSORT:Stone, Harry Potter And The Philosophers}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1997ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1990ರ ಕಲ್ಪನಾಚಿತ್ರಗಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] 7fkfjgp7t5zpwue7360oipiar6auh4i 0 28305 1430501 1430084 2026-09-27T06:28:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430501 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Eurasian tree sparrow | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn">{{IUCN2008|assessors=[[BirdLife International]]|year=2008|id=149116|title=Passer montanus|downloaded=29 January 2009}}</ref> | image = Tree Sparrow Japan Flip.jpg | image_caption = Adult of subspecies ''P. m. saturatus'' in Japan<br />[[:File:Tree Sparrow August 2007 Osaka Japan.jpg|Original image]] reversed | image_width = 300px | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[ಪಕ್ಷಿ|Aves]] | ordo = [[passerine|Passeriformes]] | familia = [[sparrow|Passeridae]] | genus = ''[[Passer]]'' | species = '''''P. montanus''''' | binomial = ''Passer montanus'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | range_map = Passermontanusmap.png | range_map_width = 300px | range_map_caption = '''Afro-Eurasian distribution''' <div style="margin-left: 1em; text-align: left;"> <big>{{Legend2|#FFFF00|Breeding summer visitor|border=1px solid #aaa}}<br />{{Legend2|#007D10|Resident breeder|border=1px solid #aaa}}<br />{{Legend2|#00FFFF|Non-breeding winter visitor |border=1px solid #aaa}}</big> </div> | synonyms = * ''Fringilla montana'' <small>[[Linnaeus]] 1758</small> * ''Loxia scandens'' <small>Hermann 1783</small> * ''Passer arboreus'' <small>Foster 1817</small> }} ''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜಾತಿಯ '''ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ''' ಮರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ|ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಸಮೂಹ]] ದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಇದರ ತಲೆಯ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂಭಾಗ ಕಡು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯಾದ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಬಿಳಿ ಕದಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಜಾತಿಯ ಎರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಏಕರೀತಿಯ ಗರಿಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಯುವಹಕ್ಕಿಗಳು ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಮಂಕಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]] ತಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದ ಯುರೇಶಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದ ಆಗ್ನೇಯಭಾಗ]]ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವುಗಳನ್ನು '''ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್(ಅಮೆರಿಕಾ)ನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಬೇರೆಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಅಥವಾ '''ಜರ್ಮನ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಇವುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ , ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರದ ದೇಶದ ಹೆಸರಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅನೇಕ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ)ವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಗ್ ಪೈ/ಮಡಿವಾಳ ಹಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಸ್ಟಾರ್ಕ್/ಕೊಕ್ಕರೆ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಠ ರೀತಿಯ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಅವುಗಳು ಎರಡು ವಾರಗಳೊಳಗಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಿಗಳ ಸಾಕಣೆಯ(ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಳುಹುಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇತರ ಸಣ್ಣ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಂದ ಸೋಂಕುಗಳು ತಗಲುವುದಲ್ಲದೇ, ತನ್ನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ಇವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಠ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ ಕೂಡ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಮುಕ್ತ ನೆಡುತೋಪುಗಳಿರುವ ಕಡೆ ಇರುವುದಲ್ಲದೇ, ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಳಿಪೋಷಣೆಯನ್ನು(ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ) ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ(ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ) ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಳೆನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಟಾವು ಮಾಡುವ ಕಾಳುಗಳ ಬೆಳೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಮುಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೀಟನಿಯಂತ್ರಕಗಳೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ/ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕಲೆಯಾಗಿ ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಸುಮಾರು ೧೨.೫–೧೪ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ (೫–೫½ ) ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ,<ref name="Mullarney" /> ಸುಮಾರು ೨೧ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ನಷ್ಟು (೮.೨೫ ) ಅಗಲದ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ <ref name="BTO">{{cite web| title= Tree Sparrow ''Passer montanus'' [Linnaeus, 1758] |work= Bird facts | url= http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob15980.htm | publisher=[[British Trust for Ornithology]] |accessdate=೩೦ January ೨೦೦೯ }}</ref> ಮತ್ತು ಇದು ೨೪ ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು (೦.೮೬&nbsp;oz),ಭಾರ(ತೂಕ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಿಂತ ಸುಮಾರಾಗಿ ೧೦% ರಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ.<ref name="BWP">{{Harvnb|Snow|Perrins|1998|pp=1513–1515}}</ref> ವಯಸ್ಕ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂಭಾಗವುಕಡು ಕಂದು ಬಣ್ಣ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತನ್ನ ಪ್ರತಿ (ಎರಡು)ಬಿಳಿಯಾದ ಕದಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಡ್ನಿಯಾಕಾರದ ಕಪ್ಪು ಗುರುತಿನ ಕಿವಿರಂಧ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಗಲ್ಲ, ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಗಂಟಲ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ತಿಳಿ ಕಂದುಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೆಯೇ, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಕಿರಿದಾದ ಬಿಳಿಯ ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲುಗಳು ಮಸುಕಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದರ ಕೊಕ್ಕು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.<ref name="Clement" /> ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಪುಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಯುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಸುಕಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೋಲುತ್ತವೆ.<ref name="Mullarney2">{{Harvnb|Mullarney|Svensson|Zetterstrom|Grant|1999| p=343}}</ref> ರೆಕ್ಕೆಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕಿಗಳಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳ ಮುಖ ಹೋಲಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ;<ref name="BWP" /> ಇವುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಬೂದುಬಣ್ಣವಾಗಿರದೇ, ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ತಲೆಯು ಗಂಡು ಜಾತಿಯ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳಿಗಿಂತ (ಅಂಗಡಿಹಕ್ಕಿಗಳು) ಪೂರಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Mullarney">{{Harvnb|Mullarney|Svensson|Zetterstrom|Grant|1999| p=342}}</ref> ವಯಸ್ಕ ಮತ್ತು ಯುವ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಶರಧೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿತ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ (ಶರೀರ ಗಾತ್ರ)ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗರಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಲು ಸಹಕರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂಶವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="lind2">{{cite journal | last= Lind | first= Johan | coauthors= Gustin, Marco; Sorace, Alberto | year= 2004 | title= Compensatory bodily changes during moult in Tree Sparrows ''Passer montanus'' in Italy | journal= Ornis Fennica | volume= 81 | pages= 1–9 | url= http://www.zoologi.su.se/research/anti-predator/LindEtAl2004OrnFenn.pdf | format= PDF | doi= | access-date= 2011-03-20 | archive-date= 2015-11-07 | archive-url= https://web.archive.org/web/20151107052833/http://www.zoologi.su.se/research/anti-predator/LindEtAl2004OrnFenn.pdf | url-status= dead }}</ref> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಇಂಪಾದ ಧ್ವನಿಯಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತರ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನ ''ಧ್ವನಿಯು'' ಆಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಕೀರಲುಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಡುಸಾಗಿ ''ಕೂಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ'' .<ref name="BWP" /> ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಮಿಸ್ಸೋರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಹಕ್ಕಿ ಸಮೂಹದ ಧ್ವನಿಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಈ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ಸೀಮಿತ ವಿಧದ ಮೇಮೆಗಳು (ಅನುಕರಣೆ)ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆಯಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳಿಗಿಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮೂಹಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ತಳಿವೈವಿಧ್ಯತೆಯ. ನಷ್ಟದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮವೂ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="lang">{{cite journal| last= Lang | first= A. L. | coauthors= Barlow J. C.| year=1997 | title= Cultural evolution in the Eurasian Tree Sparrow : Divergence between introduced and ancestral populations | journal= [[The Condor (journal)|The Condor]] | volume=೯೯ | issue= ೨| pages=೪೧೩–೪೨೩ | url = http://jstor.org/stable/1369948| doi =10.2307/1369948 }}</ref> ==ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರ== [[File:Linnaeuspage183.jpg|thumb|alt=ಒಂದು ಹಳೇ ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆ|ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋದ ಗೂಡಿನ ವಿವರ<ref>"F[inch]. ಮಬ್ಬು ಬಣ್ಣದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು</ref>]] ಜಗತ್ತಿನ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ ವರ್ಗದ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ|ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯೆಂದರೆ ]] ''ಪ್ಯಾಸರ್'' , ಇದು (ಪ್ಯಾಸರೀನ್)ಸಣ್ಣ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೂಲ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೫–೨೫ ಪ್ರಭೇದ(ಜಾತಿ)ಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="anderson">{{Harvnb|Anderson|2006| p=5}}</ref> ಈ ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇದದ ಸದಸ್ಯರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ , ಮಂದವಾದ ಮರಮಟ್ಟುಗಳು, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಂದವಾಗಿ ಇರುವಂತಹ ಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ(ಅಂಗಡಿಹಕ್ಕಿ) (''ಪಿ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕಸ್'' ) ಇದು ಮಾನವ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ತಳಿಜಾತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೦–೨೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್(೪–೮ )ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅಧಿಕವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಕಂದು ಅಥವಾ ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಗಿಡ್ಡನೆಯ ಚೌಕಾಕೃತಿಯ ಬಾಲವನ್ನು ಮತ್ತು ದಪ್ಪನೆಯ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವಂತಹ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತಹ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿವೆಯಲ್ಲದೇ, (ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ)ತಳಿಪೋಷಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಳು ಹುಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.<ref name="Clement2">{{Harvnb|Clement|Harris|Davis|1993| pp=442–467}}</ref> ತಳಿ ಅಧ್ಯಯನವು ಹೌಸ್ ಪೆಗು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ [[ಜಾತೀಕರಣ|ತಳಿ ರಚನೆಗಿಂತ]] ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ) ತಳಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಇತರ ಯುರೇಶಿಯನ್ ತಳಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Allende">{{cite journal | last= Allende | first= Luis M. | coauthors= Rubio, Isabel; Ruíz-del-Valle, Valentin; Guillén, Jesus; Martínez-Laso, Jorge; Lowy, Ernesto; Varela, Pilar; Zamora, Jorge; Arnaiz-Villena, Antonio | year= 2001 | title= The Old World sparrows (genus ''Passer'') phylogeography and their relative abundance of nuclear mtDNA pseudogenes | journal= Journal of Molecular Evolution | volume= 53 | issue= 2 | pages= 144–154 | url= http://chopo.pntic.mec.es/~biolmol/publicaciones/Passer.pdf | format= PDF | pmid= 11479685 | doi= 10.1007/s002390010202 | access-date= 2011-03-20 | archive-date= 2011-07-21 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110721034443/http://chopo.pntic.mec.es/~biolmol/publicaciones/Passer.pdf | url-status= dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗೆ) (''ಸ್ಪಿಝೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಬೋರಿಯಾ'' )ಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Byers">{{Harvnb|Byers|Curson|Olsson|1995| pp=267–268}}</ref> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಎರಡು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟೀನ್]] ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಗೊಂಡಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ, '' ಪಾಸರ್'' , “ಸ್ಪ್ಯಾರೋ” ಮತ್ತು ''ಮೊಂಟ್ಯಾನಸ್'' , “ ಆಫ್ ದಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್” (''ಮಾನ್ಸ್ '' “ಮೌಂಟೇನ್” ನಿಂದ) <ref name="BTO" /> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಾಯಿಸ್ ಅವರು ೧೭೫೮ ರಲ್ಲಿ ''ಸಿಸ್ಟೆಮಾ ನ್ಯಾಚುರಾ '' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ '' ಫ್ರಿಂಜಿಲ್ಲಾ ಮೊಂಟಾನಾ'' ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು,<ref name="linn">{{Harvnb|Linnaeus|1758| p=183}} ''F. remigibus rectricibusque fuscis, corpore griseo nigroque, alarum fascia alba gemina''</ref> ಆದರೆ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋದ ಜತೆಗೆ ಅದು ಕೆಲಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಫಿಂಚೀಗಳ (ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫ್ರಿಂಜಿಲ್ಲಿಡಾ) ದಿಂದ ಕಳಚಲ್ಪಟ್ಟು ೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಾಥುರಿನ್ ಜಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಿಸ್ಸನ್ನಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ತಳಿಯಾದ ''ಪ್ಯಾಸರ್'' ತಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="brisson">{{Harvnb|Brisson|1760|p=36}}</ref> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಎಂಬ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯು ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ''ಮೊಂಟಾನಸ್'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಪ್ರಭೇದದ ವಸತಿಯ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ: [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಹೆಸರು ''ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ಪರ್ಲಿಂಗ್'' (“ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ”) ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ<ref>{{Harvnb|Summers-Smith|1988|p=217}}</ref>. ===ಉಪಜಾತಿಗಳು=== [[File:Tree-Sparrow-2009-16-02.jpg|thumb|ಪಿ.ಎಮ್ ಮೊಂಟಾನಸ್ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ತಿರುವು ಮುರುವಾಗಿದೆ]] ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಎಂಟು ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೌಮ್ಯ ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಇತರ ೧೫ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸೀಮಿತ ಪಂಗಡವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಿಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Clement">{{Harvnb|Clement|Harris|Davis|1993|pp=463–465}}</ref><ref>{{cite journal|last= Vaurie |first= Charles |year=1949|title=Notes on some Ploceidae from western Asia|journal=American Museum Novitates |volume=1406|pages=22–26|url=http://hdl.handle.net/2246/2345}}</ref> * ''ಪಿ. ಎಮ್. ಮೊಂಟಾನಸ್'' , ಇದು ಉಪ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು , ನೈಋತ್ಯದ ಐಬಿರಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ [[ಗ್ರೀಸ್]], ಹಾಗೂ ಮೊದಲಿನ ಯುಗೋಸ್ಲೇವಿಯಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯೂರೋಪ್‌ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಲಿನಾ ನದಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ [[ಟರ್ಕಿ]]ಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಕಾಕೇಸಸ್, [[ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್|ಕಝಕಸ್ತಾನ್]], [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಹಾಗೂ ಕೊರಿಯಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಇದರ ತಳಿ ಇದೆ. * ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸೆರ್ಗೀ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೋವಿಚ್ ಬಟರ್ಲಿನ್ ಅವರು ವಿವರಿಸುವ ಹಾಗೆ ''ಪಿ. ಎಮ್. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾಕೇಸಿಯಸ್'' ತಳಿಯು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಾಕೇಸಸ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ [[ಇರಾನ್]]ವರೆಗೆ ಇದೆ. ಇದು ನಾಮಿನೇಟ್ ರೇಸ್‌ಗಿಂತ ಮಂಕಾದ ಹಾಗೂ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="Clement" /> * ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವ್ಯಾಲೇಸ್ ರಿಚ್ಮಂಡ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ''ಪಿ. ಎಮ್. ಡಿಲುಟಸ್'' ತಳಿಯು ಇರಾನ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕೀಸ್ತಾನ]] ಹಾಗೂ [[ಭಾರತ]]ದ ವಾಯುವ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಝ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ್]]ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ [[ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್]] ಹಾಗೂ [[ಚೀನಾ|ಚೈನಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಸಂತತಿ ಇದೆ. ''ಪಿ. ಎಮ್. ಮೊಂಟಾನಸ್'' ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದು ಮಂಕಾದ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮರಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Clement" /> * ''ಪಿ. ಎಮ್. ಟಿಬೆಟೇನಸ್'' , ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಬೇಕರ್ ಅವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ [[ಹಿಮಾಲಯ]]ಗಳಾದ, [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಪೂರ್ವದಿಂದ [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೂಲಕ ಚೈನಾದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ''ಪಿ. ಎಮ್. ಡೈಲ್ಯುಟಸ್'' ತಳಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಗಾಢವಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Clement" /> * ''ಪಿ. ಎಮ್. ಸ್ಯಾಚುರೇಟಸ್'' ತಳಿಯು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಹೆಸ್ ಸ್ಟೆಜ್ನೆಗರ್ ಅವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಸಖಲಿನ್, ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು, [[ಜಪಾನ್]], ತೈವಾನ್ ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]ದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉಪ ತಳಿಗಳಿಗಿಂದ ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Clement" /> * ''ಪಿ. ಎಮ್. ಮಲೇಸ್ಸೆನ್ಸಿಸ್'' ತಳಿಯನ್ನು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಫೋನ್ಸ್ ದುಬೋಯ್ಸ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಹಿಮಾಲಯ|ಹಿಮಾಲಯಗಳ]] ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ಹೇನನ್ ಹಾಗೂ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾ]]ದ ವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೂಡಾ ''ಪಿ. ಎಮ್. ಸ್ಯಾಚುರೇಟಸ್'' ನಂತೆ ಗಾಢ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Clement" /> * ''ಪಿ. ಎಮ್. ಹೆಪೇಟಿಕಸ್'' , ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನೀ ದಿಲ್ಲನ್ ರಿಪ್ಲೇಯವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಬರ್ಮಾದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ''ಪಿ. ಎಮ್. ಸ್ಯಾಚುರೇಟಸ್'' ತಳಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಇದು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Clement" /> ==ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ== [[File:Tree of sparrows.jpg|thumb|upright|ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಕುವ ಅಡ್ಡಕಂಬಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ]] ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಳಿ ಪೋಷಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ೬೮°N ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. (ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಈ ಭಾಗವು ತುಂಬಾ ಚಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ೧೨°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಬಾಲಿಯವರೆಗೂ ಇವುಗಳು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಫಾರೋಸ್, ಮಾಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ಗೋಝೋದಲ್ಲಿ ತಳಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು<ref name="BWP" /><ref name="Clement" />. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="raju">ರಾಜು, ಕೆ.; ಕೃಷ್ಣ, ಎಸ್. ಆರ್.; ಪ್ರೈಸ್, ಟ್ರೆವರ್ ಡಿ. (೧೯೭೩) "ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''ಪಾಸರ್ ಮಾಂಟೇನಸ್'' (ಎಲ್) ." ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಮುಂಬಯಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ'' '''೭೦''' (೩): ೫೫೭–೫೫೮.</ref><ref name="Rasmussen">{{Harvnb|Rasmussen|Anderton|2005|location=Volume 2. p.576}}</ref> ಇದು ತನ್ನ ತಳಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಈ ತಳಿಜಾತಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತವೆ,<ref name="Arlott">{{Harvnb|Arlott|2007|p=222}}</ref> ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮಾಣದ ತಳಿಜಾತಿಗಳು ಯುರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆಹೋಗುತ್ತವೆ.<ref name="BWP" /> ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಾದ ''ಪಿ ಎಮ್ ಡಿಲುಟಸ್'' ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಈ ಗುಂಪಿನ ಸಾವಿರಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಶರಧೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Clement" /> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ವು ತನ್ನ ಜನ್ಮಜಾತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ(ಅಂಗಡಿ ಹಕ್ಕಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾದ ಸಾರ್ಡೀನಿಯಾ [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಪಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್]] ಮತ್ತು[[ಮೈಕ್ರೋನೇಷ್ಯಾ|ಮೈಕ್ರೋನೇಶಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವೀಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಮುಡಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ವದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ವಲಸೆ ಬಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬೋರ್ನಿಯೋದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದವು. ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯು ವಾಗ್ರಂಟ್ನಿಂದ ಜೀಬ್ರಾಲ್ಟರ್, [[ಟುನೀಶಿಯ|ತುನಿಶಿಯಾ]], [[ಅಲ್ಜೀರಿಯ|ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ]], [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಹಾಗೂ ದುಬೈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="Clement" /> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಇಲ್ಲಿನೋಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಐವಾದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.<ref name="Cocker" /> ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಟ್ಟು ೧೨ ಜಾತಿಯ ತಳಿಗಳಿಂದ ವಂಶೋತ್ಪತ್ತಿಗೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ೧೮೭೦ ರ ಅಂತ್ಯದ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (ಅಂಗಡಿ ಹಕ್ಕಿ/ಮನೆ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="lang" /><ref name="barlow">{{cite web| author = Barlow, Jon C; Leckie, Sheridan N | title= Eurasian Tree Sparrow (''Passer montanus'') | work= The Birds of North America Online (A. Poole, Ed.) | url= http://bna.birds.cornell.edu/bna/species/560/articles/introduction | publisher= Ithaca: Cornell Laboratory of Ornithology |accessdate=30 January 2009 }}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವದೇಶಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ “ಇಂಗ್ಲೀಷ್” ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವಿನಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಈ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ಜರ್ಮನ್ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="forbush">{{Harvnb|Forbush|1907|p=306}}</ref> [[File:Nest of Passer montanus B.jpg|thumb|left|ಜಪಾನ್‌ನ ಮರದ ಮನೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಕೆಳಗಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೂಡು]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ನ ರಿವರೈನಾ ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಜಾತಿಯ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳು ಆಗಾಗ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಿಂದ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="oz">{{cite web| author = Massam, Marion | title= Sparrows | work= Farmnote No. 117/99| url=http://www.agric.wa.gov.au/content/pw/vp/bird/f11799.pdf | format = PDF |publisher= Agriculture Western Australia |accessdate=1 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080812133121/http://www.agric.wa.gov.au/content/pw/vp/bird/f11799.pdf|archivedate=12 August 2008}}</ref> ''ಪ್ಯಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ಎಂಬ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]ನಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಕೇವಲ ೭೦೦ ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೇ, ಇದು ತನ್ನ ತಳಿಪೋಷಣೆಯನ್ನು ೧,೭೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ (೫,೬೦೦ ಅಡಿ) ಉತ್ತರದ ಕ್ಯಾಕಸಸ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ೪,೨೭೦( ೧೪,೦೦೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ [[ನೇಪಾಳ]]ದಲ್ಲಿನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ ತಳಿಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="BWP" /><ref name="Clement" /> ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗಾಗ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡಿದಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಖಾಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೋಟು ಮರಗಳಿರುವಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿರುವ ಮುಕ್ತ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="BWP" /> ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್ದ್ರತೆ ಇರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಲು ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಮಿಶ್ರ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿರುವ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಳಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="field">{{cite journal| last= Field | first= Rob H. | coauthors= Anderson, Guy | year= 2004| title= Habitat use by breeding Tree Sparrows ''Passer montanus'' | journal= [[Ibis (journal)|Ibis]] | volume=೧೪೬ | issue= ೨| pages=೬೦–೬೮ | url = |format = | doi =೧೦.೧೧೧೧/j.೧೪೭೪-೯೧೯X.೨೦೦೪.೦೦೩೫೬.x }}</ref> ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾದ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಒಂದೇ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ (ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ)ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.<ref name="Clement" /> ಮಂಗೋಲಿಯಾದಂತೆ ಮರಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಕೂಡ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ರಚನಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Melville">{{cite journal | last= Melville | first= David S. | coauthors= Carey, Geoff J. | year= 1998 | title= Syntopy of Eurasian Tree Sparrow ''Passer montanus'' and House Sparrow ''P. domesticus'' in Inner Mongolia, China | journal= [[Forktail (journal)|Forktail]] | volume= ೧೩ | url= http://www.orientalbirdclub.org/publications/forktail/೧೩pdfs/Melville-Sparrows.pdf | format= PDF | issue= | page= ೧೨೫ | doi= }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಾದರೆ, ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ''ಪ್ಯಾಸರ್ '' ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Clement" /> ಇಟಲಿಯಂತಹ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಾದ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪಾನಿಶ್ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನೆಲೆಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Summers-Smith 1988 220">{{Harvnb|Summers-Smith|1988|p=220}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಈ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="oz" /> ==ನಡಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ== ===ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ=== [[File:TreeSparrow 20080703.JPG|thumb|ಗೂಡಿನ ಮರಿ]] [[File:Passer montanus montanus MHNT.ZOO.2010.11.209.jpg|thumb|''Passer montanus'']] ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು,<ref name="anage" /> ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗಾಗಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಠವಾಗಿ ತನ್ನ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಸಂದು (ಗುಹೆ)ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಗೂಡುಗಳು (ಆಳವಾದ)ರಂಧ್ರಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಅವುಗಳು ಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವಂತಹ ಗೋರ್ಸ್/ಬೇರುಗಳ ಮುಳ್ಳುಕಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.<ref name="Coward" /> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಾವಣಿಗಳ ಟೊಳ್ಳಾದ ಸಂದುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ<ref name="Coward" />. ಹಾಗೆಯೇ ಅತೀ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಕೂಡ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="robinson">{{Harvnb|Robinson|Chasen|1927–1939|loc=[http://rmbr.nus.edu.sg/biblio/robinson_chasen/vol1/55_True%20Finches.pdf Chapter 55] (PDF) 284–285}}</ref> ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮ್ಯಾಗ್ಪೈ /ಮಡಿವಾಳ ಹಕ್ಕಿಯು ಬಳಸದೇ ಇರುವ ಗುಮ್ಮಟದಂತಹ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ <ref name="Coward">{{Harvnb|Coward|1930|pp=56–58}}</ref> ತನ್ನ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಬಿಳಿಕೊಕ್ಕರೆ,<ref name="bochenski">ಬೊಚೆನ್‌ಸ್ಕಿ, ಮಾರ್ಸಿನ್ ”[http://www.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/iss/iss_vol30_04.pdf ನೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್ ''ಪಾಸರ್'' ಇನ್ ದಿ ವೈಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಕ್ ''ಸಿಕೊನಿಯಾ ಸಿಕೊನಿಯಾ'' ನೆಸ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಎ ಸ್ಟಾರ್ಕ್ ಕಾಲೋನಿ ಇನ್ ಕ್ಲೊಪಾಟ್ (ಡಬ್ಲು ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924000607/http://iss.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/prints/iss/iss_vol30.pdf |date=2011-09-24 }} {{Cite web |url=http://iss.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/prints/iss/iss_vol30.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110924000607/http://iss.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/prints/iss/iss_vol30.pdf |archive-date=2011-09-24 |url-status=bot: unknown}} (ಪಿಡಿಎಫ್) ಇನ್ {{cite journal| last= Pinowski | first= Jan (ed.) | title = International Studies on Sparrows | volume = 30 | year = 2005 |pages =39–41 |doi = }}</ref> ಬಿಳಿ ಬಾಲವಿರುವ ಹದ್ದು, ಆಸ್ಪ್ರೇ , ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗಿಡುಗ ಅಥವಾ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕರೆಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಗೂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರುವಂತಹ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾರ್ನ್ ಸ್ವಾಲೋ/ಕಣಜ ಹಕ್ಕಿ, ಹೌಸ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ಸ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೀ ಈಟರ್ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತಹ ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಿಲ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಆವರಣಗಳಂತಹ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. .<ref name="Czechowski">ಶ್ಜೆಚೊವ್‌ಸ್ಕಿ, ಪಾವೆಲ್. ”ನೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ಇನ್ ದಿ ನೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬಾರ್ನ್ ಸ್ವ್ಯಾಲೋ ''ಹಿರುಂಡೊ ರಸ್ಟಿಕಾ'' ಇನ್ {{cite journal | last = Pinowski | first = Jan (ed.) | title = International Studies on Sparrows | volume = 32 | year = 2007 | pages = 33–35 | url = http://www.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/iss/iss_vol32.pdf | format = PDF | doi = }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜೋಡಿಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ <ref>ಹೆಗಿ, ಝಡ್.; ಸಾಸ್ವರಿ, ಎಲ್. (೧೯೯೪) "[http://kornel.zool.klte.hu/pub/ornis/articles/OrnisHungarica_vol4_p9-18.pdf ಆಲ್ಟರ್ನೇಟೀವ್ ರೀಪ್ರೊಡಕ್ಟೀವ್ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಸ್ ವಯಬಲ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಜೀಸ್ ಇನ್ ದಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721110450/http://kornel.zool.klte.hu/pub/ornis/articles/OrnisHungarica_vol4_p9-18.pdf |date=2011-07-21 }}" (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಆರ್ನಿಸ್ ಹಂಗೇರಿಯಾ'' '''೪''' : ೯–೧೮</ref> ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮರ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್(ವುಡ್ಕ್ರೀಟ್) ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಗೂಡು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮರದ ಗೂಡುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಅಂದರೆ,ವುಡ್ಕ್ರೀಟ್ಗಳು (೭೬.೫% ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದಕ್ಕೆ'' ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮರದ ಗೂಡುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು '' ೩೩.೫%)ರಷ್ಟು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಈ ವುಡ್ಕ್ರೀಟ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾವು ನೀಡುವ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಕೂಡ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವಲ್ಲದೇ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಈ ಗೂಡುಗಳನ್ನುಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೊಟ್ಟೆ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಗೂಡು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ವಿಧಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವುಡ್ಕ್ರೀಟ್ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವೀಯಾಗುತ್ತದೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಕೃತಕ ಗೂಡುಗಳು ತಮ್ಮ ಮರದ ಗೂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳು ೧.೫ °C ನಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="garcia">{{cite journal | last= García-Navas | first= Vicente | coauthors= Arroyo, Luis; Sanz, Juan José; Díaz, Mario | year= 2008 | title= Effect of nestbox type on occupancy and breeding biology of tree sparrows ''Passer montanus'' in central Spain | journal= [[Ibis (journal)|Ibis]] | volume= ೧೫೦ | issue= | pages= ೩೫೬–೩೬೪ | url= http://www.ccma.csic.es/index.php/es/def/pdf೧೩೩೦?modelo=publicacion | format= PDF | doi= ೧೦.೧೧೧೧/j.೧೪೭೪-೯೧೯X.೨೦೦೮.೦೦೭೯೯.x }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಗೂಡಿನ ಹತ್ತಿರ ತನ್ನ ಹೆಣ್ಣು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಒಡೆತನವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೂಡಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು (ಕಸಕಡ್ಡಿಗಳು) ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.<ref name="Clement" /> ಈ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ ಹಳೆಯ ಗೂಡುಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೇ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾವೊಡೆದ ಮರಿಗಳು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಲಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಗೂಡುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಖಾಲಿಯಾದ ಈ ಗೂಡುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಈ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ(ಅಂಗಡಿ/ಮನೆಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು) ಅಥವಾ ಟಿಟ್ಸ್(ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದ) , ಪೈಡ್ ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಚರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಮನ್ ರೆಡ್ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಗಳಂತಹ ಇತರ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಈ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Pinowski">{{cite journal| last= Pinowski | first= Jan | coauthors= Pinowska, Barbara; Barkowska, Miloslawa; Jerzak, Leszek; Zduniak, Piotr; Tryjanowski, Piotr | month= June | year=2006 | title= Significance of the breeding season for autumnal nest-site selection by Tree Sparrows ''Passer montanus'' | journal= Acta Ornithologica | volume=41 | issue= 1| pages= 83–87| url = |format = | doi = }}</ref> [[File:Passer montanus 050526.jpg|thumb|left|ಗೂಡಿನ ಡಬ್ಬ]] ಅವ್ಯಸ್ಥಿತವಾದ ಈ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿ, ಒಣಹುಲ್ಲು , ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಗರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಸಾಮಾನುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುವುದಲ್ಲದೇ,<ref name="Coward" /> ಇದು ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಪಿನೋವ್‌ಸ್ಕಿ, ಜಾನ್; ಹ್ಯಾಮನ್, ಆಡ್ರೆಝ್; ಜೆರ್ಝಕ್, ಲೆಸ್ಝೆಕ್; ಪಿನೋವ್‌ಸ್ಕ, ಬಾರ್ಬರಾ; ಬಾರ್ಕೊವ್‌ಸ್ಕಾ, ಮಿಲೊಸ್ಲೇವಾ; ಗ್ರೋಡ್ಝ್‌ಕಿ, ಆಂಡ್ರೆಝ್; ಹ್ಯಾಮನ್, ಕ್ರಿಸ್ಝೊಫ್ (೨೦೦೬) "[http://www.wnb.uz.zgora.pl/assets/files/ljerzak/pinowski_jerzak_thermal.pdf ದಿ ಥರ್ಮಲ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಸಮ್ ನೆಸ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟೇನಸ್'' ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಥರ್ಮಲ್ ಬಯಾಲಜಿ'' '''೩೧''' : ೫೭೩–೫೮೧</ref> ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಒಂದು ಗೂಡು ಮೂರು ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಅವೆಂದರೆ, ತಳಪಾಯ, ಒಳಾವರಣ ಮತ್ತು ಕಮಾನಿನಂತಹ ಆಕಾರ<ref name="Pinowski" />. ಈ ವಿಶಿಷ್ಠ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು, (ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತವೆ) ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು <ref name="robinson" /> ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ ಇಲ್ಲವೇ ಮಸುಕಾದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಚುಕ್ಕಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗುರುತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ೨೦ x ೧೪ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ (೦.೮ x ೦.೬ )ಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳ ತೂಕ ೨.೧ ಗ್ರಾಂ(೦.೦೮ oz )ಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ೭% ರಷ್ಟು ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="BTO" /> ಕಾವೊಡೆದು ಬರಿಮೈಯ ಮರಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಬರುವ ಮೊದಲು ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಪೋಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸುಮಾರು ೧೨–೧೩ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾವುಕೊಡುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಮುಂದೆ ಅವುಗಳು ಹಾರಿ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ೧೫–೧೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವುಗಳ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="BTO" /> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕೂಡ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಹಕ್ಕಿ ಮರಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಜೋಡಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಡುವ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಾಲೋನಿ(ವಾಸ್ತವ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗೂಡು)ಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ(ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ) ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚು ಮರಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕೂಡ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಇದು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Sasvari">{{cite journal| last= Sasvari | first= L. | coauthors= Hegyi Z. | month= | year=1994 | title= Colonial and solitary nesting choice as alternative breeding tactics in tree sparrow ''Passer montanus'' | journal= Journal of animal ecology | volume= 63| issue= 2| pages=265–274 | url = http://jstor.org/stable/5545|format = | doi = 10.2307/5545| quotes = }}</ref> ಆಗಾಗ ಜೊತೆಗಾರ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಕಾವು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ, ಜೋಡಿಗಳ ಸೇರುವಿಕೆಯು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೋಡಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="heeb">{{cite journal| last= Heeb | first= P. | month= June | year=2001 | title= Pair copulation frequency correlates with female reproductive performance in Tree Sparrows ''Passer montanus'' | journal= [[Journal of Avian Biology]] | volume=೩೨ | issue= ೨ | pages=೧೨೦–೧೨೬ | url = |format = | doi =೧೦.೧೦೩೪/j.೧೬೦೦-೦೪೮X.೨೦೦೧.೩೨೦೨೦೪.x }}</ref> ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಯೋಗ ಕ್ರಿಯೆಯು(ಸೇರುವ ಕ್ರಿಯೆಯು) ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೊಂದನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಶೇಕಡಾ ೯% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಇತರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ೨೦% ರಷ್ಟು ಮರಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Seress">{{cite journal| last= Seress | first= G. | coauthors= Szabó, K.; Nagy, D.; Liker, A.; Pénzes, Zs.| month= | year=2007 | title= Extra-pair paternity of tree sparrow (''Passer montanus'') in a semi-urban population | journal= TISCIA | volume=36 | issue= | pages=17–21 | url = http://expbio.bio.u-szeged.hu/ecology/tiscia/t_36_3_seress.pdf |format = PDF | doi = |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081209103039/http://expbio.bio.u-szeged.hu/ecology/tiscia/t_36_3_seress.pdf|archivedate=2008-12-09}}</ref> ಈ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ ನಡುವಿನ ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದರೆ, ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Cordero">{{cite journal| last= Cordero | first= P. | year=1991 | title= Phenotypes of adult hybrids between House Sparrows ''Passer domesticus'' and Tree Sparrow ''Passer montanus'' | journal= [[Bulletin of the British Ornithologists' Club]] | volume=೧೧೧ | issue= | pages=೪೪–೪೬. | url = |format = | doi = }}</ref> ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು<ref name="Clement" />, ಇವುಗಳು ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ ತಳಿಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Rasmussen" /> ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಜೋಡಿಗಳು ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ಜೋಡಿಯ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | last= Solberg | first= Erling Johan | coauthors= Ringsby, Thor Harald; Altwegg, Andreas; Sæther, Bernt-Erik | month= January | year= 2000 | title= Fertile House Sparrow X Tree Sparrow (''Passer domesticus'' X ''Passer montanus'') hybrids? | journal= [[Journal of Ornithology]] | volume= ೧೪೧ | issue= ೧ | pages= ೧೦–೧೦೪ | url= http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%202000%20hybrid_2.pdf | format= PDF | doi= ೧೦.೧೦೦೭/BF೦೧೬೫೧೭೭೭ | quotes= | access-date= 2011-03-20 | archive-date= 2012-02-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20120215010440/http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%202000%20hybrid_2.pdf | url-status= dead }}</ref><ref>ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್, ಇ. ಜೆ.; ಜೆನ್ಸೆನ್, ಎಚ್.; ರಿಂಗ್‌ಸ್ಬಿ, ಟಿ. ಎಚ್; ಸೇದರ್, ಬಿ.-ಇ. (೨೦೦೬) "[http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%202006%20hybridization%20fitness_3.pdf ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಕಾನ್ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಶನ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್ (''ಪಾಸರ್ ಡೊಮೊಸ್ಟಿಕಸ್'' ) ಅಂಡ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್ (''ಪಿ. ಮೊಂಟಾನಸ್'' )] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120215010452/http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%202006%20hybridization%20fitness_3.pdf |date=2012-02-15 }}". (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ನಿಥಾಲಜಿ'' '''೧೪೭''' : ೫೦೪–೫೦೬.</ref><ref>ಸೋಲ್ಬರ್ಗ್, ಇ. ಜೆ.; ರಿಂಗ್‌ಸ್ಬಿ, ಟಿ. ಎಚ್. (೧೯೯೬). "[http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%201996%20hybridisation_1%20.pdf ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಶನ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''ಪಾಸರ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕಸ್'' ಅಂಡ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120215010503/http://www.nt.ntnu.no/users/thorhr/Publications/pdf/solberg%20et%20al%201996%20hybridisation_1%20.pdf |date=2012-02-15 }}". (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಫರ್ ಆರ್ನಿಥಾಲಜಿ'' '''೧೩೭''' (೪): ೫೨೫–೫೨೮.</ref> ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ , ''ಪಿ ಹಿಸ್ಪೇನಿಯೋಲೆನ್ಸಿಸ್'' ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡು ಜಾತಿಯ ಒಂದು ಮಿಶ್ರತಳಿ (ಸೇರಿರುವುದು)ಸಂಯೋಗಗೊಂಡಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref name="Clement" /> ===ಆಹಾರ ಸೇವನೆ=== [[File:Passer montanus bl.jpg|thumb|ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದರ ಬಳಿ]] ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಧವಸಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ಹಿಂಡಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಮೂಲಿಕೆಗಿಡಗಳ ಕಳೆಗಳು (ಚಿಕ್ ವೀಡ್ಸ್), ಕಳೆಗಿಡಗಳು ಗೂಸ್ ಫೂಟ್ , ಚೆಲ್ಲಿದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು<ref name="Clement" /> ತಿನ್ನುವುದಲ್ಲದೇ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ಉಗ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶೇಂಗಾ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಕ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಹುಳುಹುಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ಸಣ್ಣ ಎಳೆಯ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಜಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಹುಳುಹುಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಬಹು ಗುಂಪಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಕೃಷಿಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ಸಾಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹುಳುಹುಪ್ಪಡಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗೂಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್(೧,೨೦೦ ಯಾರ್ಡ್) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪೂರಕ ಕಾಳುಗಳು ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅನೇಕ ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="field" /> ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಬೀಜಮೂಲಗಳು ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="field" /> ವರ್ಷದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್ ಹೈರಾರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ(ಮುಖ್ಯ ಅನುಕ್ರಮ) ಜೀವಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಈ ಥ್ರೋಟ್ ಪ್ಯಾಚ್ನ ಅನುಕ್ರಮತೆಯಲ್ಲಿನ ಗುಂಪಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಪ್ರಭೇದದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಅನುಕ್ರಮತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಥ್ರೋಟ್ ಪ್ಯಾಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಗಾತ್ರವು ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಬಗೆಗಿನ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಜ್ನಂತೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. .<ref>ತೊರ್ಡಾ, ಜಿ.; ಲೈಕರ್, ಎ.; ಬರ್ತಾ, ಝಡ್. (೨೦೦೪) [http://actazool.nhmus.hu/50/1/torda.pdf ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್ ಹೈರಾರ್ಕಿ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಇನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟೀವ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ) ಫ್ಲಾಕ್ಸ್.] (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಆಕ್ಟಾ ಝುವಲಾಜಿಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯೇ ಸೈನ್ಟಿಯರಮ್ ಹಂಗೇರಿಸೇ'' '''೫೦''' (೧): ೩೫–೪೪</ref> ಪರಭಕ್ಷಕತೆಯ ಅಪಾಯವು ಪೋಷಣಾ ಕೌಶಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಸದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಯ ಸ್ಥಳದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಆಹಾರವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಅವು ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ “ ಎತ್ತಿತೆಗೆಯುವ” ಮೂಲಕ “ಉತ್ಪಾದಕ”ರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಈಗಾಗಲೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಿರುವ ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆಹಾರಗಳು ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ೩೦% ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಗಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಬಹುದು.<ref name="barta">{{cite journal| last= Barta | first= Zoltán | coauthors= Liker, András; Mónus, Ferenc | month= February | year=200 | title=The effects of predation risk on the use of social foraging tactics | journal=Animal Behaviour | volume=67, | issue= 2 | pages=301–308 | url = |format = | doi =10.1016/j.anbehav.2003.06.012 }}</ref> ===ಉಳಿಯುವಿಕೆ=== [[File:Sparrowhawk-Male.JPG|thumb|ಸ್ಪ್ಯಾರೋಹಾಕ್]] ಈ ಮರಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಭಕ್ಷಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದರೆ, ಗಿಡುಗ , ಹದ್ದು , ಗೂಬೆಯಂತಹ ಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆಯಲ್ಲದೇ, ಯುರೇಶಿಯನ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಹಾರ್ಕ್,<ref name="naturalengland" /> ಕಾಮನ್ ಕೆಸ್ಟ್ರೆಲ್,<ref>ಕಾಸ್ಟಾಂಟಿನಿ, ಡೇವಿಡ್; ಕ್ಯಾಸಾ ಗ್ರಾಂಡೆ, ಸ್ಟಿಫಾನಿಯಾ; ಡಿ ಲಿಯೆಟೊ, ಜಿಯುಸೆಪ್ಪೆ; ಫರ್ಫನಿ, ಆಲ್ಬರ್ಟೊ; ಡೆಲ್’ಒಮೊ, ಜಿಯಾಕೊಮೊ (೨೦೦೫) "[https://web.archive.org/web/20070710091202/http://www.birdcam.it/files/Behaviour2005.pdf ಕನ್ಸಿಸ್ಟೆಂಡ್ ಡಿಫರೆನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ನೈಬರಿಂಗ್ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಕೆಸ್ಟ್ರೆಲ್ಸ್]" (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಬಿಹೇವಿಯರ್'' '''೧೪೨''' : ೧೪೦೯–೧೪೨೧</ref> ಸಣ್ಣ ಗೂಬೆ <ref>ಶಾವ್, ಎಮ್.; ಹೌನ್ಸಮ್, ಟಿ.; ಲಿಯು, ಎನ್. (೨೦೦೭) "ವಾಯುವ್ಯ ಚೈನಾದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಗೂಬೆ (''ಅಥೆನೆ ನೊಕ್ಟುವಾ'' ) ಯ ಬೇಸಿಗೆ ಆಹಾರ." ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆರಿಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್'' '''೬೮''' (೪): ೬೮೩–೬೮೭</ref><ref>ಒಬಚ್, ಜಾನ್; ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್, ಆಂಟನ್ (೨೦೦೪) "[http://www.ivb.cz/folia/53/1/65-79.pdf ಪ್ರೆ ಕಾಂಪೊಸಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿಟಲ್ ಔಲ್ ''ಅಥೆನೆ ನೊಕ್ಟುವಾ'' ಇನ್ ಅನ್ ಆರಿಡ್ ಝೋನ್ (ಈಜಿಪ್ಟ್, ಸಿರಿಯಾ, ಇರಾನ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718173849/http://www.ivb.cz/folia/53/1/65-79.pdf |date=2011-07-18 }}". ''ಫೋಲಿಯ ಝುವಾಲಜಿಕಲ್'' '''೫೩''' (೧): ೬೫–೭೯</ref> ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗೂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಕೂಡ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಬರ್ತೋಲ್ಡ್, ಪೀಟರ್ (೨೦೦೪) "ಏರಿಯಲ್ “ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚಿಂಗ್”: ನಾನ್-ಪ್ರಿಡೇಟರಿ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಕ್ಯಾಚ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ಫ್ಲೈಟ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ನಿಥಾಲಜಿ'' '''೧೪೫''' (೩): ೨೭೧–೨೭೨</ref><ref>ಬರ್ಟೊಲಿನೊ, ಸ್ಯಾಂಡ್ರೊ; ಗಿಬರ್ಟಿ, ಎಲೆನಾ; ಪೆರ್ರೋನ್, ಆರೆಲಿಯೊ (೨೦೦೧) "ಫೀಡಿಂಗ್ ಎಕಾಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಲಾಂಗ್ ಇಯರ್ಡ್ ಔಲ್ (''ಏಷಿಯೊ ಓಟಸ್'' ) ಇನ್ ನಾರ್ಥರ್ನ್ ಇಟಲಿ: ಈಸ್ ಇಟ್ ಅ ಡಯಟರಿ ಸ್ಪೆಷಲಿಸ್ಟ್? ''ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಝುವಾಲಜಿ'' '''೭೯''' (೧೨): ೨೧೯೨–೨೧೯೮</ref> ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಶರಧೃತುವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗರಿಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಹಾರುವ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳ ದಾಳಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="lind">{{cite journal | last= Lind | first= J. | year= 2001 | title= Escape flight in moulting Eurasian Tree Sparrows (''Passer montanus'') | journal= Functional Ecology | volume= 15 | pages= 29–35 | url= http://www.zoologi.su.se/research/anti-predator/Lind2001_Funct_Ecol.pdf | format= PDF | doi= 10.1046/j.1365-2435.2001.00497.x | access-date= 2011-03-20 | archive-date= 2016-03-03 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160303183042/http://www.zoologi.su.se/research/anti-predator/Lind2001_Funct_Ecol.pdf | url-status= dead }}</ref> ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಗೂಡಿನ ಮೇಲೆ ಯುರೇಶಿಯನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಪೈಗಳು (ಮಡಿವಾಳ ಹಕ್ಕಿ), ಜೇಯ್ಸ್, ಲೀಸ್ಟ್ ವೀಸೆಲ್ಗಳು, ಇಲಿಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರ್ಸ್ಶೂ ವಿಪ್ ಸ್ನೇಕ್ ಗಳಂತಹ ಕೆಲವೊಂದು ಹಾವುಗಳು ಕೂಡ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="veiga">{{cite journal| last= Veiga | first= J. P. | year=1990 | title= A comparative study of reproductive adaptations in house and tree sparrows | journal= [[The Auk]] | volume=೧೦೭ | issue= | pages=೪೫–೫೯ | url = |format = | doi = }}</ref><ref name="CorderoSalaet">ಕಾರ್ಡೆರೊ, ಪಿ. ಜೆ.; ಸ್ಯಾಲೆಟ್, ಎಮ್. "ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಸೀಸನ್, ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ರೀಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ರೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' , ಎಲ್.) ಇನ್ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ, ಎನ್‌ಇ ಸ್ಪೇನ್." {{Harvnb|Pinowski|Summers-Smith|1990|pp=169–177}}ರಲ್ಲಿ</ref><ref name="cordero2">ಕಾರ್ಡಿರೊ, ಪಿ. ಜೆ. "ಪ್ರಿಡೇಶನ್ ಇನ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಅಂಡ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (''ಪಾಸರ್'' ಎಸ್‌ಪಿ.) ನೆಸ್ಟ್ಸ್" ಇನ್ ಪಿನೊವ್‌ಸ್ಕಿ. (೧೯೯೧) ಪುಟಗಳು.೧೧೧–೧೨೦.</ref> ಬರ್ಡ್ಲೈಸ್ (ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಹುಳು/ಹೇನುಗಳು)ಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ <ref>ಸ್ಕೊರಾಕಿ, ಮಸಿಯೆಜ್ (೨೦೦೨) "[http://www.paru.cas.cz/folia/pdfs/showpdf.php?pdf=20561 ಥ್ರೀ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಕ್ಟೋಪ್ಯಾರಾಸಿಟಿಕ್ ಮೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಜಿನಸ್ ''ಸಿರಿಂಗೋಫಿಲಾಯ್ಡಸ್'' ಕೆಥ್ಲೇ, 1970 (ಅಕರಿ: ಸಿರಿಂಗೊಫಿಲಿಡೇ) ಫ್ರಂ ಪಾಸರಿಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾ.] (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಫೋಲಿಯಾ ಪ್ಯಾರಸೈಟೊಲಾಜಿಕಾ'' '''೪೯''' : ೩೦೫–೩೧೩ </ref><ref>ಸುಥಾಸನೀ ಬೋಂಕಾಂಗ್; ವಿನಾ ಮೆಕ್ವಿಚಯ್ (೧೯೮೭) "[http://www.scienceasia.org/1987.13.n4/v13_231_237.pdf ಆರ್ತ್ರೋಪಾಡ್ ಪ್ಯಾರಾಸೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ (''ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್'' ಲಿನ್ನೇಯಸ್, 1758) ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ]. (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್'' '''೧೩''' : ೨೩೧–೨೩೭</ref> ಕಂಡುಬರುತ್ತವಲ್ಲದೇ, ಈ ಸಣ್ಣ ಹುಳು/ಹೇನುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ನೆಮಿಡೊಕಾಪ್ಟರ್ಸ್'' ಆಗಿದೆ ಇದು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಾಯಗಳುಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮೈಂಕಾ, ಎಸ್.ಎ.; ಮೆಲ್ವಿಲ್ಲೇ ಡಿ. ಎಸ್.; ಗಲ್ಸೊವರ್ತಿ ಎ.; ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ಎಸ್. ಆರ್‍. (೧೯೯೪) "[http://www.jwildlifedis.org/cgi/reprint/30/2/254.pdf ''ನೆಮಿಡೊಕೊಪ್ಟೆಸ್'' ಎಸ್‌ಪಿ. ಆನ್ ವೈಲ್ಡ್ ಪಾಸರಿನ್ಸ್ ಅಟ್ ದಿ ಮೈ ಪೊ ನೇಚರ್ ರಿಸರ್ವ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721203848/http://www.jwildlifedis.org/cgi/reprint/30/2/254.pdf |date=2011-07-21 }}".(ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಡಿಸೀಸಸ್'' '''೩೦''' (೨): ೨೫೪–೨೫೬</ref> ''ಪ್ರೊಟೋಕ್ಯಾಲಿಫೋರಾ'' , ಬ್ಲೋ ಫ್ಲೈ ಲಾರ್ವಾ ಗಳಂತಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>ಪುಚಲ, ಪೀಟರ್ (೨೦೦೪) "ಡೆಟ್ರಿಮೆಂಟಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ವಲ್ ಬ್ಲೋ ಫ್ಲೈಸ್ (''ಪ್ರೋಟೊಕ್ಯಾಲಿಫೊರಾ ಅಝುರಿಯ'' ) ಆನ್ ನೆಸ್ಟ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಸಕ್ಸೆಸ್ ಆಫ್ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್ (ಪಾಸರ್ ಮೊಂಟಾನಸ್)". ''ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಝುವಾಲಜಿ'' '''೮೨''' (೮): ೧೨೮೫–೧೨೯೦ {{doi|10.1139/z04-111}}</ref> ಎಳೆಯ ಮರಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವುಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ , ದೊಡ್ಡ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಹಕ್ಕಿಯ ಮರಿಗಳು ಬೇಗನೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Pinowska">{{cite journal| last= Pinowska | first= Barbara | coauthors= Barkowska, Miloslawa; Pinowski, Jan; Bartha, Andrzej; Hahm, Kyu-Hwang; Lebedeva, Natalia | year=2004 | title= The effect of egg size on growth and survival of the Tree Sparrow ''Passer montanus'' nestlings | journal= Acta Ornithologica| volume=39 | issue=2 | pages=121–135 | url = |format = | doi = | quotes = }}</ref> ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ವೈರಲ್ ರೋಗಾಣುಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆಯದೆ ಇರಲು ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಮರಿಗಳ ಸಾವಿಗೂ<ref>ಪಿನೊವ್‌ಸ್ಕಿ, ಜೆ.; ಬಾರ್ಕೊವ್‌ಸ್ಕಾ ಎಮ್.; ಕ್ರುಸ್ಝೆವಿಸ್ಝ್ ಎ.ಎಚ್.; ಕ್ರುಸ್ಝೆವಿಸ್ಝ್ ಎ.ಜಿ. (೧೯೯೪) [http://www.ias.ac.in/jarch/jbiosci/19/441-451.pdf ದಿ ಕಾಸಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಎಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ನೆಸ್ಟ್‌ಲಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ''ಪಾಸರ್'' ಎಸ್‌ಪಿಪಿ]. (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್'' . '''೧೯''' : ೪೪೧–೪೫೧</ref> ಕೂಡ ಇದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ''ಸಲ್ಮೋನೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕಿನಿಂದಾಗಿ ತಾಯಿ ಹಕ್ಕಿ ಮರಿಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಾವು ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref>ಯುಮಿ ಉನೆ; ಅಸುಕಾ ಸಾನ್ಬೆ; ಸತೊರು ಸುಝುಕಿ; ತಕೆಶಿ ನಿವ; ಕಝುಟೊ ಕವಾಕಮಿ; ರೀಕೊ ಕುರೊಸವಾ, (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜಪಾನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಡಿಸೀಸಸ್'' '''೬೧''' : ೧೬೬–೧೬೭</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ <ref>ಶುರುಲಿಂಕೊವ್, ಪೀಟರ್; ಗೋಲೆಮ್ಯಾನ್‌ಸ್ಕಿ, ವ್ಯಾಸಿಲ್ (೨೦೦೩) "[https://web.archive.org/web/20040613141733/http://www.nencki.gov.pl/pdf/ap/ap688.pdf ಬಲ್ದೇರಿಯಾದ ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಕೊಸೈಟೊಝೂನ್ (ಸ್ಪೋರೋಝುವಾ: ಹೀಮೊಸ್ಪೊರಿಡಾ)]. (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಆಕ್ಟಾ ಪ್ರೋಟೋಝೂವಾಲಿಕಾ'' '''೪೨''' : ೨೦೫–೨೧೪</ref> ಅನೇಕ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಏವಿಯನ್ ಮಲಾರಿಯಾ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು,ಇದರಿಂದ ಅದು H೫N೧ ನೋವಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದಲ್ಲದೇ ಅದು ಸಣ್ಣ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯ ಮರಿಗಳಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಸ್ವರೂಪದ ನೋವುಂಟುಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಝಡ್. ಕೊವು; ಎಫ್. ಎಮ್, ಲೀ; ಜೆ. ಯು; ಝಡ್. ಜೆ. ಫ್ಯಾನ್; ಝಡ್. ಎಚ್. ಯಿನ್; ಸಿ. ಎಕ್ಸ್. ಜಿಯ; ಕೆ. ಜೆ. ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್; ವೈ. ಎಚ್. ಸನ್; ಎಕ್ಸ್. ಡಬ್ಲು. ಝಾಂಗ್; ಎಕ್ಸ್. ಎಮ್. ಡಬ್ಲುಯು; ಎಕ್ಸ್. ಬಿ. ಗಾಒ; ಟಿ. ಎಕ್ಸ್. ಲಿ (೨೦೦೫) "[http://jvi.asm.org/cgi/reprint/79/24/15460.pdf ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳಿಂದ ಹರಡಿದ H5N1 ವೈರಸ್‌ಗಳು ಏವಿಯನ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಝಾದ ಹೊಸ ಜಿನೋಟೈಪ್]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. (ಪಿಡಿಎಫ್) ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ವಿರೊಲಜಿ'' '''೭೯''' (೨೪): ೧೫೪೬೦–೧೫೪೬೬</ref> ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |last=Lee |first=Kelly A. |coauthors=Martin II, Lynn B.; Wikelski, Martin C. |year=2005 |url=http://www.princeton.edu/~wikelski/Publications/2005%20lee%20et%20al.pdf |title=Responding to inflammatory challenges is less costly for a successful avian invader, the house sparrow (''Passer domesticus''), than its less-invasive congener |format=PDF |journal=Oecologia |volume=145 |issue=2 |pages=244–251 |pmid=15965757 |doi=10.1007/s00442-005-0113-5 |access-date=2011-03-20 |archive-date=2006-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060921034010/http://www.princeton.edu/~wikelski/Publications/2005%20lee%20et%20al.pdf |url-status=dead }}</ref> ಮಧ್ಯ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್ನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಹೌಸ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal|author=Erritzoe J.; Mazgajski T. D.; Rejt L.|year=2003|url=http://www.birdresearch.dk/unilang/articles/traffic.pdf|title=Bird casualties on European roads — a review|journal=Acta Ornithologica|volume=38|issue=2|pages=77–93|access-date=2011-03-20|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809030952/http://www.birdresearch.dk/unilang/articles/traffic.pdf|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳು ಗರಿಷ್ಠವೆಂದರೆ ೧೩.೧ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ <ref name="anage">{{cite web|title=An Age entry for ''Passer montanus''|work=AnAge, the animal ageing and longevity database | url=http://genomics.senescence.info/species/entry.php?species=Passer_montanus |publisher= |accessdate=30 January 2009 }}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ಜೀವಿತಾವಧಿಯೆಂದರೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="BTO" /> ==ಸ್ಥಾನಮಾನ== [[File:Stubble below Tinto.jpg|thumb|ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊಯ್ದ ಪೈರಿನ ಕೊಳೆಯು ಒಂದು ಕಾಲಿಕ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ<ref ಹೆಸರು = ಯುರೋಪಿಯ/>]] ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಅಗಣಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇದರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ೫೨–೯೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಕ್ಕಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಖ್ಯಾಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸೀಮಿತ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.(ಅಂದರೆ, ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೂರು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ೩೦%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ.) ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು “ ಅಲ್ಪ ಕಳವಳಕಾರಿ” ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="iucn" /> ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ಫೆನ್ನೋಸ್ಕಾಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ <ref name="BWP" /><ref name="birdseurope">{{cite web | author = | title = Eurasian Tree Sparrow ''Passer montanus'' | work = Birds in Europe | url = http://www.birdlife.org/datazone/species/BirdsInEuropeII/BiE2004Sp8385.pdf | format = PDF | publisher = [[BirdLife International]] | accessdate = ೩೧ January ೨೦೦೯ | archive-date = 2008-12-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081201102411/http://www.birdlife.org/datazone/species/BirdsInEuropeII/BiE2004Sp8385.pdf | url-status = dead }}</ref> ತನ್ನ ಸಂಖ್ಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷಿಣಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಇತರ ಜಾತಿಯ ಸ್ಕೈಲಾರ್ಕ್, ಕಾರ್ನ್ ಬಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಥರ್ನ್ ಲ್ಯಾಪ್ವಿಂಗ್ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ೧೯೮೦ ರಿಂದ ೨೦೦೩ ರವರೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೨೮% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref name="europea">{{cite web | author = | title = Research highlights decline of farm and forest birds | work = News, 8 June 2005 | url = http://www.birdlife.org/news/news/2005/06/european_indicators.html | publisher = [[BirdLife International]] | accessdate = ೩ February ೨೦೦೯ | archive-date = 7 ಜೂನ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070607155029/http://www.birdlife.org/news/news/2005/06/european_indicators.html | url-status = dead }}</ref> ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೯೮ <ref name="rspb">{{cite web | author= | title= Tree sparrow | work= Conservation case studies | url= http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/treesparrow.asp | publisher= [[Royal Society for the Protection of Birds]] | accessdate= ೩ February ೨೦೦೯ | archive-date= 2010-01-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100115014620/http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/treesparrow.asp | url-status= dead }}</ref> ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೫%ದಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದರೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧,೦೦೦–೧,೫೦೦ ಜೊತೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="BWP" /> ನೈಸರ್ಗಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ<ref name="Summers-Smith 1988 220" />. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾತ್ರವು ಕುಗ್ಗಿದೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕುಗ್ಗಿರುವುದು ಈ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬದುಕುಳಿಯುವುದು ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಅಂಶವಾಗಿದೆ<ref name="BTO2">{{cite web | author= | title= Tree Sparrow ''Passer montanus'' | work= Breeding Birds in the Wider Countryside | url= http://www.bto.org/birdtrends2006/wcrtresp.htm | publisher= [[British Trust for Ornithology]] | accessdate= ೩ February ೨೦೦೯ | archive-date= 2008-02-27 | archive-url= https://web.archive.org/web/20080227005542/http://www.bto.org/birdtrends2006/wcrtresp.htm | url-status= dead }}</ref>. ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡುಬರಲು ಬಹುಶಃ ಕೃಷಿಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯ ರೀತಿಯ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಶರಧೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ (ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಾವಾಗಿ ಉಳಿದ ಎಳೆಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ) ಕೂಡ ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹುಳು ಹುಪ್ಪಡಿಗಳಂತಹ ಆಹಾರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.<ref name="europea" /> ==ಮಾನವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ== [[File:Crioceris asparagi.jpg|thumb|ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಕೀಟ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀರುಂಡೆಯು ತಿನ್ನುವ ಕೀಟವಾಗಿದೆ.]] ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವ ಕೀಟಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಅನೇಕ ಧವಸ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತಹ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ನ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="oz" /> ೧೯೫೮ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್ ಅವರು ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಇಳಿಮುಖಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಹಕ್ಕಿಗೆ ೪.೫ (೯.೯&nbsp;lb) ಕೆ ಜಿಯಷ್ಟು ಧಾನ್ಯ/ಕಾಳುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದು, ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬೆದರುಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ ಸಾಯುವ ಬದಲು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಯಶಸ್ವೀಯಾದರೂ ಕೂಡ ಈ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್/ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಮಹಾ ಚಳವಳಿಯು ಅನೇಕ ಮಿಡತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೀಟ ಜಾತಿಯ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಳಿದುಳಿದ ಬೆಳೆಯ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಅಧಿಕ ಬರಗಾಲ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ೧೯೫೯ ಮತ್ತು ೧೯೬೧ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕೂಡ ಅದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Cocker">{{Harvnb|Cocker|Mabey|2005|pp=442–443}}</ref><ref name="independent">{{cite news | first = Michael | last = McCarthy | title = The secret life of sparrows | newspaper = The Independent | url = http://www.independent.co.uk/environment/the-secret-life-of-sparrows-410252.html | date = 2 August 2006 | accessdate = 30 January 2009 | archive-date = 20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101220145154/http://www.independent.co.uk/environment/the-secret-life-of-sparrows-410252.html | url-status = dead }}</ref> ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳು ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಬರುವ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ ಆಸ್ಪಾರಾಗಸ್ ಬೀಟಲ್, ''ಕ್ರಿಯೋಸೆರಿಸ್ ಆಸ್ಪಾರ್ಜಿ'' ಎಂಬ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="dix">{{cite journal| last= Dix | first= M. E. | coauthors= Johnson, R. J.; Harrell, M. O.; Case, R. M.; Wright R. J.; Hodges, L.; Brandle, J. R.; Schoeneberger, M. M.; Sunderman, N. J; Fitzmaurice, R. L ,; Young, L. J.; Hubbard, K. G. |month= March | year= 1995| title= Influences of trees on abundance of natural enemies of insect pests: a review | journal= Agroforestry Systems| volume=29 | issue= 3| pages= 303–311| url =https://archive.org/details/sim_agroforestry-systems_1995_29_3/page/303|format = | doi =10.1007/BF00704876 }}</ref> [[File:Suzume Odori.jpg|thumb|left|ಹೊಕುಸಾಯಿ ಅವರ ಸುಝುಮ್ ಒಡೊರಿಯ ವಿವರ]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿನ ಸಿಂಪಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ(ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಫ್ಲಾಕ್) <ref name="independent" /> ಸಮೂಹದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ಹಿರೋಶಿಗೆ ಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರುಗಳು [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ|ಆಂಟಿಗ್ವಾ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡಾ]], [[ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] , ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಿ ಗಾಂಬಿಯಾದ ಪೋಸ್ಟೇಜ್ ಸ್ಟಾಂಪ್(ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ)ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು. [[ಬೆಲಾರುಸ್|ಬೆಲಾರಸ್]], ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯ|ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ]] ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ನಈ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾದ ಸಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು..<ref>{{cite web| author = | title= Stamps showing Eurasian Tree Sparrow ''Passer montanus'' | work= | url= http://www.birdtheme.org/mainlyimages/index.php?spec=2203| publisher= Birdtheme.org |accessdate=18 February 2009 }}</ref> ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಬಡಿಯುವ ವಿಧಾನವು, ''ಸುಝುಮೆ ಒಡೊರಿ '' ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ನಂತರ ಹೋಕುಸಾಯಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="japan">{{cite web| author = | title= Sketches by Hokusai (''Hokusai Manga'') | work= Nipponia No.27 December 15, 2003 | url=http://web-japan.org/nipponia/nipponia27/en/feature/feature04.html | publisher= |accessdate=6 February 2009 }}</ref> [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಪಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್]] ನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಈ ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋವನ್ನು ''ಮಯಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಫಿಲಿಪಿನೋಸ್ ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಕ್ಕಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಪಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ನ ಹಿಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಕ್ಕಿ <ref name="Inquirer">{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/regions/view_article.php?article_id=77631 |title=2 Philippine eagles spotted in Leyte forest |last=Labro |first=Vicente |date=19 July 2007 |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |accessdate=೨೧ November ೨೦೦೮ |archive-date=10 ಮೇ 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/67XrmQfv1?url=http://www.inquirer.net/specialfeatures/theenvironmentreport/view.php?db=1&article=20070719-77631 |url-status=dead }}</ref>(೧೯೯೫ ರವರೆಗೆ ಅದು ಪಿಲಿಪ್ಪೈನ್ ಈಗಲ್) ಬ್ಲಾಕ್ ಹೆಡೆಡ್ ಮ್ಯುನಿಯಾ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ''ಮಯಾ '' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Harvnb|Kennedy|Gonzales|Dickinson|Miranda|2000|p=343}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} === ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತಿಗಳು === * {{cite book |last=Anderson |first=Ted R. |title=Biology of the Ubiquitous House Sparrow: From Genes to Populations |year=2006 |publisher=Oxford University Press |location= |isbn =0-19-530411-X |ref=harv}} * {{cite book |last=Arlott |first=Norman |coauthors= | title=Birds of the Palearctic: Passerines |publisher=Collins |year=2007 |location=London |pages= | isbn = 0-00-714705-8 |ref=harv}} * {{cite book|last=Brisson |first=Mathurin Jacques |title=Ornithologie ou méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés. A laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms qu'ils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. Ouvrage enrichi de figures en taille-douce |year=1760 |location=Paris |publisher=Bauche |language=French|ref=harv}} * {{cite book |last1=Byers |first1=Clive |last2=Curson |first2=Jon|first3=Urban |last3=Olsson |title=Sparrows and Buntings: a Guide to the Sparrows and Buntings of North America and the World |year=1995 |publisher=Pica Press |isbn=1-873403-19-4|ref=harv}} * {{cite book |last1=Clement |first1=Peter |last2=Harris |first2=Alan |last3=Davis |first3=John |title=Finches and Sparrows: an Identification Guide |year=1993 |publisher=Christopher Helm |isbn=0-7136-8017-2|ref=harv}} * {{cite book |last1=Cocker |first1=Mark |last2=Mabey |first2=Richard |title=Birds Britannica |url=https://archive.org/details/birdsbritannica0000cock |year=2005 |location=London |publisher=Chatto & Windus |isbn=0-7011-6907-9|ref=harv}} * {{cite book |last1=Coward |first=Thomas Alfred |coauthors= |title =The Birds of the British Isles and Their Eggs |volume=I |edition=3rd |year=1930 |publisher=Frederick Warne |location= |ref=harv |isbn=0-7232-0999-5}} * {{cite book |last=Forbush |first=Edward Howe |url=https://archive.org/details/usefulbirdstheir00forbiala |title=Useful Birds and Their Protection |year=1907 |location=Boston |publisher=Massachusetts State Board of Agriculture |ref=harv}} * {{cite book |last=Kennedy |first=Robert S. |last2=Gonzales |first2=Pedro C. |last3=Dickinson |first3=Edward C. |last4=Miranda |first4=Hector |last5=Fisher |first5=Timothy H |title=A Guide to the Birds of the Philippines |publisher=Oxford University Press |isbn= 0-19-854668-8 |year=2000|ref=harv}} * {{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=[[Systema Naturae|Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata]] |publisher=Holmiae. (Laurentii Salvii) |year=೧೭೫೮ |language=Latin|ref=harv}} * {{cite book |last = Mullarney |first = Killian |last2=Svensson |first2=Lars |last3=Zetterstrom |first3=Dan |last4=Grant |first4=Peter |title=[[Collins Bird Guide]] |year=೧೯೯೯ |location=London |publisher =HarperCollins |isbn = ೦-೦೦-೨೧೯೭೨೮-೬|ref=harv}} * {{cite book |last=Pinowski |first=Jan |last2=Kavanagh |first2=P. P. |last3=Górski |first3=W. (eds.). |title=Nestling mortality of granivorous birds due to microorganisms and toxic substances |year=1991 |publisher=Polish Scientific Publishers |location=Varsovia |isbn=83-01-10476-7|ref=harv}} * {{cite book |last=Pinowski |first=Jan |last2=Summers-Smith |first2=J. Denis (eds.) | title = Granivorous birds in the agricultural landscape |url=https://archive.org/details/granivorousbirds0000inte |year=1990 |publisher=Polish Academy of Sciences |location=Lomianki |isbn =83-01-08460-X |ref=harv}} * {{cite book |last=Rasmussen |first=Pamela C. |authorlink=Pamela C. Rasmussen |last2=Anderton |first2=John C. |authorlink2=John C. Anderton |year=2005 |title=[[Birds of South Asia: The Ripley Guide]] |publisher=[[Smithsonian Institution]] Press and [[Lynx Edicions]] |location=Washington |isbn=೮೪-೮೭೩೩೪-೬೭-೯|ref=harv}} * * {{cite book |last=Robinson |first=Herbert C. |last2=Chasen |first2=Frederick Nutter |title=Birds of the Malay Peninsula |year=1927–1939 |publisher=H. F. & G. Witherby |location=London |url=http://rmbr.nus.edu.sg/biblio/robinson_chasen/ |ref=harv |access-date=2011-03-20 |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201062009/http://rmbr.nus.edu.sg/biblio/robinson_chasen/ |url-status=dead }} * {{cite book |last=Snow |first=David |last2=Perrins |first2=Christopher M (editors) |title=[[The Birds of the Western Palearctic]] |edition=concise |volume=I-II |publisher=Oxford University Press |year=೧೯೯೮ |location=New York |isbn = ೦-೧೯-೮೫೪೦೯೯-X |ref=harv}} * * {{cite book |last=Summers-Smith |authorlink=J. Denis Summers-Smith|first=J. Denis |title=The Sparrows |url=https://archive.org/details/sparrowsstudyofg0000summ |publisher=T. & A. D. Poyser |year=1988 |location=Calton, Staffs, England |isbn= 0-85661-048-8|others=illustrated by Robert Gillmor|ref=harv}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == {{Wikispecies|Passer montanus}} {{Commonscat|Passer montanus}} {{Wikisource1911Enc|Sparrow}} * [http://www.arkive.org/species/ARK/birds/Passer_montanus/ ARkive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605225239/http://www.arkive.org/species/ARK/birds/Passer_montanus/ |date=2008-06-05 }} ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ಸ್, ವೀಡಿಯೋ. * [http://www.skullsite.com/completelist/speciesinfo.cfm?spec=255 ಸ್ಕಲ್ ಇಮೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071110124032/http://www.skullsite.com/completelist/speciesinfo.cfm?spec=255 |date=2007-11-10 }} * [http://www.ibercajalav.net/img/421_TreeSparrowP.montanus.pdf ಜೇವಿಯರ್ ಬ್ಲಾಸ್ಕೊ-ಝುಮೆಟಾ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಏಜಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸೆಕ್ಸಿಂಗ್ (ಪಿಡಿಎಫ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131112143641/http://www.ibercajalav.net/img/421_TreeSparrowP.montanus.pdf |date=2013-11-12 }} * ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ [http://ibc.lynxeds.com/species/eurasian-tree-sparrow-passer-montanus ಟ್ರೀ ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ವೀಡಿಯೋಸ್, ಫೋಟೋಸ್ & ಸೌಂಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715224438/http://ibc.lynxeds.com/species/eurasian-tree-sparrow-passer-montanus |date=2011-07-15 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪಾಸರ್]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್‌ನ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಲವ್‌ನ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟರ್ಕಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಗರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1758ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] krkcyc18l3wo2uuzzmgvnvf9loyh19w 0 28410 1430530 1430317 2026-09-27T10:38:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430530 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Suriya Sivakumar | image =Suriya2011.jpg | caption = | birthname = Saravanan Sivakumar | birthdate = {{birth date and age|1975|07|23}}<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/40143.html Dashing Suriya's birthday bash – Tamil Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724170609/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/40143.html |date=2008-07-24 }}. IndiaGlitz. Retrieved on 2011-02-26.</ref> | birthplace = [[Chennai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India | occupation = [[Film actor]] | years active = 1997 – present | spouse = [[Jyothika Saravanan|Jyothika Sadanah]] <small>(2006–present)</small> }} '''ಸೂರ್ಯ''' ({{lang-ta|சூர்யா}}; ಜನ್ಮನಾಮ: '''ಶರವಣನ್‌‌ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌''' , ಜನನ 1975ರ ಜುಲೈ 23) ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಲವಾರು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: ''ನಂದಾ'' (2001), ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' (2003), ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' (2003), ''ಪೇರಳಗನ್‌'' (2004), ''ಘಜಿನಿ'' (2005), ''ವೇಲ್‌'' (2007), ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008), ''ಅಯ್ಯನ್‌'' (2009) ಮತ್ತು ''ಸಿಂಘಮ್‌'' (2010). ರಾಮ್‌ ಗೋಪಾಲ್‌ ವರ್ಮಾನ ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ'' (2010) ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆತ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವರು ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಆತ ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ರು. ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಗ್ರೀನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಓರ್ವ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಕನೂ ಆದರು; ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊಣೆಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರ ಕಾರ್ತಿಯ ಒಂದಷ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ. ಇವರು ನಟ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ. ನಟಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸಾಧನಾಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಮದುವೆಯಾದರು. ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಮೈಯನ್ನು ಹುರಿಗಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು ಮತ್ತು 'ಸಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು; ಇದು ಅಯ್ಯನ್‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಗರಮ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು-ತೊರೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬರುವಂಥ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="agaram.in">{{cite web |url= http://agaram.in/about.php |title= About Us |year= 2008 |publisher= Agaram Foundation |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2011-06-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110602035325/http://agaram.in/about.php |url-status= deviated |archivedate= 2011-06-02 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110602035325/http://agaram.in/about.php }}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ನಟ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಇವನೇ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದು, ನಟ ಕಾರ್ತಿಕ್‌ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಇವನ ಕಿರಿಯ ಸೋದರನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಇವನಿಗೆ ಬೃಂದಾ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ಕಿರಿಯ ಸೋದರಿಯಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ಗೌಂಡರ್‌‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಒಂದು ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರನ್ನು ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿನ<ref>{{cite web |url= http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm |title= Alumni invited to St. Bede's centenary celebrations |date= 24 November 2007 |work= The Hindu |accessdate= 2009-10-28 |archive-date= 2007-12-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20071205201158/http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm |url-status= deviated |archivedate= 2007-12-05 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20071205201158/http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm }}</ref> ಪದ್ಮಾ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಬಾಲಭವನ ಶಾಲೆ <ref>{{cite web |url= http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm |title= Emulate Suriya's example of hard work, students told |date= 25 August 2006 |work= The Hindu |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2011-06-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110629010412/http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm |url-status= deviated |archivedate= 2011-06-29 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110629010412/http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm }}</ref> ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್‌ ಬೀಡ್‌'ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ; ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿರುವ ಲಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ (1997–2002)=== 1997ರಲ್ಲಿ ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ. ವಸಂತ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಮಣಿ ರತ್ನಂ. 2001ರಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ದಿಕಿಯ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ. ಬಾಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ನಂದಾ'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಚಿತ್ರಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಓರ್ವ ಮಾಜಿ-ಕೈದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಆತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ವಿಕ್ರಮನ್‌ನ ''ಉನ್ನೈ ನಿನೈತು'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು; ಇದಾದ ನಂತರ, ಅಮೀರ್‌ ಸುಲ್ತಾನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಮೌನಂ ಪೇಸಿಯಾದೆ'' ಚಿತ್ರವು ಬಂದಿತು. ===ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ (2003–2007)=== 2003ರಲ್ಲಿ, ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ; ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಓರ್ವ ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಆತ ವಿಕ್ರಮ್‌‌ ಜೊತೆಗೂಡಿ ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ. ಇದು ಬಾಲಾ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಟಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಿಂತಿಸದೆ ಸುಖವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಆದದ್ದಾಗಲೆಂಬ ಮನೋವೃತ್ತಿಯ ಓರ್ವ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೋಸಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. 2003ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ''ಆಟೋಗ್ರಾಫ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅವನು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚೇರನ್‌ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ.<ref>[http://www.videos.behindwoods.com/videos-q1-09/actor-actress-interview/suriya.html ಸೂರ್ಯ – ತಮಿಳ್‌ ಮೂವೀ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ – ಆಧವನ್‌ | ಅಯ್ಯನ್‌ | ಸಿಂಗಮ್‌ | ವೇಲ್‌ | ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ | ಕುಸೇಲನ್‌ | ವೇಲ್‌ | ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌ | ಆರು | ಘಜಿನಿ | ಮಾಯಾವಿ | ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು | ಪಿತಾಮಗನ್‌ | ಕಾಕ ಕಾಕ – Behindwoods.com]. Videos.behindwoods.com 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ''ಪೇರಳಗನ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ; ಓರ್ವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪಟು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಬೂತ್‌‌ನ ಓರ್ವ ಅಂಗವಿಕಲ ನಿರ್ವಾಹಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಣಿ ರತ್ನಂರ ''ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು'' ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯದ ಎಳೆಯುಳ್ಳ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ; 60ರ ದಶಕದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧ ಮತ್ತು 70ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್‌ ರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬಾತನ ಜೀವನವನ್ನು ಇದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಆತ ''ಘಜಿನಿ'' ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ''ಆರು'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಘಜಿನಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸ್ಮೃತಿ ನಷ್ಟದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಓರ್ವ ರೋಗಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ''ಘಜಿನಿ'' ಚಿತ್ರದೆಡೆಗಿನ ಅವನ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದಾಗಿ ''[[ರಂಗ್ ದೇ ಬಸಂತಿ|ರಂಗ್‌ ದೇ ಬಸಂತಿ]]'' ಎಂಬ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/12842.html ಸೂರ್ಯ ಟು ಆಕ್ಟ್‌ ವಿತ್‌ ಅಮೀರ್‌ ಖಾನ್‌? – ತಮಿಳ್ ಮೂವೀ ನ್ಯೂಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104200426/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/12842.html |date=2012-01-04 }}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, N. ಕೃಷ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಮತ್ತು ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾರ ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. 2007ರಲ್ಲಿ ಅವನ ''ವೇಲ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವಷ್ಟೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಚಂಡ-ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>[http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14577878&amp;cid=13525926 CBO- Dec14 to 16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924153743/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14577878&cid=13525926 |date=2015-09-24 }}. Sify.com (2007-12-19). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ===''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' ನಂತರದಲ್ಲಿ=== ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲೆಂದು ಕೈಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ 2006ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಮೆನನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="vastarts">{{cite web|author=Kumar, Ashok|year=28 November 2006|title=Hit duo gets together again|publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm|archive-date=2007-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20071101031914/http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm|url-status=deviated|archivedate=2007-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071101031914/http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಗನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಾಯಿತು; 16 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಓರ್ವ ಯುವಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧನ ದೃಶ್ಯಗಳವರೆಗಿನ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಜೀವನದ ವ್ಯಾಪಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು "ಅನನ್ಯ" ಮತ್ತು "ಹೃದಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದ" ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ, ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಹಿಸಿದ ಶಾರೀರಿಕ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡ.<ref name="rediffint">{{cite web|author=Vilakudy, Rajneesh|year=14 November 2008|title=Exclusive: Suriya on Vaaranam Aayiram and Ghajini|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://inhome.rediff.com/movies/2008/nov/14suriya-on-vaaranam-aayiram.htm}}</ref> ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ದೇಹದಂಡನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ; ಈ ಕ್ರಮವೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಟರಿಗೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ-ಪ್ರವರ್ತಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.<ref name="sphindu">{{cite web|author=|year=12 May 2008|title=Abs you like it!|publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629010727/http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm|url-status=deviated|archivedate=2011-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629010727/http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm}}</ref><ref name="sptoi">{{cite web|author=Pillai, Sreedhar|year=4 May 2008|title=Power packed|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Power-packed-/articleshow/3007709.cms}}</ref> ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ರನ್‌, [[ಸಮೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸ್ಪಂದನರಂಥ ನಟಿಯರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಿಡಿಫ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಓರ್ವ ವಿಮರ್ಶಕನು, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು "ಮೇರುಕೃತಿ"ಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಿದ; ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ "ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿದ್ದಾನೆ" ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು "ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ.<ref name="rediffva">{{cite web|author=Srinivasan, Pavithra|year=14 November 2008|title=It's Suriya all the way|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://inhome.rediff.com/movies/2008/nov/14its-surya-all-the-way.htm}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು "ಮಹೋನ್ನತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶಕರು, "ಅವನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು; ಇತರ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ"ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು.<ref name="sifyva">{{cite web|author=|year=14 November 2008|title=Review: Vaaranam Aayiram|publisher=[[Sify]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.sify.com/movies/tamil/review.php?id=14798041&ctid=5&cid=2429|archive-date=2010-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205120326/http://sify.com/movies/tamil/review.php?id=14798041&ctid=5&cid=2429|url-status=dead}}</ref><ref name="bwdva">{{cite web|author=|year=14 November 2008|title=Vaaranam Aaayiram Review|publisher=[[Behindwoods]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/vaaranam-aayiram-review.html}}</ref> ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜ್ಯೂರಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗೂ 2008ರಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="awdva">{{cite web|author=Ramanujam, Srinivasan|year=2 August 2009|title=The glowing filmfare night!|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/The-glowing-filmfare-night/articleshow/4845798.cms}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2008ರ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.deccanchronicle.com/entertainment/gautham-menon-bags-national-award-%E2%80%98varanam-aayiram%E2%80%99-311 ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ಬ್ಯಾಗ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ‘ವಾರಣಂ ಆಯಿರಂ‌’ | ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ | 2010-01-24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827110448/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/gautham-menon-bags-national-award-%E2%80%98varanam-aayiram%E2%80%99-311 |date=2010-08-27 }}. ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ (2010-01-24). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> K. V. ಆನಂದ್‌‌‌ರ ''ಅಯ್ಯನ್‌'' ಎಂಬ ಸಾಹಸ-ರೋಮಾಂಚನದ ಚಿತ್ರವು 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸೂರ್ಯನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಇದು ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಸೂರ್ಯನು ಓರ್ವ ಕಳ್ಳ ಸಾಗಣೆದಾರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಅವನ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮನ್ನಾ ಭಾಟಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]], [[ನಮೀಬಿಯ|ನಮೀಬಿಯಾ]], ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾಹಸದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಓರ್ವ ಬದಲಿ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವತಃ ಪಾರ್ಕೌರ್‌ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="ayanstunt">{{cite web|author=TNN|year=27 March 2009|title=The logic of it all|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Entertainment/The-logic-of-it-all/articleshow/4318597.cms}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು; ಇದೊಂದು "ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ" ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮಾಡಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಆತ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ.<ref name="rediffayan">{{cite web|author=Srinivasan, Pavithra|year=3 April 2009|title=ayan is a must-watch!|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://movies.rediff.com/review/2009/apr/03/review-ayan.htm}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ; ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ನ್ನು ಅವನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು "ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ವರೂಪದ ಸೂತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೇ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು" ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ "ಏಕತಾನತೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ" ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು ದಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದವು.<ref name="leading">{{cite web|author=Pillai, Sreedhar|year=14 April 2009|title=Unstoppable Suriya|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Unstoppable-Surya/articleshow/4395543.cms}}</ref> K. S. ರವಿಕುಮಾರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಆಧವನ್‌'' , ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 2010ರಲ್ಲಿ ಅವನ 25ನೇ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಿಂಗಮ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ಹರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಗಳಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>[http://www.sify.com/movies/Sify-Top-10-Kollywood-Hits-of-2010-imagegallery-kollywood-km4s6peahae.html?html=5 ಸಿಫಿ-ಟಾಪ್‌ 10 ಕಾಲಿವುಡ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ 2010]. Sify.com (2010-12-23). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದರ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಯಮುಡು ಎಂಬ ಚಿತ್ರವೂ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಬ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಯಶಸ್ವಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://e.indiaglitz.com/telugu/retro2010/hits.html ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌ – ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್‌ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105023940/http://e.indiaglitz.com/telugu/retro2010/hits.html |date=2011-01-05 }}. E.indiaglitz.com. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ರಾಮ್‌ ಗೋಪಾಲ್‌ ವರ್ಮಾ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ'' ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್‌‌‌]]ನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. 2011ರ ಜನವರಿ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, A. R. ಮುರುಗದಾಸ್‌ರವರ ''7ಆಮ್‌ ಅರಿವು'' , K. V. ಆನಂದ್‌ರವರ ''ಮಾತ್ರಾನ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅತೀವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಮತ್ತು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲವೊಂದು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಿರುಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ==ಲೋಕೋಪಕಾರ== 2008ರಲ್ಲಿ ಅಗರಮ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌<ref name="agaram.in" /> ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ; ಇದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಬಾಲ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಂಥ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾತೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆತ ಒಂದು ಕಿರು ಜಾಹೀರಾತು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅವನು ರೂಪಿಸಿದ; ಮಗುವಿನ ಬಡತನ, ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತನ ಮತ್ತು ಮಗುವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಸ್ಥೂಲ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ''ಹೀರೋವಾ? '' ''ಝೀರೋವಾ? '' ''<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಇವೆಂಟ್ಸ್‌ – ಹೀರೋವಾ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }} {{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |archive-date=2008-05-17 |url-status=dead}}[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಝೀರೋವಾ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }} {{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |archive-date=2008-05-17 |url-status=dead}}[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಅವೇರ್‌ನೆಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }} {{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |archive-date=2008-05-17 |url-status=dead}}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌ (2008-05-16). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಕಥೆ ಬರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್‌ ವಿಜಯ್‌, R. ಮಾಧವನ್‌ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಮೊದಲಾದವರೂ ಸಹ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಕಡಿಮೆ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 159 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 2010ರಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ನಾನಾಬಗೆಯ ವಿದ್ಯಾವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಡೆಗೆ ಅದು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮನಸ್ಸೆಂಬುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಸಮಾಜದ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವಕಾದ ನೀಡದೇ ಹೋದರೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಲಿಕಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="agaram.in" /> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದ ನಂತರ, 2006ರ<ref>{{cite web |url= http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/sep-06-02/11-09-06-surya-jo.html |title= Highlights of Suriya-Jyothika wedding |author= |date= 11 September 2006 |publisher= Behindwoods.com |accessdate=2009-10-22 }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ನಟಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸಾಧನಾಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಮದುವೆಯಾದ; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆತ ಏಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಿಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ: ''ಪೂವೆಲ್ಲಾಮ್‌ ಕೆಟ್ಟುಪ್ಪಾರ್‌'' , ''ಉಯಿರಿಲೆ ಕಲಂಥಾಥು'' , ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' , ''ಪೇರಳಗನ್‌'' , ''ಮಾಯಾವಿ'' , ''ಜೂನ್‌ R'' ಮತ್ತು ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' . ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ: ಮಗಳು ದಿಯಾ (ಜನನ: 2007ನೇ ಆಗಸ್ಟ್‌ 10ರಂದು)<ref>{{cite web |url= http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html |title= Bright light falls on Surya-Jyothika |author= Settu Shankar |date= 20 August 2007 |publisher= One India |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2012-07-09 |archive-url= https://archive.is/20120709094046/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html |url-status= deviated |archivedate= 2012-07-09 |archiveurl= https://archive.is/20120709094046/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html }}</ref> ಮತ್ತು ಪುತ್ರ ದೇವ್‌ (ಜನನ: 2010ರ ಜೂನ್‌ 7ರಂದು).<ref>[http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/surya-jyothika-dev-220710.html ಆಕ್ಟರ್‌ ಸೂರ್ಯ | ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್‌ ಜ್ಯೋತಿಕಾ | ನ್ಯೂಲಿ ಬಾರ್ನ್‌ ಸನ್‌ | ನೇಮ್ಡ್‌ ಆಸ್‌ ದೇವ್‌ | ಬೇಬಿ ಬಾಯ್‌ – ಒನ್‌ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120721103007/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/surya-jyothika-dev-220710.html |date=2012-07-21 }}. Entertainment.oneindia.in (2010-07-22). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ; [[ದಕ್ಷಿಣದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ – ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' (2003) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ಪೇರಳಗನ್‌'' (2004)<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/15576.html ಸೂರ್ಯ ಶೈನ್ಸ್‌, ಚೇರನ್‌ ಸಿಜಲ್ಸ್‌ – ತಮಿಳ್‌ ಮೂವೀ ನ್ಯೂಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050711011755/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/15576.html |date=2005-07-11 }}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008)<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4845798.cms ದಿ ಗ್ಲೋಯಿಂಗ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ನೈಟ್‌! – ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]. Timesofindia.indiatimes.com (2009-08-02). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ; [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ನಂದಾ'' (2002) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಘಜಿನಿ'' (2005) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008) ; [[ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] *ವರ್ಷದ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2007)<ref>{{cite web|url= http://www.starboxoffice.com/kollywood/vijayawards/about.html|title= Star Vijay Awards|date= 3May 2008|work= Star Box Office|accessdate= 2010-01-12|archive-date= 2009-04-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20090425145911/http://www.starboxoffice.com/kollywood/vijayawards/about.html|url-status= dead}}</ref> *ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008) *ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು (2009) ಅಯ್ಯನ್‌/ಆಧವನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭಿಸಿದೆ *ವರ್ಷದ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2009) – ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊರೆತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web|url= http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html|title= Star Vijay Awards|date= 2 June 2010|work= OneIndia|accessdate= 2010-06-02|archive-date= 2012-07-11|archive-url= https://archive.is/20120711065752/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html|url-status= deviated|archivedate= 2012-07-11|archiveurl= https://archive.is/20120711065752/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html}}</ref> ; ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ *ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004) * ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' (1997)<ref>{{cite web |url= http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm |title= Dinakaran Cinema Awards 1997 |date= 12 April 1998 |work= Dinakaran |accessdate= 1998-04-12 |archive-date= 2008-07-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080701014658/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm |url-status= deviated |archivedate= 2008-07-01 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080701014658/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm }}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ದಿನಕರನ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಮುಖ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' (2003) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ITFA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' <ref>{{cite web|url= http://www.southdreamz.com/2009/10/kamal-haasan-suriya-to-share-film-fans-award.html|title= Kamal and Suriya Share Filmfans Award|date= 19 October 2009|work= SouthDreams|accessdate= 2010-01-12|archive-date= 2011-07-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20110716114017/http://www.southdreamz.com/2009/10/kamal-haasan-suriya-to-share-film-fans-award.html|url-status= dead}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, 2008ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *2009ರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಸೌತ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಅಮೃತ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಅಯ್ಯನ್‌'' / ''ಆಧವನ್‌'' (2009) <ref>{{cite web |url= http://tamil.way2movies.com/?p=3474 |title= Mathurubhumi Award |date= 6 January 2010 |work= Dinakaran |accessdate= 2010-01-12 |archive-date= 2010-07-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100718221718/http://tamil.way2movies.com/?p=3474 |url-status= deviated |archivedate= 2010-07-18 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20100718221718/http://tamil.way2movies.com/?p=3474 }}</ref> *ಗೀತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಮೀರಾ ಇಸೈಅರುವಿ ತಮಿಳು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (2009) – ಆಧವನ್‌ (ದಮಕ್ಕು ದಮಕ್ಕು) ; ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು *ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕಾಕ ಕಾಕ (2003) *ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಅಯ್ಯನ್‌ (2009) *ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ (2008) *ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಅಯ್ಯನ್‌/ಆಧವನ್‌ (2009) *‌ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ – ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ-2 (2010)<ref>[http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html ನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್‌ | 17ತ್‌ ಆನ್ಯುಯಲ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ | 2011 | ಡಿಕ್ಲೇರ್ಡ್‌ – ಒನ್‌ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಟರ್ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022050803/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html |date=2012-10-22 }}. Entertainment.oneindia.in (2011-01-03). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> *ನಾಳಿನ ಮಹಾನ್‌ತಾರೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ – ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ-2 (2010)<ref>[http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/01/22/7034/index.html ನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2011]. Bollywoodhungama.com (2011-01-22). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಚಲನಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಭಾಷೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 1997 | ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' | ಸೂರ್ಯ | [[ತಮಿಳು]] | ದಿನಕರನ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಮುಖ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 1998 | ''ಕಾದಲೆ ನಿಮ್ಮದಿ'' | ಚಂದ್ರು | ತಮಿಳು | |- | 1998 | ''ಸಂಧಿಪ್ಪೊಮ'' | ವಿಷ್ಣು | ತಮಿಳು | |- | 1999 | ''ಪೆರಿಯಣ್ಣ'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 1999 | ''ಪೂವೆಲ್ಲಾಮ್‌ ಕೆಟ್ಟುಪ್ಪಾರ್‌'' | ಕೃಷ್ಣ | ತಮಿಳು | |- | 2000 | ''ಉಯಿರಿಲೆ ಕಲಂಥಾಥು'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2001 | ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌'' | ಚಂದ್ರು | ತಮಿಳು | |- | 2001 | ''ನಂದಾ'' | ನಂದಾ | ತಮಿಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2002 | ''ಉನ್ನೈ ನಿನೈತು'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2002 | ''ಶ್ರೀ'' | ಶ್ರೀ | ತಮಿಳು | |- | 2002 | ''ಮೌನಂ ಪೇಸಿಯಾದೆ'' | ಗೌತಮ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2003 | ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' | ಅನ್ಬುಸೆಲ್ವನ್‌ | ತಮಿಳು | ITFA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ<br>ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2003 | ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' | ಸಕ್ತಿ | ತಮಿಳು | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2004 | ''ಪೇರಳಗನ್‌'' | ಕಾರ್ತಿಕ್<br>ಚಿನ್ನ | ತಮಿಳು | ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2004 | ''ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು'' | ಮೈಕೇಲ್‌ ವಸಂತ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಮಾಯಾವಿ'' | ಬಾಲಯ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಘಜಿನಿ'' | ಸಂಜಯ್‌ ರಾಮಸಾಮಿ (ಮನೋಹರ್‌) | ತಮಿಳು | ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2005 | ''ಆರು'' | ಆರ್ಮುಗಂ (ಆರು) | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಜೂನ್‌ R'' | ರಾಜಾ | ತಮಿಳು | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2006 | ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' | ಗೌತಮ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2007 | ''ವೇಲ್‌'' | ವೆಟ್ರಿವೇಲ್‌‌,<br>ವಾಸುದೇವನ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2008 | ''ಕುಸೇಲನ್‌'' | ಸ್ವತಃ ತಾನೇ | ತಮಿಳು | ಕಿರು ಪಾತ್ರ |- |} {| class="wikitable" |- | 2008 ||''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' || ಕೃಷ್ಣನ್‌,<br>ಸೂರ್ಯ ಕೃಷ್ಣನ್‌|| ತಮಿಳು || ವಿಜೇತ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ವಿಜೇತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ವಿಜೇತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2009 || ''ಅಯ್ಯನ್‌'' || ದೇವರಾಜ್‌ ವೇಲುಸಾಮಿ || ತಮಿಳು || ವಿಜೇತ, ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2009 || ''ಆಧವನ್‌'' || ಮಾಧವನ್‌ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್‌<br>(ಆಧವನ್‌/ಮುರುಗನ್‌) || ತಮಿಳು ||ವಿಜೇತ, ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2010 || ''ಸಿಂಗಮ್‌'' || ದುರೈ ಸಿಂಗಮ್‌ || ತಮಿಳು || |- | 2010 || ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ I'' || rowspan="2"|ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನ್‌ ರೆಡ್ಡಿ || rowspan="2"| ತೆಲುಗು || rowspan="2"|ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ನಾಳಿನ ಮಹಾನ್‌ತಾರೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ |- | 2010 || ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ II'' |- | 2010 || ''ಮನ್ಮದನ್‌ ಅಂಬು'' || ಸ್ವತಃ ತಾನೇ || ತಮಿಳು || ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''ಕೋ'' || ಸ್ವತಃ ತಾನೇ || ತಮಿಳು || ನಿರ್ಮಾಣಾನಂತರದ ಹಂತ. ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''ಅವನ್‌ ಇವನ್‌'' || || ತಮಿಳು || ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ<br>ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''7ಆಮ್‌ ಅರಿವು'' || ಅನ್ವರ್‌ ಬಾಷಾ || ತಮಿಳು || ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ |- | 2011 || ''ಮಾತ್ರಾನ್‌'' || || ತಮಿಳು || ನಿರ್ಮಾಣ-ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == * {{IMDB name|name=Suriya|id=1421814}} {{FilmfareTamilBestActor}} {{TamilNaduStateAwardForBestActor}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Suriya | ALTERNATIVE NAMES =Aravinth | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 23 July 1975 | PLACE OF BIRTH =[[Chennai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Suriya}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚೆನ್ನೈನ ಲಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ]] pvwnvzmyckakhiq6gjh8rgfjwh6vkb9 0 28447 1430499 1430068 2026-09-27T06:09:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430499 wikitext text/x-wiki {{Infobox McDonald's|logo=McDonald's Golden Arches.svg|alt= Two yellow arches joined together to form a rounded letter M}} '''ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್''' {{nyse|MCD}} ಇದು, ಪ್ರತಿದಿನ ೫೮ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್ ಪಾಸ್ಟ್‌ಫುಡ್ ರೆಸ್ಟೋರಂಟ್‌ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.<ref name="daily">{{cite web |url=http://www.breitbart.com/article.php?id=CNG.aec4920fe8094fdd0baaeab2ed126bf1.741&show_article=1 |title=McDonald's posts sizzling 80% profit rise in 2008 |publisher=Breitbart.com |date=2009-01-26 |accessdate=2010-08-27 |archive-date=2009-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090301024815/http://www.breitbart.com/article.php?id=CNG.aec4920fe8094fdd0baaeab2ed126bf1.741&show_article=1 |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್, ೨೦೦೮ ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರೆಟ್ ಎ ಮ್ಯಾಂಗರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ೨೦೦೬<ref>{{cite web|url=http://phx.corporate-ir.net/phoenix.zhtml?c=194775&p=irol-newsArticle&ID=916004&highlight|title=Chipotle, McDonald's Complete Separation}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರ ವರೆಗೆ ಚಿಪೋಟ್ಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಗ್ರಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೋಸ್ಟನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೋರಂಟ್ ಸಮೂಹಗಳ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.shareholder.com/mcd/EdgarDetail.cfm?CIK=63908&FID=1193125-08-37220&SID=08-00#D10K_HTM_TOC84398_8|title=MCD 10-K 2007, Item 1, pg. 1|access-date=2011-03-24|archive-date=2010-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100526130602/http://www.shareholder.com/mcd/EdgarDetail.cfm?CIK=63908&FID=1193125-08-37220&SID=08-00#D10K_HTM_TOC84398_8|url-status=dead}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರವರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಖುದ್ದಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ನ ಆದಾಯವು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು(ಫ್ರಾಂಚೈಸೀ) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬಾಡಿಗೆ,ಗೌರವಧನ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಪನಿಯು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಮಾರಾಟಗಳಿಂದಲೂ ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರವರ ಆದಾಯವು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ೨೭% ವೃದ್ದಿಯಾಗಿ ೨೨.೮ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿತು. ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಆದಾಯವು ೯% ರಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗಿ ೩.೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.shareholder.com/mcd/EdgarDetail.cfm?CIK=63908&FID=1193125-08-37220&SID=08-00#D10K_HTM_TOC84398_8|title=MCD 10-K 2007, Item 6, pg. 9|access-date=2011-03-24|archive-date=2010-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100526130602/http://www.shareholder.com/mcd/EdgarDetail.cfm?CIK=63908&FID=1193125-08-37220&SID=08-00#D10K_HTM_TOC84398_8|url-status=dead}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್‌, ಚೀಸ್‌ಬರ್ಗರ್‌, ಚಿಕನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈ, ಮುಂಜಾನೆಯ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳು, ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳು, ವಿವಿಧ ಶೇಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಟೀಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಸಲಾಡ್‌, ಸುರುಳಿ ತಿಂಡಿಗಳು ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Mcdonald's logo.svg|thumb|left|ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಲೊಗೊ- 1968ರಿಂದ 2003ರವರೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು.ಇದು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:SpeedeeGentilly.JPG|thumb|upright|"ಸ್ಪಿಡಿ", ರೊನಾಲ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‍ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನ ಅದೃಷ್ಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.]] [[ಚಿತ್ರ:RonaldMcDonald-trademarkia-originaltrademark1967.jpg‎|thumb|right|ರೊನಾಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ]] {{main|History of McDonald's}} ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ರಿಚಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮುರೈಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಸಹೋದರರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡಿನೊ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ತೆರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹಾರ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಚಯಪಡಿಸಿದ "ಸ್ಪೀಡೀ ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯು ಆಧುನಿಕ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅದೃಷ್ಟ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಬಾಣಸಿಗರ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಮೇಲೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ನ ಆಕಾರದ ತಲೆಯ ಚಿತ್ರ ಧರಿಸಿದ "ಸ್ಪೀಡೀ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜಾಹೀರಾತಾಗಿತ್ತು. ಏದುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ವೇಷಭೂಷಣಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕೋಡಂಗಿ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಆಕೃತಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಕಂಪನಿಯು ಮೊದಲು ಯು ಎಸ್ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತೋ, ಆಗ ಸ್ಪೀಡೀ ಅವರು ರೊನಾಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಅವರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯು ಎಸ್ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮೇ ೪, ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರವರ "ಕುಳಿತಲ್ಲಿಗೇ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸೇವೆ" ಎಂಬ ಮಾದರಿಯ ಸೇವೆಯು ಆರಂಭವಾಗಿ ೨೦೦೯ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯ ರಂದು ಕಂಪನಿಯು ಮುಚ್ಚಿರುವಂತಹ, ಎರಡು ಕಡೆ ಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿದಂತಿರುವ "M" ಸಂಕೇತದ ಲೊಗೋ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರ ಹಲವು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದೇ ರೇಖೆಯ ಲೋಗೋಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತೋ, ಆಗ ಈ "M" ಸಂಕೇತದ ಲೋಗೋವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೬, ೧೯೬೨ ರಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಇದೀಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಎರಡು ಬಿಲ್ಲಿನಾಕೃತಿಯ ರೇಖೆಯ "M" ಸಂಕೇತದ ಲೋಗೋ ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮, ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಯು ಎಸ್ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರಂಭದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಅವರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೆನಡಾ, ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾ, ಪನಾಮಾ, ಜಪಾನ್, ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಎಲ್ ಸಾಲ್ವೇಡರ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್(ಫ್ರಾಂಚೈಸೀ), ರೇ ಕ್ರೋಕ್ ಅವರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫, ೧೯೫೫ ರಂದು ಡಿಸ್ ಪ್ಲೇನಸ್, ಇಲಿನೋಯಿಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಆಗಿ ಆರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.mcdonalds.com/corp/about/mcd_history_pg1.html |title=McDonald's history 1954–1955 |accessdate=2008-06-22 |publisher=www.mcdonalds.com |archive-date=2008-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518034510/http://mcdonalds.com/corp/about/mcd_history_pg1.html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ರೋಕ್ ಅವರು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿನ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಹೋದರರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕಾರಣರಾದರು. ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.mcdonalds.com/corp/about/mcd_history_pg1/mcd_history_pg3.html |title=McDonald's history 1965–1973 |accessdate=2008-06-22 |publisher=www.mcdonalds.com |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/66MfPSblI?url=http://www.mcdonalds.com/us/en/404_error_page.html |url-status=dead }}</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಹೋದರರನ್ನು ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕ್ರೋಕ್ ಅವರು ಕೂಡಾ ಸಾಹಸವಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರಗಾರರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಕ್ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಹಿಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಹಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದು ಇವರಿಬ್ಬರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ದಾಖಲಿತವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಹೋದರರ ಮೂಲ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸ್ಥಳವು ಈಗ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.route-66.com/mcdonalds/history.htm ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ದ್‌ ಇತಿಹಾಸ]- ರೂಟ್ -೬೬.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220143245/http://route-66.com/mcdonalds/history.htm |date=2009-02-20 }}</ref> ಅನೇಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಕಂಪನಿಯು [[ಜಾಗತೀಕರಣ]]ದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಜೀವನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಸರಿಸಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು, ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಷಯಗಳಾದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯ, ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿನ ನೈತಿಕತೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಆಯೋಜಿಸುವುದದು ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ. == ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಕ್ಷಿನೋಟ == === ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Harlem Micky Dz.jpg|left|thumb|ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು "99 ಬಿಲಿಯನ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದೆ."]] ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ೧೧೯ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ<ref name="retrieved May 8, 2008">http://www.mcdonalds.ca/en/aboutus/faq.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035414/http://www.mcdonalds.ca/en/aboutus/faq.aspx |date=2008-09-11 }}, retrieved May ೮, ೨೦೦೮</ref> ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ೫೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="daily"/> ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೩೧,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ೧.೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="retrieved May 8, 2008"/> ಈ ಕಂಪನಿಯು ಪೈಲ್ಸ್‌ ಕೆಫೆ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ತನ್ನ ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಇತರ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೆಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಪೊಟಲ್‌ನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿಪೋಟಲ್‌ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಬಹುತೇಕ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ಬ್ರಾಂಡ್‍, ರಾಚೆಲ್‌ (೨೦೦೬-೧೨-೨೩) [http://www.rockymountainnews.com/drmn/other_business/article/0,2777,DRMN_23916_5233690,00.html " ಚಿಪೊಟಲ್‌ ಫೌಂಡರ್ ಹ್ಯಾಡ್‌ ಬಿಗ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090628145955/http://www.rockymountainnews.com/drmn/other_business/article/0,2777,DRMN_23916_5233690,00.html |date=2009-06-28 }} ರಾಕಿ ಮೌಂಟೇನ್ ನ್ಯೂಸ್. ಸಂಪಾದನೆ- ೨೦೦೯-೧೦-೦೭.</ref><ref name="mcds-dbj">{{cite web|url=http://denver.bizjournals.com/denver/stories/2006/07/24/daily20.html|title=McDonald's sets October deadline to sell Chipotle stock|date=July 25, 2006|work=Denver Business Journal|publisher=BizJournals.com|accessdate=2009-08-10}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಡೊನಾಟೊಸ್‌ ಪಿಜ್ಜಾ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಗಸ್ಟ್‌ ೨೭, ೨೦೦೭ ರಂದು ಕಂಪನಿಯು ಬೊಸ್ಟನ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸನ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪಾರ್ಟನರ್ಸ್‌‌ಗೆ ಮಾರಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.smartmoney.com/bn/ON/index.cfm?story=ON-20070827-000332-1731&hpadref=1 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928010947/http://www.smartmoney.com/bn/ON/index.cfm?story=ON-20070827-000332-1731&hpadref=1 |archivedate=2007-09-28 |title=McDonald's Wraps Up Boston Market Sale |author= |publisher=Dow Jones & Company, Inc. News Services |date=2007-08-27 |accessdate=2007-08-28}}</ref> === ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ನ ವಿಧಗಳು === ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳ ಒಳಗೂ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಹೊರಗಡೆಯೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಡ್ರೈವ್‌ ಥ್ರೂ, ಆಟೋ-ಮ್ಯಾಕ್‌, ಪೆ ಎಂಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌, ಅಥವಾ ಮೆಕ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ ಎಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇವು ಕುಳಿತು ಕೊಳ್ಳಲು, ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪದ್ದತಿಯು ಇತರ ಪಾಸ್ಟ್‌ ಪುಡ್‌ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅರಿಜೋನಾದಲ್ಲಿ ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೬ ಗ್ರೆಟರ್‌ ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಪಾಲೊಫಿಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.caterersearch.com/Companies/33902/mcdonalds-restaurants-ltd.html |title=ಕ್ಯಾಟರ್‌ಸರ್ಚ್‌ – ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ಸ್‌ |access-date=2011-03-24 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716122800/http://www.caterersearch.com/Companies/33902/mcdonalds-restaurants-ltd.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ "ಮೆಕ್‌ಡ್ರೈವ್‌" ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಂಟರ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂದಣಿಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು ಖರೀದಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಗಾಗ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕರೀದಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ನಡೆದಾಡುತ್ತಾ ಖರೀದಿಸುವ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ’ಸಾಲಿಡ್‌ ಗೊಲ್ಡ್‌ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌’, ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ರಾಕ್‌ ಎಂಡ್‌ ರೋಲ್‌ ಥಿಮ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಧಾನ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.<ref>{{cite web |url=http://solidgoldmcdonalds.com/ |title=solidgoldmcdonalds.com |publisher=solidgoldmcdonalds.com |date= |accessdate=2010-08-27 |archive-date=2011-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514225917/http://www.solidgoldmcdonalds.com/ |url-status=dead }}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಂಲಂಬಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಲ್ಲಿ ೨೪-ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೊಂಬತ್ತಿಯಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅದರಂತೆಯೇ ಇರುವ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಈಗಿನ ಕಾಲದ ಕಾಫಿಯ ಮತ್ತು ಕಾಫಿಶಾಪ್‌ನ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಡ್‌ '''ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆ''' ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕೆಫೆಯ ವಿಧಾನದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕೂಡ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆಯು ಕಲ್ಪನೆಯು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೩ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೇ ಹೊಂದಿವೆ. ತಾಸ್ಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಗಳು ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದನ್ನು ಬಹುಬೇಗನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಳಿಗೆಗಳು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರ ೬೦% ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ. ೨೦೦೩ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ೬೦೦ ಮೆಕ್‌ಕೆಫೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅನಿಲ ನೆಲೆಗಳ/ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ತಾಣಗಳಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-14996359.html|title=McDonald's and BP test combined operations. (McDonald's Restaurants; BP Oil Co.)|archiveurl=https://archive.today/20130103195420/http://www.highbeam.com/Search?searchTerm=McDonald's+and+BP+test+combined+operations.+(McDonald's+Restaurants+BP+Oil+Co.)&searchType=Article&currentPage=0&orderBy=|archivedate=2013-01-03|access-date=2011-03-24|url-status=dead}}</ref> ಸಂಬಂದಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು '''ಮ್ಯಾಕ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌''' ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವು ನಿಯಮಿತ ಜನರು ಕೂರಬಹುದಾದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವು ಶಾಪಿಂಗ್‌ ಮಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇತರ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ಗಳು ವಾಲ್‌ ಮಾರ್ಟ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. '''ಮ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟಾಪ್‌''' ಇವು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ವಾಹನಗಳ ಖರೀದಿ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3604178F30F7B&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|title=MCDONALD'S SERVES UP 'MCSTOP' – ITS RESTAURANT FOR BIG CROWDS|access-date=2011-03-24|archive-date=2012-07-11|archive-url=https://archive.today/20120711202642/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3604178F30F7B&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> === ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:McDonald's with Prominent Playland.JPG|thumb|right|200px|ಪನೊರಮಾ ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ರೆಸ್ಟೊರಂಟ್‌]] ಕೆಲವು ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ಗಳು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರ ಕ್ರಿಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಆಪ್ತವಾದ ಈಜು ಕೊಳವೆಯ ಮಾದರಿಯ ಹೊಂಡ ಮತ್ತು ಎತ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಯ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಆಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು "ಆರ್‌ ಜಿಮ್‌" ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. === ಮರುವಿನ್ಯಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Dudley town McDonnald's2002.jpg|thumb|right|200px|ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಸಮೀಪದ ಡ್ಯೂಡ್ಲಿ ಟೌನ್‌, ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌, 2002ರಲ್ಲಿಅದು ಹಳೆಯ ಕೆಂಪು, ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿತ್ತು.]] [[ಚಿತ್ರ:McDonald's Darlington2.jpg|thumb|right|200px|ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನ ಹೊಸ ರೂಪ.]] ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ "ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಚಿರಯೌವ್ವನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ" ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿತು ಇದು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಿಂದಿಚೆಗೆ ಆದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮುರುತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://moneycentral.msn.com/content/invest/extra/P150732.asp?GT1=8180|title=McDonald's wants a digital-age makeover|access-date=2011-03-24|archive-date=2006-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20060923173412/http://moneycentral.msn.com/content/invest/extra/P150732.asp?GT1=8180|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/06_20/b3984065.htm|title=Mickey D's McMakeover}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:McDonald's Bridge St, Banbury.jpg|thumb|right|200px|ಬ್ಯಾನ್‌ಬರಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌-2010.ಇದು 2002ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ನೀಲಿ/ಬೂದು/ಕಂದುಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.]] ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಚಿನ್ಹೆಯ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಹೋಗುವಂತೆ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಹಳದಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಲಿವ್‌ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಸುಕು ಹಸಿರುಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ದನೆಗಾಗಿ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೂಗಾಡುವ ವಿದ್ಯುದ್ದಿಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಕಾಲಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಯಿತು. === ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ === ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ ತನ್ನ ಆಧಾಯವನ್ನು ಅಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡುವಿಕೆಯ, ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಾಜು ಶೇ.೧೫ ರಷ್ಟು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೆಶನ್‌ನ ನೇರವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಉಳಿದವುಗಳು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಆಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನೀತಿಯು ಉಳಿದ ಪಾಸ್ಟ್‌ಫುಡ್‌ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವದಂತೆಯೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಮಾರಾಟದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕದ ಮೇಲೆಯೂ ತನ್ನ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಅದೂ ಕೂಡ ಮಾರಾಟದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಪ್ರದೇಶಗಳು,ದೇಶಗಳು, ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ ತಾನು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲೂ ಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಲೀಸ್‌ ಮೂಲಕವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಸ್ಥಳದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೀತಿಯು ಬಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶೇ.೩೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ರೆಸ್ಟಾರಂಟುಗಳು ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮಿತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ರೆಸ್ಟಾರಂಟುಗಳು ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಫ್ರಾಂಚಿಸಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿನೋಯ್ಸ್‌ನ ಓಕ್‌ ಬ್ರೂಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳು ಜಂಟಿ ಒಪ್ಪಂದ(ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳ)ದಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೀತಿಯಂತೆ ಅವು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಮೂರನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾದ ಮೂರನೇ ಸಾಮಗ್ರಿ ಸರಬರಾಜು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಆಗುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ''ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್‌ ನೇಷನ್‌'' ನ ಎರಿಕ್‌ ಕ್ಲೊಸರ್‌ (೨೦೦೧)ರ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಎಂಟು ಜನ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ನ ನೌಕರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (ಒಂದು ಸುದ್ದಿಯ ತುಣುಕಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಹತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ವದಂತಿ ಇದೆ.) ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಎಕೈಕ ದನದ ಮಾಂಸದ, ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸದ, [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ]]ಯ ಮತ್ತು [[ಸೇಬು|ಸೇಬು ಹಣ್ಣಿ]]ನ ಖರೀದಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಮಾಂಸದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರುವ ದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. === ಶೇರು ದಾರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಡಿವಿಡೆಂಡ್‌ ಪಾವತಿ === ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಡಿವಿಡೆಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ನಗದೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಅವಧಿ<ref name="ReutersOnMcDividend">{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/rbssConsumerGoodsAndRetailNews/idUSN2447000720090924 |title='&#39;McDonald's raises cash dividend by 10%'&#39; Reuters.com, retrieved 9/28/2009 |publisher=Reuters.com |date= September 24, 2009|accessdate=2010-08-27 | first=Lisa | last=Baertlein}}</ref> ಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಶೇರುದಾರರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕುಲೀನ S&amp;P ೫೦೦ ಡಿವಿಡೆಂಡ್‌ ಪಡೆಯುವವರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.<ref name="investopediaDivAristocrat">{{cite web|url=http://www.investopedia.com/terms/s/sp-dividend-aristocrats.asp |title=Definition of S&P 500 Aristocrat at Investopedia |publisher=Investopedia.com |date= |accessdate=2010-08-27}}</ref><ref name="seekAlphaFullListDivArist">{{cite web|url=http://seekingalpha.com/article/111974-s-p-s-2009-dividend-aristocrats-who-made-the-cut |title=List of 2009 Dividend Aristocrats via Seeking Alpha, retrieved 10/1/2009 |publisher=Seekingalpha.com |date=2008-12-23 |accessdate=2010-08-27}}</ref> == ವಿವಾದಗಳು == ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ಆಹಾರ ವಿವರಗಳಿಂದ (ಮೆನು), ಉದ್ಯಮ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಈ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ''ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಸ್ ವಿ ಮಾರಿಸ್ &amp; ಸ್ಟೀಲ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲಿಬೆಲ್ ಟ್ರಯಲ್‌‍ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳ ಸಣ್ಣ ತಂಡವು ಲಂಡನ್‌‍ನ ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ (ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲ್ಲ) ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ''ವಾಟ್ಸ್‌ ರಾಂಗ್‌ ವಿಥ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌?'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸರಿಕವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಬರಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸದಿರುವಂತೆ (ಬರೆಯದಿರುವಂತೆ) ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವಂತೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿತು. ಜತೆಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ತೀವ್ರವಾದಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿವಿಲ್ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಹೂಡಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ ಲಿಬೆಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ಎಂಬ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮೇಲೆ ವಿರೋಧಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ‘ಮ್ಯಾಕ್ ಜಾಬ್’ ("McJob") ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ''ಮೆರ್ರಿಯಮ್-ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ಸ್ ಕೊಲಿಗೈಟ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (Merriam-Webster's Collegiate Dictionary)'' ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2003/SHOWBIZ/books/11/11/offbeat.mcjob.ap/|title=CNN.com – Merriam-Webster: 'McJob' is here to stay – Nov. 11, 2003<!-- Bot generated title -->|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031118175336/http://www.cnn.com/2003/SHOWBIZ/books/11/11/offbeat.mcjob.ap/|archivedate=2003-11-18}} {{Dead link|date=August 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref> ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಸಣ್ಣ ಸದಾವಕಾಶ ಎಂದು ವಿಷದೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title = McJob |publisher = Merriam-Webster's Online Dictionary |year = 1986 |url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/mcjob |accessdate = 2009-11-29}}</ref> ಮೆರ್ರಿಯಂ-ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ ಗೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಓ ಜಿಮ್ ಕೆಂಟಾಲುಪೊ ಎಂಬುವರು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದು ("slap in the face" to all restaurant employees) ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಮೆಕ್ ಜಾಬ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಹೊಂದುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ('teaches responsibility.'" ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಮೆರ್ರಿಯಮ್- ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್, ನಾವು ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web | last = AFP | title = McDonald's upset over McJob title | date = November 12, 2003 | url = http://www.abc.net.au/news/newsitems/200311/s987302.htm | accessdate = October 18, 2009}}</ref> ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ನ ಜಾಗತೀಕರಣ ವಿರುದ್ಧದ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಜೋಸ್ ಬೋವ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಅರ್ಧ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/bbcfour/documentaries/profile/jose_bove.shtml |title=José Bové |accessdate=2008-05-29 |quote=In 1999, Bove spent another three weeks in jail after he led activists in the destruction of – guess what – a branch of McDonald's. For Bove, the golden arches represent the industrialization of all food production, the worst of "malbouffe – bad food". For the anti-global movement, his imprisonment made him one of its first martyrs. |publisher=BBC |archive-url=https://web.archive.org/web/20110417001343/http://www.bbc.co.uk/bbcfour/documentaries/profile/jose_bove.shtml |archive-date=2011-04-17 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಕ್ಲೊಸ್ಸರ್‌ನ ಪುಸ್ತಕ ''ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ನೇಷನ್‌‍'' ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಗಳೆಂದರೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಉಳಿದ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ) ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಇದರ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ (ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವು ಟಾಯ್ಸ್ ನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿತರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಊಟವೂ ಸಹ ಸೇರಿದೆ.<ref name="FoodDrinkBook"> {{Cite book | last = Smith | first = Andrew F. | authorlink = | title = The Oxford companion to American food and drink | url = https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_e9i9 | publisher = Oxford University Press US | year = 2007 | location = | page = [https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_e9i9/page/371 371] | isbn = 9780195307962}} </ref> ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಟಾಯ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ಆಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಹಾರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ ಸಹ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{cite news | last = Katz | first = Neil | authorlink = | title = McDonald's and Toy Lawsuit: Are "Happy Meals" Tricking Kids? | publisher = CBS News | date = 2010-06-23 | url = http://www.cbsnews.com/8301-504763_162-20008571-10391704.html | accessdate = 2010-09-14 | archiveurl = https://archive.today/20120722085229/http://www.cbsnews.com/8301-504763_162-20008571-10391704.html | archivedate = 2012-07-22 | url-status = live }}</ref> ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ತಂಡಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧೀಯರು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನವರು ಅವರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಯನ್ನು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ದನದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://hbharti.com/h_bharti_mcd/mcdonlads%20_letter_05_05_93.jpg|title=Letter from McDonald's headquarters claiming fries are vegetarian|access-date=2011-03-24|archive-date=2011-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711151818/http://hbharti.com/h_bharti_mcd/mcdonlads%20_letter_05_05_93.jpg|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Centerfold Stripper Midgets Chickens 39 2010 Shankbone.jpg|thumb|200px|ಪೆಟಾ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕೋಳಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು ಟೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯ ಎದುರು ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ವಾಗ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]] ಪೀಪಲ್‌ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎನಿಮಲ್ಸ್‌ (PETA) ಪೇಟಾ ವು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಿ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ವಿತರಕು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಂದಿತು.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟೆರೆಟ್‌, “[http://www.chicagobusiness.com/article/20100211/NEWS07/200037077/mcdonalds-being-ambushed-by-peta ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಬಿಯಿಂಗ್ ಆಂಬುಷ್ಡ್ ಬೈ ಪೆಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120417152845/http://www.chicagobusiness.com/article/20100211/NEWS07/200037077/mcdonalds-being-ambushed-by-peta |date=2012-04-17 }},” ChicagoBusiness.com, ೧೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ. ೨೦೧೦.</ref> ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾಕಾರರು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೊರಳಿಗೆ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದಗೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಟಬ್ ಒಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.<ref>ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಗ್ಲೋವರ್‌, “[http://www.bnet.com/blog/food/peta-vs-mcdonalds-the-nicest-way-to-kill-a-chicken/484%20%20 ಪೆಟಾ vs.ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್:ನೈಸೆಸ್ಟ್‌ ವೇ ಟು ಕಿಲ್ ಎ ಚಿಕನ್‌],” ಬಿಎನ್‍ಇಟಿ ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ. ೨೦೦೯.</ref> ಪೇಟಾವು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಾಯಿಸುವುದರ ಬದಲು ಗ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು. (ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್‌ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿಯರ್‌ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ or CAK) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.<ref>PETA, "ಮ್ಯಾಕ್‌ ಕ್ರೂಯಾಲ್ಟಿ, ಐ ಆಮ್ ಹೇಟಿಂಗ್‌ ಇಟ್," [http://www.mccruelty.com/default.aspx%20%20 McCruelty.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623115953/http://www.mccruelty.com/default.aspx |date=2011-06-23 }} {{Cite web |url=http://www.mccruelty.com/default.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623115953/http://www.mccruelty.com/default.aspx |archive-date=2011-06-23 |url-status=bot: unknown}}, ಕೊನೆಯಯದಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದು ೧೪ ನವಂಬರ್ ೨೦೧೦</ref> ಸಿಎಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಎಎಸ್ (controlled atmosphere stunning”) ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಗ್ಲೋವರ್‌</ref> ಮೋರ್ಗ್ಯಾನ್ ಸ್ಪರ್ಲೋಕ್ಸ್‌‍ನ ೨೦೦೪ರ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಸಿನಿಮಾ ''’ಸುಪರ್ ಸೈಜ್ ಮಿ’ '' ಹೇಳುವಂತೆ, ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಆಹಾರವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಆಹಾರದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಆರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಾಗ, ಉತ್ತಮ ಗಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಸಂತೋಷ ಊಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಹಾರವಾದ ಸೋಯಾ ಅವರೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬ್ರೆಸಿಲ್ ನಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳು ಈ ಸೋಯಾವು ಕೇವಲ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆಜಾನ್‌ ನ ಮಳೆಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಸೋಯಾವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರನ್ನು [[ಅಪರಾಧ|ಹೆದರಿಸಿ]] ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಆರೋಪವು ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಗಿರಾಕಿಯಾದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಆದುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |author=Greenpeace International |title=We're trashin'it, How McDonald's is eating up the Amazon |format=PDF |url=http://www.greenpeace.org.uk/media/reports/were-trashin-it |date=April 2006 |accessdate=2008-12-15 |archive-date=2011-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110327152707/http://www.greenpeace.org.uk/media/reports/were-trashin-it |url-status=dead }}</ref> === ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾದಗಳು === ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡಗಳು ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವು ತನ್ನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯಯುತ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಆಹಾರಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಇದರ ಜತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾಟ್‌ ಬ್ಯಾಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಜಾಬ್‌ ಹೊಸ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿತು.<ref name="mcjob">{{cite news | url=https://www.theguardian.com/media/organgrinder/2006/apr/20/post3 | title=Not bad for a McJob? | accessdate=2009-03-30 | author=Sweney, Mark | date=2006-04-20 | publisher=The Guardian | location=London}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್‍ ಜಾಬ್ ಎಂಬ ಶಬ್ಧವನ್ನು ೧೯೮೦ರ<ref>"[https://web.archive.org/web/20031118175336/http://www.cnn.com/2003/SHOWBIZ/books/11/11/offbeat.mcjob.ap/ ಮೆರಿಯನ್‌-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್: 'ಮ್ಯಾಕ್‌ಜಾಬ್‌' ಈಸ್‌ ಹಿಯರ್ ಟು ಸ್ಟೇ]". ''ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌''. ನವೆಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೦೩.</ref> ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು). ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ್ದು ಕೆನಡಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಕೋಪ್ಲಾಂಡ್‌ನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಜನರೇಶನ್ ಎಕ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ'' [[Generation X: Tales for an Accelerated Culture|Tales for an Accelerated Culture]]'' ತಂಗಳು ಶಬ್ಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹಣ ಪಾವತಿಗೆ, ಸೃಜನಶೀಲವಲ್ಲದ ಕೆಲಸದ ಜತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ಉಪಾಯದಿಂದ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಗೆ ಈಡಾಯಿತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು "Would you like a career with that?" (ನೀವು ಇದರ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೀರಾ?) ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಐರಿಷ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರಾಹಕರ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು, ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿ{{when|date=March 2011}}, [[ಕಾಫಿ|ಕಾಫಿ ಬೀನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾಲು|ಹಾಲನ್ನು]] ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸ್ಟೀವ್ ಈಸ್ಟರ್ ಬ್ರೂಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಾವು ಕೊಳ್ಳುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ನೀತಿಯನ್ನು ಉಳ್ಳದ್ದೇ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮಳೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಂಶಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯುವ [[ಬೆಳಗಾರರ ಗುಂಪಿ|ಬೆಳಗಾರರ ಗುಂಪಿನಿಂದ]] ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತಗೊಂಡ ಬೀನ್ಸ್ ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಪಾನಿಯ ಮತ್ತು ತಂಪು ಪಾನೀಯ ಹಾಗೂ ಮಿಲ್ಕ್ ಶೇಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಾಲಿಗಾಗಿ [[ಜೈವಿಕ ಆಹಾರ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲ]]ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |author=Ian Ashbridge |url=http://www.fwi.co.uk/Articles/2007/07/03/104864/mcdonalds-milk-goes-organic.html |title=McDonald's milk goes organic – 03/07/2007 – FarmersWeekly |publisher=Fwi.co.uk |date=2007-07-03 |accessdate=2010-08-27 |archive-date=2009-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924170519/http://www.fwi.co.uk/Articles/2007/07/03/104864/mcdonalds-milk-goes-organic.html |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೮, ಮೇ ೨೨ರಂದು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಘೋಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈ ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಧಾನ್ಯಗಳ ಜತೆ ಹಾಗೂ ಸೋಯಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಯಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಇದರ ಖರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಪೀಸ್ ಮತ್ತು ಕುಕೀಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/articles/20080522/mcdonald-039-holds-down-dollar-meal-making-menu-healthier.htm|title=ibtimes.com, McDonald's Holds down Dollar Meal, Making Menu Healthier|access-date=2011-03-24|archive-date=2011-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929150715/http://www.ibtimes.com/articles/20080522/mcdonald-039-holds-down-dollar-meal-making-menu-healthier.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/96850/McDonalds-says-all-US-french-fries-cooked-in-zero-trans-fat-oil|publisher=www.gmanews|title=McDonald's says all US French fries cooked in zero-trans-fat oil}}</ref> ಸಿಎಕೆ ಅಥವಾ ಸಿಎಎಸ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕೊಲ್ಲುವ ವಿತರಕರಿಂದ ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಿಎಎಸ್ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.<ref>[http://www.aboutmcdonalds.com/etc/medialib/aboutMcDonalds/corporate_governance.Par.47812.File.dat/CAS_REPORT_2009.pdf ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‍, “ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ಕಮೀಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಡೈರೆಕಟರ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್,” 19 ನವೆಂಬರ್. 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717033700/http://www.aboutmcdonalds.com/etc/medialib/aboutMcDonalds/corporate_governance.Par.47812.File.dat/CAS_REPORT_2009.pdf |date=2011-07-17 }}.</ref> === ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆ/ಮಾಹಿತಿಗಳು === ಎಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ತನ್ನ ೧೧ ಮಾರ್ಪಾಡು ಹೊಂದಿದ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಯೋಲಾ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್‌ನವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಜೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗಟಕಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.businessgreen.com/business-green/news/2214193/mcdonald-hails-success-waste "][http://www.businessgreen.com/business-green/news/2214193/mcdonald-hails-success-waste ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಹೇಲ್ಸ್ ಸಕ್ಸೆಸ್ ಆಫ್ ವೇಸ್ಟ್‌]-ಟು-ಎನರ್ಜಿ ಟ್ರಯಲ್" ''ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ಗ್ರೀನ್.ಕಾಮ್'' ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪, ೨೦೦೮. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೨೦೦೮.</ref> ಇದರೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ತನ್ನ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ನ ಸಸ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಡಿಸೇಲ್‌ ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಇಂದವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.herald-dispatch.com/business/x1705909477 "ಲೋಕಲ್ ವುಮೆನ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್-ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌"] ''herald-dispatch.com''. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯, ೨೦೦೮. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೨೦೦೮.</ref> ಮುಂದುವರೆದು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ನವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಡಲು ಪಾತ್ರೆಗಳಿಗಾಗಿ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ೩೦% ರಿಂದ ೮೦% ರಷ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದು ಎಂದು ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ವರದಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ತರಹದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಉಳಿದವುಗಳಿಗಿಂತ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ತರಹದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಮುರುಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಸಿರು ಮನೆ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಳಕಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2008/apr/26/waste.pollution "'ಸಸ್ಟೇನೆಬಲ್ ಬಯೋ-ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್‌"] ''guardian.co.uk''. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬, ೨೦೦೮. ೨೦೦೮ ಮೇ ೨೨ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು</ref> ಅಮೇರಿಕಾದ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಇವರು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಗಟ್ಟಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮರು ಬಳಕೆಯಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.epa.gov/wastewise/industry/id-food.htm|title=U.S. Environmental Protection Agency|accessdate=April 17, 2008}} {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮಿತ ಬಳಕೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಪುಸರ್ಬಳಕೆ, ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿತ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/environment.html|title=McDonald's Corporation website|accessdate=April 17, 2008|archive-date=ಮೇ 31, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531025255/http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/environment.html|url-status=dead}}</ref> ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಶೇ.೨೫ರಷ್ಟನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಇವರು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ ತೆರೆದಿದ್ದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮಾದರಿಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ವಿಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟನ್ನು ಹಸಿರು ರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಉಳಿತಾಯದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಮಳೆ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಆಕಾಶದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಟೆಬಲ್‌ ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮರು ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite journal|author=Goodman, Matthew|title=Big Mac, hold the CO2|date=April 5, 2009|url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article6035749.ece|publisher=The Sunday Times|access-date=ಮಾರ್ಚ್ 24, 2011|archive-date=ಜೂನ್ 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611202525/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article6035749.ece|url-status=dead}}</ref> ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ೧೯೭೦ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನವಾದ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೋಧಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಾಗ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.umich.edu/~nppcpub/resources/compendia/CORPpdfs/CORPcaseA.pdf|title= National Pollution Prevention Center for Higher Education|format=PDF}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಗ್‌ಮ್ಯಾಕ್‌, ಫ್ರೈಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನಲವತ್ತಾರು ಗ್ರಾಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಇವತ್ತಿಗೆ ಅದರ ತೂಕ ಶೇ.೪೬ಉಳಿತಾಯದೊಂದಿಗೆ ೨೫ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=Environmental|title=Defense Fund. Task Force Report. p. 42.}}</ref> ಕೊಲಾಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಗಣೆಗಾಗಿ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಕೋಲಾ ತುಂಬಿದ ಟ್ರಕ್‌ಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|url= Environmental|title=Defense Fund and McDonald's Corporation. Waste Reduction Task Force Final Report. Oak Brook, IL: McDonald's, 1991. p. 22.}}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ೨೪ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉಳಿತಾಯವು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url= McDonald’s|title=Corporation. McDonald's Packaging — The Facts. Oak Brook, IL: McDonald’s, 1990. p. 7.}}</ref> == ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕೇಸು == {{Main|McDonald's legal cases}} ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಹಲವಾರು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು [[ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ (ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೂಚಕ ಚಿನ್ಹೆ )|ಟ್ರೇಡ್‌ ಮಾರ್ಕ್‌]] ಮೇಲಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಎಮ್‌ಸಿ ಅಥವಾ ಎಂಎಸಿ (ಮ್ಯಾಕ್) ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಡುವಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಆಹಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಬೆದರಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್, ಸುಮಾರು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (೧೯೫೨, ನವಂಬರ್ ೨೧, ಶೆರಿಫ್ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾತ್ಕೆಲ್ವಿನ್) ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉಪಾಹಾರಗೃಹದ ಮಾಲೀಕನಾದ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನಿಂದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮, ೨೦೦೯ ರಂದು ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ನ ಮಲೇಶಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮ್ಯಾಕ್ ಕರ್ರಿ ಎಂದು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಫಲಾಹಾರಮಂದಿರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಇದು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸೋತಿತು.<ref>ಬಿಬಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮, ೨೦೦೯ – http://news.bbc.co.uk/2/hi/8243270.stm</ref> ಇದು ಹಲವಾರು ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮ್ಯಾಕ್ ಲಿಬೆಲ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಪರಿಸರವಾದಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬಲ್ಲಂತಹ ಹಸ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕ್ರಾಂತಿವಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಹೂಡಿವೆ. ಯುಕೆಯ ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಸಮರ್ಥನೆಗಳು/ಘೋಷಣೆಗಳು ನಿಜವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆದುದರಿಂದ, ಮಾನನಷ್ಟಕರವಾದುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೊಬ್ಬರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆದರೂ, ಕಂಪನಿಯು ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ನಿಜವಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಕಿತ್ತುಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ಬಯಸಿತು. ಕಂಪನಿಗೆ ಮುಜುಗರವಾಗುವಂತೆ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಅಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಪಾದನೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ https://www.theguardian.com/news/೨೦೦೫/feb/೧೫/food.foodanddrink{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಹಿತ ಹಲವಾರು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಉಪಾಹಾರಗೃಹಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿಯು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಿಂದ £೧೨,೪೦೦ಗಳಷ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಂಡವು ಕಂಪನಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. (ಆರ್ ವಿ ೨೦೦೨ ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಎ ಕ್ರಿಮ್ ೧೦೯೪). ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ಥ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ೧೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಬಾಲಕರನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿದುದರ ವಿರುದ್ಧ ತನಗೆ ವಿಧಿಸಿಲಾದ ಐದು ಆಪಾದನೆಗಳ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೮,೦೦೦ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ದಂಡ ತೆತ್ತಿತು.<ref>{{cite news|title=McDonald's fined for employing underage workers|date=2007-04-12 |publisher=ABC News Online|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200704/s1895071.htm|accessdate=2007-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070418214623/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200704/s1895071.htm|archivedate=2007-04-18}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿದಾದ ಅಪಕೀರ್ತಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚಾರವು "ದ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಕಾಫೀ" ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಲೀಬೆಕ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ನ ತಾಜಾ ಕಾಫೀಯನ್ನು ತನ್ನ ಮೈಮೇಲೆ ತಾನೇ ಚೆಲ್ಲಿಕೊಂಡುದುದರಿಂದ ತೀವ್ರತರವಾದ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದುದು. ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಶ್‌ನ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಐಡಲ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ "ನ್ಯೂ ವೇವ್ ನಿಗೆಲ್" ಡೇವೊಸ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಡೋಮ್‌ ಅನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಾಂಡ್‌ನ ಆಲ್ಬಮ್ ಹೊದಿಕೆಯಾದ'' "ಫ್ರೀಡಂ ಆಫ್ ಚಾಯ್ಸ್" '' ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಚಿತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಡೇವೋನ ಪದ್ಯ "ಡಾಕ್ಟರ್ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್" ನ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯ ರಾಗದಂತೇ ಇರುವ ನಾದವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇವೋ "ಎನರ್ಜಿ ಡೋಮ್‌" ನ ಗ್ರಂಥಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದನು ಹಾಗೂ, ಇದನ್ನೇ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರ ಮುದ್ರೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡನು.<ref>{{cite news |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_popmachine/2008/06/devo-looks-to-w.html |title=Devo looks to whip McDonald's good |author=Caro, Mark |publisher=Chicago Tribune |date=2008-06-26 |accessdate=2008-06-27 |archive-date=2011-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624025242/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_popmachine/2008/06/devo-looks-to-w.html |url-status=dead }}</ref> == ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:BigMacCombo.jpg|thumb|left|ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಬೊ ಊಟ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಫ್ರೈ ಮತ್ತು ಕೊಕಾ ಕೋಲಾದ ಜೊತೆಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] {{Main|McDonald's products}} {{See also|McDonald's products (international)}} ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್ಸ್, ಚಿಕನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ಹಲವು ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕರಿದ ತಾಜಾ ಮಾಂಸ, ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳು, ಉಪಾಹಾರ ತಿನಿಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ವಿಫುಲವಾಗಿಯೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಸಲಾಡ್ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿಂಡಿತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಮಾರುತ್ತವೆ. ಸಾರನ್ನು (ಸಾಂಬಾರು) ಒದಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂಡು ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ ಅಂದರೆ, [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ದೇಶದ್ದಾಗಿದೆ. ಮಾದರಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪಟ್ಟಿಯು ತನ್ನ ವಿಶೇಷತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಹಾರಾಭ್ಯಾಸಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗೊ ಒಳಗಾಗಿರುವ ( ದನದ ಮಾಂಸವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ [[ಭಾರತ]]ದಂತಹ) ಅಥವಾ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ([[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ರೈಸ್‌ನ್ನು ಮಾರುವಂತಹ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. {{-}} == ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ == [[ಚಿತ್ರ:McDonaldsHQIL.jpg|thumb|ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಪ್ಲಾಜಾ- ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ]] ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಪ್ಲಾಝಾವು ಇಲಿನಾಯಿಸ್‌ನ ಓಕ್ ಬ್ರೋಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಓಕ್ ಬ್ರೋಕ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪೌಲ್ ಬಟ್ಲರ್‌ನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿಸಿದೆ.<ref>ಸ್ಟೀಲೆ, ಜೆಫ್ರಿ. "[http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/32461979.html?dids=32461979:32461979&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Jul+29%2C+1998&amp;author=Jeffrey+Steele.+Special+to+the+Tribune.&amp;pub=Chicago+Tribune&amp;desc=OAK+BROOK+HISTORY+IN+CARING+HANDS+SOCIETY+PRESIDENT+IS+PART+OF+VILLAGE%27S+CHANGING+HERITAGE&amp;pqatl=google ಓಕ್ ಬ್ರೂಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇನ್ ಕೇರಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಈಸ್ ಪಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ವಿಲೇಜಸ್ ಚೆಂಜಿಂಗ್ ಹೆರಿಟೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525002552/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/32461979.html?dids=32461979:32461979&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jul+29%2C+1998&author=Jeffrey+Steele.+Special+to+the+Tribune.&pub=Chicago+Tribune&desc=OAK+BROOK+HISTORY+IN+CARING+HANDS+SOCIETY+PRESIDENT+IS+PART+OF+VILLAGE%27S+CHANGING+HERITAGE&pqatl=google |date=2013-05-25 }}." ''ಷಿಕಾಗೋ ಟ್ರಿಬ್ಯುನ್‌.'' ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೬. ಪುಟ ೧೭) ೨೦೦೯ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋ ಲೂಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಓಕ್ ಬ್ರೂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು.<ref>Cross, Robert. "[http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/648915512.html?dids=648915512:648915512&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:AI&amp;type=historic&amp;date=Jan+09%2C+1972&amp;author=&amp;pub=Chicago+Tribune&amp;desc=Inside+Hamburger+Central&amp;pqatl=google ಇನ್‌ಸೈಡ್‌ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524211040/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/648915512.html?dids=648915512:648915512&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Jan+09%2C+1972&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=Inside+Hamburger+Central&pqatl=google |date=2013-05-24 }}." ''ಷಿಕಾಗೋ ಟ್ರಿಬ್ಯುನ್‌.'' ಜನವರಿ ೯, ೧೯೭೨. G೧೮. ೨೦೦೯ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಜಾಹೀರಾತು == {{Main|McDonald's advertising}} ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದ್ಯಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ (ದೂರದರ್ಶನ, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು), ಕಂಪನಿಯು ಜಾಹೀರಾತು ಹಲಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಿಗಳು, ಪುಟ್ಟ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಓಲಂಪಿಕ್ ಆಟ]]ಗಳವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಆಟಗಳಿಗೆ ಲಾಂಛನವಾಗಬಲ್ಲ ಕಿತ್ತಳೆಹಣ್ಣಿನ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ತಂಪುಕಾರಕಗಳ ಸದುಪಯೋಗವನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಕೂಡಾ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೂರದರ್ಶನ ಮಾದ್ಯಮವು ಕಂಪನಿಯ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಾಹೀರಾಗಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ೨೩ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಘೋಷಣಾ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು (ಆಕರ್ಷಕ ನುಡಿಗಳು) ಬಳಸಿದೆ ಹಾಗೂ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಇತರ ಘೋಷಣಾ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. === ಮಕ್ಕಳ ಜಾಹೀರಾತು === {{Main|Ronald McDonald|McDonaldland}} === ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು === :''ನೋಡಿ [[:ವರ್ಗ:McDonald's High School All-Americans]]'' == ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == {{see also|List of countries with McDonald's franchises}} [[ಚಿತ್ರ:McDonaldsWorldLocations.svg|thumb|320px|right|ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳಿರುವ ದೇಶಗಳು]]ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ [[ಜಾಗತೀಕರಣ]]ದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಸಮಾಜದ "ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊಲಾಲ್ಡೈಸೇಶನ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. '' "ದ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್" '' ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಯು "ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌" ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು, ಇದು ಬಿಗ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ [[ನಗದು|ಕರೆನ್ಸಿ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು, ಇದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ [[ನಗದು|ಕರೆನ್ಸಿಗಳ]] " ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ"ವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾದ ಐದು ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾರ್ವೆಯು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾದ ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶವಾದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಖರ್ಚು ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಅಂದರೆ, [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯ]]. {{Citation needed|date=January 2011}} ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಇನ್ನೊಂದರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಥಾಮಸ್‌ ಫ್ರಿಡ್‌ಮನ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>[http://www.thomaslfriedman.com/lexusolivetree.htm "ದಿ ಲೆಕ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆಲಿವ್ ಟ್ರೀ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050511084634/http://www.thomaslfriedman.com/lexusolivetree.htm |date=2005-05-11 }}. thomaslfriedman.com. ೪ ಜೂನ್‌ ೨೦೦೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>{{full}} ಆದರೂ, "ಗೋಲ್ಡನ್ ಆರ್ಚ್ಸ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಪ್ರೆವೆನ್‌ಶನ್" ಎಂಬುದು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ ಎಂದರೆ, ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇನ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಪನಾಮ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೊದ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಸರ್ಬಿಯಾ, ೨೦೦೬ರ ಲೆಬನಾನ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರ ದಕ್ಷಿಣ ಒಸ್ಸೆಶಿಯ ಯುದ್ಧ. ಕಂಪನಿಯು ತಾನು ಇಳಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಾರತ ತಂಡವಾದ'' "ಗೋಲ್ಡನ್ ಆರ್ಕ್ಸ್ ಈಸ್ಟ್"'' <ref>ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ೧೯೯೮,-ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್‌ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್‍ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ|ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾ]]ದ ಮೇಲೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉಪಾಹಾರಗೃಹವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿ, ಮತ್ತು, ಇತರ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತೆ, ಗಿರಾಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿ, ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತಹ ಸುಗಮವಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಸಿನೋಪೆಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು,{{when|date=March 2011}} ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂದುವರೆದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಹನದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಡ್ರೈವ್ ಥ್ರೂ ಹೊಟೇಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಜನತೆ ಹೊಂದಿರುವಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.canada.com/topics/finance/story.html?id=e4cdb03e-6e89-4df4-a38b-187283fdeab3&k=65519|title=McDonald's deal with oil company marries China's new love of fast food, cars|access-date=2011-03-24|archive-date=2007-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20070325130147/http://www.canada.com/topics/finance/story.html?id=e4cdb03e-6e89-4df4-a38b-187283fdeab3&k=65519|url-status=dead}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ಲಲಿತಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾದ [[ಲೂವ್ರ್|ಲಾವ್ರೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಒಪ್ಪಂದದೊಡನೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ ಕೇಫೇಯನ್ನು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನೆಲದಡಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದೊಡನೆ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |author=Samuel, Henry |title=McDonald's restaurants to open at the Louvre |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/6259044/McDonalds-restaurants-to-open-at-the-Louvre.html |work=Telegraph.co.uk |date=October 4, 2009 | location=London}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Portal box|Chicago|Illinois|Companies|Food}} {{Wikipedia-Books |McDonald's|position = right}} * ''ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್'', ಉತ್ತರ ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌. * ''ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌, ಮ್ಯಾಕ್‌ಡಫ್'' ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡು, ಇದು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, [[ಕ್ವಿಬೆಕ್|ಕ್ಯೂಬೆಕ್]], ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ಡಾಕ್ಯೂಮೆಂಟರಿ. * ಮ್ಯಾಕ್‌ ಹ್ಯಾಪಿ ಡೆ === ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು === * ಬರ್ಗರ್‌ ಕಿಂಗ್‌ – ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬರ್ಗರ್‌ ಚೈನ್‌ * ಸಬ್‌ವೇ (ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌) –ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿಂಗಲ್‌-ಬ್ರಾಂಡ್‌ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ ಸರಣಿ * ಯಮ್‌! – ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಲ್ಟಿಬ್ರಾಂಡ್‌ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ ಚೈನ್‌ {{-}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * {{cite encyclopaedia|encyclopedia=International directory of company histories|volume=67|editor=Thomas Derdak and Jay P. Pederson|edition=3rd|publisher=St. James Press|date=2004|isbn=1558625127|DUPLICATE DATA: isbn=9781558625129|article=McDonald's|pages=108–109}} * {{cite journal|last=Love|first=John F.|title=Big Macs, Fries, and Real Estate|date=April 1987|journal=Financial Executive|issue=4|pages=pgs 20–26}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == {{commons}} {{Wikiquote|McDonald's Corporation}} {{Wiktionary}} * [http://www.mcdonalds.com/ ಮ್ಯಾಕ್‍ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್] * [http://www.mcdonalds.ca/ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಕೆನಡಾ] (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌) * [http://www.facebook.com/McDonalds ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪೇಜ್‌] * [http://twitter.com/McDonalds ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪೇಜ್‍] * [http://www.flickr.com/photos/mckroes/sets/72057594069544156/ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು.] * {{cite news|title=''Big Mac's Makeover: McDonald's Turned Around''|publisher=The Economist|date=2004-10-14|url=http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=E1_PNRVRJR|accessdate=2008-04-08|archive-date=2009-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924165229/http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=E1_PNRVRJR|url-status=dead}} ;ಸುದ್ದಿ * [http://archives.cbc.ca/economy_business/business/clip/12844/ ಸಿಬಿಸಿ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌‍] ಸಿಬಿಸಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ (೧೯೯೦) ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವುದು. <br /> {{McDonald's}} {{Fast food restaurants}} {{Dow Jones Industrial Average companies}} {{UK Food}} {{Illinois Corporations}} {{DEFAULTSORT:Mcdonald's}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಕ್‍ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಡ್ಯೂಪೇಜ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1940ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡೌ ಜೋನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಎವರೇಜ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಓಕ್‌ ಬ್ರೂಕ್, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ ಸರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಗತೀಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] qoc3y2j13bzy7bf2mp9wut0hxszwql7 0 29862 1430483 1429653 2026-09-26T22:45:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430483 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Sheep and cow in South Africa.jpg|thumb|375px|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕುರಿ ಹಾಗು ಹಸುವನ್ನು(ಎಳೆ ಕರು) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ]] '''ಜಾನುವಾರು''' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು]] ಕೃಷಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, [[ಆಹಾರ]], [[ನಾರು]] ಹಾಗು ದುಡಿಮೆಯಂತಹ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ "ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಪದವು ಕೋಳಿಸಾಕಣೆ ಅಥವಾ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಯು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಳಿಸಾಕಣೆಯನ್ನು, "ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು(ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ) ಆಧುನಿಕ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಯ]] ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಎಡೆಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾದಂದಿನಿಂದ ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಪ್ರಾಣಿ-ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು, ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಾನವರಿಂದ ಪಳಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು 'ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ'. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ನಡವಳಿಕೆ, ಜೀವನ ಚಕ್ರ, ಹಾಗು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಲವು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಡಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಡಾಗ್|ನಾಯಿ]]ಗಳನ್ನು, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆಡುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 8000 BCEನಲ್ಲಿ [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಂದಿಗಳನ್ನು, [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]] ಹಾಗು [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು 7000 BCEನಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪಳಗಿಸುವ ಪುರಾತನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಸುಮಾರು 4000 BCEಯಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದೆ<ref name="BoL">{{cite web | title=Breeds of Livestock | url=http://www.ansi.okstate.edu/breeds/ | publisher=Department of Animal Science - Oklahoma State University | accessdate=2009-09-30 }}</ref> ಹಿಂದಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಮೂಲಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೈಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್ ನ ರೂಪಾಂತರವು, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದನಕರುಗಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು "ಜಿಂಕೆ" ಪದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ವಶದಲ್ಲಿರದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ''ಕ್ಯಾಟಲ್'' ಎಂಬ ಪದವು ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ''ಚಾಟೆಲ್'' ನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚರ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ,<ref>http://dictionary.reference.com/browse/chattel ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಚ್ಯಾಟಲ್, ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸರಣಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ಥಿರ ರಿಯಲ್-ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ("ರಿಯಲ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ") ನಂತರದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಬರಿ ಸಣ್ಣ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿಯ ಚರ ಆಸ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ "ಸಣ್ಣ ದನಕರುಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು, "ದನಕರುವಿನ" ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ವಿಶೇಷಕವಿಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಳಗಿಸಲಾದ ದನಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು (ದನಕರು ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ).{{Citation needed|date=July 2009}} ''ಬೋಸ್'' ತಳಿಯ ಇತರ [[ಜಾತಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು]] ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕಾಡು ದನಕರುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. == ವಿಧಗಳು == "ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಪದವು ಅಪರಿಮಿತ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರಿಮಿತವಾಗಿ ಇದರ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಯಾವುದೇ ತಳಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಬಳಕೆಗಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅರೆ-ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅಥವಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸೂಚಿತವಾಗಬಹುದು. ಅರೆ-ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ವಿವಾದಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು, ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವರು, ಜಾನುವಾರು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಂಪು ಮಾಂಸವುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುವಂತೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. {| class="wikitable sortable" |- !ಪ್ರಾಣಿ/ ಮಾದರಿ ! style="width:5%" |ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ! style="width:10%" |ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿ ! style="width:20%" |ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕ ಅವಧಿ, ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುವಿಕೆ ! style="width:20%" |ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶ, ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುವಿಕೆ ! style="width:20%" |ಪ್ರಸಕ್ತದ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಬಳಕೆಗಳು |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''[[ಅಲ್ಪಕಾ]]'''<br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ]] |ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು |[[ವಿಸುನಾ]] | style="text-align:center" | 5000 BC ಹಾಗು 4000 BC ನಡುವೆ |[[ಆಂಡೆಸ್]] |[[ತುಪ್ಪಳ]] |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''[[ಬಾಂಟಂಗ್]]'''<br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಶಾಖಾಹಾರಿ]] | ಸಾಕಲ್ಪಡುವುದು |[[ಬಾಂಟಂಗ್]] | style="text-align:center"| ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ | [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಜಾವ]] | [[ಮಾಂಸ]], [[ಹಾಲು]], [[ಎಳೆತ]] |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''ಕಾಡೆಮ್ಮೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಶಾಖಾಹಾರಿ]] | ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು (ಬೀಫಾಲೋ) ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ) | N/A | style="text-align:center" |19ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಭಾಗ | [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]] | [[ಮಾಂಸ]], [[ಚರ್ಮ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಒಂಟೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಶಾಖಾಹಾರಿ]] | ದೇಶೀಯ |ಕಾಡು [[ಸವಾರಿ ಒಂಟೆ]] ಹಾಗು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಿಯ ಒಂಟೆಗಳು]] | style="text-align:center" |4000 BC ಹಾಗು 1400 BC ಗಳ ನಡುವೆ |[[ಏಷ್ಯಾ]] | [[ಸವಾರಿ]], [[ಹೇರು ಪ್ರಾಣಿ, ಮಾಂಸ]], [[ಹೈನುಗಾರಿಕೆ]], [[ಒಂಟೆಯ ಕೂದಲು]] |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''[[ಬೆಕ್ಕು]]''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಮಾಂಸಾಹಾರಿ]] | ದೇಶೀಯ |[[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು]] | style="text-align:center" |7500 BC <ref>''[http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus |date=2022-06-12 }}'', ಸೈಪ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಪಾಲನೆ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್.</ref><ref>{{cite web | title = Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html | accessdate = 2007-03-06 | date = 2004-04-08 | publisher = National Geographic News | archive-date = 2022-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus | url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats.cyprus/index.html |publisher=CNN |date=April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 |archive-date=2007-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222092756/http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats.cyprus/index.html |url-status=dead }}</ref> |ಸಮೀಪ ಪ್ರಾಚ್ಯ | ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಮಾಂಸ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ದನಕರುಗಳು''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ಔರೋಚ್ಸ್ (ಗತಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿ) | style="text-align:center" |6000 BC |[[ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಭಾರತ]], [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] (?) |ಮಾಂಸ (ಗೋಮಾಂಸ, [[ಕರುವಿನ ಮಾಂಸ]], [[ರಕ್ತ]]), [[ಹೈನುಗಾರಿಕೆ]], [[ಚರ್ಮ]], [[ಎಳೆತ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''[[ಜಿಂಕೆ]]''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಶಾಖಾಹಾರಿ]] |ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ |N/A | style="text-align:center" | 1970 {{Citation needed|date=March 2011}} |[[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] {{Citation needed|date=March 2011}} |[[ಮಾಂಸ (ಜಿಂಕೆ ಮಾಂಸ)]], [[ಚರ್ಮ]], [[ಕವ ಲ್ಗೊಂಬುಗಳು]], [[ಕವ ಲ್ಗೊಂಬಿನ ನುಣುಪುಗೂದಲ ಚರ್ಮ]] |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''[[ಡಾಗ್|ನಾಯಿ]]''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], [[ಸರ್ವಾಹಾರಿ]] |ದೇಶೀಯ |[[ತೋಳ]] | style="text-align:center" | 12000 BC | |ಹೇರು ಪ್ರಾಣಿ, ಎಳೆತ, ಬೇಟೆಗಾರಿಕೆ, ಕಾವಲು ಕಾಯಲು, ಶೋಧಿಸಲು/ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಕಾವಲು ಕಾಯಲು/ಪಹರೆ ಮಾಡಲು, ಮಾಂಸ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಕತ್ತೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |[[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಾಡು ಕತ್ತೆ]] | style="text-align:center" |4000 BC |[[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]] |ಸಾಮಾನು ಹೇರಲು, ಹೇರು ಪ್ರಾಣಿ, ಎಳೆತ, ಮಾಂಸ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಗಯಾಲ್''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |[[ಕಾಡುಕೋಣ|ವನವೃಷಭ]] | style="text-align:center" |ಅಪರಿಚಿತ |[[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] |[[ಮಾಂಸ]], [[ಎಳೆತ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಆಡು''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |[[ಕಾಡಿನ ಆಡು]] | style="text-align:center" |8000 BC |ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾ |[[ಹೈನುಗಾರಿಕೆ]], [[ಮಾಂಸ]], [[ತುಪ್ಪಳ]], [[ಚರ್ಮ]], [[ಹಗುರ ಎಳೆತ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಗಿನಿ ಪಿಗ್''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |''[[ಕಾವಿಯಾ ಟ್ಸ್ಚುಡೀ]]'' | style="text-align:center" |5000 BC |[[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]] |ಮಾಂಸ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಕುದುರೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |''ಕಾಡು ಕುದುರೆ'' | style="text-align:center" |4000 BC |ಯುರೇಷಿಯನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು |[[ಸಾಮಾನು ಹೇರಿಕೆ, ಎಳೆತ]], [[ಹೈನುಗಾರಿಕೆ]], [[ಮಾಂಸ]], [[ಹೇರು ಪ್ರಾಣಿ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಲಾಮ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ಗುವಾನಾಕೋ | style="text-align:center" |3500 BC |[[ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಆಂಡಿಸ್]] |[[ಹಗುರವಾದ ಹೇರಿಕೆ]], [[ಹೇರು ಪ್ರಾಣಿ]], [[ಎಳೆತ]], [[ಮಾಂಸ]], [[ತುಪ್ಪಳ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಹೇಸರಗತ್ತೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |[[ಕತ್ತೆ]] ಹಾಗು [[ಕುದುರೆ]]ಯ ಮರಿಹಾಕದ ತಳಿ | &nbsp; | &nbsp; |[[ಸಾಮಾನು ಹೇರಿಕೆ]], [[ಹೇರಿಕೆ ಪ್ರಾಣಿ]], [[ಎಳೆತ]] |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಹಂದಿ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ |ದೇಶೀಯ |ಕಾಡು ಹಂದಿ | style="text-align:center" |7000 BC |ಪೂರ್ವ ಅನಟೋಲಿಯಾ |ಮಾಂಸ (ಹಂದಿ, ಹಂದಿ ಮಾಂಸ, ಮುಂತಾದವುಗಳು.), ಚರ್ಮ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಮೊಲ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ಕಾಡು ಮೊಲ | style="text-align:center" |AD 400-900ಗಳ ನಡುವೆ |[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‌‌ |ಮಾಂಸ, ತುಪ್ಪಳ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಹಿಮಸಾರಂಗ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ಅರೆ-ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ |ಹಿಮಸಾರಂಗ | style="text-align:center" |3000 BC |ಉತ್ತರ [[ರಷ್ಯಾ]] |ಮಾಂಸ, ಚರ್ಮ, ಕವ ಲ್ಗೊಂಬುಗಳು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಎಳೆತ, |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಕುರಿ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಮೌಫ್ಲೋನ್ ಕುರಿ | style="text-align:center" |9000 BC-11000 BCಗಳ ನಡುವೆ |ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾ |ತುಪ್ಪಳ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಚರ್ಮ, ಮಾಂಸ (ಮಟನ್, ಕುರಿಮರಿ) |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal" |'''ಸಾಕಿದ ಎಮ್ಮೆ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ವೈಲ್ಡ್ ಏಷ್ಯನ್ ವಾಟರ್ ಬಫೆಲೋ, (ಅರ್ನಿ) | style="text-align:center" |4000 BC |ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ |ಸಾಮಾನು ಹೇರಿಕೆ, ಎಳೆತ, ಮಾಂಸ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ |- ! style="text-align:left;font-weight:normal" |'''ಚಮರಿಮೃಗ''' <br />[[ಸಸ್ತನಿ]], ಶಾಖಾಹಾರಿ |ದೇಶೀಯ |ಚಮರಿಮೃಗ | style="text-align:center" |2500 BC |[[ಟಿಬೆಟ್]], [[ನೇಪಾಳ]] |ಮಾಂಸ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ತುಪ್ಪಳ, ಸಾಮಾನು ಹೇರಿಕೆ, ಹೇರಿಕೆ ಪ್ರಾಣಿ, ಎಳೆತ |- |} &nbsp; <br /> {| border="0" |- |} == ಪ್ರಾಣಿ ಪಾಲನೆ == [[ಚಿತ್ರ:CH cow 2.jpg|thumb|200px|ಸ್ವಿಸ್ಸ್ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ನ ಒಂದು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಸ್ವಿಸ್ಸ್ ಹಸು]] 'ಜಾನುವಾರು'ಗಳನ್ನು, ಭಾಗಶಃ, ಆಹಾರ, ನಾರು ಹಾಗು/ಅಥವಾ ದುಡಿಮೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: ; "[[ಮಾಂಸ]]" : ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಉಪಯುಕ್ತ ರೂಪವಾದ [[ಪ್ರೋಟೀನ್]] ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ; "[[ಹೈನು]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳು" : ಸಸ್ತನಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು [[ಹಾಲು|ಹಾಲಿನ]] ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇತರ ಹೈನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊಸರು, ಚೀಸ್, ಬೆಣ್ಣೆ, [[ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ|ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್]], ಕೆಫರ್(ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಉಳ್ಳ ಮದ್ಯ), ಹಾಗು ಕುಮಿಸ್. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನುವಾರನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಹಿರಂಗ ಬಲಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಹಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ; "ನಾರು" : ಜಾನುವಾರುಗಳು ನಾರು/ಜವಳಿಯ ಸರಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುರಿ ಹಾಗು ಆಡುಗಳು ತುಪ್ಪಳ ಹಾಗು ನೂಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಹಸುಗಳು, [[ಜಿಂಕೆ]], ಹಾಗು ಕುರಿ ಚರ್ಮಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು; ಹಾಗು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೂಳೆಗಳು, ಗೊರಸುಗಳು ಹಾಗು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ; "[[ರಸಗೊಬ್ಬರ]]" : ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹೊಲದ ತುಂಬಾ ಹಾಕಬಹುದು. [[ಸಸ್ಯ]] ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿ ಪಾಲನೆಯು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗು ನೆಲಕ್ಕೆ ಗಿಲಾವು ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು, ಹಾಗು ಇಂಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ [[ರಕ್ತ]] ಹಾಗು ಮೂಳೆಯನ್ನು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ; "ದುಡಿಮೆ" : ಕುದುರೆಗಳು, ಕತ್ತೆ, ಹಾಗು ಚಮರಿಮೃಗಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆವಿ ಶಕ್ತಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಮಾನವರಹಿತ ದುಡಿಮೆಗೆ ಜಾನವರುಗಳು ಮಾತ್ರ ಏಕೈಕ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಲವನ್ನು ಉಳಲು, ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ, ಹಾಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ; '''[[ಭೂಮಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ]]''' : ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕಳೆಗಳ ಹಾಗು ಗಿಡಗಂಟೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಯನ್ನು ಒಣ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದಹಿಸುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಬೆಂಕಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶು ಸಂಗೋಪನಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ದ್ವಿತಿಯಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬೆಂಕಿಗೋಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೊಲಸು ಹಾಗು ತಿನ್ನಲು ಅನರ್ಹವಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯ ಆಹಾರ ಹಾಗು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಇಂತಹ ನಿರರ್ಥಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯು ರೋಗದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಸಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ (ಬೋವಿನ್ ಸ್ಪೊಂಜಿಫಾರ್ಮ್ ಎನ್ಸೆಫಾಲೋಪತಿ(BSE), ಸ್ಕೇರ್ಪಿ ಹಾಗು ಪ್ರಿಯಾನ್ ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ). ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ BSEಯ ಕಾರಣದಿಂದ (ಹುಚ್ಚು ಹಸುವಿನ ಕಾಯಿಲೆ), ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೊಲಸನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Goat family.jpg|thumb|250px|ಒಂದು ವಾರದಷ್ಟು ಎಳೆಯದಾದ ಆಡು ಸಂತತಿ]] ಬೇಸಾಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನೇ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ{{Citation needed|date=April 2008}} ಹಾಗು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬೇಲಿಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದರ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪೋಷಣೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಲೆಮಾರಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ರೂಪದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಗಳು ಹಾಗು ಹಿಮಸಾರಂಗಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಜಡ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ಸಿಯೆರ್ರ ನೆವಾಡ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದನಕರುಗಳು, ಕುರಿ ಅಥವಾ ಆಡುಗಳನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಕೆಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಋತುಮಾನವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಬೇಸಿಗೆ|ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ]] ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಲಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]]ದ ಪಂಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಹುಲ್ಲುಗಾಡು ಹಾಗು ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹಾಗು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವುದು ಕೃಷಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದಾಗ, ಸುತ್ತುಗಟ್ಟುವ ಆವರಣದ ಮಾದರಿಯು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೇಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಆವರಣದ ರೀತ್ಯಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಮಾದರಿಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೃತ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಾಂಗಣ ಉತ್ಪನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೇವಲ ಹಂದಿಗಳು ಹಾಗು ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ, ಹಾಗು ಕರುವಿನ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಳಾಂಗಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡದಾಗ ಜಾಗದ ಅಗತ್ಯಗಳು ಒಳಾಂಗಣ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಲಾಭರಹಿತ ಹಾಗು ಅಸಾಧ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಳಾಂಗಣ ಪಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಅವುಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉತ್ಪಾನ, ವಾಸನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನೆಲದಡಿಯ ನೀರು ಕಲುಷಿತವಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಯ ಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಳಜಿಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿವೆ. (ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಾಗಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕೃಷಿ, ಹಾಗು ತೀವ್ರತರವಾದ ಹಂದಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ.) ಇತರ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಬೇಲಿಯ ಗಾತ್ರ ಹಾಗು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಟ್ಟವು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ದೊಡ್ಡದಾದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ "ಮಂದೆಗಳಲ್ಲಿ" ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಂದೆಗೂಡಿದ(ಜಾನುವಾರು). ಕಾಯುವ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಂದೆಗೂಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ದನಗಾಹಿಗಳು, ಬೇಸಾಯಮಾಡುವವರು ಹಾಗು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಕಲಿಯಲು ಬರುವವರು, ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ಬರಬಹುದು. ಮುಳ್ಳು ತಂತಿಯ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ನಂತರ(1870ರಲ್ಲಿ) ಹಾಗು ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ನಂತರ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಳುಗಳಿಗೆ ತಂತಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಸರಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಕ್ರಮಾವರ್ತನವು, ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಮಿಗೆ ಪಾರಿಸರಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಒಳಾಂಗಣ ಅಥವಾ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ), ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನೊಳಗೆ ಹಾಗು ಹೊರಗೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಗೋಮಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳು - ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದನಕರುಗಳು - ಇವುಗಳನ್ನು ಒಡೆತನ ಹಾಗು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಗುರುತು ಹಾಕುವ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹುಚ್ಚು ಹಸುವಿನ ರೋಗ ಹಾಟು ಇತರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ, ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾನುಸಾರಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮಾನವನ ಶ್ರಮವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ, ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಯ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಆರ್ಥಿಕತೆ]], ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗು ಗ್ರಾಹಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಎಲ್ಲವೂ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೇಗೆ ಪಾಲನೆಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಔಷಧದ ಬಳಕೆ ಹಾಗು ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಮಾದರಿ) ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು, ಇದು ಬೆಳೆಯು ಗ್ರಾಹಕನ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿಸದಂತೆ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ದನಕರುವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಥಮ ಜಠರದ pH ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಳಕಾರಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿ ಹಾಗು ಇತರ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2008}} The US F.D.A. ಇಂದಿಗೂ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಜಠರ ರಹಿತ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೋಳಿಮರಿಗಳ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗು ಕೋಳಿಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಆಹಾರವನ್ನು ದನಕರುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಗೋಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಹಂದಿ ಮಾಂಸ ಹಾಗು ಮೂಳೆಯನ್ನು ಕೋಳಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪರಭಕ್ಷಣ == ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ರೈತರು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಭಕ್ಷಣ ಹಾಗು ದನಗಳ್ಳರ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ತೋಳ, ಬೂದುಕರಡಿ, ಕೂಗರ್, ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಹಾಗು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ತೋಳಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುರೇಶಿಯಾ ಹಾಗು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ತೋಳ, ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕರಡಿ, ಚಿರತೆ, ಹುಲಿ, [[ಸಿಂಹ]], ಧೋಲೆ, ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಕತ್ತೆ ಕಿರುಬ, ಹಾಗು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತನ್ನು ಎರಗುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಡಿನ್ಗೋ, ನರಿಗಳು, ಬೆಣೆ-ಬಾಲದ ಹದ್ದುಗಳು, ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಹಾಗು ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳು (ವಿರಳವಾಗಿ) ದನಕರುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ.<ref>ನಾರ್ದರ್ನ್ ಡೈಲಿ ಲೀಡರ್, 20 ಮೇ 2010, ''ಡಾಗ್ಸ್ ಮಾಲ್ಡ್ 30 ಶೀಪ್'' (ಹಾಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸಿತು), ಪುಟ.3, ರೂರಲ್ ಪ್ರೆಸ್</ref><ref>[http://www.victorharbortimes.com.au/news/local/news/general/dogs-seized-for-killing-sheep/1619896.aspx ದಿ ಟೈಮ್ಸ್: ಡಾಗ್ಸ್ ಸೀಜ್ಡ್ ಫಾರ್ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಶೀಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111170104/http://www.victorharbortimes.com.au/news/local/news/general/dogs-seized-for-killing-sheep/1619896.aspx |date=2012-01-11 }} 2010-6-2ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ, ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. == ರೋಗ == ಜಾನುವಾರುಗಳ ರೋಗಗಳು ಪ್ರಾಣಿಯ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾಗು ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ತಗಲುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಯ ಮೂಲಕ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಹಾಗು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಮೂಲಕ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಗಲುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಯ ಮೂಲಕ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತಗ್ಗಿದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಲವು ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಗ್ಗಿದ ಆರೋಗ್ಯ-ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೋಗದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ರೋಗದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು, ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು, ಬಯೋಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕ್ರಮಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಹರಡದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಳಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಗೋಮಾಳಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡದಿರುವುದು ಹಾಗು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಬಟ್ಟೆಯ ಬಳಕೆ, ಹಾಗು ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಹಾಗು ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ನ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಉಪ-ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ-ಉತ್ತೇಜಕವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು 10-15%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/203664/feed/67871/Antibiotics-and-other-growth-stimulants ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ - ಬೇಸಿಕ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅಡಿಟೀವ್ಸ್» ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಗ್ರೋಥ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲಂಟ್ಸ್]</ref> ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ಪ್ರತಿರೋಧವು, ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್-ಬೆರೆತ ಆಹಾರದಂತಹ ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಮಾರುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಪಶುವೈದ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣೀಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ರೋಗ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಸಹ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಹಾಗು ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:Cattle sale 1.JPG|thumb|250px|ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯುತ್ತಿರುವ ದನಕರುಗಳು, ಸಲೆಯಾರ್ಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಚ, NSW]] {{Main|Livestock transportation}} ಹಲವು ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮಂದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ "ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ" ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಮಾರಾಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೀಳ ಕೊಂಬಿನ ದನಕರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಧಿಕವಾಗ್ಯಿತು, ಹಾಗು ಉತ್ತರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯು ಅಧಿಕವಾಯಿತು, ಇದು ಓಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ದನಕರುಗಳ ಸಾಗಣೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಕ್ ನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವು ಇದೀಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನುವಾರು ಹರಾಜುಗಳು ಹಾಗು ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯು [[ಮಧ್ಯ ಏಶಿಯಾ|ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]], ಅಥವಾ ಬೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾದರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗು ಜಾತ್ರೆಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ. 4-H, ಬ್ಲಾಕ್ & ಬ್ರಿಡಲ್, ಹಾಗು FFAನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ ಯುವ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಜಾನುವಾರುಗಳಲ್ಲಿ, ಕುರಿ ಹಾಗು ಹಂದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಗೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣಕ್ಕೆ ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಯ ಒಡೆಯನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವು, ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದ ಹೋರಿಗರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಹುಡುಗನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:Sheep and herder India.jpg|thumb|250px|ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಕುರಿಕಾಯುವ ಹುಡುಗ.ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಣ್ಣ ರೈತರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರೈತರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.]] ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಷಿಸುವ ವಿಷಯವು, ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹಾಗು ಜನರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವರ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಮಾದರಿ ಸಾಕಬೇಕು. ಏನು 'ಅನಗತ್ಯ'ವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಎಂಬುದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂಬುದು ಮಾನವನು ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಅಥವಾ ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಅವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹಾಗು ಅಧಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗು ಜಾನುವಾರು ಉದ್ದಿಮೆ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ಗುಂಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನೂ ಮೊದಲು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. RSPCAನಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪುಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದನಿಯೆತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದಂತೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಪಶು ಸಂಗೋಪನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು 1990 ಹಾಗು 2000ದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗು ಇದು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹಾಗು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಗಾತ್ರದ ಪಂಜರ ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೈಕಾಲು ಆಡಿಸಲು ಕಡಿಮೆ ಜಾಗವಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜಾಗವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶೋಷಣೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೃಶ್ಯತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕೋಳಿಗಳ ಮೂತಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಬಹುದು, ಹಂದಿಗಳ ಉದುರುವ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೀಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ದನಕರುಗಳ ಕೊಂಬನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಲು ನೀಡುವ ಹಸುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಗಳ ಬಾಲಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮರಿನೋ ಜಾತಿಯ ಕುರಿಗಳ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹಲವು ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವೀರ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಒಯ್ದು, ಅವುಗಳ ವಧೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಷ್ಣವಲಯ-ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆ ಹಾಗು ಆಹಾರ, ನೀರು ಹಾಗು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಕೊರತೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಾಸನ ರಚನೆ ಹಾಗು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. (ಲೈವ್ ಎಕ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ) ಜಾನುವಾರುಗಳ ವಧೆಯು ಮೊದಲ ಶಾಸನರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಲಾಲ್ ಹಾಗು ಕೊಷರ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಧೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. == ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವ == {{POV-section|date=September 2009}} {{See also|Environmental effects of meat production}} ಮೊದಲಿಗೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ವರದಿ ಮಾಡಿದ "ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್ ಲಾಂಗ್ ಶ್ಯಾಡೋ"ದಂತಹ ವರದಿಗಳು ಜಾನುವಾರು ವಿಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ(ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದನಕರು, ಕೋಳಿ ಮರಿಗಳು, ಹಾಗು ಹಂದಿಗಳು) 'ನಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಸರೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆದಾರರಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಗರಿಷ್ಠ ಗಮನ ಬೇಡುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.' [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿ{{Citation needed|date=September 2009}} ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಅರಣ್ಯನಾಶ|ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ]] ಉಂಟಾಗುವ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ಸರ್ಜನದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಾಗವು 18%ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉತ್ಸರ್ಜನವು ಕೇವಲ 12% ಮಾತ್ರ{{Citation needed|date=September 2009}}. ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ, [ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ] ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಗ್ರ ವರದಿಯಾದ ''ಇನ್ವೆನ್ಟರಿ ಆಫ್ U.S. ಗ್ರೀನ್ ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಎಮಿಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿಂಕ್ಸ್: 1990-2006'' ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು [https://web.archive.org/web/20110325033216/http://www.epa.gov/climatechange/emissions/usinventoryreport.html ]. 6.1ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾದಂತೆ "2006ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು CO₂ನ 454.1 ಟೆರಗ್ರಾಂಗಳ ಸಮಾನ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳಿಗೆ (Tg CO₂ Eq.) ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ U.S.ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳ ಶೇಖಡಾ 6ರಷ್ಟಿದೆ." ಎರಡನ್ನೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, USನಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳಿಗಿಂತ 25%ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನವಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಅರಣ್ಯನಾಶ]], ಭೂಮಿಯ ಸವೆತ, [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ|ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ]] ಹಾಗು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ, ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಹಾಗು [[ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ]], ಹಾಗು [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ|ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿ]]ಯ ನಷ್ಟದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಹೊಕ್ಕೈಡೋನಲ್ಲಿರುವ ಒಬಿಹಿರೋ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ವೆಟರಿನರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು, ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲದ ಮಾದರಿಯಾದ ಸಿಸ್ಟಿನ್ ಹಾಗು ನೈಟ್ರೇಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಇದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮೀಥೇನ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದನಕರುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮಾಂಸ ಹಾಗು ಹಾಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು. [http://www.smh.com.au/news/unusual-tales/global-warming-breakthrough-way-to-stop-cow-gas/2008/01/22/1200764221842.html ] '''ಅರಣ್ಯನಾಶ''' ಅರಣ್ಯನಾಶವು ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ(ಹಾಗು ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ) ಹಾಗು ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಮೂಲಕ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಕಡಿದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯನಾಶವು ವಿಘಟನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು, ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಉಳಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿಕೆಯಾದ ಭೂಮಿಯು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರೆ, ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ.<ref>"ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್'ಸ್ ಲಾಂಗ್ ಶ್ಯಾಡೋ: ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಷ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಆಪ್ಷನ್ಸ್." FAO: FAO ಹೋಂ. ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್, 2006. ಜಾಲ. 16 ಜನವರಿ. 2011. http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.HTM</ref> '''ಭೂ ಸವೆತ''' 2008ರಲ್ಲಿ [[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರೈತರು ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದನಕರುಗಳ ಹಿಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವಿರಳವಾದ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೋಟ್ಸ್ವಾನದ ಕ್ಗಟ್ಲೆಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವು 2050ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಬರಗಾಲದ ಚಕ್ರವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ(ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ 18 ತಿಂಗಳುಗಳು). [http://www.scidev.net/en/sub-suharan-africa/news/sub-saharan-africa-news-in-brief-10-22-april-2008.html ] '''ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆ & ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ''' ಜಾನುವಾರುಗಳ ಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಉತ್ಸರ್ಜನವಾಗುವ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಸಹ ಒಂದು; ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೂ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದೊಂದು ಹಸಿರು ಮನೆ ಆಮ್ಲ. ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಮನೆ ಆಮ್ಲವಾಗಿದೆ.<ref name="globalmethane.org">"ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮೀಥೇನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್." ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮೀಥೇನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್. ಜಾಲ. 04 ಫೆಬ್. 2011. http://www.globalmethane.org/gmi</ref> ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಪರಿಸರವನ್ನು ಶಾಖಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 25 ಬಾರಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="globalmethane.org"/> '''ನೀರಿನ ಅಭಾವ''' ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಮೇವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹ ನೀರಿನ ಹನಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. USನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ 50%ನಷ್ಟು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ 40%ನಷ್ಟು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="news.cornell.edu">ಪಿಮೆನ್ಟೆಲ್, ಡೇವಿಡ್. "ಕಾರ್ನೆಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್: ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್." ಕಾರ್ನೆಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಆನ್ಲೈನ್. 7 ಆಗಸ್ಟ್. 1997. ಜಾಲ. 16 Feb. 2011. http://www.news.cornell.edu/releases/aug97/livestock.hrs.html</ref> ಧಾನ್ಯ ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, 900 ಲೀಟರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗೋಧಿ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಂದು ಕೆಜಿಯಷ್ಟು ಧಾನ್ಯಾಧಾರಿತ ಬೀಫ್ ಗಳಿಗೆ 100,000 ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="news.cornell.edu"/> '''ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ''' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯ ಹಾಗು ಒಣಹುಲ್ಲು) ಇವುಗಳು ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಹಾಗು ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 95%ರಷ್ಟು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಪೆಲ್ಲೇಟಿಯರ್, ನಾಥನ್, ಹಾಗು ಪೀಟರ್ ಟೈಡ್ಮರ್ಸ್. "ಫೋರ್ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಪೊಟೆನ್ಶಿಯಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ 2000–2050." ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ 107.43 (2010): 18371-8374. ವೆಬ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್. ಜಾಲ. 17 ಜನವರಿ. 2011. http://www.pnas.org.offcampus.lib.washington.edu/content/107/43/18371</ref> ಮಲಿನಕಾರಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>ಸ್ಟಾರ್ಮೆ, ಎಲನೋರ್. "LEVELING THE FIELD – ISSUE BRIEF #2 ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಂಸ್ ಇನ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್: ಪಲ್ಯೂಶನ್ ಇನ್ ದಿ ಫುಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್." ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ 94.10: 1703-709. ಜಾಲ. 5 Feb. 2011. <http://ase.tufts.edu/gdae/pubs/rp/AAI_Issue_Brief_2_1.pdf</ref> ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅಭಾವವನ್ನು ಯುಟ್ರಾಫಿಕೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೊಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಇಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗೊಬ್ಬರದ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನೂ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಲ್ಫ್ ಗೆ ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ಮಲಿನಕಾರಿ ಎಂದರೆ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಹಾಗು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸತ್ತ ಕಾಯವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವ ರಣಹದ್ದುಗಳು ಡೈಕ್ಲೋಫೆನಾಕ್ ಎಂಬ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 95%ನಷ್ಟು ನಾಶವಾಗಿವೆ.<ref>"ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್'ಸ್ ಲಾಂಗ್ ಶ್ಯಾಡೋ: ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಷ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಆಪ್ಷನ್ಸ್." FAO: FAO ಹೋಂ. ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, 2006. ಜಾಲ. 16 ಜನವರಿ. 2011. http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.HTM</ref> '''ಪರ್ಯಾಯಗಳು''' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಶೋಧಕರು ದನಕರುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಗಳ ದೇಹದಿಂದ ಮೀಥೇನ್ ನನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕಾಂಗರೂಗಳ ಕರುಳಿನಿಂದ ಜೀರ್ಣಕಾರಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.news.com.au/couriermail/story/0,23739,22880187-5013016,00.html |title=ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚರ್ಸ್ ಲುಕಿಂಗ್ ಫೋರ್ ಕಾಂಗರೂ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಟು ಮಾಡಿಫೈ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ |access-date=2012-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071217052427/http://www.news.com.au/couriermail/story/0,23739,22880187-5013016,00.html |archive-date=2007-12-17 |url-status=dead}}</ref> U.S.ನ ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರೆ ನಿರಾರ್ದ್ರ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಂತಹ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವೆಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ದೊರೆತಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ <ref>ಡರ್ನರ್, ಜಸ್ಟಿನ್ D., ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ K. ಲೌಯೆನ್ರೊಥ್, ಪಾಲ್ ಸ್ಟಪ್ಪ್, ಹಾಗು ಡೇವಿಡ್ J. ಅಗಸ್ಟಿನ್. "ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಆಸ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಂ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಫೋರ್ ಗ್ರಾಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಇನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕ." ರೇಂಜ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಕಾಲಜಿ &amp; ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ 62.2 (2009): 111-18. ವೆಬ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್. ಜಾಲ. ಫೆಬ್ರವರಿ. 2011.</ref> ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ == ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತ ನಿರೂಪಣೆಗಳು == ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಫೆಡರಲ್ ಕಾನೂನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ, ಅಥವಾ ಅನರ್ಹವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾನುವಾರು ಮ್ಯಾಂಡೆಟರಿ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1999 (P.L. 106-78, ಶೀರ್ಷಿಕೆ IX) ದನಕರುಗಳು, ಹಂದಿ, ಹಾಗು ಕುರಿಮರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾನುವಾರುಗಳೆಂಬ ಪದದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1988ರ ವಿಪತ್ತಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ "ದನಕರುಗಳು, ಕುರಿ, ಆಡುಗಳು, ಹಂದಿ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ (ಮೊಟ್ಟೆ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಶ್ವೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಾಗು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು."<ref>{{Cite web |url=http://ncseonline.org/nle/crsreports/05jun/97-905.pdf |title=CRS ರಿಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್: ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್: ಏ ಗ್ಲಾಸರಿ ಆಫ್ ಟರ್ಮ್ಸ್, ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಲಾಸ್, 2005 ಆವೃತ್ತಿ - ಆರ್ಡರ್ ಕೋಡ್ 97-905 |access-date=2011-05-19 |archive-date=2011-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110212033139/http://ncseonline.org/nle/crsreports/05jun/97-905.pdf |url-status=dead }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == {{div col|3}} * [[ಕೃಷಿ]] * ಕೃಷಿಉದ್ಯಮ * ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ * ವಶ್ಯ ಜೀವಿಗಳು * ಜಲಜೀವಿ ಕೃಷಿ (ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಸಸ್ಯಗಳ ಕೃಷಿ) * ಜೇನುಸಾಕಣೆ * ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರಪೋಸಿಷನ್ 2 (2008) * ದನಕರು (ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನಿವಾರಣೆ) * ಕುನಿಕಲ್ಚರ್ (ಮೊಲ ಸಾಕಣೆ) * ಮಾಂಸದ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು * ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷಿ * ಲೀವ್ ದಿ ಗೇಟ್ ಆಸ್ ಯು ಫೌಂಡ್ ಇಟ್ * ''ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್'ಸ್ ಲಾಂಗ್ ಶ್ಯಾಡೋ - ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಷ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಆಪ್ಷನ್ಸ್'' (UN ವರದಿ) * ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ * ಜಾನುವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರ * ರೇಷ್ಮೆಹುಳು ಸಾಕಾಣಿಕೆ (ರೇಷ್ಮೆಹುಳು ಕೃಷಿ) * ಕುರಿಸಾಗಾಣಿಕೆ * ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂತೆ {{div col end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == <div style="height: 220px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA; reflist2">{{reflist|colwidth=30em}}</div> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{Wiktionary|livestock}} {{Commons category|Livestock management}} * [http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/livestock ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123031456/http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/livestock |date=2012-11-23 }} - ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರ * [http://www.havanatimes.org/?p=31372 ಹವಾನ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಫೇರ್ (ಫೋಟೋ ಫೀಚರ್)] - ''ಹವಾನ ಟೈಮ್ಸ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 2010 {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾನುವಾರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಂಸದ ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] 2eodwrs0c2yt468zduc1h774yx5f7k5 0 34294 1430464 1429984 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1363530 wikitext text/x-wiki {{Infobox ನಟ | image = Vijay-Raghavendra.jpg | imagesize = 250px | name = ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ | birthname = ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ | birthdate = | location = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ | occupation = ನಟ | yearsactive = ೨೦೦೨—ಪ್ರಸಕ್ತ | homepage = }} '''ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ''' - [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು [[ಚಿನ್ನಾರಿ ಮುತ್ತ]](೧೯೯೩) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ [[ಎಸ್.ಏ.ಚಿನ್ನೇಗೌಡ|ಎಸ್.ಏ.ಚಿನ್ನೇಗೌಡರವರ]] ಮಗ. ==ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅಭಿನಯದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು== {|class="wikitable" border="1" |# |ವರ್ಷ |ಚಿತ್ರ |---- |೧ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೧೯೯೩]] |[[ಚಿನ್ನಾರಿ ಮುತ್ತ]] |---- |೨ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೨]] |[[ನಿನಗಾಗಿ]] |---- |೩ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೩]] |[[ಖುಷಿ]] |---- |೪ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೩]] |[[ವಿಜಯಸಿಂಹ]] |---- |೫ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೫]] |[[ರಿಷಿ]] |---- |೬ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೬]] |[[ಶ್ರೀ]] |---- |೭ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೬]] |[[ಕಲ್ಲರಳಿ ಹೂವಾಗಿ]] |---- |೮ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೬]] |[[ಸೇವಂತಿ ಸೇವಂತಿ]] |---- |೯ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೭]] |[[ನಾನು ನೀನು ಜೋಡಿ]] |---- |೧೦ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೮]] |[[ಮಿಂಚಿನ ಓಟ ೨೦೦೮|ಮಿಂಚಿನ ಓಟ]] |---- |೧೧ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೮]] |[[ಬೆಳದಿಂಗಳಾಗಿ ಬಾ]] | |---- |೧೨ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೮]] |[[ಗಣೇಶ ಮತ್ತೆ ಬಂದ]] |---- |೧೩ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೮]] |[[ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ]] |---- |೧೪ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ಗೋಲ್‍ಮಾಲ್]] |---- |೧೫ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ನಮ್ ಯಜಮಾನ್ರು]] |---- |೧೬ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ಖಿಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣ]] |---- |೧೭ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ಕಾರಂಜಿ]] |---- |೧೮ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ಗೋಕುಲ]] |---- |೧೯ |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೦೦೯]] |[[ಐಪಿಎಸ್ ಸೆಕ್ ೩೦೦]] |---- |} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕರು}} {{commons category|Vijay Raghavendra}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲನಟರು]] {{ಬಾಲನಟರು}} 6l9r5lnvqph9m5pg5k1j0p653hcizxc 0 82930 1430474 1351204 2026-09-26T16:35:57Z ~2026-51824-24 101967 /* ಸಿನಿಮಾಗಳು */ 1430474 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:N. T. Rama Rao, 1952.jpg|thumb|ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ (1952)]] '''ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್''' [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತೆಲುಗು ಜನರು "ಅನ್ನಗಾರು" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುವ '''ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನಟ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್, ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮಾರಾವು ಆಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅವರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ, ಜಾನಪದ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದಲ್ಲಿದೆ ರಾಮ ಕೃಷ್ಣರ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ತೆಲುಗು ಜನರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ೪೪ವರ್ಷಗಳ ಸಿನಿಮಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ೧೩ ಚಾರಿತ್ರಿಕ, ೫೫ ಜಾನಪದ, ೧೮೬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ೪೪ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ರವರೂ ೧೯೮೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೯ರ೦ದು ತೆಲುಗುದೇಶಂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ೯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಲಗೊಳಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಮುಖ್ಯಮ೦ತ್ರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|title=Nandamuri Taraka Rama Rao|url=https://www.britannica.com/biography/Nandamuri-Taraka-Rama-Rao|website=www.britannica.com/}}</ref> ==ಬಾಲ್ಯ== ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮಾರಾವ್ ರವರು ೧೯೨೩ ಮೇ ೨೮ರಂದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಮರು ಮಂಡಲ, ನಿಮ್ಮಕೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಯ್ಯ ಚೌದರಿ, ವೆಂಕಟರಾಮಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಅದು ತಾರಕರಾಮಾರಾವ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಜಯವಾಡದ ಮುನಿಸಿಪಾಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ವಿಜಯವಾಡದ ಎಸ್.ಆರ್.ಆರ್. ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ತೆಲುಗು ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಒಮ್ಮೆ ರಾಮರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಒಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸಿನ ವೇಷ ಧರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಮೀಸೆಯೊಡನೆ ನಟನೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲರು ಅವರನ್ನುಮೀಸಾಲ ನಾಗಮ್ಮ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.೧೯೪೨ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ೨೦ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಮಾವನ ಮಗಳಾದ ಬಸವರಾಮತರಕಂ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು."ವಿವಾಹ ವಿದ್ಯಾನಾಷಾಯಃ " ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ನಾಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ನಪಾಸು ಆದರು. ಆನಂತರ ಗುಂಟೂರು ಆಂಧ್ರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಳಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಗರ ಜೋಗಯ್ಯ, ಮುಕ್ಕಾಮಲ,ನಾಗಭೂಷಣಂ,ಕೆ.ವಿ.ಎಸ್.ಶರ್ಮ ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿ "ಚೇಸಿನ ಪಾಪಂ" ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.ಕೆಲವು ದಿನದ ನಂತರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾಸಿದರು. ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಚಿತ್ರಲೇಖನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದೆ. ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರವರು [[ವಿಜಯವಾಡ]] ಬಂದಾಗ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ರವರು ಬೋಸ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ==ಜೀವನ== [[File:దస్త్రం:Mayabazar.jpg|320px|right|thumb|ಮಾಯಾಬಜಾರ್‍ನಲ್ಲಿ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್]] ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್-ಬಸವ ತಾರಕಂ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೧ ಮಕ್ಕಳು, ಅಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗು ೭ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. '''ಜಯಕೃಷ್ಣ, ಸಾಯಿಕೃಷ್ಣ, ಹರಿಕೃಷ್ಣ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nandamuri_Harikrishna</ref>, ಮೋಹನಕೃಷ್ಣ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nandamuri_Balakrishna</ref>, '''ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯಶಂಕರ್ ಕೃಷ್ಣ''' ಇವರ ಪುತ್ರರು. ''ಗಾರಪಾಟಿ ಲೋಕೇಶ್ವರಿ, ದಗ್ಗುಬಾಟಿ ಪುರಂದರೇಶ್ವರಿ''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daggubati_Purandeswari</ref>, ''ನಾರ ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಕುಂಟಮನೇನಿ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಿ'' ಇವರ ಪುತ್ರಿಯರು. ರಾಮರಾವ್ ರವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯು ಮೋಸದಿಂದ ಅಪಹರಣೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಅವರು ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವು ದಿನ ಹಾಲಿನ ಮಾರಾಟ, ನಂತರ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ,ಆನಂತರ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಕೂಡ ನಡೆಸಿದರು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದರೂ ಸಹ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ರಾಮಾರಾವ್ ರವರು '''೧೯೪೭'''ರಲ್ಲಿ ಪದವೀದರರಾದರು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು [[ಮದರಾಸು]] ಸರ್ವೇಸ್ ಕಮಿಷನ್ [[ಪರೀಕ್ಷೆ]] ಬರೆದರು. ೧೧೦೦ ಜನರು ಬರೆದಿರುವ ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಮಂಗಳಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸಬ್ ರಿಜಿಸ್ಟರರಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸಿನಿಮಾ ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೂರು ವರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಬಿ.ಎ.ಸುಬ್ಬಾರಾವ್ ರವರು ಎನ್.ಟಿ,ಆರ್ ಅವರ ಫೋಟೋ ಎಲ್.ವಿ.ಪ್ರಸಾದ್ ಹತ್ತಿರ ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನು ಮದರಾಸಿಗೆ ಕರೆದು "ಪಲ್ಲೇಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಥಾ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಲು [[ಅವಕಾಶ]] ನೀಡಿದರು.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ೧೧೧೬ರೂಗಳು ಲಭಿಸಿತು. ಅದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಬ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.ಆದರೆ ಅವರು ನಟಿಸಿದ " ಪಲ್ಲೆಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ" ಚಿತ್ರವು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ತಡವಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ "ಮನದೇಶಂ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿತು. ಅದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರವು "ಮನದೇಶ೦" ಆಯಿತು. ಇವೆರಡರ ನ೦ತರ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ ರವರು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವನ್ನು ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಆನಂತರ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಹಲಾವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ.೫೦೦ ಹಾಗೂ ರೂ.೫೦೦೦ ಪಾರಿತೋಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ನಟಿಸಿದ '''"ಪಾತಾಳ ಭೈರವಿ"''' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವೂ ೩೪ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಿನ ಆಡಿದರಿಂದ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೆ ಸಂಚಲನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''"ಮಾಯಾಬಜಾರ್"''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mayabazar</ref> ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ರೂ.೭೫೦೦ ಪಾರಿತೋಷಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು.ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ವಿಜಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಸಿನಿಮಾಗಳು== {{Div col|3}} * ೧.ಮನದೇಶಂ<ref>http://www.imdb.com/name/nm0004417/?ref_=nmbio_bio_nm#actor</ref> * ೨.ಷಾವುಕಾರು * ೩.ಪಲ್ಲೆಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ * ೪.ಮಾಯಾರಂಭ * ೫.ಸಂಸಾರಂ * ೬.ಮಾಯಾರಂಭ (ತಮಿಳು) * ೭.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ * ೮.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ (ತಮಿಳು) * ೯.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ(ಹಿಂದೀ) * ೧೦.ಪೆಳ್ಳಿಚೇಸಿ ಚೂಡು * ೧೧.ದಾಸಿ * ೧೨.ಪಲ್ಲೆಟೂರು * ೧೩.ಕಳ್ಯಾಣಪನ್ನಿಪ್ಪರ್ (ತಮಿಳು) * ೧೪.ವೆಲೈಕರಿಮಗಲ್ (ತಮಿಳು) * ೧೫.ಅಮ್ಮಲಕ್ಕಲು * ೧೬.ಮರುಮುಗಳ್ (ತಮಿಳು) * ೧೭.ಪಿಚ್ಚಿಪುಲ್ಲಯ್ಯ * ೧೮.ಚಂಡೀರಾಣಿ (ತಮಿಳು) * ೧೯.ಚಂದ್ರಹಾರಂ * ೨೦.ರೇಚುಕ್ಕ * ೨೧.ತೋಡುದೊಂಗಲು * ೨೨.ರಾಜು ಪೇದ * ೨೩.ಸಂಘಂ * ೨೪.ಅಗ್ಗಿರಾಮುಡು * ೨೫.ಪರಿವರ್ತನ * ೨೬.ಇದ್ದರು ಪೆಳ್ಳಾಲು * ೨೭.ಮೀಸಂ * ೨೮.ವಿಜಯಗೌರಿ * ೨೯.ಜಯಸಿಂಹ * ೩೦.ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕಂ * ೩೧.ಸಂತೋಷಂ * ೩೨.ನಯಾ ಆದ್ಮಿ * ೩೩.ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ * ೩೪.ಚಿಂತಾಮಣಿ * ೩೫.ಜಯಂ ಮನದೆ * ೩೬.ಸೇಂತವೂರು * ೩೭.ಉಮಾಸುಂದರಿ * ೩೮.ಚಿರಂಜೀವುಲು * ೩೯.ಶ್ರೀ ಗೌರಿ ಮಹತ್ಮ್ಯಂ * ೪೦.ಪೆಂಕಿ ಪೆಳ್ಳಾಮ್ === ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು === * ೧.ಸೀತಾರಾಮುಲ ಕಳ್ಯಾಣಂ * ೨.ಗುಲೇಬಕಾವಳಿ ಕಥ * ೩.ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾಂಡವಿಯಂ * ೪.ವರಕಟ್ನಂ * ೫.ತಾತಮ್ಮಕಲ * ೬.ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ್ * ೭.ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ * ೮.ಆಕ್ಬರ್ ಸಲೀಮ್ ಅನಾರ್ಕಲಿ * ೯.ಶ್ರೀ ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಶೇಕಂ * ಇವರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು: * ೧.ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ್ * ೨.ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ * ೩.ಚಂಡಶಾಸನುಡು * ೪.ಶ್ರೀಮದ್ವಿರಾಟ್ ಪೊತುಲೂರಿ ವೀರಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಚರಿತ್ರ * ೫.ಶ್ರೀ ತಿರುಪತಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಕಳ್ಯಾಣಂ * ೬.ದಾನ ವೀರ ಶೂರ ಕರ್ಣ * ೭.ಶ್ರೀನಾಥ ಕವಿಸಾರ್ವಭೌಮ * ೮.ಶ್ರೀಮದ್ವಿರಾಟಪರ್ವಂ {{Div col end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಸನ್ಮಾನಗಳು== ;ನಾಗರಿಕ ಸನ್ಮಾನ *೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ "ಪದ್ಮಶ್ರೀ" ===ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *೧೯೫೪ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ತೋಡು ದೊಂಗಲು'ಗೆ ಮೆರಿಟ ಪ್ರಮಾಣ್ ಪತ್ರ *೧೯೬೦ - ಅತ್ಯುತಮ ನಿರ್ಮಾಪನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ಸೀತಾರಮ ಕಲ್ಯಾಣಂ'ಗೆ ಮೆರಿಟ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ *೧೯೬೮ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ವರಕಟ್ನಂ'ಗೆ ===ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *೧೯೫೪ - 'ರಾಜು ಪೆಧ' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ *೧೯೬೩ - 'ಲವಕುಶ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ *''ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಫ಼ಿಲ್ಮ್ಪೆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು'' *೧೯೭೨ - 'ಬಡಿ ಪಂತುಲು' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆಲುಗು ನಟ್ ===ಇತರ ಸನ್ಮಾನ=== *೧೯೭೮ - ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗೌರವನೀಯ "ಡಾಕ್ಟ್ರೇಟ್" ಪದವಿ ಪಡೆದರು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Orphan|date=April 2017}} {{commons category|N. T. Rama Rao}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭]] gkidgb6egk4eatjktymtx44j7m0q7i0 1430487 1430474 2026-09-27T02:50:05Z A826 72368 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-51824-24|~2026-51824-24]] ([[User talk:~2026-51824-24|talk]])(TwinkleGlobal) 1430487 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:N. T. Rama Rao, 1952.jpg|thumb|ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ (1952)]] '''ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್''' [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತೆಲುಗು ಜನರು "ಅನ್ನಗಾರು" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುವ '''ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನಟ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್, ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮಾರಾವು ಆಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅವರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ, ಜಾನಪದ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದಲ್ಲಿದೆ ರಾಮ ಕೃಷ್ಣರ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ತೆಲುಗು ಜನರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ೪೪ವರ್ಷಗಳ ಸಿನಿಮಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ೧೩ ಚಾರಿತ್ರಿಕ, ೫೫ ಜಾನಪದ, ೧೮೬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ೪೪ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ನಂದಮೂರಿ ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್ ರವರೂ ೧೯೮೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೯ರ೦ದು ತೆಲುಗುದೇಶಂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ೯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಲಗೊಳಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಮುಖ್ಯಮ೦ತ್ರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|title=Nandamuri Taraka Rama Rao|url=https://www.britannica.com/biography/Nandamuri-Taraka-Rama-Rao|website=www.britannica.com/}}</ref> ==ಬಾಲ್ಯ== ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮಾರಾವ್ ರವರು ೧೯೨೩ ಮೇ ೨೮ರಂದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಮರು ಮಂಡಲ, ನಿಮ್ಮಕೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಯ್ಯ ಚೌದರಿ, ವೆಂಕಟರಾಮಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಅದು ತಾರಕರಾಮಾರಾವ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಜಯವಾಡದ ಮುನಿಸಿಪಾಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ವಿಜಯವಾಡದ ಎಸ್.ಆರ್.ಆರ್. ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ತೆಲುಗು ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಒಮ್ಮೆ ರಾಮರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಒಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸಿನ ವೇಷ ಧರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೀಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಮೀಸೆಯೊಡನೆ ನಟನೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲರು ಅವರನ್ನುಮೀಸಾಲ ನಾಗಮ್ಮ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.೧೯೪೨ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ೨೦ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಮಾವನ ಮಗಳಾದ ಬಸವರಾಮತರಕಂ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು."ವಿವಾಹ ವಿದ್ಯಾನಾಷಾಯಃ " ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ನಾಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ನಪಾಸು ಆದರು. ಆನಂತರ ಗುಂಟೂರು ಆಂಧ್ರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಳಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಗರ ಜೋಗಯ್ಯ, ಮುಕ್ಕಾಮಲ,ನಾಗಭೂಷಣಂ,ಕೆ.ವಿ.ಎಸ್.ಶರ್ಮ ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿ "ಚೇಸಿನ ಪಾಪಂ" ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.ಕೆಲವು ದಿನದ ನಂತರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾಸಿದರು. ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಚಿತ್ರಲೇಖನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದೆ. ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರವರು [[ವಿಜಯವಾಡ]] ಬಂದಾಗ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ರವರು ಬೋಸ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ==ಜೀವನ== [[File:దస్త్రం:Mayabazar.jpg|320px|right|thumb|ಮಾಯಾಬಜಾರ್‍ನಲ್ಲಿ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್]] ತಾರಕ ರಾಮಾರಾವ್-ಬಸವ ತಾರಕಂ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೧ ಮಕ್ಕಳು, ಅಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗು ೭ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. '''ಜಯಕೃಷ್ಣ, ಸಾಯಿಕೃಷ್ಣ, ಹರಿಕೃಷ್ಣ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nandamuri_Harikrishna</ref>, ಮೋಹನಕೃಷ್ಣ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nandamuri_Balakrishna</ref>, '''ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯಶಂಕರ್ ಕೃಷ್ಣ''' ಇವರ ಪುತ್ರರು. ''ಗಾರಪಾಟಿ ಲೋಕೇಶ್ವರಿ, ದಗ್ಗುಬಾಟಿ ಪುರಂದರೇಶ್ವರಿ''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daggubati_Purandeswari</ref>, ''ನಾರ ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಕುಂಟಮನೇನಿ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಿ'' ಇವರ ಪುತ್ರಿಯರು. ರಾಮರಾವ್ ರವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯು ಮೋಸದಿಂದ ಅಪಹರಣೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಅವರು ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವು ದಿನ ಹಾಲಿನ ಮಾರಾಟ, ನಂತರ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ,ಆನಂತರ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಕೂಡ ನಡೆಸಿದರು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದರೂ ಸಹ ಸಾಲ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ರಾಮಾರಾವ್ ರವರು '''೧೯೪೭'''ರಲ್ಲಿ ಪದವೀದರರಾದರು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು [[ಮದರಾಸು]] ಸರ್ವೇಸ್ ಕಮಿಷನ್ [[ಪರೀಕ್ಷೆ]] ಬರೆದರು. ೧೧೦೦ ಜನರು ಬರೆದಿರುವ ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಮಂಗಳಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸಬ್ ರಿಜಿಸ್ಟರರಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸಿನಿಮಾ ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೂರು ವರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಬಿ.ಎ.ಸುಬ್ಬಾರಾವ್ ರವರು ಎನ್.ಟಿ,ಆರ್ ಅವರ ಫೋಟೋ ಎಲ್.ವಿ.ಪ್ರಸಾದ್ ಹತ್ತಿರ ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನು ಮದರಾಸಿಗೆ ಕರೆದು "ಪಲ್ಲೇಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಥಾ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಲು [[ಅವಕಾಶ]] ನೀಡಿದರು.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ೧೧೧೬ರೂಗಳು ಲಭಿಸಿತು. ಅದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಬ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.ಆದರೆ ಅವರು ನಟಿಸಿದ " ಪಲ್ಲೆಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ" ಚಿತ್ರವು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ತಡವಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ "ಮನದೇಶಂ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿತು. ಅದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರವು "ಮನದೇಶ೦" ಆಯಿತು. ಇವೆರಡರ ನ೦ತರ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ ರವರು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವನ್ನು ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಆನಂತರ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಹಲಾವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ.೫೦೦ ಹಾಗೂ ರೂ.೫೦೦೦ ಪಾರಿತೋಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ನಟಿಸಿದ '''"ಪಾತಾಳ ಭೈರವಿ"''' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವೂ ೩೪ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಿನ ಆಡಿದರಿಂದ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೆ ಸಂಚಲನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''"ಮಾಯಾಬಜಾರ್"''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mayabazar</ref> ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ರೂ.೭೫೦೦ ಪಾರಿತೋಷಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು.ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ವಿಜಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== {{Div col|3}} * ೧.ಮನದೇಶಂ<ref>http://www.imdb.com/name/nm0004417/?ref_=nmbio_bio_nm#actor</ref> * ೨.ಷಾವುಕಾರು * ೩.ಪಲ್ಲೆಟೂರಿ ಪಿಲ್ಲ * ೪.ಮಾಯಾರಂಭ * ೫.ಸಂಸಾರಂ * ೬.ಮಾಯಾರಂಭ (ತಮಿಳು) * ೭.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ * ೮.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ (ತಮಿಳು) * ೯.ಪಾತಾಳಾಭೈರವಿ(ಹಿಂದೀ) * ೧೦.ಪೆಳ್ಳಿಚೇಸಿ ಚೂಡು * ೧೧.ದಾಸಿ * ೧೨.ಪಲ್ಲೆಟೂರು * ೧೩.ಕಳ್ಯಾಣಪನ್ನಿಪ್ಪರ್ (ತಮಿಳು) * ೧೪.ವೆಲೈಕರಿಮಗಲ್ (ತಮಿಳು) * ೧೫.ಅಮ್ಮಲಕ್ಕಲು * ೧೬.ಮರುಮುಗಳ್ (ತಮಿಳು) * ೧೭.ಪಿಚ್ಚಿಪುಲ್ಲಯ್ಯ * ೧೮.ಚಂಡೀರಾಣಿ (ತಮಿಳು) * ೧೯.ಚಂದ್ರಹಾರಂ * ೨೦.ರೇಚುಕ್ಕ * ೨೧.ತೋಡುದೊಂಗಲು * ೨೨.ರಾಜು ಪೇದ * ೨೩.ಸಂಘಂ * ೨೪.ಅಗ್ಗಿರಾಮುಡು * ೨೫.ಪರಿವರ್ತನ * ೨೬.ಇದ್ದರು ಪೆಳ್ಳಾಲು * ೨೭.ಮೀಸಂ * ೨೮.ವಿಜಯಗೌರಿ * ೨೯.ಜಯಸಿಂಹ * ೩೦.ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕಂ * ೩೧.ಸಂತೋಷಂ * ೩೨.ನಯಾ ಆದ್ಮಿ * ೩೩.ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ * ೩೪.ಚಿಂತಾಮಣಿ * ೩೫.ಜಯಂ ಮನದೆ * ೩೬.ಸೇಂತವೂರು * ೩೭.ಉಮಾಸುಂದರಿ * ೩೮.ಚಿರಂಜೀವುಲು * ೩೯.ಶ್ರೀ ಗೌರಿ ಮಹತ್ಮ್ಯಂ * ೪೦.ಪೆಂಕಿ ಪೆಳ್ಳಾಮ್ === ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು === * ೧.ಸೀತಾರಾಮುಲ ಕಳ್ಯಾಣಂ * ೨.ಗುಲೇಬಕಾವಳಿ ಕಥ * ೩.ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾಂಡವಿಯಂ * ೪.ವರಕಟ್ನಂ * ೫.ತಾತಮ್ಮಕಲ * ೬.ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ್ * ೭.ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ * ೮.ಆಕ್ಬರ್ ಸಲೀಮ್ ಅನಾರ್ಕಲಿ * ೯.ಶ್ರೀ ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಶೇಕಂ * ಇವರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು: * ೧.ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ್ * ೨.ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ * ೩.ಚಂಡಶಾಸನುಡು * ೪.ಶ್ರೀಮದ್ವಿರಾಟ್ ಪೊತುಲೂರಿ ವೀರಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಚರಿತ್ರ * ೫.ಶ್ರೀ ತಿರುಪತಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಕಳ್ಯಾಣಂ * ೬.ದಾನ ವೀರ ಶೂರ ಕರ್ಣ * ೭.ಶ್ರೀನಾಥ ಕವಿಸಾರ್ವಭೌಮ * ೮.ಶ್ರೀಮದ್ವಿರಾಟಪರ್ವಂ {{Div col end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಸನ್ಮಾನಗಳು== ;ನಾಗರಿಕ ಸನ್ಮಾನ *೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ "ಪದ್ಮಶ್ರೀ" ===ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *೧೯೫೪ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ತೋಡು ದೊಂಗಲು'ಗೆ ಮೆರಿಟ ಪ್ರಮಾಣ್ ಪತ್ರ *೧೯೬೦ - ಅತ್ಯುತಮ ನಿರ್ಮಾಪನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ಸೀತಾರಮ ಕಲ್ಯಾಣಂ'ಗೆ ಮೆರಿಟ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ *೧೯೬೮ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ 'ವರಕಟ್ನಂ'ಗೆ ===ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *೧೯೫೪ - 'ರಾಜು ಪೆಧ' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ *೧೯೬೩ - 'ಲವಕುಶ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ *''ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಫ಼ಿಲ್ಮ್ಪೆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು'' *೧೯೭೨ - 'ಬಡಿ ಪಂತುಲು' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆಲುಗು ನಟ್ ===ಇತರ ಸನ್ಮಾನ=== *೧೯೭೮ - ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗೌರವನೀಯ "ಡಾಕ್ಟ್ರೇಟ್" ಪದವಿ ಪಡೆದರು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Orphan|date=April 2017}} {{commons category|N. T. Rama Rao}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭]] 9j7k3do6ashvkmq5xojezzumfhv3o36 0 84692 1430528 1430293 2026-09-27T10:04:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430528 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು | formation = {{Start date and age|df=yes|1975|07|31}} | logo = Sahitya Kala Parishad.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = | alt = <!-- alt text; see [[WP:ALT]] --> | caption = | map = <!-- optional --> | abbreviation = | type = [[:en:Governmental organization|ಸರ್ಕಾರ]] | status = <!-- ad hoc, treaty, foundation, etc --> | purpose = <!-- focus as e.g. humanitarian, peacekeeping, etc --> | headquarters = ಸತ್ಸಂಗ ವಿಹಾರ್ ಮಾರ್ಗ, ಕುತಾಬ್ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ಹೊಸ [[ದೆಹಲಿ]] | coords = <!-- Coordinates of location using a coordinates template --> | membership = | language = | leader_title = President<!-- position title for the leader of the org --> | leader_name = | main_organ = <!-- gral. assembly, board of directors, etc --> | publication = | parent_organisation = [[:en:Ministry of Culture (India)|ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ]], [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]<!-- if one --> | affiliations = <!-- if any --> | budget = | website = {{url|https://skpdelhi.in/}} | remarks = | image_border = | size = <!-- default 200 --> | msize = <!-- map size, optional, default 200px --> | malt = <!-- map alt text --> | mcaption = | motto = | extinction = <!-- date of extinction, optional --> | location = [[ನವದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]] | region_served = [[ಭಾರತ]] | num_staff = | num_volunteers = }} '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು''' (ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್) ಇದು [[ಸಂಗೀತ]], [[ನೃತ್ಯ]], [[ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ಲಲಿತಕಲೆ|ಲಲಿತಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ]] [[ :en:National Capital Territory of Delhi|ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಆಫ್ ದೆಹಲಿ]] (ಎನ್‌ಸಿಟಿ) ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, 'ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸೊಸೈಟಿಯ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೮೬೦ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೭೫ ರಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya%5Cdefault.html Sahitya Kala Parishad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505085055/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/default.html |date=2008-05-05 }} {{Cite web |url=http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/default.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505085055/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/default.html |archive-date=2008-05-05 |url-status=bot: unknown}} Department of art and culture, Govt. of Delhi.</ref> ಇದು ದೆಹಲಿಯ ಎನ್‌ಸಿಟಿಯೊಳಗೆ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಮದಂತೆ, [[ :en:Chief Minister of Delhi|ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. [[:en:Sahitya Akademi|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತಹ]] ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಅದರ ಗಮನವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya%5Cdefault.html |title=Sahitya Kala Parishad |access-date=2024-12-24 |archive-date=2008-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505085055/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/default.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಎರಡು 'ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಒಂದು [[:en:Janakpuri|ಜನಕ್ಪುರಿಯಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ದೆಹಲಿಯ [[:en:Vikaspuri|ವಿಕಾಸ್ಪುರಿಯಲ್ಲಿ]] (ಬೊಡೆಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ) ಇದೆ. ಎರಡನೆಯದು [[:en:Delhi Public Library|ದೆಹಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಎರಡು [[ಸಭಾಂಗಣ|ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-newdelhi/a-cultural-centre-for-every-district-says-sheila/article18467399.ece | title=A cultural centre for every district, says Sheila | newspaper=[[The Hindu]] | date=1 October 2006 | accessdate=10 August 2018 }}</ref> ==ಸ್ಥಳ== ೧೮-ಎ, ಸತ್ಸಂಗ್ ವಿಹಾರ್ ಮಾರ್ಗ,<br> ವಿಶೇಷ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ<br> ನವದೆಹಲಿ-೧೧೦೦೬೭ ==ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು== ===ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು=== ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪರಿಷತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಹಲವಾರು ಭಾಷಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ [[ಮೈಥಿಲಿ]]-[[ಭೋಜಪುರಿ ಭಾಷೆ|ಭೋಜ್ಪುರಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ೭ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. * [[ಹಿಂದಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ) * [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ) * [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೭ ರಿಂದ) * [[ಸಿಂಧಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೪ ರಿಂದ) * [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೧ ರಿಂದ)<ref>[http://www.sarkaritel.com/states/delhi/acd.htm Language Academies of Govt. of NCT of Delhi] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222120547/http://www.sarkaritel.com/states/delhi/acd.htm |date=2008-12-22 }}</ref> * [[ಮೈಥಿಲಿ]]-[[ಭೋಜಪುರಿ ಭಾಷೆ|ಭೋಜ್ಪುರಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೮ ರಿಂದ) ===ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: * ''ಪರಿಷತ್ ಸಮ್ಮಾನ್'' (ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸಮ್ಮಾನ್) * ''ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್ ಸಮ್ಮಾನ್''<ref>[http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/scheme.html Schemes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080423024417/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/scheme.html |date=2008-04-23 }} Official website.</ref> ===ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು=== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ===ಹಬ್ಬ=== ====ರಂಗಭೂಮಿ==== * ಭರತೇಂದು ನಾಟ್ಯ ಉತ್ಸವ * ನಖತ್ ಉತ್ಸವ ====ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ==== * ಮಕ್ಕಳ ಝಂಕರ್ ಉತ್ಸವ * [[ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ]] ಸಂಗೀತ ಸಮರೋಹ * ಉದಯ್ ಶಂಕರ್ ನೃತ್ಯ ಸಮರೋಹ್ * [[ಬೈಸಾಖಿ]] ಹಬ್ಬ * ಕುತುಬ್ ಉತ್ಸವ ====ಲಲಿತಕಲೆಗಳು==== * ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ * ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ * ಮಕ್ಕಳ [[ಕಲಾಕೃತಿ (ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ)|ಕಲಾಕೃತಿಗಳ]] ಪ್ರದರ್ಶನ * [[ಕಲಾವಿದ|ಕಲಾವಿದರ]] ಶಿಬಿರ<ref>{{Cite web |url=http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/activity.html |title=Activities |access-date=2024-12-24 |archive-date=2008-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505082808/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/activity.html |url-status=dead }}</ref> ====ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು==== ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:Manipuri Sahitya Parishad|ಮಣಿಪುರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] * [[:en:Sahitya Akademi|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/index.htm ''Sahitya Kala Parishad'' Homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505215811/http://artandculture.delhigovt.nic.in/sahitya/index.htm |date=2008-05-05 }} * [http://artandculture.delhigovt.nic.in/homepage.html Department Of Art, Culture And Language, Govt. of NCT of Delhi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505085049/http://artandculture.delhigovt.nic.in/homepage.html |date=2008-05-05 }} * [http://www.rkfma.com ''R K Films & Media Academy, New Delhi - Training School of Acting & Performing Arts'' Homepage] * [https://artsandculture.google.com/partner/academy-of-fine-arts-and-literature Academy of Fine Arts and Literature New Delhi at Google Cultural Institute] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] m144xq4wj8qd1lfun8sa5nrgmyodawh 0 90587 1430469 1429980 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1353042 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ <br> Pawan Kalyan | image = File:Pawan2.jpg | caption = ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ 2007 ರಲ್ಲಿ | native_name = పవన్ కళ్యాణ్ | birthname = ಕೋನಿಡೇಲಾ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬಾಬು<ref name=forbesindia>{{cite web|title=Forbes 2013 Celebrity 100: Pawan Kalyan|url=http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|publisher=Forbes India|accessdate=29 May 2014|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1971|09|02}} | birth_place = ಬಾಪಟ್ಲಾ, [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=aiUDsomCNy8 Pawan Kalyan's Childhood photo in Genes Show -Etv]. YouTube (31 July 2011). Retrieved 14 May 2014.</ref> | residence = [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]], [[ಭಾರತ]]. | nationality = ಭಾರತೀಯ | other names = | occupation = ನಟ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ರಾಜಕಾರಣಿ, ಲೇಖಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ | years active = 1996–ಪ್ರಸ್ತುತ | spouse = ನಂದಿನಿ (1997–1999)<br>[[ರೇನು ದೇಸಾಯಿ]] (2009–2012)<br>ಅನ್ನಾ ಲೆಜ್ನೆವಾ (2013–ಪ್ರಸ್ತುತ) | children = 3 | parents = | family = [[:en:List of South Indian film families#Chiranjeevi family|ಚಿರಂಜೀವಿ ಕುಟುಂಬ]] }} '''ಕೋನಿಡೇಲಾ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬಾಬು''' (ಜನನ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1971), ಅವರ ವೇದಿಕೆಯ ಹೆಸರು '''ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್''', ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.ಅವರ [[ತೆಲುಗು]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/24947.html|title=IndiaGlitz – Happy Birthday Power Star Pawan Kalyan – Telugu Movie News|access-date=2016-07-25|archive-date=2012-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203140315/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/24947.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-south-dhanush-eega-win-big-awards/408186-71-177.html Filmfare Awards (South): The complete list of Winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723073602/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-south-dhanush-eega-win-big-awards/408186-71-177.html |date=2013-07-23 }}. CNN-IBN.in.com (21 July 2013). Retrieved 14 May 2014.</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/nitya-nag-bag-awards-on-starstudded-night/article4818019.ece|title=Nitya, Nag bag awards on star-studded night|date=16 June 2013|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref><ref>[http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52 Pawan Kalyan – Forbes India Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52 |date=2014-09-24 }}. Forbesindia.com. Retrieved 14 May 2014.</ref> ==ನಟನೆ== ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರು 1996 ರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಅಕ್ಕಡ ಅಮ್ಮಾಯಿ ಇಕ್ಕಡ ಅಬ್ಬಾಯಿ ಚಿತ್ರದಿಂದ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.1998 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತೊಲಿ ಪ್ರೇಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಷದ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.ಅವರು ಗೋಕುಲಂಲೋ ಸೀತಾ, ಸುಸ್ವಾಗತಮ್, ತಮ್ಮುಡು, ಬದ್ರಿ, ಖುಶಿ, ಜಲ್ಸಾ, ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ದಾರ್ ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆರಾಮೆನ್ ಗಂಗತೋ ರಾಂಬಾಬು ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಭಾರತದ 2013 ರ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಟಾಪ್ 100 ಖ್ಯಾತನಾಮರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು 26 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಂಜನಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಬ್ಯಾನರ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Is-Pawan-Kalyan-worth-just-Rs-17-77-Crores/articleshow/32312524.cms Is Pawan Kalyan worth just Rs 17.77 Crores? – The Times of India]. ''The Times of India''. (19 March 2014). Retrieved 14 May 2014.</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Pawan-Kalyans-political-outfit-named-as-Jana-Sena-Party/articleshow/31899038.cms|title=Pawan Kalyan's political outfit named as 'Jana Sena' Party|work=The Times of India|accessdate=13 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2014/jana-sena-name-of-pawan-kalyan-new-political-party-133967.html|title=Jana Sena – Name of Pawan Kalyan's New Political Party – Oneindia Entertainment|author=Shekhar|date=16 August 2013|publisher=Entertainment.oneindia.in|accessdate=13 March 2014|archive-date=13 ಮಾರ್ಚ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313073208/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2014/jana-sena-name-of-pawan-kalyan-new-political-party-133967.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/Telugu-Actor-Pawan-Kalyan-Launches-New-Party/2014/03/14/article2109120.ece|title=Telugu Actor Pawan Kalyan Launches New Party – new indian express|date=14 March 2014|publisher=newindianexpress.com|access-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017|archive-date=6 ಜನವರಿ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106225052/http://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2014/mar/14/Telugu-Actor-Pawan-Kalyan-Launches-New-Party-586267.html|url-status=dead}}</ref>  ==ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿ == ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2014 ರಂದು ಜನ ಸೇನಾ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ==ಆಯ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ== *1998: ತೊಲಿ ಪ್ರೇಮ *1999: ತಮ್ಮುಡು *2000: ಭದ್ರಿ *2001: ಖುಶಿ *2008: ಜಲ್ಸಾ *2012: ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್ *2013: ಅತ್ತಾರಿಂಟಿಕಿ ದಾರೇದಿ *2016: ಸರ್ದಾರ್ ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್ *2017: ಕಾಟಮರಾಯುಡು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{IMDb name|0436302}} {{Commons category|Pawan Kalyan}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] c5e1utitihc83ke40yard1jb9p30lm4 4 90682 1430545 1428257 2026-09-27T11:55:33Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-39 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1430545 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೧:೧೫, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೮, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೧೫, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೩೨, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೨, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೩, ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೦೦, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೭:೨೫, ೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> jn2gigljy1hrsp8akiaxbvh2g48icwx 0 95520 1430462 1429992 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1350684 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Dulquer Salmaan at Karwaan promotions (cropped).jpg|thumb|ದುಲ್ಕುರ್ ಸಲ್ಮಾನ್]] ಡಿಕ್ಯೂ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ (ಜನನ ೨೮ ಜುಲೈ ೧೯೮೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] ನಟರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ [[ನಟ]] ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಅವರ ಮಗ, ಸಲ್ಮಾನ್ ಪರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಟನೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೊದಲು ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು. ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ೨೦೧೨ರ ಆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾ ಸೆಕೆಂಡ್ ಷೋನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಉಸ್ತಾದ್ ಹೋಟೆಲ್ (೨೦೧೨) ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. ಎಬಿಸಿಡಿ: ಅಮೆರಿಕಾದ-ಬಾರ್ನ್ ಕಾನ್ಫ್ಯೂಸ್ಡ್ ದೇಸಿ (೨೦೧೩) ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕ ನೀಲಕಶಾಮ್ ಪಚಕದಾಲ್ ಚುವನ್ನಾ ಭೂಮಿ (೨೦೧೩) ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಸಲ್ಮಾನ್ ತಮಿಳ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ವೈವೈ ಮೂಡಿ ಪೆಸವಂ (೨೦೧೪) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಡೇಸ್ (೨೦೧೪) ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮಣಿರತ್ನಂ ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಓ ಕಾಧಲ್ ಕನ್ಮಾನಿಯೊಂದಿಗೆ (೨೦೧೪) ಅವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಸಲ್ಮಾನ್ ೨೦೧೫ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕ ಚಾರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಕೇರಳKerala From Wikipedia, the free encyclopedia ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅಮಲ್ ಸುಫಿಯಾ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರ ಫ್ಯಾಶನ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಹಲವಾರು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ೨೮ ಜುಲೈ ೧೯೮೬ರಂದು ಕೇರಳ, ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಚೆನ್ನೈನ ಸಿಶ್ಯಾ ಸ್ಕೂಲ್ನಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಗೆUnited State From Wikipedia, the free encyclopedia ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಪರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಯು.ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಐ.ಟಿ ದುಬೈನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಹಾರ. ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರಿ ಜಾನ್ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕೋರ್ಸ್ಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರು ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೨ರ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು ಏಕೆಂದರೆ "... ಎಲ್ಲೋ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಜೀವನವು ಏಕತಾನತೆ ಮತ್ತು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ". ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ: ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭ, ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಡಮ್ (೨೦೧೨-೧೩) ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಲ್ಮಾನ್ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಶ್ರೀನಾಥ್ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ (೨೦೧೨) ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಲಾಲ್, ದರೋಡೆಕೋರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಹೊಸತಾಗಿರುವ ಹೊಸ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಮೂದು" ಕುರಿತು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಾಗೃತ ತೀರ್ಮಾನವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "... ಒಬ್ಬ ನಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಅವರು ನಾಯಕನಾಗುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಾರ್ಟ್ಕಟ್ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. "ಇದು ಸಲ್ಮಾನ್'ನ ಅದ್ಭುತ ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ವವಾದ ನಟನಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸಿಫಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ರೆಡಿಫ್ನ ಪರೇಶ್ ಸಿ ಪಾಲಿಚಾ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಅವರು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಬ್ಯಾರಿಟೋನ್ (ಅವನ ಜೀನ್ ಪೂಲ್ನ ಕೊಡುಗೆ) ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದು ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯ ಅಥವಾ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ." ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ. ಸಲ್ಮಾನ್ ಮುಂದಿನ ಅನ್ವರ್ ರಶೀದ್ ಅವರ ಉಸ್ತಾದ್ ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ (೨೦೧೨). ಚಲನಚಿತ್ರವು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅವರು ಫೈಝಿ ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದರು. ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಗಾಗಿ ಬರೆದಿರುವ ಅನಿಲ್ ಆರ್ ನಾಯರ್, "ಯುವಕರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ಧಲ್ಕರ್ ತನ್ನ ತಂದೆ ನೆರಳಿನಿಂದ ಫೈಸಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ. ರೂಪ್ಶ್ ಪೀಠಂಬರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅಪರಾಧ ರೋಮಾಂಚಕ ಥೀರಾಮ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರ. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಫ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೆಲಸ ಸಲ್ಮಾನ್ ನಟ ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಸುಲ್ಫಾತ್ನ ಎರಡನೇ ಮಗು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೨,೨೦೧೧ ರಂದು ಅವರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅಮಲ್ ಸುಫಿಯಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅಮಲ್ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬದವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜೋಡಿಯು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಮೇರಿಯಂ ಅಮೀರಾ ಸಲ್ಮಾನ್ರನ್ನು ೫ ಮೇ ೨೦೧೭ ರಂದು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಇಲಾಖೆಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸವಾರಿ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರು ಕಿರುಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚೆನ್ನೈ ಗಿವ್ಸ್ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರು ಬಟ್ಟೆ, ಬೂಟುಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಶಾಲಾ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಮಳಿಗೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೫೦ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ದಂತ ವ್ಯವಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಮಾತೃತ್ವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == * ಜೋಮೊಂಡೆ ಸುವಿಶೆಶಗ್ಜಳ್ * ಬ್ಯಾಂಗ್ಳೂರ್ ಡೆಸ್ಸ್ * ಪರವ * ಕಲಿ * [http://ಚಾರ್ಲಿ ಚಾರ್ಲಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * <ref>ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ</ref> * ಎಬಿಸಿಡಿ * ಪಟ್ಟಮ್ ಪೊಲೆ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== *<ref>ಏಷ್ಯಾವಿಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ</ref>[[ಏಷ್ಯಾವಿಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] *ವನಿತ *ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ *<ref>ಸ್ವತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ</ref> ಉಲ್ಲೇಖ: == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 4ywu10f9kij3f4qlsfk9vvm88hpikk7 0 100529 1430466 1429978 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1334690 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} {{Infobox person | name = ಅನಿತಾ ರೆಡ್ಡಿ | image = Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg | caption = | birth_date = ೧೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೧(age 38)<ref name="celebritytonic.com">{{Cite web |url=http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |title=ಜನನ |access-date=2018-05-28 |archive-date=2018-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522093338/http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |url-status=dead }}</ref> | birth_place = [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತ]] | height = ೧೭೦ cm <ref>{{Cite web |url=http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |title=Personal information |access-date=2018-05-28 |archive-date=2018-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522093338/http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |url-status=dead }}</ref> | occupation = [[w: Model (people)|ರೂಪದಋಷಿ]], [[ನಟ|ನಟಿ]] | imagesize = | birth_name = Anita Hassanandani | spouse = {{Marriage|ರೊಹಿತ್ ರೆಡ್ಡಿ|2013}}<ref>[https://www.deccanchronicle.com/150412/entertainment-tvmusic/article/minute-my-fans-meet-rohit-they-become-his-fans-anita-hassandani Deccanchronicle Thursday, Jun 06, 2019 | Last Update : 11:11 PM IST]</ref> | years active = ೨೦೦೧ ರಿಂದ }} ಅನಿತಾ ಹಸನಂದಾನಿ ರೆಡ್ಡಿ ಬಹುಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ನಟ|ನಟಿ]].<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1595109/ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ]</ref> ಅವರು ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref name="celebritytonic.com">{{Cite web |url=http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |title=ಜನನ |access-date=2018-05-28 |archive-date=2018-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522093338/http://www.celebritytonic.com/anita-hassanandani/ |url-status=dead }}</ref> ಅವರು '''ಕಬಿ ಸೌತನ್ ಕಬಿ ಸಾಹೇಲಿ''' (೨೦೦೧) ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿ ಇಂದ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಿನಿಮಾ ಅಭಿನಯವನ್ನು [[ತಮಿಳು]] [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]] '''ವರುಶುಮೆಲ್ಲಮ್ ವಸಂತಮ್''' ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸುಭಾಷ್ ಘಾಯಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ '''ತಾಲ್''' (೧೯೯೯) [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]]ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ [[w: Kucch To Hai|ಕುಚ್ ತೊ ಹೈ]] [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಯ '''ಕಾವ್ಯಾಂಜಲಿ''' (೨೦೦೫) ಧಾರಾವಾಹಿಯ '''ಅಂಜಲಿ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕ ಮನೆಮಾತಾದರು.<ref>[http://www.india-forums.com/celebrity/2231/anita-hassanandani/tv-shows/ ಕಾವ್ಯಾಂಜಲಿ ಧಾರವಾಹಿ ಮೂಲಕ ಮನೆಮತಾದ ಅನಿತಾ]</ref> '''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬತೇಯ್''' ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಗುನ್ ಅರೋರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. '''ನಾಗಿನ್''' ಧಾರವಾಹಿಯ ಮೂರನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಷ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.india-forums.com/celebrity/2231/anita-hassanandani/tv-shows/ Indiaforums]</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಅನಿತಾ [[ತೆಲುಗು]], [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ತಮಿಳು]] ಮತ್ತು [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1595109/ Music Department]</ref> ಎವರ್ಯುತ್, ಸನ್ಸಿಲ್ಕ್, ಬೊರೊಪ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳಿಗೆ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರು ಹಗಲಿನ ಧಾರವಾಹಿಯಾದ '''ಕಬಿ ಸೌತನ್ ಕಬಿ ಸಾಹೇಲಿ'''ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ತಮಿಳು]] ಚಲನಚಿತ್ರ '''ಸಮುರಾಯ್''' 2002 ರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ನಟನೆಗೆ ಪಾದರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2003 ರ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ '''ಕುಚ್ ತೊ ಹೈ''' ಮೂಲಕ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು '''ಕೃಷ್ಣ ಕಾಟೇಜ್''', '''ಕೊಯಿ ಆಪ್ ಸ''' ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uo8AkvBF9o0 ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿತಾರವರ ಪಾತ್ರ]</ref> ಅವರು '''ಕವ್ಯಾನ್ಜಾಲಿ''' ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಅಂಜಲಿ ಆಗಿ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲದೆ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ '''ನೇನು ಪೆಲ್ಲಿಕಿ ರೆಡಿ''', '''ತೊಟ್ಟಿ ಗ್ಯಾಂಗ್''' ಮತ್ತು '''ನುವು ನೇನು''' ಪ್ರಮುಖ. ಅವರು [[ತೆಲುಗು]] ಚಿತ್ರವಾದ '''ನೆನ್ನುನ್ನನು''' ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜಾ ಎಂಬ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿ 8 ನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== [[ಚಿತ್ರ:Rohit Reddy, Anita Hassanandani at the success party of Box Cricket League.jpg|thumb|ತನ್ನ ಪತಿಯೊಡನೆ ಅನಿತಾ]] ಅನಿತಾ ಹಸನಂದಾನಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವೃತ್ತಿಪರ ರೋಹಿತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Anita-HassanandaniRohit-ReddyGoaMain-Tere-Agal-Bagal-Hoon/articleshow/24239113.cms? Anita Hassanandani ties the knot with Rohit Reddy Times of India]</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == * ''' ತಾಲ್''' 1999; ಹಿಂದಿ.<ref>[http://www.tellychakkar.com/fun-zone/did-you-know/did-you-know-about-anita-hassanandanis-role-taal-150701 ತಾಲ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಕಾಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ನುವ್ವು ನೇನು''' 2001; ತೆಲುಗು, ವಸುಂಧರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://m.imdb.com/title/tt0481370/fullcredits ಉದಯ್ ಕಿರಣ್ ರವರ ಜೊತೆ ವಸುಂಧರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ವರುಶುಮೆಲ್ಲಮ್ ವಸಂತ''' 2002; ತಮಿಳು, ಲತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://wikivisually.com/wiki/Varushamellam_Vasantham ವರುಶುಮೆಲ್ಲಮ್ ವಸಂತ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ಸಮುರಾಯ್''' 2002; ತಮಿಳು, ದಿವಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಶ್ರೀರಾಮ್''' 2002; ತೆಲುಗು, ಮಧುಲತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://m.imdb.com/title/tt0929796/ ಮಧು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಯ್ ಕಿರಣ್ ರವರ ಜೊತೆ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ಥೋಟ್ಟಿ ಗ್ಯಾಂಗ್''' 2002; ತೆಲುಗು, ವೆಂಕಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಕುಚ್ ತೊ ಹೈ''' 2003; ಹಿಂದಿ, ನತಾಶಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0348662/fullcredits ಕುಚ್ ತೊ ಹೈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ಯೇ ದಿಲ್''' 2003; ಹಿಂದಿ, ವಸುಂಧರಾ ಯಾದವ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0357328/ ವಸುಂಧರಾ ಯಾದವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ನಿನ್ನೆ ಇಸ್ತಪ್ಪದಾನು''' 2003; ತೆಲುಗು, ಸಂಜನಾ / ಸಂಜು ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಆಧನೆ ಅಡೋ ಟೈಪ್''' 2003; ತೆಲುಗು, ಬ್ರಿಂದಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ನೆನು ಪೆಲ್ಲಿಕಿ ರೆಡಿ''' 2003; ತೆಲುಗು, ಸಾವಿತ್ರಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ನನೂನ್ನನು''' 2004; ತೆಲುಗು, ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಕೃಷ್ಣ ಕಾಟೇಜ್''' 2004; ಹಿಂದಿ, ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''[[ವೀರ ಕನ್ನಡಿಗ]]''' 2004; ಕನ್ನಡ.<ref>[https://www.filmibeat.com/kannada/movies/veera-kannadiga/cast-crew.html ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)ರವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ಅನಿತಾ ]</ref> * '''ಸುಖ್ರಾನ್''' 2005; ತಮಿಳು, ಸಂದ್ಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಸಿಲ್ಸಿಲೈ''' 2005; ಹಿಂದಿ, ಪಿಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಕೋಯಿ ಆಪ್ ಸಾ''' 2005; ಹಿಂದಿ, ಸಿಮ್ರಾನ್ / ಸಿಮಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಡಸ್ ಕಹಾನಿಯಾನ್''' 2007; ಹಿಂದಿ, ಸಿಮ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಎಕ್ ಸೆ ಬ್ಯೂರ್ ಡೂ''' 2009; ಹಿಂದಿ, ಪೇಲ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಬೆನ್ನಿ ಮತ್ತು ಬಾಬ್ಲೂ''' 2010; ಹಿಂದಿ, ಇಶಾ / ಸರಿತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಆಹಾ ನಾ ಪೆಲ್ಲಂತಾ''' 2011; ತೆಲುಗು, * '''ರಾಗಿಣಿ ಎಂಎಂಎಸ್ 2''' 2014; ಹಿಂದಿ, ಗಿನಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * '''ಯಾರನ್ ಡಾ ಕಚ್ಅಪ್''' 2014; ಪಂಜಾಬಿ, ಸಿಮ್ರಾಟ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt3722742/fullcredits ಸಿಮ್ರತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಿತಾ]</ref> * '''ಹೀರೋ''' 2015; ಹಿಂದಿ, ರಾಧಾಳ ನಾದಿನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://zeenews.india.com/entertainment/movies/salman-khan-anita-hassanandani-in-hero-remake_1505300.html ಹೀರೋ]</ref> * '''ಮನೋಲೋ ಓಕಕಾಡು''' 2016; ತೆಲುಗು, ಶ್ರಾವನಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.<ref>[https://www.filmibeat.com/telugu/movies/manalo-okkadu/cast-crew.html ಮನೋಲೋ ಓಕಕಾಡು]</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ೨೦೦೫ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - '''ಕವ್ಯಾನ್ಜಾಲಿ'''.<ref>[https://m-desimartini-com.cdn.ampproject.org/v/s/m.desimartini.com/news/amp/martini-shots/archive/indian-television-awards-2015-article24074.htm?amp_js_v=a2&amp_gsa=1&usqp=mq331AQA#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&aoh=15598442396059&csi=1&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.desimartini.com%2Fnews%2Fmartini-shots%2Farchive%2Findian-television-awards-2015-article24074.htmIndian Television Academy Awards 2015: Complete List Of Winners!April 06, 2016 11:01 AM IST ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ೨೦೦೫ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ (ಇಜಾಜ್ ಖಾನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) - '''ಕವ್ಯಾನ್ಜಾಲಿ'''.<ref>[https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/nominations-for-indian-telly-awards-2015-out-see-who-all-have-made-the-cut-273701-2015-11-20 Indiatoday]</ref> * ೨೦೦೬ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - '''ಕವ್ಯಾನ್ಜಾಲಿ'''. * ೨೦೧೪ ಜೀ ಗೋಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) - '''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬತೇಯ್'''. * ೨೦೧೫ ಜೀ ಗೋಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) - '''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬತೇಯ್'''.<ref>[https://amp-ibtimes-co-in.cdn.ampproject.org/v/s/amp.ibtimes.co.in/zee-gold-awards-2015-highlights-complete-winners-list-yeh-hai-mohabbatein-bags-most-honours-636621?amp_js_v=a2&amp_gsa=1&usqp=mq331AQA#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&aoh=15598458502320&amp_ct=1559845858902&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.ibtimes.co.in%2Fzee-gold-awards-2015-highlights-complete-winners-list-yeh-hai-mohabbatein-bags-most-honours-636621 International Business Times India International Business Times, India Edition]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ೨೦೧೫ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) - '''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬತೇಯ್'''. * ೨೦೧೫ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ವ್ಯಾಂಪ್ - '''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬತೇಯ್'''.<ref>[https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/nominations-for-indian-telly-awards-2015-out-see-who-all-have-made-the-cut-273701-2015-11-20 Award-list]</ref> *೨೦೧೯ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಸಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ -'''ನಾಗಿನ್ ೩'''.<ref>[https://www-filmibeat-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.filmibeat.com/amphtml/television/news/2019/indian-telly-awards-2019-complete-winners-list-parth-erica-hina-jennifer-divyanka-others-win-big-284087.html?amp_js_v=a2&amp_gsa=1&usqp=mq331AQA#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.filmibeat.com%2Ftelevision%2Fnews%2F2019%2Findian-telly-awards-2019-complete-winners-list-parth-erica-hina-jennifer-divyanka-others-win-big-284087.htmlBest Performance by an Actress in a Supporting Role Telly award winner]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] dnkks3plky4xq95kz3umbi2rrqjg61b 4 112271 1430488 1429240 2026-09-27T02:53:17Z A826 72368 /* ವಿಕಿಕೋಟ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಳಕೆದಾರರ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ */ 1430488 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]] {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} __NEWSECTIONLINK__ * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below. * Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]] {{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} {{clear}} == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ == [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == {{t|databox}} == ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, # ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು # ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ == ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ== ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ. # ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. # ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ದನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]]) ::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]] ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೨೨:೪೪, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೨೨:೪೧, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ೧೮:೫೯, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. == ಆತ್ಮೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರೇ, ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಿಂದ 6ರವರೆಗೆ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯ ಬೆಳೆಸಿ, ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ (Theme) '''“ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆ: ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ”''' ಆಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳಂತಹ ವೇಗವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ, ಜ್ಞಾನ ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು, ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. '''ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದ ನೋಂದಣಿ (Self-Funded Registration)''' ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗ '''Pretix''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. * '''ನೋಂದಣಿ ಫಾರ್ಮ್:''' [https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/<nowiki>] </nowiki> * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು:''' '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions)''' ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಈಗ '''Eventyay''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು (Workshops), ಚರ್ಚೆಗಳು (Discussions), ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಗಳು (Panels), ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳು (Interactive Sessions), ಲೈಟ್ನಿಂಗ್ ಟಾಕ್ಸ್ (Lightning Talks) ಹಾಗೂ ಪೋಸ್ಟರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು (Poster Presentations)ಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಅನುಭವಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗಳು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಬಹುದು. * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:''' [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme<nowiki>] </nowiki> * '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ:''' '''ಜುಲೈ 8, 2026''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ''', ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ನವೀಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. * '''ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ:''' [https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/<nowiki>] </nowiki> ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇವೆ. '''ಧನ್ಯವಾದಗಳು,''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ತಂಡ''' [[ಸದಸ್ಯ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Amrit Sufi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೪೮, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳ ವಿಷಯ, ವಿಚಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿಕೆ == ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಯುಟ್ಯೂಬ್ ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮಲೆನಾಡಿಗರ, ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಒಳನಾಡಿನ ಜನರ, ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿಗಳು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಠದ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶೇಷ ಕಪ್ಪೆಗಳಾದ ಕುಂಬಾರ, ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮುಂಗಾರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಮುಂಗಾರು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಜೀವ ಸಂತತಿಯೇ ನಾಶದಂಚಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳು ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಜನ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯಯನವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ (ಪಾಡ್‍ಕಾಸ್ಟ್‌) ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಂದು [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ]. ಇದಕ್ಕೆ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project#Please_share_your_feedback_and_endorsements ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗಿ] ವಿನಂತಿ. ನಿಮಗೇನೇ ಸಲಹೆ, ಸಂದೇಹಗಳಿದ್ದರೂ ಯೋಜನೆಯ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನನಗೆ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. -- [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೮, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) :ಓಳ್ಳೆಯ ಯೋಜನೆ. ಜೀವ ಸಂಕುಲಗಳ ಉಳಿವಿನ ಕಾಳಜಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಕಪ್ಪೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಂತತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ವಿವಿಧ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kavitha G. Kana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೩೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1ajIpMnxDNIdZt5_F9jEM0YFX3BJhCE9wkBFOb_vo4Xc/edit?gid=1955526827#gid=1955526827 ಇಲ್ಲಿದೆ]. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಪುಟ ತಯಾರು ಮಾಡಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಕೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೧, ೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) ೧೭:೫೪, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ಸದಸ್ಯ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kuldeepburjbhalaike|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೧೪, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) *[[Project:ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗಳು 2026]]--[[ಸದಸ್ಯ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vinoda mamatharai|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೩೩, ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) == Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages == <div style="width: 95%; padding: 0.5em; border: 5px solid transparent; border-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px) 1; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align: center;"> <hr style="border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);" /> [[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ''' <hr style="border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);" /> English:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program]]''' is a structured capacity-building initiative based on the 7-week WikiLearn course, where selected interns participate in creating new articles, improving existing articles, proofreading Wikisource pages, creating and enhancing Wikidata items, uploading media files to Commons on Kannada, Tulu Wikipedia, and Wikisource through project-based learning over a 45-day to 3-month period with weekly mentoring and progress check-ins, and successful participants are awarded certificates and community recognition. For more information check this [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] page. Kannada:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'''ವು ೭-ವಾರಗಳ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಾಡುವುದು, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುವುದು, ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೫-ದಿನಗಳಿಂದ ೨-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ. Tulu= '''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]''' ೭-ವಾರೊದ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ನ್ ಆಧಾರಿಸಾದ್ ರೂಪಿಸಾಯಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು, ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸುನಿ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟೊಲೆನ್ ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಧಿಸುನಿ, ಕಾಮನ್ಸ್ಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ 45-ದಿನೊಡ್ದು 2-ತಿಂಗೊಲು ಅವಧಿಡ್ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊಲು ಕೊರ್ಪುವೆರ್. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಈ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ. Thank you,ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಸೊಲ್ಮೆಲು ---<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೨, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:A826@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:A826/Kannada-Tulu_Project_talk_pages&oldid=30876200 --> == Documenting the Folk Arts of North Karnataka – Phase 2 (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿ – ಹಂತ 2) == ನಮಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ನಾನು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಅನುದಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ "ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿ" (Documenting the Folk Arts of North Karnataka) ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಚೌಡ್ಕಿ ಪದ, ಗಿಗಿ ಪದ, ಧುರುಂ ಮುರುಗೇರು ಮತ್ತು ಸುಡುಗಾಡು ಸಿದ್ಧರು ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೊಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025ರ ಯೋಜನೆಯ ಲಿಂಕ್: https://meta.wikimedia.org/wiki/Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka#Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka ಈ ಯೋಜೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕಾಗಿ (Phase 2) ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗದ ಹಂತಿ ಪದ, ಪುರವಂತರು, ಗೊಂಡಳಗೇರಿ ಪದ, ವೇಷಗಾರರು, ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ, ಹೇಳುವವರು ಹಾಗೂ ಜೋಗಮ್ಮ ಪದಗಳು ಎಂಬ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ನಾನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇವುಗಳು ನಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.<br> ಈ ಯೋಜೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು, ಕಲಾವಿದರ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳು ಯಾರಿಗಾದರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವು ಈ ಯೋಜೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <br> ಧನ್ಯವಾದಗಳು. Hello everyone, Last year, with the support of a Wikimedia Foundation grant, I successfully completed the "Documenting the Folk Arts of North Karnataka" project. The primary objective of the project was to preserve and promote the rich folk traditions of North Karnataka by documenting them and making the knowledge freely available through Wikimedia projects. During Phase 1, we documented five folk art forms—Dollu Kunitha, Chowdki Pada, Gigi pada, Dhuurum murugeru, Sudugadu Siddharu, We conducted field visits, photographed and recorded live performances, and uploaded the media to Wikimedia Commons. We also improved the related Wikipedia articles and embedded videos into relevant pages to help readers better understand these traditional art forms. <br> 2025 Project Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka#Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka <br> I have now applied for Phase 2 of the project. This phase aims to document six endangered folk art forms: Puravantharu, Gondhalageri Pada, Veshagararu, Hanthi Pada, Krishna Parijatha, Heluvavaru and Jogamma Padagalu. I chose these six folk arts because only a small number of artists continue to practice them today, and there is a real risk that they may disappear if they are not documented now. Since I belong to North Karnataka, I understand the cultural importance of these traditions and feel a personal responsibility to preserve them for future generations. At present, these folk-art forms do not have dedicated documentation on Wikimedia projects, making this initiative even more important. <br> I would greatly appreciate the support of the Wikimedia community. If anyone has reliable sources, books, photographs, historical information, or contacts with artists related to these folk art forms, please feel free to share them. Your suggestions and contributions will help make this project more comprehensive and ensure that this valuable cultural heritage is preserved as free knowledge for everyone. Thank you for your continued support. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೦, ೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಸಮುದಾಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಪಡೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ! ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[m:Indic_MediaWiki_Developers_User_Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] (IMDUG) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ, ಎರಡು ಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಾವು [[m:Indic_Community_Task_Force_2025|Indic Community Task Force 2025]] ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೆವು. ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ವರ್ಷ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. === ನಾವು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? === ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: *ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರು. *ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. *ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸಂಪರ್ಕಿತರ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಬಳಕೆದಾರ ಹೆಸರುಗಳು. *ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು, ಅಗತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ. ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು: *ತಿದ್ದುಪಡಿ (editing) ಅಥವಾ ಪೇಟ್ರೋಲಿಂಗ್ (patrolling) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು. *ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳು, ಪರಿಕರಗಳು (tools) ಅಥವಾ ಬಾಟ್‌ಗಳು. *ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು. ೮ಕೊಡುಗೆದಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು. ೮ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳು. === ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ === ದಯವಿಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] ಅನ್ನು '''೧೮ನೇ ಆಗಸ್ಟ್''' ರೊಳಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಮೂಲಕವೂ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. === ಮುಂದೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? === ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ನಮಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ: *ಭವಿಷ್ಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪರ್ಕಿತರ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು. *ಭಾರತೀಯ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು. *ಗಮನಹರಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು. *ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲು. ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿನಂತಿಯನ್ನು ನಾವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಿನಂತಿಯ ಜಟಿಲತೆ, ಯೂಸರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ. ಎಲ್ಲಾ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಾವು ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ! '''Best wishes,''' ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' == ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನ 2026 == '''ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನ''' ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಕುರಿತು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಈಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿ 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರವರೆಗೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. '''ಕನ್ನಡ ಸಮುದಾಯದ ಅಗ್ರ ಮೂರು ವಿಜೇತರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ನಗದು ಬಹುಮಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.''' 🥇 1ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹10,000 <br> 🥈 2ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹5,000 <br> 🥉 3ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹3,000 <br> ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ. ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ. ಅಭಿಯಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ನೋಡಿ:https://w.wiki/TP4p <br> ಬನ್ನಿ, ಸಂಪಾದಿಸೋಣ… ಸ್ಪರ್ಧಿಸೋಣ… ಗೆಲ್ಲೋಣ! 🏆🌏 [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೫, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ|ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೧೫:೦೫, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬) == i wanted new page of trial page --[[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy|2530738 M Medha Reddy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:2530738 M Medha Reddy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೫, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy|2530738 M Medha Reddy]] , you can use any instances where you can just change pagename in URL like example given below. :* [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] :* [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ/2]] :* * [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ/3]] :--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೨೭, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಸರ್ವರ್ ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆ - ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಓದಲು-ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಓದಲು ಈ ಕೊಂಡಿ ನೋಡಿ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ತನ್ನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿಗಳು ವಿಕೋಪಗಳ ನಂತರವೂ ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಸಂಚಾರವು '''{{#time:j xg|2026-09-23|kn}}''' ಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯು '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಮಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪಾದನೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಅಡ್ಡಿಗಾಗಿ ನಾವು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಯುವ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಬ್ಯಾನರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಈ ಬ್ಯಾನರ್ ಪಠ್ಯದ [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate ಅನುವಾದ ಅಥವಾ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್] ಮಾಡಬಹುದು. '''ನೀವು ಈ ಸಣ್ಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.''' * ನೀವು {{#time:l j xg Y|2026-09-23|kn}} ಒಂದು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ನೀವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಿಮಗೆ ಒಂದು ದೋಷ ಸಂದೇಶ ಗೋಚರವಾಗುವುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಪಾದನೆಯೂ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ನಾವು ಇದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನೀವು ದೋಷ ಸಂದೇಶ ಕಂಡರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ. ನಂತರ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸಂಪಾದನೆ ಉಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸಲಹೆಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ''ಇತರೆ ಪರಿಣಾಮಗಳು:'' * ಹಿಂಬದಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿರುವವು ಮತ್ತು ಕೆಲವನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಕೆಂಪು ಕೊಂಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯದಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗದೆ ಇರಬಹುದು. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಬೇರೆಡೆ ಕೊಂಡಿ ಹೊಂದಿದ ಲೇಖನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ, ಆ ಕೊಂಡಿ ಸಹಜಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಂಪು ಉಳಿಯುವುದು. ಕೆಲ ಉದ್ದ-ಓಡುವ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. * ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾರದಂತೆ ಕೋಡ್ ನಿಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೇಸ್-ಬೈ-ಕೇಸ್ ಕೋಡ್ ಫ್ರೀಜ್‌ಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|ಗಿಟ್‌ಲ್ಯಾಬ್]] ಸುಮಾರು 90 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಬಹುದು. ನೀವು [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org ನಲ್ಲಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು]]. ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು '''ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ೧೮:೨೮, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == ವಿಕಿಕೋಟ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಳಕೆದಾರರ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ == {{Quote|ಅವರು ವಿಕಿಕೋಟ್ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಚಡಾ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾ ನಟಿಯರು ಒದರಿದ್ದೆಲ್ಲ ಉಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ನಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ - ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಉಕ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತವಾ? ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸಿನಿಮಾ ನಟಿಯರೆಂದರೆ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ? ಅವರ ಚಿಲ್ಲರೆಪಲ್ಲರೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಉಕ್ತಿಗಳಾ? ಮಹಿಳಾ ಪರವಾದ ಉಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿಯರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಬರಬೇಕು. ಉದಾ- ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿ, ದಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ, ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ, ಇರಾವತಿ ಕರ್ವೆ, ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ,.. ದಯವಿಟ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಆಯೋಜಕರು ಸರಿಯಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಕೋಟ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಅಳಿಸಬೇಕು. ನಾನು ಕೆಲವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ವಿಕಾಸ ಹೆಗಡೆ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರೂ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವಿಕಿಕೋಟ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದದವುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ - https://kn.wikiquote.org/wiki/ವರ್ಗ:ಅವಳ-ಮಾತು೨೦೨೬_ಲೇಖನ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] }} {{quote|ಅವರು ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ಪರ್ದೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮೊನ್ನೆ ನಡೆದದ್ದು ಸಹ ಇದೇ.. ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಅವರು ಏನು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] }} {{quote|ಸ್ಪರ್ದೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಸ ತುಂಬುವುದು.. ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕಸದಿಂದ ರಸ ತೆಗೆಯೋಣ.....ತೆಗೆಯಬಹುದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. |@[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] }} {{quote|ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆದರೆ ಕಸ ತೆಗೆಯುವುದೇ ಕೆಲಸ ಆಗುದು ಬೇಡ ಅಂತ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪುನ ಕಳ, ಸಾಂಡ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇದೆ.. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ತುಂಬಿಸುವುದು...|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಹಿರಿಯರು ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಬರೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಆಗೋದು. ಹೊಸಬರು ತಪ್ಪು ಬರೆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಬೇಕು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|ತಪ್ಪು ಮಾಡ್ಲಿಕೆ ಅಂತ ಸಾಂಡ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇದೆ ಅಲ್ವಾ ? ಅಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಲೈವ್ ಮಾಡಬಹುದು.. ಹಿರಿಯರು ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಬರೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಆಗೋದು. -- ಅರ್ಥ ಆಗ್ಲಿಲ್ಲ |@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಹಿರಿಯರು ಉಕ್ರೇನ್ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ನೀವೇ ನೋಡಿ. ಅವರು ಬರೆಯಬಹುದಿತ್ತಲ್ವ. ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿಲ್ಲ. |@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|ಯಾವುದೇ ಬರಹ ಅದನ್ನ ವಿಕಿಇಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಓದುವವರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅಲ್ದೆ, ಬೇರೆ ದೇಶದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದಗಳನ್ನ ಹಾಗೇ ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಹಾಕಿದ್ರೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುದಿಲ್ಲ.. ಉದಾ- ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ್ದು ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಶಬ್ದ. ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಆ ಶಬ್ದ ಹಾಗೇ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ಏನು?? ನಾನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವಾಗ ಅದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಮಾನದಂಡವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಲೇಖನ ಬರೆಯುವುದು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಯಾವುದೋ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರೆ ನಾವೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅತೀ ಅಗತ್ಯವೇ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯದ ಲೇಖನಗಳು ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಅವುಗಳ ಕೊಂಡಿ ಇಲ್ಲಿವೆ - https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ - ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯ ಲೇಖನಗಳು. ಇದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅತೀ ಅತೀ ಅಗತ್ಯ. ಎಷ್ಟು ಜನ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದೀರಾ? ರಷ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಉದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದವರು ಉಕ್ರೆನ್ ಪರ ಇದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೆನ್ ಪರವಾದ ಲೇಖನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯಾವುದೋ ನಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೇನು ಲಾಭ? ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯವೇ, ಒಪ್ಪೋಣ. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 34,500 ಲೇಖನಗಳಿರುವಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮ priority ಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡವೇ? ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ಎಂಬ ಯೋಜನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾರೆಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅದು ಇರುವಾಗ ಇನ್ನೊಂದ ಮಹಿಳಾ ಪರವಾದ ಲೇಖನ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯಾಕೆ? ಅದನ್ನೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ?|@[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]]}} {{quote|ಇದನ್ನು ನಾನು ಸಹ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಹೊಸ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ನೀವು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಕೆ ನೀಡಬಾರದು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|Translation ಮತ್ತು Transliteration ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಬೇರೆಯೇ. Translation ಮಾಡಲಾಗದ್ದನ್ನು Transliteration ಮಾಡಬಹುದು. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಶನ್ ಅಂದ್ರೆ ಅನುವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲಿಟ್ರೇಶನ್ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಪದವನ್ನು ಹಾಗೇ ಬರೆಯೋದು. ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಬಳಸುವುದು. ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭಾಷೆ ಪದಗಳಿವೆ. ಮೇಜು, ಕುರ್ಚಿ, ತಾಲೂಕು, ತಹಶಿಲ್ದಾರ ಹೀಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಇತರ ಭಾಷೆ ಪದಗಳಿಲ್ಲವೇ. ಕಸ ಅಂದರೆ ಅರ್ಥ ಕೆಡುವ ವಾಕ್ಯಗಳು. ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿವರಣೆ. ಇನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರು ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಮಿಸಿ, ವಿಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮಾಡೋಣ. ಅನಗತ್ಯ ಮೆಟಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯೋದು, ಕೀಳರಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಿರಿಯರೆಂದು ನೀವು ಊಹಿಸುವವರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಸಂತೋಷ್ ನೋಟಗಾರ ಸರ್ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಇದ್ದಾರಲ್ವ. ಹಾಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ ಬರೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖನ ಉತ್ತಮ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಡಿಸ್ಕರೇಜ್ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ. ಏನೋ ಹೇಳಬೇಕನಿಸಿತು. ನಾನು ಎಲ್ಲರಂತೆ ಒಬ್ಬ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್, ಅಷ್ಟೆ. ಮೊನ್ನೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರೆಂಬ ಕಿರಿಕಿರಿ ಇತ್ತ? ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿದೆಯಲ್ವ?|@[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] }} {{quote|ನಾವು ಈ ರೀತಿಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ವಾಟ್ಸ್‌ಆಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿಕಿ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೊಸ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಾಕೋಣ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] }} {{quote|ಹಾಗೇ ಮಾಡೋಣ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಿಕಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್. ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯೂ ಅಲ್ಲಿರಲಿ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] }} {{quote| ಹಾಗೇ ಮಾಡೋಣ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಿಕಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್. ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯೂ ಅಲ್ಲಿರಲಿ. ಎಂದು ಒಂದು ಪೋಲ್ ಶುರುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆ ಕೂಡಾ ಬರೋದೇ.. |@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]]}} {{quote|Not a valid reason..|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] }} [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೩, ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಪವನಜ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಅಳಿಸುವ ವಿನಂತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ವಿಕಿಕೋಟ್ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯು ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಚಳವಳಿಯ ಮುಕ್ತ ಸಂಪಾದನಾ ತತ್ವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ ಲೇಖನಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿತವಾದ, ವಿಕಿಕೋಟ್‌ನ ಲೇಖನ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಕೋಟ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ 380 ವಿಷಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ "ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ"ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಸಬರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ವಿಕಿಮೀಡಿಯದ ಆಶಯ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧ್ಯೇಯ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಲವು ಉಪಕರಣಗಳಿದೆ ಅನುಭವಿ ಸಂಪಾದಕರು ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಗೋಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬೇಕೇ ವರೆತು ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬಾರದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೦೩, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ::ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸಬರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಷಯದ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ::ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಡೆಯುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ::ತಪ್ಪುಗಳು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ತಪ್ಪುಗಳು ಸಹಜ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸಬರು ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಅವು. ಆದರೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಹಿರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಅಗತ್ಯ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ::ಹೊಸಬರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸೋಣ. ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎರಡೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು. [[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Hariprasad Shetty10|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೩, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಬರಹವನ್ನು ಕರಡಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತಿರಿಸಿದ್ದೇನೆ == https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹೊಯ್ಸಳರ_ಪವಿತ್ರ_ಮೇಳಗಳು ಈ ಬರಹವನ್ನು ಯಂತ್ರಾನುವಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರಹವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಕರಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. [[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|ಮಹಾವೀರ ಇಂದ್ರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahaveer Indra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೬, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] , ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಅವಶ್ಯವಿತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಈಗ ಲೇಖನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಮುಖ್ಯ ನೇಮ್ಸ್ಪೇಸ್ ಗೆ ಸರಿಸಿದ್ದೇನೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೦೮:೩೮, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] ೨೦:೪೬, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> 3ysge507g1e8wszpqbtoetsqs7k6tzd 0 113648 1430465 1429994 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1361519 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Radhika (South Indian Actress) (2).jpg|thumb|ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]] ರಾಧಿಕಾ (೧೧ ನವೆ೦ಬರ್ ೧೯೮೬<ref>http://www.chitratara.com/show-content.php?id=3296&ptype=News&title=IT%20IS%20OFFICIAL%20ON%20PRINT%20%96%20RADHIKA%20KUMARASWAMY!</ref>)ರಾಧಿಕಾ ಎ೦ದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇವರು, ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮುಖ [[ನಟಿ]] ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ರಾಜಕಾರಣಿ [[ಹೆಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ|ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]ಯ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿ ಸಹ ಹೌದು. ಇವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡಿದ್ದಾರೆ.೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರ೦ಭದಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕ ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ರಾಧಿಕಾ ತಮ್ಮ ಒ೦ಬತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಮುಗಿದ ನ೦ತರ "ನೀಲಾ ಮೇಘ ಶಾಮ"(೨೦೦೨) ಎ೦ಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಟನಾ [[ವೃತ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದರು.<ref>https://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/05/stories/2005080504150100.htm</ref>ನ೦ತರ [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ನ ಜೊತೆ "ನಿನಗಾಗಿ" ಎ೦ಬ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಟಿಸಿದರು.೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ೫ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡರು.ಹೆಮ೦ತ್ ಹೆಗ್ಡೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ "ಒಹ್ ಲಾ ಲಾ ಲಾ" ಎ೦ಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/bangalore-times/Ooh-La-La-La-Fun-on-the-Kannada-screen/articleshow/25793256.cms?</ref>,ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ ಚರಣ್ ರವರ ಜೊತೆಗೆ "ಹುಡಿಗಿಗಾಗಿ" ಚಿತ್ರ [[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ "ಮಣಿ" ಎ೦ಬುದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೂ "ಮನೆ ಮಗಳು" ಹಾಗೂ "ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ" ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ 'ಗೌರಿ' ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ "ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.thehindu.com/2005/07/15/stories/2005071511170500.htm</ref> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]] ಹಾಗೂ [[ಉಪೇಂದ್ರ]] ರವರ ಜೊತೆ "ಅನಥಾರು" ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/going-great-guns-news-kannada-kkfuDijcedc.html?ref=false |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-26 |archive-date=2014-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905054632/http://www.sify.com/movies/going-great-guns-news-kannada-kkfuDijcedc.html?ref=false |url-status=dead }}</ref>[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ "ಅಣ್ಣ ತ೦ಗಿ" ಹಾಗೂ "ತವರಿಗೆ ಬಾ ತ೦ಗಿ" ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತ೦ಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ' ತನ್ನ ಮಗಳು "ಶಮಿಕ"ಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಶ್ ಮತ್ತು ರಮ್ಯ ಅಭಿನಯಿಸಿದ "ಲಕ್ಕಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದರು. ==ಚಿತ್ರಗಳು== {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ !! ಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ |- | ೨೦೦೨|| ನಿನಗಾಗಿ || ಮಧು || ಕನ್ನಡ |- |೨೦೦೨ || ನೀಲಾ ಮೇಘ ಶಾಮ || ನೀಲಾಮೇಘ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೨ || ತವರಿಗೆ ಬಾ ತ೦ಗಿ || ಲಕ್ಷಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೨ || ಪ್ರೇಮ ಖೈದಿ || ನ೦ದಿನಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ || ಮಣಿ || ಮಣಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ ||ಮನೆ ಮಗಳು || ಜಾನಕಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ || ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ || ಗೌರಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೪ || ಬದ್ರಾದ್ರಿ ರಾಮುಡು || ಸಿತಾ|| ತೆಲುಗು |- | ೨೦೦೪|| ರಿಶಿ || ಸ್ಪೂರ್ತಿ|| ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೪ || ಮಸಲಾ || ಸುಮ ||ಕನ್ನಡ |- |೨೦೦೫|| ಆಟೋಶ೦ಕರ್ || - || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೫ ||ಅಣ್ಣ ತ೦ಗಿ || ಲಕ್ಷಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಮ೦ಡ್ಯ || ಗ೦ಗಾ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಹಠವಾದಿ|| ಅ೦ಶಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಗುಡ್ ಲಕ್ || ಮ೦ದಕಿಣಿ ||ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೭ || ಅನಾಥರು || ಮ೦ಜು|| ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೭|| ಜನಪದ || ರಾಗ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೮ || ನವಶಕ್ತಿ ವೈಭವ || ದುರ್ಗಪರಮೇಶ್ವರಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೩ || ಸ್ವಿಟಿ ನನ್ನ ಜೋಡಿ || ಪ್ರೀಯ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೪ || ಅವಾತರಾ೦ || ರಾಜೇಶ್ವರಿ || ತೆಲುಗು |- | ೨೦೧೫ || ರುದ್ರ ತಾ೦ಡವ || ಜಾನವಿ || ಕನ್ನಡ |- |} ನಿರ್ಮಕಿಯಾಗಿ {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ !! ಚಿತ್ರ !! ಭಾಷೆ |- | ೨೦೧೨ || ಲಕ್ಕಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೩ || ಸ್ವಿಟಿ ನನ್ನ ಜೋಡಿ || ಕನ್ನಡ |} ದೂರದರ್ಶನ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಗೆ ನ್ಯಾಯಧಿಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>http://frames.net.in/index.php/dance-dance-junior-star-suvarna</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] aav7kmgbiu2ker9l3qoeciwldtuv9jv 1430475 1430465 2026-09-26T16:43:33Z ~2026-51824-24 101967 /* ಸಿನಿಮಾಗಳು */ 1430475 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Radhika (South Indian Actress) (2).jpg|thumb|ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]] ರಾಧಿಕಾ (೧೧ ನವೆ೦ಬರ್ ೧೯೮೬<ref>http://www.chitratara.com/show-content.php?id=3296&ptype=News&title=IT%20IS%20OFFICIAL%20ON%20PRINT%20%96%20RADHIKA%20KUMARASWAMY!</ref>)ರಾಧಿಕಾ ಎ೦ದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇವರು, ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮುಖ [[ನಟಿ]] ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ರಾಜಕಾರಣಿ [[ಹೆಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ|ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]ಯ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿ ಸಹ ಹೌದು. ಇವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡಿದ್ದಾರೆ.೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರ೦ಭದಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕ ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ರಾಧಿಕಾ ತಮ್ಮ ಒ೦ಬತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಮುಗಿದ ನ೦ತರ "ನೀಲಾ ಮೇಘ ಶಾಮ"(೨೦೦೨) ಎ೦ಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಟನಾ [[ವೃತ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದರು.<ref>https://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/05/stories/2005080504150100.htm</ref>ನ೦ತರ [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ನ ಜೊತೆ "ನಿನಗಾಗಿ" ಎ೦ಬ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಟಿಸಿದರು.೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ೫ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡರು.ಹೆಮ೦ತ್ ಹೆಗ್ಡೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ "ಒಹ್ ಲಾ ಲಾ ಲಾ" ಎ೦ಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/bangalore-times/Ooh-La-La-La-Fun-on-the-Kannada-screen/articleshow/25793256.cms?</ref>,ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ ಚರಣ್ ರವರ ಜೊತೆಗೆ "ಹುಡಿಗಿಗಾಗಿ" ಚಿತ್ರ [[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ "ಮಣಿ" ಎ೦ಬುದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೂ "ಮನೆ ಮಗಳು" ಹಾಗೂ "ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ" ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ 'ಗೌರಿ' ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ "ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.thehindu.com/2005/07/15/stories/2005071511170500.htm</ref> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]] ಹಾಗೂ [[ಉಪೇಂದ್ರ]] ರವರ ಜೊತೆ "ಅನಥಾರು" ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/going-great-guns-news-kannada-kkfuDijcedc.html?ref=false |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-26 |archive-date=2014-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905054632/http://www.sify.com/movies/going-great-guns-news-kannada-kkfuDijcedc.html?ref=false |url-status=dead }}</ref>[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ "ಅಣ್ಣ ತ೦ಗಿ" ಹಾಗೂ "ತವರಿಗೆ ಬಾ ತ೦ಗಿ" ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತ೦ಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ' ತನ್ನ ಮಗಳು "ಶಮಿಕ"ಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಶ್ ಮತ್ತು ರಮ್ಯ ಅಭಿನಯಿಸಿದ "ಲಕ್ಕಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದರು. ==ಸಿನಿಮಾಗಳು== {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ !! ಸಿನಿಮಾ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ |- | ೨೦೦೨|| ನಿನಗಾಗಿ || ಮಧು || ಕನ್ನಡ |- |೨೦೦೨ || ನೀಲಾ ಮೇಘ ಶಾಮ || ನೀಲಾಮೇಘ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೨ || ತವರಿಗೆ ಬಾ ತ೦ಗಿ || ಲಕ್ಷಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೨ || ಪ್ರೇಮ ಖೈದಿ || ನ೦ದಿನಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ || ಮಣಿ || ಮಣಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ ||ಮನೆ ಮಗಳು || ಜಾನಕಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೩ || ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ || ಗೌರಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೪ || ಬದ್ರಾದ್ರಿ ರಾಮುಡು || ಸಿತಾ|| ತೆಲುಗು |- | ೨೦೦೪|| ರಿಶಿ || ಸ್ಪೂರ್ತಿ|| ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೪ || ಮಸಲಾ || ಸುಮ ||ಕನ್ನಡ |- |೨೦೦೫|| ಆಟೋಶ೦ಕರ್ || - || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೫ ||ಅಣ್ಣ ತ೦ಗಿ || ಲಕ್ಷಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಮ೦ಡ್ಯ || ಗ೦ಗಾ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಹಠವಾದಿ|| ಅ೦ಶಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೬ || ಗುಡ್ ಲಕ್ || ಮ೦ದಕಿಣಿ ||ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೭ || ಅನಾಥರು || ಮ೦ಜು|| ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೭|| ಜನಪದ || ರಾಗ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೦೮ || ನವಶಕ್ತಿ ವೈಭವ || ದುರ್ಗಪರಮೇಶ್ವರಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೩ || ಸ್ವಿಟಿ ನನ್ನ ಜೋಡಿ || ಪ್ರೀಯ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೪ || ಅವಾತರಾ೦ || ರಾಜೇಶ್ವರಿ || ತೆಲುಗು |- | ೨೦೧೫ || ರುದ್ರ ತಾ೦ಡವ || ಜಾನವಿ || ಕನ್ನಡ |- |} ನಿರ್ಮಕಿಯಾಗಿ {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ !! ಚಿತ್ರ !! ಭಾಷೆ |- | ೨೦೧೨ || ಲಕ್ಕಿ || ಕನ್ನಡ |- | ೨೦೧೩ || ಸ್ವಿಟಿ ನನ್ನ ಜೋಡಿ || ಕನ್ನಡ |} ದೂರದರ್ಶನ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಗೆ ನ್ಯಾಯಧಿಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>http://frames.net.in/index.php/dance-dance-junior-star-suvarna</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] k4s1ago9t7x9julus8xefmxad9peg63 0 116089 1430502 1430085 2026-09-27T06:28:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430502 wikitext text/x-wiki [[File:River algae Sichuan.jpg|thumb|313x313px|ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್ ಚೀನಾದ [[:en:Chengdu|ಚೆಂಗ್ಡು]] ಬಳಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ದೃಶ್ಯ.]] '''ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್''' ಎಂಬುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ [[:en:nutrients|ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು]] ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿ|ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Nutrients and Eutrophication {{!}} U.S. Geological Survey |url=https://www.usgs.gov/mission-areas/water-resources/science/nutrients-and-eutrophication#:~:text=Eutrophication%20is%20a%20natural%20process,and%20clogging%20water-intake%20pipes. |access-date=February 9, 2024 |website=www.usgs.gov}}</ref><ref>{{Cite journal |title=What Is the Nitrogen Cycle and Why Is It Key to Life? |year=2019 |language=en |doi=10.3389/frym.2019.00041 |doi-access=free |last1=Aczel |first1=Miriam R. |journal=Frontiers for Young Minds |volume=7 |hdl=10044/1/71039 |hdl-access=free }}</ref> ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. [[ :en:sewage|ಒಳಚರಂಡಿ]], [[:en: industrial wastewater|ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು]], [[:en: fertilizer runoff|ರಸಗೊಬ್ಬರ ಹರಿವು]] ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Cultural eutrophication {{!}} ecology {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/cultural-eutrophication |access-date=February 9, 2024 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> ಇಂತಹ [[:en:nutrient pollution|ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ :en:algal blooms|ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ]] ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ [[:en: dissolved oxygen|ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ]] [[ಸವಕಳಿ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[:en:environmental degradation|ಪರಿಸರ ಅವನತಿಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal |doi=10.1073/pnas.0806112105|pmid=18685114|title=Phosphorus control is critical to mitigating eutrophication|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=105|issue=32|pages=11039–11040|year=2008|last1=Carpenter|first1=S. R.|bibcode=2008PNAS..10511039C|doi-access=free|pmc=2516213}}</ref> ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರ [[:en: nonpoint pollution|ಬಿಂದುವಲ್ಲದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ]] [[:en:point source pollution|ಬಿಂದು ಮೂಲ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, [[:en: shellfish |ಚಿಪ್ಪುಮೀನು]] ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡಿನಂತಹ ಪಾಚಿ-ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಜೀವಿಗಳ ಪರಿಚಯವು ಸಾರಜನಕ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು [[ :en:harmful algae blooms|ಹಾನಿಕಾರಕ ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳ]] ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾದ [[:en: cyanobacteria|ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ]] ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Eutrophication and Oyster Aquaculture in the Potomac River Estuary |url=https://coastalscience.noaa.gov/project/eutrophication-oyster-aquaculture-potomac-river/ |access-date=February 9, 2024 |website=NCCOS Coastal Science Website |language=en-US}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ== "ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್" ಎಂಬ ಪದವು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ]] ''ಯುಟ್ರೋಫೋಸ್‌ನಿಂದ'' ಬಂದಿದೆ.<ref>{{citation |title=eutrophia |date=2016 |url=https://www.thefreedictionary.com/eutrophia |website=American Heritage Dictionary of the English Language |edition=Fifth |publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company |access-date=March 10, 2018 |archive-date=March 11, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180311021548/https://www.thefreedictionary.com/eutrophia |url-status=live }}</ref> ಇದರರ್ಥ "ಉತ್ತಮ ಪೋಷಣೆ". ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು [[:en:oligotrophic|ಆಲಿಗೋಟ್ರೋಫಿಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು [[:en:mesotrophic|ಮೆಸೊಟ್ರೋಫಿಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|last=Wetzel|first=Robert|title=Limnology|url=https://archive.org/details/limnology0000wetz|publisher=W.B. Saunders|year=1975|isbn=0-7216-9240-0|location=Philadelphia-London-Toronto|pages=[https://archive.org/details/limnology0000wetz/page/743 743]}}</ref> ಸುಧಾರಿತ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು [[:en:dystrophic|ಡಿಸ್ಟ್ರೋಫಿಕ್]] ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ಟ್ರೋಫಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು "ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅವನತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಅತಿಯಾದ ಸಸ್ಯ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಪಾಚಿ]]) ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Smil |first1=Vaclav |title=Nitrogen Cycle and World Food Production |url=https://vaclavsmil.com/wp-content/uploads/docs/smil-article-worldagriculture.pdf |access-date=2025-01-05 |archive-date=2024-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913113039/https://www.vaclavsmil.com/wp-content/uploads/docs/smil-article-worldagriculture.pdf |url-status=dead }}</ref> ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು [[:en:water pollution|ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Rodhe, W. (1969) "Crystallization of Eutrophication Concepts in North Europe". In: ''Eutrophication, Causes, Consequences, Correctives''. National Academy of Sciences, Washington D.C., {{ISBN|9780309017008}} <!--Not 10 or 13 digits long-->, pp. 50–64.</ref> ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಒಂಟಾರಿಯೊದ [[:en:Experimental Lakes Area|ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಏರಿಯಾ]] (ಇಎಲ್ಎ) ನಡೆಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ರಂಜಕ-ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಇಎಲ್ಎ ಇಡೀ [[:en: ecosystem approach|ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು]] ಮತ್ತು [[ಸಿಹಿ ನೀರು|ಸಿಹಿನೀರಿನ]] ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ, ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸರೋವರದ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal |last=Schindler |first=David |date=1974 |title=Eutrophication and Recovery in Experimental Lakes: Implications for Lake Management |url=https://archive.org/details/sim_science_1974-05-24_184_4139/page/897 |journal=Science |volume=184 (4139) |issue=4139 |pages=897–899 |bibcode=1974Sci...184..897S |doi=10.1126/science.184.4139.897 |pmid=17782381 |s2cid=25620329}}</ref> ==ಕಾರಣಗಳು== [[Image:Sodium tripolyphosphate.svg|thumb|[[:en:Sodium triphosphate|ಸೋಡಿಯಂ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್]], ಒಮ್ಮೆ ಅನೇಕ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.|230x230px]] [[File:NRCSTN83003 - Tennessee (6251)(NRCS Photo Gallery).jpg|thumb|212x212px|[[:en:Tennessee|ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀನಲ್ಲಿ]] ಫಲವತ್ತಾದ ಹೊಲಗಳಿಂದ ಮಣ್ಣು ಹೇಗೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ನೀರಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.]] ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅತಿಯಾದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[:en: phosphates|ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[:en:nitrates|ನೈಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು]], ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸ್ಥಳದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Schindler, David and Vallentyne, John R. (2004) ''Over fertilization of the World's Freshwaters and Estuaries'', University of Alberta Press, p. 1, {{ISBN|0-88864-484-1}}</ref> ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೊದಲು, ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಹೊಂದಿರುವ [[ಮಾರ್ಜಕ|ಮಾರ್ಜಕಗಳು]] ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವು.<ref>Werner, Wilfried (2002) "Fertilizers, 6. Environmental Aspects". ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Biology'', Wiley-VCH, Weinheim. {{doi|10.1002/14356007.n10_n05}}</ref> ಅಂದಿನಿಂದ, ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರಬಲ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಸಾರಜನಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲಗಳೆಂದರೆ, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೃಷಿ ಹರಿವು, ಒಳಚರಂಡಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ದಹನ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸಾರಜನಕದ ವಾತಾವರಣದ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite journal|author1-link=David Fowler (physicist)|last1=Fowler|first1=David|last2=Coyle|first2=Mhairi|last3=Skiba|first3=Ute|last4=Sutton|first4=Mark A.|last5=Cape|first5=J. Neil|last6=Reis|first6=Stefan|last7=Sheppard|first7=Lucy J.|last8=Jenkins|first8=Alan|last9=Grizzetti|first9=Bruna|last10=Galloway|first10=James N.|last11=Vitousek|first11=Peter|date=2013|title=The global nitrogen cycle in the twenty-first century|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=368|issue=1621|pages=20130164|doi=10.1098/rstb.2013.0164|pmc=3682748|pmid=23713126}}</ref> ಯಾವುದೇ ಜಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮಿತಿಯು ಪೂರೈಕೆಯ ದರ (ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ದೇಹದಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Moore |first1=C. M. |last2=Mills |first2=M. M. |last3=Arrigo |first3=K. R. |last4=Berman-Frank |first4=I. |last5=Bopp |first5=L. |last6=Boyd |first6=P. W. |last7=Galbraith |first7=E. D. |last8=Geider |first8=R. J. |last9=Guieu |first9=C. |last10=Jaccard |first10=S. L. |last11=Jickells |first11=T. D. |last12=La Roche |first12=J. |last13=Lenton |first13=T. M. |last14=Mahowald |first14=N. M. |last15=Marañón |first15=E. |date=September 2013 |title=Processes and patterns of oceanic nutrient limitation |url=https://www.nature.com/articles/ngeo1765 |journal=Nature Geoscience |language=en |volume=6 |issue=9 |pages=701–710 |doi=10.1038/ngeo1765 |bibcode=2013NatGe...6..701M |s2cid=249514 |issn=1752-0908}}</ref> ಇದರರ್ಥ, ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Elser |first1=James J. |last2=Bracken |first2=Matthew E.S. |last3=Cleland |first3=Elsa E. |last4=Gruner |first4=Daniel S. |last5=Harpole |first5=W. Stanley |last6=Hillebrand |first6=Helmut |last7=Ngai |first7=Jacqueline T. |last8=Seabloom |first8=Eric W. |last9=Shurin |first9=Jonathan B. |last10=Smith |first10=Jennifer E. |date=July 2007 |title=Global analysis of nitrogen and phosphorus limitation of primary producers in freshwater, marine and terrestrial ecosystems |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1461-0248.2007.01113.x |journal=Ecology Letters |language=en |volume=10 |issue=12 |pages=1135–1142 |doi=10.1111/j.1461-0248.2007.01113.x |pmid=17922835 |bibcode=2007EcolL..10.1135E |hdl=1903/7447 |s2cid=12083235 |issn=1461-023X|hdl-access=free }}</ref> [[ಸಿಹಿ ನೀರು|ಸಿಹಿನೀರಿನ]] ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ [[ರಂಜಕ|ರಂಜಕವು]] ಸೀಮಿತ ಅಂಶವಾಗಿದೆ<ref>{{Cite web |title=Phosphorus Basics: Understanding Phosphorus Forms and Their Cycling in the Soil |url=https://www.aces.edu/blog/topics/crop-production/understanding-phosphorus-forms-and-their-cycling-in-the-soil/ |access-date=February 10, 2024 |website=Alabama Cooperative Extension System |language=en-US}}</ref> ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳಿಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗದ್ದೆಗಳು, [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳಂತಹ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=US EPA |first=OW |date=November 27, 2013 |title=Indicators: Phosphorus |url=https://www.epa.gov/national-aquatic-resource-surveys/indicators-phosphorus |access-date=February 10, 2024 |website=www.epa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Schindler |first=David W. |date=2012 |title=The dilemma of controlling cultural eutrophication of lakes |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=279 |issue=1746 |pages=4322–4333 |doi=10.1098/rspb.2012.1032 |pmc=3479793 |pmid=22915669}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ದೇಹಗಳ ಒಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ರಂಜಕವು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Reay |first=Dave |date=November 9, 2002 |title=Nitrous oxide Sources - Oceans |url=https://www.ghgonline.org/nitrousoceans.htm#:~:text=As%20with%20methane%2C%20man's%20impact,in%20estuaries%20and%20coastal%20waters. |access-date=February 11, 2024 |website=ghgonline |archive-date=December 7, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207225440/http://ghgonline.org/nitrousoceans.htm#:~:text=As%20with%20methane%2C%20man's%20impact,in%20estuaries%20and%20coastal%20waters. |url-status=dead }}</ref> [[:en: marine ecosystems|ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ಸಾರಜನಕ|ಸಾರಜನಕವು]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ. [[:en:nitrous oxide|ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ([[ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನ|ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ]] ದಹನದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಶೇಖರಣೆಯು ಸಾರಜನಕದ ಮಟ್ಟಗಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Bristow |first1=L. |last2=Mohr |first2=W. |date=2017 |title=Nutrients that limit growth in the ocean |url=https://doi.org/10.1016/j.cub.2017.03.030 |url-status=live |journal=Current Biology |volume=27 |issue=11 |pages=R431–R510 |doi=10.1016/j.cub.2017.03.030 |pmid=28586682 |bibcode=2017CBio...27.R474B |s2cid=21052483 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928180557/https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(17)30328-7?_returnURL=https%3A%2F%2Flinkinghub.elsevier.com%2Fretrieve%2Fpii%2FS0960982217303287%3Fshowall%3Dtrue |archive-date=September 28, 2022 |access-date=June 17, 2021 |hdl-access=free |hdl=21.11116/0000-0001-C1AA-5}}</ref> ===ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್=== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ [[:en: anthropogenic |ಮಾನವಜನ್ಯ]] ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಎಂಬುದು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |last1=Smith |first1=Val H. |last2=Schindler |first2=David W. |date=2009 |title=Eutrophication science: Where do we go from here? |journal=Trends in Ecology & Evolution |volume=24 |issue=4 |pages=201–207 |doi=10.1016/j.tree.2008.11.009 |pmid=19246117}}</ref><ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/146210/cultural-eutrophication Cultural eutrophication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504105403/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/146210/cultural-eutrophication |date=May 4, 2015 }} (2010) ''Encyclopedia Britannica''. Retrieved April 26, 2010, from Encyclopedia Britannica Online:</ref> ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ (೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ) ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|last=Smil|first=Vaclav|date=November 2000|title=Phosphorus in the Environment: Natural Flows and Human Interferences|journal=[[Annual Review of Energy and the Environment]]|volume=25|issue=1|pages=53–88|doi=10.1146/annurev.energy.25.1.53|doi-access=free|issn=1056-3466}}</ref> ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕವು ನೀರನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite journal|last=Moss|first=Brian|date=1983|title=The Norfolk Broadland: Experiments in the Restoration of a Complex Wetland|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1469-185X.1983.tb00399.x|journal=Biological Reviews|language=en|volume=58|issue=4|pages=521–561|doi=10.1111/j.1469-185X.1983.tb00399.x|s2cid=83803387|issn=1469-185X|access-date=February 8, 2022|archive-date=February 8, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208192439/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1469-185X.1983.tb00399.x|url-status=live}}</ref> ಇದು ಕೆಲವು ಜಲ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಚಿಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳು ಬೆಂಥಿಕ್ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆರಳು ನೀಡಬಹುದು. ಆ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಪಾಚಿಗಳು ಸತ್ತಾಗ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಅವುಗಳ ಅವನತಿಯು [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು]] ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ, ಅನಾಕ್ಸಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ [[:en: anoxic|ಅನಾಕ್ಸಿಕ್]] ಪರಿಸರವು ಜಲಮೂಲದಲ್ಲಿನ ಏರೋಬಿಕ್ ಜೀವಿಗಳನ್ನು (ಉದಾ. ಮೀನು ಮತ್ತು ಅಕಶೇರುಕಗಳು) ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಬಾಧಿತ ನೀರಿಗೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಗಳಾಗಿ). ಪೋಷಕಾಂಶ-ಸಮೃದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮತ್ತು ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು ಇಡೀ ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ಹೊಲಗಳು, ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಮೈದಾನಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುವುದು. ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಒಳಚರಂಡಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಇಂಧನಗಳ ಆಂತರಿಕ ದಹನ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಅತಿಯಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿವೆ.<ref>Schindler, David W., Vallentyne, John R. (2008). ''The Algal Bowl: Overfertilization of the World's Freshwaters and Estuaries'', University of Alberta Press, {{ISBN|0-88864-484-1}}.</ref> ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ತೀರದ ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಸರುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳಿಂದ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Qin|first1=Boqiang|last2=Yang|first2=Liuyan|last3=Chen|first3=Feizhou|last4=Zhu|first4=Guangwei|last5=Zhang|first5=Lu|last6=Chen|first6=Yiyu|date=October 1, 2006|title=Mechanism and control of lake eutrophication|journal=Chinese Science Bulletin|language=en|volume=51|issue=19|pages=2401–2412|doi=10.1007/s11434-006-2096-y|bibcode=2006ChSBu..51.2401Q|s2cid=198137333|issn=1861-9541}}</ref> ಇದು ಹೂಳುಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾದ ನೀರಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation|last1=Khan|first1=M. Nasir|title=Eutrophication: Challenges and Solutions|date=2014|work=Eutrophication: Causes, Consequences and Control: Volume 2|pages=1–15|editor-last=Ansari|editor-first=Abid A.|publisher=Springer Netherlands|language=en|doi=10.1007/978-94-007-7814-6_1|isbn=978-94-007-7814-6|last2=Mohammad|first2=Firoz|editor2-last=Gill|editor2-first=Sarvajeet Singh}}</ref> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆಯು ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ಸರಬರಾಜು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನವ ಬಳಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. [[File:Mono Lake sat zoomed.jpg|thumb|260x260px|[[:en:Mono Lake|ಮೊನೊ ಲೇಕ್]] ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್, ಇದು [[:en:cyanobacteria|ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]]-ಸಮೃದ್ಧ [[:en:soda lake|ಸೋಡಾ ಸರೋವರ]].]] ===ನೈಸರ್ಗಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್=== ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕ್ರಮೇಣ ಶೇಖರಣೆಯ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ [[ಖನಿಜ|ಖನಿಜಗಳು]] ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಸಸ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶೇಖರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Sawyer">{{cite journal|title=Basic Concepts of Eutrophication|author=Clair N. Sawyer|journal=Journal (Water Pollution Control Federation)|date=May 1966|volume=38|number=5|pages=737–744|publisher=Wiley|jstor=25035549|url=https://www.jstor.org/stable/25035549|access-date=February 12, 2021|archive-date=June 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603164556/https://www.jstor.org/stable/25035549|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Addy |first=Kelly |date=1996 |title=Phosphorus and Lake Aging |url=https://web.uri.edu/watershedwatch/files/Phosphorus.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728121848/https://web.uri.edu/watershedwatch/files/Phosphorus.pdf |archive-date=July 28, 2021 |access-date=June 16, 2021 |website=Natural Resources Facts - University of Rhode Island}}</ref> ನೈಸರ್ಗಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸರೋವರಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ]], [[ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಸಹ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು [[:en:Paleolimnologists|ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಮ್ನಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳು]] ಈಗ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕೃತಕ ಸರೋವರಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಮಿಯೋಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್<ref>{{Cite book|last=Wetzel|first=Robert G.|url=https://www.worldcat.org/oclc/46393244|title=Limnology: lake and river ecosystems|date=2001|publisher=Academic Press|isbn=0-12-744760-1|edition=3rd|location=San Diego|oclc=46393244|access-date=February 8, 2022|archive-date=November 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102154226/https://www.worldcat.org/oclc/46393244|url-status=live}}</ref>) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಳಪೆ ಒಳಹರಿವು ಸರೋವರದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಮೃದ್ಧ ನೀರಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವುದರಿಂದ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.<ref>Walker, I. R. (2006) "Chironomid overview", pp. 360–366 in S.A. EIias (ed.) ''Encyclopedia of Quaternary Science'', Vol. 1, Elsevier,</ref><ref>{{Cite journal|last1=Whiteside|first1=M. C.|year=1983|title=The mythical concept of eutrophication|journal=Hydrobiologia|volume=103|pages=107–150|doi=10.1007/BF00028437|s2cid=19039247}}</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೃತಕ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವು ಮೊದಲು ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಲಿಗೊಟ್ರೋಫಿಕ್ ಆಗಬಹುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವಜನ್ಯ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಯ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Callisto, Marcos; Molozzi, Joseline and Barbosa, José Lucena Etham (2014) "Eutrophication of Lakes" in A. A. Ansari, S. S. Gill (eds.), ''Eutrophication: Causes, Consequences and Control'', Springer Science+Business Media Dordrecht. {{doi|10.1007/978-94-007-7814-6_5}}. {{ISBN|978-94-007-7814-6}}.</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== [[File:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|306x306px|ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[:en:Caspian Sea|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[:en:turbidity|ಟರ್ಬಿಡಿಟಿ]] ಹೆಚ್ಚಿರುವಂತೆ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.]] ====ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳು==== ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು: [[:en: phytoplankton|ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್‌ಗಳ]] ಹೆಚ್ಚಿದ ಜೀವರಾಶಿ, [[ :en:macrophyte|ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೈಟ್]] [[:en:species composition|ಜಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ]] ಮತ್ತು [[:en:biomass|ಜೀವರಾಶಿಯಲ್ಲಿನ]] ಬದಲಾವಣೆಗಳು, [[:en:dissolved oxygen |ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ]] ಸವಕಳಿ, [[:en: fish kills|ಮೀನುಗಳ ಹತ್ಯೆಯ]] ಹೆಚ್ಚಿದ ಘಟನೆಗಳು, ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಷ್ಟ.<ref>{{Cite web |title=Nutrients and Eutrophication {{!}} U.S. Geological Survey |url=https://www.usgs.gov/mission-areas/water-resources/science/nutrients-and-eutrophication#:~:text=Eutrophication%20is%20a%20natural%20process,and%20clogging%20water-intake%20pipes |access-date=2024-09-29 |website=www.usgs.gov}}</ref> ====ಕಡಿಮೆಯಾದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ==== ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ, [[:en: primary producers|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರು]] ಮೊದಲು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಚಿಗಳಂತಹ ಜಾತಿಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು [[ :en:algal bloom|ಆಲ್ಗಲ್ ಬ್ಲೂಮ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಆಲ್ಗಲ್ ಹೂವುಗಳು ತಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ [[ಸೂರ್ಯ|ಸೂರ್ಯನ]] ಬೆಳಕನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಮ್ಲಜನಕದ]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಏರೋಬಿಕ್ ಆಗಿ [[ಉಸಿರಾಟ|ಉಸಿರಾಡುವ]] ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳನ್ನು [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ]] ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕತ್ತಲಾದ ನಂತರ ಉಸಿರಾಡುವ ಪಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಪಾಚಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Horrigan|first1=L.|last2=Lawrence|first2=R. S.|last3=Walker|first3=P.|year=2002|title=How sustainable agriculture can address the environmental and human health harms of industrial agriculture|journal=Environmental Health Perspectives|volume=110|issue=5|pages=445–456|doi=10.1289/ehp.02110445|pmc=1240832|pmid=12003747}}</ref> ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವು [[:en:hypoxic|ಹೈಪೋಕ್ಸಿಕ್]] ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ, [[ಮೀನು]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಮೀನು]], [[ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ|ಸಿಗಡಿ ]] ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[:en:marine animals|ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] ಸಾಯುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, [[ :en:anaerobic|ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ]] ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯದ]] ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸುವ ವಲಯಗಳನ್ನು [[ :en:dead zones|ಸತ್ತ ವಲಯಗಳು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ====ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಆಕ್ರಮಣ==== ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[:en: limiting nutrient|ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು]] ಹೇರಳವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ [[:en: species composition|ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ]] ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾರಜನಕದ ಹೆಚ್ಚಳವು ಹೊಸ, [[:en:competitive species|ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ]] ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೀರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Bertness|first1=M. D.|last2=Ewanchuk|first2=P. J.|last3=Silliman|first3=B. R.|year=2002|title=Anthropogenic modification of New England salt marsh landscapes|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=3|pages=1395–1398|bibcode=2002PNAS...99.1395B|doi=10.1073/pnas.022447299|jstor=3057772|pmc=122201|pmid=11818525|doi-access=free}}</ref> ಇದು [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[:en:salt marshes|ಉಪ್ಪು ಜವುಗು]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಯುರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]], [[:en: common carp|ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಪ್]] ಮೀನುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕ್ ಅಥವಾ ಹೈಪರ್ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಭಾಗಶಃ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ====ವಿಷತ್ವ==== ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೆಲವು [[:en: harmful algal blooms|ಹಾನಿಕಾರಕ ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳು]] ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕ್ಷಾರೀಯ ಹೂವುಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite journal|author=Anderson D. M.|year=1994|title=Red tides|url=http://www.whoi.edu/cms/files/Anderson_1994_SciAm-redtides_31132.pdf|journal=Scientific American|volume=271|issue=2|pages=62–68|bibcode=1994SciAm.271b..62A|doi=10.1038/scientificamerican0894-62|pmid=8066432|access-date=March 31, 2013|archive-date=May 11, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511185552/http://www.whoi.edu/cms/files/Anderson_1994_SciAm-redtides_31132.pdf|url-status=live}}</ref> ಪಾಚಿಗಳು ಸತ್ತಾಗ ಅಥವಾ ತಿನ್ನುವಾಗ, [[:en:neuro|ನ್ಯೂರೋ]]- ಮತ್ತು [[:en: hepatotoxins|ಹೆಪಟೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite journal|last=Lawton|first=L.A.|author2=G.A. Codd|year=1991|title=Cyanobacterial (blue-green algae) toxins and their significance in UK and European waters|journal=Journal of Soil and Water Conservation|volume=40|issue=4|pages=87–97|doi=10.1111/j.1747-6593.1991.tb00643.x}}</ref><ref name="Martin 1994">{{cite journal|last=Martin|first=A.|author2=G.D. Cooke|year=1994|title=Health risks in eutrophic water supplies|journal=Lake Line|volume=14|pages=24–26}}</ref> ಕ್ಷಾರೀಯ ಜೀವಾಣುಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, [[:en: shellfish|ಶೆಲ್ಫಿಶ್]] [[ವಿಷ]]. ಪಾಚಿ ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಬಯೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ([[:en:mussels|ಮಸೆಲ್‌ಗಳು]], [[:en:oysters|ಸಿಂಪಿಗಳು]]) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Shumway|first1=S. E.|year=1990|title=A Review of the Effects of Algal Blooms on Shellfish and Aquaculture|journal=Journal of the World Aquaculture Society|volume=21|issue=2|pages=65–104|doi=10.1111/j.1749-7345.1990.tb00529.x|bibcode=1990JWAS...21...65S }}</ref> ಇದು ಈ ಮಾನವ ಆಹಾರಗಳು ವಿಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ವಿಷವನ್ನು ನೀಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, [[ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು]], ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಮತ್ತು [[ಅತಿಸಾರ]] ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ವಿಷ ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಂತಹ ಜೀವಾಣುಗಳಿಗೆ ವಾಹಕಗಳಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[:en: ciguatera|ಸಿಗುವಾಟೆರಾ]], ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನು, ಅದು ವಿಷವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮಾನವರಿಗೆ ವಿಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ===ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು=== ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ [[:en:water treatment |ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ]] ವೆಚ್ಚಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ನಷ್ಟಗಳು, ಮನರಂಜನಾ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಷ್ಟಗಳು (ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮೀನು ಮತ್ತು [[:en: shellfish|ಶೆಲ್ಫಿಶ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಡಿತ) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆದಾಯ (ಜಲಮೂಲದ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಬಹುದು.<ref>{{Cite web |last=US EPA |first=OW |date=2013 |title=The Effects: Economy |url=https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-economy |access-date=February 15, 2022 |website=www.epa.gov |language=en |archive-date=September 28, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928180552/https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-economy |url-status=live }}</ref> ನೀರಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ (ಹೆಚ್ಚಿದ [[:en: turbidity|ಟರ್ಬಿಡಿಟಿ]]) ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ===ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ=== ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಪಾಚಿಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Xiao |date=2017-06-02 |title=Water Eutrophication and its Effect • EnvGuide |url=https://us.envguide.com/eutrop/#:~:text=Drinking,%20accidentally%20swallowing%20or%20swimming,cause%20serious%20health%20problems%20including:&text=Rashes&text=Stomach%20or%20liver%20illness&text=Respiratory%20problems |access-date=2024-10-28 |website=EnvGuide |language=en-US}}</ref> ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ನೈಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ [[:en: blue baby syndrome|ಬ್ಲೂ ಬೇಬಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ [[ :en:disinfection by-products|ಸೋಂಕುನಿವಾರಕ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು]] ರಚಿಸಲು ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=March 1, 2021 |title=The Effects: Human Health |url=https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-human-health |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219144746/https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-human-health |archive-date=February 19, 2020 |access-date=February 21, 2022 |website=Nutrient Pollution |publisher=EPA}}</ref> [[ಈಜು]] ಅಥವಾ [[ಮದ್ಯಪಾನ|ಮದ್ಯಪಾನದ]] ಮೂಲಕ ವಿಷಕಾರಿ ಪಾಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ದದ್ದುಗಳು, [[ಹೊಟ್ಟೆ]] ಅಥವಾ [[ಯಕೃತ್ತು|ಯಕೃತ್ತಿನ]] ಕಾಯಿಲೆ, [[ಉಸಿರಾಟ|ಉಸಿರಾಟದ]] ಅಥವಾ [[ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು|ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>{{Cite web |last=US EPA |first=OW |date=2013 |title=The Effects: Human Health |url=https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-human-health |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219144746/https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-human-health |archive-date=February 19, 2020 |access-date=February 15, 2022 |website=www.epa.gov |language=en}}</ref> ==ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು== [[File:Algal bloom in the Lake Valencia - Venezuela.jpg|thumb|253x253px|ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾದ ಲೇಕ್ ವೆಲೆನ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಾಚಿಯ ಹೂವುಗಳು. ೧೯೭೬ ರಿಂದ ಸರೋವರವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ.]] ===ಸಿಹಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು=== [[:en: aquatic ecosystems|ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಾಚಿಗಳ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಇದು ಕ್ಷಾರೀಯ ಅರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[:en:freshwater ecosystems|ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ]], ತೇಲುವ ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳ ರಚನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರಜನಕ-ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ [[:en: cyanobacteria|ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]] (ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಪಾಚಿ) ಆಗಿದೆ. ಕರಗುವ ಸಾರಜನಕವು ಸೀಮಿತವಾಗಿದಾಗ ಮತ್ತು ರಂಜಕದ ಒಳಹರಿವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಉಳಿದಾಗ ಈ ಫಲಿತಾಂಶವು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Schindler|first1=David W.|last2=Hecky|first2=R.E.|last3=Findlay|first3=D.L.|last4=Stainton|first4=M.P.|last5=Parker|first5=B.R.|last6=Paterson|first6=M.J.|last7=Beaty|first7=K.G.|last8=Lyng|first8=M.|last9=Kasian|first9=S. E. M.|title=Eutrophication of lakes cannot be controlled by reducing nitrogen input: Results of a 37-year whole-ecosystem experiment|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|date=August 2008|volume=105|issue=32|pages=11254–11258|doi=10.1073/pnas.0805108105|pmid=18667696|pmc=2491484|doi-access=free}}</ref> [[ :en:Nutrient pollution|ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವು]] ಕ್ಷಾರೀಯ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಚರ ಸಸ್ಯಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಸೂರ್ಯ|ಸೂರ್ಯನ]] ಬೆಳಕು, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕಾಗಿ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಇಡೀ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>{{cite journal|last1=Rabalais|first1=NN|title=Nitrogen in aquatic ecosystems|url=https://archive.org/details/ambio_2002-03_31_2/page/102|journal=Ambio: A Journal of the Human Environment|date=Mar 2002|volume=31|issue=2|pages=102–112|doi=10.1579/0044-7447-31.2.102|pmid=12077998|bibcode=2002Ambio..31..102R |s2cid=19172194}}</ref> ಅತಿಯಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ [[:en: macrophytes|ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೈಟ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳು ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತಾಗ, ಅವುಗಳ ವಿಭಜನೆಯು ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವು [[:en: fish kills|ಮೀನುಗಳ ಸಾವಿಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಅನಾಕ್ಸಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭದ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ತಿರುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಹರಿವಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಸರೋವರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸತ್ತ ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಹೊರೆ ತಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[:en:anaerobic digestion |ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ]] ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೀಥೇನ್]] ಮತ್ತು ಸಿಒ೨ ನಂತಹ [[:en:greenhouse gases|ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲವು [[:en:Methylococcus capsulatus|''ಮಿಥೈಲೋಕೊಕಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲೇಟಸ್‌ನಂತಹ'']] ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ [[:en:methane oxidation bacteria|ಮೀಥೇನ್ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ]] ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>{{cite web |url= https://www.igb-berlin.de/en/news/climate-gases-water-bodies |title= Climate gases from water bodies |access-date= September 22, 2018 |archive-date= February 2, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190202042542/https://www.igb-berlin.de/en/news/climate-gases-water-bodies |url-status= live }}</ref> ಇದು [[:en: zooplankton|ಝೂಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಆಹಾರ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಜಲಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ [[ :en:phytoplankton|ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್]] ಮತ್ತು ಝೂಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ [[:en:primary food source|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಹಾರ ಮೂಲವನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸ್ವಯಂ-ಸುಸ್ಥಿರ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯಬಹುದು.<ref>{{cite web |url= https://www.ntva.no/wp-content/uploads/2014/01/04-huslid.pdf |title= Nature's Value Chain... |access-date= September 22, 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161221084521/https://www.ntva.no/wp-content/uploads/2014/01/04-huslid.pdf |archive-date= December 21, 2016 |url-status= dead }}</ref> ಜಲಚರ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಪಾಚಿ ಹೂವುಗಳ ವರ್ಧಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಮೀನು]] ಮತ್ತು [[ :en:shellfish|ಶೆಲ್ಫಿಶ್]] ಬದುಕುಳಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Jeppesen|first1=Erik|last2=Søndergaard|first2=Martin|last3=Jensen|first3=Jens Peder|last4=Havens|first4=Karl E.|last5=Anneville|first5=Orlane|last6=Carvalho|first6=Laurence|last7=Coveney|first7=Michael F.|last8=Deneke|first8=Rainer|last9=Dokulil|first9=Martin T.|last10=Foy|first10=Bob|last11=Gerdeaux|first11=Daniel|date=2005|title=Lake responses to reduced nutrient loading – an analysis of contemporary long-term data from 35 case studies|journal=Freshwater Biology|language=en|volume=50|issue=10|pages=1747–1771|doi=10.1111/j.1365-2427.2005.01415.x|issn=1365-2427|doi-access=free|bibcode=2005FrBio..50.1747J }}</ref> ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪಾಚಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆಳವಾದ ನೀರಿಗೆ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಥಿಕ್ ಆಶ್ರಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ [[ನದಿ|ನದಿಗಳು]], [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಆನಂದದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯೂಟ್ರೋಫಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕುಡಿಯುವ [[:en: water treatment|ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ]] ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref>Bartram, J., Wayne W. Carmichael, Ingrid Chorus, Gary Jones, and [[Olav M. Skulberg]] (1999). "Chapter 1. Introduction", in: ''Toxic Cyanobacteria in Water: A guide to their public health consequences, monitoring and management''. [[World Health Organization]]. URL: [https://www.who.int/water_sanitation_health/resourcesquality/toxicyanbact/en/ WHO document] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070124215138/http://www.who.int/water_sanitation_health/resourcesquality/toxicyanbact/en/ |date=January 24, 2007 }}</ref> ಒಳಚರಂಡಿ ಕೊಳವೆಗಳಿಂದ "ಪಾಯಿಂಟ್ ಸೋರ್ಸ್" ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ [[ರಂಜಕ|ರಂಜಕವನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಚಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಪೋಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ರಂಜಕದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಟಾರಿಯೊದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸರೋವರಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ರಂಜಕದ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ದರದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref>{{cite journal |last1=Higgins |first1=Scott N. |last2=Paterson |first2=Michael J. |last3=Hecky |first3=Robert E. |last4=Schindler |first4=David W. |last5=Venkiteswaran |first5=Jason J. |last6=Findlay |first6=David L. |title=Biological Nitrogen Fixation Prevents the Response of a Eutrophic Lake to Reduced Loading of Nitrogen: Evidence from a 46-Year Whole-Lake Experiment |journal=Ecosystems |date=November 27, 2017 |volume=21 |issue=6 |pages=1088–1100 |doi=10.1007/s10021-017-0204-2 |s2cid=26030685 }}</ref> ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನ ನಂತರದ ಹಂತಗಳು ರಂಜಕದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಸಾರಜನಕ-ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಸೈನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಅರಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ರಂಜಕ-ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಕರಾವಳಿ ನೀರು=== <gallery mode=packed heights=200px> IMAGE-Map of measured Gulf hypoxia zone, July 25-31, 2021-LUMCON-NOAA.png|ಅಳತೆ ಮಾಡಿದ ಗಲ್ಫ್ ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ ವಲಯದ ನಕ್ಷೆ, ಜುಲೈ ೨೫–೩೧, ೨೦೨೧, ಎಲ್‌ಯುಎಮ್‌ಸಿಒಎನ್-ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ UNESCO global ocean deoxygenation map.png|ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕನಿಷ್ಠ ವಲಯಗಳು (ಒಎಮ್‌ಝಡ್) (ನೀಲಿ) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ (ಕೆಂಪು) ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು. </gallery> [[:en: coastal waters|ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ]] ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ [[ಸಾರಜನಕ|ಸಾರಜನಕದ]] ಮೂಲಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಸಾರಜನಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[:en: marine waters|ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ]] ಪ್ರಮುಖ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ (ಸಿಹಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ರಂಜಕವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ).<ref>{{Cite journal|last1=Paerl|first1=Hans W.|last2=Valdes|first2=Lexia M.|last3=Joyner|first3=Alan R.|last4=Piehler|first4=Michael F.|last5=Lebo|first5=Martin E.|date=2004|title=Solving problems resulting from solutions: Evolution of a dual nutrient management strategy for the eutrophying Neuse River Estuary, North Carolina|url=https://archive.org/details/environmental-science-technology_2004-06-01_38_11/page/3068|journal=Environmental Science and Technology|volume=38|issue=11|pages=3068–3073|doi=10.1021/es0352350|pmid=15224737|bibcode=2004EnST...38.3068P}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು [[ರಂಜಕ|ರಂಜಕದ]] ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸಾರಜನಕದ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಸಿಹಿ ನೀರು|ಸಿಹಿನೀರು]] ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ನಡುವಿನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳು ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಎರಡನ್ನೂ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿನ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಳದ ನೀರಿನ ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ ಅಥವಾ ಅನಾಕ್ಸಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Huang|first1=Jing|last2=Xu|first2=Chang-chun|last3=Ridoutt|first3=Bradley|last4=Wang|first4=Xue-chun|last5=Ren|first5=Pin-an|date=August 2017|title=Nitrogen and phosphorus losses and eutrophication potential associated with fertilizer application to cropland in China|journal=Journal of Cleaner Production|volume=159|pages=171–179|doi=10.1016/j.jclepro.2017.05.008}}</ref> ಇದು ಮೀನುಗಳ ಸಾವು ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಆಳವಾದ, ಪೋಷಕಾಂಶಭರಿತ ನೀರನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಾಚಿಗಳಿಂದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕರಾವಳಿ ನೀರಿಗೆ ಸಾರಜನಕ-ಸಮೃದ್ಧ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಾನವಜನ್ಯ ಮೂಲಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಪಂಜರದ [[:en:fish farming|ಮೀನು ಸಾಕಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದ]] ಕೋಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ [[ :en:ammonia|ಅಮೋನಿಯಾ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite web|date=2019|title=Recovery of Ammonia during Production of Coke from Coking Coal|url=https://www.ispatguru.com/recovery-of-ammonia-during-production-of-coke-from-coking-coal/|url-status=live|access-date=June 17, 2021|website=Ispat Guru|archive-date=June 24, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200906/https://www.ispatguru.com/recovery-of-ammonia-during-production-of-coke-from-coking-coal/}}</ref> ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರು, ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯಿಂದ ಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಮೋನಿಯಾ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ವಾತಾವರಣದ [[ :en:fixed nitrogen|ಸ್ಥಿರ ಸಾರಜನಕವು]] ತೆರೆದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಗರದ ಬಾಹ್ಯ (ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡದ) ಸಾರಜನಕ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಹೊಸ [[ಸಾಗರ]] ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೩% ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.<ref>{{cite journal | last1 = Duce | first1 = R A | display-authors = etal | year = 2008 | title = Impacts of Atmospheric Anthropogenic Nitrogen on the Open Ocean | journal = Science | volume = 320 | issue = 5878| pages = 893–89 | doi=10.1126/science.1150369 | pmid=18487184| bibcode = 2008Sci...320..893D| s2cid = 11204131 | hdl = 21.11116/0000-0001-CD7A-0 | hdl-access = free }}</ref> ಕರಾವಳಿ ನೀರು ಆವೃತ [[:en:estuaries|ನದೀಮುಖಗಳಿಂದ]] ಹಿಡಿದು ಭೂಖಂಡದ ಶೆಲ್ಫ್‌ನ [[:en: open waters|ತೆರೆದ ನೀರಿನವರೆಗೆ]] ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ [[:en: marine habitats|ಸಮುದ್ರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಪೂರೈಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ತೀರದ ಹತ್ತಿರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೀಮಿತ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಮರುಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕರಾವಳಿ ನೀರಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪೋಷಕಾಂಶ ಭರಿತ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಕ ತೆರೆದ ಸಾಗರದಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವೂ ಇದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Jickells|first=T. D.|date=1998|title=Nutrient Biogeochemistry of the Coastal Zone|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.281.5374.217|journal=Science|language=en|volume=281|issue=5374|pages=217–222|doi=10.1126/science.281.5374.217|issn=0036-8075|pmid=9660744}}</ref> [[:en: climate change|ಹವಾಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯು]] ಶೆಲ್ಫ್ ವಿರಾಮದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಾಗರದಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಒಳಹರಿವು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕರಾವಳಿ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Seitzinger|first1=S. P.|last2=Mayorga|first2=E.|last3=Bouwman|first3=A. F.|last4=Kroeze|first4=C.|last5=Beusen|first5=A. H. W.|last6=Billen|first6=G.|last7=Van Drecht|first7=G.|last8=Dumont|first8=E.|last9=Fekete|first9=B. M.|last10=Garnier|first10=J.|last11=Harrison|first11=J. A.|date=2010|title=Global river nutrient export: A scenario analysis of past and future trends: GLOBAL RIVER EXPORT SCENARIOS|url=http://doi.wiley.com/10.1029/2009GB003587|journal=Global Biogeochemical Cycles|language=en|volume=24|issue=4|pages=n/a|doi=10.1029/2009GB003587|s2cid=55095122}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Jickells|first1=T. D.|last2=Buitenhuis|first2=E.|last3=Altieri|first3=K.|last4=Baker|first4=A. R.|last5=Capone|first5=D.|last6=Duce|first6=R. A.|last7=Dentener|first7=F.|last8=Fennel|first8=K.|last9=Kanakidou|first9=M.|last10=LaRoche|first10=J.|last11=Lee|first11=K.|date=2017|title=A reevaluation of the magnitude and impacts of anthropogenic atmospheric nitrogen inputs on the ocean: Atmospheric nitrogen inputs|url=http://doi.wiley.com/10.1002/2016GB005586|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=31 |issue=2 |pages=289–305 |language=en|doi=10.1002/2016GB005586|hdl=1874/348077|s2cid=5158406|hdl-access=free}}</ref> ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶವಾದ ಕರಗಿದ [[ಸಿಲಿಕಾನ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಡಲಾಚೆಯಿಂದ ಕೆಸರು ಶಿಥಿಲೀಕರಣದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ====ಕರಾವಳಿ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಗಳು==== ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ [[ಸಾರಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ರಂಜಕ]] ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಒಳಹರಿವು ಕರಾವಳಿ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಜಲಾನಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಒತ್ತಡಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿ ವಲಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು: * ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ [[:en:phytoplankton|ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್]] ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಳತೆಯಾಗಿ [[ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್]] ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು [[:en:satellite monitoring|ಉಪಗ್ರಹ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ]] ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Maúre|first1=Elígio de Raús|last2=Terauchi|first2=Genki|last3=Ishizaka|first3=Joji|last4=Clinton|first4=Nicholas|last5=DeWitt|first5=Michael|date=2021|title=Globally consistent assessment of coastal eutrophication|journal=Nature Communications|language=en|volume=12|issue=1|pages=6142|doi=10.1038/s41467-021-26391-9|issn=2041-1723|pmc=8536747|pmid=34686688}}</ref> * ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಭಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ [[:en: species composition|ಜಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು]] ಬದಲಾಗಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕದ ಒಳಹರಿವಿನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಸಿಲಿಕಾನ್ ಒಳಹರಿವಿನಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕಾನ್ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶ ಅನುಪಾತಗಳು ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇತರ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಡಯಾಟಮ್ಗಳಂತಹ ಸಿಲಿಕಾ ಸಮೃದ್ಧ ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಅನಾನುಕೂಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web|last=Ltd|first=Michael Carder|title=Intermediate Assessment 2017|url=https://oap.ospar.org/en/ospar-assessments/intermediate-assessment-2017/|access-date=February 9, 2022|website=oap.ospar.org|language=en|archive-date=February 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209160519/https://oap.ospar.org/en/ospar-assessments/intermediate-assessment-2017/|url-status=live}}</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ([[:en: OSPAR Convention|ಒಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್]] ಅನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ) ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪದ್ರವದ ಆಲ್ಗಲ್ ಹೂವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Mee|first1=Laurence|last2=Friedrich|first2=Jana|last3=Gomoiu|first3=Marian|date=2005|title=Restoring the Black Sea in Times of Uncertainty|journal=Oceanography|volume=18|issue=2|pages=100–111|doi=10.5670/oceanog.2005.45|issn=1042-8275|doi-access=free}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯು [[:en: harmful algal blooms|ಹಾನಿಕಾರಕ ಆಲ್ಗಲ್ ಬ್ಲೂಮ್‌ಗಳಿಗೆ]] (ಎಚ್‌ಎಬಿ) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ಹೂವುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಎಬಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧವು ನೇರವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite journal|last1=Glibert|first1=Patricia|last2=Burford|first2=Michele|date=2017|title=Globally Changing Nutrient Loads and Harmful Algal Blooms: Recent Advances, New Paradigms, and Continuing Challenges|url=https://tos.org/oceanography/article/globally-changing-nutrient-loads-and-harmful-algal-blooms-recent-advances-n|journal=Oceanography|volume=30|issue=1|pages=58–69|doi=10.5670/oceanog.2017.110|access-date=February 9, 2022|archive-date=January 21, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121234844/https://tos.org/oceanography/article/globally-changing-nutrient-loads-and-harmful-algal-blooms-recent-advances-n|url-status=live|doi-access=free|hdl=10072/377577|hdl-access=free}}</ref> * ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಕರಾವಳಿ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[:en:Oxygen depletion|ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿ]] ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತಹ, ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಾಲಂನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ರಚನೆಯು ನೀರಿನ ಕಾಲಮ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಆಮ್ಲಜನಕೀಕರಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಆಳವಾದ ನೀರಿಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ವಿಘಟನೀಯ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ಒಳಹರಿವಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು [[:en: oxygen depletion in oceans|ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿಯನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Breitburg|first1=Denise|last2=Levin|first2=Lisa A.|last3=Oschlies|first3=Andreas|last4=Grégoire|first4=Marilaure|last5=Chavez|first5=Francisco P.|last6=Conley|first6=Daniel J.|last7=Garçon|first7=Véronique|last8=Gilbert|first8=Denis|last9=Gutiérrez|first9=Dimitri|last10=Isensee|first10=Kirsten|last11=Jacinto|first11=Gil S.|date=2018|title=Declining oxygen in the global ocean and coastal waters|journal=Science|language=EN|volume=359|issue=6371|bibcode=2018Sci...359M7240B|doi=10.1126/science.aam7240|pmid=29301986|s2cid=206657115|doi-access=free}}</ref> ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಲ್ಗಲ್ ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Li|first1=Guancheng|last2=Cheng|first2=Lijing|last3=Zhu|first3=Jiang|last4=Trenberth|first4=Kevin E.|last5=Mann|first5=Michael E.|last6=Abraham|first6=John P.|date=2020|title=Increasing ocean stratification over the past half-century|url=https://www.nature.com/articles/s41558-020-00918-2|journal=Nature Climate Change|language=en|volume=10|issue=12|pages=1116–1123|doi=10.1038/s41558-020-00918-2|bibcode=2020NatCC..10.1116L|s2cid=221985871|issn=1758-678X|access-date=February 18, 2022|archive-date=February 18, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218194651/https://www.nature.com/articles/s41558-020-00918-2|url-status=live}}</ref> ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕರಾವಳಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ ೫೦೦೦ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲೋಚಿತ ಅನಾಕ್ಸಿಯಾ ಪ್ರದೇಶವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Rabalais|first1=Nancy N.|last2=Turner|first2=R. Eugene|date=2019|title=Gulf of Mexico Hypoxia: Past, Present, and Future|journal=Limnology and Oceanography Bulletin|language=en|volume=28|issue=4|pages=117–124|doi=10.1002/lob.10351|issn=1539-6088|s2cid=209578424|doi-access=free|bibcode=2019LimOB..28..117R }}</ref> ಈ ಅನಾಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು [[:en: Mississippi river|ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಿಂದ]] ಪೂರೈಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[:en:Hypolimnetic |ಹೈಪೋಲಿಮ್ನೆಟಿಕ್]] ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿ ಬೇಸಿಗೆಯ "ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆಗೆ" ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಬೇಸಿಗೆಯ [[:en: stratification|ಶ್ರೇಣೀಕರಣದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಳಹರಿವುಗಳು ಅಥವಾ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು [[:en: primary producers|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರ]] [[ :en:sedimentation |ಸೆಡಿಮೆಂಟೇಶನ್]] [[ :en:hypolimnion|ಹೈಪೋಲಿಮ್ನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಉಸಿರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸವಕಳಿ ವಿಪರೀತವಾದರೆ, ಏರೋಬಿಕ್ ಜೀವಿಗಳು (ಮೀನುಗಳಂತಹವು) ಸಾಯಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ "ಬೇಸಿಗೆ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Wetzel, R. G. (2001). ''Limnology: Lake and river ecosystems''. San Diego: Academic Press.</ref> ==ಸಮಸ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಏಷ್ಯಾದ ೫೪% ಸರೋವರಗಳು ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ: [[ಯುರೋಪ್‌|ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ೫೩%, [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ೪೮%, [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ೪೧% ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ೨೮%.<ref>ILEC/Lake Biwa Research Institute [Eds]. 1988–1993 Survey of the State of the World's Lakes. Volumes I-IV. International Lake Environment Committee, Otsu and United Nations Environment Programme, Nairobi.</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]], [[ :en:remote sensing|ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್]] ಬಳಸಿ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೦% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯುಟ್ರೋಫಿಕ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Matthews|first1=Mark|last2=Bernard|first2=Stewart|year=2015|title=Eutrophication and cyanobacteria in South Africa's standing water bodies: A view from space|journal=South African Journal of Science|volume=111|issue=5/6|pages=1–8 |doi=10.17159/sajs.2015/20140193|doi-access=free}}</ref> [[ :en:World Resources Institute|ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ವಿಶ್ವದ ೩೭೫ [[:en: hypoxic|ಹೈಪೋಕ್ಸಿಕ್]] ಕರಾವಳಿ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಯುರೋಪ್‌|ಯುರೋಪ್‌ನ]] ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಯುಎಸ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಪಾನ್‌|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.<ref> Selman, Mindy (2007) ''Eutrophication: An Overview of Status, Trends, Policies, and Strategies.'' World Resources Institute.</ref> ==ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ== ಒಂದು ಸಮಾಜವಾಗಿ, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ===ಒಳಚರಂಡಿಯಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು=== ಕಚ್ಚಾ ಕೊಳಚೆನೀರು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಿಂದು ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೈವಿಕ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು [[:en: sewage treatment plants|ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು]] ನವೀಕರಿಸಬಹುದು ಇದರಿಂದ ಅವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಜಲಮೂಲಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತಮ [[:en: secondary treatment|ದ್ವಿತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯೊಂದಿಗೆ]], ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತಿಮ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನೈಟ್ರೇಟ್, ನೈಟ್ರೈಟ್ ಅಥವಾ ಅಮೋನಿಯಾದಂತಹ ಸಾರಜನಕದ ಗಣನೀಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಒಳಚರಂಡಿಯ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಾಟಕೀಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೂಲವಲ್ಲದ ಮೂಲ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಲೋಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ದೇಶೀಯ ಒಳಚರಂಡಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ :en:developing countries|ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=V. H. |last2=Tilman |first2=G. D. |last3=Nekola |first3=J. C. |year=1999 |title=Eutrophication: Impacts of excess nutrient inputs on freshwater, marine, and terrestrial ecosystems |url=https://archive.org/details/sim_environmental-pollution_1999_100_1-3/page/n197 |journal=Environmental Pollution |volume=100 |issue=1–3 |pages=179–196 |doi=10.1016/S0269-7491(99)00091-3 |pmid=15093117 |s2cid=969039}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ [[ :en:reuse wastewater|ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಕೊರತೆಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ===ಕೃಷಿಯಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು=== ಕೃಷಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಯು.ಎಸ್. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೆಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:<ref>{{Cite web|date=March 12, 2013|title=The Sources and Solutions: Agriculture|url=https://www.epa.gov/nutrientpollution/sources-and-solutions-agriculture|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622084443/https://www.epa.gov/nutrientpollution/sources-and-solutions-agriculture|archive-date=June 22, 2021|access-date=|website=United States EPA}}</ref> * ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳು - ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಯಾರಾದರೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾವಯವವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಹೊಲಗಳು "ಹಾನಿಕಾರಕ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು".<ref>{{Cite journal | doi = 10.1073/pnas.0600359103|bibcode = 2006PNAS..103.4522K | title = Reduced nitrate leaching and enhanced denitrifier activity and efficiency in organically fertilized soils | year = 2006 | last1 = Kramer | first1 = S. B. | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 103 | issue = 12 | pages = 4522–4527 | pmid=16537377 | pmc=1450204|doi-access = free }}</ref> ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>Williams, A.G., Audsley, E. and Sandars, D.L. (2006) [http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Module=More&Location=None&ProjectID=11442 Determining the environmental burdens and resource use in the production of agricultural and horticultural commodities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180925104257/http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Module=More&Location=None&ProjectID=11442 |date=September 25, 2018 }}. Main Report. Defra Research Project IS0205. Bedford: Cranfield University and Defra.</ref> [[ಜಪಾನ್‌|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಜಾನುವಾರು|ಜಾನುವಾರುಗಳು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾರಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal | last1 = Kumazawa | first1 = K. | journal = Nutrient Cycling in Agroecosystems | volume = 63 | issue = 2/3 | pages = 129–137 | doi = 10.1023/A:1021198721003 |title=Nitrogen fertilization and nitrate pollution in groundwater in Japan: Present status and measures for sustainable agriculture| url = https://archive.org/details/nutrient-cycling-in-agroecosystems_2002_63_2-3/page/129 | year = 2002 | bibcode = 2002NCyAg..63..129K | s2cid = 22847510 }}</ref> * ವರ್ಷವಿಡೀ ನೆಲದ ಹೊದಿಕೆ - ಕವರ್ ಬೆಳೆ ಬರಿ ನೆಲದ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಋತುವು ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಹರಿವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. * ಹೊಲದ ಬಫರ್‌ಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು - ಹೊಲಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದರಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ನೀರು ಹತ್ತಿರದ ಜಲಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Carpenter|first1=S. R.|last2=Caraco|first2=N. F.|last3=Correll|first3=D. L.|last4=Howarth|first4=R. W.|last5=Sharpley|first5=A. N.|last6=Smith|first6=V. H.|date=August 1998|title=Nonpoint Pollution of Surface Waters with Phosphorus and Nitrogen|url=https://archive.org/details/sim_ecological-applications_1998-08_8_3/page/559|journal=Ecological Applications|volume=8|issue=3|pages=559|doi=10.2307/2641247|jstor=2641247|hdl-access=free|hdl=1813/60811}}</ref> [[:en: Riparian buffer zones|ನದಿಪಾತ್ರದ ಬಫರ್ ವಲಯಗಳು]] ಹರಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಬಳಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೆಸರು]] ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ನೀರಿನ ಬದಲು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ಬಳಿ ಬಫರ್ ವಲಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. * ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಳುಮೆ - ಉಳುಮೆಯ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಭೂಮಿಯು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. [[File:Orange like Autumn.jpg|thumb|ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್.]] ===ನೀತಿ=== [[:en: Sustainable Development Goals|ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಿಗಾಗಿ]] ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. [[:en: Sustainable Development Goal 14|ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ ೧೪]] (ನೀರಿನ ಕೆಳಗಿನ ಜೀವನ) ದೊಳಗೆ ಕರಾವಳಿ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅವಶೇಷಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (ಐಸಿಇಪಿ) ರಚಿಸಲು ಇದು ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=14.1.1 Index of Coastal Eutrophication (ICEP) and Floating Plastic debris Density|url=https://uneplive.unep.org/indicator/index/14_1_1|access-date=October 14, 2020|website=UN Environment|archive-date=August 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813115053/https://uneplive.unep.org/indicator/index/14_1_1|url-status=live}}</ref> ಎಸ್‌ಡಿಜಿ ೧೪ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: "೨೦೨೫ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ [[ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ".<ref>{{Cite web|title=Goal 14 targets|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-14-life-below-water/targets.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930060036/https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-14-life-below-water/targets.html|archive-date=September 30, 2020|access-date=September 24, 2020|website=UNDP|language=en}}</ref> ನೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಿಂದುವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>[http://www.unep.or.jp/ietc/Publications/TechPublications/TechPub-11/ "Planning and Management of Lakes and Reservoirs: An Integrated Approach to Eutrophication."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111202652/http://www.unep.or.jp/ietc/Publications/techpublications/TechPub-11/ |date=2012-11-11 }} {{Cite web |url=http://www.unep.or.jp/ietc/Publications/techpublications/TechPub-11/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಜನವರಿ 13, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121111202652/http://www.unep.or.jp/ietc/Publications/techpublications/TechPub-11/ |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 11, 2012 |url-status=dead}} United Nations Environment Programme, Newsletter and Technical Publications. International Environmental Technology Centre. Ch.3.4 (2000).</ref> ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅದರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದು, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸವಕಳಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, [[:en: land degradation|ಭೂಮಿಯ ಅವನತಿಯನ್ನು]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಣ್ಣಿನ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಆಧಾರಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite journal|author1=Oglesby, R. T. |author2=Edmondson, W. T. |title=Control of Eutrophication|journal= Journal (Water Pollution Control Federation)|volume= 38|issue= 9 |year=1966|pages= 1452–1460|jstor=25035632}}</ref> ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೀರಿ ತಲುಪುವ ಜನರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಮೂಲವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ, ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳವರೆಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜಲಮೂಲಗಳ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20150111125613/http://dnr.state.md.us/bay/monitoring/limit/index.html Nutrient Limitation]. Department of Natural Resources, Maryland, U.S.</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]], ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದರೆ [[:en:Chesapeake Bay|ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ]]. ==ಹಿಮ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ== ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪೂರ್ವ ಷರತ್ತಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಎರಡು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿವೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇದು ಬಹಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒಳಹರಿವಿನ ಸರಳ ಹಿಮ್ಮುಖಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗಬಹುದು.<ref>{{Cite journal|last1=May|first1=L|last2=Olszewska|first2=J|last3=Gunn|first3=I D M|last4=Meis|first4=S|last5=Spears|first5=B M|date=2020|title=Eutrophication and restoration in temperate lakes|journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science|volume=535|issue=1|pages=012001|doi=10.1088/1755-1315/535/1/012001|bibcode=2020E&ES..535a2001M|s2cid=225481650|issn=1755-1307|doi-access=free}}</ref> ಏಕೆಂದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಿರ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿವೆ. ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಟೆಡ್ ಸರೋವರಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅನೇಕವೇಳೆ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. [[:en:environmental remediation|ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ]], ಪೋಷಕಾಂಶ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು [[:en:biofiltration|ಜೈವಿಕ ಶೋಧನೆಯನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಜೀವಂತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪಟ್ಟಿಗಳು, [[:en: riparian|ನದಿಪಾತ್ರದ]] ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೊಳಗಳು ಸೇರಿವೆ. ===ಪಾಚಿ ಹೂಬಿಡುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ=== [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ವಾತಾವರಣದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್, ಮೈನೆ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಾಧನವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Lake Erie Harmful Algal Bloom Forecast |url=https://coastalscience.noaa.gov/science-areas/habs/hab-forecasts/lake-erie/ |website=NCCOS |publisher=NOAA |access-date=12 February 2024}}</ref> ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಊಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾಗಿ ಬಾಧಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೂವುಗಳ ತೀವ್ರತೆ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪಥವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹಗಳಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಹೂವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=HAB Forecasts |url=https://coastalscience.noaa.gov/science-areas/habs/hab-forecasts/ |access-date=2024-11-04 |website=NCCOS Coastal Science Website |language=en-US}}</ref> ===ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೈವಿಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ=== ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೈವಿಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೈವಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು [[:en: shellfish|ಶೆಲ್ಫಿಶ್]] ಮತ್ತು [[ :en:seaweed|ಕಡಲಕಳೆ]] ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೋಷಕಾಂಶ ಜೈವಿಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಕೊಯ್ಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Nutrient Bioextraction Overview|url=http://longislandsoundstudy.net/issues-actions/water-quality/nutrient-bioextraction-overview/|access-date=March 22, 2018|publisher=Long Island Sound Study partnership|location=Stamford, CT|archive-date=October 6, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171006062352/http://longislandsoundstudy.net/issues-actions/water-quality/nutrient-bioextraction-overview/|url-status=live}}</ref> ====ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಲ್ಫಿಶ್==== [[File:Mussels at Strawberry Rocks PC013145.JPG|thumb|ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೈವಿಕ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪಾಚಿಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.|231x231px]] ಸಿಂಪಿ ದಿಬ್ಬಗಳಿಂದ [[ಸಾರಜನಕ|ಸಾರಜನಕವನ್ನು]] ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶ ವ್ಯಾಪಾರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಂತೆಯೇ ಸಾರಜನಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸಿಂಪಿಗಳು [[ನದೀಮುಖ|ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಾರಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಸಿಂಪಿಗಳು ಜಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅನುಸರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|last=Kroeger|first=Timm|year=2012|title=Dollars and Sense: Economic Benefits and Impacts from two Oyster Reef Restoration Projects in the Northern Gulf of Mexico|url=http://www.nature.org/ourinitiatives/regions/northamerica/oyster-restoration-study-kroeger.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002313/http://www.nature.org/ourinitiatives/regions/northamerica/oyster-restoration-study-kroeger.pdf|archive-date=March 4, 2016|access-date=May 29, 2013|publisher=The Nature Conservancy}}</ref> ಸಿಂಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೆಲ್‌ಗಳು ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾರಜನಕದ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಫಿಲ್ಟರ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೀಕ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book| vauthors = Newell RI, Fisher TR, Holyoke RR, Cornwell JC |title=The Comparative Roles of Suspension Feeders in Ecosystems | volume = 47 |publisher=Springer|year=2005| veditors = Dame R, Olenin S |edition=NATO Science Series IV: Earth and Environmental Sciences|location=Netherlands|pages=93–120|contribution=Influence of eastern oysters on nitrogen and phosphorus regeneration in Chesapeake Bay, USA}}</ref><ref>{{cite book| vauthors = Grabowski JH, Petersen CM |title=Restoring oyster reefs to recover ecosystem services|publisher=Elsevier-Academic Press|year=2007| veditors = Cuddington K, Byers JE, Wilson WG, Hastings A |edition=Ecosystem Engineers: Concepts, Theory and Applications|location=Amsterdam|pages=281–298}}</ref><ref>{{cite web|year=2010|title=International Workshop on Bioextractive Technologies for Nutrient Remediation Summary Report|url=http://www.nefsc.noaa.gov/nefsc/publications/|publisher=US Dept Commerce, Northeast Fish Sci Cent Ref Doc. 10-19; 12 p. Available from: National Marine Fisheries Service, 166 Water Street, Woods Hole, MA 02543-1026|vauthors=Rose JM, Tedesco M, Wikfors GH, Yarish C|access-date=February 15, 2022|archive-date=October 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029030853/https://www.nefsc.noaa.gov/nefsc/publications/|url-status=live}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ಕೊಯ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.<ref>Burkholder, JoAnn M. and Sandra E. Shumway. (2011) "Bivalve shellfish aquaculture and eutrophication", in ''Shellfish Aquaculture and the Environment''. Ed. Sandra E. Shumway. John Wiley & Sons, {{ISBN|0-8138-1413-8}}.</ref> ಹೂಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳಬಹುದು ಅಥವಾ [[:en: denitrification|ಡಿನೈಟ್ರೀಕರಣದ]] ಮೂಲಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಡ್ ಲಿಂಡಾಲ್ ಮತ್ತು ಇತರರು [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ :en:mussels |ಮಸೆಲ್‍ಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{Cite journal|last1=Kaspar|first1=H. F.|last2=Gillespie|first2=P. A.|last3=Boyer|first3=I. C.|last4=MacKenzie|first4=A. L.|year=1985|title=Effects of mussel aquaculture on the nitrogen cycle and benthic communities in Kenepuru Sound, Marlborough Sounds, New Zealand|url=https://archive.org/details/sim_marine-biology_1985-02_85_2/page/127|journal=Marine Biology|volume=85|issue=2|pages=127–136|doi=10.1007/BF00397431|bibcode=1985MarBi..85..127K |s2cid=83551118}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Newell|first1=R. I. E.|last2=Cornwell|first2=J. C.|last3=Owens|first3=M. S.|year=2002|title=Influence of simulated bivalve biodeposition and microphytobenthos on sediment nitrogen dynamics: A laboratory study|journal=Limnology and Oceanography|volume=47|issue=5|pages=1367–1379|bibcode=2002LimOc..47.1367N|doi=10.4319/lo.2002.47.5.1367|doi-access=free}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ]], ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಲ್ಫಿಶ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Lindahl|first1=O.|last2=Hart|first2=R.|last3=Hernroth|first3=B.|last4=Kollberg|first4=S.|last5=Loo|first5=L. O.|last6=Olrog|first6=L.|last7=Rehnstam-Holm|first7=A. S.|last8=Svensson|first8=J.|last9=Svensson|first9=S.|last10=Syversen|first10=U.|year=2005|title=Improving marine water quality by mussel farming: A profitable solution for Swedish society|url=http://www.aquacircle.org/images/pdfdokumenter/efterret07/ambi3402_131-138.pdf|journal=Ambio|volume=34|issue=2|pages=131–138|citeseerx=10.1.1.589.3995|doi=10.1579/0044-7447-34.2.131|pmid=15865310|bibcode=2005Ambio..34..131L |s2cid=25371433|access-date=November 1, 2017|archive-date=September 22, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922011833/http://www.aquacircle.org/images/pdfdokumenter/efterret07/ambi3402_131-138.pdf|url-status=live}}</ref><ref>Brumbaugh, R.D. et al. (2006). [http://www.conservationgateway.org/Files/Pages/practitioner%E2%80%99s-guide-desi.aspx A Practitioners Guide to the Design and Monitoring of Shellfish Restoration Projects: An Ecosystem Services Approach] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130701024305/http://www.conservationgateway.org/Files/Pages/practitioner%E2%80%99s-guide-desi.aspx |date=July 1, 2013 }}. The Nature Conservancy, Arlington, VA.</ref> ====ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡಿನ ಕೃಷಿ==== ಸಾರಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ. [[:en:Seaweed aquaculture|ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡಿನ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು]] ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Kim |first1=Jang K. |last2=Kraemer |first2=George P. |last3=Yarish |first3=Charles |date=2014 |title=Field scale evaluation of seaweed aquaculture as a nutrient bioextraction strategy in Long Island Sound and the Bronx River Estuary |url=https://archive.org/details/sim_aquaculture_2014-09-20_433/page/148 |journal=Aquaculture |volume=433 |pages=148–156 |bibcode=2014Aquac.433..148K |doi=10.1016/j.aquaculture.2014.05.034}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kroeger |first1=Timm |date=May 2012 |title=Dollars and Sense: Economic Benefits and Impacts from two Oyster Reef Restoration Projects in the Northern Gulf of Mexico |url=https://www.conservationgateway.org/Files/Pages/dollars-and-sense-economi.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803151420/http://www.conservationgateway.org/Files/Pages/dollars-and-sense-economi.aspx |archive-date=August 3, 2020 |access-date=July 29, 2020 |website=The Nature Conservancy}}</ref> ಕೆಲ್ಪ್‌ನಂತಹ ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡು [[ರಂಜಕ]] ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಸಹ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಲುಷಿತ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Duarte|first1=Carlos M.|last2=Wu|first2=Jiaping|last3=Xiao|first3=Xi|last4=Bruhn|first4=Annette|last5=Krause-Jensen|first5=Dorte|date=April 12, 2017|title=Can Seaweed Farming Play a Role in Climate Change Mitigation and Adaptation?|journal=Frontiers in Marine Science|volume=4|page=100 |doi=10.3389/fmars.2017.00100|doi-access=free|bibcode=2017FrMaS...4..100D |hdl=10754/623247|hdl-access=free}}</ref> ಕೆಲವು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡುಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ<ref>{{Cite web|url=https://e360.yale.edu/features/new_breed_of_ocean_farmer_aims_to_revive_global_seas|title=Can We Save the Oceans By Farming Them?|website=Yale E360|access-date=March 8, 2019|archive-date=October 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019150923/https://e360.yale.edu/features/new_breed_of_ocean_farmer_aims_to_revive_global_seas|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಎನ್, ಪಿ, ಸಿಒ೨ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಒ೨ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Xiao|first1=X.|last2=Agusti|first2=S.|last3=Lin|first3=F.|last4=Li|first4=K.|last5=Pan|first5=Y.|last6=Yu|first6=Y.|last7=Zheng|first7=Y.|last8=Wu|first8=J.|last9=Duarte|first9=C. M.|year=2017|title=Nutrient removal from Chinese coastal waters by large-scale seaweed aquaculture|journal=Scientific Reports|volume=7|pages=46613|bibcode=2017NatSR...746613X|doi=10.1038/srep46613|pmc=5399451|pmid=28429792}}</ref> ಇದು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation|last=Duarte|first=Carlos M.|title=Coastal eutrophication research: A new awareness |date=2009|work=Eutrophication in Coastal Ecosystems|pages=263–269|publisher=Springer Netherlands|doi=10.1007/978-90-481-3385-7_22|isbn=978-90-481-3384-0}}</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಜೊಂಡಿನ ಕೃಷಿಯು [[:en: coastal waters|ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ]] ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ===ಜಿಯೋ-ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್=== [[File:Application of a phosphorus sorbent to a lake - The Netherlands.jpg|thumb|ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಸೋರ್ಬೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು - [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]].]] ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[:en: hypoxia|ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ]] / ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ತಂತ್ರವೆಂದರೆ: ಸಂಕುಚಿತ ಗಾಳಿಯ ನೇರ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು, ಇದು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] [[ :en:Manchester Ship Canal|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಹಡಗು ಕಾಲುವೆಯ]] [[:en:Salford Docks|ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ ಡಾಕ್ಸ್]] ಪ್ರದೇಶದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url= http://www.mangeogsoc.org.uk/egm/5_1.pdf|access-date=December 11, 2007|date=August 21, 2003|title= Exploring Greater Manchester&nbsp;– a fieldwork guide: The fluvioglacial gravel ridges of Salford and flooding on the River Irwell|author= Hindle, P.|publisher=Manchester Geographical Society}} p. 13</ref> ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕೊಳಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿಗೆ, ಪಂಪ್ ಗಾಳಿಯಾಡುವಿಕೆಯು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://thefishsite.com/articles/pond-aeration | title=Pond Aeration | date=April 10, 2006 }}</ref> ===ರಂಜಕದ ರಾಸಾಯನಿಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ=== [[ರಂಜಕ|ರಂಜಕವನ್ನು]] ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite journal|doi=10.1021/es5036267|pmid=25137490|title=Geo-Engineering in Lakes: A Crisis of Confidence?|journal=Environmental Science & Technology|volume=48|issue=17|pages=9977–9979|year=2014|last1=Spears|first1=Bryan M.|last2=Maberly|first2=Stephen C.|last3=Pan|first3=Gang|last4=MacKay|first4=Ellie|last5=Bruere|first5=Andy|last6=Corker|first6=Nicholas|last7=Douglas|first7=Grant|last8=Egemose|first8=Sara|last9=Hamilton|first9=David|last10=Hatton-Ellis|first10=Tristan|last11=Huser|first11=Brian|last12=Li|first12=Wei|last13=Meis|first13=Sebastian|last14=Moss|first14=Brian|last15=Lürling|first15=Miquel|last16=Phillips|first16=Geoff|last17=Yasseri|first17=Said|last18=Reitzel|first18=Kasper|bibcode=2014EnST...48.9977S|url=http://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9551|access-date=September 8, 2020|archive-date=October 21, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021121418/http://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9551|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.5268/IW-4.4.769|title=Geoengineering in lakes: Welcome attraction or fatal distraction?|journal=Inland Waters|volume=4|issue=4|pages=349–356|year=2014|last1=MacKay|first1=Eleanor|last2=Maberly|first2=Stephen|last3=Pan|first3=Gang|last4=Reitzel|first4=Kasper|last5=Bruere|first5=Andy|last6=Corker|first6=Nicholas|last7=Douglas|first7=Grant|last8=Egemose|first8=Sara|last9=Hamilton|first9=David|last10=Hatton-Ellis|first10=Tristan|last11=Huser|first11=Brian|last12=Li|first12=Wei|last13=Meis|first13=Sebastian|last14=Moss|first14=Brian|last15=Lürling|first15=Miquel|last16=Phillips|first16=Geoff|last17=Yasseri|first17=Said|last18=Spears|first18=Bryan|bibcode=2014InWat...4..349M |hdl=10072/337267|s2cid=55610343|hdl-access=free}}</ref> ಹಲವಾರು ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಸೋರ್ಬೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, [[:en: alum |ಅಲ್ಯೂಮ್]] ([[:en:aluminium sulfate|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್]]<ref>{{cite web|url=http://www.dnr.state.wi.us/org/water/fhp/papers/alum_brochure.pdf |title=Wisconsin Department of Natural Resources |access-date=August 3, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091128030217/http://www.dnr.state.wi.us/org/water/fhp/papers/alum_brochure.pdf |archive-date=November 28, 2009 }}</ref>) ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಸೋರ್ಬೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಲಮೂಲದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸರೋವರದ ತಳಕ್ಕೆ ಮುಳುಗಿ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಂತಹ ಸೋರ್ಬೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಗಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[:en: Phoslock|ಫಾಸ್ಲಾಕ್]] ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ).<ref>{{Cite journal|doi=10.1007/s10452-016-9575-2|title=Guiding principles for the development and application of solid-phase phosphorus adsorbents for freshwater ecosystems|journal=Aquatic Ecology|volume=50|issue=3|pages=385–405|year=2016|last1=Douglas|first1=G. B.|last2=Hamilton|first2=D. P.|last3=Robb|first3=M. S.|last4=Pan|first4=G.|last5=Spears|first5=B. M.|last6=Lurling|first6=M.|bibcode=2016AqEco..50..385D |hdl=10072/406333 |s2cid=18154662|url=http://irep.ntu.ac.uk/id/eprint/27767/1/PubSub5337_Pan.pdf|access-date=December 15, 2019|archive-date=September 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919184710/http://irep.ntu.ac.uk/id/eprint/27767/1/PubSub5337_Pan.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1016/J.WATRES.2016.03.035|pmid=27039034|title=Editorial – A critical perspective on geo-engineering for eutrophication management in lakes|journal=Water Research|volume=97|pages=1–10|year=2016|last1=Lürling|first1=Miquel|last2=MacKay|first2=Eleanor|last3=Reitzel|first3=Kasper|last4=Spears|first4=Bryan M.|bibcode=2016WatRe..97....1L |url=http://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/513724/1/N513724PP.pdf|access-date=December 15, 2019|archive-date=July 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731023813/http://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/513724/1/N513724PP.pdf|url-status=live}}</ref> ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ರಂಜಕದ ಕಡಿತದಲ್ಲಿ ಅಲುಮ್ ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ೧೧೪ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳನ್ನು]] ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ, ಆಲಂ ೧೧ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಂಜಕವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite journal |doi=10.1016/j.watres.2015.06.051|pmid=26250754|title=Longevity and effectiveness of aluminum addition to reduce sediment phosphorus release and restore lake water quality|journal=Water Research|volume=97|pages=122–132|year=2016|last1=Huser|first1=Brian J.|last2=Egemose|first2=Sara|last3=Harper|first3=Harvey|last4=Hupfer|first4=Michael|last5=Jensen|first5=Henning|last6=Pilgrim|first6=Keith M.|last7=Reitzel|first7=Kasper|last8=Rydin|first8=Emil|last9=Futter|first9=Martyn|bibcode=2016WatRe..97..122H |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1016/j.watres.2013.08.019|pmid=24041525|title=Controlling eutrophication by combined bloom precipitation and sediment phosphorus inactivation|journal=Water Research|volume=47|issue=17|pages=6527–6537|year=2013|last1=Lürling|first1=Miquel|last2=Oosterhout|first2=Frank van|bibcode=2013WatRe..47.6527L }}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1080/10402381.2016.1265618|title=Attempted management of cyanobacteria by Phoslock (Lanthanum-modified clay) in Canadian lakes: Water quality results and predictions|journal=Lake and Reservoir Management|volume=33|issue=2|pages=163–170|year=2017|last1=Nürnberg|first1=Gertrud K.|bibcode=2017LRMan..33..163N |s2cid=89762486}}</ref><ref>{{Cite journal |doi=10.1080/10402381.2016.1263693|title=Nine years of phosphorus management with lanthanum modified bentonite (Phoslock) in a eutrophic, shallow swimming lake in Germany|journal=Lake and Reservoir Management|volume=33|issue=2|pages=119–129|year=2017|last1=Epe|first1=Tim Sebastian|last2=Finsterle|first2=Karin|last3=Yasseri|first3=Said|bibcode=2017LRMan..33..119E |s2cid=90314146}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kennedy |first1=Robert H. |last2=Cook |first2=G. Dennis |title=Control of Lake Phosphorus with Aluminum Sulfate: Dose Determination and Application Techniques |date=June 1982 |url=https://doi.org/10.1111/j.1752-1688.1982.tb00005.x |journal=Journal of the American Water Resources Association |volume=18 |issue=3 |pages=389–395 |doi=10.1111/j.1752-1688.1982.tb00005.x |bibcode=1982JAWRA..18..389K |issn=1093-474X}}</ref> ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ (ಆಳವಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ೨೧ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ೫.೭ ವರ್ಷಗಳು), ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸರೋವರಗಳೊಳಗಿನ ರಂಜಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಲುಮ್ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite book |last1=Huser |first1=Brian J. |last2=Egemose |first2=Sara |last3=Harper |first3=Harvey |last4=Hupfer |first4=Michael |last5=Jensen |first5=Henning |last6=Pilgrim |first6=Keith M. |last7=Reitzel |first7=Kasper |last8=Rydin |first8=Emil |last9=Futter |first9=Martyn |date=2016 |title=Longevity and effectiveness of aluminum addition to reduce sediment phosphorus release and restore lake water quality |location=[[Fjärdingen]] |publisher=Uppsala universitet, Limnologi Uppsala universitet |oclc=1233676585 }}</ref> ಆಳವಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಾಹ್ಯ ರಂಜಕದ ಭಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲುಮ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>Cooke, G. D., Welch, E. B., Martin, A. B., Fulmer, D. G., Hyde, J. B., & Schrieve, G. D. (1993). Effectiveness of Al, Ca, and Fe salts for control of internal phosphorus loading in shallow and deep lakes. ''Hydrobiologia'', ''253''(1), 323-335.</ref> ಫಿನ್ನಿಷ್ ರಂಜಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕ್ರಮಗಳು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Räike|first1=A.|last2=Pietiläinen|first2=O. -P.|last3=Rekolainen|first3=S.|last4=Kauppila|first4=P.|last5=Pitkänen|first5=H.|last6=Niemi|first6=J.|last7=Raateland|first7=A.|last8=Vuorenmaa|first8=J.|year=2003|title=Trends of phosphorus, nitrogen and chlorophyll a concentrations in Finnish rivers and lakes in 1975–2000|journal=Science of the Total Environment|volume=310|issue=1–3|pages=47–59|bibcode=2003ScTEn.310...47R|doi=10.1016/S0048-9697(02)00622-8|pmid=12812730}}</ref> ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ೯೦% ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೂ, ಕೆಲವು ಉದ್ದೇಶಿತ ಬಿಂದು ಮೂಲಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:Biogeochemical cycle|ಜೈವಿಕ ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರ]] - ಭೂಮಿಯ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕವಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾರ್ಗ. * [[:en:Ecological Quality Ratio|ಪರಿಸರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅನುಪಾತ]] - ನಿರ್ದೇಶನ * [[:en:Effluent |ತ್ಯಾಜ್ಯ]] - ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೊಳಚೆನೀರನ್ನು ನದಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ * [[:en:Nitrogen cycle|ಸಾರಜನಕ ಚಕ್ರ]] - ಜೈವಿಕ ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[:en:Trophic state index|ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]] - ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀರಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಳತೆ. * [[:en:Upland and lowland (freshwater ecology)|ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ (ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ)]] - ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಗಳು. * [[:en:Water Framework Directive|ಜಲ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿರ್ದೇಶನ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://initrogen.org/ International Nitrogen Initiative] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Interwikineeded}} saj4wdk446z4zdxf7spfe9uajmqn2lj 0 133429 1430477 1337412 2026-09-26T17:14:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430477 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Oscar Wilde portrait by Napoleon Sarony - albumen.jpg|thumb|1882ರಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್]] '''ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್''' (೧೮೫೪-೧೯೦೦) ಒಬ್ಬ ಐರಿಷ್ ಕವಿ, ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಕಾರ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಡಬ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಂಗಲ್ ಓ ಫ್ಲಾಹರ್ಟಿ ವಿಲ್ಸ್‌ವೈಲ್ಡ್ ಎಂಬುದು ಇವನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು. ವಾಗ್ಮಿತೆ ಹಾಗೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲದಿಂದ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸೇರಿದ. ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಅಗಾಧವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಬೇಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದ. ''ದ ಹ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಟೇಲ್ಸ್'' (೧೮೮೮) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇವನ ನಿಜವಾದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭೆ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ''ಪಿಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೇ'' (೧೮೯೦) ಇವನ ಏಕಮಾತ್ರ ಕಾದಂಬರಿ. ನೀತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ದು. ಒಂದು ದೈವಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ''ಲೇಡಿ ವಿಂಡರ್ಮರ್ಸ್ ಫ್ಯಾನ್'' (೧೮೯೨), ''ಎ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ನೋ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್'' (೧೮೯೩), ''ಎನ್ ಐಡಿಯಲ್ ಹಸ್ಬೆಂಡ್'' (೧೮೯೫) ಇವನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು. ''ದಿ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್'' (೧೮೯೫) ಇವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವದ ಕೃತಿ. ಇವನ ನಾಟಕಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆಗಳಾಗಿವೆ. ''ದ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್'' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಪೊಳ್ಳುತನವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ. ಸಾಲೊಮೆ ಇವನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಏಕಾಂಕ. ಇದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈಸ್ತೆಟಿಕ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಎಂಬುದು ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನು ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ. ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಪೊಯಮ್ಸ್'' ಇವನ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಸಲಿಂಗ ರತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಪಾದನೆ ಮೇರೆಗೆ ಇವನು ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ''ದ ಬ್ಯಾಲೆಡ್ ಆಫ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಗೋಲ್'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನೂ ''ಡಿ ಪ್ರೊಫೆಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಬರೆದ. ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಟ್ಟು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಈತ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ. == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == === Historical societies === * [http://www.oscarwildesociety.co.uk/ The Oscar Wilde Society (UK)] === Historical notes === * [https://www.oldbaileyonline.org/browse.jsp?div=t18950520-425 Record of Wilde's indictment and conviction]&nbsp;– official [[Old Bailey]] website. * [https://web.archive.org/web/20090428024637/http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/wilde/wilde.htm Details including court transcriptions of the trials of Wilde] * [http://www.oscarwildeinamerica.org/ Oscar Wilde in America including The American Lecture Tour 1882] * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/newspapers/search?query=%22oscar%20wilde%22 References to Oscar Wilde in historic European newspapers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012125405/http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/newspapers/search?query=%22oscar%20wilde%22 |date=2017-10-12 }} * {{UK National Archives ID|F53010|Oscar_Wilde}} * Archival material at [https://web.archive.org/web/20180128074658/https://library.leeds.ac.uk/special-collections-explore/8483 Leeds University Library] * {{PM20|FID=pe/038708}} === Radio programmes === * {{In Our Time|Oscar Wilde|p00547m3|Oscar_Wilde}} === Online texts by Wilde === * [http://www.ucc.ie/celt/publishd.html#wilde Wilde texts] from [[University College Cork]], electronic texts, including a selection of his journalism * {{Gutenberg author |id =111}} * {{Internet Archive author |sname=Oscar Wilde}} * {{Librivox author |id = 114 }} * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/search?amode=start&author=Wilde%2c%20Oscar Works by Oscar Wilde] at [[The Online Books Page]] * {{OL author|OL20646A}} * [https://onemorelibrary.com/index.php/en/search-results/author/oscar-wilde-669 Works by Oscar Wilde] at One More Library *[https://hrc.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15878coll50 Oscar Wilde Papers] and [https://www.hrc.utexas.edu/research/guides/?guide=OscarWilde Research Guide] at the [[Harry Ransom Center]] * [http://oscarwildeinamerica.org/works/impressions-of-america.html "Impressions of America"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920133143/https://www.oscarwildeinamerica.org/works/impressions-of-america.html |date=2020-09-20 }} * [http://www.bl.uk/people/oscar-wilde Oscar Wilde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201007011406/https://www.bl.uk/people/oscar-wilde |date=2020-10-07 }} at the British Library === Images === * [https://web.archive.org/web/20181215121642/http://viewfinder.english-heritage.org.uk/search/reference.aspx?uid=51395&index=0&mainQuery=Oscar%20Wilde&searchType=all&form=home Historical Image of Ruskin Street]; Oscar Wilde was encouraged to carry out road improvements in this Oxfordshire village by the art critic John Ruskin * [http://oscarwildeinamerica.org/sarony/sarony-photographs.html The photographs of Oscar Wilde taken by Napoleon Sarony in New York, 1882 (complete).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129205748/https://www.oscarwildeinamerica.org/sarony/sarony-photographs.html |date=2021-01-29 }} * {{NPG name|04826|Oscar Wilde}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ವೈಲ್ಡ್‌, ಆಸ್ಕರ್}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] jn86ouibbxdif632t8qqwthaydm34px 0 136856 1430519 1430243 2026-09-27T08:46:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430519 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸಂಸ್ಥೆ|ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (ನಿ.)|ಸಂಸ್ಥೆಯ_ಹೆಸರು=ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (ನಿ.)|ಸಂಸ್ಥೆಯ_ಪ್ರಕಾರ=ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ|ಸ್ಥಳ=ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ}} [[ಚಿತ್ರ:FirstCityTowerWasteManagement.JPG|thumb| [[ಟೆಕ್ಸಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌]] [[ಹೂಸ್ಟನ್|ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಫಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಟವರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ.]] [[ಚಿತ್ರ:Waste_Management_Truck_Toronto.jpg|right|thumb|250x250px| ಒಂಟಾರಿಯೊದ [[ಟೊರಾಂಟೊ ನಗರ|ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿ]] ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ರಕ್.]] '''ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್''' ಅಮೆರಿಕದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ [[ಟೆಕ್ಸಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ]] [[ಹೂಸ್ಟನ್|ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಮೊದಲ ಸಿಟಿ ಟವರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>"[http://www.wm.com/wm/contact_corporate.asp Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812024821/http://www0.wm.com/wm/contact_corporate.asp |date=2020-08-12 }} {{Cite web |url=http://www0.wm.com/wm/contact_corporate.asp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812024821/http://www0.wm.com/wm/contact_corporate.asp |archive-date=2020-08-12 |url-status=bot: unknown}}." ''Waste Management, Inc''.</ref> 26,000 ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇವೆರಡು ಕಂಪನಿ ಸೇರಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ..<ref>Aseltine, McRea, Modi, Shukla, and Sullivan.</ref> == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * {{Official website|https://www.wm.com/us}} ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Finance links|name=Waste Management|symbol=WM|sec_cik=WM|yahoo=WM|google=WM}} {{Interwikineeded}} lym1hcnlh7c3mgysdqdxpddqyqy2tiy 0 143560 1430476 1336631 2026-09-26T16:48:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430476 wikitext text/x-wiki '''ಆದಿಲ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ರಶೀದ್''' (ಜನನ ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೮) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ]], ಇವರು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ]] ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಆಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೯ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ತಂಡದಲ್ಲಿ ರಶೀದ್ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/cricket/england-cricket-world-cup-player-ratings-how-every-star-fared-on-the-road-to-glory-a4189706.html|title=England Cricket World Cup player ratings: How every star fared on the road to glory|website=Evening Standard|access-date=15 July 2019}}</ref> ಹಿಂದೆ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆಟಗಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯಲಿರುವ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂರ್ಣ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೧೩ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. <ref name="Test">{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/902635.html|title=England tour of United Arab Emirates, 1st Test: England v Pakistan at Abu Dhabi, Oct 13-17, 2015|date=13 October 2015|work=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2015|publisher=ESPN Sports Media}}</ref> ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಆಗಿ, ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಇಸಿಬಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ರಶೀದ್ ಟೆರ್ರಿ ಜೆನ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. <ref name="ECB profile"/> ರಶೀದ್ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ಗೆ ಮೊದಲ-ತಂಡದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮೂರನೇ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಮೂಲದ ಏಷ್ಯನ್, <ref> {{Cite news|url=http://observer.guardian.co.uk/sport/story/0,,1827135,00.html|title=Rashid leads way for Yorkshire Asians|last=Christopher|first=Lyles|date=23 July 2006|work=[[The Observer]]|access-date=12 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070602103910/http://observer.guardian.co.uk/sport/story/0%2C%2C1827135%2C00.html|archive-date=2 June 2007|publisher=Guardian News and Media Limited|location=London|quote=For the record, Ismail Dawood, who was born in Dewsbury, made his championship debut for Yorkshire in 2004, having already represented three other counties, while Ajmal Shahzad, then 18, played one-day cricket for the first team in the same season.}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ]] ಮೂಲದ ಮೊದಲಿಗ. <ref name="ECB profile"/> 2006 ರಲ್ಲಿ, ಇಸಿಬಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೋಚ್ ಡೇವಿಡ್ ಪಾರ್ಸನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವ ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. <ref name="Spinning into the spotlight">{{Cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/england/content/story/256072.html|title=Spinning into the spotlight|last=McGlashan|first=Andrew|date=9 August 2006|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=12 May 2007}}</ref> ರಶೀದ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ODI ಮತ್ತು T20I ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಕೆಟ್ ಟೇಕರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕ ಇಯಾನ್ ಮೋರ್ಗನ್ ಅವರು ODIಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಬಲ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://m.cricbuzz.com/cricket-news/106900/fortunate-to-win-high-scoring-game-eoin-morgan-england-cricket-jos-buttler|title=Rashid is a strong asset for England:Morgan|website=Cricbuzz|access-date=28 February 2019}}</ref> == ಹಿನ್ನೆಲೆ == ರಶೀದ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನ ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರು. <ref name="ECB profile">{{Cite web|url=http://www.ecb.co.uk/stats/player-profiles/biography?id=3899&name=adil-rashid|title=Adil Rashid|publisher=[[England and Wales Cricket Board|ECB]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611213503/http://www.ecb.co.uk/stats/player-profiles/biography?id=3899&name=adil-rashid|archive-date=11 June 2015|access-date=11 June 2015}}</ref> ಅವರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಮೊಯಿನ್ ಅಲಿಯಂತೆ, <ref>{{Cite news|url=https://www.standard.co.uk/sport/cricket/moeen-ali-interview-the-england-star-on-backing-alastair-cook-boos-in-birmingham-and-wearing-save-9793027.html|title=Moeen Ali interview: The England star on backing Alastair Cook, boos in Birmingham and wearing Save Gaza wristbands|date=14 October 2014|work=Evening Standard|access-date=18 October 2015}}</ref> ಅವರು ಮಿರ್ಪುರಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ|ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/scyldberry/2342493/Yorkshire-slowly-skittles-its-traditional-mould.html|title=Yorkshire slowly skittles its traditional mould|date=6 August 2006|work=The Telegraph|access-date=18 October 2015}}</ref> ಅವರ ಸಹೋದರರಾದ ಹರೂನ್ ಮತ್ತು ಅಮರ್ ಕೂಡ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/1628275.Brothers_hoping_to_join_the_county_set/|title=Brothers hoping to join the county set|last=Marshall|first=Bill|date=19 August 2007|work=Bradford Telegraph and Argus|access-date=13 March 2019}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭರವಸೆ === ರಶೀದ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು: ಜೆನ್ನರ್ ಅವರನ್ನು ೧೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು, <ref name="Spinning into the spotlight"/> ಮತ್ತು ಜುಲೈ ೨೦೦೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ೧೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಯುವ) ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ೬ -೧೩ ಗಳಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82850.html|title=Sheffield United v Yorkshire Academy in 2005|publisher=CricketArchive|access-date=12 May 2007}}</ref> ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರು ೧೭ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ಕೌಂಟಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅಂಡರ್-೧೭s ಗೆ ಅವರ ಚೆಷೈರ್ ಸಮಾನರ ವಿರುದ್ಧ ೧೧೧ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82889.html|title=Yorkshire Cricket Board Under-17s v Cheshire Cricket Board Under-17s in 2005|publisher=CricketArchive|access-date=12 May 2007}}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಎರಡನೇ XI ಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು, ಸತತ ನಾಲ್ಕು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. <ref name="Spinning into the spotlight"/> ಈ ಫಾರ್ಮ್, [[ಡ್ಯಾರನ್ ಲೇಮನ್|ಡ್ಯಾರೆನ್ ಲೆಹ್ಮನ್‌ಗೆ]] ಕರು ಗಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. === ೨೦೦೬: ಕೌಂಟಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಮತ್ತು ಯುವ ಟೆಸ್ಟ್ === ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ [[ಡ್ಯಾರನ್ ಲೇಮನ್|ಡ್ಯಾರೆನ್ ಲೆಹ್ಮನ್‌ಗೆ]] ಬದಲಿಯಾಗಿ ಸ್ಕಾರ್ಬರೋದ ನಾರ್ತ್ ಮೆರೈನ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ವಿಕ್‌ಷೈರ್ ವಿರುದ್ಧ ರಶೀದ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾರ್ವಿಕ್‌ಷೈರ್‌ನ ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಸೀಳಲು ಮತ್ತು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ೬ /೬೬ ರ ಭವ್ಯವಾದ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/85/85803.html|title=Yorkshire v Warwickshire in 2006|publisher=CricketArchive|access-date=12 May 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/254122.html|title=Debutant Rashid spins Yorkshire fine victory {{!}} Cricket|date=21 July 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2008}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8052/scorecard/225042/yorkshire-vs-birmingham-bears-county-championship-division-one-2006|title=County Championship Division One at Scarborough, Jul 19-21 2006 {{!}} Match Summary|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ನಂತರ [[ಭಾರತದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತ ಅಂಡರ್-೧೯]] ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಗಾಗಿ ರಶೀದ್ ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಂಡರ್-೧೯ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/251578.html|title=Chopra handed Under-19 captaincy {{!}} Cricket|date=27 June 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಅವರು ೧೩ ಮತ್ತು ೨೩ ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/england/engine/match/239927.html|title=England Under-19s v India Under-19s at Canterbury, Jul 26–29, 2006|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=12 May 2007}}</ref> ಟೌಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೧೪ ಮತ್ತು ೪೮ ರನ್ ಗಳಿಸಿ ೮ /೧೫೭ ಮತ್ತು ೨ /೪೫ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲ ಆಲ್-ರೌಂಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/england/engine/match/239928.html|title=England Under-19s v India Under-19s at Taunton, Aug 1–4, 2006|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=12 May 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/255457.html|title=Rashid leads England fightback {{!}} Cricket|date=2 August 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/255527.html|title=Rashid's allround heroics give England the edge {{!}} Cricket|date=3 August 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/255620.html|title=Rashid and Chopra star again in stalemate {{!}} Cricket|date=4 August 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/14595/scorecard/239928/england-under-19s-vs-india-under-19s-2nd-youth-test-india-under-19s-tour-of-england-2006|title=2nd Youth Test, India Under-19s tour of England at Taunton, Aug 1-4 2006 {{!}} Match Summary|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಅವರು ಶೆನ್ಲಿಯ ಡೆನಿಸ್ ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು, ಕೇವಲ ಮೂರು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೫ ಮತ್ತು ೧೨ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://content-uk.cricinfo.com/england/engine/match/239929.html|title=England Under-19s v India Under-19s at Shenley, Aug 6–9, 2006|publisher=[[Cricinfo]]|access-date=12 May 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/14595/scorecard/239929/england-under-19s-vs-india-under-19s-3rd-youth-test-india-under-19s-tour-of-england-2006|title=3rd Youth Test, India Under-19s tour of England at Shenley, Aug 6-9 2006 {{!}} Match Summary|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ, ಅವರು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref name="Player Oracle">{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/cgi-bin/ask_the_player_oracle.cgi?playernumber=88341|title=Player Oracle|publisher=CricketArchive|access-date=12 May 2007}}</ref> ಅವರು ಸ್ಕಾರ್ಬರೋ <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/258360.html|title=Goodwin blasts century for Sussex {{!}} Cricket|date=1 September 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8052/scorecard/225060/yorkshire-vs-middlesex-county-championship-division-one-2006|title=County Championship Division One at Scarborough, Aug 30 - Sep 2 2006 {{!}} Match Summary|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ೪/೯೬ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೆಡಿಂಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ಶೈರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರೇಗ್ ವೈಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೩೦ ರ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಕೆಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ೬೩ ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಅರ್ಧಶತಕ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಶೈರ್‌ನ ಬಾಲವನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ೪೨/೩ ರಿಂದ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಅನ್ನು ರಂಧ್ರದಿಂದ ಅಗೆಯಿರಿ. <ref>{{Cite web|url=http://cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/86/86060.html|title=Yorkshire v Nottinghamshire in 2006|publisher=CricketArchive|access-date=12 May 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/259514.html|title=Lancashire frustrated by plodding Durham {{!}} Cricket|date=13 September 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/259758.html|title=Cork special boost Lancashire {{!}} Cricket|date=16 September 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013172421/http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/259758.html|archive-date=13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8052/scorecard/225067/yorkshire-vs-nottinghamshire-county-championship-division-one-2006|title=County Championship Division One at Leeds, Sep 13-16 2006 {{!}} Match Summary|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಯುವ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಭಿನ್ನ ಪಂದ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯು ನಡೆಸಿದ ಎರಡು-ದಿನದ "ಸ್ಪಿನ್ ಪಂದ್ಯ" ದಲ್ಲಿ ರಶೀದ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/258416.html|title=Youngsters set for 'spin match' {{!}} Cricket|date=2 September 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> === ೨೦೦೭: ವರ್ಷದ ಯುವ ಆಟಗಾರ === ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಶೀದ್ ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ <ref name="ECB profile"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/countycricket/content/story/273887.html|title=Rashid on the mend {{!}} Cricket|date=25 December 2006|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಒತ್ತಡದ ಮುರಿತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಂಡರ್-19 ರ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಅವರು 2006-07 ರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವಷ್ಟು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/274842.html|title=Yardy handed England A captaincy {{!}} Cricket|date=2 January 2007|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref> ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ ಜೇಸನ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ಪಿ ಅವರು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. <ref name="gillespie">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/284948.html|title=Gillespie tips Rashid for international stardom {{!}} Cricket|date=12 March 2007|website=ESPNcricinfo|access-date=13 October 2018}}</ref>   ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] sbjjbaxbgcvbdhr1oe9swrj67snubq8 0 144237 1430480 1342376 2026-09-26T19:40:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430480 wikitext text/x-wiki '''ಕಿರಣ್ ಮನ್ರಾಲ್''' (ಜನನ ೧೯೭೧) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕಿ. [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]] ಮೂಲದವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಯಾದ ''ದಿ ರಿಲಕ್ಟಂಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್'' ಅನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. <ref name="rdb">{{Cite web|url=http://thereluctantdetectivebook.blogspot.fr/p/born-on-june-22-1971-in-mumbai.html|title=About Kiran Manral|publisher=thereluctantdetectivebook|language=|access-date=3 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.writerstory.com/kiran-manral-interview-karmic-kids-book/|title=Kiran Manral Interview - Karmic Kids Book|publisher=WriterStory|language=|access-date=3 November 2016}} {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ಕಾರ್ಮಿಕ್ ಕಿಡ್ಸ್'' (೨೦೧೫) ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಕೃತಿ, ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅನುಬವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೋಷಕರ ಪರಿಚಯವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/Book-Review-Karmic-Kids/articleshow/50341138.cms|title=Book Review: Karmic Kids|date=27 December 2015|work=The Times of India|access-date=3 November 2016}}</ref> ಮನ್ರಾಲ್ ಅವರು ಭಾರತ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆಯಾಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವಿಪತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://oneandahalfminutes.com/calcuttascape/kiran-manral/|title=Kiran Manral|publisher=One and a Half Minutes|language=|access-date=3 November 2016|archive-date=4 ನವೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104012001/https://oneandahalfminutes.com/calcuttascape/kiran-manral/|url-status=dead}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ೨೨ ಜೂನ್ ೧೯೭೧ ರಂದು [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ ಮನ್ರಾಲ್ ಮುಂಬೈನ ಡುರುಲೋ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದ್ಯಾಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಬಾಯಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಪಿರೈಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಡಿಎಸ್‌ಜೆ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ನ೦ತರ ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ಮತ್ತು ''ಕಾಸ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ'' ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದರು. ೨೦೦೫ ರಿಂದ ಬ್ಲಾಗರ್ "ಥರ್ಟಿಸಿಕ್ಸಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿಂಗ್" ಮತ್ತು "ಕಾರ್ಮಿಕಿಡ್ಸ್" ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಎರಡನ್ನೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="rdb"/> <ref>{{Cite web|url=https://memsahibinindia.com/2016/06/11/the-people-of-india-kiran-manral/|title=People of India - Kiran Manral|date=11 June 2016|publisher=Memshahib in India|language=|access-date=4 November 2016|archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161105032242/https://memsahibinindia.com/2016/06/11/the-people-of-india-kiran-manral/|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ಅವರು ತಾಯ್ತನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.idiva.com/author/kiran-manral/1964|title=Kiran Manral|publisher=iDIVA|language=|access-date=4 November 2016}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ತಿರುಗಿದರು, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ರಿಲಕ್ಟಂಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://thehungryreader.wordpress.com/2012/01/27/book-review-the-reluctant-detective-by-kiran-manral/|title=Book Review: The Reluctant Detective by Kiran Manral|publisher=The Hungary Reader|language=|access-date=4 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.womensweb.in/articles/reluctant-detective-book-review/|title=The Reluctant Detective|last=Datta, Unmana|publisher=Women's Web|language=|access-date=4 November 2016|archive-date=4 ನವೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104204741/http://www.womensweb.in/articles/reluctant-detective-book-review/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದ ''ಒನ್ಸ್ ಅಪಾನ್ ಎ ಕ್ರಶ್ವು ಕಚೇರಿ ಹುಡುಗಿ ನಿರಂತರ ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಓಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.'' ಮನ್ರಲ್ ತನ್ನ ''ಆಲ್ ಅಬೋರ್ಡ್'' (೨೦೧೫) ನಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕ್ರೂಸ್ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಣಯದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/book-launches/Book-Review-All-Aboard/articleshow/48854854.cms|title=Book Review: All Aboard|date=8 September 2015|work=The Times of India|access-date=4 November 2016}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಮನ್ರಲ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಕೃತಿ ''ಕಾರ್ಮಿಕ್ ಕಿಡ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹೆರಿಗೆಯಿಂದ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಾಯಂದಿರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/Book-review-Karmic-Kids/articleshow/50332331.cms|title=Book review: Karmic Kids|date=26 December 2015|work=The Times of India|access-date=4 November 2016}}</ref> [[ಹಿಮಾಲಯ|ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಆಕೆಯ ಕಾದಂಬರಿ, ''ದಿ ಫೇಸ್ ಅಟ್ ದಿ ವಿಂಡೋ'', ನಿಗೂಢ, ಮರೆಮಾಚುವ ಗುರುತುಗಳ ಗಾಢ ಸಂಸಾರದ ಕಥೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/Book-Review-Himalayan-Gothic-Haunted-lives-and-loves-in-the-hills/articleshow/51509508.cms|title=Book Review: Himalayan Gothic|date=22 March 2016|work=The Times of India|access-date=4 November 2016}}</ref> ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ, ''ಸೇವಿಂಗ್ ಮಾಯಾ'', ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಸ್ಯಾಬೋಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ UK ಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.lounge-books.com/award-winners-we-lov/saboteur-awards-2018|title=Saboteur Awards 2018|website=Lounge Books|language=en-US|access-date=2020-01-21|archive-date=2021-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930173536/https://www.lounge-books.com/award-winners-we-lov/saboteur-awards-2018|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ''ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್, ಪ್ರಿಸ್ಯೂಮ್ಡ್ ಡೆಡ್'' ಎಂಬ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇದನ್ನು "ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಆತ್ಮೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಓದಲೇಬೇಕು" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/reviews/micro-review-missing-presumed-dead-explores-the-nuances-of-dealing-with-a-family-member-battling-mental-illness/articleshow/65780961.cms|title=Micro review: 'Missing Presumed Dead' explores the nuances of dealing with a family member battling mental illness - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-01-21}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಬ್ಲಡಿ ಗುಡ್ ಪೇರೆಂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ೧೩ ಹಂತಗಳನ್ನು'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಅವರು ಲೇಖಕ ಅಶ್ವಿನ್ ಸಂಘಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಬರೆದರು. ಅವಳು ''ಟ್ರೂ ಲವ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್'' ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಜಗ್ಗರ್‌ನಾಟ್‌ಗಾಗಿ ''ಎ ಬಾಯ್ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ಗ್ರೋಯಿಂಗ್ ಅಪ್'' ಅನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಧಾರಿತ ಓದುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.juggernaut.in/authors/3aba35b7b0634cb8bdd7338744b1c12e|title=Read free pdf books online by Kiran Manral on Juggernaut Books|website=www.juggernaut.in|access-date=2020-01-21|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806005002/https://www.juggernaut.in/authors/3aba35b7b0634cb8bdd7338744b1c12e|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BEv5oOufQ8UC|title=Reluctant Detective|last=Manral|first=Kiran|publisher=Westland|year=2011|isbn=978-93-81626-11-5}}, novel * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=k46TAwAAQBAJ|title=Once Upon A Crush|last=Manral|first=Kiran|publisher=Leadstart Publishing Pvt Ltd|year=2014|isbn=978-93-82473-91-6}}, novel * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M4JICgAAQBAJ|title=All Aboard!|last=Manral|first=Kiran|publisher=Penguin Books Limited|year=2015|isbn=978-93-5214-048-0}}, novel * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QEewDAAAQBAJ&pg=PT2|title=Karmickids: The Story of Parenting Nobody told you!|last=Manral|first=Kiran|publisher=Hay House, Inc|year=2015|isbn=978-93-84544-87-4}}, non fiction * {{Cite book|title=The Face at the Window|last=Manral|first=Kiran|publisher=Amaryllis|year=2016|isbn=978-93-81506-78-3}}, novel * Manral, Kiran (2018). ''Saving Maya''. Bombaykala Books.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-8193642856|978-8193642856]]. Novel. * Manral, Kiran (2018). ''Missing, Presumed Dead''. Amaryllis.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-9387383685|978-9387383685]]. Novel. * Manral. Kiran (2019). ''13 Steps to Bloody Good Parenting''.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-9387578784|978-9387578784]]. Non-fiction. * Manral, Kiran (2020) The Kitty Party Murder.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-9390327621|978-9390327621]]. Fiction == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] 5200exfk2rew6hlqwpaqu88eupxp4qa 0 144246 1430479 1339280 2026-09-26T18:06:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430479 wikitext text/x-wiki     {{Infobox person|name=ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್|image=Erno Rubik Genius Gala 2014.jpg|image_size=|caption=ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ ೨೦೧೪ರ ಜೀನಿಯಸ್ ಗಾಲಾದಲ್ಲಿ|birth_date={{birth date and age|df=yes|1944|07|13}}|birth_place=[[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]], [[ಹಂಗರಿ]]|nationality=ಹಂಗೇರಿಯನ್|known_for=ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಪಜಲ್ ಡಿಸೈನರ್, ಸಂಶೋಧಕ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ|education=೧೯೬೨-೬೭ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)<br>೧೯೬೭-೭೧ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್; ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೈನ್|employer=ರೂಬಿಕ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಯುಎಸ್ಎ)|occupation=ಆವಿಷ್ಕಾರಕ, ವಿನ್ಯಾಸಕ|title=ಅಧ್ಯಕ್ಷ|boards=ಜುಡಿಟ್ ಪೋಲ್ಗರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್|parents=ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ (ವಿಮಾನ ವಿನ್ಯಾಸಕ)<br>ಮ್ಯಾಗ್ಡೊಲ್ನಾ ಸ್ಜಾಂಟೊ|spouse=ಆಗ್ನೆಸ್ ಹೆಗೆಲಿ|children=೪}} {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with hCards]] '''ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್''' (ಜುಲೈ ೧೩, ೧೯೪೪) ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಂಶೋಧಕ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. [[ರೂಬಿಕ್ ನ ಕ್ಯೂಬ್|ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್]] (೧೯೭೪), ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್, ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್: ಮಾಸ್ಟರ್ ಎಡಿಷನ್ ಮತ್ತು ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಸ್ನೇಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಒಗಟುಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://archive.org/details/fotheringhamsext0000foth/page/50</ref> ರೂಬಿಕ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಇತರ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರೂಬಿಕ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸವು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ರೂಬಿಕ್ ಅವರು ಬಿಯಾಂಡ್ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್, ರೂಬಿಕ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಮತ್ತು ಜುಡಿಟ್ ಪೋಲ್ಗರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ [[ಹಂಗರಿ|ಹಂಗೇರಿಯ]] [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್|ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ೧೩ ಜುಲೈ ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್, ಎಸ್ಟೆರ್ಗೊಮ್ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೈಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡೊಲ್ನಾ ಸ್ಜಾಂಟೊ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದರು. <ref name="ref1">{{Cite book|url=https://archive.org/details/internationalwho0000unse/page/1342|title=International Who's Who 2000|publisher=Europa|year=1999|isbn=1-85743-050-6|pages=[https://archive.org/details/internationalwho0000unse/page/1342 1342]|url-access=registration}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂದೆ, ಎರ್ನೋ, ಗ್ಲೈಡರ್‌ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಎಂಜಿನಿಯರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯು ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: {{ನುಡಿಮುತ್ತು|Beside him I learned a lot about work in the sense of a value-creating process which has a target, and a positive result too. Both figuratively and literally he was a person capable of 'moving a hill'. There was nothing that could prevent him from doing what he decided or bringing a project to a completion, if necessary even with his own hands. No work was unworthy or undeserving for him.}} ರೂಬಿಕ್ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ತಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವನ ಘನದ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ೨೭ ಮರದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರೂಬಿಕ್‌ಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಬೀಜಗಣಿತದ ಗುಂಪಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ ಸಾಧನವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಗೇರಿಯ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಂಪನಿಯಾದ ಕಾನ್ಸುಮೆಕ್ಸ್ ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೮೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನಧಿಕೃತ ಅನುಕರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತ ಘಟಕಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ನಂತರದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಒಗಟು ಬಿಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸುಮಾರು ೫೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಘನದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ನಂತರ, ರೂಬಿಕ್ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ತೆರೆದರು; ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಒಗಟು ಆಟಿಕೆ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು. === ಶಿಕ್ಷಣ === ೧೯೫೮ ರಿಂದ ೧೯೬೨ ರವರೆಗೆ, ರೂಬಿಕ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ, ರೂಬಿಕ್ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೧೯೬೭ ರಿಂದ ೧೯೭೧ ರವರೆಗೆ, ರೂಬಿಕ್ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೈನ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ರೂಬಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಅದು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ರೂಬಿಕ್ ಅವರು "ಶಾಲೆಗಳು ನನಗೆ ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ." == ವೃತ್ತಿ == === ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ === ೧೯೭೧ ರಿಂದ ೧೯೭೯ ರವರೆಗೆ, ರೂಬಿಕ್ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ( ''ಇಪರ್ಮಾವೆಸ್ಜೆಟಿ ಫೈಸ್ಕೋಲಾ'' ). ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಒಗಟುಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ [[ರೂಬಿಕ್ ನ ಕ್ಯೂಬ್|ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್‌ನ]] ಮೊದಲ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಪಝಲ್‌ನ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. [[ಸಿಎನ್ಎನ್|CNN]]ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರೂಬಿಕ್ ಅವರು "ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. {{ನುಡಿಮುತ್ತು|Space always intrigued me, with its incredibly rich possibilities, space alteration by (architectural) objects, objects' transformation in space (sculpture, design), movement in space and in time, their correlation, their repercussion on mankind, the relation between man and space, the object and time. I think the CUBE arose from this interest, from this search for expression and for this always more increased acuteness of these thoughts...}} [[ಚಿತ್ರ:Rubik's_cube_v3.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Rubik%27s_cube_v3.svg/220px-Rubik%27s_cube_v3.svg.png|thumb| ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್]] ಮರದ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ರೂಬಿಕ್ ಒಂದು ರಚನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹೊರಟನು, ಅದು ಇಡೀ ರಚನೆಯು ಬೇರ್ಪಡದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ರೂಬಿಕ್ ಮೂಲತಃ ಮರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮರವನ್ನು ಸರಳ ವಸ್ತುವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ರೂಬಿಕ್ ತನ್ನ ಘನದ ಮೂಲ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದನು, ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ರಾಪ್ಶನ್ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಎಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದನು. <ref name="CNN">[http://www.cnn.com/2012/10/10/tech/rubiks-cube-inventor The little cube that changed the world] Retrieved 2013-04-29.</ref> ರೂಬಿಕ್ ತನ್ನ ತರಗತಿಗೆ ತನ್ನ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಸರಳ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅದನ್ನು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂದು ರೂಬಿಕ್ ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ರೂಬಿಕ್ ಅವರ ತಂದೆ ಹಲವಾರು ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ರೂಬಿಕ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ರೂಬಿಕ್ ನಂತರ ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟರು, ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಹಂಗೇರಿಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಯೋಜಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರೂಬಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಚೆಸ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಕ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstversions.com/2015/08/rubiks-cube.html|title=Rubik's Cube|publisher=First Versions|access-date=4 November 2019}}</ref> ರೂಬಿಕ್ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ US ಕಂಪನಿಯಾದ ಐಡಿಯಲ್ ಟಾಯ್ಸ್‌ಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಿದರು. ಐಡಿಯಲ್ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು<ref name="IBT">Villapaz, Luke.[http://www.ibtimes.com/rubiks-cube-40th-anniversary-9-facts-behind-famous-3-d-toy-puzzle-1576562 "]</ref><ref>[https://uk.rubiks.com/about/the-history-of-the-rubiks-cube "The history of Rubik's Cube"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170207112606/https://www.rubiks.com/about/the-history-of-the-rubiks-cube |date=2017-02-07 }}, Rubik's:The home of Rubik's Cube, retrieved and [https://web.archive.org/web/20170207112606/https://www.rubiks.com/about/the-history-of-the-rubiks-cube archived] 6 February 2017</ref> ಆರಂಭಿಕ ಮೂಲಮಾದರಿಯಿಂದ ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಹಲವಾರು ಟಾಯ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ೩೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ಆಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದು, ೨x೨ ರಿಂದ ೨೧x೨೧ ವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಗಾತ್ರಗಳಿವೆ. <ref name="IBT" /> <ref>[https://www.independent.co.uk/news/science/rubiks-cube-25-years-on-crazy-toys-crazy-times-5334529.html "Rubik's Cube 25 years on: crazy toys, crazy times"], ''Independent'', 15 August 2007.</ref> === ಇತರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು === ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಜೊತೆಗೆ, ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್, ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಸ್ನೇಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬಿಕ್ಸ್ 360 ರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7033519.stm|title=Japan teen in historic Rubik win|date=8 October 2007|website=BBC News|access-date=4 November 2019}}</ref> === ನಂತರ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲಸಗಳು === ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ''És játék'' ( ''.'' ''.'' ''.'' ''ಮತ್ತು ಆಟಗಳು'' ) ಎಂಬ ಆಟ ಮತ್ತು ಒಗಟು ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಪಾದಕರಾದರು, ಅನಂತರ ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾದರು, ರೂಬಿಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು; ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು ( ''ಮಗ್ಯಾರ್ ಮೆರ್ನೋಕಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾ'' ). ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೂಬಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ ರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಹಾಜರಿದ್ದರು. <ref>John Nadler, [https://web.archive.org/web/20071011030002/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1669535,00.html "Squaring Up to the Rubik's Cube"], ''Time'', 9 October 2007.</ref> ಅವರು ಜುಲೈ ೨೦೧೦ "ಬ್ರಿಡ್ಜಸ್-ಪೆಕ್ಸ್" ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ("ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಗಳು") ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಟೋಗ್ರಾಫ್ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಡೇಗು, ಕೀಮ್ಯುಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2017/07/178_52464.html|title=Cube Exhibition May Come to Korea|date=2009-09-24|work=The Korea Times}}</ref> ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ರೂಬಿಕ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ''ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಬಿಯಾಂಡ್'', ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಗಣಿತ ( [[ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ|STEM ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ) ಆಧಾರಿತ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು, ಇದು ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮಹಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್|ಲಿಬರ್ಟಿ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರೂಬಿಕ್ ಹಲವಾರು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೀಡ್ಕ್ಯೂಬಿಂಗ್|ಸ್ಪೀಡ್‌ಕ್ಯೂಬಿಂಗ್]] ಗುಂಪಿನ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಸ್ಪೀಡ್‌ಕ್ಯೂಬರ್ [[ಆಂಥೋನಿ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. <ref>Barron, James. </ref> <ref>Matheson Whitney. </ref> ರೂಬಿಕ್ USA ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉತ್ಸವದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಭಾವಗಳು == ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ "ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ" ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಇವರನ್ನು ರೂಬಿಕ್ ನವೋದಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ''ಎಂದು'' ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ; [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ]] ಅವರು ಬಹುಶ್ರುತಿ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ಎಂಸಿ ಎಸ್ಚರ್, ಅವರು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಅನಂತ|ಅನಂತತೆಯ]] ಪರಿಶೋಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದರು. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ರೂಬಿಕ್ [[ವೊಲ್ಟೇರ್|ವೋಲ್ಟೇರ್]], [[ಸ್ಟೆಂಡಾಲ್]], [[ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾನ್|ಥಾಮಸ್ ಮನ್]], [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್-ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರೆ]], ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಕವಿ [[ಅಟಿಲಾ ಜೋಸೆಫ್|ಅಟಿಲಾ ಜೊಜ್ಸೆಫ್]], [[ಜೂಲ್ಸ್ ವರ್ನ್|ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನೆ]] ಮತ್ತು [[ಐಸಾಕ್ ಅಸಿಮೋವ್|ಐಸಾಕ್ ಅಸಿಮೊವ್]] ಅವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ರೂಬಿಕ್ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್|ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್ ರೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ|ಲೆ ಕಾರ್ಬ್ಯುಸಿಯರ್]] ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ರೂಬಿಕ್ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದಕನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು "ಪುಸ್ತಕಗಳು ನನಗೆ ಪ್ರಪಂಚ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ರುಬಿಕ್ ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ರೂಬಿಕ್ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವುದು, ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಡುವುದು ಮತ್ತು [[ಬಾಲಟನ್ ಸರೋವರ|ಬಾಲಟನ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ]] ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುವಂತಹ ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ರೂಬಿಕ್ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ತೋಟಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು "ರಸಭರಿತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. == ಬಹುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 1978 - ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಫೇರ್, ಕ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಬಹುಮಾನ * 1980 – ವರ್ಷದ ಆಟಿಕೆ: ಫೆಡರಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಜರ್ಮನಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, USA * 1981 - ವರ್ಷದ ಆಟಿಕೆ: ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಇಟಲಿ * 1982 – ವರ್ಷದ ಆಟಿಕೆ: ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (ಎರಡನೇ ಬಾರಿ) * 1982 - ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ * 1983 - 3D ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 1988 – ಯುವ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯ ರಾಜ್ಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಜುವೆನೈಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 1995 - ನೊವೊಫರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಿಂದ ಡೆನೆಸ್ ಗೇಬೋರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಳ ಸ್ವೀಕೃತಿಯಾಗಿ * 1996 - ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಅನಿಯೋಸ್ ಜೆಡ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 1997 – ಹಂಗೇರಿಯ ಖ್ಯಾತಿಗಾಗಿ ಬಹುಮಾನ (1997) * 2007 - [[ಕೊಸುತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕೊಸ್ಸುತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ * 2008 - ಮೊಹೋಲಿ-ನಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಮೊಹೋಲಿ-ನಾಗಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ * 2009 - ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ವರ್ಷದ EU ರಾಯಭಾರಿ * 2010 – USA ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ) * 2010 - ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ವಿಥ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ * 2010 - ಪ್ರೈಮಾ ಪ್ರಿಮಿಸ್ಸಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2012 - ಮೈ ಕಂಟ್ರಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ * 2014 - ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ (ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವ) * 2014 – ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಗೌರವ ನಾಗರಿಕ <ref>[http://annyiversary.blogspot.hu/2014_07_01_archive.html Ernő Rubik Named as an Honorary Citizen of Budapest] Retrieved 23 August 2014</ref> == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == ''A bűvös kocka'' ("The Magic Cube"), Műszaki Kiadó, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್, 1981 ನ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸಹ-ಲೇಖಕ. ''ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಕಾಂಪೆಂಡಿಯಮ್‌ನ'' ಸಹ-ಲೇಖಕ (ಡೇವಿಡ್ ಸಿಂಗ್‌ಮಾಸ್ಟರ್, ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್, ಗೆರ್ಜ್‌ಸನ್ ಕೆರಿ, ಗೈರ್ಗಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ತಾಮಸ್ ವರ್ಗಾ ಮತ್ತು ತಾಮಸ್ ವೆಕರ್ಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ), ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1987. <ref>[https://www.amazon.com/Rubiks-Cubic-Compendium-Recreations-Mathematics/dp/0198532024/ref=sr_1_2?s=books&ie=UTF8&qid=1399393012&sr=1-2 The Rubik’s Cube Compendium]</ref> ''ಕ್ಯೂಬ್‌ನ ಲೇಖಕರು – ದಿ ಪಜಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಆಲ್'', ಫ್ಲಾಟಿರಾನ್ ಬುಕ್ಸ್/ಓರಿಯನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್/ಹ್ಯಾಚೆಟ್ ಯುಕೆ/ಲಿಬ್ರಿ, 2020. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="0"></references> * {{imdb name|0747993}} * [http://cubeland.free.fr/infos/ernorubik.htm ಎರ್ನೋ ರೂಬಿಕ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ] * [https://orszaginfo.magyarorszag.hu/informaciok/hiresmagyarok/rubikerno.html ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ Hungary.hu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301213753/https://orszaginfo.magyarorszag.hu/informaciok/hiresmagyarok/rubikerno.html |date=2012-03-01 }} * [https://web.archive.org/web/20090201200141/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1874509,00.html ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ ಸಂದರ್ಶನ] * [http://www.time.com/rubik ಹೊಸ ರೂಬಿಕ್ಸ್ 360 ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ವೀಡಿಯೊ ಸಂದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130204150824/http://www.time.com/rubik |date=2013-02-04 }} {{Authority control}} <nowiki> [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> mr8e1hs041j7n1nyoi98igoehrxbimy 0 145802 1430498 1430050 2026-09-27T05:50:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430498 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|name=ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ|image=The Hon Michael D. Kirby AC CMG (cropped).jpg|term_start=೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೬|term_end=೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯|predecessor=ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್‌ಡೀನ್|successor=ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬೆಲ್ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು)|predecessor1=ಪರ್ಸಿ ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್|successor1=ಟಿಮ್ ಬೆಸ್ಲಿ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕ)|birth_date={{birth date and age|df=yes|1939|03|18}}|birth_place=ಸಿಡ್ನಿ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|spouse=ಜೋಹಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್}} '''ಮೈಕೆಲ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ''' ಎಸಿ ಸಿಎಮ್‌ಜಿ (ಜನನ ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೯) ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೬ ರಿಂದ <ref>{{Cite web|url=https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/|title=Hon Michael Kirby AC CMG|website=ALRC|language=en-AU|access-date=2020-10-09}}</ref> ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಯು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನೇಮಿಸಿತು. ಇದು [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ [[ಜೀವನ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ]] == ಮೈಕೆಲ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ ೧೮ [[ಮಾರ್ಚ್]] ೧೯೩೯ ರಂದು ಕ್ರೌನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಮೋರ್ (ನೀ ನೋಲ್ಸ್) ಕಿರ್ಬಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಐದು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವಳಿಗಳಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ನಂತರದವರು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ೧೮ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು), ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ಮಾರ್ಗರೇಟ್.<ref>{{Cite book|title=Michael Kirby: Paradoxes and Principles|url=https://archive.org/details/michaelkirbypara0000brow|last=Brown|first=A.J.|publisher=Federation Press|year=2011|isbn=978-1862876507|location=Leichhardt}}</ref> ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ನಾರ್ಮಾ ಗ್ರೇ ಮರುಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಜಾಂಚಿಯಾದ ಜ್ಯಾಕ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್. ಕಿರ್ಬಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಂದರೂ, ಅವರು ಅಥವಾ ಅವರ ಹತ್ತಿರದ ಕುಟುಂಬವು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಂದೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಸದಸ್ಯನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಾಯಿ, ಶ್ರೀ ಮೆನ್ಜೀಸ್ (ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ) ಗೆ ಮತ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕಿರ್ಬಿ ನಾರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರಾತ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರಾಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸಮ್ಮರ್ ಹಿಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಿಡ್ನಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆಗ ಫೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್).<ref name="Brown 2011">{{Cite book|title=Michael Kirby: Paradoxes and Principles|url=https://archive.org/details/michaelkirbypara0000brow|last=Brown|first=A.J.|publisher=Federation Press|year=2011|isbn=978-1862876507|location=Leichhardt}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBrown2011">Brown, A.J. (2011). ''Michael Kirby: Paradoxes and Principles''. Leichhardt: Federation Press. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷ:ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲಗಳು/978-1862876507|<bdi>978-1862876507</bdi>]].</cite></ref> ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿರ್ಬಿ ನಂತರ ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (೧೯೫೯), ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ (೧೯೬೨), ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೬೫) ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ ( ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳು ) ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೬೭). ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (೧೯೬೨-೧೯೬೩) ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (೧೯೬೫) ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG]</ref><ref>{{Cite web|url=http://sydney.edu.au/news/84.html?newsstoryid=3089|title=Transcript of Michael Kirby's talk|last=Punjabi|first=Ruchir|date=28 February 2009|publisher=The University of Sydney}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಕಿರ್ಬಿ ಸಣ್ಣ ಸಿಡ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಮ್‌ಎ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ಕಂನಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಬರ್ಕ್‌ಗೆ ಲೇಖನದ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಾರಿಸ್ ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ರಾಮನ್ ಬರ್ಕ್, ನಂತರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.michaelkirby.com.au/images/stories/speeches/1990s/vol43/1999/1588-LESSONS_AS_A_SOLICITOR_-_LAW_SOCIETY_JOURNAL.doc|title=Lessons as a Solicitor|last=Kirby|first=Michael|date=1999|website=Law Society of New South Wales Journal}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.michaelkirby.com.au/images/stories/speeches/2000s/vol60/2006/2140-UWA_BLACKSTONE_SOCIETY_10_PARABLES_NOV_2006.doc|title=Ten Parables for Freshly-Minted Lawyers|last=Kirby|first=Michael|publisher=The University of Western Australia Blackstone Law Society}}</ref> ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಹಿಕ್ಸನ್, ಲೇಕ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಕೊಂಬೆಗೆ (ಈಗ ಹಿಕ್ಸನ್ಸ್ ವಕೀಲರು) ವಕೀಲರಾಗಿ, ವಿಮಾ ದಾವೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಿಂದ ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_award.htm|title=Law firms and justice in Australia|last=Kirby|first=Michael|website=High Court of Australia|access-date=5 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_hicksons.htm|title=Memories of Hicksons|last=Kirby|first=Michael|website=High Court of Australia|access-date=5 May 2019}}</ref> ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ೧೯೬೭ <ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html|title=Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG|publisher=High Court of Australia}}</ref> ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಬಾರ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. == ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ == ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಚೇರಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಕಿರ್ಬಿ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಆಯೋಗದ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಾಗ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html|title=Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG|publisher=High Court of Australia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html "Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG"]. High Court of Australia.</cite></ref> ನಂತರ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪೀಟರ್ ಗ್ರೇ ಕಿರ್ಬಿಯ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ೨೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಚೇರಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.australiancompetitionlaw.org/judges/gray-peter.html|title=Australian Competition Law|website=www.australiancompetitionlaw.org|access-date=2021-04-23}}</ref> ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೯೯೫ ರಿಂದ <ref>Susan Boyd (2003), "Australian judges at work internationally", ''[[Australian Law Journal]]'', vol. 77, p. 303 at 305.</ref> ರವರೆಗೆ ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೯೩ ರವರೆಗೆ, ಕಿರ್ಬಿ ಮ್ಯಾಕ್ವಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕುಲಪತಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/speeches/kirbyj/kirbyjbio.html High Court Bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304120650/http://www.hcourt.gov.au/speeches/kirbyj/kirbyjbio.html |date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2010 }}. Retrieved 22 January 2010.</ref> [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/|title=Hon Michael Kirby AC CMG|website=ALRC|language=en-AU|access-date=2020-10-09}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/ "Hon Michael Kirby AC CMG"]. ''ALRC''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 October</span> 2020</span>.</cite></ref> ಅವರು ಅನೇಕ ಇತರ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ (ಎ‌ಎಲ್‌ಆರ್‌ಸಿ) ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಒ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು [[ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]] ಆಫ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಎಫ್‌ಒಎಲ್‌ಎ) ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ದರ === ಕಿರ್ಬಿ ಗ್ಲೀಸನ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕೈಕ ಭಿನ್ನಮತೀಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/national/kirby-swims-against-tide-as-other-judges-go-with-flow/2007/02/15/1171405374612.html|title=Kirby swims against tide as other judges go with flow|last=Dick|first=Tim|date=16 February 2007|website=The Sydney Morning Herald|publisher=Fairfax Media}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/national/kirbys-last-dissent-my-fellow-judges-racially-biased-20090202-7vr7.html|title=Kirby's last dissent: my fellow judges racially biased|last=Shanahan|first=Leo|last2=Jackson|first2=Andra|date=3 February 2009|website=The Age|publisher=Fairfax Media|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140412074316/http://www.theage.com.au/national/kirbys-last-dissent-my-fellow-judges-racially-biased-20090202-7vr7.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೪೦% ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಯಾವುದೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ೫೦% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/news/features/its-unanimous-kirby-still-the-great-dissenter/story-e6frg6z6-1111113002018|title=It's unanimous: Kirby still the great dissenter|last=Merritt|first=Chris|date=16 February 2007|website=The Australian}}</ref> ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಅವರಿಗೆ "ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಸೆಂಟರ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.heraldsun.com.au/news/kirby-set-to-retire/story-e6frf7jo-1111118723839|title=Kirby set to retire|date=1 February 2009|website=Herald Sun}}</ref> ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಡೈಸನ್ ಹೇಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಕೀನ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಕಿರ್ಬಿಯಷ್ಟು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2013-03-05/byrne-high-court-judges/4553626|title=Justice Keane completes the new-look High Court|last=Byrne|first=Elizabeth|date=5 March 2013|website=The Drum|publisher=ABC}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.timebase.com.au/news/2011/AT388-article.html|title=Justice Heydon triples his dissent rate for 2011|date=12 August 2011|website=Legal Research|publisher=TimeBase}}</ref> ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಂಚ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ "೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವರ್ಷವಾಗಿಯೂ ಸಹ, ಅವನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು ಅಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಅವರ ಗೌರವವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮರೆಮಾಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಡೆದುಹೋದರು. ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ".<ref>{{Cite web|url=http://www.gtcentre.unsw.edu.au/news/docs/HighCourtStatistics_2004.doc|title=News {{!}} Gilbert + Tobin Centre of Public Law|website=www.gtcentre.unsw.edu.au|access-date=2019-04-12|archive-date=2022-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324140730/http://www.gtcentre.unsw.edu.au/news/docs/HighCourtStatistics_2004.doc|url-status=dead}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, "ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೇಲೆ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತವೆ". ಕಿರ್ಬಿಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ದರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅವನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ''ಏನೆಂಬುದನ್ನು'' ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವನು ಯಾರಿಂದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ''ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ'' ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಕಿರ್ಬಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇದ್ದವು, ವಿಭಿನ್ನ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ" ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಅನೇಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕಾನೂನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅದರ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಿರ್ಬಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ರಜೆ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.<ref> {{Cite episode|title=Bold Enough: Justice Michael Kirby|date=2 December 2007|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s2106109.htm}} </ref> === ನಿವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಜೀವನ === ಕಿರ್ಬಿ ೨೦೦೯ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨ ರಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ೭೦ ಅನ್ನು ತಲುಪುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು,<ref>[[Constitution of Australia]], section 72.</ref> ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬೆಲ್ ಅವರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.<ref>[http://www.smh.com.au/news/national/high-court-gets-fourth-woman/2008/12/15/1229189518021.html High Court gets fourth woman]. Retrieved 15 December 2008.</ref> ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೌರವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳು ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ಎ‌ಎನ್‌ಯು), ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ <ref>{{Cite news|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-national/kirby-takes-on-new-job-at-anu-law-school-20090209-81mu.html|title=Kirby takes on new job at ANU law school|last=Australian Associated Press|date=9 February 2009|work=Sydney Morning Herald|access-date=9 February 2009}}</ref> ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಲಾ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ <ref>[http://newsroom.unsw.edu.au/news/business-law/michael-kirby-joins-unsw news@unsw Michael Kirby joins UNSW | UNSW Newsroom]</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ. ಅವರನ್ನು ೧೨ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು [[ಗೌರವ]] ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿವೆ. == ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ == [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಿಯಾವಾದದ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹ್ಯಾಮ್ಲಿನ್ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಿರ್ಬಿ ಹೀಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು:<blockquote>ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಹೊರಟು ಕಾನೂನನ್ನು ನೇಣು ಹಾಕುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇಂದು ಕಾನೂನಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅವಿವಾದಿಸಲಾಗದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಪಠ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಟಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪದಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತರ್ಕ. ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.</blockquote>ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನನ್ನು ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಗಣನೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೇ (ಅಥವಾ ಮಾಡಬಹುದು) ಕಾನೂನಿನ ಪತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಕಾರ್ಯಕರ್ತ' ಎಂಬ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರು ೧೯೯೮ ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''ದಿ ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಭಾಗವಹಿಸದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೆಲವೇ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ಒಬ್ಬರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmartmedia.com/projects/the-highest-court/|title=The Highest Court|website=Film Art Media|language=en-AU|access-date=2021-04-23}}</ref><ref>{{Citation|title=The Highest Court (1998) - Documentary on the High Court of Australia|url=https://www.youtube.com/watch?v=xQUH1NpidoA|language=en|access-date=2021-04-23}}</ref> ಕಿರ್ಬಿಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶೈಲಿಯ ಒಳನೋಟವನ್ನು ''ಕ್ರುಗರ್ ವಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇವಿನ್ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಕ್ಯೂಸಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು,'' ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ'ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕಿರ್ಬಿ "[[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]] ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "ಕೋಡ್ ಭಾಷೆ" ಎಂದು ಬಳಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಪ್ಪದ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite episode|title=The Great Dissenter: Justice Michael Kirby|date=25 November 2007|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s2100123.htm|access-date=2 December 2007|accessdate=28 November 2007}}</ref> == ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದುರುಪಯೋಗಗಳ ಕುರಿತು ಯುಎನ್ ವರದಿ == [[ಚಿತ್ರ:Michael_Kirby,_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Michael_Kirby%2C_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg/220px-Michael_Kirby%2C_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg|thumb| ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತೆ ಕಿರ್ಬಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.]] ಮೇ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ತನಿಖೆಯ ಆಯೋಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಸೋಂಜಾ ಬಿಸೆರ್ಕೊ ಮತ್ತು ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ.<ref>[http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=13301&LangID=E Council President appoints Members of Commission of Inquiry on the Democratic People’s Republic in Korea] Retrieved 8 May 2013</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/national/un-appoints-kirby-to-head-inquiry-into-rights-abuses-in-north-korea-20130508-2j82r.html|title=UN appoints Kirby to head inquiry into human rights abuses in North Korea|date=9 May 2013|website=Sydney Morning Herald|access-date=9 May 2013}}</ref> ವರದಿ ದಿನಾಂಕ ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಜೈಲು ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ "ಹೇಳಲಾಗದ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು" ಸೇರಿದಂತೆ "ನಿರಂಕುಶ ರಾಜ್ಯ" ದಿಂದ "[ಗಳು] ವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು" ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ನಾಯಕತ್ವದ [[ಕಾನೂನು]] ಕ್ರಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಂತರಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಅನೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/CoIDPRK/Pages/ReportoftheCommissionofInquiryDPRK.aspx|title=Report of the Commission of Inquiry on Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea|date=7 February 2014|publisher=United Nations High Commissioner for Human Rights|access-date=20 February 2014}}</ref> ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅದು "ನಕಲಿ" ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/north-korea-says-un-report-based-on-faked-material-20140217-hvcrs.html|title=North Korea says UN report based on 'faked' material|date=18 February 2014|website=Sydney Morning Herald|access-date=20 February 2014}}</ref> ವರದಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಕಿರ್ಬಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ [[ಕಿಮ್ ಜೋಂಗ್ ಅನ್|ಕಿಮ್ ಜೊಂಗ್-ಉನ್]] ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ]] ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕಿಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಆಯೋಗವು [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್ಯಾಂಗ್|ಪ್ಯೊಂಗ್ಯಾಂಗ್‌ಗೆ]] ಬರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/feb/17/north-korea-human-rights-abuses-united-nations|title=UN panel accuses North Korea of human rights abuses resembling Nazis|last=Walker|first=Peter|date=18 February 2014|website=The Guardian|access-date=18 February 2014}} The letter is appended to the report; there was no reply.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/world/interactive/2014/feb/17/united-nations-letter-north-korea-human-rights UN inquiry chairman's letter to Kim Jong-un on North Korean rights abuses]</ref> ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರರು ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಗಳ ನಡುವೆ "ಅನೇಕ ಸಮಾನಾಂತರಗಳಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/north-korea-crimes-evoke-nazi-era-un-inquiry-finds-20140218-hvcsm.html|title=North Korea crimes evoke Nazi era, UN inquiry finds|last=Nebehay|first=Stephanie|date=18 February 2014|website=Sydney Morning Herald|access-date=18 February 2014}}</ref> ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೆಸಿಎನ್‌ಎ, "ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್‌ಗಳು" " [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಡಿಪಿಆರ್‌ಕೆ]] ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು" ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|title=KCNA Commentary Slams Artifice by Political Swindlers|date=22 April 2014|website=Korean Central News Agency|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729025304/http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|archive-date=29 July 2014}}</ref> ಕೆಸಿಎನ್‌ಎ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದೆ: "ಅಂತಹ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಇತರರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲು".<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/04/22/north-korean-state-media-slams-u-n-human-rights-report-because-it-was-led-by-a-gay-man/|title=North Korea slams U.N. human rights report because it was led by gay man|last=Taylor|first=Adam|date=2014-04-22|work=Washington Post|access-date=2014-04-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|title=KCNA Commentary Slams Artifice by Political Swindlers|date=22 April 2014|website=kcna.co.jp|publisher=the Korean Central News Agency (KCNA)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729025304/http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|archive-date=29 July 2014|access-date=17 August 2015}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ [[ಉತ್ತರ]] ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ನಾಗರಿಕರ ಅಪಹರಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸಿದರು, ಜಪಾನೀಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪) ಯುಎನ್ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫) ಆಯೋಜಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮೇ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite journal|title=Reception in honour of the Hon. Michael Kirby AC CMG|volume=52|issue=2|page=3|date=October 2017|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-2/JR%20Vol%2052-2%20p.3.pdf|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808132655/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-2/JR%20Vol%2052-2%20p.3.pdf|url-status=dead}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್, ಗೋಲ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. "ಅಪಹರಣಗಳ ವಿಷಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ".<ref>{{Cite web|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|title=The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &ndash; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star|publisher=Consulate-General of Japan in Sydney|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|url-status=dead}}</ref> ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಶಿಂಜೋ ಅಬೆ]] ಅವರು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಟೋಕಿಯೊದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಅಕಿಹಿಟೊ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಭಿಕರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite journal|title=2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|volume=52|issue=1|date=July 2017|page=2|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|first=Michael|last=Kirby|access-date=2022-10-09|archive-date=2023-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|url-status=dead}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ತನಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಜಿ ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html|title=Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea|last=Hurst|first=Daniel|date=21 May 2017|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=12 February 2017}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಹರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿವೆ. [[ಜನವರಿ]] ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶಿನ್ ಡಾಂಗ್ ಹ್ಯುಕ್ ಅವರು ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಕುಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಂಪ್ ೧೪ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು [[ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ]] ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಂಪ್ <ref>North Korea defector admits falsehoods in prison camp story, https://www.ft.com/content/00894c3e-9fc5-11e4-aa89-00144feab7de</ref> ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು (ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ) ನೋಡಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಶಿನ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/jan/19/north-korea-defector-change-story-shin-dong-hyuk|title=North Korean defector changes story after seeing father in video|last=Reuters|date=2015-01-19|work=The Guardian|access-date=2019-04-12|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ೧೯೯೯ ರ ಗಣರಾಜ್ಯ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ನಿರರ್ಗಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವಾಗ್ಮಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/publications_05.html#MichaelKirby High Court of Australia – Publications – Speeches]</ref> ವಾರ್ಷಿಕ ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು <ref>"School of Law and Justice Annual Michael Kirby Lecture Series" < http://scu.edu.au/law-justice/index.php/57 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030044200/http://scu.edu.au/law-justice/index.php/57 |date=2017-10-30 }} ></ref> ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ವಿಭಾಗ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೦೭ ರಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. Kirby is a fellow of the Hastings Center, an independent bioethics research institution in the United States. In 2006, he was elected an Honorary Bencher of the Inner Temple in London. In the same year, the Australian Academy of the Humanities elected him an Honorary Fellow.<ref>{{Cite web|url=https://www.humanities.org.au/fellows/fellows/|title=Fellows|website=Australian Academy of the Humanities|language=en-AU|access-date=2020-10-06|archive-date=2018-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719233504/https://www.humanities.org.au/fellows/fellows/|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ''[http://www.jlisjournal.org ಕಾನೂನು, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಜರ್ನಲ್‌ನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009091940/http://www.jlisjournal.org/ |date=2022-10-09 }}'' ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ (ಸ್ಥಾಪಕ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ೧೯೮೧ ರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>See "Contributions to the JLIS by Hon. Prof Michael Krby AC CMG." < http://www.jlisjournal.org/briefs/kirbypapers.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025081806/http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |date=2021-10-25 }} {{Cite web |url=http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025081806/http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |archive-date=2021-10-25 |url-status=dead}} ></ref> Since 2010, Kirby has been one of the 11 members of the Eminent Persons Group set up to advise on reform of the [[ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು|Commonwealth of Nations]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/228488/228492/whos_in_the_epg/|title=Who's in the EPG?|last=Commonwealth (of Nations) Secretariat|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130522091357/http://www.thecommonwealth.org/Internal/228488/228492/whos_in_the_epg/|archive-date=22 May 2013|access-date=28 October 2011}}</ref> 2011 ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ, "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವರ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯು ಅಂತಹ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಧ್ವನಿರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೋಷಕರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.voiceless.org.au/who-we-are/michael-kirby|title=Voiceless, the animal protection institute}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಕಲೆಯ ಕಟ್ಟಾ ಬೆಂಬಲಿಗ. ಅವರು ೨೦೦೪ ರಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ''ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾನೂನು ರೆವ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ'' ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಇಂಪ್ರೆಸಾರಿಯೊ ಎಲ್ಫ್ ಟ್ರಾಂಜ್‌ಪೋರ್ಟರ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಲಾ ವೀಕ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಬಟ್ಲರ್ ಯೀಟ್ಸ್|ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಬಿ ಯೀಟ್ಸ್]] ಅವರ ಕವನದ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿ ಲಾ ರೆವ್ಯೂ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಅಗುಲೆರಾ ಅವರ " ಡರ್ಟಿ " ಗೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 'ಕಿರ್ಬಿ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/news/national/judge-jerry-gives-artists-the-word/2007/05/07/1178390232082.html|title='Judge Jerry' gives artists the word|last=Nguyen|first=Kenneth|date=8 May 2007|website=The Age|publisher=Fairfax Media}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blogs.smh.com.au/sit/archives/2007/05/performances_top_judge_beats_r.html|title=Performances: Top judge beats rap|date=8 May 2007|website=The Sydney Morning Herald|publisher=Fairfax Media|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043321/http://blogs.smh.com.au/sit/archives/2007/05/performances_top_judge_beats_r.html|url-status=dead}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಕಿರ್ಬಿ ಸುಮಾರು ೧೯೮೪ ರಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಿಂದ]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಜೋಹಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೯೬೯ ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ಅವರನ್ನು ''ಹೂಸ್ ಹೂ ಇನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರ'' ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪಾಲುದಾರ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ಅವರು ಎಚ್‌ಐವಿ ಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕಿರ್ಬಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಿರ್ಬಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200608/s1718903.htm|title=Kirby calls for united effort on gay rights|last=Australian Broadcasting Corporation News|date=19 August 2006|access-date=14 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060823023622/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200608/s1718903.htm|archive-date=23 August 2006}} </ref> ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆಫ್ ಜ್ಯೂರಿಸ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಮಾನವ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite interview|date=4 March 2004|archivedate=20 August 2006}}</ref> ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಆಗಿ ಅವರು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಚರ್ಚ್‌ನ ನಿಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite interview|date=16 November 2003|archivedate=20 August 2006}}</ref> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಡ್ನಿ ಗೇ ಗೇಮ್ಸ್ ೬ ನಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. "ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಚಳುವಳಿ ತಡೆಯಲಾಗದು. ಅದರ ಸಂದೇಶವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ೩೫,೦೦೦ ಜನರ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.ssonet.com.au/archives/display.asp?ArticleID=1969|title=Kirby Courage|last=Margo Kingston|date=5 November 2002|access-date=17 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218100105/http://www.ssonet.com.au/archives/display.asp?ArticleID=1969|archive-date=18 December 2007}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/articles/2002/11/09/1036308532773.html|title=Thanks for having us Sydney, say gays|last=Andrew West|date=10 November 2002|work=The Sydney Morning Herald|access-date=17 February 2009|publisher=Sydney Morning Herald}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಲೀನರಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಿರ್ಬಿ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು|ಧಾರ್ಮಿಕ]], ತನ್ನನ್ನು ತಾನು "ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಕ್ಕೆ ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಫ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಹಳೆಯ ಜೆಂಟ್ ನನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಮತ್ತು ಅದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ".<ref>{{Cite news|url=http://www.gaystarnews.com/article/high-court-judge-michael-kirby-talks-about-religion-and-sexuality150612/|title=High Court judge Michael Kirby talks about religion and sexuality|last=Leach|first=Anna|date=15 June 2012|publisher=Gay Star News|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324140729/https://www.gaystarnews.com/article/high-court-judge-michael-kirby-talks-about-religion-and-sexuality150612/|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಡ್ನಿಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೀಟರ್ ಜೆನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಪೆಲ್ ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಹೋಮೋಫೋಬಿಯಾವು "ಇಂದಿಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಡಬೇಕು. ಸಿಡ್ನಿಯ ಇಬ್ಬರು ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ಗಳಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು".<ref>{{Cite news|url=http://archive.globalgayz.com/oceania/australia/gay-australia-news-and-reports-4/|title=Archbishops fuel homophobia says gay judge|last=Pritchard|first=Gemma|date=27 November 2007|work=Pink News}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟಿನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ "ಮೈನಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಒನ್" ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಬಹುಶಃ ನನಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉದಾರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೭ ರಿಂದ ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ ಈ ಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೨೫ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಅಥವಾ ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು samesame.com.au ನ ಓದುಗರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.samesame.com.au/25/2007/|title=Samesame 25|publisher=samesame|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129114250/http://www.samesame.com.au/25/2007/|archive-date=29 November 2014|access-date=22 November 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.samesame.com.au/25/2010/|title=Samesame 25|publisher=samesame|archive-url=https://web.archive.org/web/20110402172118/http://www.samesame.com.au/25/2010/|archive-date=2 April 2011|access-date=31 March 2011}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ.<ref>{{Cite news|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-11/michael-kirby-marries-partner-50-years-after-first-meeting/10800442|title=Michael Kirby marries partner Johan van Vloten on 50th anniversary of first meeting|last=Bellinda Kontominas|date=11 February 2019|access-date=11 February 2019|publisher=Australian Broadcasting Corporation}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/national/justice-michael-kirby-weds-50-years-after-that-summer-of-69-20190211-p50x2q.html|title=Justice Michael Kirby weds 50 years after that summer of '69|last=Pitt|first=Helen|date=11 February 2019|work=Sydney Morning Herald|access-date=12 February 2019}}</ref> === ಕುಟುಂಬ === ಕಿರ್ಬಿಯ [[ತಂದೆ]], ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಅಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ (ನಾರ್ಮಾ) ಗ್ರೇ ಅವರ ಏಕೈಕ ಮಗುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಐರಿಶ್ ಮೂಲದ ಏಕೈಕ ಉದ್ಯೋಗಿ ತಾಯಿ. ನಾರ್ಮಾ ೧೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ <ref name="Brown 2011"/> ರೊಂದಿಗೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದರು. ಆಗ ೧೭ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಕ್ಟರ್ ಕಿರ್ಬಿ, ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ನಂತರ ಆಗಮಿಸಿದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಾರ್ಮಾ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಜಾನ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಗ್ರೇ, [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಯ್ಲರ್ ತಯಾರಕ ಮತ್ತು ಅನ್ನಿ ಲಿಯಾನ್ಸ್. ಅನ್ನಿಯ ತಂದೆ, ಹ್ಯಾರಿ ಲಿಯಾನ್ಸ್, ೧೮೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಿಂದ ಸಿಡ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಮೇರಿ. ಅವರ [[ತಾಯಿ]], ಜೀನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಮೋರ್ ನೋಲ್ಸ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಬರ್ವಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಿಮೆನಾದಿಂದ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ವಿಲಿಯಂ ನೋಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ದಂಪತಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="Brown 2011"/> ಜೀನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಲೀವಿಂಗ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ, ೧೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಮತ್ತು ಜೀನ್ ನೋಲ್ಸ್ ಅವರು ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅಲ್ಟಿಮೊದಲ್ಲಿನ ಸಿಡ್ನಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ, ನಂತರ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಜೀನ್‌ನ ೨೧ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ಗೆ ೨೧ ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರ ಮೊದಲ ಮನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೂಗೀಯ ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿಯ ಸಹೋದರರು ಸಹ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು: ಡೇವಿಡ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು; ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರು ೨೦೦೬ <ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/national/obituaries/extraordinary-impacts-of-a-family-mans-ordinary-life-20111117-1nl0f.html|title=Extraordinary impacts of a family man's 'ordinary' life|last=A. J. Brown|date=18 November 2011|work=Sydney Morning Herald|access-date=12 February 2013}}</ref> ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಸಿಸ್ಟರ್ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿಯ ರಾಯಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೊಲೊರೆಕ್ಟಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರು, ೨೦೧೧ ರಂದು <ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_2feb09.pdf|title=Judicial Farewell: The Hon. Justice Michael Kirby AC CMG, Justice of the High Court of Australia|last=Michael Kirby|date=2 February 2009|publisher=Michael Kirby|access-date=12 February 2013}}</ref> ನಿವೃತ್ತರಾದರು. == ಬಿರುದುಗಳು == ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ " ಗೌರವಾನ್ವಿತ " ಎಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಚಿತ್ರ:AUS Order of Australia (civil) BAR.svg|60x60px]] ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಎಸಿ) ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್; ಉಲ್ಲೇಖ: " ''ಕಾನೂನಿಗೆ ಸೇವೆಗಾಗಿ, ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ'' ".<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=882348&search_type=quick&showInd=true Companion of the Order of Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062447/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=882348&search_type=quick&showInd=true |date=2016-03-04 }}, CMG, 26 January 1991, itsanhonour.gov.au</ref> * [[ಚಿತ್ರ:UK_Order_St-Michael_St-George_ribbon.svg|60x60px]] ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ (ಸಿ‌ಎಮ್‌ಜಿ); ಉಲ್ಲೇಖ: " ''ಕಾನೂನಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು'' ".<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1066397&search_type=quick&showInd=true Companion of the Order of St Michael and St George]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, CMG, 31 December 1982, itsanhonour.gov.au</ref> * [[ಚಿತ್ರ:Queen_Elizabeth_II_Silver_Jubilee_Medal_ribbon.png|60x60px]] ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ೨ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ [[ಪದಕ]]. * [[ಚಿತ್ರ:AUS_Centenary_Medal_ribbon.svg|60x60px]] ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಪದಕ.<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1128216&search_type=quick&showInd=true Centenary Medal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043804/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1128216&search_type=quick&showInd=true |date=2016-03-04 }}, 1 January 2001, itsanhonour.gov.au<br />'''Citation:''' ''For service to law reform and as a Justice of the High Court of Australia''.</ref> * [[ಚಿತ್ರ:JPN_Kyokujitsu-sho_2Class_BAR.svg|alt=ribbon bar|60x60px|ರಿಬ್ಬನ್ ಬಾರ್]] ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್ ೨ ನೇ ತರಗತಿ, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಚಿನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಳ್ಳಿ]] [[ನಕ್ಷತ್ರ]] ; ಉಲ್ಲೇಖ: "ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಪಹರಣಗಳ ವಿಷಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ" <ref>{{Cite web|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|title=The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &ndash; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star|publisher=Consulate-General of Japan in Sydney|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf "The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &#x2013; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf |date=2022-08-08 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Consulate-General of Japan in Sydney.</cite></ref> &ndash; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಯುಎನ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|title=2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|volume=52|issue=1|date=July 2017|page=2|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|first=Michael|last=Kirby|access-date=2022-10-09|archive-date=2023-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|url-status=dead}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKirby2017">Kirby, Michael (July 2017). [https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf "2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf |date=2023-06-05 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter''. '''52''' (1): 2.</cite></ref><ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html|title=Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea|last=Hurst|first=Daniel|date=21 May 2017|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=12 February 2017}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHurst2017">Hurst, Daniel (21 May 2017). [https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html "Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea"]. ''[[ದಿ ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್|The Sydney Morning Herald]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 February</span> 2017</span>.</cite></ref> * ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರೂಬರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪದಕ. * ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಟ್ರೆಷರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.findem.com.au/resources/displayResourcesArticle.php?id=14 |title=Financial Demographics – Population, Financial and Investment News from Australia – ageing fertility birth rates life expectancy taxes bracket creep age profiles wealth incomes house prices society and culture migration pensions economic research actuary superannuation survival longevity marriage divorce |access-date=2022-10-09 |archive-date=2022-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011211127/https://www.findem.com.au/resources/displayResourcesArticle.php?id=14 |url-status=dead }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಫಾಲ್ಕ್ನರ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಮಿಷನರ್ ಕರೆನ್ ಕರ್ಟಿಸ್ ಅವರು ಆರಂಭಿಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಗೌಪ್ಯತೆ ಪದಕವನ್ನು ಕಿರ್ಬಿಗೆ ನೀಡಿದರು.<ref>[http://www.privacy.gov.au/news/media/2008_25.html Media Release: Justice Michael Kirby wins inaugural Australian Privacy Medal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604025055/http://www.privacy.gov.au/news/media/2008_25.html |date=2009-06-04 }}. Retrieved 9 February 2009.</ref> ಮ್ಯಾಕ್ವಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು, ಇದನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>{{Cite web|url=https://www.mq.edu.au/thisweek/2017/11/13/launch-of-exciting-new-law-school-plans/?mkt_tok=eyJpIjoiTkdGaU0yTTBOakZpTkdVMCIsInQiOiIxZGdkVWYyZVNEYmFnZWxKbXNmN0hweU0xMExSMWc3dVZZeFNFdmx4TkQzSWNVVnc1dGJ5d2ZVQmdNS0VJcHhRZ2NnMmRnOTVZSmJUT01oak5EMys4dHk1Z3RxaFlMWXU3M3cwNXc5ZDNqRFFxZ2pXeXd6TFY0cFhoRHNxQ3lET2UyV2hkYjc4dU5mMUhtc2tiR0dOQ1E9PSJ9#.WgtnJLaB0Ql|title=Launch of exciting new Law School|date=15 November 2017|website=Macquarie University|access-date=15 November 2017}}</ref> === ಗೌರವ ಪದವಿಗಳು ===   * {{Flagicon|South Australia}} ಅಡಿಲೇಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (D.Univ.) ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ * {{Flagicon|Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (LL.D.) ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ * {{Flagicon|India}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಒಡಿಶಾ (D.Univ.) ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://michaelkirby.com.au/index.php?option=com_content&view=article&id=72&Itemid=9 Catalogue of Michael Kirby's public speeches] * [http://www.themonthly.com.au/tm/node/1494 Video: Michael Kirby on his career of public engagement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090404041038/http://www.themonthly.com.au/tm/node/1494 |date=2009-04-04 }} March 2009 at Sydney University * [http://www.filmartmedia.com DVD Biography ''Michael Kirby: Don't Forget The Justice Bit''] {{S-start}} {{S-legal}} {{s-new}} {{s-ttl|title=[[Australian Law Reform Commission|Chairman of the Australian Law Reform Commission]]|years=1975–1984}} {{S-aft|after=[[Murray Wilcox]]}} {{S-bef|before=[[Robert Ellicott]]}} {{s-ttl|title=[[List of judges of the Federal Court of Australia|Judge of the Federal Court of Australia]]|years=1983–1984}} {{S-aft|after=[[Bill Pincus]]}} {{S-bef|before=[[Athol Moffitt]]}} {{s-ttl|title=[[President of the New South Wales Court of Appeal]]|years=1984–1996}} {{S-aft|after=[[Dennis Mahoney (judge)|Dennis Mahoney]]}} {{S-bef|before=[[William Deane|Sir William Deane]]}} {{s-ttl|title=[[List of Justices of the High Court of Australia|Puisne Justice of the High Court of Australia]]|years=1996–2009}} {{S-aft|after=[[Virginia Bell (judge)|Virginia Bell]]}} {{S-aca}} {{S-bef|before=Percy Partridge}} {{s-ttl|title=[[Chancellor (education)|Chancellor]] of [[Macquarie University]]|years=1984–1993}} {{S-aft|after=[[Tim Besley (public servant)|Tim Besley]]}} {{s-end}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] b2615rnrfhdozfwvq6d0xsarclheoan 0 148712 1430520 1430245 2026-09-27T08:49:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430520 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians --> | name = ವೈಶಾಲಿ ಮ್ಹಾದೆ | image = VAISHALI MADE PHOTO SHOOT.jpg | caption = | image_size = | background = solo_singer | birth_date ={{birth date and age|df=y|1984|08|21}} |birth_place = [[:en:Amravati district|ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಭಾತರ | alias = ವೈಶಾಲಿ ಭೈಸಾನೆ ಮ್ಹಾದೆ | origin = | genre = | occupation = ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ | years_active = 2008–ಇಂದಿಗೂ | label = | associated_acts = | website = | current_members = | past_members = }} '''ವೈಶಾಲಿ ಮ್ಹಾದೆ''' (ಜನನ 21 ಆಗಸ್ಟ್ 1984) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಝೀ ಟಿವಿಯ ''Sa Re Ga Ma Pa Challenge 2009'' ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸರಣಿಯ ವಿಜೇತೆ.<ref name="ibn">[https://web.archive.org/web/20090129023358/http://ibnlive.in.com/news/vaishali-made-wins-sa-re-ga-ma-pa-challenge-2009/83632-8.html Vaishali Made wins Sa Re Ga Ma Challenge] [[CNN-IBN]], 25 January 2009.</ref> ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]] ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ [[ವಿದರ್ಭ|ವಿದರ್ಭದ]] ಹಿಂಗನ್‌ಘಾಟ್‌ನವರಾದ ಮ್ಹಾಡೆ ಅವರು ಹಿಂಗನ್‌ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ಮ್ಹಾಡೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಾ ಮ್ಹಾಡೆ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.vaishalimhade.com/2008_11_01_archive.html|title=Vaishali Made : Winner of Sa Re Ga Ma Pa Challenge 2009 !: November 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626074743/http://www.vaishalimhade.com/2008_11_01_archive.html|archive-date=26 June 2009|access-date=25 January 2009}}</ref> ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮರಾಠಿ'' ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಸ ರಿ ಗ ಮಾ ಪ ಚಾಲೆಂಜ್ 2009 == ಸ ರಿವೈಶಾಲಿ ಮ್ಹಾಡೆ ಝೀ ಟಿವಿಯ ಸ ರಿ ಗ ಮಾ ಪ ಚಾಲೆಂಜ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸೌಮೆನ್ ನಂದಿ ಮತ್ತು ಯಶಿತಾ ಯಶ್ಪಾಲ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರ 3 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅವರ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಅನುಸರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು 2009 ರ ಸ ರಿ ಗ ಮಾ ಪ ಚಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಝೀ ಟೀವಿ, [[ಹ್ಯುಂಡೇ ಐ೧೦|ಹ್ಯುಂಡೈ i10]] ಕಾರು ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಸಿಡಿ ಟಿವಿಯೊಂದಿಗೆ ರೂ. 50-ಲಕ್ಷದ ಸಂಗೀತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="ibn"/> ಹಿಮೇಶ್ ರೇಶಮಿಯಾ ಅವರ "ರಾಕ್ ಘರಾನಾ" ದಲ್ಲಿ ಮ್ಹಾಡೆ ಅವರನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ ರಿ ಗ ಮಾ ಪ ಚಾಲೆಂಜ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ,ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಹುಮುಖ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಗಾಯಕಿಯೆಂದು ಅವರುಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು 2008 ರಲ್ಲಿ [[ಮರಾಠಿ]] ಆವೃತ್ತಿಯ ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ವನ್ನು ಗೆದ್ದರು <ref>[https://archive.today/20120714050334/http://sify.com/movies/fullstory.php?id=14844497 Vaishali Mhade wins Sa Re Ga Ma Pa Challenge 2009] PTI, [[Sify.com]]. 25 January 2009.</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಜೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ 'ಕುಲ್ವಧು' ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಶೋಗಾಗಿ ವೈಶಾಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ವೈಶಾಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀಧರ್ ಫಡ್ಕೆ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮನ್ಮೋಹೀ ರೇ ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2009 ರ ನಾಗ್ಪುರ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತ [[ಅಭಿನವ್ ಬಿಂದ್ರಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://www.hindu.com/holnus/007200901272080.htm.. Sa Re Ga Ma champion singer Vaishali Made] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101103204711/http://www.hindu.com/holnus/007200901272080.htm |date=2010-11-03 }} {{Cite web |url=http://www.hindu.com/holnus/007200901272080.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101103204711/http://www.hindu.com/holnus/007200901272080.htm |archive-date=2010-11-03 |url-status=bot: unknown}} [[The Hindu]], 27 January 2009.</ref> ಅವರು ದಮಾಡಮ್ಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಹಮ್ ತುಮ್'' ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.(2011) ಇದು ಮ್ಹಾಡೆ ಮತ್ತು ಹಿಮೇಶ್ ರೇಶಮಿಯಾ ನಡುವಿನ ಡ್ಯುಯೆಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಲಾರ್ಡ್ ಬುದ್ಧ ಲೈವ್ ಟಿವಿ ಶೋನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಬಾಜೀರಾವ್ ಮಸ್ತಾನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಾಜಿರಾವ್ ಮಸ್ತಾನಿ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್]] ಜೊತೆಗೆ "ಪಿಂಗಾ" ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://movies.ndtv.com/music/deepika-priyankas-new-bajirao-mastani-song-will-remind-you-of-dola-re-dola-1243580|title=Deepika Priyankas New Bajirao Mastani Song will remind you of dola re dola|publisher=movies.ndtv.com}}</ref> ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಫಿತೂರಿ'ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು [[ಸಂಜಯ್ ಲೀಲಾ ಭಂಸಾಲಿ|ಸಂಜಯ್ ಲೀಲಾ ಬನ್ಸಾಲಿ]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವೈಶಾಲಿ ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಶೋಗಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಝೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ' '''ಹೊನಾರ್ ಸುನ್ ಮೆ ಯಾ ಘರ್ಚಿ ''''. ಜೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ '<nowiki/>'''ಮಜ್ಯಾ ನವ್ರ್ಯಾಚಿ ಬಾಯ್ಕೊ'''' ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಶೋಗಾಗಿ ವೈಶಾಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ಕಲಾಂಕ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್]] ಜೊತೆಗೆ ' ಘರ್ ಮೋರ್ ಪರ್ದೇಸಿಯಾ ' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ಸುರ್ ನವ ಧ್ಯಾನ್ ನವ == ಈ [[ಮರಾಠಿ]] ಗಾಯನ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈಶಾಲಿ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2018 ರಂದು ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಶೋವನ್ನು ತೊರೆದರು. == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಹೆಸರು ! ಪಾತ್ರ ! ಚಾನಲ್ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! Ref |- | 2019 | ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಮರಾಠಿ 2'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | 56 ನೇ ದಿನದಂದು ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-marathi-2-meet-contestants-kishori-shahane-surekha-punekar-798357|title=Bigg Boss Marathi 2: Meet the contestants – From Kishori Shahane to Surekha Punekar|date=27 May 2019|website=[[International Business Times]]}}</ref> |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಮಧು ಮಂಗೇಶ್ ಕಾರ್ಣಿಕ್ ಮತ್ತು ಚಂದು ಬೋರ್ಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ '''ದಮಾನಿ - ಪಟೇಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' '''ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://digitalimages.bhaskar.com/divyamarathi/epaperpdf/11022016/10SOLAPUR%20PULLOUT-PG1-0.PDF|title=Vaishali Made gets Karmayogi Award – divyamarathi|publisher=digitalimages.bhaskar.com|access-date=2023-02-13|archive-date=2016-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160301194103/http://digitalimages.bhaskar.com/divyamarathi/epaperpdf/11022016/10SOLAPUR%20PULLOUT-PG1-0.PDF|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://esurajya.in/epaperpdf/1122016/1122016-md-hr-1.pdf|title=Vaishali Made gets Karmayogi Award – Surajya Solapur|publisher=esurajya.in|access-date=2023-02-13|archive-date=2016-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160301110802/http://esurajya.in/epaperpdf/1122016/1122016-md-hr-1.pdf|url-status=dead}}</ref> '''5 ನೇ ಗೋದ್ರೇಜ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2014 ರ''' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ '''ವಾಘಿ''' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮಹಿಳಾ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web|url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2014PR1315|title=Acclaimed Marathi films 'Astu', 'Fandry' and 'Yellow' dominate 5th Sahyadri Cine Awards.|publisher=pibmumbai.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://akashvanisamvaad.blogspot.com/2014/07/acclaimed-marathi-films-astu-fandry-and.html|title=Acclaimed Marathi films 'Astu', 'Fandry' and 'Yellow' dominate 5th Sahyadri Cine Awards.|date=26 July 2014|publisher=akashvanisamvaad.blogspot.com}}</ref> {| class="wikitable" !ವರ್ಷ !ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭ !ವರ್ಗ !ಚಲನಚಿತ್ರ !ಹಾಡು !ಫಲಿತಾಂಶ !ಉಲ್ಲೇಖ |- | rowspan="2" |8ನೇ ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|2015 | rowspan="2" |ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ವರ್ಷದ ಮುಂಬರುವ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಗಾಗಿ ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಷದ ಮುಂಬರುವ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿ | rowspan="2" |ಬಾಜಿರಾವ್ ಮಸ್ತಾನಿ |"ಪಿಂಗಾ" | {{nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=http://www.mirchimusicawards.com/hindi-2015/Nomination/|title=MMA Mirchi Music Awards|website=MMAMirchiMusicAwards|access-date=25 March 2018}}</ref> |- | ವರ್ಷದ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಗಾಗಿ ಮಿರ್ಚಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಷದ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿ | "ಪಿಂಗಾ"(ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್ ಜೊತೆಗೆ) | {{nom}} |- |26ನೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|2019 |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | rowspan="3" |ಕಲಂಕ್ | rowspan="3" |"ಘರ್ ಮೋರ್ ಪರ್ದೇಸಿಯಾ"(ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್ ಜೊತೆಗೆ) | {{won}} |<ref name="Bollywood Hungama">{{cite news |title=Winners of Star Screen Awards 2019|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-star-screen-awards-2019/|access-date=23 December 2019 |work=Bollywood Hungama |date=8 December 2019}}</ref> |- |65ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|2020 |ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ |{{nom}} |<ref>Filmfare Awards 2020 Nominations. https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2020/winners. Retrieved 16 February 2020.</ref> |- |2020 |ಜೀ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ |{{won}} | |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] lfmwdipqrtflge12hokcu0e668vad93 10 148835 1430463 1429988 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1154158 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ಕೀಲಿ |{{Pending|{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}}} |ಚಲನಚಿತ್ರ ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. |}<noinclude> {{Documentation|content= == Usage == Use {{tlc|Pending films key}} to create key legend for pending films to show above filmography tables. }} [[Category:Film templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> qe8rd7gc6xqbumh8t3xmjq1l12usn2u 0 148923 1430500 1360572 2026-09-27T06:17:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430500 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = ಭಾಯಿ ದೂಜ್ <br>ಯಮ ದ್ವಿತೀಯ | type = ಹಿಂದೂ | image = Tihar Celebration in Nepal (Brother and Sister).jpg | caption = ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಭೈಟಿಕಾ ಆಚರಣೆ | nickname = ಭಾಯಿ ಟೀಕಾ, ಭೌ ಬೀಜ್, ಭಾಯಿ ಫೊಂಟಾ, ಭ್ರಾತ್ರಿ ದ್ವಿತೀಯಾ | observedby = [[ಹಿಂದೂ]]ಗಳು | date = Kartika 2 ([[Hindu_calendar#amanta|amanta]] tradition) <br> Kartika 17 ([[Hindu_calendar#purnimanta|purnimanta]] tradition) | date2021 = November 6 <ref>{{Cite web|title=Nepali Calendar 2078 Kartik {{!}} Hamro Nepali Patro|url=https://english.hamropatro.com/calendar/2078/7|access-date=2021-07-27|website=english.hamropatro.com}}</ref> | observances = | celebrations = | longtype = ಧಾರ್ಮಿಕ | significance = | frequency = ವಾರ್ಷಿಕ | alt = Bhai tika | date2022 = 26 October }} ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ '''ಯಮ ದ್ವಿತೀಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ('''ಭಾಯಿ ದೂಜ್''', '''ಭೌಬೀಜ್''', '''ಭಾಯಿ ಟಿಕಾ''', '''ಭಾಯಿ ಫೊಂಟಾ''' ಅಥವಾ '''ಭ್ರಾತ್ರಿ ದ್ವಿತೀಯಾ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು) ಈ ಹಬ್ಬವು [[ಹಿಂದೂ|ಹಿಂದೂಗಳು]] [[ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ|ವಿಕ್ರಮ]] ಸಂವತ್ ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅಥವಾ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಾಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಾದ [[ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ|ಕಾರ್ತಿಕದ]] ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು) ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರನ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ದೀಪಾವಳಿ]] ಅಥವಾ ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗಳು [[ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ|ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ]] ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು '''ಯಮ ದ್ವಿತೀಯ''' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/astrology/rituals-puja/bhai-dooj-2020-date-time-and-significance/articleshow/79167175.cms|title=Bhai Dooj 2020 date, time and significance|date=November 15, 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-11-15}}</ref> ಕಾಯಸ್ಥ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಯಿ ದೂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ {{Lang|hi-Latn|ಕ್ಲೇವ}} ಒಣ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಲಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.ಯಮ ದ್ವಿತೀಯ ಪೂಜಿಸಲು ಅದರ ಅಗಲದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರನ ''[[ಆರತಿ (ಪೂಜೆ)|ಆರತಿಯನ್ನು]]'' ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.jagran.com/haryana/kurukshetra-bhai-duj-haryana-kurukshetra-the-symbol-of-love-and-affection-between-brother-and-sister-18619043.html|title=भाई-बहन के परस्पर प्रेम और स्नेह का प्रतीक भाई दूज|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2020-11-15}}</ref> ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಭಾಯಿ ಫೋಟಾ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು == ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: * '''ಭಾಯಿ ದೂಜ್''' ( {{Lang-hi|भाई दूज}} ) ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ದೀಪಾವಳಿ]] ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] [[ಅವಧ್]] ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಂಚಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು '''ಭಯ್ಯಾ ದೂಜ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು [[ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ]] ಮೈಥಿಲ್‌ಗಳು '''ಭರ್ದುತಿಯಾ''' ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಜನರು. ಈ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನವನ್ನು [[ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ]] ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/religion/bhai-dooj-2018-date-in-india-when-is-bhai-dooj-in-2018-5428817/|title=Bhai Dooj 2018 Date in India: When is Bhai Dooj in 2018|date=2018-11-09|website=The Indian Express|language=en|access-date=2020-11-16}}</ref> * '''ಭಾಯಿ ಟೀಕಾ''' ( [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]] ) ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ, ಇದು ದಶೈನ್ (ವಿಜಯ ದಶಮಿ / ದಸರಾ) ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ತಿಹಾರ್ ಹಬ್ಬದ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]] ಮೈಥಿಲ್‌ಗಳು '''ಭರ್ದುತಿಯಾ ಭಾಯಿ ಟಿಕಾ''' ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಮಾಧೇಸಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಜನರು. ಆದರೆ ನೇವಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು '''ಕಿಜಾ ಪೂಜೆ''' ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://english.jagran.com/lifestyle/happy-bhai-dooj-2020-wishes-greetings-messages-quotes-sms-whatsapp-and-facebook-status-to-share-on-bhai-tika-10019878|title=Happy Bhai Dooj 2020: Wishes, greetings, messages, quotes, SMS, WhatsApp and Facebook status to share on 'Bhai Tika'|date=2020-11-15|website=Jagran English|access-date=2020-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116164203/https://english.jagran.com/lifestyle/happy-bhai-dooj-2020-wishes-greetings-messages-quotes-sms-whatsapp-and-facebook-status-to-share-on-bhai-tika-10019878|archive-date=2020-11-16|url-status=dead}}</ref> ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರಂಗಿ ಟೀಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳ ಲಂಬವಾದ ಟೀಕಾವನ್ನು ಹಾಕಿದರು. * '''ಭಾಯಿ ಫೋಂಟಾ''' ( [[ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]] ) ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ತ್ರಿಪುರ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಭಾಯಿ ಜಿಯುಂಟಿಯಾ''' ([[ಒರಿಸ್ಸಾ]] ) ಪಶ್ಚಿಮ [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ]] ಮಾತ್ರ. * '''ಭಾವು ಬೀಜ್''', ಅಥವಾ '''ಭಾವ ಬಿಜ್''' ( [[ಮರಾಠಿ]] ) ಅಥವಾ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಗೋವ|ಗೋವಾ]], [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|ಗುಜರಾತ್]] ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಮರಾಠಿ]], [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಕಣಿ]] ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ '''ಭಾಯಿ ಬೀಜ್''' . * ದಿನದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ''ಯಮದ್ವಿಥೇಯ'' ಅಥವಾ ''ಯಮದ್ವಿತೀಯ'', ಯಮ ಸಾವಿನ ದೇವರು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಯಮುನಾ (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿ) ನಡುವಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಭೆಯ ನಂತರ ದ್ವಿತೀಯ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ನಂತರ ಎರಡನೇ ದಿನ). * [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ತೆಲಂಗಾಣ|ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ]] '''ಭಟ್ರು ದ್ವಿತೀಯ''', ಅಥವಾ '''ಭತ್ರಿ ದಿತ್ಯ''' ಅಥವಾ '''ಭಘಿನಿ ಹಸ್ತ ಭೋಜನಮು''' ಎಂಬ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ (ಇದು ಪುರಾಣವಲ್ಲ), ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ನಂತರ, [[ಕೃಷ್ಣ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು]] ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ [[ಸುಭದ್ರ|ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು]] ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು, ಅವರು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವಳೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ''[[ತಿಲಕ|ತಿಲಕವನ್ನು]]'' ಹಚ್ಚಿದಳು. ಇದು ಹಬ್ಬದ ಮೂಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. == ಸಮಾರಂಭ == [[ಚಿತ್ರ:Bhaitika_02.jpg|thumb| ನೇಪಾಳದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳ ತಿಲಕ]] ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು, ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು / ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರನ್ನು ರುಚಿಕರವಾದ ಊಟಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಡೀ ಸಮಾರಂಭವು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಹೋದರನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಸಹೋದರಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/bhai-dooj-2020-this-bhai-dooj-celebrate-with-these-amazing-gifts-for-your-brother-or-sister-2325615|title=Bhai Dooj 2020: This Bhai Dooj, Celebrate With These Amazing Gifts For Your Brother Or Sister|website=NDTV.com|access-date=2020-11-16}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಗೆ ''[[ಆರತಿ (ಪೂಜೆ)|ಆರತಿಯನ್ನು]]'' ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ''[[ತಿಲಕ|ಟೀಕಾವನ್ನು]]'' ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾಯಿ ಬಿಜ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ''ಟಿಕಾ'' ಸಮಾರಂಭವು ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಸಹೋದರಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಅಥವಾ ನಗದು ಸಹ ನೀಡಬಹುದು. [[ಹರಿಯಾಣ|ಹರ್ಯಾಣ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ]] ಭಾವು-ಬೀಜ್‌ನ ಮಂಗಳಕರ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ, ಸಹೋದರರನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಮಹಿಳೆಯರು [[ಚಂದ್ರ (ದೇವತೆ)|ಚಂದ್ರನನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹುಡುಗಿಯರ ಮೇಲೆ ''[[ಮೆಹೆಂದಿ|ಮೆಹೆಂದಿಯನ್ನು]]'' ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಸಹೋದರ ತನ್ನಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಹೋದರಿ, ಚಂದ್ರನ ದೇವರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚಂದ್ರನಿಗೆ ''ಆರತಿ'' ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಹಿಂದೂ ಪೋಷಕರ ಮಕ್ಕಳು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ''ಚಂದಮಾಮ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ( ''ಚಂದ'' ಎಂದರೆ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ''ಮಾಮ'' ಎಂದರೆ ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರ). == ಆಚರಣೆ == === ಭಾಯಿ ಫೋಂಟಾ === [[ಚಿತ್ರ:Bhai_Dooj_(Bhai_Phonta).jpg|thumb|200x200px| ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾಳಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಯಿ ಫೋಂಟಾ.]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಭಾಯಿ ಫೊಂಟಾವನ್ನು ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಸಹೋದರರಿಗೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಭವ್ಯವಾದ ಹಬ್ಬದ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಇಬ್ಬರೂ 5 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/bhai-dooj-2020-date-time-and-significance-of-festival-all-you-need-to-know-9008411.html|title=Bhai Dooj 2020: Date, time and significance of festival; all you need to know - India News, Firstpost|date=2020-11-15|website=Firstpost|access-date=2020-11-15}}</ref> === ಭಾಯಿ ಬಿಜ್ === ಭಾಯಿ ಬಿಜ್ ಹಬ್ಬವು [[ಹರಿಯಾಣ]], [[ಗುಜರಾತ್]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಗೋವ|ಗೋವಾದಲ್ಲಿ]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅಪಾರ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಮೋಡಿ ಮಾಡಲು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಸಹೋದರಿಯರಿಂದ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಭಾಯಿ ಬಿಜ್ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/bhai-dooj-2020-history-significance-and-celebrations-of-yama-dwitiya/story-pkZiSdu9S93YiCfkOSJp5M.html|title=Bhai Dooj 2020: Know all about the history, significance and celebrations of Yama Dwitiya here|date=2020-11-16|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2021-11-05}}</ref> ಭಾವ ಬಿಜ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬ ಪುನರ್ಮಿಲನದ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವ ಬಿಜ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಸಹ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ''[[ಬಾಸುಂದಿ|ಬಾಸುಂಡಿ]]'' ''[[ಪೂರಿ]]'' ಅಥವಾ ''ಖೀರ್ನಿ ಪೂರಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/bhai-dooj-puja-2018-how-to-do-puja-on-bhai-dooj-puja-vidhi-and-timings/articleshow/66549142.cms|title=Bhai Dooj Puja 2019: How to do puja on Bhai Dooj, Puja vidhi and Timings - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-11-15}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fnp.com/article/how-is-bhai-dooj-celebrated|title=How to Celebrate Bhai Dooj with Your Brother - Ferns N Petals|website=Ferns N Petals|language=en|access-date=2021-10-26}}</ref> === ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಭಾಯಿ ಟೀಕಾ === [[ಚಿತ್ರ:Tihar_Celebration_in_Nepal_(Brother).jpg|thumb|188x188px| ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ತಿಹಾರ್ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ [[ತಿಲಕ|''ಟೀಕಾವನ್ನು'']] ಧರಿಸಿರುವ ಹುಡುಗ]] [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]] ಭೈತಿಕಾವನ್ನು ''ಭಾಯಿ ತಿಹಾರ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಂದರೆ ''ಸಹೋದರರ ತಿಹಾರ್ (ಹಬ್ಬ)'' . ಈ ದಿನದಂದು ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯಮರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="diwa">{{Cite web|url=http://www.diwalifestival.org/bhai-tika.html|title=Bhai-Tika / Bhai-Teeka|website=diwalifestival.org|publisher=Society for the Confluence of Festivals in India|access-date=5 November 2013}}</ref> ಈ ಆಚರಣೆಯು ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಏಳು ಬಣ್ಣದ ಉದ್ದವಾದ ಟೀಕಾದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಆಚರಣೆಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಹಿಂದೂಗಳು ಮಾಡುವಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ''[[ಗಾಂಫ್ರಿನ|ಗೊಂಫ್ರೆನಾ ಗ್ಲೋಬೋಸಾ]]'' ಹೂವಿನ ವಿಶೇಷ ಹಾರವನ್ನು ಸಹೋದರಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ == ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಾಚೆಲ್ ಫೆಲ್ ಮೆಕ್‌ಡರ್ಮಾಟ್, 1905 ರ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಭಾಯಿ ದೂಜ್ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್]] ಅವರ ''ರಾಖಿ-ಬಂಧನ್'' ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.<blockquote>1905 ರಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ''ಸಹೋದರ'' ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು, ಇದು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಪೂಜೆಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಎರಡೂ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಸಹೋದರತ್ವದ ಕೆಂಪು ಎಳೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. 'ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳು. ವಿಭಜನೆಯ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಈ ರಾಖಿ-ಬಂಧನ್ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಹ, ಸ್ವದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಒತ್ತು ನೀಡುವಿಕೆಯು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮುಸ್ಲಿಮರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="McDermott2011">{{Citation|last=McDermott|first=Rachel Fell|title=Revelry, Rivalry, and Longing for the Goddesses of Bengal: The Fortunes of Hindu Festivals|url=https://books.google.com/books?id=xCA2AX97EOcC&pg=PA63|year=2011|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-52787-3|page=63}}</ref></blockquote> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು]] id6bfjdvr2w7q2o6e480rt82lnyt2qf 0 149371 1430516 1430190 2026-09-27T07:59:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430516 wikitext text/x-wiki {{Infobox Port|name=ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|image=A view of Tuticorin Port.jpg|image_size=250px|image_caption=ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರು|country={{flag|ಭಾರತ}}|location=[[ತೂತುಕುಡಿ]],ತಮಿಳುನಾಡು|coordinates={{coord|8.4730|N|78.1215|E|display=inline,title}}|locode=INTUT<ref name="locode-1">{{cite web |title=ಅನ್ಲೋಕೋಡ್ (ಇನ್) - ಭಾರತ |url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/cefact/locode/in.htm |website=www.unece.org |publisher=UNECE |access-date=12 November 2020}}</ref> |opened=1974 |operated=ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ |owner=ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, [[ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರಕಾರ]], [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] |sizewater=960 ಎಕರೆ (388.8 ಹೆಕ್ಟೇರ್)|sizeland=2150 ಎಕರೆ (870.75 ಹೆಕ್ಟೇರ್)|size=|berths=13<ref>[http://www.vocport.gov.in/port/userinterface/BerthFacility.aspx Welcome to V.O. Chidambaranar Port Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161102035055/http://vocport.gov.in/port/UserInterface/BerthFacility.aspx |date=2016-11-02 }} {{Cite web |url=http://vocport.gov.in/port/UserInterface/BerthFacility.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161102035055/http://vocport.gov.in/port/UserInterface/BerthFacility.aspx |archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2016 |url-status=bot: unknown}}. Vocport.gov.in.</ref>|wharfs=7|piers=3|employees=1,162 (2009–10)|leadershiptitle=|containervolume= |website=https://www.vocport.gov.in/}} '''ವಿ.ಒ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು''' [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ತೂತುಕುಡಿ|ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಬಂದರು ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 11 ಜುಲೈ 1974 ರಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಟೈನರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿದೆ. ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಕೃತಕ ಬಂದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.tuticorinport.gov.in/ |title=Tuticorin Port Webpage |access-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |archive-date=2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402104204/http://www.tuticorinport.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೂರನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಇದು ಎರಡನೇ ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು. ಎಲ್ಲಾ ವಿ. ಓ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು 1 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರವರೆಗೆ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ, 12.08 ಶೇಕಡಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ನಿರ್ವಹಣೆ 8.96 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindubusinessline.com/2008/09/16/stories/2008091650060700.htm |title=Tuticorin Port growth |access-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |archive-date=18 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618040634/http://www.thehindubusinessline.com/2008/09/16/stories/2008091650060700.htm |url-status=bot: unknown }}</ref> ಇದು ಯುಎಸ್ಎ, ಚೀನಾ, ಯುರೋಪ್, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್, ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ತೂತುಕುಡಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಮಾಂಡರ್, ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವ), ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ವಿ.ಓ. ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿಯನ್ನು 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 1991 ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಮನ್ನಾರ್ ಗಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>The Station Commander, Coast Guard Station Thoothukudi is located at V.O. Chidambaranar Port Authority,Tamil Nadu under the operational and administrative control of the Commander, Coast Guard Region (East), Chennai. </ref> [[ಚಿತ್ರ:Tuticorin_Port_in_the_1890s.JPG|left|thumb| ತೂತುಕುಡಿ ಬಂದರು (ಸುಮಾರು 1890)]] == ಸ್ಥಳ == ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿ.ಓ ಚಿದಂಬರನಾರ್ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ, ಬಂದರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂದರು ವರ್ಷವಿಡೀ ಗಡಿಯಾರದ ಸುತ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂದರು ಟುಟಿಕೋರಿನ್, ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ, ಕನ್ನಿಯಾಕುಮಾರಿ, ತೆಂಕಶಿ, ವಿರುಧುನಗರ, ಮಧುರೈ, ಶಿವಗಂಗೈ, ರಾಮನಾಥಪುರಂ, ತೇಣಿ, ದಿಂಡಿಗಲ್, ಈರೋಡ್, ತಿರುಪುರ್, [[ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಸೇಲಂ]], ನಾಮಕ್ಕಲ್, ಕರೂರ್, [[ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ನೀಲ್ಗ್ರಿಸ್]] ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ಬಂದರಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಈ ಬಂದರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಈ ಬಂದರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವುದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ತುಂಬಾ ಸುಲಭ. ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ. ಇದು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ಬೂತ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು]] g8rdqqc1jwjdbeasn706pf4jx218jzg 0 150552 1430486 1348657 2026-09-26T23:20:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430486 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್ | birth_name = | alias = | image = T. N. Krishnan FTII Pune 2010.jpg | caption = Krishnan performing at the Film and Television Institute of India, Pune, on 19 January 2010 | background = non_vocal_instrumentalist | birth_date = {{birth date|1928|10|6|df=y}} | birth_place = [[Tripunithura]], [[Kingdom of Cochin|Cochin]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|2020|11|2|1928|10|6|df=y}} | death_place = [[ಚೆನ್ನೈ]] | instrument = [[ಪಿಟೀಲು]] | genre = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] | occupation = [[ಪಿಟೀಲು]]ವಾದಕ | years_active = | website = | honorific_prefix = ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ }}   {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] '''ಟ್ರಿಪ್ಪುನಿತುರ ನಾರಾಯಣ ಕೃಷ್ಣನ್''' (೬ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೮ – ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ. [[ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್]] ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿಟೀಲು-ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ]] ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ|ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನು]] ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೮ ರಂದು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ತ್ರಿಪುನಿತುರಾದಲ್ಲಿ ಎ. ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮಿಣಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. <ref name=":0">{{Cite news |last=Kolappan |first=B. |date=3 November 2020 |title=Violinist T.N. Krishnan is no more |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/violinist-tn-krishnan-is-no-more/article33006607.ece |url-status=live |access-date=3 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201102185801/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/violinist-tn-krishnan-is-no-more/article33006607.ece |archive-date=2 November 2020 |issn=0971-751X}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news |last=Mahesh |first=Chitra |date=6 December 2018 |title=T.N. Krishnan: Life on a high note |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/tn-krishnan-life-on-a-high-note/article25680704.ece |url-status=live |access-date=3 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201102185413/https://www.thehindu.com/entertainment/music/tn-krishnan-life-on-a-high-note/article25680704.ece |archive-date=2 November 2020 |issn=0971-751X}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಿಟೀಲು ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ೧೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು. <ref name=":2">{{Cite web |date=3 November 2020 |title=TN Krishnan, legendary violinist and Padma Bhushan awardee, passes away aged 92 – Art-and-culture News, Firstpost |url=https://www.firstpost.com/art-and-culture/tn-krishnan-legendary-violinist-and-padma-bhushan-awardee-passes-away-aged-92-8977861.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103054840/https://www.firstpost.com/art-and-culture/tn-krishnan-legendary-violinist-and-padma-bhushan-awardee-passes-away-aged-92-8977861.html |archive-date=3 November 2020 |access-date=3 November 2020 |website=Firstpost}}</ref> ಅವನ ತಂದೆ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅವನಿಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು [[ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ|''ಕಚ್ಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ'']] ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು "ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಜಮೀನುದಾರರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ" ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. <ref name=":1" /> ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ''[[ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯ|ಶಿಷ್ಯರಾದ]]'' ಅಲೆಪ್ಪಿ ಕೆ.ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕ [[ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್|ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರನ್ನು]] ಸೇರಿದರು. <ref name=":0"/> == ವೃತ್ತಿ == ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ಅರಿಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]], [[ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು|ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್]], ಮುಸಿರಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್, [[ಆಲತ್ತೂರು ಸಹೋದರರು|ಆಲತ್ತೂರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]], ಎಂಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜಪುರಂ ವಿಶ್ವನಾಥ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ <ref name=":0"/> ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಅವರಿಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿತು. <ref name=":1"/> ಕೃಷ್ಣನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸಿಗೆ]] ಬಂದರು <ref name=":0"/> ಅವರ ಬೋಧಕರಾದ ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪೋಷಕರಾದ ಆರ್. ಅಯ್ಯದುರೈ ಅವರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಅಯ್ಯದುರೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ತಂಗಂ ಐಯದೊರೈ ಅವರು ಯುವಕ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. <ref name=":1"/> [[ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್]] ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿಟೀಲು-ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. <ref>{{Cite web |date=3 Nov 2020 |title=TN Krishnan death: Violin great TN Krishnan passes away at 92 in Chennai {{!}} Chennai News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/violin-great-tn-krishnan-passes-away-at-92-in-chennai/articleshow/79010499.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103095808/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/violin-great-tn-krishnan-passes-away-at-92-in-chennai/articleshow/79010499.cms |archive-date=3 November 2020 |access-date=3 November 2020 |website=The Times of India |language=en |agency=TNN}}</ref> ಅವರ ವಾದನದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಅವರು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಶೀಲ ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವು. <ref>{{Cite news |date=6 August 2004 |title=Magical spell of music |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2004/08/06/stories/2004080602410400.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050108214332/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2004/08/06/stories/2004080602410400.htm |archive-date=8 January 2005}}</ref> ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' ತನ್ನ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಕೇಳುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಯುಗದ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ವಾದ್ಯಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web |title=The Hindu : Touching tranquil heights |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2004/06/07/stories/2004060701030200.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506184115/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2004/06/07/stories/2004060701030200.htm |archive-date=6 May 2005 |access-date=11 April 2009}}</ref> ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದಿನದಂದು ಮೀಸಲಾದ ಬೆಳಗಿನ ಸ್ಲಾಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ''ಮಾರ್ಗಝಿ'' ಸಂಗೀತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರಂತರ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. <ref name=":5">{{Cite web |date=3 November 2020 |title=Legendary violinist T N Krishnan passes away at 92 |url=https://www.deccanherald.com/national/south/legendary-violinist-t-n-krishnan-passes-away-at-92-910623.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103033205/https://www.deccanherald.com/national/south/legendary-violinist-t-n-krishnan-passes-away-at-92-910623.html |archive-date=3 November 2020 |access-date=3 November 2020 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. <ref name=":5" /> ಕೃಷ್ಣನ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ''[[ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯ|ಪರಂಪರಾ]]'' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗಳು ವಿಜಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಟರಾಜನ್, ಅವರ ಮಗ ಶ್ರೀರಾಮ ಕೃಷ್ಣನ್ ಮತ್ತು ಚಾರುಮತಿ ರಘುರಾಮನ್ ಇದ್ದಾರೆ. <ref name=":1"/> ಅವರು ಚೆನ್ನೈ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ನ ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು. <ref name=":0"/> <ref name=":2"/> ಅವರು ೧೯೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೯೩ ರ ನಡುವೆ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ]] ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು <ref name=":4">{{Cite web |title=Sangeet Natak Academy – TN Krishnan |url=https://sangeetnatak.gov.in/sna/citation_popup.php?id=377&at=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810223614/https://www.sangeetnatak.gov.in/sna/citation_popup.php?id=377&at=1 |archive-date=10 August 2020 |access-date=3 November 2020 |website=sangeetnatak.gov.in}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು == ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು]] ಪಡೆದಿದ್ದರು <ref>{{Cite web |title=SNA: List of Akademi Awardees&nbsp;— Instrumental&nbsp;— Carnatic Violin |url=http://www.sangeetnatak.org/sna/awardeeslist-car-violin.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403111058/http://www.sangeetnatak.org/sna/awardeeslist-car-violin.htm |archive-date=3 April 2015 |access-date=24 September 2009 |publisher=[[Sangeet Natak Akademi]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=SNA: List of Akademi Fellows |url=http://www.sangeetnatak.org/sna/fellowslist.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727235210/http://www.sangeetnatak.org/sna/fellowslist.htm |archive-date=27 July 2011 |access-date=24 September 2009 |publisher=Sangeet Natak Akademi}}</ref> ಅವರು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ]] ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |date=3 Nov 2020 |title=Violin maestro TN Krishnan dies at 92 {{!}} India News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/violin-maestro-tn-krishnan-dies-at-92/articleshow/79009830.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103062837/https://timesofindia.indiatimes.com/india/violin-maestro-tn-krishnan-dies-at-92/articleshow/79009830.cms |archive-date=3 November 2020 |access-date=3 November 2020 |website=The Times of India |language=en |agency=TNN}}</ref> ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ೧೯೯ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಾಶಿಖಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Welcome to The Indian Fine Art Society |url=http://www.theindianfineartssociety.com/oldevents.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926175847/http://www.theindianfineartssociety.com/oldevents.html |archive-date=26 September 2018 |access-date=3 November 2020 |website=www.theindianfineartssociety.com}}</ref> ಅವರು ( {{Translation|Court Scholar}} ) [[ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ|ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ''ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್'']] ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ <ref name=":4"/> ರಾಜ್ಯ ಗೌರವಗಳು: <ref name=":2"/> <ref>{{Cite web |title=Padma Awards |url=http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php?start=10&award_year=&state=&field=3&p_name=Krishnan&award=All |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314045543/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php?start=10&award_year=&state=&field=3&p_name=Krishnan&award=All |archive-date=14 March 2012 |access-date=16 July 2009 |publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry of Communications and Information Technology]]}}</ref> * [[ಚಿತ್ರ:Padma_Shri_Ribbon.svg|alt=Padma Shri riband|55x55px|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ರಿಬಂಡ್]]</img> [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]], ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ (1973) * [[ಚಿತ್ರ:Padma_Bhushan_Ribbon.svg|alt=Padma Bhushan riband|55x55px|ಪದ್ಮಭೂಷಣ ರಿಬ್ಯಾಂಡ್]]</img> [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]], ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ (1992) ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರ 'ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಮ್' ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |date=14 March 2021 |title=Recording Academy in Memoriam 2021 |url=https://www.grammy.com/grammys/news/recording-academy-grammy-in-memoriam-2021 |access-date=16 ಜೂನ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428232738/https://www.grammy.com/grammys/news/recording-academy-grammy-in-memoriam-2021 |archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 |url-status=dead}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಕಮಲಾ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ವಿಜಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಟರಾಜನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮ ಕೃಷ್ಣನ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=T.N.Krishnan Foundation |url=http://www.tnkrishnan-foundation.org/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216161507/http://www.tnkrishnan-foundation.org/ |archive-date=16 December 2008 |access-date=17 December 2008}}</ref> ವಿಜಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಟರಾಜನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮ ಕೃಷ್ಣನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು. <ref name=":1"/> ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಎನ್.ರಾಜಂ [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು.]] <ref name=":1" /> ಅವರು ೨ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಂದು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ]] ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. <ref name=":0"/> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == * ಮೆಲೊಡಿಯಸ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ವಯೋಲಿನ್ (1985) <ref name=":3" /> * ಮೆಸ್ಟ್ರೋಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ (1991) <ref name=":3">{{Cite web |title=T. N. Krishnan |url=https://www.discogs.com/artist/3565350-T-N-Krishnan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108024724/https://www.discogs.com/artist/3565350-T-N-Krishnan |archive-date=8 November 2020 |access-date=3 November 2020 |website=Discogs |language=en}}</ref> * ಸಂಗೀತವೇ ಸಂಗೀತ – ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ( [[ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್|ಉಸ್ತಾದ್ ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ) (1991) <ref name=":3" /> * ದಿ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ವಯಲಿನ್ (2002) <ref name=":3" /> * ಪರಿವಾರ (ಎನ್. ರಾಜಂ ಜೊತೆ) (2003) <ref name=":3" /> * ''ಶ್ರುತಿ ಸಂಧ್ಯಾ'' (ಟಿ.ಎಸ್. ನಂದಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ) <ref>{{Cite web |title=Sruti Sandhya - T S Nandakumar |url=https://itunes.apple.com/us/album/sruti-sandhya/id1282278911 |website=[[iTunes]] |location=Mumbai, India |access-date=2023-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171025145134/https://itunes.apple.com/us/album/sruti-sandhya/id1282278911 |archive-date=2017-10-25 |url-status=dead}}</ref>{{Fact|date=November 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2022)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> * ''ಶ್ರುತಿ ಸಂಧ್ಯಾ 2'' (ಟಿಎಸ್ ನಂದಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ) <ref>{{Cite web |title=Sruti Sandhya 2 - T S Nandakumar |url=https://itunes.apple.com/us/album/sruti-sandhya-2-ep/1313778309 |website=[[iTunes]] |location=Mumbai, India |access-date=2023-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201070946/https://itunes.apple.com/us/album/sruti-sandhya-2-ep/1313778309 |archive-date=2017-12-01 |url-status=dead}}</ref>{{Fact|date=November 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2022)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20090218154729/http://members.cox.net/rkris4/tnk/ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲು ಮಾಸ್ಟ್ರೋ] * T. N. Krishnan ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ * [http://www.podcast.co.no/jugalbandhi-podcast-28536/a-conversation-with-violin-maestro-tnkrishnan-part-1-last-ned-3471182/ ಪಿಟೀಲು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ] * [https://web.archive.org/web/20081216161507/http://www.tnkrishnan-foundation.org/ ಟಿಎನ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್] * [https://web.archive.org/web/20111002082653/http://chennaionline.com/cityfeature/Events/Nov08/11article73.aspx ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು] {{Padma Shri Award Recipients in Art}} [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] mwj58gjdtdoywq5cned3ndzmfmg4hsw 0 152358 1430484 1348212 2026-09-26T23:07:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430484 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ewing.jpg|thumb|ಜೇಮ್ಸ್ ಎವಿಂಗ್]] '''ಜೇಮ್ಸ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಎವಿಂಗ್''' (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೮೬೬, [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] - ಮೇ ೧೬, ೧೯೪೩, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] ) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಮೂಳೆ]] [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನ]] ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು [[ಮೂಳೆ]] [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನ]] ಒಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ [[ಎವಿಂಗ್ ಸಾರ್ಕೋಮಾ]].ಎಂದು ಇಡಲಾಯಿತು. == ಜೀವನ == ಜೇಮ್ಸ್ ಎವಿಂಗ್ ರವರು, ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೪ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟಿಯೋಮೈಲಿಟಿಸ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.<ref name="Index">Simon Cotterill for Cancer Index. [http://www.cancerindex.org/bone/ewing.htm About James Ewing, 1866 - 1943] Last modified: 16/03/99</ref> ಅವರು ಮೊದಲು ೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಹೆರ್ಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಿಎಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೮೮೮ ರಿಂದ ೧೮೯೧ ರವರೆಗೆ [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಶಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜನ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ]] [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="BrandBio">{{Cite journal|last=Brand|first=RA|date=Mar 2012|title=Biographical sketch: James Stephen Ewing, MD (1844-1943)|journal=Clin Orthop Relat Res|volume=470|issue=3|pages=639–41|pmid=22207564|doi=10.1007/s11999-011-2234-y|pmc=3270161}}</ref> ಅವರು [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಹಿಸ್ಟಾಲಜಿ]] (೧೮೯೩-೧೮೯೭), ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ (೧೮೯೭-೧೮೯೮) ಬೋಧಕರಾಗಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಶಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಮೇರಿಕದ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಾಗಿ ಕೆಲವು ಅವಧಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಎವಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="BrandBio" /><ref name="NASbio">James B. Murphy [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/ewing-james.pdf James Ewing Biographical Memoir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204061148/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/ewing-james.pdf |date=2017-12-04 }} National Academy of Sciences Washington D.C., 1951.</ref><ref>{{Cite book|title=The Register|date=1915|publisher=Cornell University|edition=Volumes 15-18|page=110}}</ref> ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ, ಎವಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ನಿಧೀಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೀಡಿದವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಕಾಲಿಸ್ ಪಿ. ಹಂಟಿಂಗ್ಟನ್.<ref name="NASbio" /> ಆ ಸಂಶೋಧನಾ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎವಿಂಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಂಕೊಲಾಜಿಸ್ಟ್ ಆದರು ಮತ್ತು ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು, ಈಗಿನ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name="BrandBio" /><ref name="NASbio" /> ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಎವಿಂಗ್, ಎಸ್ಪಿ ಬೀಬೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (ನಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ದವಡೆ ಹರಡುವ ವೆನೆರಿಯಲ್ ಗೆಡ್ಡೆ ) ಹರಡಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.<ref name="BrandBio" /><ref>Ewing, James & Beebe, S. P. (1906). A study of the so-called infectious lympho-sarcoma of dogs. Journal of Med. Research. 10:209.</ref><ref>Beebe, S. P., and James Ewing. (1906). "A study of the biology of tumour cells. "The British Medical Journal": 1559-1560.</ref> ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕುರಿತು ಎವಿಂಗ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅವರು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸ್ಮಾರಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ( ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಲೋನ್ ಕೆಟರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಗುತ್ತದೆ) ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅವರು ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, [[ರೇಡಿಯಮ್|ರೇಡಿಯಂನೊಂದಿಗೆ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು $೧೦೦೦೦೦ ನೀಡಿದರು.<ref name="NASbio"/> ಡಗ್ಲಾಸ್‌ನ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ವಿಕಿರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಧನಸಹಾಯವು ಎವಿಂಗ್‌ಗೆ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.<ref name="NASbio" /> ಎವಿಂಗ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="NASbio" /> ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಎವಿಂಗ್ ''ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರೋಗಗಳ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಎ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್-ಬುಕ್ ಆನ್ ಟ್ಯೂಮರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು:'' <ref>Ewing, James. (1919). Neoplastic Diseases: A Textbook on Tumors. Philadelphia, W. B. Saunders, and London. Fourth edition 1940.</ref> ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಆಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಆಂಕೊಲಾಜಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ.<ref name="NASbio"/> ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಸ್ಟಿಯೋಮಾವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕಾಗದವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅದು [[ಎವಿಂಗ್ ಸಾರ್ಕೋಮಾ]] ಎಂದು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="BrandBio"/><ref>Ewing, James. (1922). Neoplastic diseases: a treatise on tumors. WB Saunders Company.</ref><ref>{{Cite journal|last=Pritchard|first=J. E.|title=Ewing's Sarcoma: A Report of a Case|year=1927|journal=Canadian Medical Association Journal|volume=17|issue=10|pages=1164–1167|pmid=20316532|pmc=408168}}</ref> ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಎವಿಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ <ref name="BrandBio"/> ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಎವಿಂಗ್" ಎಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು;<ref>Time Magazine [https://web.archive.org/web/20050325025045/http://www.time.com/time/covers/0,16641,1101310112,00.html Cover], January 12, 1931</ref> ಜೊತೆಗಿರುವ ಲೇಖನವು ಅವರ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.<ref>Cancer Crusade. Jan 12, 1931. Time Magazine 17(2):26</ref> ಅವರು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಸ್ಮಾರಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು <ref name="BrandBio" /> ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಇತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು. ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ <ref name="EwingLecture">{{Cite journal|last=Wilkins|first=Sam A. Jr.|title=James Ewing Society, 1940-1969: Presidential Address|journal=Cancer|volume=25|issue=2|url=http://onlinelibrary.wiley.com/store/10.1002/1097-0142(197002)25:2%3C321::AID-CNCR2820250207%3E3.0.CO;2-R/asset/2820250207_ftp.pdf?v=1&t=imbfy6ah&s=eba11907ae69c486cdb6c017017da73258a6291e|pages=321–323|date=25 Feb 1970|pmid=4905156|doi=10.1002/1097-0142(197002)25:2<321::AID-CNCR2820250207>3.0.CO;2-R}}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=January 2020|bot=InternetArchiveBot}}</ref> "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಲವು ಮನುಷ್ಯನ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಳು ಮಾತ್ರ.' ಡಾ. ಎವಿಂಗ್ ಸ್ಮಾರಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ" ಎಮರ್ಸನ್ "ಇವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳೀದ್ದಾರೆ. ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸ್ ಎವಿಂಗ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ೬೭ ನೇ ಮತ್ತು ೬೮ನೇ ಬೀದಿಗಳ ನಡುವೆ ಫಸ್ಟ್ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿ ೧೨-ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು; ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಬಡವರಲಿ ಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>New developments in cancer, CA: A Cancer Journal for Clinicians, Volume 1, Issue 2, pages 64–67, January 1951.</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == ಅವರ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.nlm.nih.gov/hmd/manuscripts/msc.html Manuscripts at NLM]</ref> * ಝಂಟಿಂಗಾ, AR; ಕಾಪ್ಸ್, MJ: ಜೇಮ್ಸ್ ಎವಿಂಗ್ (1866-1943): "ದಿ ಚೀಫ್". ''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಂಕೊಲಾಜಿ'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1993, 21 (7): 505-510. * ಹುವೋಸ್, AG: ಜೇಮ್ಸ್ ಎವಿಂಗ್: ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮನುಷ್ಯ. ''ಆನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಯಾಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಪೆಥಾಲಜಿ'', ಏಪ್ರಿಲ್ 1998, 2 (2): 146-148. * ಎವಿಂಗ್, ಜೆ: ''ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್: ಎ ಟ್ರೀಟೈಸ್ ಆನ್ ದಿ ಜನರಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಮಟಾಲಜಿ.'' ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1901. * ಎವಿಂಗ್, ಜೆ: ''ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಿಸೀಸ್: ಎ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಬುಕ್ ಆನ್ ಟ್ಯೂಮರ್ಸ್.'' ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, WB ಸೌಂಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್, 1919. ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿ 1940. * ಎವಿಂಗ್, ಜೆ: ''ಕಾರಣ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.'' ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್, 1931. * ಎವಿಂಗ್, ಜೆ: ''ರಕ್ತ''. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ. 1910. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೮೬೬ ಜನನ]] r7pwn9yfpecgwysp4hjgd4hj9cevjwl 0 156234 1430491 1358237 2026-09-27T04:45:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430491 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Mardaani 2|image=Mardaani 2 poster.jpg|caption=Theatrical release poster |director=ಗೋಪಿ ಪುತ್ರನ್ |producer=ಆದಿತ್ಯ ಚೋಪ್ರ |writer=ಗೋಪಿ ಪುತ್ರನ್ |starring=[[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]]<br> ವಿಶಾಲ್ ಜೇತ್ವ |music='''Score:'''<br>ಜಾನ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಎಡುರಿ |cinematography=ಜಿಷು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಜಿ |editing=ಮೋನಿಷ ಬಲ್ದಾವ |studio=ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲಮ್ಸ್ |distributor=ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲಮ್ಸ್ |released={{film date|df=yes|2019|12|13|ref1=<ref name=":mr2"/>}}|runtime=103 minutes<ref>{{cite web | url=https://bbfc.co.uk/releases/mardaani-2-2019 | title=Mardaani 2 (2019) | website=[[British Board of Film Classification]] | access-date=12 December 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191210055136/https://bbfc.co.uk/releases/mardaani-2-2019 | archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 | url-status=dead}}</ref>|language=[[ಹಿಂದಿ]]|country=[[ಭಾರತ]]|budget=<!--Note: Budget, across the world, is a film's COST OF PRODUCTION, and does not include print and advertising figures.-->{{INR}}27 crore<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-economics-rani-mukherji-starrer-mardaani-2-makes-approx-25-cr-profit-yash-raj-films/|title=Rani Mukherji starrer Mardaani 2 makes approx. 40 cr. in profit for Yash Raj Films|website=Bollywood Hungama|date=6 January 2020 |access-date=6 January 2020}}</ref>|gross={{INR}}67.12 crore<ref name="bo">{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mardaani-2/box-office/#bh-movie-box-office|title=Mardaani 2 Box Office|website=Bollywood Hungama|date=13 December 2019 |access-date=17 January 2020}}</ref>}} ಮರ್ದಾನಿ 2 ಎಂಬುದು 2019ರ ಭಾರತೀಯ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಗೋಪಿ ಪುತ್ರನ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="auto2">{{Cite web |title=Mardaani 2 (2019) |url=https://www.allmovie.com/movie/mardaani-2-v720481 |website=[[AllMovie]]}}</ref> ಇದು 2014ರ ''[[ಮರ್ದಾನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮರ್ದಾನಿ]]ಯ ನಂತರದ'' ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ ಚೋಪ್ರಾ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಶಿವಾನಿ ಶಿವಾಜಿ ರಾಯ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಥಾವಸ್ತುವು 21 ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗಾರನನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಆಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸಬರಾದ ವಿಶಾಲ್ ಜೇಠ್ವಾ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.[1]<ref name="timesnow">{{Cite web |last=Khandelwal |first=Khush |date=24 March 2019 |title=Mardaani 2, the sequel to Rani Mukerji's Mardaani, goes on floors today - see photo |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/mardaani-2-the-sequel-to-rani-mukerjis-mardaani-goes-on-floors-today-see-photo/387805 |access-date=27 March 2019 |website=Times Now News}}</ref> ಮರ್ದಾನಿ 2 ಅನ್ನು 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="hindu">{{Cite news |date=10 December 2018 |title=Rani Mukerji's next is 'Mardaani 2' |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rani-mukerjis-next-is-mardaani-2/article25708474.ece |access-date=28 March 2019}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೨೦೧೯ರ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="NDTV">{{Cite news |last=Goyal |first=Divya |date=10 December 2018 |title=Mardaani 2 Is Rani Mukerji's Next Film After Hichki |work=NDTV |url=https://www.ndtv.com/entertainment/mardaani-2-is-rani-mukerjis-next-film-after-hichki-1960195 |access-date=27 March 2019}}</ref> ಮೊದಲ ಟ್ರೇಲರನ್ನು 2019ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು 2019ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಥೆ, ವೇಗ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಜೇಠ್ವಾ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು. ಇದು 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹1 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು.<ref name="dna">{{Cite news |date=25 March 2019 |title='Mardaani 2': Rani Mukerji's film finally goes on floors |work=Daily News and Analysis |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-mardaani-2-rani-mukerji-s-film-finally-goes-on-floors-2732988 |access-date=27 March 2019}}</ref><ref name="ht">{{Cite web |date=27 March 2019 |title=Mardaani 2 first look: Rani Mukerji returns as Bollywood's most intense cop. See pic |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/mardaani-2-first-look-rani-mukerji-returns-as-bollywood-s-most-intense-cop-see-pic/story-oDYJrIRSZ4Gd3S2VMylrfL.html |access-date=27 March 2019 |website=Hindustan Times}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ಶಿವಾನಿ ಶಿವಾಜಿ ರಾಯ್ ([[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]]) 2015ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ 21 ವರ್ಷದ ಮನೋರೋಗಿಯಾದ ಸನ್ನಿ (ವಿಶಾಲ್ ಜೇಠ್ವಾ), ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಲತಿಕಾ ಎಂಬ ಯುವತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಆಕೆಗೆ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೋಟಾ ಠಾಣೆಯ ಹೊಸ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ಶಿವಾನಿ ಅಪರಾಧದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷ ಕಾರುವ ಡಿಎಸ್ಪಿ ಬ್ರಿಜ್ ಶೇಖಾವತ್ (ಸುಮಿತ್ ನಿಜಾವಾನ್) ಜೊತೆ ಘರ್ಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಲತಿಕಾಳ ಕೊಲೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವು ಶಿವಾನಿಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗಾರನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿ ಗೋವಿಂದ ಮಿಶ್ರಾ ಅಥವಾ ಪಂಡಿತ್ಜಿ ([[ತಾನ್ಹಾಜಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪ್ರಸನ್ನ ಕೇತ್ಕರ್]]) ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಲೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಮೀರತ್ ಕೋಟಾಗೆ ಸನ್ನಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಶಿವಾನಿ ಲತಿಕಾಳ ಕೊಲೆಗಾರನನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಾಗಿ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಶಿವಾನಿಯ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಆಕೆಯ ಸೀರೆಯನ್ನು ಕದಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅವಳಿಗೆ ಟಾಂಟ್ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಆತ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕಮಲ್ ಪರಿಹಾರ್ (ಅನುರಾಗ್ ಶರ್ಮಾ) ಅವರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸನ್ನಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಬಳಿ ಚಹಾ ಮಾರಾಟಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಪ್ರವೀಣ್ ನನ್ನು ಪತ್ರಕರ್ತ ಕಮಲಿನ ಪತ್ನಿ ಆಭಾ ಪರಿಹಾರ್ ಅವರನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿವಾನಿಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ತಾನೇ ಒಬ್ಬ ಚಹಾ ಮಾರಾಟಗಾರನಂತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಭಜರಂಗ್ ಎಂಬ ಮೂಕ ಹುಡುಗ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಾನಿ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೊಳೆಗೇರಿಯ ಮಗುವಾದ ಲಹಾನೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದಾಗ ಸನ್ನಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕೊಲೆಗಾರನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ವಿಫಲರಾದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾದ ನಂತರ ಶಿವಾನಿಯನ್ನು ಕೋಟಾದಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬರುವುದರಿಂದ ಶಿವಾನಿ ತನ್ನ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಸನ್ನಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವಾನಿ ಬ್ರಿಜ್ ಶೇಖಾವತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮಾಹಿತಿದಾರರ ಜಾಲವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಕಮಲ್ ಪರಿಹಾರ್ ಹತ್ಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಯುವ ರಾಜಕಾರಣಿ ವಿಪ್ಲವ ಬೆನಿವಾಲ್ (ಸನ್ನಿ ಹಿಂದೂಜಾ) ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಾನಿ ಬೆನಿವಾಲ್ನ ಬಲಗೈ ಭಂಟ ಕುನ್ವರ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸನ್ನಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಂತೆ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಸನ್ನಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಅವನನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆತನ ಆಕೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಅವಳನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬಜರಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿಗೆ ಶಿವಾನಿಯಿಂದ ಲಿಫ್ಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅವಳ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುವ ಮೊದಲೇ, ಬಜರಂಗ್ ಸನ್ನಿ ಎಂದು ಅರಿತ ಶಿವಾನಿ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಹೊಡೆದಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸನ್ನಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯೊಬ್ಬರು ತೆಗೆದ ಸನ್ನಿ ಅವರ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತ್ತಾರೆ. ಶಿವಾನಿ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸನ್ನಿ ಪಂಡಿತ್ಜಿಯ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಪ್ರಿಯಂಕಾನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಶಿವಾನಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳದಿದ್ದರೆ ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಾನಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶೇಖಾವತ್ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿವಾನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಸನ್ನಿ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿ ಸುನಂದಾ ಎಂದು ಶಿವಾನಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆ ರಾತ್ರಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಶಿವಾನಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂಡವು ಸನ್ನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದಂಪತಿಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುನಂದಾ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆತನನ್ನು ಆಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶಿವಾನಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬರುವಂತೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಸನ್ನಿ ಸುನಂದಾಳನ್ನು ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ಶಿವಾನಿ ಆತನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದನ್ನು ಆಕೆ ಮೀರತ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುವ ಸನ್ನಿ ಅವರ ತಂದೆಯಿಂದ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಸಣ್ಣವಳಿದ್ದಾಗ ಸನ್ನಿ ಅವರ ತಂದೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಭಯದಿಂದ ಸನ್ನಿಯ ತಾಯಿ ಟೆರೇಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಸನ್ನಿ ಆಕೆ ಎಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ನಂತರ ಆತನ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಕೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಾವಿನ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಆಘಾತವು ಸನ್ನಿಗೆ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಆ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸನ್ನಿಗೆ ಆಸ್ತಮೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ಹತ್ತಿರದಲಿರುವ ಬಣ್ಣದ ಬಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಿಸಾಡಲು ಶಿವಾನಿ ಸುನಂದಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಒತ್ತೆಯಾಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದು ಆತನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ನೋಡಲು ನೆರೆದಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಆ ಒತ್ತೆಯಾಳಿದ್ದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಒದೆಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಎಸ್ಪಿ ಶಿವಾನಿ ಶಿವಾಜಿ ರಾಯ್ "ಐಪಿಎಸ್" ಆಗಿ [[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] * ಶಿವ 'ಸನ್ನಿ' ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ್ ಜೇಠ್ವಾ ಸಹ ಬಜರಂಗ್ ಚಾಯ್ವಾಲಾ (ಮೂಕ ಹುಡುಗನ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರ) [ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]{{Clarify|reason=Is Bajrang a different character?|date=September 2020}} * ಶಿವಾನಿಯ ಪತಿಯಾದ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಬೋಸ್ ರಾಯ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿಶು ಸೇನ್ಗುಪ್ತಾ * ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಭಾರತಿ ಅಂಗಾರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಬಾಪ್ನಾ * ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಅನುಪ್ ಸಿಂಘಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ * ಅಮಿತ್ ಶರ್ಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಶರ್ಮಾ * ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದ ಲತೀಕಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲಾವತ್ * ಮಾಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತೀಕ್ಶ್ ರಾಜಭಟ್, ಲತಿಕಾಳ ಸ್ನೇಹಿತ * ರಾಜಕಾರಣಿ ಗೋವಿಂದ್ ಮಿಶ್ರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ತಾನ್ಹಾಜಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪ್ರಸನ್ನ ಕೇತ್ಕರ್]], ಸನ್ನಿ ಅವರ ಬಾಸ್, ಅಕಾ ಪಂಡಿತ್ಜಿ * ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿರ್ತಿ ವಾಘಾನಿ * ಪತ್ರಕರ್ತ ಕಮಲ್ ಪರಿಹಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಶರ್ಮಾ, ಆಭಾ ಅವರ ಪತಿ * ವಿಪ್ಲವ್ ಬೆನಿವಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿ ಹಿಂದೂಜಾ * ಡಿ. ಎಸ್. ಪಿ ಬ್ರಿಜ್ ಶೇಖಾವತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ ನಿಝಾವನ್ * ಸುನಂದಾ ಚೌಧರಿಯಾಗಿ ರಿಚಾ ಮೀನಾ * ಡಾ. ಹರ್ಣಿ ಕಪೂರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀಪಿಕಾ ಅಮೀನ್, ಲತಿಕಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿದ ವೈದ್ಯೆ * ಶಿವಾನಿಯ ಸೋದರ ಸೊಸೆ ಮೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವ್ನೀತ್ ಕೌರ್ * ಕಮಲ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆಭಾ ಪರಿಹಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿವ ಪ್ರಣತಿ * ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಗರಿಮಾ ಜೈನ್ * ಟೀನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಂಚಲ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ * ರಾವತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಆನಂದ್ * ಪ್ರವೀಣ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ್ ನಾಥ್ * ಎಸ್ಎಚ್ಒ ವಿನಯ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ್ ಸುದರ್ಶನ್ * ಕುನ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಶರ್ಮಾ * ಬ್ರಿಜ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಅಂಚಲ್ ಸಾಹು == ಉತ್ಪಾದನೆ == 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟರ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಿ ಪುತ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆಯಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ''[[ಮರ್ದಾನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮರ್ದಾನಿ]]'' ಚಿತ್ರದ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ಶಿವಾನಿ ಶಿವಾಜಿ ರಾಯ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.<ref name="NDTV"/> ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಬಾಪ್ನಾ ನಂತರ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref name="auto1">{{Cite web |date=3 April 2019 |title=Vikram Singh Chauhan joins the cast of Rani Mukerji's 'Mardaani 2'! |url=https://www.abplive.in/television/mardaani-2-after-shruti-bapna-vikram-singh-chaudhan-joins-the-cast-of-rani-mukerjis-film-956701 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404192732/https://www.abplive.in/television/mardaani-2-after-shruti-bapna-vikram-singh-chaudhan-joins-the-cast-of-rani-mukerjis-film-956701 |archive-date=4 April 2019 |access-date=4 April 2019 |website=ABP Live}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |date=29 March 2019 |title='Yeh Hai Mohabbatein' fame Shruti Bapna bags role in Rani Mukerji's 'Mardaani 2' |url=https://www.abplive.in/television/mardaani-2-yeh-hai-mohabbatein-fame-tv-actress-shruti-bapna-bags-role-in-rani-mukerjis-film-952723 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404163549/https://www.abplive.in/television/mardaani-2-yeh-hai-mohabbatein-fame-tv-actress-shruti-bapna-bags-role-in-rani-mukerjis-film-952723 |archive-date=4 April 2019 |access-date=4 April 2019 |website=ABP Live}}</ref> === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ 2019ರ ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟರ್ ಪುಟವು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಆರಂಭದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="dna"/><ref name="ht"/> [[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಮೇ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ಕೋಟಾ ಮತ್ತು [[ಜೈಪುರ]] ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಎರಡನೇ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Mardaani 2: Rani Mukerji set for an action-packed schedule in Rajasthan |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/mardaani-2-rani-mukerji-set-action-packed-schedule-rajasthan/ |access-date=2019-04-24 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುವಾಗ, ಹೋರಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ 42&nbsp;°C ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=15 May 2019 |title=राजस्थान की भयानक गर्मी में मर्दानी-2 की शूटिंग कर रहीं रानी मुखर्जी, 42 डिग्री तापमान में कर रहीं एक्शन सीन्स |url=https://hindi.timesnownews.com/bollywood/bollywood/article/rani-mukherjee-shooting-mardani-2-in-rajasthan-beating-the-heat/419318 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190515100253/https://hindi.timesnownews.com/bollywood/bollywood/article/rani-mukherjee-shooting-mardani-2-in-rajasthan-beating-the-heat/419318 |archive-date=15 May 2019 |access-date=15 May 2019 |website=Times Now News 18 |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singh |first=Raghuvendra |date=15 May 2019 |title=Interesting updates from the sets of Rani Mukerji's Mardaani 2 |url=https://filmfare.com/news/bollywood/interesting-updates-from-the-sets-of-rani-mukerjis-mardaani-2_-33889.html |access-date=15 May 2019 |website=Filmfare}}</ref> &nbsp;ಚಿತ್ರದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೇ 29ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Mardaani 2: Rani Mukerji bonds with crew as she wraps up Rajasthan schedule, see picture |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-mardaani-2-rani-mukerji-bonds-with-crew-as-she-wraps-up-rajasthan-schedule-see-picture-523307/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530042412/https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-mardaani-2-rani-mukerji-bonds-with-crew-as-she-wraps-up-rajasthan-schedule-see-picture-523307/ |archive-date=30 May 2019 |access-date=30 May 2019 |website=India TV News}}</ref> == ಬಿಡುಗಡೆ. == ಈ ಚಿತ್ರವು 2019ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":mr2">{{Cite web |date=10 August 2019 |title=Confirmed: Rani Mukerji starrer 'Mardaani 2' to release on this date |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/100819/confirmed-rani-mukerji-starrer-mardaani-2-to-release-on-this-date.html |access-date=10 August 2019 |website=The Deccan Chronicle}}</ref> ಮರ್ದಾನಿ ೨ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೨೧೦೫ ತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಚಿತ್ರದ ನಿವ್ವಳ ದೇಶೀಯ ಸಂಗ್ರಹವು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} 3.8 ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ₹ 6.55 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ₹ 7.80 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹ 67.12 ಗಳಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ೫೬.೬೩ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿನ ೧೦.೪೯ ಕೋಟಿ ಸೇರಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {| class="wikitable sortable" !ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ !ಸಮಾರಂಭದ ದಿನಾಂಕ !ವರ್ಗ. !ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು (ಎಸ್. !ಫಲಿತಾಂಶ ! class="unsortable" |{{Nowrap|{{Abbr|Ref.|References}}}} |- | rowspan="3" |[[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | rowspan="3" |15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |[[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]]|{{nom}} | rowspan="3" |<ref>{{Cite news |last=Dubey |first=Rachana |title=Nominations for the 65th Amazon Filmfare Awards 2020 are out! – Times of India |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nominations-for-the-65th-filmfare-awards-are-out/articleshow/73881320.cms}}</ref> |- |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಚೊಚ್ಚಲ |ವಿಶಾಲ್ ಜೇಠ್ವಾ|{{nom}} |- |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶಕ |ಗೋಪಿ ಪುತ್ರನ್|{{nom}} |- | rowspan="2" |ಝೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | rowspan="2" |28 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |[[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]]|{{nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=Zee Cine Awards 2020 |url=https://www.zee5.com/tvshows/details/zee-cine-awards-2020-march-22-2020/0-6-2524/zee-cine-awards-2020-march-22-2020/0-1-349301 |website=Zee5.com}}</ref> |- |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಚೊಚ್ಚಲ |ವಿಶಾಲ್ ಜೇಠ್ವಾ|{{won}} |} == ಸೀಕ್ವೆಲ್ == 2019ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ, [[ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅವರು ''ಮರ್ದಾನಿ'' 3 ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮರ್ದಾನಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ನ ಮೂರನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Mardaani 3 in the works |url=https://www.asianage.com/entertainment/bollywood/221219/mardaani-3-in-the-works.html |website=www.asianage.com}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪]] eukl0q5z630gp3zol90327w0u4kq9vn 0 157524 1430490 1358144 2026-09-27T04:40:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430490 wikitext text/x-wiki  {{Infobox company|name=ಮಯ್ಯಾಸ್ ಬೆವರೇಜಸ್ ಆಂಡ್ ಫುಡ್ಸ್|logo=Maiyas Beverages and Foods Logo.png|logo_caption=|logo_alt=|type=[[ನಿಗಮ (ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್)(ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಘಟನೆ)|ಜಂಟಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನಿ]]|predecessor=<!-- or: | predecessors = -->|founded=2012ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]]|founder=ಸದಾನಂದ ಮಯ್ಯ|fate=|successor=<!-- or: | successors = -->|hq_location_city=ಬೆಂಗಳೂರು|hq_location_country=ಭಾರತ|industry=[[ಆಹಾರ]]|products=ಆಹಾರ,ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಆಹಾರ|area_served=<!-- or: | areas_served = -->|key_people=|owner=ಆಕಾಶಿಕಾ ಫುಡ್ಸ್|num_employees=|num_employees_year=<!-- Year of num_employees data (if known) -->|parent=|website={{URL|http://www.maiyas.in/}}}} '''ಮಯ್ಯಾಸ್ ಬೆವರೇಜಸ್ ಅಂಡ್ ಫುಡ್ಸ್''' (ಅಥವಾ '''ಮಯ್ಯಾಸ್''' ) ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಆಹಾರಗಳ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, <ref name=":0">{{Cite web |title=Maiyas Beverages And Foods: One Bite At A Time |url=https://www.forbesindia.com/article/southern-titans/maiyas-beverages-and-foods-one-bite-at-a-time/41599/1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124190151/https://www.forbesindia.com/article/southern-titans/maiyas-beverages-and-foods-one-bite-at-a-time/41599/1 |archive-date=2021-01-24 |access-date=2021-09-17 |website=[[Forbes India]] |publication-place=India}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref name=":1">{{Cite web |last=Jayanthi Madhukar |date=12 May 2019 |title=Coming back to life |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/coming-back-to-life/articleshow/69287125.cms |access-date=2021-09-17 |website=Bangalore Mirror |publisher=[[Bangalore Mirror]] |location=Bangalore}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Tejaswi |first=Mini |date=2019-05-16 |title=Maiyas goes for full restructuring |url=https://www.thehindu.com/business/Industry/maiyas-goes-for-full-restructuring/article27152108.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108001721/https://www.thehindu.com/business/Industry/maiyas-goes-for-full-restructuring/article27152108.ece |archive-date=2020-11-08 |access-date=2021-09-17 |website=[[The Hindu]] |language=en-IN |location=India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 February 2014 |title=Sadananda Maiya's Maiyas brand takes on his other creation - MTR Foods |url=https://www.businesstoday.in/magazine/corporate/story/sadananda-maiya-brands-compete-each-other-maiyas-mtr-foods-134162-2014-02-19 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917170912/https://www.businesstoday.in/magazine/corporate/story/sadananda-maiya-brands-compete-each-other-maiyas-mtr-foods-134162-2014-02-19 |archive-date=2021-09-17 |access-date=2021-09-17 |website=Business Today |publisher=[[Business Today (India)|Business Today]] |location=India}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Sudeep |first=Theres |date=2020-06-09 |title=Restaurants cry foul |work=[[Deccan Herald]] |url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-cityscape/restaurants-cry-foul-847628.html |url-status=live |access-date=2022-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806024144/https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-cityscape/restaurants-cry-foul-847628.html |archive-date=2020-08-06}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸದಾನಂದ ಮಯ್ಯ ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name=":0"/> <ref>{{Cite news |title=Maiyas Foods gears up to ride sharp growth curve |work=Business Standard |url=https://www.business-standard.com/article/companies/maiyas-foods-gears-up-to-ride-sharp-growth-curve-114050500098_1.html |access-date=16 May 2023}}</ref> ಸದಾನಂದ ಮಯ್ಯ ಅವರ ತಂದೆ ಪಾರಂಪಳ್ಳಿ ಯಜ್ಞನಾರಾಯಣ ಮಯ್ಯ ಅವರು 1924 ರಲ್ಲಿ [[ಮಾವಳ್ಳಿ ಟಿಫಿನ್ ರೂಮ್ಸ್|ಮಾವಳ್ಳಿ ಟಿಫಿನ್ ರೂಮ್]] (ಎಂಟಿಆರ್) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸದಾನಂದ ಮಯ್ಯ ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ [[ಎಂಟಿಆರ್ ಆಹಾರ|ಎಂಟಿಆರ್ ಫುಡ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಎರಡನೇ ಉದ್ಯಮವಾದ ಎಂಟಿಆರ್ ನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಫುಡ್ಸ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. <ref name=":0" /> ಪೀಪುಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಅಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ತಲಾ 30 ಪ್ರತಿಶತ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಯ್ಯ ಕುಟುಂಬವು ಉಳಿದ 40 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು <ref name=":1"/> 2019 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಪಾವತಿಗಳ ಅಭಾವದ ನಂತರ ದಿವಾಳಿತನದ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸದಾನಂದ ಮಯ್ಯ ಅವರು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಯಾದ ಅಕಾಶಿಕಾ ಫುಡ್ಸ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news |date=14 May 2019 |title=Akashika Foods to take over Maiyas Beverages & Foods |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/food/akashika-foods-to-take-over-maiyas-beverages-foods/articleshow/69332658.cms |access-date=16 May 2023}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Sadananda Maiya-backed firm set to take over Maiyas Beverages |work=VCCircle |url=https://www.vccircle.com/sadananda-maiya-backed-firm-set-to-take-over-maiyas-beverages |access-date=16 May 2023}}</ref> ==ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್== ಮಯ್ಯಾಸ್ [[ಜಯನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜಯನಗರದಲ್ಲಿ]] ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ [[ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ]], [[ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ]], [[ಕೇಸರಿ ಬಾತ್]], [[ಇಡ್ಲಿ]], [[ವಡೆ|ವಡಾ]], [[ಬಿಸಿಬೇಳೆ ಭಾತ್|ಬಿಸಿ ಬೇಳೆ ಬಾತ್]], [[ಮೊಸರು ವಡೆ]], ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ್ ವಡೆ ಮೊದಲಾದ ತಿನಿಸುಗಳು ಲಭ್ಯ. <ref>{{Cite web |last=GS Kumar |date=11 Aug 2013 |title=Mouth-wateringly Maiyas |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/mouth-wateringly-maiyas/articleshow/21754367.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170303205211/http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Mouth-wateringly-Maiyas/articleshow/21754367.cms |archive-date=2017-03-03 |access-date=2021-09-17 |website=[[The Times of India]] |language=en |location=India}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.maiyas.in/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] fchd5oj8jjz45f8p2zv1a1zfjkty4uj 0 158098 1430470 1429987 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1353194 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೋತ್ತು|image=Actress Parvathi.jpg|alt=|caption=2017 ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ|birth_name=ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೋತ್ತು ಕೊಟ್ಟುವಟ್ಟ<ref>{{cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/dont-want-caste-tag-my-surname-actor-parvathy-says-no-discrimination-37054 |title=Don't want caste tag as my surname, actor Parvathy says no to discrimination |website=thenewsminute.com |date=24 December 2015 |access-date=4 July 2020 |archive-date=4 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704181959/https://www.thenewsminute.com/article/dont-want-caste-tag-my-surname-actor-parvathy-says-no-discrimination-37054 |url-status=live }}</ref>|birth_date={{Birth date and age|1988|4|7|df=yes}}|birth_place=[[ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್]], [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ|alma_mater=[[ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು, ತಿರುವನಂತಪುರಂ|ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು]]|occupation=ನಟಿ|years_active=2006{{endash}}ಪ್ರಸ್ತುತ}} '''ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೊತ್ತು ಕೊಟ್ಟುವಟ್ಟಾ''' (ಜನನ 7 ಏಪ್ರಿಲ್ 1988) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದು, [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ತಮಿಳು]] ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=22 November 2017 |title=Parvathy on Tiger Zinda Hai vs Take Off, Bollywood vs Mollywood, and sexual assault in film industries |url=http://www.firstpost.com/entertainment/parvathy-on-tiger-zinda-hai-vs-take-off-bollywood-vs-mollywood-and-sexual-assault-in-film-industries-4222569.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308011229/https://www.firstpost.com/entertainment/parvathy-on-tiger-zinda-hai-vs-take-off-bollywood-vs-mollywood-and-sexual-assault-in-film-industries-4222569.html |archive-date=8 March 2022 |access-date=22 November 2017 |website=Firstpost}}</ref> ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ನಾಲ್ಕು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ತಿರುವೋತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಔಟ್ ಆಫ್ ಸಿಲಬಸ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮಿಳು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಡ್ರಾಮಾ ಪೂ (2008) ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ತಮಿಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ, ''ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್'' (2014), ''ಎನ್ನೂ ನಿಂಟೆ ಮೊಯಿದೀನ್'' (2015), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ''ಚಾರ್ಲಿ'' (2015) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಟೇಕ್ ಆಫ್ (2017) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಐ. ಎಫ್. ಎಫ್. ಐ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಆಕೆ ಉಯರೆ, ''ವೈರಸ್'' (2019) ಮತ್ತು ''ಪುಝು'' (2022) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಪಾರ್ವತಿ ಅವರು [[ಕೇರಳ]] [[ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ|ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್]] 1988ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 7ರಂದು ವಕೀಲರಾದ ಪಿ. ವಿನೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಟಿ. ಕೆ. ಉಷಾ ಕುಮಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಗೆ ಓಂ ತಿರುವೋತ್ತು ಕರುಣಾಕರನ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರನಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite web |date=7 April 2020 |title=Happy Birthday Parvathy Thiruvothu: 5 Must-watch Films Of The Actress |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-parvathy-thiruvothu-5-must-watch-films-of-the-actress-2567883.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416124019/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-parvathy-thiruvothu-5-must-watch-films-of-the-actress-2567883.html |archive-date=16 April 2020 |access-date=19 August 2020 |website=News18}}</ref><ref name="Nita">{{Cite news |last=Sathyendran |first=Nita |date=12 March 2011 |title=My name is Parvathy |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/my-name-is-parvathy/article1530215.ece |url-status=live |url-access=subscription |access-date=1 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113043857/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943418.ece |archive-date=2017-11-13}}</ref> ಆಕೆಯ ಶಾಲಾ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ತಿರುವನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪಾಂಗೋಡಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಕೆ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಮೂಲದ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಸಂಗೀತ ವಾಹಿನಿಯಾದ ಕಿರಣ್ ಟಿವಿ ಯಶಸ್ವಿ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Source 2 |url=http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104134/http://www.maheshwaran.com/index.php?option=com_content&task=view&id=239&Itemid=50 |archive-date=2 April 2015 |access-date=14 August 2015 |website=Maheshwaran.com}}</ref> ಆಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] ನರ್ತಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |last=Sathyendran |first=Nita |date=11 March 2011 |title=My name is Parvathy |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece |url-status=live |url-access=subscription |access-date=19 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228152342/https://www.thehindu.com/features/metroplus/My-name-is-Parvathy/article14943232.ece |archive-date=28 December 2021 |issn=0971-751X}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ನಟನೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು (2006-2011) === ಪಾರ್ವತಿ 2006ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಔಟ್ ಆಫ್ ಸಿಲಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಎರಡನೇ ಉದ್ಯಮವಾದ ರೋಶನ್ ಆಂಡ್ರೂಸ್ ಅವರ ''ನೋಟ್ಬುಕ್'' ಹದಿಹರೆಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ವಿಷಯದ ಕಾರಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಐದು ಸಾವಿರ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಂದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ರೋಮಾ ಅಸ್ರಾನಿ ಮತ್ತು ಮರಿಯಾ ರಾಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |date=15 September 2006 |title=Friday Review Thiruvananthapuram / On Location : Snapshots of school life |url=http://www.hindu.com/fr/2006/09/15/stories/2006091500070200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070105095440/http://www.hindu.com/fr/2006/09/15/stories/2006091500070200.htm |archive-date=2007-01-05 |access-date=5 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review : Notebook |url=http://www.sify.com/movies/notebook-review-malayalam-14355480.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311112826/http://www.sify.com/movies/notebook-review-malayalam-14355480.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಸತ್ಯನ್ ಅಂತಿಕ್ಕಾಡ್ ಅವರ ಹಾಸ್ಯ-ನಾಟಕ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಿನೋದಾಯಾತ್ರ'' (2007) ಅವರು ದಿಲೀಪ್, ಮುಖೇಶ್ ಮತ್ತು [[ಮೀರಾ ಜಾಸ್ಮಿನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಪಾತ್ರವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |title=Movie Review : Vinodayathra |url=http://www.sify.com/movies/vinodayathra-review-malayalam-14426079.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311124404/http://www.sify.com/movies/vinodayathra-review-malayalam-14426079.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ [[ಮಿಲನ]] ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |orig-date=4 April 2007 |title=Parvathi opposite Puneeth! |url=http://www.sify.com/entertainment/movies/kannada/fullstory.php?id=14423210 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051523/http://www.sify.com/entertainment/movies/kannada/fullstory.php?id=14423210 |archive-date=1 January 2019 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ನಟಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು, ಅವರು "ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, "ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ಸರಿಯಾದ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Movie Review : Milana |url=http://www.sify.com/movies/milana-review-kannada-14527855.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311124438/http://www.sify.com/movies/milana-review-kannada-14527855.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 500 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಓಡಿ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=14 January 2009 |title=I never makes a big deal of awards: Puneet |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-never-makes-a-big-deal-of-awards-Puneet/articleshow/3973037.cms |access-date=22 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231222033205/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-never-makes-a-big-deal-of-awards-Puneet/articleshow/3973037.cms |archive-date=2023-12-22}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vijayasarathy |first=R.G. |date=28 December 2007 |title=Milana continues to top Kannada film charts |url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14581836&cid=14176012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105194644/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14581836&cid=14176012 |archive-date=5 January 2016 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=[[Indo-Asian News Service]]}}</ref> ಅವರು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಿಬಿ ಮಲಯಿಲ್ ಅವರ ''ಫ್ಲ್ಯಾಶ್'' ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಮಲಯಾಳಂ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು, ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು ಈ ಚಿತ್ರವು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶಿಸಿದರು ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=2 December 2007 |title=Kerala News : Parvathi's flash of hope |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2007/12/02/stories/2007120250940200.htm |access-date=5 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071204180018/http://www.hindu.com/2007/12/02/stories/2007120250940200.htm |archive-date=2007-12-04}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಚಿತ್ರವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಕಳಪೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Movie Review : Flash |url=http://www.sify.com/movies/flash-review-malayalam-14580184.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311112833/http://www.sify.com/movies/flash-review-malayalam-14580184.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಸಾಸಿ ಅವರ ಪೂ (2008) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರಿ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಹಳ್ಳಿಯ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಯಶಸ್ವಿ ಆಡಿಷನ್ ನಂತರ ಶಶಿ ತನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಲು ತಾನು ಇತರ ಹನ್ನೆರಡು ಆಫರ್ಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಆಕೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=5 December 2008 |title=I sacrificed 12 film offers for 'Poo': Parvathi – Tamil Movie News |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/43434.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206040338/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/43434.html |archive-date=2008-12-06 |access-date=5 January 2014 |website=IndiaGlitz}}</ref> ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು, ನಟಿ ತನ್ನ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಲವಾರು ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರಿಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪಟಾಕಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಪಾತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಾನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ ಎಂದು ನಟಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite interview|url=http://www.rediff.com/movies/2008/dec/05sli2-parvathy-on-poo.htm|title=Parvathy's stunning transformation! 'It took me a week to become Mari'|date=5 December 2008|access-date=5 January 2014|archivedate=6 January 2014}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವು ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆಕೆಯ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಮಳೆ ಬರಲಿ ಮಂಜು ಇರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಪಾರ್ವತಿ ಈ ಸಾಹಸವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೂಕಿ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಇದ್ದರು, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೂ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಹಲವಾರು ಆಫರ್ಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Parvathy is back in Kannada |url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14735117&ctid=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311112836/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14735117&ctid=2 |archive-date=2014-03-11 |access-date=5 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು, ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಾಳೆ" ಮತ್ತು "ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿನಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಳು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, "ಪಾತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಅವಳ ಬದ್ಧತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅವಳು ಅನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ರೀತಿಯಿಂದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು".<ref>{{Cite web |date=31 July 2009 |title=Male Barali Manju Irali is a must watch |url=http://movies.rediff.com/report/2009/jul/31/kannada-film-review-male-barali-manju-irali.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106040800/http://movies.rediff.com/report/2009/jul/31/kannada-film-review-male-barali-manju-irali.htm |archive-date=6 January 2014 |access-date=5 January 2014 |website=Movies.rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 June 2009 |title=From Poo to Male Barali Manju Irali |url=http://movies.rediff.com/slide-show/2009/jun/12/slide-show-1-parvathy-talks-about-her-new-kannada-film.htm#2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224125533/http://movies.rediff.com/slide-show/2009/jun/12/slide-show-1-parvathy-talks-about-her-new-kannada-film.htm#2 |archive-date=24 December 2013 |access-date=5 January 2014 |website=Movies.rediff.com}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ''[[ಪೃಥ್ವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪೃಥ್ವಿ]]'' ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಮತ್ತು ಮಿಲಾನಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಪುನೀತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮರು-ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=10 October 2009 |title=Parvathi bags Prithvi |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-10/news-interviews/28079052_1_prithvi-jacob-varghese-power-star |access-date=5 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106032217/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-10/news-interviews/28079052_1_prithvi-jacob-varghese-power-star |archive-date=2014-01-06}}</ref> ಚಿತ್ರವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡರೂ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪಾತ್ರವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಗಮನಿಸಿದರು, "ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=23 April 2010 |title=Prithvi is a treat for Puneet fans |url=http://www.rediff.com/movies/review/south-kannada-movie-review-prithvi/20100423.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106041226/http://www.rediff.com/movies/review/south-kannada-movie-review-prithvi/20100423.htm |archive-date=6 January 2014 |access-date=5 January 2014 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: Prithvi |url=http://www.sify.com/movies/prithvi-review-kannada-14939464.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311112837/http://www.sify.com/movies/prithvi-review-kannada-14939464.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=6 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ಲಿಜೋ ಜೋಸ್ ಪೆಲ್ಲಿಸ್ಸೆರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಆಕೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್ (2011), ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದರೂ, ಆಕೆ ತಮಿಳು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ "ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ" ಮತ್ತು "ಡೈನಮೋ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Movie Review: City of God |url=http://www.sify.com/movies/city-of-god-review-malayalam-14968186.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311124434/http://www.sify.com/movies/city-of-god-review-malayalam-14968186.html |archive-date=2014-03-11 |access-date=6 January 2014 |website=[[Sify]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 April 2011 |title=Review: City Of God is worth a watch |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-city-of-god/20110425.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106040944/http://www.rediff.com/movies/review/review-city-of-god/20110425.htm |archive-date=6 January 2014 |access-date=6 January 2014 |website=Rediff.com}}</ref> ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ನಟಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿರಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=12 July 2012 |title=No more goodie characters: Parvathi |work=[[The New Indian Express]] |url=http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article564840.ece |url-status=dead |access-date=6 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106035806/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article564840.ece |archive-date=6 January 2014}}</ref> === ಸ್ಥಾಪಿತ ನಟಿ (2013-2014) === 2013ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ, [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ''[[ಅಂದರ್ ಬಾಹರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಂಧಾರ್ ಬಹಾರ್]]'', ಇದು ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ಅಪರಾಧಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು, ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=3 April 2013 |title=Parvathy has dubbed for her character in Andar Bahar |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-03/news-interviews/38247330_1_andar-bahar-kannada-shivarajkumar |access-date=6 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203052458/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-03/news-interviews/38247330_1_andar-bahar-kannada-shivarajkumar |archive-date=2013-12-03}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು "ಪಾರ್ವತಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಪರದೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |date=5 April 2013 |title=Review: Andar Bahar is a good watch |url=http://www.rediff.com/movies/report/review-andar-bahar-is-a-good-watch/20130405.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203032344/http://www.rediff.com/movies/report/review-andar-bahar-is-a-good-watch/20130405.htm |archive-date=3 December 2013 |access-date=6 January 2014 |website=Rediff.com}}</ref> ಆಕೆ ಮುಂದೆ 2013ರ ತಮಿಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರವಾದ ಚೆನ್ನೈಯಿಲ್ ಒರು ನಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಮಗ್ರ ಪಾತ್ರವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2011ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಹೈಪರ್ಲಿಂಕ್ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಾದ ಅದಿತಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=30 March 2013 |title=Tamil review: 'Chennaiyil Oru Naal' is an out and out racy thriller |publisher=CNN-IBN |url=http://ibnlive.in.com/news/tamil-review-chennaiyil-oru-naal-is-an-out-and-out-racy-thriller/382032-71-180.html |url-status=dead |access-date=10 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403155023/http://ibnlive.in.com/news/tamil-review-chennaiyil-oru-naal-is-an-out-and-out-racy-thriller/382032-71-180.html |archive-date=3 April 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review : Chennaiyil Oru Naal |url=http://www.sify.com/movies/chennaiyil-oru-naal-review-review-tamil-15024691.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130331104936/http://www.sify.com/movies/chennaiyil-oru-naal-review-review-tamil-15024691.html |archive-date=2013-03-31 |access-date=6 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref> ನಂತರ ಆಕೆ ಭರತ್ ಬಾಲ ಅವರ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಡ್ರಾಮಾ ''ಮರಿಯನ್'' ನಲ್ಲಿ [[ಧನುಷ್]] ಎದುರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪೂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯ ಆಡಿಷನ್ ಮಾಡಿದರು, ಪಾರ್ವತಿ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಮರಿಯನ್ ಎಂಬ ನಾಮಸೂಚಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹುಡುಗಿಯಾದ ಪಣಿಮಲಾರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಟಿ ಮೀನುಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಾತ್ರದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ನೀರೊಳಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಈಜುವುದನ್ನು ಸಹ ಕಲಿತರು.<ref>{{Cite web |date=15 July 2013 |title=Parvathy: Dhanush is a very private person |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-parvathy-dhanush--is-a-very-private-person/20130715.htm#4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215054632/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-parvathy-dhanush--is-a-very-private-person/20130715.htm#4 |archive-date=15 December 2013 |access-date=6 January 2014 |website=Rediff.com}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2013ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. "Sify.com ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಪಾರ್ವತಿಯು" "ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆ" "ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು" "ಧನುಷ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಎಂದಿಗೂ ಅವನನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ" "ಎಂದು ಹೇಳಿದರು".<ref>{{Cite web |date=19 July 2013 |title=Review: Mariyaan is a beautiful love story |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-south-mariyaan-is-a-beautiful-love-story/20130719.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201081828/http://www.rediff.com/movies/review/review-south-mariyaan-is-a-beautiful-love-story/20130719.htm |archive-date=1 February 2014 |access-date=6 January 2014 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: Maryan |url=http://www.sify.com/movies/maryan-review-tamil-15034378.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130719172534/http://www.sify.com/movies/maryan-review-tamil-15034378.html |archive-date=2013-07-19 |access-date=6 January 2014 |website=[[Sify]] |agency=Moviebuzz}}</ref><ref>{{Cite news |title=Maryan movie review: Wallpaper, Story, Trailer |work=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/movie-reviews/Maryan/movie-review/21217584.cms |url-status=live |access-date=6 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131114092131/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/movie-reviews/Maryan/movie-review/21217584.cms |archive-date=14 November 2013}}</ref> ಅವರ ಪನಿಮಲಾ ಪಾತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ತಮಿಳು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಅಂಜಲಿ ಮೆನನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅವರ ಏಕೈಕ 2014 ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್'', ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಇದು "ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ.<ref>{{Cite news |title=Anjali Menon's 'Bangalore Days' creates history |work=[[Firstpost]] |url=http://www.firstpost.com/bollywood/anjali-menons-bangalore-days-creates-history-1562751.html |url-status=live |access-date=14 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728052302/http://www.firstpost.com/bollywood/anjali-menons-bangalore-days-creates-history-1562751.html |archive-date=28 July 2015}}</ref> [[ದುಲ್ಕುರ್ ಸಲ್ಮಾನ್|ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್]], [[ನಿವಿನ್ ಪೌಲಿ]], ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್, ನಜ್ರಿಯಾ ನಜೀಮ್, [[ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್]] ಮತ್ತು ಇಶಾ ತಲ್ವಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಪಾತ್ರವರ್ಗ. ಆರ್. ಜೆ. ಸಾರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ-ಮಲಯಾಳಂ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. === ''ಎನ್ನೂ ನಿಂಟೆ ಮೊಯಿದೀನ್'' ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ (2015-ಇಂದಿನವರೆಗೆ) === 2015ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೇರಳದ ನದಿ ತೀರದ ಗ್ರಾಮವಾದ ಮುಕ್ಕಮ್ನಲ್ಲಿ 1960ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಂಚನಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಮೊಯಿದೀನ್ ಅವರ ದುರಂತ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ''ಎನ್ನೂ ನಿಂಟೆ ಮೊಯಿದೀನ್'' ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು, ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಣಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಪಾರ್ವತಿಯ ಅಭಿನಯವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಆಕೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಮಲಯಾಳಂ 2015ರಲ್ಲಿ ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್, ಅಪರ್ಣಾ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮತ್ತು ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಅವರೊಂದಿಗೆ ''ಚಾರ್ಲಿ'' ಅವರ ಕೊನೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=R G |first=Rejath |date=21 September 2015 |title=Ennu Ninte Moideen is truly epic |work=[[Kerala Kaumudi]] |url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69214 |access-date=21 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925193630/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69214 |archive-date=25 September 2015}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು 8 ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಪಾರ್ವತಿ ''ಚಾರ್ಲಿ'' ಮತ್ತು ಎನ್ನೂ ನಿಂಟೆ ಮೊಯಿದ್ದೀನ್ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. [[File:Parvathy_at_Bangalore_Naatkal_Teaser_Launch_Press_Meet_(cropped).jpg|thumb|ಬೆಂಗಳೂರು ನಟ್ಕಲ್ ಟೀಸರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ]] 2016ರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿ ಅವರು ಬೊಮ್ಮರಿಲ್ಲು ಭಾಸ್ಕರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಟ್ಕಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್'' ಆರ್. ಜೆ. ಸಾರಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು. [[File:Rita_Bahuguna_Joshi_presenting_the_Silver_Peacock_Award_for_the_Best_Actor_(Female)_to_Parvathy_Thiruvoth_Kottuvatta_for_the_Malayalam_film_TAKE_OFF.jpg|alt=|left|thumb|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವರಾದ ರೀಟಾ ಬಹುಗುಣ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ನಟಿ [[ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ]] 2017ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ (ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೋತ್ಗೆ ಹೆಣ್ಣು) ಬೆಳ್ಳಿ ನವಿಲು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.]] 2017ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಮೊದಲನೆಯದು ಮಹೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಟೇಕ್ ಆಫ್. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂಚಕೋ ಬೋಬನ್ ಮತ್ತು ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಕೂಡ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು 125 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಪಾರ್ವತಿಯ ಅಭಿನಯವು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಆಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಸೋತರು. ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು-ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಮಲಯಾಳಂ. 2018ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಮೊದಲನೆಯದು ರೋಶ್ನಿ ದಿನಕರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೈ ಸ್ಟೋರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಅಂಜಲಿ ಮೆನನ್ ಅವರ ''ಕೂಡೆ'' ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಜಲಿ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ನಜ್ರಿಯಾ ನಜೀಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2019ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಮೊದಲನೆಯದು ಮನು ಅಶೋಕನ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಉಯರೆ. ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಪಲ್ಲವಿ ರವೀಂದ್ರನ್ ಪಾತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=20 August 2019 |title=Parvathy's Uyare conquers great heights |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/200819/parvathys-uyare-conquers-great-heights.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190909151540/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/200819/parvathys-uyare-conquers-great-heights.html |archive-date=9 September 2019 |access-date=9 September 2019 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref> ಆಕೆಯ ಎರಡನೇ ಬಿಡುಗಡೆಯೆಂದರೆ ರಿಮಾ ಕಲ್ಲಿಂಗಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಷಿಕ್ ಅಬುವಿನ ''ವೈರಸ್''. == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{ಬಾಕಿ ಇರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಕೀಲಿ}} {| class="wikitable sortable" |+ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೊತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ! scope="col" |ವರ್ಷ. ! scope="col" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ಭಾಷೆ. ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! class="unsortable" scope="col" |{{ref heading}} |- | rowspan="2" |2006 |''[[Out of Syllabus|ಔಟ್ ಆಫ್ ಸಿಲಬಸ್]]'' |ಗಾಯತ್ರಿ |[[Malayalam|ಮಲಯಾಳಂ]] | | |- |''[[Notebook (2006 film)|ನೋಟ್ಬುಕ್]]'' |ಪೂಜಾ ಕೃಷ್ಣನ್ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- | rowspan="3" |2007 |''[[Vinodayathra|ವಿನೋದಾಯಾತ್ರ]]'' |ರಶ್ಮಿ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |''[[ಮಿಲನ|ಮಿಲನಾ]]'' |ಅಂಜಲಿ |[[Kannada|ಕನ್ನಡ]] | | |- |''[[Flash (2007 film)|ಫ್ಲ್ಯಾಶ್]]'' |ಧವಾನಿ ಶೇಖರನ್ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |2008 |''[[Poo (film)|ಪೂ.]]'' |ಮಾರಿ. |[[Tamil language|ತಮಿಳು]] | | |- |2009 |''[[Male Barali Manju Irali|ಮಳೆ ಬರಲಿ ಮಂಜು ಇರಲಿ]]'' |ಸ್ನೇಹ ಶಿವಪ್ಪ |ಕನ್ನಡ | | |- |2010 |''[[ಪೃಥ್ವಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪೃಥ್ವಿ]]'' |ಪ್ರಿಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಕನ್ನಡ | | |- |2011 |''[[City of God (2011 film)|ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್]]'' |ಮರಕತಮ್ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- | rowspan="3" |2013 |''[[Chennaiyil Oru Naal|ಚೆನ್ನೈಯಿಳ್ ಒರು ನಾಲ್]]'' |ಅದಿತಿ |ತಮಿಳು | |<ref>{{Cite web |last=Sunayana Suresh |date=23 June 2012 |title=Parvathi's Kollywood comeback |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130126213448/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-interviews/32369995_1_malayalam-film-parvathi-menon-prakash-raj |archive-date=26 January 2013 |access-date=12 July 2012 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- |''[[Andhar Bahar|ಅಂಧಾರ್ ಬಹಾರ್]]'' |ಸುಹಾಸಿನಿ |ಕನ್ನಡ | | |- |''[[Maryan (film)|ಮರಿಯನ್]]'' |ಪಾಣಿಮಲಾರ್ |ತಮಿಳು | | |- |2014 |''[[Bangalore Days|ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್]]'' |ಆರ್. ಜೆ. ಸಾರಾ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- | rowspan="3" |2015 |''[[Uttama Villain|ಉತ್ತಮ ಖಳನಾಯಕ]]'' |ಮನೋನ್ಮಣಿ/ಯಾಮಿನಿ (ಭಾವಚಿತ್ರ) |ತಮಿಳು | |<ref>Balachandran, Logesh (3 March 2014). {{Cite news |title=Maryan girl for 'UV' |work=[[Deccan Chronicle]] |url=http://www.deccanchronicle.com/node/104183 |url-status=dead |access-date=15 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204355/http://www.deccanchronicle.com/node/104183 |archive-date=24 September 2015}}</ref> |- |''[[Ennu Ninte Moideen|ಎನ್ನೂ ನಿಂಟೆ ಮೊಯಿದೀನ್]]'' |ಕೊಟ್ಟತಿಲ್ ಕಂಚನಮಾಲಾ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |date=10 July 2014 |title=I don't mind playing supporting roles: Parvathy |work=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms |url-status=live |access-date=27 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140821095820/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-dont-mind-playing-supporting-roles-Parvathy-Menon/articleshow/38123213.cms |archive-date=21 August 2014}}</ref> |- |''[[Charlie (2015 Malayalam film)|ಚಾರ್ಲಿ]]'' |ಟೆಸ್ಸಾ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |2016 |''[[Bangalore Naatkal|ಬೆಂಗಳೂರು ನಾಟಿಕಲ್]]'' |ಆರ್. ಜೆ. ಸಾರಾ |ತಮಿಳು | | |- | rowspan="2" |2017 |''[[Take Off (2017 film)|ಟೇಕ್ ಆಫ್]]'' |ಸಮೀರಾ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |last=Manoj Kumar R. |date=29 November 2017 |title=IFFI 2017: Parvathy, first Malayalam actor to win the silver peacock, gets emotional on stage |work=[[The Indian Express]] |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/ |url-status=live |access-date=7 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180108062733/http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/parvathy-silver-peacock-iffi-2017-award-take-off-see-photos-video-4960443/ |archive-date=8 January 2018}}</ref> |- |''[[Qarib Qarib Singlle|ಖರೀಬ್ ಖರೀಬ್ ಸಿಂಗಲ್]]'' |ಜಯ ಶಶಿಧರನ್ |[[Hindi|ಹಿಂದಿ]] | |<ref>{{Cite news |date=8 February 2017 |title=Parvathy to star in a travel romance with Irrfan Khan |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms |url-status=live |access-date=22 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180701160314/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/parvathy-to-star-in-a-travel-romance-with-irrfan-khan/articleshow/57038828.cms |archive-date=1 July 2018}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |''[[My Story (film)|ಮೈ ಸ್ಟೋರಿ]]'' |ತಾರಾ ಮತ್ತು ಹೇಮಾ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |last=Nirmalkumar |first=T. |date=7 July 2018 |title='My story': Parvathy works her magic again |work=[[Mathrubhumi]] |url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880 |url-status=live |access-date=8 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707190851/http://english.mathrubhumi.com/movies-music/review/love-story-parvathy-works-her-magic-again-%7C-movie-rating-3-5my-story-1.2950880 |archive-date=7 July 2018}}</ref> |- |''[[Koode|ಕೂಡೆ]]'' |ಸೋಫಿ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |date=1 November 2017 |title=Anjali Menon starts shooting for next project starring Prithviraj, Nazriya Nazim and Parvathy |work=[[Hindustan Times]] |url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html |url-status=live |access-date=4 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707010106/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/anjali-menon-starts-shooting-for-next-project-starring-prithviraj-nazriya-nazim-and-parvathy/story-AnFYg2xVyoSk0oM7fUKRvO.html |archive-date=7 July 2018}}</ref> |- | rowspan="2" |2019 |''[[Uyare|ಯುವರ್]]'' |ಪಲ್ಲವಿ ರವೀಂದ್ರನ್ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite web |date=17 April 2019 |title=Uyare trailer: The sky's the limit for Parvathy |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190423112939/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/uyare-trailer-parvathy-5680855/ |archive-date=23 April 2019 |access-date=22 May 2021 |website=The Indian Express}}</ref> |- |''ವೈರಸ್ '' |ಅನು. |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |2020 |''[[Halal Love Story|ಹಲಾಲ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' |ಹಸೀನಾ |ಮಲಯಾಳಂ |ಕ್ಯಾಮಿಯೋ |<ref>{{Cite news |last=Native |first=Digital |date=20 January 2020 |title=Parvathy to make cameo appearance in 'Halal Love Story' |publisher=The News Minute |url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457 |url-status=live |access-date=16 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216070238/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-make-cameo-appearance-halal-love-story-116457 |archive-date=16 February 2020}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 |''[[Varthamanam|ವರ್ಧಮಾನಮ್]]'' |ಫೈಜಾ ಸಫಿಯಾ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |date=9 March 2021 |title=Parvathy-starrer 'Varthamanam' to release in theatres on March 12 |work=[[The News Minute]] |url=https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864 |url-status=live |access-date=9 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309045037/https://www.thenewsminute.com/article/parvathy-starrer-varthamanam-release-theatres-march-12-144864 |archive-date=9 March 2021}}</ref> |- |''[[Aanum Pennum|ಆನಮ್ ಪೆನ್ನಮ್]]'' |ರಾಚಿಯಮ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite web |date=20 January 2020 |title=Parvathy Thiruvothu reacts to criticism against her character of Rachiyamma |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210522095449/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-reacts-to-criticism-against-her-character-of-rachiyamma/articleshow/73432793.cms |archive-date=22 May 2021 |access-date=22 May 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- |''ಅರ್ಕರಿಯಮ್ '' |ಶೆರ್ಲಿ |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |date=11 March 2021 |title=Watch: Trailer of Biju Menon and Parvathy 'Aarkkariyam' is intriguing |publisher=The News Minute |url=https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037 |url-status=live |access-date=1 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311093104/https://www.thenewsminute.com/article/watch-trailer-biju-menon-and-parvathy-aarkkariyam-intriguing-145037 |archive-date=11 March 2021}}</ref> |- |''[[Sivaranjiniyum Innum Sila Pengalum|ಶಿವರಂಜಿನಿಯುಮ್ ಇನ್ನುಮ್ ಸಿಲಾ ಪೆಂಗಲುಮ್]]'' |ದೇವಕಿ |ತಮಿಳು | |<ref>{{Citation|title=Sivaranjiniyum Innum Sila Pengalum Movie Review|date=8 December 2018|url=https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods|access-date=3 September 2020|archivedate=18 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418035125/https://www.filmcompanion.in/reviews/tamil-review/sivaranjiniyum-innum-sila-pengalum-movie-review-a-deeply-moving-dissection-of-the-lives-of-three-women-across-three-time-periods/}}</ref> |- | rowspan="3" |2022 |''[[Puzhu (film)|ಪುಝು]]'' |ಭಾರತಿ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |''[[Wonder Women (2022 film)|ವಂಡರ್ ವುಮೆನ್]]'' |ಮಿನಿ |ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | | |- |''[[Lalanna's Song|ಲಲ್ಲಣ್ಣಾಸ್ ಸಾಂಗ್]]'' |ಶೋಭಿತಾ |ಮಲಯಾಳಂ | | |- |2023 |''[[Kadak Singh|ಕದಕ್ ಸಿಂಗ್]]'' |ಶ್ರೀಮತಿ ಕಣ್ಣನ್ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{Cite news |last=PTI |date=2023-11-09 |title=Pankaj Tripathi-starrer 'Kadak Singh' to release directly on ZEE5 |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece |url-status=live |url-access=subscription |access-date=2023-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117123402/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pankaj-tripathi-starrer-kadak-singh-to-release-directly-on-zee5/article67515979.ece |archive-date=17 November 2023 |issn=0971-751X}}</ref> |- | rowspan="3" |2024 |''[[Ullozhukku|ಉಲ್ಲೊಝುಕ್ಕು]]'' |ಅಂಜು. |ಮಲಯಾಳಂ | |<ref>{{Cite news |date=16 July 2022 |title=Parvathy Thiruvothu - Urvashi starrer 'Ullozhukku' wraps up the shoot |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms |url-status=live |access-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128054114/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/parvathy-thiruvothu-urvashi-starrer-ullozhukku-wraps-up-the-shoot/articleshow/92915615.cms |archive-date=28 January 2023}}</ref> |- | {{Pending film|[[Thangalaan]]}} | | | | |- |{{Pending film|Her}} |{{TableTBA}} | | | |- |} === ವೆಬ್ ಸರಣಿ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |+ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೊತ್ತು ವೆಬ್ ಸರಣಿಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ! scope="col" |ವರ್ಷ. ! scope="col" |ಸರಣಿ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ಭಾಷೆ. ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! class="unsortable" scope="col" |{{ref heading}} |- |2021 |''[[Navarasa (web series)|ನವರಸ]]'' |ವಹೀದಾ ಬೇಗಂ |ತಮಿಳು | | |- |2023 |''[[Dhootha (TV series)|ಧೂತಾ]]'' |ಕ್ರಾಂತಿ ಶೆಣೈ |ತೆಲುಗು | | |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} 6w0909retb1l3pew3ewdje12v4isrr5 0 166735 1430507 1430138 2026-09-27T06:56:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430507 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Rohan Marley | image = CES 2012 - House of Marley (Rohan Marley).jpg | caption = Marley in 2012 | other_names = | birth_name = Rohan Anthony Marley | birth_date = {{birth date and age|1972|05|19|df=y}} | birth_place = [[Kingston, Jamaica]]<ref name="si">Bruce Newman. "[http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1138363 Hurricane From The Caribbean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140311040655/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1138363 |date=2014-03-11 }}". ''Sports Illustrated''. 13 September 1993. Retrieved on 30 April 2013.</ref> | occupation = Chairman of Marley Coffee<br />Chief Passion Officer of Gisges | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Geraldine Khawly|1993|1996|end=divorced}} * {{marriage|[[Barbara Fialho]]|2019|2022|end=divorced}} }} | partner = [[Lauryn Hill]] (1996–2009) | children = 9, including {{Plainlist| * [[Nico Marley]] (son) * [[Selah Marley]] (daughter)}} | parents = [[Bob Marley]]<br />Janet Hunt | relatives = {{Plainlist| * * [[Cedella Marley|Cedella]] (sister) * [[Ziggy Marley|Ziggy]] (brother) * [[Stephen Marley (musician)|Stephen]] (brother) * [[Julian Marley|Julian]] (brother) * [[Ky-Mani Marley|Ky-Mani]] (brother) * [[Damian Marley|Damian]] (brother) * [[Bambaata Marley|Bambaata]] (nephew) * [[Jo Mersa Marley|Jo Mersa]] (nephew) * [[Skip Marley|Skip]] (nephew) * [[Olivier Vernon]] (son-in-law)}} | website = {{URL|http://rohanmarley.com/}}<br />{{URL|http://marleycoffee.com/}}<br />{{URL|http://gisges.com/}} | module = {{Infobox Canadian Football League biography|embed=yes | number = 1 | image = | position1 = [[Linebacker]] | height_ft = 5 | height_in = 8 | weight_lb = 205 | college = [[Miami Hurricanes football|Miami (FL)]] | high_school = [[Miami Palmetto Senior High School|Miami Palmetto]] ([[Pinecrest, Florida]]) | CFLDraftedYear = | CFLDraftedRound = | CFLDraftedPick = | CFLDraftedTeam = | playing_years1 = {{cfly|1995}} | playing_team1 = [[Ottawa Rough Riders]] | career_highlights = | CFL = }} }} {{Infobox person | URL = {{URL|http://rohanmarley.com/}}<br />{{URL|http://marleycoffee.com/}}<br />{{URL|http://gisges.com/}} }} '''ರೋಹನ್ ಆಂಥೋನಿ ಮಾರ್ಲಿ''' (ಜನನ ೧೯ ಮೇ ೧೯೭೨) ಜಮೈಕಾದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಕಾಲೇಜು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಿ.ಎ‌ಫ್.ಯಲ್. ಆಟಗಾರ. ಅವರು ರೆಗ್ಗೀ ಕಲಾವಿದ [[ಬಾಬ್ ಮಾರ್ಲಿ|ಬಾಬ್ ಮಾರ್ಲಿಯ]] ಮಗ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲ್ ಸೆಲಾಹ್ ಮಾರ್ಲಿ, ರೆಗ್ಗೀ ಕಲಾವಿದ ಜೋಶುವಾ ಒಮಾರು "ವೈಜಿ" ಮಾರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ನಿಕೋ ಮಾರ್ಲೆ ಅವರ ತಂದೆ. ಅವನು ಗಾಯಕ ರೀಟಾ ಮಾರ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವಿವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಜಾನೆಟ್ ಹಂಟ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ <ref name="Moskowitz">{{Cite book |last=Moskowitz |first=David Vlado |url=https://books.google.com/books?id=aNv2XuFP2-QC&q=Bob+Marley+and+Janet+Hunt&pg=PA94 |title=Bob Marley: A Biography |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2007 |isbn=978-0313338793 |pages=94–95 |access-date=15 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web |last=Raul |date=26 July 2011 |title=Bob Marley All His Children & 9 Baby Mommas |url=http://www.feelnumb.com/2011/07/26/bob-marley-and-all-his-children-baby-mommas/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127020751/http://www.feelnumb.com/2011/07/26/bob-marley-and-all-his-children-baby-mommas/ |archive-date=27 January 2015 |access-date=15 January 2014 |website=FeelNumb.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dokubo |first=Titi |date=2022-09-05 |title=Most of Bob Marley's 12 Children Followed in His Footsteps |url=https://news.amomama.com/220043-bob-marley-fathered-12-acknowledged-chil.html |access-date=2023-01-26 |website=news.amomama.com |language=en}}</ref> ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಮಾರ್ಲಿಯ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವವರೆಗೂ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಹೋದನು. ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ [[ಮಿಯಾಮಿ|ಮಿಯಾಮಿಯಲ್ಲಿ]] ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು <ref name="SugarBowl">{{Cite web |last=Vecsey |first=George |date=29 December 1992 |title=Sports of the Times; Sugar Bowl Rocks Early With Strains of Marley |url=https://www.nytimes.com/1992/12/29/sports/sports-of-the-times-sugar-bowl-rocks-early-with-strains-of-marley.html |access-date=2 April 2019 |website=The New York Times}}</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಾರ್ಲಿ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮಿಯಾಮಿ ಪಾಲ್ಮೆಟ್ಟೊ ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref>David O'Brien. "[https://pqasb.pqarchiver.com/sun_sentinel/access/88046627.html?dids=88046627:88046627&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Sep+03%2C+1991&author=DAVID+O%27BRIEN%2C+Staff+Writer&pub=South+Florida+Sun+-+Sentinel&desc=THIS+MARLEY%27S+MUSIC+HAS+MORE+POP+TO+IT&pqatl=google This Marley's music has more pop to it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121107230151/http://pqasb.pqarchiver.com/sun_sentinel/access/88046627.html?dids=88046627:88046627&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Sep+03%2C+1991&author=DAVID+O%27BRIEN%2C+Staff+Writer&pub=South+Florida+Sun+-+Sentinel&desc=THIS+MARLEY%27S+MUSIC+HAS+MORE+POP+TO+IT&pqatl=google |date=2012-11-07 }}". ''Sun Sentinel''. 3 September 1991. 1.C. Retrieved on 8 August 2009.</ref> ನಂತರ ಅವರು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಕೋರಲ್ ಗೇಬಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಯಾಮಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಿಯಾಮಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಿಯಾಮಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಲೈನ್‌ಬ್ಯಾಕರ್ ಆಡಿದರು. ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೯೫ ಟ್ಯಾಕಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. == ವೃತ್ತಿ == ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಮೈಕಾದ ಬ್ಲೂ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕಾಫಿ ತೋಟ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಹಾರವಾದ ಮಾರ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Marley Coffee Website home page |url=https://www.marleycoffee.com |access-date=8 March 2020}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಾರ್ಲಿ ಕಾಫಿಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಫಿಯನ್ನು [[ಇತಿಯೋಪಿಯ|ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಿಂದ]] ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ೫೨ ಎಕರೆ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="The Avah Taylor Company">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Exclusive: Rohan Marley Sets the Record Straight |url=http://avahtaylor.wordpress.com/2011/06/09/a-conversation-with-rohan-marley-pt-1/ |access-date=23 February 2014 |publisher=The Avah Taylor Company}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಜಾಮಿನ್ ಜಾವಾ (OTC:JAMN) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಯಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ನೆವಾಡಾದ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಲಿ ಹೊಸ 'ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಲಿ' ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಶ್ರೇಣಿಯು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟರ್ನ್‌ಟೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Obs201210">"", ''[[Financial Post]]'', 5 January 2011</ref> ಮಾರ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ 1ಲವ್ ಮತ್ತು ಟಫ್ ಗಾಂಗ್ ಕ್ಲೋಥಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="Rohan Marley Ends Engagement">{{Cite web |date=5 March 2013 |title=Rohan Marley Ends Engagement |url=http://www.iriefm.net/news/music/rohan-marley-ends-engagement%E2%80%A6 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140712055600/http://iriefm.net/news/music/rohan-marley-ends-engagement%E2%80%A6 |archive-date=12 July 2014 |publisher=iriefm.net}}</ref> ಅವರು <nowiki><i id="mwRQ">ಮದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್</i></nowiki> ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>http://www.themotherland.info Motherland Film with Rohan Marley</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೩ ರಂದು, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಾರ್ಲಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ಗೆರಾಲ್ಡಿನ್ ಖವ್ಲಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಈಡನ್ (೧೯೯೪) ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗ, ನಿಕೊ (೧೯೯೫), ಟ್ಯುಲೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಲೈನ್‌ಬ್ಯಾಕರ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರೆಡ್‌ಸ್ಕಿನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು <ref>{{Cite web |title=Tulane Green Wave Football |url=http://www.tulanegreenwave.com/sports/m-footbl/mtt/nico_marley_838197.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140829092249/http://www.tulanegreenwave.com/sports/m-footbl/mtt/nico_marley_838197.html |archive-date=29 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web |last=Czarda |first=Stephen |title=Redskins Sign Linebacker Nico Marley |url=http://www.redskins.com/news/article-1/Redskins-Sign-Linebacker-Nico-Marley/69555778-b3f7-453a-8053-eac6eec15dc8 |access-date=16 May 2017 |website=Redskins.com}}</ref> ಮಾರ್ಲಿ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರ ಲಾರಿನ್ ಹಿಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಜಿಯಾನ್ ಡೇವಿಡ್ (೧೯೯೭), ಮಾಡೆಲ್ ಸೆಲಾಹ್ (೧೯೯೮), ಜೋಶುವಾ ಒಮಾರು (೨೦೦೧), ಜಾನ್ ನೆಸ್ಟಾ (೨೦೦೩), ಮತ್ತು ಸಾರಾ (೨೦೦೮).<ref>Laura Checkoway. "[https://web.archive.org/web/20080831114410/http://www.rollingstone.com/news/story/22713461/inside_the_miseducation_of_lauryn_hill/print Inside 'The Miseducation of Lauryn Hill']". ''Rolling Stone''. August</ref><ref>http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1264/is_3_33/ai_87741110/pg_5 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050317000639/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1264/is_3_33/ai_87741110 |date=2005-03-17 }} {{Cite web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1264/is_3_33/ai_87741110 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050317000639/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1264/is_3_33/ai_87741110 |archive-date=2005-03-17 |url-status=dead}} Essence Magazine</ref><ref>{{Cite web |last=Tiffany McGee and Alex Tresniowski |date=18 August 2008 |title=Whatever Happened to ... Lauryn Hill? |url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20221692,00.html |publisher=[[People Magazine]]}}</ref> ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಲ್ ದೂರವಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಗಾಗಿ ಹಿಲ್ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಮಾರ್ಲಿ ಅವರ ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಹಿಲ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರ್ಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="The Master Copy">{{Cite web |date=13 May 2013 |title=Rohan Marley will take care of kids when Lauryn goes to jail |url=http://themastercopy.com/2013/05/13/rohan-marley-will-take-care-of-kids-when-lauryn-goes-to-jail/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407092945/http://themastercopy.com/2013/05/13/rohan-marley-will-take-care-of-kids-when-lauryn-goes-to-jail/ |archive-date=7 April 2014 |publisher=The Master Copy}}</ref> ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಮಾರ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಖೌಲಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಖೌಲಿಯನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಹೈಟಿಯ ವಿಚ್ಛೇದನದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು.<ref name="The Avah Taylor Company"/> ಮಾರ್ಲಿಯು ಇಸಾಬೆಲಿ ಫಾಂಟಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವು ೨೦೧೩ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="Rohan Marley Ends Engagement"/> ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರಂದು, ಮಾರ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಬಾರ್ಬರಾ ಫಿಯಾಲ್ಹೋ ಅವರನ್ನು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಮಾಂಟೆಸ್ ಕ್ಲಾರೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web |title=Inside Rohan Marley's Romantic Brazilian Wedding to Victoria's Secret Model Barbara Fialho |url=https://people.com/music/rohan-marley-barbara-fialho-wedding-exclusive/ |access-date=2019-09-02 |website=PEOPLE.com |language=en}}</ref> ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಮಾರಿಯಾ ಹುಟ್ಟುವ ಐದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite web |date=18 December 2020 |title=Barbara Fialho on Instagram: "Maria" |url=https://www.instagram.com/p/CI7_uUGFHZt/ |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815204757/https://www.instagram.com/p/CI7_uUGFHZt/ |archive-date=15 ಆಗಸ್ಟ್ 2023 |access-date=1 March 2022 |website=Instagram |language=en |url-status=bot: unknown }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <br /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] jagbn22vq0ignol02somz0iz7dlfcl4 0 174043 1430485 1375431 2026-09-26T23:14:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430485 wikitext text/x-wiki '''ಜೋಯಿಕ್''' ಅಥವಾ '''ಯೋಯಿಕ್''' (ಆಂಗ್ಲೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಕಾಗುಣಿತವು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು '''{{Lang|smi|luohti}}''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ., '''{{Lang|smi|vuolle}}''', '''{{Lang|smi|vuelie}}''', ಅಥವಾ '''{{Lang|smi|juoiggus}}''' ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ) ಎಂಬುದು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ]] ಸಾಪ್ಮಿಯ ಸಾಮಿ ಜನರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡಿನ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶಕನನ್ನು '''{{Lang|fi|joikaaja}}''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಫಿನ್ನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ), '''{{Lang|no|joiker}}''' (ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೀಕೃತ) ಅಥವಾ '''{{Lang|sv|jojkare}}''' (ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). ಮೂಲತಃ, ''ಜೋಯಿಕ್'' ಹಲವಾರು ಸಾಮಿ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಕ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಶಬ್ದವು ಕೆಲವು [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Wimme Saari - Shamanistic chant meets modern electronics |url=http://www.nciv.net/site3/pages/actueel/Wimme%20Saari.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20041214111458/http://www.nciv.net/site3/pages/actueel/Wimme%20Saari.htm |archive-date=14 December 2004}}</ref> ಜೋಯಿಕ್ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಶಾಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾದೆ, ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಮೂಲವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಎಲ್ವೆಸ್ ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಜಸ್ಟ್ ಕ್ವಿಗ್‌ಸ್ಟಾಡ್, ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Qvigstad |first=Just |url=https://books.google.com/books?id=IWi1cQAACAAJ |title=Lappiske eventyr og sagn: Lappiske eventyr og sagn fra Lyngen II 09 fra Nordland |date=1 January 1929 |publisher=H. Aschehoug & Company [W. Nygaard] |language=no |trans-title=Lappish fairy tales and legends: Lappish fairy tales and legends from Lyngen II 09 from Nordland}}</ref> ಸಂಗೀತ ಸಂಶೋಧಕರು ಜೋಯಿಕ್ ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿರಂತರ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. <ref name="traditional_sami_yoik">{{Cite web |url=http://www.dat.net/music1.html |title=Tradisjonell klassisk joik – Traditional Classical Sami Yoik – Arbevirolas Luohti |access-date=13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305000426/https://www.dat.net/music1.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಿಯ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೋಯಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ಖಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಾರ್ವೇಜಿಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂತಹುದೇ ಸಮೀಕರಣ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪವಾಗಿ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿನ ಚಳುವಳಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಅದರ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ''ನೋಯೈಡಿ'' (ಸಾಮಿ ಶಾಮನ್ನರು) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೂರ್ವ ಪುರಾಣ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧ, <ref name="Maze">{{Cite web |title=Derfor tillates ikke joik i kirka – NRK Troms – Lokale nyheter, TV og radio |trans-title=Therefore, yoik is not allowed in the church – NRK Troms – Local news, TV and radio |url=http://www.nrk.no/nordnytt/derfor-tillates-ikke-joik-i-kirka-1.11630371 |access-date=25 November 2015 |publisher=Nrk.no |language=no}}</ref> ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2014 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ " ಕೌಟೋಕಿನೊ ಮತ್ತು ಮೇಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [ಚರ್ಚ್] ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಸಂಗೀತದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದು ಏಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ". <ref name="Maze" /> ಈ ದಮನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜೋಯಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಜೋಯಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ , ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿ, ಇದನ್ನು "ಗೊಣಗುವ" ಶೈಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುವಕರು ಹಾಡುವ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಕ ಸ್ವಭಾವ == ಸಪ್ಮಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Yoik of the Wind Shamanistic chant meets modern electronics |url=http://www.tallbergfoundation.org/T%C3%84LLBERGFORUM/T%C3%A4llbergMoments/YoikoftheWind/tabid/317/Default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728082510/http://www.tallbergfoundation.org/T%C3%84LLBERGFORUM/T%C3%A4llbergMoments/YoikoftheWind/tabid/317/Default.aspx |archive-date=28 July 2011 |website=Tallberg Foundation}}</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಹಾಡು ಆಳವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಹಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="traditional_sami_yoik"/> ಸುಧಾರಣೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಕ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ (ಉದಾ. ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ''ಜುಯೋಯಿಗಟ್'' ) ಒಂದು ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಯಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜೋಯಿಕ್ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ಸಣ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ..ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಇತರ ರೂಪಗಳು (ಪದದ ವಿಸ್ತೃತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ) ಹೆಚ್ಚು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ ( ಸಾಮಿ ಡ್ರಮ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಇತರ [[ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ|ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಇರಬಹುದು. ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಸ್ವರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಂಚಸ್ವರದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ''ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ'' ಅವರು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Same etnam |url=http://boreale.konto.itv.se/smusic.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101193445/http://boreale.konto.itv.se/smusic.htm |archive-date=1 January 2016 |access-date=2015-11-25 |publisher=Boreale.konto.itv.se}}</ref> ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳು ''ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ,'' ಅಂದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ನಟಿ ಜೋನ್ನಾ ಲುಮ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಲೈಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಹಲವಾರು ಜಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[ಆರೋರಾ|ಅರೋರಾ]] ಗುಂಪಿನ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರು ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಿಗಳು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲುಮ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಜೋಯಿಂಗ್ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * ''ವುಲೀ'' ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಓಟವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಕ್ರೂರಿ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯರಂತೆ ಕಾಣುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. * ''ಲುಹೋತಿ'' ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ ಸಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[Leuʹdd|ಲ್ಯೂಡ್]], ಜೋಯಿಕ್‌ನ ರೂಪಾಂತರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಗಾಯನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=Saastamoinen |first=Ilpo |title=Leud |url=http://senc.hum.helsinki.fi/wiki/Leudd |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912160825/http://senc.hum.helsinki.fi/wiki/Leudd |archive-date=12 September 2018 |access-date=14 October 2019 |website=Multidisciplinary and multilinguistic encyclopaedia on the Saami, Saami culture and languages}}</ref> == ಅನುಕರಣೆ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಷಾಮನಿಸಂ == ಸಾಮಿ ಜನರ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೊಯಿಡಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಕೆಲವು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡವು. ಅವರ ಕೆಲವು ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಶಾಮನ ವಿಧಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಜಾನಪದ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ (ಶಾಮನ್ ಕಥೆ) ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಂತೆ, <ref>{{Cite web |title=Vikingatidens och medeltidens musik |trans-title=The Viking Age and medieval music |url=http://www.fotevikensmuseum.se/art_50_99/viking_art62f.htm |access-date=3 February 2012 |publisher=Fotevikensmuseum.se |language=sv}}</ref> ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಕಿಂಗ್ == ಜೋಯಿಂಗ್ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಾಯನ ರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಅದು ಆಧುನಿಕ ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ 1980 ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಮೂದು " ಸಮಿಡ್ ಎಡ್ನಾನ್ ", ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಡನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಈ ಹಾಡನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಎಫ್‌ಸಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಆಟದ ಪಠಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಹಾಡಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು 2011 ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ದಿ ಥಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2019 ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಮೂದು, " ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕೈ ", ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಸೋಲೋ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೋಯಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಡಿಸ್ನಿಯ ''ಫ್ರೋಜನ್'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾದ ''ಫ್ರೋಜನ್ 2'', ಇವು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ. ಹಿಮಸಾರಂಗ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿನ ಶೈಲಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಿ ಜನರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೌತ್ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಜಾಯ್ಕರ್ ಫ್ರೋಡ್ ಫ್ಜೆಲ್‌ಹೈಮ್ "ವುಯೆಲಿ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ''ಫ್ರೋಜನ್‌ನ'' ಆರಂಭಿಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೂಲ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ "ಈಟ್ನೆಮೆನ್ ವುಯೆಲಿ (ಭೂಮಿಯ ಹಾಡು)" ನ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಿ ಅಂಶಗಳ ಈ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರೂಪಾಂತರ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೋಯಿಂಗ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕ್ರಮೇಣ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾದ ಸಾಮಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೂ ಜೋಯಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಸಾಮಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಂದ ಬಲವಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಜೋಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ಹಾಡಿನ ಅಂಶವು ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಪ್ ನಮೂದುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಕಿಂಗ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Holt |first=Fabian |title=The Oxford Handbook of Popular Music in the Nordic Countries |last2=Kärjä |first2=Antti-Ville |date=2017}}</ref> ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 1970 ರ ದಶಕವು ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾಯ್ಕ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಫಲಪ್ರದ ಅವಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು "ಜಾಯ್ಕ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಿ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ಜಾರ್ಗಲೆಡ್ಜಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾಮಿ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಸಂಗೀತದ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. <ref>{{Cite journal|last=Jones-Bamman|first=Richard|title=From 'I'm a Lapp' to 'I am Saami': Popular music and changing images of indigenous ethnicity in Scandinavia|journal=Journal of Intercultural Studies|date=3 August 2010|volume=22|issue=2|pages=189–210|doi=10.1080/07256860120069602}}</ref> ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲಗಳು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಜಾರ್ಗಲಾಯ್ಡ್ಜಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. 1980 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯ ದಿವಾಳಿತನವು ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದರೂ, ಅಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜಾಯ್ಕ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಇತರ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ಬೊಯಿನ್, ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಫ್ಜಾಲ್‌ಗ್ರೆನ್ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಪಿಕ್ಲಾನಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಜಾಯ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾಝ್, ಮೆಟಲ್ ಮತ್ತು ರಾಕ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಫ್ಜಾಲ್‌ಗ್ರೆನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ತಲಾಂಗ್ 2014 ರ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ತರುವಾಯ ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ "ಡೇನಿಯಲ್ಸ್ ಜೋಯಿಕ್", "ದಿ ರೀಂಡೀರ್ ಹರ್ಡರ್ಸ್ ಜೋಯಿಕ್", ಮತ್ತು "ನೆಜ್ಲಾಸ್ ಜೋಯಿಕ್" ನಂತಹ ಬಹು ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗೋಕ್ಸೆಗ್ ಎಂಬ ಚೊಚ್ಚಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೆಲೋಡಿಫೆಸ್ಟಿವಾಲೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು == * [[ಅಡ್ಜಾಗಸ್]], ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡವು ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://home.earthlink.net/~arran4/siida/sami-yoik.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-04-13 |archive-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326054014/http://home.earthlink.net/~arran4/siida/sami-yoik.htm |url-status=dead }}</ref> * [[ಆಯಿಲೋಶ್]], ನಾರ್ವೆದ ಸಾಮಿ ನಟ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರ.<ref>{{Citation |last=Gaski |first=Harald |title=Johan Turi – Ein Bühnenstück mit einem Joik von Áilloš |year=2019 |publisher=Samica}}</ref> * [[ನಿಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಟಿಯಾಸ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]] (1882–1975) ಸ್ವೀಡನ್ನ ಜೋಯಿಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Nils Mattias Andersson (1882 – 1974) |url=http://www.calliidlagadus.org/web/index.php?sladja=51&vuolitsladja=66 |publisher=ČálliidLágádus}}</ref> * [[ಏಂಜಲಿಟ್]] ಫಿನ್ನಿಷ್ ಸಾಮಿ ಜಾನಪದ ಗುಂಪು, ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೋಯಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ನಾರ್ವೆಯ [[ಮರಿ ಬೊಯ್ನೆ]] ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಜಾಝ್, ರಾಕ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಫ್ರೆಡ್-ರೆನೆ ಬುಲ್ಜೊ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ರ್ಯಾಪರ್, ಇವರು KEiiNO ಸೂಪರ್ಗ್ರೂಪ್ನೊಂದಿಗೆ 2019ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. * [[ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಫ್ಜೆಲ್ಗ್ರೆನ್]] ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕರ್, 2014ರ ತಲಾಂಗ್ ಸ್ವೆರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತ. * [[ಫ್ರೋಡ್ ಫ್ಜೆಲ್ಹೈಮ್]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಯಿಕರ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೋಯಿಕ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. ಫ್ರೋಜನ್ ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದ ಹಾಡು "ಈಟ್ನಾಮೆನ್ ವುಯೆಲಿ"ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. * [[ಆಂಟೈ ಗ್ರೈಯೆ]]ರ "ಡಿಜಿಟಲ್ ಯೋಯಿಕ್" ಹಾಡು ಉತ್ತರ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಸಾಮಿ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಸಮಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=LINE | LINE_SEG02 |url=http://www.lineimprint.com/editions/cd/line_seg02/ |publisher=Lineimprint.com}}</ref> * [[ಮ್ಯಾಟಿಸ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಾ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ, 1980ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. * [[ಎಲ್ಲಾ ಮಾರಿ ಹ್ಯಾಟ್ಟಾ ಈಸಾಕ್ಸೆನ್]] ಸಾಮಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ (2016) ಮತ್ತು ಲಿಯೆಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2017) ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ISÁK ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. * [[ಇಂಗಾ ಜುಸೊ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ, 2014ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. * [[ಸೋಫಿಯಾ ಜಾನೋಕ್]] ಸ್ವೀಡನ್ನ ಗಲ್ಲಿವಾರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗಾಯಕಿ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಜೊನ್ನೆ ಜಾರ್ವೆಲಾ]] ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೊರ್ಪಿಕ್ಲಾನಿಯ ಸದಸ್ಯ, ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ. ಶಮನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ನ ಎರಡು ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು "ಜೋಯಿಕ್ ಮೆಟಲ್" ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. * [[ಮಾರ್ಜ ಮೊರ್ಟೆನ್ಸನ್]], ಸಾಮಿ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ, 1995ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಉಲ್ಲ ಪಿರ್ಟ್ಟಿಜಾರ್ವಿ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ವಿಮ್ಮೆ ಸಾರಿ]] ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಮಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಇವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. * [[ಆಂಡೆ ಸೊಂಬಿ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಇವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಯಿಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನಿಲ್ಸ್-ಆಸ್ಲಾಕ್ ವಾಲ್ಕಿಯಾಪಾ]] ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಿ ಬರಹಗಾರ, ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ, 1994ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು. * [[ನಜಾನ]] ಸಾಮಿ/ಸ್ವೀಡಿಷ್/ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಇವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜೋಯಿಕ್ ಸಹಿತ ಎಥ್ನೋ ಪಾಪ್ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.jus.uit.no/ansatte/somby/juigosatENG.html Ande Somby's yoik-room] * [http://www.utexas.edu/courses/sami/diehtu/giella/music/yoiksunna.htm The Sami Yoik] – detailed article with audio files. * {{Cite web |last=Laitinen |first=Heikki |year=1994 |title=The many faces of the yoik |url=http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/5CE3EAB9837ADFF8C225750C0044D747?opendocument |access-date=2025-04-13 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029102327/http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/5CE3EAB9837ADFF8C225750C0044D747?opendocument |url-status=dead }} * [https://web.archive.org/web/20110807045458/http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/AA2C08AD29D6DDF7C22575A10029AFCF?opendocument Wimme by Harri Römpötti] * [https://web.archive.org/web/20131105084656/http://www.fimic.fi/ Finnish Music Information Center] * [https://web.archive.org/web/20050409003209/http://www.folksylinks.it/folksy_s.html Sami Folk Bands & Musicians online] * [https://web.archive.org/web/20080325110925/http://www.uit.no/ssweb/dok/Somby/Ande/95.htm Joik and the theory of knowledge] by Ánde Somby * [https://web.archive.org/web/20151019035950/http://www.dat.net/artists.html DAT artists] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಸಂಗೀತ]] blefzryq163utf97voyuqiwjkcjpzrv 0 174195 1430468 1429982 2026-09-26T13:36:42Z A826 72368 unnecessary edits 1363600 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox person | name = ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ | image = Vijayantony.jpj.jpg | caption = ಫೋಟೋಶೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ | birth_name = ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಆಂಟನಿ ಸಿರಿಲ್ ರಾಜಾ | birth_date = {{birth date and age|1975|7|24|df=y}} | birth_place = [[:en:Nagercoil|ನಾಗರ್‌ಕೋಯಿಲ್]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಭಾರತ]] | occupation = {{hlist|ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ|ನಟ|ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಪಾದಕ|ಗೀತರಚನೆಕಾರ|ಆಡಿಯೋ ಎಂಜಿನಿಯರ್|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ|ನಿರ್ದೇಶಕ|ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ}} | nationality = [[:en:Indian people|ಭಾರತೀಯ]] | spouse = ಫಾತಿಮಾ | children = ೨ }} '''ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ''' ಇವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಆಂಟನಿ ಸಿರಿಲ್ ರಾಜಾ (ಜನನ ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೭೫) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.vijayantony.com/vijayantony-biography.html|title=VIJAY ANTONY|website=vijayantony.com|access-date=15 January 2020|archive-date=8 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108232010/http://www.vijayantony.com/vijayantony-biography.html|url-status=live}}</ref> ಇವರು ಭಾರತೀಯ [[ಸಂಗೀತ]] ಸಂಯೋಜಕ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ, [[ನಟ]], [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] [[:en:editor|ಸಂಪಾದಕ]], ಗೀತರಚನೆಕಾರ, [[:en: audio engineer|ಆಡಿಯೊ ಎಂಜಿನಿಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದು]], ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, [[:en: Sukran|''ಸುಕ್ರನ್'' ]]ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೨ ರಂದು [[:en: Naan|''ನಾನ್'' ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು [[:en: Salim|''ಸಲೀಮ್'' ]](೨೦೧೪) ಮತ್ತು [[:en: Pichaikkaran|''ಪಿಚೈಕರನ್'' ]](೨೦೧೬) ನಂತಹ [[ :en:action thriller films|ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/did-you-know-vijay-antonys-big-screen-debut-was-not-naan/articleshow/75602799.cms|title = Did you know, Vijay Antony's big-screen debut was not 'Naan'?}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ವಿಜಯ್‌ರವರು [[:en: Kanyakumari District|ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ನಾಗರಕೋವಿಲ್|ನಾಗರಕೋವಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ತಮ್ಮ ರಂಗನಾಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ [[:en: S. A. Chandrasekhar|ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್]] ಅವರು ವಿಜಯ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಆಂಟನಿಯವರು ೭ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಅವರ ತಾಯಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲ. ಆದರೆ, [[:en: sound engineer|ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್]] ಆಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದರು. ತಮ್ಮ ತೃತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಆಡಿಯೊ ಇನ್ಫೋಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಆಡಿಯೊ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. [[ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ|ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ]] ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ ಜಿಂಗಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|author=Kalpagam Sarma|url=http://www.goergo.in/?p=3265|title='Naaka Mukka' Antony|work=goergo.in|accessdate=2009-01-19|archive-date=2011-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102041428/http://www.goergo.in/?p=3265|url-status=dead}}</ref> [[ :en:Oscar Ravichandran|ಆಸ್ಕರ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್]] ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರ [[:en: Dishyum|''ಡಿಶ್ಯೂಮ್‌ಗೆ'' ]]ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಆಂಟನಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಾಹಸವು ಬಂದಿತು. ಆದರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಾರಣ [[:en: Sukran|''ಸುಕ್ರನ್'' ]] ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಿತು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಸಂಯೋಜನೆ=== ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿಯವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ತೆರೆಕಂಡ [[:en: Sukran|''ಸುಕ್ರಾನ್'']] ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[:en:Naan Avan Illai|''ನಾನ್ ಅವನ್ ಇಲ್ಲೈ'']] (೨೦೦೭) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-antony-to-sam-cs-kollywood-music-directors-who-are-celebrated-less/photostory/98765148.cms?picid=98765217|title = Vijay Antony to Sam CS: Kollywood music directors who are celebrated less}}</ref> ೨೦೦೮ ರ [[ :en:Kadhalil Vizhunthen|''ಕಾದಲಿಲ್ ವಿಜುಂಥೆನ್'']] ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಂಟನಿ ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಟ್ ಆದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[:en: dappan koothu|''ಡಪ್ಪನ್ ಕೂಟು'']] [[:en: Nakka Mukka|''ನಕ್ಕಾ ಮುಕ್ಕಾ'']] ಹಾಡು ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2011/Mar/07/nakka-mukka-catches-composer-by-surprise-233459.html|title = ‘Nakka Mukka’ catches composer by surprise}}</ref> ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ "ನಕ್ಕಾ ಮುಕ್ಕಾ" ([[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕಾಗಿ]]) ಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಲಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/india/TOI-wins-India-its-first-Gold-Film-Lions-at-Cannes/articleshow/4710682.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405211513/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-28/india/28159732_1_jwt-india-agnello-dias-taproot-india |url-status=live |archive-date=5 April 2012 |title=TOI wins India its first Gold Film Lions at Cannes |date=28 June 2009 |work=[[The Times of India]] |access-date=18 August 2012}}</ref> ಈ ಹಾಡನ್ನು ನಂತರ, ೨೦೧೧ ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/vijay-antony|title = Vijay Antony}}</ref> ಆಂಟನಿಯವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಧ್ವನಿಪಥಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[:en: A Aa E Ee|ಎ ಆ ಇ ಈ]], [[:en: TN 07 AL 4777|ಟಿಎನ್ ೦೭ ಎಎಲ್ ೪೭೭೭]], [[:en: Mariyadhai|''ಮರಿಯಾದೈ'']], [[:en:Ninaithale Inikkum|''ನೈನೈತಾಲೆ ಇನಿಕ್ಕುಮ್'']] ಮತ್ತು [[ :en:Vettaikaaran|''ವ್ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' ]] ಸೇರಿವೆ. ಆಂಟನಿಯವರು ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ :en:Aval Peyar Thamizharasi|''ಅವಲ್ ಪೆಯರ್ ತಮಿಳರಸಿ'']], [[ :en:Uthama Puthiran|''ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರನ್'']], [[ :en:Vedi|''ವೇದಿ'' ]]ಮತ್ತು [[:en:Velayudham|''ವೇಲಾಯುಧಮ್'' ]]ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಆಂಟನಿಯವರು [[:en: Mahatma|''ಮಹಾತ್ಮ'' ]](೨೦೦೯) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು [[:en:Buddhivantha|''ಬುದ್ಧಿವಂತ'' ]](೨೦೦೭) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2009/Jun/02/vijay-antony-goes-to-tollywood-53982.html|title =Vijay Antony goes to Tollywood}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/celebs/vijay-antony/biography.html|title = Vijay Antony}}</ref> [[:en: Naan|''ನಾನ್'' ]](೨೦೧೨), [[ :en:Salim|''ಸಲೀಮ್'' ]](೨೦೧೪), [[:en: Pichaikkaran|''ಪಿಚೈಕರನ್'' ]](೨೦೧೬), [[ :en:Saithan|''ಸೈತನ್'' ]](೨೦೧೬), [[:en:Yaman|''ಯಮನ್'' ]](೨೦೧೭), [[:en:Annadurai|''ಅಣ್ಣಾದೊರೈ'' ]](೨೦೧೭), [[:en: Kaali|''ಕಾಲಿ'' ]](೨೦೧೮), [[:en:Thimiru Pudichavan |''ತಿಮಿರು ಪುಡಿಚವನ್'']] (೨೦೧೯) ಮತ್ತು [[:en: Pichaikkaran 2|''ಪಿಚೈಕರನ್ ೨'']] (೨೦೨೩) ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಟನಾ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಆಂಟನಿಯವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ===ನಟನೆ=== [[File:Vijay Antony and Arjun at the ‘Kolaigaran’ Press Meet.jpg|thumb|right|ಕೊಲೈಗರನ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್.]] ಕ್ರೈಮ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[:en: Naan |''ನಾನ್'']] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿಯವರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-antonys-naan-trailers-this-diwali-kannada-news-73030|title=Vijay Antony's 'Naan' trailers this Diwali}}{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[:en: Salim|''ಸಲೀಮ್'' ]]ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಚಿತ್ರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವು ನಟನಾಗಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/salim-tamil-movie-17833|title=Salim|access-date=2025-05-14|archive-date=2025-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901124257/https://www.indiaglitz.com/salim-tamil-movie-17833|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಣಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ [[:en: India Pakistan|''ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್'']] ಇದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/india-pakistan-movie-review-tamil-movie-review-19419.html|title=India Pakistan Review|access-date=2025-05-14|archive-date=2025-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250123081404/https://www.indiaglitz.com/india-pakistan-movie-review-tamil-movie-review-19419.html|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ನಟನಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ [[:en: Dishyum|''ಡಿಶ್ಯುಮ್'' ]]ನಿರ್ದೇಶಕ [[:en: Sasi|ಸಸಿ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[:en: Pichaikkaran|''ಪಿಚೈಕರನ್'' ]](೨೦೧೬) ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/No-one-will-want-to-play-a-beggar-in-a-film-but-I-did/articleshow/48641784.cms|title=No one will want to play a beggar in a film, but I did|work=The Times of India|last1=Balachandran|first1=Logesh|access-date=24 August 2015|archive-date=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150825234657/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/No-one-will-want-to-play-a-beggar-in-a-film-but-I-did/articleshow/48641784.cms|url-status=live}}</ref> ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/pichaikkaran-review-entertaining-review-tamil-qdeqQDheahffe.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307052218/http://www.sify.com/movies/pichaikkaran-review-entertaining-review-tamil-qdeqQDheahffe.html|url-status=dead|archive-date=2016-03-07|title=Review : Pichaikkaran review: Entertaining! (2016)|website=[[Sify]]|access-date=2019-05-09}}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಗ್ರಹವು ೪೦ ಕೋಟಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=3 November 2016 |title=Bichagadu total box office collection: Vijay Antony's Telugu film turns bigger success than Pichaikkaran |url=https://www.ibtimes.co.in/bichagadu-total-box-office-collection-vijay-antonys-telugu-film-turns-bigger-success-pichaikkaran-702420 |access-date=19 March 2020 |website=International Business Times |archive-date=19 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319060642/https://www.ibtimes.co.in/bichagadu-total-box-office-collection-vijay-antonys-telugu-film-turns-bigger-success-pichaikkaran-702420 |url-status=live }}</ref> ತೆಲುಗು ಡಬ್ ಬಿಚಗಡು ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದೀಪ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶನದ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[:en: Saithan|''ಸೈತಾನ್'']] ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/saithan-preview-tamil-movie-20394|title=Saithan Preview|access-date=2025-05-14|archive-date=2025-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20250829040721/https://www.indiaglitz.com/saithan-preview-tamil-movie-20394|url-status=dead}}</ref> ಅವರು [[:en: Jeeva Shankar|ಜೀವ ಶಂಕರ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೧೭ ರ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[:en: Yaman|''ಯಮನ್'']] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ''ನಾನ್'' ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಅವರು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/flix/review-yaman-has-nothing-new-say-about-politics-fun-thriller-anyway-57743|title = Review: Yaman has nothing new to say about politics, but is a fun thriller anyway}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ [[:en: Annadurai |''ಅಣ್ಣಾದೊರೈ'' ]]ಒಂದು ಆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/annadurai-review-tamil-movie-21910|title=Annadurai review. Annadurai Tamil movie review, story, rating|website=IndiaGlitz.com|access-date=27 November 2018|archive-date=27 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127234250/https://www.indiaglitz.com/annadurai-review-tamil-movie-21910|url-status=live}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[:en: Kiruthiga Udhayanidhi |ಕಿರುತಿಗ ಉದಯನಿಧಿ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ಅವಧಿಯ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ [[:en: Kaali|''ಕಾಳಿ'' ]]ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ನಿರ್ದೇಶನದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ [[:en: Thimiru Pudichavan|''ತಿಮಿರು ಪುಡಿಚವನ್'']] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲೂಯಿಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು [[ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ|ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾರ]] ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[ :en:Kolaigaran|''ಕೊಲೈಗರನ್'' ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/box-office-collection-kolaigaran-overpowers-bharat-impacts-ngk-business-799295|title = Box office collection: Kolaigaran overpowers Bharat, impacts NGK business}}</ref> ಆಂಟನಿಯವರು ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, [[:en: Pichaikkaran 2|''ಪಿಚೈಕರನ್ ೨'']] ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-antonys-pichaikkaran-2-to-release-in-summer-2023/articleshow/96389046.cms|title = Vijay Antony's 'Pichaikkaran 2' to release in Summer 2023}}</ref> [[:en:Romeo |''ರೋಮಿಯೋ'' ]](೨೦೨೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿಯವರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಯಕನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/romeo-review-tamil-movie-34954|title=Romeo Review|access-date=2025-05-14|archive-date=2025-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316022143/https://www.indiaglitz.com/romeo-review-tamil-movie-34954|url-status=dead}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಆಂಟನಿಯವರು ಫಾತಿಮಾ ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮೀರಾ ಮತ್ತು ಲಾರಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಮೀರಾ ೨೦೨೩ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನ]] ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=Why Latest Picture of Vijay Antony's Daughter Meera is |url=https://www.news18.com/movies/force-behind-my-strength-vijay-antonys-wife-shares-daughter-meeras-pic-7292977.html |work=News18 |date=14 March 2023 |language=en |access-date=30 March 2023 |archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330145642/https://www.news18.com/movies/force-behind-my-strength-vijay-antonys-wife-shares-daughter-meeras-pic-7292977.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-09-19 |title=Actor Vijay Antony's daughter allegedly dies by suicide |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/vijay-antony-daughter-death-suicide-101695095740540.html |access-date=2023-09-19 |website=Hindustan Times |language=en |archive-date=19 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230919043511/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/vijay-antony-daughter-death-suicide-101695095740540.html |url-status=live }}</ref> ವಿಜಯ್ ಆಂಟನಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ, [[ :en:Romeo|''ರೋಮಿಯೋ'' ]](೨೦೨೪) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಫಾತಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀರಾ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/fatima-vijay-antonys-heartbreaking-tweet-after-daughter-meeras-death-if-i-knew-you-will-live-only-for-16-years-8975233/|title=Fatima Vijay Antony’s heartbreaking tweet after daughter Meera’s death: ‘If I’d known you will live only for 16 years…’|date=9 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/romeo-trailer-vijay-antony-stars-as-a-husband-on-a-mission-to-woo-his-wife/article67993745.ece|title=‘Romeo’ trailer: Vijay Antony stars as a husband on a mission to woo his wife|date=26 March 2024|via=www.thehindu.com}}</ref> ಆಂಟನಿ ಅವರ ಮುತ್ತಜ್ಜ [[:en: Samuel Vedanayagam Pillai|ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ವೇದಾನಾಯಕಂ ಪಿಳ್ಳೈ]] ಅವರು [[ತಮಿಳು]] [[ಕವಿ]], [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಗಳಗನಾಥರು|ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]] ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು "ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ತಮಿಳು ಕಾದಂಬರಿ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[:en: Prathapa Mudaliar Charithram|''ಪ್ರತಾಪ ಮೊದಲಿಯಾರ್ ಚರಿತ್ರಮ್'']] ಅವರ ಕರ್ತೃತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ವೇದಾನಾಯಕಂ ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web | url = https://www.kalaignarseithigal.com/cinema/2023/03/27/vijay-antony-is-great-grand-son-of-vedanayagam-pillai-who-is-first-tamil-novel-writer | title = விஜய் ஆண்டனி, முதல் தமிழ் நாவலாசிரியர் வேதநாயகம் பிள்ளையின் கொள்ளுபேரன் | website = Kalaignar Seithigal | date = 27 March 2023 | access-date = {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} | archive-url = https://web.archive.org/web/20250427115536/https://www.kalaignarseithigal.com/cinema/2023/03/27/vijay-antony-is-great-grand-son-of-vedanayagam-pillai-who-is-first-tamil-novel-writer | archive-date = 27 April 2025 }}</ref> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== ===ನಟ=== {| class="wikitable" |+ |- bgcolor="" style="text-align:center;" ! ವರ್ಷ!! ಚಲನಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರಗಳು !! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೦೬|| ''[[:en:Kizhakku Kadalkarai Salai|ಕಿಝಕ್ಕು ಕಡಲ್ಕರೈ ಸಲೈ]]'' || ಉಪನ್ಯಾಸಕ|| ಕ್ಯಾಮಿಯೋ ಗೋಚರತೆ |- | ೨೦೦೯|| ''[[:en:TN 07 AL 4777|ಟಿಎನ್ ೦೭ ಎ‌ಎಲ್ ೪೭೭೭]]'' || ಅವನೇ || "ಆಟಿಚೂಡಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. |- | ೨೦೧೨|| ''[[:en:Naan (2012 film)|ನಾನ್]]'' || ಕಾರ್ತಿಕ್/ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ | |- | ೨೦೧೪|| ''[[:en:Salim (film)|ಸಲೀಂ]]'' || ಡಾ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ || |- | ೨೦೧೫|| ''[[:en:India Pakistan|ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]'' || ಅಡ್ವ. ಕಾರ್ತಿಕ್ || |- | rowspan="3" | ೨೦೧೬|| ''[[:en:Pichaikkaran|ಪಿಚೈಕ್ಕರನ್]]'' || ಅರುಳ್ ಸೆಲ್ವ ಕುಮಾರ್ || |- | ''[[:en:Nambiar (film)|ನಂಬಿಯಾರ್]]'' || ಅವನೇ || "ಆರ ಅಮರ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. |- | ''[[:en:Saithan|ಸೈತಾನ್]]'' || ದಿನೇಶ್ & ಶರ್ಮಾ || [[:en:dual role|ದ್ವಿಪಾತ್ರ]] |- | rowspan="3" |೨೦೧೭|| ''[[:en:Yaman (film)|ಯಮನ್]]'' || ತಮಿಝರಸನ್ (ಯಮನ್) & ಅರಿವುದೈನಂಬಿ || [[:en:dual role|ದ್ವಿಪಾತ್ರ]] |- | ''[[:en:Mupparimanam|ಮುಪ್ಪರಿಮಾನಂ]]'' || ಅವನೇ || "ಲೆಟ್ಸ್ ಗೋ ಪಾರ್ಟಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. |- | ''[[:en:Annadurai (film)|ಅಣ್ಣಾದೊರೈ]]'' || ಅಣ್ಣಾದೊರೈ & ತಂಬಿದುರೈ || [[:en:dual role|ದ್ವಿಪಾತ್ರ]] |- | rowspan="3" |೨೦೧೮|| ''[[:en:Kaali (2018 film)|ಕಾಳಿ]]'' || ಕಾಳಿ (ಭರತ್), ಯಂಗ್ ಪೆರಿಯಸಾಮಿ (ಸಾಮಿ), ಯಂಗ್ ಮಾರಿ, & ಯಂಗ್ ಜಾನ್|| [[:en:Dual role|ಕ್ವಾಡ್ರುಪಲ್ ಪಾತ್ರಗಳು]] |- |''[[:en:Traffic Ramasamy (film)|ಟ್ರಾಫಿಕ್ ರಾಮಸಾಮಿ]]'' || ಅವನೇ || ಕ್ಯಾಮಿಯೋ ಗೋಚರತೆ |- | ''[[:en:Thimiru Pudichavan|ತಿಮಿರು ಪುಡಿಚವನ್]]'' || ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಮುರುಗವೇಲ್ || |- |೨೦೧೯|| ''[[:en:Kolaigaran|ಕೋಲೈಗರನ್]]'' || ಪ್ರಭಾಕರ ಐಪಿಎಸ್|| |- |೨೦೨೧|| ''[[:en:Kodiyil Oruvan|ಕೊಡಿಯಲ್ಲಿ ಒರುವನ್]]'' || ವಿಜಯ ರಾಘವನ್ || |- | rowspan="4" | ೨೦೨೩|| ''[[:en:Tamilarasan|ತಮಿಳರಸನ್]]'' || ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ತಮಿಳರಸನ್ || |- |''[[:en:Pichaikkaran 2|ಪಿಚೈಕ್ಕರನ್ ೨]]''||ವಿಜಯ್ ಗುರುಮೂರ್ತಿ & ಸತ್ಯ|| [[:en:dual role|ದ್ವಿಪಾತ್ರ]] ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕ |- | ''[[:en:Kolai (film)|ಕೊಲೈ]]''|| ವಿನಾಯಕ || |- | ''[[:en:Raththam|ರಥಂ]]'' || ರಂಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ || |- | rowspan="3"| ೨೦೨೪|| ''[[:en:Romeo (2024 film)|ರೋಮಿಯೋ]]'' || ಅರಿವಳಗನ್/ವಿಕ್ರಮ್|| |- | ''[[:en:Mazhai Pidikkatha Manithan|ಮಝೈ ಪಿಡಿಕ್ಕತ ಮಾನಿತನ್]]'' || ಸಲೀಂ/೨೨೨೩/ಆಂಟನಿ || <ref>{{cite news|date=10 July 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-antonys-mazhai-pidikkatha-manithan-to-release-on-august-2/articleshow/111640985.cms|title=Vijay Antony's 'Mazhai Pidikkatha Manithan' to release on August 2|access-date=19 July 2024|language=en|newspaper=[[Times of India]]|url-status=live|archive-date=11 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240711011011/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-antonys-mazhai-pidikkatha-manithan-to-release-on-august-2/articleshow/111640985.cms}}</ref> |- | ''[[:en:Hitler (2024 film)|ಹಿಟ್ಲರ್]]'' || ಸೆಲ್ವ|| <ref>{{cite news |title=New Release Date Announced For Vijay Antony's Hitler |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/new-release-date-announced-for-vijay-antonys-hitler-article-112954966/amp |work=Times Now |date=31 August 2024 |language=en}}</ref> |- | rowspan="5"| ೨೦೨೫|| {{Pending film|ಗಗನ ಮಾರ್ಗನ್}} || || ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-antonys-next-titled-gagana-maargan/articleshow/114302181.cms|title = Vijay Antony's next titled Gagana Maargan}}</ref> |- |{{Pending film|ವಲ್ಲಿ ಮಾಯಿಲ್}} || || ತಡವಾಯಿತು |- |{{Pending film|ಅಗ್ನಿ ಸಿರಗುಗಲ್}} || || ತಡವಾಯಿತು |- |{{Pending film|ಖಾಕಿ}} || || ತಡವಾಯಿತು |- |{{Pending film|ಶಕ್ತಿ ತಿರುಮಗನ್}} ||ಕಿಟ್ಟು || ೨೫ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/shakthi-thirumagan-vijay-antony-teams-up-with-aruvi-director-arun-prabu-for-his-25th-film/article69154137.ece|title = ‘Shakthi Thirumagan’: Vijay Antony teams up with ‘Aruvi’ director Arun Prabu for his 25th film|work= [[The Hindu]] |date=29 January 2025 |language=en}}</ref> |} ===ಸಂಪಾದಕ=== {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಚಲನಚಿತ್ರ |- | rowspan="1" |೨೦೧೭ |''[[:en:Annadurai (film)|ಅಣ್ಣಾದೊರೈ]]'' |- | rowspan="1" |೨೦೧೮ |''[[:en:Thimiru Pudichavan|ತಿಮಿರು ಪುದಿಚವನ್]]'' |- |೨೦೨೧ |''[[:en:Kodiyil Oruvan|ಕೊಡಿಯಿಲ್ ಒರುವನ್]]'' |- |೨೦೨೩ |''[[:en:Pichaikkaran 2|ಪಿಚೈಕಾರನ್ ೨]]'' |- |೨೦೨೪ |''[[:en:Romeo (2024 film)|ರೋಮಿಯೋ]]'' |} ==ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ== ===ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! [[:en:Tamil language|ತಮಿಳು]] ! ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೦೫|| ''[[:en:Sukran|ಸುಕ್ರನ್]]'' || || |- | rowspan=2|೨೦೦೬|| ''[[:en:Dishyum|ಡಿಶ್ಯುಮ್]]'' || || |- | ''[[:en:Iruvar Mattum|ಇರುವರ್ ಮಟ್ಟುಂ]]'' || || |- | rowspan=2|೨೦೦೭|| ''[[:en:Naan Avanillai (2007 film)|ನಾನ್ ಅವನಿಲ್ಲೈ]]'' || ''[[:en:Buddhivantha|ಬುದ್ಧಿವಂತ]]'' ([[ಕನ್ನಡ]]) || ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ, [[:en:Filmfare Best Music Director Award (Tamil)|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತಮಿಳು)]]<br />ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[:en:D. Imman|ಡಿ. ಇಮಾನ್]] |- | ''[[:en:Ninaithale|ನಿನೈತಲೆ]]'' || || |- | rowspan=3|೨೦೦೮|| ''ಪಸುಂಪೊನ್ ತೇವರ್ ವರಲರು'' || || ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರ |- | ''[[:en:Pandhayam (2008 film)|ಪಂಧಾಯಂ]]'' || || |- | ''[[:en:Kadhalil Vizhunthen|ಕದಲಿಲ್ ವಿಝುಂತೇನ್]]'' || || ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, [[:en:Filmfare Best Music Director Award (Tamil)|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತಮಿಳು)]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಕೇನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಲಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ನಕ್ಕಾ ಮುಕ್ಕಾ)<ref>{{Cite news |title=Vijay Antony first Indian to win Cannes Golden Lion |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-antony-first-indian-to-win-cannes-golden-lion/articleshow/47187232.cms |access-date=2023-03-03 |issn=0971-8257 |archive-date=19 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230919053657/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-antony-first-indian-to-win-cannes-golden-lion/articleshow/47187232.cms |url-status=live }}</ref> <nowiki>''ನಕ್ಕಾ ಮುಕ್ಕಾ''</nowiki> ೨೦೧೧ ರ [[:en:Cricket World Cup|ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹಾಡನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಯಿತು. |- | rowspan=6|೨೦೦೯ || ''[[:en:A Aa E Ee (2009 Tamil film)|ಎ ಆ ಇ ಈ]]'' || |- | ''[[:en:TN 07 AL 4777|ಟಿಎನ್ ೦೭ ಎ‌ಎಲ್ ೪೭೭೭]]'' || || ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, [[:en:Vijay Award for Best Music Director|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ವಿಜಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, [[:en:Vijay Award for Favourite Song|ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಗೆ ವಿಜಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | ''[[:en:Mariyadhai|ಮರಿಯಾದೈ]]'' || || |- | ''[[:en:Ninaithale Inikkum (2009 film)|ನಿನೈತಲೆ ಇನಿಕ್ಕುಂ]]'' || || ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, [[:en:Filmfare Best Music Director Award (Tamil)|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತಮಿಳು)]] |- || ''[[:en:Mahatma (film)|ಮಹಾತ್ಮ]]'' ([[ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ|ತೆಲುಗು]]) || ''ಡಿಶ್ಯುಂ'', ''ಕಾದಲಿಲ್ ವಿಝುಂತೇನ್'' ಮತ್ತು ''ನಾನ್ ಅವನಿಲ್ಲೈ'' ಚಿತ್ರದ ಮರುಬಳಕೆಯ ಹಾಡುಗಳು |- | ''[[:en:Vettaikaaran (2009 film)|ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್]]'' || || ವಿಜೇತ, [[:en:Vijay Award for Favourite Song|ಮೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&nbsp;– ಚಿನ್ನ ತಾಮರೈ<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, [[:en:Vijay Award for Best Music Director|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | rowspan=5|೨೦೧೦|| ''[[:en:Rasikkum Seemane|ರಸಿಕ್ಕುಂ ಸೀಮನೆ]]'' || || |- | ''[[:en:Aval Peyar Thamizharasi|ಅವಲ್ ಪೇಯರ್ ತಮಿಝರಸಿ]]'' || || |- | ''[[:en:Angadi Theru|ಅಂಗಡಿ ತೇರು]]'' || || ೨ ಹಾಡುಗಳು |- | ''[[:en:Kanagavel Kaaka|ಕನಗವೇಲ್ ಕಾಕ]]'' || || |- | ''[[:en:Uthamaputhiran (2010 film)|ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರನ್]] '' || || |-''[[:en:Endhiran (2010 film)|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] || | rowspan=4|೨೦೧೧|| ''[[:en:Sattapadi Kutram|ಸತ್ತಪದಿ ಕುಟ್ರಂ]]'' || || |- | ''[[:en:Yuvan Yuvathi|ಯುವನ್ ಯುವತಿ]]'' || || |- | ''[[:en:Vedi (film)|ವೇದಿ]] '' || || |- | ''[[:en:Velayudham|ವೇಲಾಯುಧಂ]]'' || || |- | rowspan=3|೨೦೧೨||''[[:en:Naan (2012 film)|ನಾನ್]]'' || ''[[:en:Asthitva|ಅಸ್ಥಿತ್ವ]]'' (ಕನ್ನಡ) || ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ, [[:en:2nd South Indian International Movie Awards|೨ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗಾಗಿ |- | ||''[[:en:Daruvu|ದರುವು]]'' (ತೆಲುಗು) || ''ಟಿಎನ್ ೦೭ ಎ‌ಎಲ್ ೪೭೭೭'', ''ನಿನೈತಲೆ ಇನಿಕ್ಕುಂ'', ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'', ಮತ್ತು ''ಉತ್ತಮಪುತಿರನ್'' ನಿಂದ ಮರುಬಳಕೆಯ ಹಾಡುಗಳು |- | ''[[:en:Sattam Oru Iruttarai (2012 film)|ಸತ್ತಂ ಒರು ಇರುತ್ತರೈ]]'' || || |- |೨೦೧೩|| ''[[:en:Haridas (2013 film)|ಹರಿದಾಸ್]]'' || || |- | rowspan=2|೨೦೧೪|| ''[[:en:Kathai Thiraikathai Vasanam Iyakkam|ಕಥೈ ತಿರೈಕತೈ ವಸನಂ ಇಯಕ್ಕಂ]]'' || || ೧ ಹಾಡು ("ಎ ಫಾರ್ ಅಳಗಿರುಕ್ಕು") |- | ''[[:en:Salim (film)|ಸಲೀಂ]]'' || || |- | ೨೦೧೫|| ''[[:en:Aavi Kumar|ಆವಿ ಕುಮಾರ್]]'' || || |- | rowspan=3|೨೦೧೬|| ''[[:en:Pichaikkaran|ಪಿಚೈಕ್ಕರನ್]]'' || || |- | ''[[:en:Nambiyaar|ನಂಬಿಯಾರ್]]'' || || |- |''[[:en:Saithan|ಸೈತಾನ್]]'' | | |- | rowspan=2|೨೦೧೭|| ''[[:en:Yaman (film)|ಯಮನ್]]'' || || |- | ''[[:en:Annadurai (film)|ಅಣ್ಣಾದೊರೈ]]'' || || |- | rowspan=2|೨೦೧೮|| ''[[:en:Kaali (2018 film)|ಕಾಳಿ]]'' || || |- | ''[[:en:Thimiru Pudichavan|ತಿಮಿರು ಪುಡಿಚವನ್]]'' || || |- | ೨೦೨೧|| ''[[:en:Iruvar Ullam (2021 film)|ಇರುವರ್ ಉಲ್ಲಂ]]'' || || |- |೨೦೨೩||''[[:en:Pichaikkaran 2|ಪಿಚೈಕ್ಕರನ್ ೨]]'' || || |- |೨೦೨೪||''[[:en:Mazhai Pidikkatha Manithan|ಮಝೈ ಪಿಡಿಕ್ಕತ ಮಾನಿತನ್]]'' || || ೧ ಹಾಡು ("ಇವಾನ್ ಯಾರೋ") |- |೨೦೨೫|| ''[[:en:Madha Gaja Raja|ಮದಗಜ ರಾಜ]]'' || ||ವಿಳಂಬಿತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. |- |} ===ಗೀತರಚನೆಕಾರ=== * [[:en:Dishyum|''ಡಿಶ್ಯೂಮ್'' ]](೨೦೦೬) ("ಡೈಲಾಮೊ ಡೈಲಾಮೊ" ಹಾಡು) * [[:en:Romeo|''ರೋಮಿಯೋ'' ]](೨೦೨೪) ===ದೂರದರ್ಶನ=== * ೨೦೦೨ [[:en: Chinna Papa Periya Papa|''ಚಿನ್ನ ಪಾಪ ಪೆರಿಯಾ ಪಾಪಾ'']] (ಸರಣಿ ೧) (ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ) (ಸನ್ ಟಿವಿ) * ೨೦೦೫ ''ಮಲರ್ಗಲ್'' (ಸನ್ ಟಿವಿ) * ೨೦೦೫ ''ಕೆಟ್ಟಿಲಂ'' (ಜಯಾ ಟಿವಿ) * ೨೦೦೬ [[:en: Kana Kaanum Kaalangal|''ಕಾನಾ ಕಾನುಮ್ ಕಾಲಂಗಲ್'']] (ವಿಜಯ್ ಟಿವಿ) * ೨೦೦೭ [[:en: Kadhalikka Neramillai |''ಕಾದಲಿಕ್ಕ ನೆರಮಿಲ್ಲೈ'']] (ವಿಜಯ್ ಟಿವಿ) * ೨೦೦೭ [[ :en:Megala |''ಮೇಗಾಲ'' ]](ಸನ್ ಟಿವಿ) * ೨೦೧೫ [[:en: Chinna Papa Periya Papa|''ಚಿನ್ನ ಪಾಪಾ ಪೆರಿಯಾ ಪಾಪಾ'']] (ಸರಣಿ ೨) (ಸನ್ ಟಿವಿ) ===ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು=== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! style="width:100px;"| ವರ್ಷ ! style="width:150px;"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="width:80px;"| ಪಾತ್ರ ! style="width:80px;"| ಭಾಷೆ ! style="width:80px;"| ಜಾಲಗಳು ! style="width:50px;"| ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | ೨೦೨೪-ಪಸ್ತುತ | ''[[:en:Mahanadigai|ಮಹಾನದಿಗೈ]]'' | ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು | [[:en:Tamil language|ತಮಿಳು]] | [[:en:Zee Tamil|ಝೀ ತಮಿಳು]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/new-show-mahanadigai-set-to-premiere-on-october-5/articleshow/113659429.cms|title=New show ‘Mahanadigai' set to premiere on October 5|website=[[The Times of India]]|date=27 September 2024|language=en}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{Official website|www.vijayantony.com}} * [{{AllMusic|class=artist|id=2268109|pure_url=yes}} Vijay Antony] at [[Allmusic]] * {{IMDb name|2537099}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] 8s93e28tdg7ab91tk49zi6rihggicsr 0 174309 1430538 1430373 2026-09-27T11:30:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430538 wikitext text/x-wiki {{Short description|Norwegian historian and politician (1873–1965)}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Good article}} {{Infobox officeholder | name = ಹಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋತ್ | image = Halvdan Koht.jpg | image_size = | alt = | caption = ಹಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋತ್ 1937ರಲ್ಲಿ. | office = [[ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು (ನಾರ್ವೆ)|ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು]] | term_start = 20 ಮಾರ್ಚ್ 1935 | term_end = 19 ನವೆಂಬರ್ 1940 | primeminister = ಜೋಹಾನ್ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್ವಾಲ್ಡ್ | predecessor = ಜೋಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ಮೋವಿಂಕೆಲ್ | successor = ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಲೈ | birth_date = {{Birth date|1873|7|7|df=y}} | birth_place = ಟ್ರೋಮ್ಸೊ (ನಗರ), ಟ್ರೋಮ್ಸ್, ಸ್ವೀಡನ್-ನಾರ್ವೆ | death_date = {{Death date and age|1965|12|12|1873|7|7|df=y}} | death_place = ಬೆರಮ್ ಮುನಿಸಿಯಾಲಿಟಿ, ಅಕರ್ಷಸ್, ನಾರ್ವೆ | residence = [[ಲೈಸೇಕರ್]] (1910 ರಿಂದ) | party = [[ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಲೇಬರ್]] <br> [[ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಲಿಬರಲ್]] {{ಸಣ್ಣ|(ಹಿಂದೆ)}} | nationality = [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] | alma_mater = ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ/ ರಾಯಲ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br />(cand.philol. 1896,<br />ಡಾ.ಫಿಲೋಸ್. 1908) | known_for = ಭಾಷಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ<br />ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ | awards = | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | footnotes = | spouse = ಕರೆನ್ ಗ್ರೂಡ್ ಕೊಹ್ಟ್ | children = 3, ಸೇರಿದಂತೆ:<br/>ಆಸೆ ಗ್ರುಡಾ ಸ್ಕಾರ್ಡ್<br/>ಪಾಲ್ ಕೋಟ್ }} ''ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್'' (7 ಜುಲೈ 1873&nbsp;– 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1965) [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು [[ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ]] ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾರ್ವೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ]] ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಗೆ ಪಕ್ಷ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬೆರಮ್ ಪುರಸಭೆಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗೆಟ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ 1935 ರಿಂದ 1940 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೆಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಆಪರೇಷನ್ ವೆಸೆರುಬಂಗ್/ಜರ್ಮನಿಯ ನಾರ್ವೆಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಂತರ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವಾಲ್ಡ್‌ನ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್/ಗಡೀಪಾರು ಸರ್ಕಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ. ನಂತರದ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಕೋಟ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹಾದಿಗೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು 1950 ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿ ಅವರು 1910 ರಿಂದ 1935 ರವರೆಗೆ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ/ರಾಯಲ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಈಗಿನ '''ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''') ದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು, 1900 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು 1908 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಆದರು. ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿ '''ಗೌರವ ಪದವಿ''' ಪಡೆದರು. ಅವರು ಸಮೃದ್ಧ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು; ಜೋಹಾನ್ ಸ್ವೆರ್ಡ್ರಪ್ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ ಇಬ್ಸೆನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹಲವಾರು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ [[ರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಟ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ#ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್|ಸ್ಯಾಮ್ನೋರ್ಸ್ಕ್]] ಭಾಷಾ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಇದರ ಘೋಷಿತ ಗುರಿ ಲಿಖಿತ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಎರಡು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಔಪಚಾರಿಕ ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಳ್ಳುವ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 1938 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಈ ನೀತಿಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿಯ ನಿಷ್ಠುರ ಮತ್ತು ಮಣಿಯದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಕೋಟ್ '''ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಶಾಂತಿ ಸಂಘ'''ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು '''ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ'''ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಲವಾದ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ==ಹಿನ್ನಲೆ== [[File:Paul_Koht_by_L_Szacinski.jpg|left|thumb|ಕೋಟ್ ಅವರ ತಂದೆ [[ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀನ್‌ಸ್ಟ್ರಪ್ ಕೋಟ್]] (1844–1892)|ಆಲ್ಟ್=ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ವೃದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|199x199px]] ಹಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್ 1873 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7 ರಂದು ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಟ್ರೋಮ್ಸೋ (ನಗರ)]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ '''ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀನ್‌ಸ್ಟ್ರಪ್ ಕೋಟ್''' (1844–1892) ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ, ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಶಿಕ್ಷಕ ಬೆಟ್ಟಿ ಗಿಯೇವರ್ (1845–1936) ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=nbl>{{cite encyclopedia|year=2002|title=Halvdan Koht|encyclopedia=[[Norsk biografisk leksikon]]|first=Åsmund|last=Svendsen|editor-first=Knut|editor-last=Helle|editor-link=Knut Helle|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|volume=5|edition=2nd|url=http://www.snl.no/.nbl_biografi/Halvdan_Koht/utdypning|language=no|access-date=1 September 2010}}</ref>ಬೆಟ್ಟಿಯ ಪೂರ್ವಜರು ಮಿಶ್ರವಾಗಿದ್ದರು: ಅವರು ತಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಜರ್ಮನಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು, ಆದರೆ ಅವರ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮೂಲದವರು - ಆ ಕಡೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪೂರ್ವಜರು ಅವರ ಮುತ್ತಜ್ಜ, ಟ್ರೋಮ್ಸೊದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕ ಜೆನ್ಸ್ ಹೋಂಬೊ (ಬೇಲಿಫ್).<ref>Genealogical entries for [http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I9931&tree=IEA Hanna Birgitte Holmboe] and [http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I12428&tree=IEA Joachim Gotsche Giæver] (vestraat.net)</ref> ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಅಜ್ಜ-ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಸಂತತಿಯ ಮೂಲಕ, ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್ ಸಂಸದೀಯ ಓಲಾ ಕ್ರೋಗ್ಸೆಂಗ್ ಗಿಯೇವರ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>Genealogical entries for [http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I21389&tree=IEA Jens Holmboe Giæver] (vestraat.net) and NSD data for [http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=polsys&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=33&person=10919 Ola Krogseng Giæver] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160810233342/http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I21389&tree=IEA |date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 }} {{Cite web |url=http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I21389&tree=IEA |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810233342/http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I21389&tree=IEA |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 |url-status=bot: unknown}}</ref> ಪಾಲ್ ಕೋಟ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಜೆಲ್ಡ್ ಸ್ಟಬ್ ದೂರದ ಪೂರ್ವಜರಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಜರ್ಮನ್ ವಲಸಿಗರಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>Koht, 1951: p. 11.</ref> ಅವನಿಗೆ ಜೋಕಿಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜೋಕಿಮ್ ಜಿ. ಗಿಯೇವರ್ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಆ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಹಾಲ್ಫ್ಡಾನ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಾಲ್ವ್ಡಾನ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು.<ref>Koht, 1951: pp. 7–8.</ref> ಕುಟುಂಬವು ಟ್ರೋಮ್ಸೊದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀನ್‌ಸ್ಟ್ರಪ್ ಕೋಟ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಮತ್ತು ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಕುಟುಂಬವು ಸ್ಕಿಯೆನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು: ಅವರು [[ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ]] ಗಾಗಿ ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಸಂಸದರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು, 1890 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಆರ್ಟಿಯಮ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name=nbl/> ಅವರ ತಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು..<ref>ಕೋಟ್, ೧೯೫೧: ಪುಟ ೨೦.</ref> ೧೮೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಟ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಕುಟುಂಬವು ಅಕರ್ ಪುರಸಭೆ ದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಕ್ಕೆಲಾಗೆಟ್ ಎಂಬ ಬರೋಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಕೋಟ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ/ರಾಯಲ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಈಗಿನ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name=nbl/> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1898 ರಲ್ಲಿ ಓಸ್ಲೋ/ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಕೋಟ್ ಕರೆನ್ ಗ್ರೂಡ್ ಕೋಟ್/ಕರೆನ್ ಎಲಿಸಬೆತ್ ಗ್ರೂಡ್ (1871–1960) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ತನಗಿಂತ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಒಂದು ಮಗು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು, ಆದರೆ ಉಳಿದ ಇಬ್ಬರು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು: ಆಸೆ ಗ್ರೂಡಾ ಸ್ಕಾರ್ಡ್ (ನೀ ಕೋಟ್) ಮಕ್ಕಳ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದರು ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕೋಟ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾದರು. ಆಸಾ ಮೂಲಕ, ಹಾಲ್ವ್ಡಾನ್ ಕೋಟ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಡ್ ಅವರ ಮಾವ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಟೋರಿಲ್ಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಡ್, ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಒಂಬುಡ್ ಮಾಲ್ಫ್ರಿಡ್ ಗ್ರೂಡ್ ಫ್ಲೆಕ್ಕೋಯ್ ಅವರ ಅಜ್ಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=nbl/> ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಾಯಕ ಹಲ್ವ್ಡಾನ್ ಸ್ಕಾರ್ಡ್.<ref>{{cite encyclopedia|title=Halvdan Skard|encyclopedia=[[Store norske leksikon]]|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|url=http://www.snl.no/Halvdan_Skard|language=no|access-date=14 January 2010}}</ref> ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕರೆನ್ ಅವರ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿತು. ಪ್ರೀತಿರಹಿತ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಕೋಟ್, ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿವಾಹೇತರ ಸ್ನೇಹಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಲೇಖನಿ ಸ್ನೇಹಿತ.<ref name=nbl/> ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಉನ್ನಿ ಡೀಸೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದ್ದವು.<ref name=nkl>{{cite encyclopedia|last=Eriksen|first=Knut Einar|author-link=Knut Einar Eriksen|editor-first=Hans Fredrik|editor-last=Dahl|editor-link=Hans Fredrik Dahl|encyclopedia=[[Norsk krigsleksikon 1940-45]]|title=Koht, Halvdan|url=http://mediabase1.uib.no/krigslex/k/k3.html#koht-halvdan|access-date=17 August 2011|year=1995|publisher=Cappelen|location=Oslo|language=no|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811004631/http://mediabase1.uib.no/krigslex/k/k3.html#koht-halvdan|archive-date=11 August 2011}}</ref> ೧೯೪೫ ರ ನಂತರ ಕರೆನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಮತ್ತೆ ಬಲಗೊಂಡಿತು.<ref name=nbl/> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಕೋಟ್ 1896 ರಲ್ಲಿ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ/ರಾಯಲ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ cand.philol. ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref name=nsd>{{cite web|url=http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=polsys&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=33&person=18073|title=Halvdan Koht|publisher=Norwegian Social Science Data Services (NSD)|language=no|access-date=3 October 2010|archive-date=27 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527220535/http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=polsys&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=33&person=18073|url-status=dead}}</ref> ಅವರು 1895 ರವರೆಗೆ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು;<ref>Koht, 1951: p. 30.</ref> ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಶಿಕ್ಷಕ ಗುಸ್ತಾವ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್.<ref name=nbl/> ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೋಟ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಥವಾ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ (ನಾರ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ) ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>Koht, 1951: p. 41.</ref> ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು, ಮೂರು ಹಡಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ಮೊದಲನೆಯದು ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ವೆನಿಸ್ ಗೆ, ಎರಡನೆಯದು ವೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ನಾರ್ವೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ. ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name=p60>Koht, 1951: pp. 60–61.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 1896 ರಲ್ಲಿ, ಕೊಹ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಫಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref name=p43>Koht, 1951: p. 43.</ref> 1896 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದ ಕೇವಲ ಮೂವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>Koht, 1951: p. 73.</ref> ೧೮೯೨ ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ವಿರಾಮ ಬಂದಿತು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಆ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಶಕ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸ್ಕಿಯೆನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ''ವಾರ್ಡನ್ (ಪತ್ರಿಕೆ)'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಸಂಬಳ ಪಡೆದರು.<ref name=p65>Koht, 1951: pp. 65–66.</ref> ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಿಯಾ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ''ಪೈವಾಲೆಹ್ತಿ'' ಗಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>Koht, 1951: pp. 67, 70.</ref> 1901 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "ವೆರ್ಡೆನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ (1868-1923)" ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಎರಿಕ್ ವುಲ್ಲಮ್ ರಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>Koht, 1951: p. 110.</ref> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಡೆನ್ 17ಡೆ ಮೈ'', ''ಸಿನ್ ಓಗ್ ಸೆಗ್ನ್'', ''ಸ್ಯಾಮ್ಟಿಡೆನ್'', ''ಡಾಗ್ಬ್ಲಾಡೆಟ್'', ಮತ್ತು ''ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಟೆಗ್ನ್'' ನಂತಹ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು; ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಿಬರಲ್ ಅಥವಾ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>Koht, 1951.</ref> ಪದವಿ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಕೋಟ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೇತನವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರಿಗೆ 1800 ರ "ಗುಸ್ತಾವ್ ಬ್ರೂನ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್" ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕೋಟ್ ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು NOK 3600 ಗೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref>ಕೋಟ್, 1951: ಪುಟಗಳು 73–75.</ref> 1897 ರಿಂದ 1899 ರವರೆಗೆ ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.h ಈ ಫೆಲೋಶಿಪ್. ಅವರು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೀಪ್ಜಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು (École pratique des hautes études|École des hautes études, École Nationale des Chartes|École des Chartes). ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲೀಪ್ಜಿಗ್ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲ್ಯಾಂಪ್ರೆಕ್ಟ್ ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=nbl/><ref>Koht, 1951: p. 88.</ref> ೧೮೯೯ ರಿಂದ ೧೯೦೧ ರವರೆಗೆ, ಕೋಟ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರೆಕಾಲಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. <ref name=nsd/> ಮೂಲ ಪಠ್ಯ ''ರೆಗೆಸ್ಟಾ ನಾರ್ವೆಜಿಕಾ'' ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಗುಸ್ತಾವ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಅವರನ್ನು ಸಹ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name=p35>Koht, 1951: p. 35.</ref> 1908 ರಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಲಸದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಘಂಟು "ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಫಾರ್ಫ್ಯಾಟರ್-ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್" ನ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು..<ref name=nbl/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಮರಣೋತ್ತರ ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಧಾನ ಲೇಖಕ - ಜೆನ್ಸ್ ಬ್ರೇಜ್ ಹಾಲ್ವರ್ಸೆನ್ - 1900 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite encyclopedia |title=Jens Braage Halvorsen |encyclopedia=[[Norsk biografisk leksikon]]|first=Olaf Chr. |last=Torp |editor=Helle, Knut |editor-link=Knut Helle |publisher=Kunnskapsforlaget |location=Oslo|url=http://www.snl.no/.nbl_biografi/Jens_Braage_Halvorsen/utdypning |language=no|access-date=26 August 2011}}</ref> ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್=== 1901 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ರಾಯಲ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಯಾವುದೇ ಬೋಧನೆಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ''ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಫಾರ್ಫ್ಯಾಟರ್-ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು 1907 ರವರೆಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು. 1908 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಡೈ ಸ್ಟೆಲ್ಲಂಗ್ ನಾರ್ವೆಜೆನ್ಸ್ ಉಂಡ್ ಶ್ವೆಡೆನ್ಸ್ ಇಮ್ ಡಾಯ್ಚ್-ಡ್ಯಾನಿಸ್ಚೆನ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ 1863–1864'' ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಡಾ.ಫಿಲೋಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು..<ref name=innleiing7/> ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಗಳೆಂದರೆ ಎಬ್ಬೆ ಹರ್ಟ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಯಂಗ್ವಾರ್ ನೀಲ್ಸನ್.<ref name=p119>Koht, 1951: pp. 119–122.</ref> ನಂತರ 1908 ರಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧಕ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು "ಇತಿಹಾಸ"ದ ಬದಲಿಗೆ "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ"ವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅದನ್ನು "ಇತಿಹಾಸ" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಸಂಸತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ "ಇತಿಹಾಸ"ವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೊದಲು ಲೋವ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.<ref name=p119/> ಕೋಟ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಡೋಸೆಂಟ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಮೊದಲು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು ಎಂದು ವಾಲ್ಡೆಮರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಬ್ರೋಗ್ಗರ್ (ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ) ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸಿದರು..<ref>Koht, 1951: p. 124.</ref> ೧೯೦೮ ರಿಂದ ೧೯೦೯ ರವರೆಗೆ ಕೋಟ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದರು, ಲಂಡನ್ (೧೯೦೮), ಚಿಕಾಗೋ (೧೯೦೯) ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ (೧೯೧೦) ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.<ref name=innleiing7/> ಈ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ದಾದಿ ಈಡ್ಸ್‌ವೊಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>Skard, 1974: p. 123.</ref> ನಂತರ ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು 1910 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಡೋಸೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1935 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1912 ರಿಂದ 1917 ರವರೆಗೆ ಅವರ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಯ ಡೀನ್ (ಶಿಕ್ಷಣ) ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name=nbl/> ===ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು=== ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಕೋಟ್ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂದೇಹವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಯಿತು. ನಾರ್ವೆಯ ರೈತರು "ಸ್ವತಃ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಗುಸ್ತಾವ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name=p35/> ಲುಡ್ವಿಗ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ಸೆನ್ ದಾಯೆ ಕೊಹ್ಟ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ ರೈತ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಜಾನ್ ಜಿ. ನೀರ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಒಬ್ಬ "ವಂಚಕ&nbsp;... ಓಹ್, ತ್ರಾಹಿತ್ ಸುವಾ ಕ್ವೆಮ್‌ಕ್ವೆ ವೊಲುಪ್ಟಾಸ್" ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.<ref>Koht, 1951: p. 34.</ref> ನೀರ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡ್‌ಮೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಕೊಹ್ತ್‌ಗೆ NOK100 ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>Koht, 1951: p. 104.</ref> 1896 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕ್ಯಾಥರೀನಸ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಕೋಟ್ ಅವರ ಬಯಕೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ಹೌದು, ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾಗಬೇಡಿ!"<ref>Koht, 1951: p. 106.</ref> ೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಟ್ "ಬೊಂಡೆ ಮೋಟ್ ಬೋರ್ಗರ್ ಐ ನೈನೋರ್ಸ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು..<ref>Koht, 1951: p. 152.</ref> ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ''ಹಿಸ್ಟೋರಿಸ್ಕ್ ಟಿಡ್ಸ್‌ಸ್ಕ್ರಿಫ್ಟ್ (ಓಸ್ಲೋ)'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇದು ವರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಟ್ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕೋಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷಿ ಚಳುವಳಿ, ನಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿ ಎರಡೂ ರಾಜಕೀಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೃಷಿ ಚಳವಳಿ, ನಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿ ಎರಡೂ ರಾಜಕೀಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ.<ref name=nbl/> ೧೯೧೦ ರ ''ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಫೋಕ್‌ಸಂಲಿಂಗ್'' ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>Koht, 1951: p. 153.</ref> ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಅವರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಬಾಂಡೆರೈಸಿಂಗ್'' ಪುಸ್ತಕವು, ಕೃಷಿಕ ಮತ್ತು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವಿನ ವರ್ಗ ಸಂಘರ್ಷ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಕೋಟ್ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪರವಾಗಿ ರೈತ ಚಳುವಳಿ ವರ್ಗ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಕೋಟ್ ವಾದಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೋಟ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name=nbl/>ರೈತರ ಏರಿಕೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು 1912 ರಲ್ಲಿ "ಪ್ರಿಸರ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಟಿಕ್ ಐ ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೂಲತಃ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಎರಡನೇ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉಪನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.<ref name=p155>Koht, 1951: pp. 154–155.</ref> ಈ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೌತವಾದ ಫಲಪ್ರದವಾಯಿತು.<ref name=nbl/> 1951 ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ದಂಗೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name=p155/> ಕೋಟ್ ಅವರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವಾಸ್ತವ್ಯವು ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೌತವಾದದ ರೂಪಾಂತರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು, <ref name=nbl/> ಮತ್ತು ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸ/ಅಮೆರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು..<ref name=p150>Koht, 1951: pp. 150–151.</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕೋಟ್ ಸರಿಯಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ.<ref>Koht, 1951: p. 58.</ref> ಅವರು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು, ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ "ಯಾವುದೇ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲ" ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.ref>Koht, 1951: p. 123.</ref> ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಕೋಟ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಬರವಣಿಗೆ 1910 ರಲ್ಲಿ "ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೆನೆಸಿಸ್" ಎಂಬ ಉಪನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅವರು "ಪೆಂಗೆಮಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಬೀಡ್ ಐ ಅಮೆರಿಕಾ" ("ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ", 1910) ಅನ್ನು ಬರೆದರು, ಇದು "ಪೀಪಲ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ" ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, <ref name=p150/> ನಂತರ ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲ್ಚರ್'' ("ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ", 1912) ಮತ್ತು ''ಡೆನ್ ಅಮೆರಿಕಾನ್ಸ್ಕೆ ನಸ್ಜೋನೆನ್'' ("ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ನೇಷನ್", 1920). <ref name=nsd/> ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1930 ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು.<ref>Koht, 1951: p. 165.</ref> ಭೌತವಾದ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಕೋಟ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ನಂತರದ ಗಮನವು ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ ಆಸ್ಮಂಡ್ ಸ್ವೆಂಡ್ಸೆನ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, "20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name=nbl/> ''ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಫಾರ್ಫ್ಯಾಟರ್-ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್'' ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರು 1908 ರಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಹೆನ್ರಿಕ್ ವರ್ಜ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಬರೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು: [[ಒಟ್ಟೊ ವಾನ್ ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್]] (1911), ಐವರ್ ಆಸೆನ್ (1913), ಜೋಹಾನ್ ಸ್ವೆರ್ಡ್ರಪ್ 1916 ಮತ್ತು 1925 ರ ನಡುವೆ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕಸ್ ಥ್ರೇನ್ 1917 ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿಕ್ ಇಬ್ಸೆನ್ 1928 ಮತ್ತು 1929 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯ ಹಾಕನ್ VII 1943 ರಲ್ಲಿ.<ref name=nsd/> ಅವರು ''ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಸ್ಕ್ ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್'' ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಘಂಟು, ಇದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಯಿತು.<ref name=nbl/> 1909 ಮತ್ತು 1932 ರ ನಡುವೆ ಅವರು ಹೆನ್ರಿಕ್ ಇಬ್ಸೆನ್, ಜೋರ್ನ್ಸ್ಟ್ಜೆರ್ನೆ ಬ್ಜಾರ್ನ್ಸನ್, ಆಸ್ಮಂಡ್ ಒಲಾವ್ಸನ್ ವಿಂಜೆ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ ವರ್ಗೆಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು 1918 ರಿಂದ 1927 ರವರೆಗೆ ''Kjeldeskriftfondet'' ಮತ್ತು 1923 ರಿಂದ 1928 ರವರೆಗೆ ''Norsk historisk kjeldeskriftråd'' ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name=nsd/> ಅವರು 1912 ರಿಂದ 1927 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು 1932 ರಿಂದ 1936 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://hifo.b.uib.no/om-hifo/historikk/|title=Historikk|publisher=[[Norwegian Historical Association]]|language=no|access-date=28 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413155500/http://hifo.b.uib.no/om-hifo/historikk/|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}</ref> ೧೯೨೮ ರಿಂದ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೀನಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ೧೯೨೬ ರಿಂದ ೧೯೩೩ ರವರೆಗೆ ಕಾಮಿಟೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ಸ್.<ref name=nbl/><ref name=innleiing7/> ===ಗೌರವ ಹುದ್ದೆಗಳು=== ಕೋಟ್ 1908 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನ ಫೆಲೋ ಆದರು. 1923 ಮತ್ತು 1939 ರ ನಡುವೆ ಅವರು ಪ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್ ಪ್ರೀಸ್ ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದರು.<ref name=nbl/> ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾರ್ಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಎಂದು ಅಲಂಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು 1952 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನಿಂದ ಗನ್ನೆರಸ್ ಪದಕ ಪಡೆದರು.<ref name=nbl/> ಅವರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>2001, Franz-Andre Sondervorst, ''Chronique de SIHM''.</ref> ==ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಆರಂಭಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ=== ಕೋಟ್ ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, 1891 ರಲ್ಲಿ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕೋಟ್ ಅವರ ಮೊದಲ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾರ್ವೆಯ ಧ್ವಜ ,ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್/ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ ("ಧ್ವಜ ಪ್ರಕರಣ") ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು ಎಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು.<ref>Koht, 1951: pp. 63–64.</ref> ೧೮೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆದು, ''ಡೆನ್ ಫ್ರಿಸಿನ್ನೆಡೆ ಸ್ಟೂಡೆಂಟರ್‌ಫೊರೆನಿಂಗ್'' ಎಂಬ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘವನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷದ ಶಾಖೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು.<ref name=p65/> ಅವರು ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 1905 ರಲ್ಲಿ, [[1905 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆ/ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸಿದರು, ಆದರೆ 1905 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ|ಒಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref name=nbl/> ಅವನು ತನ್ನ ಹದಿಹರೆಯದ ಅಥವಾ ಪ್ರೌಢ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದರೂ,<ref name=p58/> "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಗಳು" ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಂತೆ, ಮಾನವರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಗೌರವಿಸಿದರು,<ref>See a lecture showing his attitude toward religion:"[https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1931/press.html ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1931 - ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಭಾಷಣ]", ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್ ಅವರಿಂದ. Nobelprize.org. ನೊಬೆಲ್ ಮೀಡಿಯಾ AB 2014. ವೆಬ್. 5 ಜನವರಿ 2015. ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "... ಮಾನವ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಪೂರ್ಣರಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇದು ನಮ್ಮ ಕೆಲವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನು]] ಘೋಷಿಸಿದನು; ಇದು [[ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೋ ಎಮರ್ಸನ್|ಎಮರ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ವರ್ಜ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ವರ್ಜ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಂತಹ ಪುರುಷರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು."</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮೂಲಭೂತವಾದ/ಆಮೂಲಾಗ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು: 1900 ರಿಂದ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕಿದರು,<ref name=nbl/> ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref name=innleiing7>Kjærheim, 1985: p. 7.</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೌತವಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಇತಿಹಾಸ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಏಜೆಂಟ್ ಎಂದು ನೋಡಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈಗ ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕಾದ ಮುಂದಿನ ವರ್ಗವೆಂದು ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಕ.<ref name=nbl/> ಕೋಟ್ ಅವರ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅವರ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲಭೂತ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಜೆಪ್ಪೆಸೆನ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರು ನಂತರ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.<ref name=p65/> ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು 1909 ರಲ್ಲಿ ಬೆರಮ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.<ref>Koht, 1951: p. 159.</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟ್ಯಾಬೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಲೈಸೇಕರ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಆರ್ನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಆರ್ನೆಬರ್ಗ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮನೆಯನ್ನು "ಕರಿಸ್ತುವಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>Skard, 1974: p. 125.</ref> ಕೋಟ್ 1916–1919, 1928–1931 ಮತ್ತು 1931–1934 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರಮ್ ಪುರಸಭೆ (ನಾರ್ವೆ)/ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name=nsd/> 1952 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆರಮ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ 50 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದರು.<ref> ಕೋಟ್, 1952.</ref> ===ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜಕಾರಣಿ=== [[File:Halvdan Koht and Cordell Hull by Harris & Ewing.jpg|thumb|[[ಕಾರ್ಡೆಲ್ ಹಲ್]] ಜೊತೆ ಕೋಟ್ (ಎಡ), 1937.]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ, ಕೋಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. 1923 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವ [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ಇತ್ಯರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref name=nsd/> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಕೋಟ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ''ನಾರ್ಡ್‌ಮನ್ಸ್-ಫೋರ್‌ಬಂಡೆಟ್ಸ್ ಟಿಡ್ಸ್‌ಕ್ರಿಫ್ಟ್'' ಅನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣಿ '''ಸಿ. ಜೆ. ಹ್ಯಾಂಬ್ರೊ''' ಜೊತೆ ಕೋಟ್ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು. ಮಾತುಕತೆಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಉಳಿಯಿತು. 1931 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಪಕ್ಷ (ನಾರ್ವೆ) ಕೋಲ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌ನ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸರ್ಕಾರದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಪಡೆಗಳು "ಎರಿಕ್ ದಿ ರೆಡ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref>{{cite encyclopedia|year=2001|title=C J Hambro|encyclopedia=[[Norsk biografisk leksikon]]|first=Paul|last=Thyness|author-link=Paul Thyness|editor-first=Knut|editor-last=Helle|editor-link=Knut Helle|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|volume=4|edition=2nd|url=http://www.snl.no/.nbl_biografi/C_J_Hambro/utdypning|language=no|access-date=29 April 2011}}</ref> 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದರು. ಪಕ್ಷವು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ (ನಾರ್ವೆ) ಆಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. 1928 ರಲ್ಲಿ ಸಹ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ '''ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬುಲ್ ಸೀನಿಯರ್''' ನಿಧನರಾದ ಕಾರಣ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೋಟ್ ಅವರನ್ನು "ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ-ನಿಯೋಜಿತ" ಎಂದು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1933 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಮತದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಇದು ಅವರನ್ನು ಕಚೇರಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>Ørvik, 1960.</ref> ಮಾರ್ಚ್ 20, 1935 ರಂದು ಲೇಬರ್ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಕೋಟ್ ಜೋಹಾನ್ ನೈಗಾರ್ಡ್ ಓಲ್ಡ್ಸ್ ನೈಗಾರ್ಡ್ ಓಲ್ಡ್ಸ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದರು.<ref name=nygaardsvold>{{cite web|url=http://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-structure-of-the-registry/governments/norway-at-war/johan-nygaardsvolds-government.html?id=438691|title=Johan Nygaardsvold's Government|date=12 December 2006|publisher=[[Government.no]]|access-date=3 October 2010}}</ref> ಸಚಿವರಾಗಿ ಕೋಟ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕ್ರಮವೆಂದರೆ, ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ನಿಂದ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆಯದಂತೆ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುವುದು, 1934 ರಲ್ಲೇ ಪಕ್ಷವು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>Moen and Sæther, 2009: p. 37.</ref> ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವಾಲ್ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಳಿದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>Moen and Sæther, 2009: p. 207.</ref> [[File:Nygaardsvold Cabinet.jpg|thumb|[[ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್]]. ಕೊಹ್ಟ್ ಎಡದಿಂದ ಮೂರನೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, [[ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಮೊನ್ಸೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೊಹಾನ್ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್ವೋಲ್ಡ್]]]] ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾರ್ವೆ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತಟಸ್ಥತೆ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು) ನೀತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ..<ref name=nbl/> ಅವರು ಅಂತಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು [[#ಶಾಂತಿ ಕ್ರಿಯಾವಾದ|ಹಿಂದೆ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ನೇಹಪರವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿಯು ಅವರನ್ನು ಜೋಹಾನ್ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವೋಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಜೊತೆಗೆ "ರಕ್ಷಣಾ-ಸಂದೇಹ"ದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು. 1936 ರಿಂದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಹೆಚ್ಚು "ರಕ್ಷಣಾ-ಸ್ನೇಹಿ" ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠವಲ್ಲ, ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಬ್ರಾಟೆಲಿ, ಹ್ಯಾಕನ್ ಲೈ, ಫಿನ್ ಮೋ, ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಲೈ, ಆಸ್ಕರ್ ಟಾರ್ಪ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಮಲ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಮಾನ್ಸೆನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>Pryser, 1988: pp. 219–220.</ref> 1936 ರಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.<ref>Moen and Sæther, 2009: p. 38.</ref> ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ, ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವಾಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎರಡನೇ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಗಣರಾಜ್ಯ/ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಫ್ರಾಂಕೊ/ಜನರಲ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ನೇತೃತ್ವದ ಬಂಡುಕೋರರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವುದು/ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವುದು ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಟ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೆಂದರೆ ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬಾರದು; ಇದು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಾಯಿತು.<ref>Moen and Sæther, 2009: pp.&nbsp;28–29.</ref> ಸರ್ಕಾರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕೋಟ್ ಸ್ವತಃ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹಡಗುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವಾಲ್ಡ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಪತ್ರಿಕೆ "ಅರ್ಬೈಡರ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್" ನ ಸಂಪಾದಕ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಮಲ್, ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ನೀತಿಯ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಟ್ರಾನ್‌ಮಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಮರ್ಶಕರು ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವ ನೀತಿಯು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಂಡುಕೋರರಿಗೆ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದರು.<ref>Moen and Sæther, 2009: pp.&nbsp;39–41.</ref> ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೇರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೋಟ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರಲು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref>Moen and Sæther, 2009: pp.&nbsp;92–94.</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 1936 ರಂದು, ಕೋಟ್ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕದನ ವಿರಾಮ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ನಂತರ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೋಟ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>Moen and Sæther, 2009: p. 164.</ref> ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕೋಟ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 1937 ರಂದು, ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ಟ್ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಸರಕು ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮೈನ್‌ಲೇಯರ್ HNoMS ಓಲಾವ್ ಟ್ರಿಗ್ವಾಸನ್/ ''ಓಲಾವ್ ಟ್ರಿಗ್ವಾಸನ್'' ಅನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ವಾಲ್ಡ್ ಕೋಟ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಅವರು "ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>Moen and Sæther, 2009: pp.&nbsp;170–81.</ref>1938 ರಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ತಡೆದವು. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ವಿನಂತಿಸಿದ ಕೋಟ್, ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕೊ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ಮುಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಂಡರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1938 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೋಟ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಮುತ್ತಿಗೆ/ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪತನದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಮಾರ್ಚ್ 31, 1939 ರಂದು ಫ್ರಾಂಕೊ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>Moen and Sæther, 2009: pp.&nbsp;199–208, 260, 271.</ref> ===ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ=== ====ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಹಂತ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1939 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ತಟಸ್ಥವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ತರುವಾಯ ನಾರ್ವೆಯ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವಳು ತನ್ನ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡರೆ. ನಾರ್ವೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಕೋತ್‌ಗೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪರವಾಗಿರುವುದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.<ref>Lunde, 2009: pp. 2, 4.</ref> ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ತಟಸ್ಥತೆಯು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಫೆಬ್ರವರಿ 16 ರಂದು ಜೋಸಿಂಗ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡೆನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಘಟನೆ ಅತ್ಯಂತ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದು, ಇತರ ಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕಾದಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳು ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>Lunde, 2009: pp.&nbsp;26–32.</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ತಟಸ್ಥತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜರ್ಮನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಜರ್ಮನ್ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಜರ್ಮನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>Lunde, 2009: p. 49.</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 5 ರಂದು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಎರಡಕ್ಕೂ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಜರ್ಮನ್ನರು ತಟಸ್ಥ ದೇಶಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಿದರೆ ಅವರು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಅವರು ಭಾಷಣದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು - ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜರ್ಮನ್ನರಿಗಿಂತ ನಾರ್ವೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ವಿಲ್ಫ್ರೆಡ್/ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ನರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಮೂಲಕ [[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]]ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ ನಾರ್ವಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಇಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮೊದಲು, ಕೋಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಟಸ್ಥತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಬಲದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.<ref>Lunde, 2009: pp.&nbsp;37–39.</ref> ಜರ್ಮನ್ನರು ಕೂಡ ಪದೇ ಪದೇ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1939 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕ ವಿಡ್ಕುನ್ ಕ್ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಹಿಟ್ಲರ್ ನಾರ್ವೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.<ref>Lunde, 2009: pp.&nbsp;54–66.</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 1940 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಆದರೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಾನು ನಂಬುವುದಾಗಿ ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಜರ್ಮನ್ ಪಡೆಗಳು ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಹೊರಟಿವೆ ಎಂದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>Lunde, 2009: pp. 97, 222.</ref> ====ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ==== ನಾಜಿ ಜರ್ಮನ್ ಆಪರೇಷನ್ ವೆಸೆರುಬಂಗ್ ಆಗಮನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 1940 ರಂದು ನಾರ್ವೆಯ ಆಕ್ರಮಣವಾದಾಗ, ಜರ್ಮನಿ ಶರಣಾಗತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ರಾಯಭಾರಿ ಕರ್ಟ್ ಬ್ರೂಯರ್ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಕೋಟ್ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬ್ರೂಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು, "ಯುದ್ಧ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 9 ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಕೋಟ್ ಬ್ರೂಯರ್ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೂ, ಅದೇ ದಿನದ ನಂತರ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 10 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮಿಡ್ಟ್ಸ್ಕೋಜೆನ್ ಕದನ/ಮಿಡ್ಟ್ಸ್ಕೋಜೆನ್ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ ಜರ್ಮನ್ನರೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡವು.<ref name=nbl/><ref>Lunde, 2009: pp. 226–229.</ref> ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಕೋಟ್ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನಾರ್ವೆಯ ಹಾಕನ್ VII/ರಾಜ ಹಾಕನ್ VII ಜರ್ಮನ್ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ನೀಡಿದರು.<ref name=nkl/> ಜರ್ಮನ್ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಏಪ್ರಿಲ್ 9 ರ ಮುಂಜಾನೆ ಕೋಟ್ ಇದನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಆದರೆ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ನೆರವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>Lunde, 2009: pp. 223, 227.</ref> ಸರ್ಕಾರದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಮೋಲ್ಡೆ (ಪಟ್ಟಣ) ದಿಂದ ಟ್ರೋಮ್ಸೋ (ನಗರ) ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿ ಮೇ 1 ರಂದು ಇಳಿದಾಗ, ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಗರ್ ಲ್ಜುಂಗ್‌ಬರ್ಗ್/ಲ್ಜುಂಗ್‌ಬರ್ಗ್ (ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ) ಅಲ್ಲಿಂದ ಕ್ರೂಸರ್ HMS ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ (C21)|HMS ''ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ'' ನೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು. ಇಲ್ಲಿ, ಮೇ 5 ರಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವುಡ್, ಹ್ಯಾಲಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ 1 ನೇ ಅರ್ಲ್/ಲಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಲಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್, ನೆವಿಲ್ಲೆ ಚೇಂಬರ್ಲೇನ್/ಚೇಂಬರ್ಲೇನ್ ಮತ್ತು ಟಾಮ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ (ರಾಯಲ್ ನೇವಿ ಅಧಿಕಾರಿ)/ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್) ನಾರ್ವೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಹಾಯದ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಬಿಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು, ನಾರ್ವೆಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಮೇ 8 ಮತ್ತು 9 ರಂದು ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೇನಾಡ್, ಮಾರಿಸ್ ಗ್ಯಾಮೆಲಿನ್ ಮತ್ತು ಡಾಲಾಡಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮೇ 11 ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಟು ಮೇ 17 ರಂದು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದರು.<ref>{{cite book |url=http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=innstillbilag2&sideid=149&innhaldid=4 |author=Parliament of Norway 1947 |title=pp. 298–299 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425232222/http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=innstillbilag2&sideid=149&innhaldid=4 |archive-date=25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |access-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |url-status=dead }}</ref> ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಲವರ್ಧನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟ ನಂತರ, 24 ಮೇ 1940 ರಂದು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Lunde, 2009: pp. 514–515.</ref> ಜೂನ್ 1 ರಂದು ನಾರ್ವೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಚಿವ ಸೆಸಿಲ್ ಡೋರ್ಮರ್/ಸರ್ ಸೆಸಿಲ್ ಡೋರ್ಮರ್ ಅವರು ಕೋಟ್ ಅವರಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |url=http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=innstillbilag2&sideid=149&innhaldid=4 |author=Parliament of Norway 1947 |title=pp. 300–301 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425232222/http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=innstillbilag2&sideid=149&innhaldid=4 |archive-date=25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |access-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |url-status=dead }}</ref> ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ನರು ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಡುವೆ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಿಂದೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕೋಹ್ಟ್‌ರನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಲುಲಿಯಾಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ನಾರ್ವಿಕ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೋವಿಂಕೆಲ್ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಜೋಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ಮೋವಿಂಕೆಲ್ ಅವರ ನಂತರ. ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜರ್ಮನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ '''ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗುಂಥರ್''' ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೋಹ್ಟ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಗುಂಥರ್ ಜರ್ಮನ್ನರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ನಾರ್ವೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಕೋಹ್ಟ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>Lunde, 2009: pp. 518–519.</ref> ====ಗಡಿಪಾರು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ==== ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೂನ್ 7 ರಂದು ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಕೋಟ್ ಜೂನ್ 19, 1940 ರಂದು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಬಂದಿಳಿದರು, ಈಗ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name=nbl/> ನಾರ್ವೆ ಈಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೋಟ್ ತನ್ನ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name=snl>{{cite encyclopedia|title=Halvdan Koht|encyclopedia=[[Store norske leksikon]]|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|url=http://www.snl.no/Halvdan_Koht|language=no|access-date=4 May 2011}}</ref> ೧೯೪೦ ರ ಶರತ್ಕಾಲದಿಂದ, ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಲೈ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಇದನ್ನು "ಅಪನಂಬಿಕೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಅವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಾರ್ವೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಂಬರುವ ದಾಳಿಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಾಗ, ಕೋಟ್ ಅವರು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸದೆಯೇ, ಅವರ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಕ್ನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕೋಟ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು.<ref name=nkl/> ನವೆಂಬರ್ 19, 1940 ರಂದು ಕೋಟ್ ಅವರಿಗೆ ರಜೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 1941 ರಂದು [[ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ]] ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು,<ref name=nygaardsvold/> ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಲೈ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.<ref name=nkl/> ಕೋಟ್ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಆಸಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದರು.<ref name=nbl/> ===ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆ=== [[File:Professor Kohts vei og Gamle Drammensvei - 2012-03-11 at 12-16-31.jpg|thumb|'''ಬೆರಮ್''' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೋಟ್ಸ್ ವೀ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೋಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್") ಅನ್ನು 1967 ರಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.]] ಯುದ್ಧದ ನಂತರ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ #ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ-ಜನರಲ್ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ '''ಟ್ರೈಗ್ವೆ ಲೀ''', ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಣಿತರು ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅಂತರ್ಮುಖಿ. ಅವರು ಇತರ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಕ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಕೋಟ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಸ್ವತಃ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಆಲೋಚನಾ ವಿಧಾನವು ತಾರ್ಕಿಕ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು "ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ನಂಬಿಕೆ" ಮತ್ತು "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಂಬಿಕೆ"ಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಔಪಚಾರಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>Lie, 1955: pp. 68–69.</ref> ಕೋಟ್ ಅವರ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆ ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು, ತಟಸ್ಥ ನೀತಿಯು ಕೋಟ್ ಅವರಿಗೆ "ಒಂದು ಧರ್ಮವಾಯಿತು" ಎಂದು ಟ್ರಿಗ್ವೆ ಲೈ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref>Lie, 1955: pp. 266–267.</ref> ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ನಾರ್ವೆಯ ಆಕ್ರಮಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಪರೇಷನ್ ವೆಸೆರುಬಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, 1940 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ''ಅಂಡರ್ಸೋಕೆಲ್ಸೆಸ್ಕೊಮಿಸ್ಜೋನೆನ್ ಅವ್ 1945'' ("1945 ರ ಪರಿಶೀಲನಾ ಆಯೋಗ") ಎಂಬ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೋಟ್ ಅವರ ನಿಲುವುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಟೀಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name=snl/> ''Undersøkelseskommisjonen' ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ದೋಷಾರೋಪಣೆ (ನಾರ್ವೆ) ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ಮುಂದಾದರು. ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref name=snl/> ಕೋತ್ ಲೈಸೇಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಬೆರಮ್ ಪುರಸಭೆಯು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಒಂದು ಬೀದಿಗೆ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಬಯಸಿತು. 1967 ರಲ್ಲಿ ಈ ಬೀದಿಗೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟಾಗ, ಕೋತ್ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಆ ಬೀದಿಗೆ ''ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೋತ್ಸ್ ವೀ'' ("ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೋತ್ಸ್ ರಸ್ತೆ") ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=basbl>{{cite encyclopedia|year=2008|title=Professor Kohts vei.|encyclopedia=Budstikkas store Asker og Bærum-leksikon|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|editor=Bakken, Tor Chr.|url=http://www.ableksikon.no/Professor_Kohts_vei|access-date=4 May 2011|language=no|isbn=978-82-573-1534-4|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322091434/http://www.ableksikon.no/Professor_Kohts_vei|archive-date=22 March 2012}}</ref> ==ಭಾಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು== ಟ್ರೋಮ್ಸೊದಿಂದ ಬಂದ ಕೋಟ್, ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಸ್ಕಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಉಪಭಾಷೆಯು ಅವನ ಗೆಳೆಯರಿಂದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಸ್ಕಿಯೆನ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಪಭಾಷೆಗಳಿಂದ (ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್) ಅವನು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದನು; 1891 ರಿಂದ ಅವನು "ಗ್ರಾಮೀಣ" ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಸಂಘರ್ಷ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಮಾಲ್ ಅನ್ನು ಬೋ, ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ ಉಪಭಾಷೆಯ ಬಲವಾದ ಛಾಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರೆದನು.<ref name=nbl/><ref name=p43/> ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು "ಕ್ನೂಡ್ ಕ್ನುಡ್ಸೆನ್ (ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ) ರಿಕ್ಸ್ಮಾಲ್" ಮತ್ತು "ಐವರ್ ಆಸೆನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಮಾಲ್" ಎರಡನ್ನೂ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name=p58>Koht, 1951: pp. 58–59.</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಹೋರಾಟ/ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷಾ ವಿವಾದ ಕುರಿತ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು {{lang|no|Det norske målstrævs historie}} (1898) ಮತ್ತು {{lang|no|Det vitskapelege grunnlage for målstræve}} (1900).<ref name=nsd/> ಅವರು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಮಾಲ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಡೆಟ್ ನಾರ್ಸ್ಕೆ ಸಮ್ಲಾಗೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು ಮತ್ತು 1901 ರಿಂದ 1908 ರವರೆಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಮಾಲ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ "ಸಿನ್ ಒಗ್ ಸೆಗ್ನ್" ಅನ್ನು ರಾಸ್ಮಸ್ ಫ್ಲೋ ಜೊತೆಗೆ 1905 ರವರೆಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref name="p43"/> ಅವರು 1921 ರಿಂದ 1925 ರವರೆಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಮಾಲ್ನ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂಘವಾದ ನೊರೆಗ್ಸ್ ಮಲ್ಲಾಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=nbl/> 1929 ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಮಾಲ್ ಅನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ನೈನೋರ್ಸ್ಕ್.<ref>{{cite encyclopedia|title=nynorsk|encyclopedia=[[Store norske leksikon]]|url=http://www.snl.no/nynorsk|language=no|access-date=1 July 2012}}</ref> ಕೋಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಗ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. 1921 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು "Arbeidarreising og målspørsmål" ಬರೆಯಲು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಅದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಏಕೀಕರಣವಾದಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯ ಸುತ್ತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref name=nbl/> ಕೊಹ್ತ್ 1934 ರಲ್ಲಿ "ರೆಟ್‌ಸ್ಕ್ರಿವಿಂಗ್ಸ್ನೆಮ್ಂಡಾ" ಸದಸ್ಯರಾದರು,<ref name=nsd/> ಮತ್ತು 1936 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಭಾಷಾ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು, ಬೊಕ್ಮಾಲ್ ಮತ್ತು ನೈನೋರ್ಸ್ಕ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಷಾ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಭಾಷಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳು 1938 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ನೋರ್ಸ್ಕ್ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದವು.<ref name=nbl/> 1941 ರಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ನಾರ್ವೆಯ ಆಕ್ರಮಣವು ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಮೂಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite encyclopedia|last=Sørensen|first=Øystein|author-link=Øystein Sørensen|editor-first=Hans Fredrik|editor-last=Dahl|editor-link=Hans Fredrik Dahl|encyclopedia=[[Norsk krigsleksikon 1940-45]]|title=rettskrivningsreformen av 1941|url=http://mediabase1.uib.no/krigslex/r/r2.html#rettskrivningsreformen-av|access-date=16 December 2010|year=1995|publisher=Cappelen|location=Oslo|language=no|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091231073302/http://mediabase1.uib.no/krigslex/r/r2.html#rettskrivningsreformen-av|archive-date=31 December 2009}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕೋರೆ ಲುಂಡೆನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಟ್ ಅವರ ಭಾಷಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕರು ಅವರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಯ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅವನತಿ ಎಂದು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು "ಡೆಟ್ ಕೋಹ್ಟ್ಸ್ಕೆ ಗಂಟು", ಅಂದರೆ "ಕೋಟಿಯನ್ ಮಿಶ್ಮಾಶ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Det kohtske knot|last=Hustad|first=Jon|author-link=Jon Hustad|date=15 January 2005|work=[[Klassekampen]]|language=no}}</ref> ಕೋಟ್ ತನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ, ನೈನೋರ್ಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬೊಕ್ಮಾಲ್ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಕಾಗುಣಿತಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ "-et" ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೇಖನ ಅನ್ನು "-e" ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅವರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ {{lang|no|Det vitskapelege grunnlage for målstræve}} ಮತ್ತು {{lang|no|Socialdemokratie}}.<ref name=nbl/> ==ಶಾಂತಿ ಕ್ರಿಯಾವಾದ== ಕೋಟ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ 1890 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಜೊತೆಗೆ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜಾಕೋಬ್ ಹಾರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಥಿಯೋಡರ್ ಲುಂಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಹೋದರು.<ref name=p58/> ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ೧೯೦೦ ರಿಂದ ೧೯೦೨ ರವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೦೧ ರಿಂದ ೧೯೦೨ ರವರೆಗೆ ಅವರು ''ಫ್ರೆಡ್ಸ್ಟಿಡೆಂಡೆ'' ("ಪೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್") ಎಂಬ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಾಸಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref name=nsd/> ಪೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು - ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, "ಬೂರ್ಜ್ವಾ" ಜನರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಶಾಂತಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು - ಪ್ರಮುಖರಾದ ಕೋಟ್, ಆಡಮ್ ಎಗೆಡ್-ನಿಸ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಬೊನ್ನೆವಿ - "ಬೂರ್ಜ್ವಾಗಳ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಪುತ್ರರು" ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ನಿಲ್ಸ್ ಐವರ್ ಅಗೋಯ್ ಗಮನಿಸಿದ್ದರು. ಇದರರ್ಥ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ "ಹಡಗು ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೌಂಟಿ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು". ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅವರು "ರಾಜಕೀಯೇತರ" ಶಾಂತಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸಲು, "ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯ"ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಅನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿಡಲು ಬಯಸುವವರು ಅಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ, ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಶಾಂತಿವಾದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಯನ್ನು "ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ" ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಎಂದು ಅಗೋಯ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಪಿತೃಭೂಮಿ"ಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಂಘವು ವಿರೋಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕೋಟ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. 1902 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವು ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಕೋಟ್ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.<ref>Agøy, 2000: pp. 86–87.</ref> ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಸಂಘದಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಇತರರು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಕೋಟ್ ಅವರನ್ನು ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಘಟನಾ ನಾಯಕ ಎಂದು ಸಹ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=ringsp52>Rønning and Ringsby, 2010: p. 52.</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್-ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು 1905 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆ|1905 ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವತಃ ಪರಿಹಾರವಾಯಿತು. ನಂತರ 1910 ರಿಂದ 1912 ರವರೆಗೆ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೋಟ್ ಶಾಂತಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref name=nsd/> ಅವರು 1913 ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆ ಲಾ ಪೈಕ್ಸ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾದರು.<ref>{{cite web |title=Bio – Halvdan Koht |publisher=Nobelprize.org |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/articles/committee/nnclist/bios/koht.html |access-date=9 October 2010 }}</ref> ಅವರು 1904 ರಿಂದ 1913 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು,<ref name=nsd/> [[ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ. 1918 ರಿಂದ 1942 ರವರೆಗೆ ಅವರು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="autogenerated1">{{cite web |title=The Norwegian Nobel Committee Since 1901 |publisher=Nobelprize.org |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/articles/committee/nnclist/index.html |access-date=9 October 2010 }}</ref> 1931 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಜೇನ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಸ್ ಮುರ್ರೆ ಬಟ್ಲರ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.,<ref>"[https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1931/press.html The Nobel Peace Prize 1931 – Presentation Speech]". Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Web. 5 January 2015.</ref> ಆದರೆ ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ವಾನ್ ಒಸಿಯೆಟ್ಜ್ಕಿ ಅವರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಅವರು ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು, ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಅವರು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು, ನಂತರ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟರು. ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರು ೧೯೪೦ ರಿಂದ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ,<ref>{{cite book|title=Aarsberetninger fra Det Norske Stortings Nobelkomité 1931–1945|author=Norwegian Nobel Committee|author-link=Norwegian Nobel Committee|publisher=[[Parliament of Norway]]|language=no}}</ref> ಆದರೆ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 1939 ರಿಂದ 1943 ರವರೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | title = All Nobel Peace Prize Laureates | publisher = Nobel Foundation| url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/ |access-date=9 October 2010}}</ref> ಕೋಟ್ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯು ಶಾಂತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ''ಹಿಸ್ಟೊಯಿರ್ ಡು ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಡಿ ಲಾ ಪೈಕ್ಸ್ ಎನ್ ನಾರ್ವೆಜ್'' ("ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸ", 1900) ಮತ್ತು ''ಫ್ರೆಡ್‌ಸ್ಟಾಂಕೆನ್ ಐ ನೊರೆಗ್ಸ್-ಸೊಗೊ'' ("ನಾರ್ವೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ", 1906) ಸೇರಿವೆ.<ref name=nbl/> ==ರಾಜಕೀಯೋತ್ತರ ಜೀವನ== 1941 ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ, ಕೋಟ್ ಯುದ್ಧದ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು;<ref name=snl/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ನಾರ್ವೆ ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ವೇಡೆಡ್'' (1941) ಮತ್ತು ''ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ'' (1944) ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಅಳಿಯ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬರೆದ ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕವು ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಹರಿಸಿತು. ಇದು 1944 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1948 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದರು.<ref name=nbl/> ನಾರ್ವೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಕೊಹ್ಟ್ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧ-ಸಮಯದ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು: ''ಫ್ರೆಡ್ ಓಗ್ ಫ್ರಿಡೋಮ್ ಐ ಕ್ರಿಗ್ಸ್ಟಿಡ್ 1939-1940'', ''ಫ್ರಾ ಸ್ಕಾನ್ಸೆ ಟಿಲ್ ಸ್ಕಾನ್ಸೆ. Minne frå krigsmånadene i Noreg 1940'' ಮತ್ತು ''Norsk utanrikspolitikk fram til 9. ಏಪ್ರಿಲ್ 1940. Synspunkt frå hendingstida'', ಇವೆಲ್ಲವೂ 1947 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಈ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಾಕಲು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=nbl/> ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಅವರ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ವರ್ಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ವರ್ಷಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name=snl/> ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ, ಕೋಟ್ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು; ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಯುಗದ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳ "ಕ್ರಿಸೇರ್ ಐ ನಾರ್ಸ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ". ಆರು ಸಂಪುಟಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 1950 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟವು "ವಿನ್ಸೆನ್ಸ್ ಲಂಜ್ ಕಾಂಟ್ರಾ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಕ್ರುಮ್ಮೆಡಿಜ್" ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸಂಪುಟ (1951) ಓಲಾವ್ ಎಂಗೆಲ್ಬ್ರಿಕ್ಟ್ಸನ್ ಮತ್ತು 1537 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅವಲಂಬನೆಗೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 1952 ಮತ್ತು 1955 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಪುಟಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ರಾಜರ ಬಗ್ಗೆ: ನಾರ್ವೆಯ ಸ್ವೆರ್ರೆ I ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯ ಹರಾಲ್ಡ್ I. ಐದನೇ ಸಂಪುಟ (1956) "ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ I/ರಾಣಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಾರ್ ಯೂನಿಯನ್" ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆರನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಂಪುಟ (1960) 1657 ರಿಂದ 1661 ರವರೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ನಾರ್ವೆ) ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು.<ref name=nbl/> ಕೊಹ್ತ್ 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1965 ರಂದು ಬಾರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name=nbl/> ಅವನನ್ನು ಓಸ್ಲೋದ ನಾರ್ಡ್ರೆ ಗ್ರಾವ್ಲಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.disnorge.no/gravminner/index.php?language=engelsk|title=Cemeteries in Norway|publisher=DIS-Norge|access-date=4 May 2011}}</ref> ಕೊಹ್ಟ್ ಅವರ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ: 1968 ರಲ್ಲಿ "ಮಿನ್ನೆ ಫ್ರೌಂಗೆ år" ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ಡೈರಿ "ರಿಕ್ಸ್‌ಪೊಲಿಟಿಸ್ಕ್ ಡಾಗ್‌ಬಾಕ್ 1933-1940".<ref name=innleiing12>Kjærheim, 1985: p. 12.</ref> ಅವರ ಅಳಿಯ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಡ್ 1982 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು "ಮೆನ್ನೆಸ್ಕೆಟ್ ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್" ("ಹಾಲ್ವ್ಡನ್ ಕೋಟ್ ದಿ ಮ್ಯಾನ್") ಬರೆದರು.<ref name=nbl/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == ;ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು {{Reflist}} ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== *{{cite journal|last=Agøy|first=Nils Ivar|author-link=Nils Ivar Agøy|year=2000|title=Et floket partnerskap. Fredsbevegelsen og arbeiderbevegelsen til 1940|journal=Arbeiderhistorie|page=90|language=no}} *{{cite book|last=Kjærheim|first=Steinar|contribution=Innleiing|editor-last=Koht|editor-first=Halvdan|title=Rikspolitisk dagbok 1933–1940|year=1985|publisher=Tiden Norsk Forlag|location=Oslo|isbn=82-10-02741-7|language=no}} *{{cite book|last=Koht|first=Halvdan|title=Historikar i lære|year=1951|publisher=Grøndahl & Søn|location=Oslo|oclc=15006430|language=no|others=With the [[Norwegian Historical Association]]}} *{{cite book|title=Bærum arbeiderparti 1902–1952|last=Koht|first=Halvdan|year=1952|publisher=Bærum Labor Party|location=Oslo|oclc=475064528|language=no}} *{{cite book|last=Lie|first=Trygve|author-link=Trygve Lie|title=Leve eller dø|year=1955|publisher=Tiden|location=Oslo|language=no}} *{{Cite book|last=Lunde |first=Henrik O. |title=Hitler's pre-emptive war: The Battle for Norway, 1940 |url=https://archive.org/details/hitlerspreemptiv0000lund |publisher=Casemate Publishers |location=Newbury |year=2009 |isbn=978-1-932033-92-2}} *{{cite book |title=Tusen dager – Norge og den spanske borgerkrigen 1936–1939 |last=Moen |first=Jo Stein |author-link=Jo Stein Moen |author2=Rolf Sæther |author2-link=Rolf Sæther |year=2009 |publisher=Gyldendal Norsk Forlag |location=Oslo |isbn=978-82-05-39351-6 |language=no}} *{{cite book |author=Parliament of Norway |url=http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesbok&bokid=innstillbilag2 |language=no |title=Innstilling fra Undersøkelseskommisjonen av 1945. Bilag |volume=2 |year=1947 |publisher=Aschehoug |location=Oslo |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193005/http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesbok&bokid=innstillbilag2 |archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016 |access-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |url-status=dead}} *{{cite book|last=Pryser|first=Tore|author-link=Tore Pryser|title=Klassen og nasjonen 1935–1946|year=1988|series=Volume four of ''[[Arbeiderbevegelsens historie i Norge]]''|publisher=Tiden|location=Oslo|language=no|isbn=82-10-02754-9|pages=219–220}} *{{cite book|last=Rønning|first=Mats|author2=Ringsby, Per Jostein |title=Historier om motstand. Kollektive bevegelser i det 20. århundret|editor=Helle, Idar|chapter=Strid om fred. Norges fredsforening 1895–1914|year=2010|publisher=Abstrakt|location=Oslo|language=no|isbn=978-82-7935-304-1|pages=35–53|display-editors=etal}} *{{cite book|last=Skard|first=Åse Gruda|author-link=Åse Gruda Skard|title=Det første halvsekel. Bilder fra norsk barndom|chapter=Datter av 'lovende ung videnskabsmand'|year=1974|publisher=Gyldendal|location=Oslo|language=no|isbn=82-05-06524-1|pages=122–143}} *{{cite book|last=Ørvik|first=Nils|author-link=Nils Ørvik|title=Solidaritet eller nøytralitet?|series=Volume one of ''Sikkerhetspolitikken 1920–1939''|year=1960|publisher=J. G. Tanum|location=Oslo|language=no}} ;Further reading {{Commons category}} *{{cite book|first=Olav |last=Riste |author-link=Olav Riste |title=London-regjeringa: Norge i krigsalliansen 1940–1945 |volume=1 |year=1973 |publisher=Det Norske Samlaget |location=Oslo |language=no}} *{{cite book|first=Olav |last=Riste |author-link=Olav Riste |title=London-regjeringa: Norge i krigsalliansen 1940–1945 |volume=2 |year=1979 |publisher=Det Norske Samlaget |location=Oslo |language=no}} *{{cite book|first=Sigmund |last=Skard |author-link=Sigmund Skard |title=Mennesket Halvdan Koht |year=1982 |publisher=Det Norske Samlaget |location=Oslo |oclc=10021714 |language=no |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007071000029}} *{{cite book|first=Åsmund|last=Svendsen|title=Halvdan Koht. Veien mot framtiden|publisher=Cappelen Damm |year=2013 |isbn=9788202413941 |location=Oslo |language=no}} *{{cite book|first=Fred Ivan|last=Sydengen|title=Halvdan Koht, fredstanken og forholdet til stormaktene 1935–1939. Mellom nedrustning og territoriell ekspansjon|year=2003|publisher=University of Oslo (master's thesis)|location=Oslo|language=no}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{PM20|FID=pe/010088}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before=[[Johan Ludwig Mowinckel]]| title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]] | years=1935–1940| after=[[Trygve Lie]]}} {{s-culture}} {{succession box | before=[[Olaus Islandsmoen]]| title=Chairman of [[Noregs Mållag]] | years=1921–1925 | after=[[Knut Liestøl]]}} {{s-aca}} {{succession box | before=[[Yngvar Nielsen]]| title=Chairman of the [[Norwegian Historical Association]] | years=1912–1927 | after=[[Edvard Bull Sr.]]}} {{succession box | before=[[Edvard Bull Sr.]]| title=Chairman of the [[Norwegian Historical Association]] | years=1932–1936 | after=[[Sverre Steen]]}} {{succession box | before=[[Stian Herlofsen Finne-Grønn|S. H. Finne-Grønn]]| title=Chairman of the [[Norwegian Genealogical Society]] | years=1929–1940 | after=[[Sigurd Segelcke Meidell]]}} {{s-end}} {{Foreigner Minister of Norway}} {{Members of the Norwegian Nobel Committee}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Koht, Halvdan}} {{Interwikineeded}} [[Category:1873 births]] [[Category:1965 deaths]] [[Category:Norwegian people of German descent]] [[Category:People from Tromsø]] [[Category:People from Skien]] [[Category:University of Oslo alumni]] [[Category:Academic staff of the University of Oslo]] [[Category:20th-century Norwegian historians]] [[Category:Norwegian biographers]] [[Category:Norwegian male writers]] [[Category:Norwegian male biographers]] [[Category:Henrik Ibsen researchers]] [[Category:Members of the Norwegian Academy of Science and Letters]] [[Category:Knights of the Legion of Honour]] [[Category:Norwegian expatriates in Denmark]] [[Category:Norwegian expatriates in France]] [[Category:Norwegian expatriates in Germany]] [[Category:Norwegian expatriates in the United States]] [[Category:Bærum politicians]] [[Category:Labour Party (Norway) politicians]] [[Category:Government ministers of Norway]] [[Category:Norwegian people of World War II]] [[Category:Norwegian expatriates in the United Kingdom]] [[Category:Noregs Mållag]] [[Category:Burials at Nordre gravlund]] [[Category:Corresponding fellows of the British Academy]] [[ವರ್ಗ: ನಾರ್ವೆ]] kbla9eyc8sup53ubgllwxb0t5j5wx9z 0 177955 1430473 1379443 2026-09-26T16:07:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430473 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox tennis biography | name = '''ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ''' | image = [[file: Amanda Anisimova (2024 DC Open) 05 (cropped4).jpg |frameless|upright=.8]] | caption = 2024 DC ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ | fullname = ಅಮಾಂಡಾ ಕೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ | country_represented = {{USA}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] | birth_date = {{birth date and age|2001|8|31}} | birth_place = ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ]] | height = 5 ಅಡಿ 11 ಇಂಚು | turnedpro = 2016 | coach = ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಫ್ಲೀಶೌವರ್ಸ್<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4397395/amanda-anisimovas-season-through-her-coachs-eyes|title=Amanda Anisimova’s season through her coach’s eyes|date=6 November 2025|website=WTATennis}}</ref> | plays = ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರ್ತಿ (ಎರಡು ಕೈಗಳ ಬ್ಯಾಕ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್) | careerprizemoney = ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ 12,892,510 | website = | singlesrecord = 208–116 | singlestitles = 4 | highestsinglesranking = ಸಂಖ್ಯೆ 3 (ಜನವರಿ 5, 2026) | currentsinglesranking = ಸಂಖ್ಯೆ 4 (ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2026) | AustralianOpenresult = ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ (2026 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) | FrenchOpenresult = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ (2019 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) | Wimbledonresult = ಫೈನಲ್ (2025 ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) | USOpenresult = ಫೈನಲ್ (2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) | Othertournaments = yes | WTAChampionshipsresult = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ (2025 WTA ಫೈನಲ್ಸ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್) | doublesrecord = 4–8 | doublestitles = 0 | highestdoublesranking = ಸಂಖ್ಯೆ 386 (ಜೂನ್ 24, 2019) | AustralianOpenDoublesresult = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು (2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್) | FrenchOpenDoublesresult = ಎರಡನೇ ಸುತ್ತು (2019 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್, (2021 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್) | USOpenDoublesresult = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು (2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್) | AustralianOpenMixedresult = ಎರಡನೇ ಸುತ್ತು (2020 Aಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್) | USOpenMixedresult = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು: 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್,2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್, 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್) | updated = 10 ನವೆಂಬರ್ 2025 }} '''ಅಮಾಂಡಾ ಕೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ''' (ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು) <ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova|title=Amanda Anisimova Player Stats & More|author=Women's Tennis Association (WTA)|access-date=February 17, 2025}}</ref>; ಜನನ ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2001) [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಟೆನಿಸ್]] ಆಟಗಾರ್ತಿ. 5 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ರ WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅವಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2025ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 2025 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಕೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು WTA ಟೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು WTA 1000 ಮಟ್ಟದ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳು—2025 [[ಕತಾರ್]] ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತು 2025 [[ಚೀನಾ]] ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ.<ref name=Qatar2025> {{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4216460/champions-corner-after-years-of-setbacks-anisimova-finds-her-moment |title= Champions Corner: After years of setbacks, Anisimova finds her moment|date=15 February 2025}}</ref> ಜೂನಿಯರ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ವರೆಗೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಬಾಲಕಿಯರ WTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. 2019ರಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನಡೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, 2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು ಹಾಗೂ 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದಾಳೆ. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಆಗಿನ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ '''ಸಿಮೋನಾ ಹಾಲೆಪ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2022 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು (ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ನಯೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಹಾಗೂ 2022 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದಾಳೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆ ಸಮಯದವರೆಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಲಕಾಲ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ವಿರಾಮ ಪಡೆದಳು. ಮರುಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ, 2025ರಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲ್‌ಗಳು, ದೋಹಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಟಾಪ್–5 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್—all 2025ರಲ್ಲಿ—ಅವಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |title=Amanda Anisimova |url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova |access-date=2022-08-15 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು,<ref name="Patch-2019-06-06">{{cite web |last=Wall |first=Karen |url=https://patch.com/new-jersey/freehold/17-year-old-french-open-tennis-semifinalist-has-freehold-twp-ties |access-date=2022-07-04 |title=17-Year-Old French Open Tennis Semifinalist Has Freehold Twp Ties |publisher=[[Patch (website)|Freehold, NJ Patch]] |date=June 6, 2019}} </ref> ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಒಲ್ಗಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಅನಿಸಿಮೋವ್. ಆಕೆಗೆ ಮರಿಯಾ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದು, ಅವರು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಟನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲೇಜು ಟೆನಿಸ್ ಆಡಿದ್ದರು.<ref name="anisimova-player-box">{{cite news |title=Who Sits in Amanda Anisimova Player's Box? |url=https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65353873/amanda-anisimova-players-box-team-guide/ |publisher=[[Town and Country (magazine)]]|date=September 4, 2025 |last1=King |first1=Rachel}}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರ ಪೋಷಕರು [[ರಷ್ಯಾ]]ದಿಂದ [[ಅಮೆರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು.<ref> {{cite web|url=https://heavy.com/sports/tennis/maria-egee/|title=Maria Egee, Amanda Anisimova's Sister: 5 Fast Facts You Need to Know|date=12 July 2025}} </ref><ref> {{cite news|last1= Clarey |first1= Christopher |url=https://www.nytimes.com/2020/01/18/sports/tennis/amanda-anisimova-australian-open.html |title= A Grieving Young Tennis Star Finds Solace on the Court |newspaper= [[New York Times]] |date=18 January 2020|accessdate=14 July 2025}}</ref> ಅವರು ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಟೆನಿಸ್ ಆಡಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name=nyt-french-open>{{cite news|title=Amanda Anisimova, 15, Is Ready for Her Grand Slam Debut|url=https://www.nytimes.com/2017/05/25/sports/tennis/amanda-anisimova-15-is-ready-for-her-grand-slam-debut.html?mcubz=0|website=New York Times| date=May 25, 2017 |access-date=October 1, 2017| last1=Clarey | first1=Christopher }}</ref><ref name="nyt-indian-wells">{{cite news |title=Amanda Anisimova Leads Young Americans With a Deliberate Pace |url=https://www.nytimes.com/2018/03/12/sports/tennis/amanda-anisimova.html |website=New York Times |date=March 12, 2018 |access-date=July 30, 2018|last1=Clarey |first1=Christopher }}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟೆನಿಸ್ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಟೆನಿಸ್ ಕ್ರೀಡೆಯತ್ತ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, “ನಾನು ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಟೆನಿಸ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದೆ, ನಾನೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಾನು ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಬಂದೆ, ನನ್ನ ಪೋಷಕರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite web |title=Anisimova aims high ahead of French Open debut |url=http://www.wtatennis.com/news/american-teen-amanda-anisimova-to-make-french-open-debut-usta-wildcard-roland-garros |website=WTA Tennis |date=May 26, 2017 |access-date=July 30, 2018 |last1=Kane |first1=David }}</ref> ಅಮಾಂಡಾ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ, 2004ರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕುಟುಂಬವು '''ಫ್ಲೋರಿಡಾ'''ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು; ಇದರಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಜೂನಿಯರ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕೋಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿಯೂ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. 11 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳು '''ನಿಕ್ ಸಾವಿಯಾನೋ''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಳು. '''ಬ್ರಯಾನ್ ಸಹೋದರರು''' ತಂಡದ ಸಹಾಯಕ ಕೋಚ್ ಆಗಿದ್ದ '''ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೊಮಿನ್''' ಅವಳ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೋಚ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=nyt-french-open/><ref name=nyt-indian-wells/> ==ಜೂನಿಯರ್‌ಗಳು== ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2016ರಲ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಐಟಿಎಫ್ (ITF) ಜೂನಿಯರ್ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="itf-junior-profile">{{cite web |title=Amanda Anisimova ITF Junior Profile |url=https://www.itftennis.com/juniors/players/player/profile.aspx?playerid=100291577 |website=ITF Juniors |access-date=July 29, 2018 |archive-date=October 31, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031075953/https://www.itftennis.com/juniors/players/player/profile.aspx?playerid=100291577 |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ ಜೂನಿಯರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ, ಟಾಪ್ 300 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ, 14 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 2015ರ '''ಅಬಿಯೆರ್ಟೊ ಜುವೆನಿಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕಾನೊ''' ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಐಟಿಎಫ್ ಜೂನಿಯರ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಶ್ರೇಣಿ A ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಳು.<ref name="abierto15">{{cite web |title=Anisimova Defeats Swan in Girls Singles Final in Grade A Abierto Juvenil Mexicano, Olivieri Wins Boys Title; Wiersholm Claims Pensacola Futures Championship |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2015/11/anisimova-defeats-swan-in-girls-singles.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Una jugadora de 14 años fue la monarca más jóven del abierto juvenil mexicano |url=http://respuestadeportiva.com/una-jugadora-de-14-anos-fue-la-monarca-mas-joven-del-abierto-juvenil-mexicano/ |website=Respuesta Deportiva |date=December 3, 2015 |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಗ್ರೇಡ್ 1 ಮಟ್ಟದ '''ಕೋಪಾ ಡೆಲ್ ಕಾಫೆ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಡ್ A ಮಟ್ಟದ ಪೋರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದಳು.<ref name="coffee">{{cite web |title=Anisimova, Wolf Win Coffee Bowl Titles; Fritz Claims Third Challenger Title in Australia; Kozlov Reaches Final at LA Futures |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/01/anisimova-wolf-win-coffee-bowl-titles.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Arconada Defends Grade A Title in Porto Alegre; Mmoh, Stewart Claim Pro Circuit Titles; 21 Americans in Miami Open Qualifying; Georgia Men Top Ohio State |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/03/arconada-defends-grade-title-in-porto.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಈ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಲದಿಂದ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2016 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಸೀಡ್ ಆಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಳು. ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲೇ, 2002ರ ನಂತರ ಬಾಲಕಿಯರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದವರು '''ಆಶ್ಲಿ ಹಾರ್ಕ್ಲೆರೋಡ್'''. ಆದರೆ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ '''ರೆಬೆಕಾ ಮಸಾರೋವಾ''' ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |title=Anisimova Reaches French Open Girls Final Against Masarova; Auger-Aliassime and Blancaneaux Play for Boys Championship; Dolehide, Herring Advance to Buffalo $10K Final; Qualifying Underway for $25K Charlottesville Futures |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/06/anisimova-reaches-french-open-girls.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Masarova Defeats Anisimova for French Open Girls Title; Blancaneaux Saves Three Match Points to Claim Boys Championship; Dolehide Wins Buffalo $10K; Escobedo Qualifies for First ATP Tournament |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/06/masarova-defeats-anisimova-for-french.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಯುಎಸ್‌ಟಿಎ (USTA) ಬಾಲಕಿಯರ 18 ವರ್ಷ ಒಳಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ 5 ಸೀಡ್ ಆಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.<ref>{{cite web |title=Day Wins Girls' 18s Nationals, Earns US Open Berth |url=https://www.usta.com/en/home/stay-current/national/day-wins-usta-girls-18s-nationals--earns-us-open-berth.html |website=USTA |access-date=July 29, 2018}}</ref> 15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಮೊದಲನೆಯದು 2016ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೇಡ್–1 ಮಟ್ಟದ ಯುಕಟಾನ್ ಕಪ್, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು 2017ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೇಡ್–A ಮಟ್ಟದ ಕೋಪಾ ಗೆರ್ಡೌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |title=A Creative Game; Eleven Americans Qualify at Eddie Herr ITF; Anisimova Wins Yucatan Grade 1; Bellis, Kozlov Take Titles in WTA, ATP Events |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/11/a-creative-game-eleven-americans.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Anisimova, Bryde Claim Grade A Porto Alegre Titles; Ohio State Wins Thriller to Reach Team Indoor Final Against Virginia; Harrison Claims First ATP Title; Dolehide Wins Surprise $25K |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/02/anisimova-bryde-claim-grade-porto.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಂತರ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಇನ್ನೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ಐಟಿಎಫ್ (ITF) ಜೂನಿಯರ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref name=itf-junior-profile/> ಜೂನಿಯರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ '''ಕೋಕೋ ಗೌಫ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು. ಈ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಂದೂ ಸೆಟ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>{{cite web|title=Gauff Impresses At Us Open, But It's Anisimova Who Ends It Victorious|url=http://www.tennis.com/pro-game/2017/09/amanda-anisimova-cori-coco-gauff-2017-us-open-junior-girls-final/69316/|website=Tennis.com|access-date=September 11, 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Anisimova Downs Gauff for US Open Girls Championship; Wu Makes History with Boys Title; Danilovic and Kostyuk Claim Girls Doubles Crown |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/09/anisimova-downs-gauff-for-us-open-girls.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017ರ ಜೂನಿಯರ್ '''ಡೇವಿಸ್ ಕಪ್ ಮತ್ತು ಜೂನಿಯರ್ ಫೆಡ್ ಕಪ್'''|ಗೆದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |title=US Girls Win Junior Fed Cup; Sanford and Holt Claim Oracle Masters Championships; Bektas, Shane Claim Pro Circuit Titles |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/09/us-girls-win-junior-fed-cup-sanford-and.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref> ==ವೃತ್ತಿಪರ== ===2016–17: ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಪ್ರವೇಶ, ಐಟಿಎಫ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ=== [[File:Amanda Anisimova focused (cropped) 2.jpg|thumb|upright=.7|left|2017 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ '''ಅನಿಸಿಮೋವಾ''']] 2016ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿರುವ ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. 14 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 124 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ '''ವೆರೋನಿಕಾ ಸೆಪೆಡೆ ರಾಯ್ಗ್''' ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಳು; ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |title=Anisimova makes the most of pro debut |url=http://www.usopen.org/en_US/news/articles/2016-08-23/anisimova_makes_the_most_of_pro_debut.html |website=US Open |access-date=July 29, 2018}}</ref> 2017ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ '''ಪೋರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು''' ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಕೂರಿಟಿಬಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 ಐಟಿಎಫ್ ಮಹಿಳಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ (ಜನವರಿ–ಮಾರ್ಚ್)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲೇ ಅವಳು ಪ್ರೊ ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದಳು.<ref name="zoo-curtiba">{{cite web |title=Bryde, Johnson Top ITF Grade 1 International Spring Championships Acceptances; Anisimova Advances to Second Round in Brazil $25K |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/02/bryde-johnson-top-itf-grade-1.html |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}</ref><ref name="french-open-wc">{{cite web |title=15-year-old Amanda Anisimova wins the USTA Roland Garros Wild Card Challenge and writes history |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/WTA_Tennis/43057/15yearold-amanda-anisimova-wins-the-usta-roland-garros-wild-card-challenge-and-writes-history/ |website=Tennis World USA |date=May 5, 2017 |access-date=July 29, 2018}}</ref> ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾಕ್ಕೆ 2016 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಲಭಿಸಿದ್ದು, ತನ್ನ WTA ಟೂರ್ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾ ಪ್ರವೇಶ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಟೇಲರ್ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=Aventura's Amanda Anisimova on her Miami Open debut |url=http://www.sun-sentinel.com/sports/tennis/92867751-132.html |website=Sun Sentinel |access-date=July 29, 2018 |archive-date=August 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812121108/https://www.sun-sentinel.com/sports/tennis/92867751-132.html |url-status=dead }}</ref> ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017 ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೊ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್/ಇಂಡಿಯನ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬೀಚ್‌ನ 80k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಅಲಬಾಮಾದ ಡೋಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 ಹಾರ್ಡೀಸ್ ಪ್ರೊ ಕ್ಲಾಸಿಕ್/60k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಯುಎಸ್‌ಟಿಎ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವಳನ್ನು WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಟಾಪ್ 300ರೊಳಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದವು.<ref name=french-open-wc/> ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಕುರುಮಿ ನಾರಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2005 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನ ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ '''ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ್ತಿ'''ಯಾಗಿ ಅವಳು ದಾಖಲೆ ಬರೆದಳು; '''ಅಲಿಜೇ ಕೋರ್‌ನೇಟ್''' ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು.<ref>{{cite web|title=Anisimova aims high ahead of French Open debut|url=http://www.wtatennis.com/news/american-teen-amanda-anisimova-to-make-french-open-debut-usta-wildcard-roland-garros|website=WTA Tennis|date=May 26, 2017 |access-date=June 8, 2017 |last1=Kane |first1=David }}</ref> ಕ್ಲೇ-ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಐಟಿಎಫ್ ಪ್ರೊ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇವಲ 15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾಕ್ರಾಮೆಂಟೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 FSP ಗೋಲ್ಡ್ ರಿವರ್ ಮಹಿಳಾ ಚಾಲೆಂಜರ್/ 60k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಟಾಪ್ 200ರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.<ref>{{cite web |title=Florida Teen Anisimova Wins 1st Pro Tennis Title |url=https://www.ustaflorida.com/florida-teen-anisimova-wins-1st-pro-tennis-title/ |website=USTA Florida |date=August 3, 2017 |access-date=July 30, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Rare walkover gives Anisimova, 15, her first pro title |url=https://www.norcaltennisczar.com/2017/07/rare-walkover-gives-anisimova-15-her.html |website=NorCal Tennis Czar |access-date=July 30, 2018}}</ref> ===2018: ಟಾಪ್ 100, WTA ಟೂರ್ ಫೈನಲ್, ಟಾಪ್ 10 ಗೆಲುವು=== [[File:Amanda Anisimova (46899871691) (cropped).jpg|thumb|upright=.7|2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ '''ಅನಿಸಿಮೋವಾ''']] 2018ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾಳ ಮೊದಲ ಎರಡು ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಒರಾಕಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ - ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು 2018 ಒರಾಕಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ - ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳು ಎರಡೂ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದ WTA ಟೂರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದಳು.<ref>{{cite web|last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Anisimova earns wildcard with QF win at Indian Wells 125K|url=http://www.wtatennis.com/news/anisimova-earns-wildcard-qf-win-indian-wells-125k|website=WTA Tennis|date=March 3, 2018 |access-date=March 4, 2018}}</ref> 2018 ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ '''ನಿಕೋಲ್ ವೈಡಿಶೋವಾ''' ನಂತರ (2005) ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು ತಲುಪಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊದಲ WTA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಪಾಲಿನ್ ಪಾರ್ಮೆಂತಿಯೆರ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು; ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 23 '''ಅನಾಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ 9 '''ಪೆಟ್ರಾ ಕ್ವಿಟೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದಳು.<ref name=kvitova1>{{cite web |title=Amanda Anisimova, 16, emphatically ends Kvitova's 14 match win streak |url=http://www.tennis.com/pro-game/2018/03/amanda-anisimova-ends-petra-kvitovas-14-match-win-streak-6-2-6-3/72651/ |website=Tennis.com |access-date=July 30, 2018}}</ref> ಅವಳ ಈ ಪ್ರಯಾಣವು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 5 '''ಕರೋಲಿನಾ ಪ್ಲಿಶ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=Karolina Pliskova Ends Amanda Anisimova's Dream Run In Indian Wells |url=http://www.tennis.com/pro-game/2018/03/karolina-pliskova-ends-amanda-anisimovas-dream-run/72698/ |website=Tennis.com |access-date=July 30, 2018}}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾಕ್ಕೆ 2018 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ಗೂ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಲಭಿಸಿತು. ಮೂರನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಲ ಪಾದಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾದರೂ, ಅವಳು ವಾಂಗ್ ಕಿಯಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಆದರೆ ಈ ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಆಟದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web|last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Muguruza advances as Anisimova withdraws in Miami|url=http://www.wtatennis.com/news/muguruza-advances-anisimova-withdraws-miami|website=WTA|date=March 21, 2018 |access-date=March 22, 2018}}</ref> ಈ ವೇಳೆಗೆ ಅವಳು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ 128ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದಳು.<ref name="wta-rankings">{{cite web |title=Amanda Anisimova Rankings History |url=http://www.wtatennis.com/players/player/326384/title/amanda-anisimova-0#ranking |website=WTA Tennis |date=July 16, 2018 |access-date=July 30, 2018 |author1=Admin }}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 2018 ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ವಾಂಗ್ ಚಿಯಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮರಳಿನ ಮೊದಲ ಜಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=WTA San José. La 'teenager' Amanda Anisimova prosigue su avance en California |url=http://www.puntodebreak.com/2018/08/01/wta-san-jose-teenager-amanda-anisimova-prosigue-avance-california |website=Punto de Break |access-date=August 2, 2018}}</ref> ನಂತರ ಅವರು 2018 ಸಿನ್ಸಿನಾಟಿ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಟಾಪ್ 150ಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref>{{cite web |title=Anisimova Makes Herself Known In Cincinnati |url=http://www.tennisviewmag.com/tennis-view-magazine/article/anisimova-makes-herself-known-cincinnati |website=Tennis View Magazine |access-date=September 15, 2018}}</ref> 2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2018 [[ಜಪಾನ್]] ವುಮೆನ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |last1=Maher |first1=Erin |title=Townsend battles into Round 2 |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2018-08-28/townsend_battles_into_round_2.html |website=US Open |access-date=September 16, 2018}}</ref> 17 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ WTA ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸೆಟ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ. 41 ಆಗಿದ್ದ '''ಜಾಂಗ್ ಶುವಾಯ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೂ, ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಹ್ಸೀಹ್ ಸು-ವೀ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟಾಪ್ 100 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref name="zhang-upset">{{cite web |title=Anisimova makes first final in Hiroshima with thrilling upset of Zhang |url=http://www.wtatennis.com/news/anisimova-makes-first-final-hiroshima-thrilling-upset-zhang |website=WTA Tennis |access-date=September 16, 2018}}</ref><ref name="first-final">{{cite web |title=Hsieh disarms Anisimova in Hiroshima for third career title |url=http://www.wtatennis.com/news/hsieh-disarms-anisimova-hiroshima-third-career-title |website=WTA Tennis |access-date=September 16, 2018}}</ref> ===2019: ಮೊದಲ WTA ಟೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್=== [[File:Anisimova RG19 (32) (48199400552).jpg|thumb|upright=.7|2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]] 2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ಗೂ ಮುನ್ನ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಒಂದು ತಯಾರಿ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, 2019 ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರು.<ref>{{cite web |title=Viktoria Kuzmova channels windy homeland to overcome conditions |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12185779 |website=New Zealand Herald |date=January 3, 2019 |access-date=15 April 2019 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108124449/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12185779 |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯಾವುದೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಫೇವರಿಟ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ನಂ. 11 '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಅಂತಿಮ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಪೆಟ್ರಾ ಕ್ವಿಟೋವಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=2019 WTA Australian Open Odds, Betting Preview: Serena Williams Favored in Melbourne |url=https://www.actionnetwork.com/tennis/2019-wta-australian-open-odds-futures-betting-preview-serena-williams |website=Action Network |date=January 13, 2019 |access-date=11 February 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Experts' picks: Novak Djokovic a unanimous choice, Serena Williams a slight favorite |url=http://www.espn.com/tennis/story/_/id/25739823/australian-open-experts-picks-novak-djokovic-unanimous-choice-serena-williams-slight-favorite |website=ESPN |date=January 12, 2019 |access-date=11 February 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Livaudais |first1=Stephanie |title='I knew what to do': Veteran Kvitova ends Anisimova dream run at Australian Open |url=https://www.wtatennis.com/news/i-knew-what-do-veteran-kvitova-ends-anisimova-dream-run-australian-open |website=WTA Tennis |date=January 20, 2019 |access-date=15 April 2019}}</ref> ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೆಲುವು ದಾಖಲಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="itf-profile">{{cite web |title=Amanda Anisimova |url=https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100291577 |website=ITF Tennis |access-date=15 April 2019 |archive-date=May 17, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517104724/https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100291577 |url-status=dead }}</ref> ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಗಾಯದ ಕಾರಣ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, '''2019 ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಕೋಪಾ ಕೊಲ್ಸಾನಿಟಾಸ್''' ಟೂರ್ನಿಗೆ WTA ಟೂರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆಲುವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಅವರು ಈ ಟೂರ್ನಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ WTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರನೇ ಸೀಡ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು; ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಅಸ್ತ್ರ ಶರ್ಮಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref name="colombia-title">{{cite web |last1=Kane |first1=David |title='It's a huge deal' - Anisimova revels in first WTA title after Bogota epic |url=https://www.wtatennis.com/news/its-huge-deal-anisimova-revels-first-wta-title-after-bogota-epic |website=WTA Tennis |date=April 14, 2019 |access-date=15 April 2019}}</ref> ಅವರು ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರು 2006 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ರ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸೆಮಿಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದರು.<ref>{{cite web |title=Special Firsts for Amanda and Ash |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/what-mouthed-amanda-anisimova-as-the-17-year-old |website=Roland Garros |access-date=9 June 2019}}</ref> ಟೂರ್ನಿಯ ವೇಳೆ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 11ನೇ ಸೀಡ್ ಸಬಲೆಂಕಾವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ.3 '''ಸಿಮೋನಾ ಹ್ಯಾಲೆಪ್''' ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/its-super-special-anisimova-shocks-sabalenka-again-makes-french-open-third-round|title='It's super special ' - Anisimova shocks Sabalenka again, makes French Open third round|website=WTA Tennis|date=30 May 2019|access-date=31 May 2019}}</ref><ref>{{cite web |title='I just played the best tennis of my life': Anisimova stuns defending champ Halep to reach French Open semifinals |url=https://www.wtatennis.com/news/%E2%80%98i-just-played-best-tennis-my-life%E2%80%99-anisimova-stuns-defending-champ-halep-reach-french-open |website=WTA Tennis |access-date=9 June 2019}}</ref> ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ. 8 '''ಆಶ್ಲೀಗ್ ಬಾರ್ಟಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಐದು ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಆರನೇ ಗೇಮಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಸೆಟ್ ಗೆದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |title=French Open: Ash Barty advances to final with a gritty win |url=https://www.smh.com.au/sport/tennis/french-open-ash-barty-advances-to-final-with-a-shaky-win-20190607-p51vp8.html |website=Sydney Morning Herald |date=June 7, 2019 |access-date=9 June 2019}}</ref> ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 26ಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.<ref name=wta-rankings/> ಋತುವಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವು 2019 ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದುದಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ಝೆಂಗ್ ಸೈಸೈ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.<ref>{{cite web |last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Zheng Saisai outlasts Anisimova in marathon San Jose QF |url=https://www.wtatennis.com/news/zheng-saisai-outlasts-anisimova-marathon-san-jose-qf |website=WTA Tennis |date=August 3, 2019 |access-date=26 October 2019}}</ref> ಈ ಟೂರ್ನಿಯ ವೇಳೆ ಅವರು ಬೆನ್ನು ಗಾಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನಡೆದ ಎರಡೂ Premier 5 ಟೂರ್ನಿಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು 2019 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref name="father-death">{{cite web|url=https://7news.com.au/sport/tennis/amanda-anisimova-out-of-us-open-after-fathers-shock-death-c-408972|title=Amanda Anisimova out of US Open after father's shock death|website=[[Seven News]]|date=20 August 2019|access-date=20 August 2019}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಒಂದು ಪಂದ್ಯ ಮಾತ್ರ ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 21ರ ತನಕ ಏರಿದ್ದರು.<ref name=wta-rankings/> ಅವರು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ದ್ವಿತೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಆಗಿರುವ 2019 WTA ಎಲೈಟ್ ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರೂ, ಆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |title=Maria Sakkari qualifies for the WTA Elite Trophy |url=https://www.vavel.com/en-us/tennis-usa/2019/10/21/1000740-maria-sakkari-qualifies-for-the-wta-elite-trophy.html |website=Vavel |date=October 21, 2019 |access-date=26 October 2019}}</ref> ===2020–21: ಎರಡು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತುಗಳು=== [[File:Australian Open 2020 (49837597837) (cropped).jpg|thumb|upright=.7|left|[[2020 Australian Open]]ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]] ಅನಿಸಿಮೋವಾ ವರ್ಷವನ್ನು 2020 ASB ಕ್ಲಾಸಿಕ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ /ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಕಟೆರಿನಾ ಕೊಜ್ಲೋವಾ''', '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ''' ಹಾಗೂ '''ಯುಜೆನಿ ಬೌಚರ್ಡ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಸೆರೆನಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Serena Williams 'in the zone' in Amanda Anisimova thrashing |url=https://www.sportingnews.com/au/tennis/news/serena-williams-amanda-anisimova-auckland-open/1rco6c7qhb3tk1xmwkvnn7mb7y |website=Sporting News |date=January 11, 2020 |access-date=25 January 2020}}</ref> ===2022: ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಗ್ರ 25 ಸ್ಥಾನ=== ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು 2022 [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್]] ಸಮರ್ ಸೆಟ್ 2ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದು 2019 ನಂತರದ ಅವರ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ '''ಅಲಿಯಾಕ್ಸಂದ್ರ ಸಾಸ್ನೋವಿಚ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=Anisimova captures Melbourne crown to win second career title |url=https://www.wtatennis.com/news/2443068/anisimova-claims-2nd-career-title-in-melbourne |access-date=1 June 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=9 January 2022}}</ref> 2022 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 22ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಬೆಲಿಂಡಾ ಬೆನ್ಸಿಕ್ ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |last1=Spencer |first1=James |title=Australian Open: Amanda Anisimova upsets Belinda Bencic to set Naomi Osaka showdown |url=https://www.ubitennis.net/2022/01/australian-open-amanda-anisimova-upsets-belinda-bencic-to-set-naomi-osaka-showdown/ |access-date=1 June 2023 |publisher=www.ubitennis.net |date=19 January 2022}}</ref> ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಸೆಟ್ ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಅಂತಿಮ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮ್ಯಾಚ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು 2019 ಮತ್ತು 2021ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ನವೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ರನ್ನು ಅವರು ಸೋಲಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಮೋನಾ ಹಾಲೆಪ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |last1=Ubha |first1=Ravi |title=Back from the brink: Anisimova stuns Osaka |url=https://ausopen.com/articles/match-report/back-brink-anisimova-stuns-osaka |access-date=1 June 2023 |publisher=ausopen.com |date=21 January 2022}}</ref><ref>{{cite news |last1=DANIELS |first1=TIM |title=Naomi Osaka Upset by Unseeded Amanda Anisimova in 2022 Australian Open 3rd Round |url=https://bleacherreport.com/articles/10024521-naomi-osaka-upset-by-unseeded-amanda-anisimova-in-2022-australian-open-3rd-round |access-date=1 June 2023 |publisher=bleacherreport.com |date=21 January 2022}}</ref> ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವದ ನಂ.1 ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ಆಶ್ಲೀಗ್ ಬಾರ್ಟಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |last1=Lupo |first1=John |title=2022 Australian Open: Ashleigh Barty cruises past Amanda Anisimova |url=https://www.vavel.com/en-us/tennis-usa/2022/01/23/1099382-2022-australian-open-ashleigh-barty-cruises-past-amanda-anisimova.html |access-date=1 June 2023 |publisher=www.vavel.com |date=26 January 2022}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ubha |first1=Ravi |title=All business: Barty moves smoothly into quarters |url=https://ausopen.com/articles/match-report/all-business-barty-moves-smoothly-quarters |access-date=1 June 2023 |publisher=ausopen.com |date=23 January 2022}}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು 31 ಜನವರಿ 2022ರಂದು ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 19 ಸ್ಥಾನಗಳ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು ವಿಶ್ವದ ನಂ.41 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.<ref name = AA_Rankings> {{cite web|url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova/stats |title= Amanda Anisimova Rankings history }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2022 ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೂ, ಕ್ವಾಲಿಫೈಯಿಂಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಬ್ರೆಂಗಲ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. 2022 [[ಕತಾರ್]] ಒಟ್ಟು ಓಪನ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಜೆಲೆನಾ ಒಸ್ಟಾಪೆಂಕೊ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Kvitova, Azarenka forced out of Qatar Open |url=https://7news.com.au/sport/tennis/azarenka-withdraws-as-seeds-cruise-in-doha-c-5803025 |access-date=1 June 2023 |publisher=7news.com.au |date=22 February 2022}}</ref> ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು 2022 ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಹದೇಶಿ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |last1=Hruby |first1=Emma |title=Naomi Osaka rallies to beat Sloane Stephens in return to Indian Wells |url=https://justwomenssports.com/reads/wta-tennis-naomi-osaka-sloane-stephens-indian-wells/ |access-date=1 June 2023 |publisher=justwomenssports.com |date=11 March 2022}}</ref> ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಲೇಲಾ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಸೆಟ್‌ನ್ನು 6–2ರಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 5–4 ಮುನ್ನಡೆ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಮ್ಯಾಚ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಫರ್ನಾಂಡೆಸ್ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ 7–0ರಿಂದ ಸೆಟ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಅಂಪೈರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |last1=L. John |first1=Andrew |title=BNP Paribas Open: Leylah Fernandez saves four match points to outlast Amanda Anisimova in bizarre ending |url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2022/03/12/bnp-paribas-open-leylah-fernandez-beats-amanda-anisimova-bizarre-ending-indian-wells/7019142001/ |access-date=1 June 2023 |publisher=www.desertsun.com |date=12 March 2022}}</ref> 2022 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಶೆಲ್ಬಿ ರೋಜರ್ಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.<ref>{{cite news |title=Shelby Rogers beats Amanda Anisimova in three sets at the Miami Open |url=https://www.ubitennis.net/2022/03/shelby-rogers-beats-amanda-anisimova-in-three-sets-at-the-miami-open/ |access-date=1 June 2023 |publisher=www.ubitennis.net |date=23 March 2022 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು 2022 ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಒನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಓಪನ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 15ನೇ ಸೀಡ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸೀಡ್ ಆರ್ಯನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Amanda Anisimova topples top seed Aryna Sabalenka to reach Charleston quarterfinals |url=https://www.tennis.com/news/articles/amanda-anisimova-topples-sabalenka-to-reach-charleston-quarterfinals |access-date=1 June 2023 |publisher=www.tennis.com |date=7 April 2022}}</ref> ಅವರು ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರೂ '''ಒನ್ಸ್ ಜಬೇರ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Ons Jabeur, Belinda Bencic to square off for Charleston Open title |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33709870/ons-jabeur-belinda-bencic-square-charleston-open-title |access-date=1 June 2023 |work=www.espn.com |date=9 April 2022}}</ref> ===2023: ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ವಿರಾಮ=== ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು '''ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಟೆನಿಸ್''')ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 2023 ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1 – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನ ಮೊದಲ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ವೆರೋನಿಕಾ ಕುಡೆರ್ಮೆಟೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Noskova stuns Kasatkina, Kudermetova cruises in Adelaide Round 1 |url=https://www.wtatennis.com/news/3004282/noskova-stuns-kasatkina-kudermetova-cruises-in-adelaide-round-1 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=2 January 2023}}</ref> 2023 ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 2 – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಅಡಿಲೇಡ್ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ '''ಜಿಲ್ ಟೀಚ್‌ಮನ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. ಆದರೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ '''ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಪೆಗುಲಾ''' ಟೂರ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಕಾರಣ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಲಕ್ಕಿ ಲೂಸರ್ ಆಗಿ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite news |title=Six Slam champions lead loaded Adelaide 2 draw |url=https://www.wtatennis.com/news/3012341/six-slam-champions-lead-loaded-adelaide-2-draw |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=7 January 2023}}</ref> ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಲಿಯುಡ್ಮಿಲಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸೊನೊವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು,<ref>{{cite news |title=Lucky loser Amanda Anisimova wins 1st round in Adelaide |url=https://www.tennis.com/news/articles/lucky-loser-amanda-anisimova-wins-1st-round-in-adelaide |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennis.com |date=10 January 2023}}</ref> ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಬೀಟ್ರಿಜ್ ಹದ್ದದ್ ಮಾಯಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=HADDAD MAIA SURVIVES ANISIMOVA COMEBACK TO ADVANCE IN ADELAIDE |url=https://tennisuptodate.com/wta/haddad-maia-survives-anisimova-comeback-to-advance-in-adelaide |access-date=28 May 2023 |publisher=tennisuptodate.com |date=11 January 2023}}</ref> 2023 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 28ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮಾರ್ಟಾ ಕೋಸ್ಟ್ಯುಕ್''' ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿದರು.<ref>{{cite news |title=Gauff wins Melbourne opener; Kostyuk defeats Anisimova |url=https://www.wtatennis.com/news/3023883/gauff-wins-melbourne-opener-kostyuk-defeats-anisimova |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=16 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Goodwin |first1=Sam |title=Amanda Anisimova reduced to tears in 'awful' scenes at Australian Open |url=https://au.sports.yahoo.com/amanda-anisimova-reduced-tears-awful-scenes-australian-open-023200270.html |access-date=28 May 2023 |publisher=au.sports.yahoo.com |date=15 January 2023 |archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204120348/https://au.sports.yahoo.com/amanda-anisimova-reduced-tears-awful-scenes-australian-open-023200270.html |url-status=dead }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2023 ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದ '''ವೆರಾ ಜ್ವೊನರೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Kvitova, Fernandez prevail; Fruhvirtova knocks out Collins in Dubai |url=https://www.wtatennis.com/news/3073316/kvitova-fernandez-prevail-fruhvirtova-knocks-out-collins-in-dubai |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=19 February 2023}}</ref> ಆದರೆ ಮೂರನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 5–3 ಮುನ್ನಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅಜರೆಂಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Keys knocks off Garcia in Dubai; Pegula, Azarenka advance |url=https://www.wtatennis.com/news/3076917/keys-knocks-off-garcia-in-dubai-pegula-azarenka-advance |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=21 February 2023}}</ref> ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು 2023ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್, ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. 31ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಲಿಂಡಾ ನೊಸ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲಿದರು.<ref>{{cite news |last1=JOHNSON |first1=ABBEY |title=Indian Wells: Jil Teichmann topples Belinda Bencic to score biggest upset on day 3 |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_WTA_results_with/129687/indian-wells-jil-teichmann-topples-belinda-bencic-to-score-biggest-upset-on-day-3-/ |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennisworldusa.org |date=11 March 2023}}</ref> 2023 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ,[[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಬ್ರೆಂಗಲ್''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{cite news |title=ANDREESCU DOWNS RADUCANU, ANISIMOVA RETIRES IN MIAMI |url=https://tennisuptodate.com/wta/andreescu-downs-raducanu-anisimova-retires-in-miami |access-date=28 May 2023 |publisher=tennisuptodate.com |date=22 March 2023}}</ref> 2023 ಮುತುವಾ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್,ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಆಟಗಾರ್ತಿ '''ಅರಾಂಕ್ಸಾ ರಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Madrid Open: Qualifier Rus advances to round of 64 |url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/madrid-open-rus-advances-to-64-675856.html |access-date=28 May 2023 |date=26 April 2023}}</ref> ಮೇ 5ರಂದು, ತಮ್ಮ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ದಣಿವು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಇದರ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.<ref name=break>{{cite news |title=Anisimova announces indefinite break from tennis |url=https://www.wtatennis.com/news/3322468/anisimova-announces-indefinite-break-from-tennis |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com |date=6 May 2023}}</ref><ref>{{cite news |title=Amanda Anisimova taking mental health break from tennis |author-first1=D'Arcy |author-last1=Maine|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37482983/amanda-anisimova-taking-mental-health-break-tennis |access-date=28 May 2023 |work=www.espn.com |date=5 May 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kane |first1=David |title=Amanda Anisimova announces indefinite mental health break on Instagram |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/amanda-anisimova-announces-indefinite-mental-health-break-on-instagram |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennis.com |date=6 May 2023}}</ref> ===2024: ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಫೈನಲ್, ಟಾಪ್ 50=== [[File:Amanda Anisimova (2024 DC Open) 05 (cropped) 3.jpg|thumb|upright=.7|left|[[2024 Mubadala Citi DC Open|2024 ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಓಪನ್]]ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]] ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2024ರ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿದ ವೇಳೆ '''ಅನಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref name=return>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/3845806/anisimova-defeats-pavlyuchenkova-in-auckland-opening-round|title=Anisimova defeats Pavlyuchenkova in Auckland opening round|date=1 January 2024}}</ref> ನಂತರ ಅವರು 2024ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಲಿಯುಡ್ಮಿಲಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸೊನೊವಾ''',<ref>{{cite web|url=https://ausopen.com/articles/news/blessed-anisimova-makes-winning-return |title= "Blessed" Anisimova makes winning return|date=14 January 2024}}</ref> '''ನಾಡಿಯಾ ಪೊಡೊರೊಸ್ಕಾ''' ಹಾಗೂ '''ಪೌಲಾ ಬಡೋಸಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/jan/19/amanda-anisimova-overcomes-cramps-to-win-australian-open-battle-with-paula-badosa-tennis |title=Anisimova overcomes cramps to win Australian Open battle with Badosa |date=19 January 2025|work=[[The Guardian]]}}</ref> ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು 2024 ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಒನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ '''ಅಲಿಜೆ ಕಾರ್ನೆಟ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.creditonecharlestonopen.com/articles/wozniacki-makes-winning-return-to-charleston-anisimova-speeds-past-cornet/|title=Wozniacki Makes Winning Return to Charleston, Anisimova Speeds Past Cornet|date=1 April 2025}}</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2024 ಮುಬದಲ ಸಿಟಿ ಡಿಸಿ ಓಪನ್,[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, '''ಸ್ಲೋನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್''' ಹಾಗೂ ಏಳನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.mubadalacitidcopen.com/en/media/news/amanada-anisimova-reaches-qfs|title=Amanda Anisimova Reaches First Quarterfinal in Two Years|date=31 July 2024|access-date=7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026|archive-date=15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251215174821/https://www.mubadalacitidcopen.com/en/media/news/amanada-anisimova-reaches-qfs|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಕ್ಷಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು 2024 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಓಪನ್ ಟೊರೊಂಟೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೆನಡಿಯನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಡೋಲ್ಹೈಡ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಐದನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ''',<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4078767/anisimova-powers-past-kasatkina-to-reach-toronto-round-of-16|title=Anisimova powers past Kasatkina to reach Toronto Round of 16|accessdate=8 August 2024}}</ref> ಹತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಅನ್ನಾ ಕಲಿನ್ಸ್ಕಾಯಾ''' (ರಿಟೈರ್ಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ), ಎರಡನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''',<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4080186/anisimova-stuns-sabalenka-in-toronto-to-reach-first-wta-1000-semifinal|title=Anisimova stuns Sabalenka in Toronto to reach first WTA 1000 semifinal|date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> ಹಾಗೂ ಎಂಟನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. 1984ರಲ್ಲಿ '''ಅಲಿಸಿಯಾ ಮೌಲ್ಟನ್''' ನಂತರ, ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4080749/anisimova-makes-first-wta-1000-final-in-toronto-to-face-2023-champ-pegula|title=Anisimova makes first WTA 1000 final in Toronto; to face 2023 champ Pegula|website=WTATennis|date=11 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಪೆಗುಲಾ'''ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರೂ, 2024 ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು 132ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಏರಿ ಟಾಪ್ 50ಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref name=AA_Rankings /> ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2024ರ ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite tweet|url=https://x.com/Tennis_Now/status/1823124459043299783|title=Amanda Anisimova and Learner Tien have clinched wild cards into the @usopen|date=12 August 2024|user=Tennis_Now|number=1823124459043299783}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2024-08-13/toronto_resurgence_helps_amanda_anisimova_clinch_2024_us_open_wild_card.html|title=Toronto resurgence helps Amanda Anisimova clinch 2024 US Open wild card|date=13 August 2024}}</ref> ನವೀಕರಿಸಲಾದ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 500 2024 [[ಕೊರಿಯ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಆರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4120547/-breathtaking-anisimova-s-10-best-strikes-vs-putintseva-in-seoul-win|title=2024 Seoul; 'Breathtaking': Anisimova's 10 best strikes vs. Putintseva in Seoul win|date=16 September 2024|website=WTATennis}}</ref> ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಟೊಮೊವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಹಿನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ಅವರು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{cite tweet|url=https://x.com/TennisChannel/status/1836657656359989440|number=1836657656359989440|title=Never the ending you wish to see 😔 Viktoriya Tomova defeats Amanda Anisimova 7-5, 4-1 ret. and advances to the quarters in Seoul. #KoreaOpen|user=TennisChannel}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/korea-open-tomova-books-spot-in-quarter-finals-785946.html|title=Korea Open: Tomova books spot in quarter-finals as Anisimova quits|date=September 19, 2024 |publisher=Tennis Majors|accessdate=10 January 2025}}</ref> 2024 [[ಚೀನಾ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ / ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಚೀನಾ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬೈ ಪಡೆದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, '''ಕ್ಯಾಮಿಲಾ ಒಸೊರಿಯೊ'''<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4132080/anisimova-pulls-off-comeback-win-over-osorio-in-beijing-second-round|title=Anisimova pulls off comeback win over Osorio in Beijing second round|publisher=Women's Tennis Association|accessdate=10 January 2025}}</ref> ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ'''<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4136823/anisimova-maintains-perfect-record-vs-kasatkina-to-make-beijing-last-16 |title=2024 Beijing: Anisimova maintains perfect record vs. Kasatkina to make Beijing last 16|date=30 September 2024}}</ref> ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಐದನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಝೆಂಗ್ ಕಿನ್ವೆನ್''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4138745/zheng-rallies-past-anisimova-for-beijing-quarterfinal-spot|title=Zheng rallies past Anisimova for Beijing quarterfinal spot|work=Women's Tennis Association |accessdate=10 January 2025}}</ref> ===2025: ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್, ವಿಶ್ವ ನಂ. 4=== ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಟೂರ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ '''ಡೇರಿಯಾ ಸವಿಲ್ಲೆ'''<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4195064/anisimova-advances-past-wild-card-saville-to-hobart-second-round |title=2025 Hobart: Anisimova advances past wild card Saville to Hobart second round|date=7 January 2025|accessdate=10 January 2025}}</ref> ಹಾಗೂ '''ಅನ್ನಾ ಬೊಂಡಾರ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ 2025ರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ನಲ್ಲಿ ಆ ಋತುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite tweet|url=https://x.com/TheTennisLetter/status/1876913410618593451 |number=1876913410618593451 |user=TheTennisLetter|title=Anisimova d. Anna Bondar 6-3 6-4 in Hobart. Amanda only faced 1 break point the whole match. After everything she's been through in her young career… she looks strong, dedicated, & ready to thrive ✅1st QF of 2025. Wouldn't want to draw her at the Australian Open🇺🇸❤️}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/wta-hobart-anisimova-into-quarter-finals-meets-avanesyan-next-802683.html|title=WTA Hobart: Anisimova into quarter-finals, meets Avanesyan next|date=January 8, 2025 |publisher=Tennis Majors|accessdate=10 January 2025}}</ref> ಆದರೆ ಆರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಲೀನಾ ಅವನೇಸ್ಯಾನ್''' ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಟೂರ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://tennisthreads.net/hobart-yastremska-exits-and-mertens-joint-and-kessler-join-avanesyan-in-last-4/|title=Hobart - Yastremska exits, and, Mertens, Joint, and Kessler join Avanesyan in Last 4|date=January 9, 2025 |publisher=Tennis Threads|accessdate=10 January 2025}}</ref> ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2025ರ ಕತಾರ್ ಲೇಡೀಸ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಜೆಲೆನಾ ಒಸ್ಟಾಪೆಂಕೊ''' ಅವರನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250215-anisimova-sweeps-past-ostapenko-to-claim-doha-title|title=Anisimova sweeps to maiden WTA 1000 title after 'hard work and tears'|date=February 15, 2025 |publisher=France 24|accessdate=15 February 2025}}</ref> ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, 2025 ಫೆಬ್ರವರಿ 17ರಂದು ಅವರು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ನಂ. 18ರೊಂದಿಗೆ ಟಾಪ್ 20ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref name=AA_Rankings /><ref name=Qatar2025 /><ref>{{cite web|url=https://www.tennis.com/news/articles/amanda-anisimova-wins-unseeded-doha-final-showdown-against-jelena-ostapenko |title=Amanda Anisimova wins unseeded Doha final showdown against Jelena Ostapenko |website=Tennis|date=15 February 2025}}</ref> 2025 ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4243414/navarro-anisimova-set-all-american-quarterfinal-in-charleston|title=Navarro , Anisimova set all-American quarterfinal in Charleston|website=WTATennis|date=3 April 2025}}</ref> ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ Emma Navarro ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿದರೂ,<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4244097/charleston-semifinals-can-anyone-stop-pegula-s-run-to-the-title|title=Charleston semifinals: Can anyone stop Pegula's run to the title?|website=WTATennis|date=4 April 2025}}</ref> ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೆನಿನ್''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಿಟೈರ್ ಆಗಬೇಕಾಯಿತು. 2025ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ (ರೌಂಡ್ ಆಫ್ 16) ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಈ ವೇಳೆ 22ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಕ್ಲಾರಾ ಟೌಸನ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2025 ಜೂನ್ 9ರಂದು ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟಾಪ್ 15 ಶ್ರೇಯಾಂಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4281619/rankings-watch-boisson-makes-biggest-leap-into-top-100-of-21st-century|title=Rankings Watch: Boisson enters Top 100 with biggest leap of the century|date=9 June 2025}}</ref> ನವೀಕರಿಸಲಾದ WTA 500 2025 '''ಕ್ವೀನ್’ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್''' ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಈ ವೇಳೆ ಅವರು ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4283450/navarro-saves-match-point-at-queens-keys-anisimova-cruise|title=Navarro saves match point at Queen's; Keys, Anisimova cruise|date=12 June 2025|website=WTATennis}}</ref><ref>{{cite web|title=WTA Finding her footing 🌱 @amandaanisimova defeats Navarro in straight sets 6-3, 6-3 and secures the last semifinal spot. #HSBCChampionships.|url=https://www.instagram.com/p/DK2jSA5PXLp/|date=12 June 2025|publisher=WTA}}</ref> ನಂತರ ಟಾಪ್ ಸೀಡ್ Zheng Qinwen ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವರು ಗ್ರಾಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4286539/anisimova-defeats-zheng |title=Anisimova outlasts Zheng at Queen's to make first grass-court final|date=14 June 2025|website=WTATennis}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4286545/down-go-the-top-two-anisimova-maria-set-surprise-queens-final |title=Down go the top two! Anisimova, Maria set surprise Queen's final |date=14 June 2025 |website=WTATennis}}</ref> ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 12ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿತು. 2025 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ವಿರುದ್ಧ '''ಡಬಲ್ ಬೇಗಲ್''' ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ನಂತರ '''ರೆನಾಟಾ ಜರಾಜುವಾ''' ಮತ್ತು '''ಡಾಲ್ಮಾ ಗಾಲ್ಫಿ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ 30ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಲಿಂಡಾ ನೊಸ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು ಗೆದ್ದು, ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. '''ಅನಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಟಾಪ್ 10 ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ವಿಶ್ವ ನಂ. 1 '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Anisimova's moment: Beats Sabalenka to make first Wimbledon final |url=https://www.wtatennis.com/news/4307894/anisimovas-moment-beats-sabalenka-to-make-first-slam-final-at-wimbledon |work=WTA Tennis |date=10 July 2025 |accessdate=11 July 2025}}</ref> ಆದರೆ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಇಗಾ ಸ್ವಿಟೆಕ್''' ವಿರುದ್ಧ ಡಬಲ್ ಬೇಗಲ್ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು; ಇದನ್ನು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' “114 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಫೈನಲ್” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Carayol |first=Tumaini |date=July 12, 2025 |title=Iga Swiatek races to first Wimbledon title with 6-0, 6-0 thrashing of Anisimova |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jul/12/iga-swiatek-races-to-first-wimbledon-title-with-6-0-6-0-thrashing-of-anisimova |website=The Guardian |access-date=July 12, 2025}}</ref> ಆದರೂ, ಈ ಟೂರ್ನಿಯ ನಂತರ 2025 ಜುಲೈ 14ರಂದು ಅವರು ವಿಶ್ವ ನಂ. 7ರೊಂದಿಗೆ ಟಾಪ್ 10ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref name=AA_Rankings /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಫೈನಲ್‌ನ ಮರುಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಇಗಾ ಸ್ವಿಟೆಕ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ನವೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿ 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|date=September 5, 2025 |title=Anisimova rallies past Osaka to reach second Grand Slam final of 2025|url=https://www.wtatennis.com/news/4357064/anisimova-rallies-past-osaka-to-reach-second-grand-slam-final-of-2025|website=WTA Tennis |access-date=September 5, 2025}}</ref> ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು Aryna Sabalenka ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರೂ, ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ಗೆ ತಲುಪಿತು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ, 2025 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗರಿಷ್ಠ ಶ್ರೇಯಾಂಕವಾದ ವಿಶ್ವ ನಂ. 4 ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref name=AA_Rankings /> 2025 [[ಚೀನಾ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಪಯೋಲಿನಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2025 WTA ಫೈನಲ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರುಸ್ವಿಟೆಕ್ ಹಾಗೂ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಕೀಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಸಬಲೆಂಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಣಿವಿನ (ಬರ್ನ್‌ಔಟ್) ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮೇ 2023ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.<ref name=break /> ಅವರು ಜನವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref name=return /> ==ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ== ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರಿಗೆ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ನೈಕಿ''' ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದೆ,<ref>{{cite web|url=https://sportskhabri.com/sponsors-of-amanda-anisimovas/ |title=Sponsors of Amanda Anisimova's |date=12 February 2021 |website=Sports Khabri}}</ref> ಹಾಗೂ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ '''ವಿಲ್ಸನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಗೂಡ್ಸ್''' ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರಿಗೆ '''ಗೇಟೊರೇಡ್''' ಮತ್ತು '''ಥೆರಾಬಡಿ''' ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.sportsbusinessjournal.com/Daily/Issues/2020/01/24/Marketing-and-Sponsorship/Anisimova.aspx |title=Gatorade Signs Teenage U.S. Tennis Star Amanda Anisimova|date=24 January 2020 |last=McCormick |first=Brett |website=Sports Business Journal}}</ref> <ref>{{cite web |url=https://www.therabody.com/us/en-us/amanda-anisimova.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704200411/https://www.therabody.com/us/en-us/am |date=2022-07-04 }} |title=THERABODY ATHLETE Amanda Anisimova |website=Therabody |access-date=January 7, 2022 |archive-date=July 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704200411/https://www.therabody.com/us/en-us/am</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:2001ರ ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಮಾನ್‌ಮೌತ್ ಕೌಂಟಿಯ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ (ಟೆನಿಸ್) ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ (ಟೆನಿಸ್) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] ddw2ztme3ddd3mvh61abv9gebqpjuad 0 180347 1430513 1383050 2026-09-27T07:39:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430513 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ancient Hindu temple dedicated to Shiva}} {{Use dmy dates|date=January 2025}} {{Use Indian English|date=October 2013}} {{Infobox Mandir | name = Vadakkumnathan Temple | image = വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രം-തെക്കേഗോപുരം.jpg | alt = | caption = ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ನಾಡಾ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ | pushpin_map = India Kerala #India | pushpin_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|10|31|28|N|76|12|52|E|region:IN}} | other_names = | country = India | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur district|Thrissur]] | location = [[ತ್ರಿಶೂರ್]] | elevation_m = | deity = [[Shiva]]<br>[[Parvati]]<br>[[Shankaranarayana]]<br>[[Vishnu]] (As [[Rama]])<br>[[Ganesha]] | festival = [[Thrissur Pooram]]<br>[[Maha Shivaratri]] <br> [[Navaratri]] <br> [[Thiruvathira]] | architecture = [[Architecture of Kerala|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇರಳ ಶೈಲಿ]] | temple_quantity = 3 | monument_quantity = 1 | inscriptions = | completed = Unknown | creator = [[ಪರಶುರಾಮ]] | website = {{URL|sreewadakkunathantemple.org}} | native_name = വടക്കുംനാഥൻ ക്ഷേത്രം - Vadakkumnāthan Kshētram }} '''ವಡಕ್ಕುನ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯ'''ವು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತ್ರಿಶೂರ್]]ಜಿಲ್ಲೆಯ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ, ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೇರಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 'ಕೂತಂಬಲಂ' ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಲಾ ಒಂದರಂತೆ ಭವ್ಯವಾದ ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತದ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="Vadakkumnathan Temple">{{cite web |url=http://thrissur.nic.in/vadakkumnathan.asp |title=Vadakkumnathan Temple |publisher=Thrissur District |access-date=2010-10-06}}</ref><ref name="Thrissur Pooram">{{cite web |url = http://www.keralatourism.org/event/event.php?id=709067232 |title = Thrissur Pooram |publisher = Kerala Tourism |access-date = 2010-10-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120314145704/http://www.keralatourism.org/event/event.php?id=709067232 |archive-date = 14 March 2012 |url-status = dead }}</ref><ref name="dtpcthrissur.com">{{cite web |url=http://www.dtpcthrissur.com/culture.html |title=Vadakkumnathan Temple |publisher=DTPC Thrissur |access-date=2010-10-06}}</ref> ಈ ದೇವಾಲಯದ ಉಪಸನ್ನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು 'ಕುಟ್ಟಂಬಲಂ'ನಲ್ಲಿ ಮರದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ದೃಶ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನೂ ಸಹ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 'AMASR ಕಾಯ್ದೆ'ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_kerala.asp |title=Alphabetical List of Monuments – Kerala |publisher=Archaeological Survey of India |access-date=2010-10-06}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರನೇ ಅವತಾರವಾದ ಪರಶುರಾಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದೆ. ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ 'ತೆಕ್ಕಿನ್‌ಕಾಡು ಮೈದಾನ'ವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ' ಉತ್ಸವದ ಮುಖ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="Vadakkumnathan Temple"/><ref name="Thrissur Pooram"/> 2012 ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ]] (ASI) ಕೇರಳದ ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 14 ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು [[UNESCO]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/thrissur-temple-may-be-world-heritage-site/240711-62-126.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325012610/http://ibnlive.in.com/news/thrissur-temple-may-be-world-heritage-site/240711-62-126.html |url-status=dead |archive-date=2012-03-25 |title=Kerala: Vadakkumnathan temple may be UNESCO's world heritage site |publisher=ibnlive.in.com |access-date=2013-03-08}}</ref> ಪರಶುರಾಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೇರಳದ 108 ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಕೂಡ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ; 'ಶಿವ ದೇವಾಲಯ ಸ್ತೋತ್ರ'ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಶ್ರೀಮದ್-ದಕ್ಷಿಣ ಕೈಲಾಸಂ' (ಅಂದರೆ 'ದಕ್ಷಿಣದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ') ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ದಂತಕಥೆ== ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ''[[ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣ]]''ದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Vadakkumnathan Temple – Discovering India.Net|url=http://discoveringindia.net/vadakkunnathan-temple/|access-date=2020-09-09|language=en-US|archive-date=17 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617024705/http://discoveringindia.net/vadakkunnathan-temple/|url-status=dead}}</ref> ಈ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಕೆಲವು ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪರಶುರಾಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬ ಮೂಲ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಶುರಾಮರು ಸಾಗರಾಧಿಪತಿಯಾದ ವರುಣನಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊಸ ಭೂಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಮೇಲೆ ತರುವಂತೆ ಕೋರಿದರು. ವರುಣನು ಆ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಭೂಮಿಯೇ ಕೇರಳವಾಯಿತು. ಪರಶುರಾಮನು ಈಗ ಈ ಹೊಸ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ತನ್ನ ಗುರುವಾದ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆಯೂ ಹಾಗೂ ಆ ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುವಂತೆಯೂ ಕೋರಿಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ, ಶಿವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ, ಪುತ್ರರಾದ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಪರಶುರಾಮನ ಜೊತೆ ಹೊರಟನು. ಶಿವನು ತಾನು ನೆಲೆಸಲು ಈಗಿನ 'ತ್ರಿಶೂರ್' (Thrissur) ಇರುವ ಸ್ಥಳವೊಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ನಂತರ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದೃಶ್ಯರಾದರು; ಆಗ ಪರಶುರಾಮನು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಆಲದ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶಿವಲಿಂಗವೊಂದನ್ನು ಕಂಡನು. ಶಿವನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಶ್ರೀ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:Sreemoola sthanam.jpg|thumb|right|'ಶ್ರೀ ಮೂಲಸ್ಥಾನ' – ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದು ಇದ್ದ ಮೂಲ ಸ್ಥಳ.]] ಕೆಲಕಾಲದವರೆಗೆ, ಆ ಲಿಂಗವು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಆಲದ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ 'ಶ್ರೀ ಮೂಲಸ್ಥಾನ'ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಂತರ, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಡಕು ಎದುರಾಯಿತು. ಆಲದ ಮರದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸದೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಬಿದ್ದು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿತ್ತು. ಆಡಳಿತಗಾರರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚದೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, 'ಯೋಗತಿರಿಪ್ಪಾಡು' ಎಂಬುವವರು ಪರಿಹಾರವೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಹದಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಕೊಂಡು, ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಮರದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕೊಂಬೆಯೂ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ನಿಗದಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಆ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{cite web |url=http://www.vadakkumnathantemple.com/vadakkumnathan-shiva-temple-history.html |title=History of Vadakkumnathan Shiva Temple |publisher=Hindu Devotional Blog |access-date=2012-07-30 |archive-date=10 ಜುಲೈ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710140944/http://www.vadakkumnathantemple.com/vadakkumnathan-shiva-temple-history.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.vaikhari.org/vadakkunnatha.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20101104062724/http://vaikhari.org/vadakkunnatha.html |url-status=usurped |archive-date=4 November 2010 |title=Dakshina Kailasam Thrissivaperoor Sree Vadakkunnatha Temple |publisher=Vaikhari |access-date=2012-07-30}}</ref><ref>{{cite web |url=http://temples.newkerala.com/Temples-of-India/Temples-of--Kerala-Vadakkunnathan-Temple.html |title=Temples of Kerala- Vadakkunnathan Temple |publisher=New Kerala.com |access-date=2012-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815083416/https://temples.newkerala.com/Temples-of-India/Temples-of--Kerala-Vadakkunnathan-Temple.html |archive-date=15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 |url-status=dead}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Plan of the Hindu temple at Trichur.jpg|200px|left|thumb|1816ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ಅವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದ ನಕ್ಷೆ]] ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ಪರಾಯಿ ಪೆಟ್ಟ ಪಂಥಿರುಕುಲಂ'ಗೆ ಸೇರಿದ ಪೆರುಮ್‌ತಚ್ಚನ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|date=2019-01-28|title=VADAKKUMNATHAN TEMPLE|url=http://keralamuralpainting.com/vadakkumnathan-temple/|access-date=2020-09-09|website=Kerala Mural Painting|language=en-US}}</ref> ಪೆರುಮ್ಥಾಚನ್ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ [[ಕೂತಂಬಲಂ]] 1,600 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು. [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ [[ವಿ. ವಿ. ಕೆ. ವಾಲತ್]], ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ಪೂರ್ವದ ''ಕಾವು'' (ದೇಗುಲ) ಆಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಪರಮೆಕ್ಕಾವು]] [[ಭಗವತಿ|ಭಗವತಿ]] ಗುಡಿಯು ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ತರುವಾಯ, ಹೊರಗೆ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ, [[ಕೂಡಲ್ಮಾಣಿಕ್ಯಂ ದೇವಾಲಯ]], [[ಕೊಡಂಗಲ್ಲೂರು ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಅಮ್ಮತಿರುವಾಡಿ ದೇವಾಲಯ]], [[ಉರಕಂ]] ದೇವಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದು.<ref>{{cite book |author=V V K Valath (1992) |title=Keralathile Sthalacharithrangal: Thrissur Jilla, p. 217 |publisher=Kerala Sahithya Akadamy, Thrissur}}</ref> ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ===ಯೋಗಿಯತಿರಿಪ್ಪದರು=== ದೇವಾಲಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ನಂಬುದಿರಿ]] ಗಳನ್ನು ಯೋಗಿಯತಿರಿಪ್ಪದರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂಬೂದಿರಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ದೇವಾಲಯವೂ ಅವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಯೋಗಿಯತಿರಿಪ್ಪದವರನ್ನು ತ್ರಿಶೂರ್ ದೇಶದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಸಕ್ತನ್ ತಂಪುರಾನ್]] ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮೊದಲು, ಯೋಗಿಯತಿರಿಪ್ಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿಯಿತು. ನಂತರ, [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಮಹಾರಾಜ]] ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದರು. ===ಆದಿ ಶಂಕರ=== [[ಆದಿ ಶಂಕರ]] ಶಿವಗುರು ಮತ್ತು [[ಕಾಲಡಿಯ]] ಆರ್ಯಾಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಿವನ ''[[ಅವತಾರ|ಅಂಶವತಾರ]]'' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು (ಕ್ರಿ.ಶ. 8 ನೇ ಶತಮಾನ). ದಂಪತಿಗಳು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ 41 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕುವ ಸಾಧಾರಣ ಮಗನಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇಗನೆ ಸಾಯುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಗನಿರಬಹುದು. ಶಿವಗುರು ಮತ್ತು ಆರ್ಯಾಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಎರಡನೆಯ ಮಗನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಿವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಶಂಕರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.<ref>{{cite book | last =Tapasyananda | first =Swami | year = 2002 | title = Sankara-Dig-Vijaya | pages=14 }} </ref><ref>{{cite book | last =Tapasyananda | first =Swami | year = 2002 | title = Sankara-Dig-Vijaya | pages=17 }} </ref> ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿ ಶಂಕರರು ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ''[[ವಿದೇಹ ಮುಕ್ತಿ]]'' ("ಸಾಕಾರದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ") ಪಡೆದರು. ''ಕೇರಳಿಯ ಶಂಕರವಿಜಯ'' ವಿವರಿಸಿದ ಒಂದು ನಿರೂಪಣೆಯು, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅವರ ಮರಣದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last = Tapasyananda | first = Swami | year = 2002 | title = Sankara-Dig-Vijaya | pages= xxv–xxxv | no-pp = true }} </ref>ಅವರು ತ್ರಿಶೂರ್ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು [[ಎಡಯಿಲ್ ಮಾಧೋಮ್]], [[ನಡುವಿಲ್ ಮಾಧೋಮ್]], [[ತೆಕ್ಕೆ ಮಾಧೋಮ್]] ಮತ್ತು [[ವಡಕ್ಕೆ ಮಾಧೋಮ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:55Trichur Temple Main Entrance.jpg|250px|left|thumb|'ಹೋ ಅಂಡ್ ಕೋ'ನ 'ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಪ್ರೆಸ್' ಮುದ್ರಿಸಿದ 'ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೇ' (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಸಚಿತ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ, 1913ರಲ್ಲಿ 'ಸ್ವರಾಜ್ ರೌಂಡ್'ನಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾದ ವಡಕ್ಕುನ್ನಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ರ.]] ===ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಆಕ್ರಮಣ=== [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|last=Life-Admin|date=2016-01-19|title=Vadakkumnathan Temple|url=http://www.lifenliving.org/heritage/vadakkumnathan-temple/|access-date=2020-09-09|website=Life and Living|language=en-US}}</ref> ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ, ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆತ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ನೆಡುಂಕೋಟ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ 1789ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಿಂದ 29ರವರೆಗೆ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ತಂಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆತ ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಮುನ್ನ, ಆತ ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಂಚಿನ ದೀಪವೊಂದನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=hkbJ6xA1_jEC&q=cooking+vessels%2C+Vadakkunnathan+Temple&pg=PA363 |title=History of Tipu Sultan |publisher=Mohibbul Hasan |access-date=2013-10-20|isbn=9788187879572 |year=2005 }}</ref> ===ಕಾಲಿಕಟ್‌ನ ಜಾಮೋರಿನ್=== 1750 ರಿಂದ 1762 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿಕಟ್‌ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ದೇವಾಲಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ತ್ರಿಶೂರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1762 ರಲ್ಲಿ, ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಹಾರಾಜರು ತ್ರಿಶೂರ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು. ===ಸಕ್ತನ್ ತಂಪುರಾನ್=== ಸಕ್ತನ್ ತಂಪುರಾನ್ ಅವರು ಕೊಚ್ಚಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದಾಗ, ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಡನಾಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ಕೊಚ್ಚಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ತ್ರಿಪುನಿಥುರಾದಿಂದ ತ್ರಿಶೂರ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿದ್ದ ತೇಗದ ಕಾಡನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ' ಉತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜರಿಗಿದ್ದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯು ನಗರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಈ ದೇವಾಲಯವು ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 9 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯಂತಹ ರಚನೆಯ ಒಳಗೆ, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಒಳ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣವಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಗೋಪುರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಗೋಪುರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಪುರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಳ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಅಗಲವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಗೋಡೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಗೋಡೆಯು 'ಚುಟ್ಟಂಬಲಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಒಳ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವು ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. === ದೇವತೆಗಳು === [[File:Vadakkumnathan plan- Sanctum sanctorum.png|400px|thumbnail|ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ|center]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ ಶಿವನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಇದು ಅವರ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪವಾದ 'ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ'ನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸುಮಾರು 16 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಲಿಂಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಪ್ಪದ ರಾಶಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾದ ತುಪ್ಪದ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದಾಗಿ ಈ ತುಪ್ಪದ ಪದರವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಹದಿಮೂರು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಪದ ಹೆಡೆಗಳು ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಲಿಂಗವು ಶಿವನ ನಿವಾಸವಾದ ಹಿಮಾವೃತ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗವು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದ ಏಕೈಕ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದೆ.{{citation needed|date=April 2015}} ಇಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುವ ತುಪ್ಪವು ಯಾವುದೇ ದುರ್ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಡೆಯುವ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಅಂತಹ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ನಲಂಬಲಂ'ನ ಮುಖಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿಕೇಶ್ವರನ (ನಂದಿ) ದೊಡ್ಡ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ, ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಆಯತಾಕಾರದ ರಾಮನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳ (ಶ್ರೀಕೋವಿಲ್) ನಡುವೆ ಮೂರನೆಯದೊಂದು ದೇವಾಲಯವಿದೆ; ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪವಾದ ಶಂಕರನಾರಾಯಣನಿಗೆ (ಹರಿಹರ) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರೂ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಮುಖಮಂಟಪ'ಗಳಿವೆ.<ref>[http://www.keralahistory.ac.in/templetradition.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060826094713/http://www.keralahistory.ac.in/templetradition.htm|date=26 August 2006}} Kerala-History</ref> ರಾಮನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಎದುರಿರುವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ 350 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಳೆಯದಾದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಾದ 'ವಾಸುಕಿಸಯನ' (ಶಯನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ) ಮತ್ತು 'ನೃತ್ಯನಾಥ' (ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಟರಾಜ) ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Archaeology Daily">{{cite web |url = http://www.archaeologydaily.com/news/201008244893/Murals-of-reclining-Shiva-Nataraja-with-20-arms-found-at-Thrissur-temple.html |title = Murals of reclining Shiva, Nataraja with 20 arms found at Thrissur temple |publisher = Archaeology Daily |access-date = 2010-10-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100828190954/http://www.archaeologydaily.com/news/201008244893/Murals-of-reclining-Vishnu-Nataraja-with-20-arms-found-at-Thrissur-temple.html |archive-date = 28 August 2010 |url-status = dead }}</ref> ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಇದೆ.<ref name="Archaeology Daily" /> ಗಣೇಶನ ಸನ್ನಿಧಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ 'ಅಪ್ಪಂ' (ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಸಿಹಿ ಅಕ್ಕಿ ತಿನಿಸು) ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ (ಗೋಶಾಲಾ ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ - ಗೋಪಾಲಕನ ರೂಪದ ಕೃಷ್ಣ), ನಂದಿಕೇಶ್ವರ, ಪರಶುರಾಮ, ಸಿಂಹೋದರ (ಶಿವನ ಗಣ), ಅಯ್ಯಪ್ಪ (ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪುತ್ರ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವರು), ವೆಟ್ಟೆಕ್ಕಾರನ್ (ಬೇಟೆಗಾರನ ರೂಪದ ಶಿವ), ನಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿ ಶಂಕರರ ಸನ್ನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ, ನಟರಾಜ, ರಾಮನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿ (ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆ), ಭರತ (ಕೂಡಲ್ಮಾಣಿಕ್ಯಂ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆ) ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ (ಅಮ್ಮತಿರುವಡಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆ) ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳೂ ಇವೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ) ಮತ್ತು ಗಣಪತಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನವು; ಇವುಗಳನ್ನು 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ 'ಮಣಿಕಂಠನ್ ಆಲ್' ಮತ್ತು 'ನಡುವಿಲ್ ಆಲ್' ಎಂಬ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಆಲದ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ 'ಮಣಿಕಂಠನ್ ಆಲ್' ಮರದ ಕೆಳಗಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹವು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಾದ ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಸೇನೆಯರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರಿಗೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಪಾಲಭಿಷೇಕ' (ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಹಾಲು ಸುರಿಯುವುದು) ಮತ್ತು 'ಪಂಚಾಮೃತ' ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳಾಗಿವೆ. 'ತೈಪೂಯಂ' ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಷಷ್ಠಿ ದಿನಗಳು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ವಡಕ್ಕುಮ್‌ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, 'ನಡುವಿಲ್ ಆಲ್' (Naduvil Aal) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವಾಲಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಸರಳ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿನಾಯಕ ಚತುರ್ಥಿಯು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ===ಕೂತಂಬಲಂ=== [[File:VadakkumnathanTemple.JPG|left|thumb|ವಡಕ್ಕುನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂತಂಬಲಂ ಇದೆ.]] [[ಕೂತಂಬಲಂ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೇವಾಲಯದ ರಂಗಮಂದಿರವು "ಗೋಪುರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಲ್ಕು ಭವ್ಯವಾದ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಚತುರ್ಭುಜದ ಸುತ್ತಲೂ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯು ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿದೆ. ಕೂತಂಬಲವನ್ನು [[ಕೂತ್ತು]], [[ನಂಗ್ಯಾರ್ ಕೂತ್ತು]] ಮತ್ತು [[ಕೂಡಿಯಾಟ್ಟಂ]], ಮಧ್ಯ [[ಕೇರಳ]]ದ ಪುರಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಕೂತಂಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೊದಲು, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಶಿಥಿಲವಾದ ರಚನೆ ಇತ್ತು. ಆಗ ದಿವಾನ್ [[ಟಿ. ಸಂಕುನ್ನಿ ಮೆನನ್]] ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹೊಸ ಕೂತಂಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ''ತಚ್ಚುಶಾಸ್ತ್ರಂಜನ್'' ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಯಾದ ವೆಲನೇಜಿ [[ನಂಬೂದಿರಿ]] ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ''ವೇಲನೇಝಿ ಇಲ್ಲೋಂ'' ವೆಂಗನೆಲ್ಲೂರ್ ಗ್ರಾಮಂ, [[ಚೇಲಕ್ಕರ]] ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ==ಹಬ್ಬಗಳು== ===ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ=== [[File:Vadakkumnathan Temple.jpg|250px|left|thumb|ವಡಕ್ಕುಂನಾಥನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ತೆಕ್ಕೆ ಗೋಪುರ ವತ್ತಿಲ್ [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು]] [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2007/02/06/stories/2007020608120300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110042436/http://www.hindu.com/2007/02/06/stories/2007020608120300.htm |url-status=dead |archive-date=2012-11-10 |title=Sivaratri celebrations at Vadakkumnathan temple |access-date=2011-07-04 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=2007-02-06}}</ref> ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಳನೀರಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿಷೇಕಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ===ಆನಯೂಟ್ಟು=== ಆನೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ 'ಆನಯೂಟ್ಟು' (Aanayoottu) ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಆನೆಗಳನ್ನು ಗಜಮುಖ ದೇವನಾದ ಗಣೇಶನ ಅವತಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಲಯಾಳಂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಕರ್ಕಿದಕಂ (Karkkidakam) ತಿಂಗಳ (ಜುಲೈ) ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಕರ್ಕಿದಕಂ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ 'ಅಷ್ಟ ದ್ರವ್ಯ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಹೋಮ' ಮತ್ತು 'ಆನಯೂಟ್ಟು' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ಆನೆಗಳನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ 'ಗಜಪೂಜೆ'ಯನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ=== ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಅನ್ನು ಕೇರಳದ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರಂಗಳ (ಹಬ್ಬಗಳ) ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಪೂರಂಗಳ್-ಉಡೆ ಪೂರಂ" (ಪೂರಂಗಳಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪೂರಂ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಯಾಳಂನ ಮೇಡಂ (Medam) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮೆಕವು ಮತ್ತು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪೂರಂಗಳು ವಡಕ್ಕುಮನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರಂನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳೆಂದರೆ ಮಡತಿಲವರವು ಪಂಚವಾದ್ಯಂ, ಏಲಂಜಿಥರ ಮೇಲಂ, ಕುಡಮಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಟ್ಟು (ಸಿಡಿಮದ್ದು ಪ್ರದರ್ಶನ). ==ಸಂರಕ್ಷಣೆ== ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮಗ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವು 2015ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ನಾಲಂಬಲಂ, ವಿಳಕ್ಕುಮಾடம் (ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಮಂಟಪ), ಹೊರಗಿನ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಗೋಪುರಗಳ ಕೆಲಸವು 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ: ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿ, ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI), VGKT – ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಕಣಿಕಾರ್ಯಂ ಟ್ರಸ್ಟ್ (TVS ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆ), dd ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್ (ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನಾ ಸಂಯೋಜಕರು) ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಕಣಿಪ್ಪಯೂರ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಂಬೂದಿರಿಪ್ಪಾಡ್. ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಶಿಥಿಲತೆಯ ಕುರಿತು ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನಂತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ 'ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ'ದ (ಶಿಥಿಲತೆಯಿಂದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು (non-destructive methods) ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಚೀನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ, ಪ್ರಾಚೀನ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ (ಅಮೂರ್ತ) ಅಂಶಗಳ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಯೋಜನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಚ್ಚುಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರ) ವಿವರಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಳತೆ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಯ ಕೆಲಸ, ಕಲ್ಲುಬೆಣೆಯ ಕೆಲಸ (masonry) ಮತ್ತು ಮರಗೆಲಸದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು. ಈ ಯೋಜನೆಯು 2015ರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://articles.unesco.org/sites/default/files/medias/fichiers/2023/06/2015-winners.pdf|title=UNESCO Asia Pacific Awards 2015 |publisher=UNESCO |access-date=2015-10-15}}</ref> <ref>{{cite web |url=https://thinkmatter.in/2020/06/11/sree-vadakkunnathan-temple-conservation-project-by-dd-architects/|title=Vadakkumnathan Temple Conservation Project |publisher=Matter |access-date=2020-06-11}}</ref><ref>{{cite web |url=https://presentations.thebestinheritage.com/2016/SreeVadakkunnathanTemple|title=Best in Heritage - Vadakkumnathan Temple |publisher=Best in Heritage |access-date=2016-03-16}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[108 ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು]] * [[ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] * [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು]] * [[ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಾಲಯ]] ==ಆಕರಗಳು== {{commons category}} {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:108 ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್‌ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೆಸ್ಕೋ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] jk3mndnvy1bk4fkj4vwsvxvep98s0ot 0 180549 1430481 1383708 2026-09-26T21:09:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1430481 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (ಪ್ರದೇಶ)}} {{protection padlock|small=yes}} {{Infobox settlement | name = ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ | native_name = Харківська область | native_name_lang = uk | official_name = Kharkivska oblast<ref>{{Cite book|last1=Syvak|first1=Nina|last2=Ponomarenko|first2=Valerii|last3=Khodzinska|first3=Olha|last4=Lakeichuk|first4=Iryna|date=2011|editor-last=Veklych|editor-first=Lesia|others=scientific consultant Iryna Rudenko; reviewed by Nataliia Kizilowa; translated by Olha Khodzinska|title=Toponymic Guidelines for Map and Other Editors for International Use|url=https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/Toponymic%20guidelines%20PDF/Ukraine/Verstka.pdf|page=20|access-date=2020-10-06|website=United Nations Statistics Division|publisher=DerzhHeoKadastr and Kartographia|publication-place=Kyiv|isbn=978-966-475-839-7}}</ref> | nicknames = Харківщина (Kharkivshchyna), Слобожанщина (Slobozhanshchyna) | settlement_type = ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ | image_flag = Flag of Kharkiv Oblast.svg | flag_size = 120px | flag_alt = ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಧ್ವಜ | image_shield = Coat of Arms of Kharkiv Oblast.svg | shield_alt = ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಲಾಂಛನ | image_map = Kharkiv in Ukraine.svg | mapsize = 275px | map_alt = | map_caption = | coordinates = {{coord|49.59|36.43|type:adm1st_region:UA|display=inline,title}} | anthem = ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಗೀತೆ<ref>{{Cite web |url=https://oblrada-kharkiv.gov.ua/symbolics/anthem/ |title=Гімн Харківської області |access-date=2026-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510180824/https://oblrada-kharkiv.gov.ua/symbolics/anthem/ |archive-date=2026-05-10 |url-status=dead}}</ref><br />{{center| }} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{Flag|Ukraine}} | parts_type = ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು | parts_style = para | established_title = | established_date = 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 1932 | seat_type = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ | seat = ಖಾರ್ಕಿವ್ | leader_title = ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ | leader_name = Oleh Syniehubov | leader_party = | leader_title1 = ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | leader_name1 = 120 ಸ್ಥಾನಗಳು | leader_title2 = ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ | leader_name2 = Tetyana Yehorova-Lutsenko (Servant of the People) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 31415 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_rank = ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ 4ನೇ ಸ್ಥಾನ | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name="ua2022estimate"/> | population_total = 2598961 {{decrease}} | population_rank = ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 3ನೇ ಸ್ಥಾನ | population_as_of = 2022 | population_blank1_title = ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ | population_blank1 = | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = ಜಿಡಿಪಿ | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title=Валовии регіональнии продукт|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2023/05/zb_vrp_2021.xlsx}}</ref> | demographics1_title1 = ಒಟ್ಟು | demographics1_info1 = ₴ 320 ಬಿಲಿಯನ್<br />(€8.3 ಬಿಲಿಯನ್) | demographics1_title2 = ತಲಾ | demographics1_info2 = ₴ 122,227<br />(€3,200) | blank5_name_sec1 = ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (2022) | blank5_info_sec1 = 0.741<ref>{{Cite web|title= Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab |url= https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/UKR/?levels=1+4&years=2022&interpolation=0&extrapolation=0 |website=hdi.globaldatalab.org|language=en}}</ref><br />{{color|#0c0|ಉನ್ನತ}} | blank_name_sec1 = ರಾಯನ್‌ಗಳು | blank_info_sec1 = 7<ref name="247455LocalElections">{{in lang|uk}} [https://m.tyzhden.ua/publication/247455 Local elections. Kharkiv region: new block and "big change of shoes"], The Ukrainian Week (7 September 2020)</ref> | blank1_name_sec1 = ನಗರಗಳು | blank1_info_sec1 = 17 | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = ವಸತಿಗಳು | blank3_info_sec1 = 61 | blank4_name_sec1 = ಗ್ರಾಮಗಳು | blank4_info_sec1 = 1,683 | timezone1 = ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಯ | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯ | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತ | postal_code = 61-64 | area_code_type = ಪ್ರದೇಶ ಕೋಡ್ | area_code = +380-57 | iso_code = UA-63 | registration_plate_type = ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ | registration_plate = AX | blank_name_sec2 = FIPS 10-4 | blank_info_sec2 = UP07 | blank1_name_sec2 = ಉಕ್ರೇನ್‌ನ NUTS ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು | blank1_info_sec2 = UA13 | website = [http://www.kharkivoda.gov.ua www.kharkivoda.gov.ua] | footnotes = }} ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Харківська область, ರೋಮನೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಖಾರ್ಕಿವ್ಸ್ಕಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ರಷ್ಯನ್: Харьковская область, ರೋಮನೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಖಾರ್ಕೊವ್ಸ್ಕಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್), ಇದನ್ನು ಖಾರ್ಕಿವ್ಶ್ಚಿನಾ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Харківщина) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪೂರ್ವ ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ) ಆಗಿದೆ. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಲುಹಾನ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಡ್ನಿಪ್ರೊಪೆಟ್ರೋವ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪೋಲ್ಟವಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 31,400 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (12,100 ಚದರ ಮೈಲಿ), ಅಥವಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 5.2%. ಈ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, 2021 ರಲ್ಲಿ 2,598,961 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (1.42 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರು ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20220406120543/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf</ref> =ನಾಮಕರಣ= ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ "ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು" (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: обласний центр, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲಿಟ್. oblasnyi tsentr). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಹೆಸರು ಸಾಪೇಕ್ಷ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಆಯಾ ಕೇಂದ್ರ ನಗರದ ಹೆಸರಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ: ಖಾರ್ಕಿವ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ಸ್ಕಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ (ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್) ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ಶ್ಚಿನಾದಂತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಳನಾಮಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, "-ಶ್ಚಿನಾ" ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನಾಮಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. =ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ= ಈ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾ (ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್), ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಲುಹಾನ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಡ್ನಿಪ್ರೊಪೆಟ್ರೋವ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪೋಲ್ಟವಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಲೊಬೊಡಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಪೋರಿಝಿಯಾದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. =ಇತಿಹಾಸ= 1923–1929ರ ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಖಾರ್ಕೊವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಅನ್ನು 1925 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರ ಐದು ಒಕ್ರುಹಾಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಾಯಿತು: ಓಖ್ಟಿರ್ಕಾ (ಮೂಲತಃ ಬೊಹೊಡುಖಿವ್), ಇಜಿಯಂ, ಕುಪಿಯನ್ಸ್ಕ್, ಸುಮಿ ಮತ್ತು ಖಾರ್ಕಿವ್. 1923 ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, 1918 ರಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. 1930 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಒಕ್ರುಹಾಗಳನ್ನು ಸಹ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, 1932 ರವರೆಗೆ ರೇಯಾನ್‌ಗಳು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಉಪವಿಭಾಗವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1932 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1932 ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೂಲತಃ ಆರ್ಟೆಮಿವ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ (ನಂತರ ಸ್ಟಾಲಿನೊದಲ್ಲಿ) ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. 1937 ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪೋಲ್ಟವಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಭಾಗವಾದವು ಮತ್ತು 1939 ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಹೊಲೊಡೊಮೊರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೈವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಲಿತು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಪೋಲ್ಸ್ (ಪಿಯಾಟಿಖಾಟ್ಕಿ) ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಸೋವಿಯತ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ (ಡ್ರೊಬಿಟ್ಸ್ಕಿ ಯಾರ್) ನಡೆದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. 1941 ಮತ್ತು 1943 ರ ನಡುವೆ ಖಾರ್ಕಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು. 1991 ರ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 86.33% ಮತಗಳು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೈವ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಾಲಜಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 4.2% ಜನರು ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, 71.5% ಜನರು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿಲ್ಲ.http://dt.ua/UKRAINE/lishe-3-ukrayinciv-hochut-priyednannya-yih-oblasti-do-rosiyi-160641_.html ಯೂರೋಮೈದಾನ್ ನಂತರ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪರವಾದ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ 'ಖಾರ್ಕೊವ್ಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್' ಅನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2015-06-09/kharkiv-oblast-a-fragile-stability</ref> ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಿತ ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲುಹಾನ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2015-06-09/kharkiv-oblast-a-fragile-stability</ref> ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣ 2022 ರ ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲಿನ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ರಷ್ಯಾದ ಸೈನ್ಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಇಜಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕುಪಿಯನ್ಸ್ಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ "ಉಕ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು" ಒಂದು ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.<ref>https://euroweeklynews.com/2022/07/21/breaking-news-donetsk-peoples-republic-signs-first-memorandum-to-liberate-kharkiv-from-ukraine/</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೈನ್ಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ಕುಪಿಯನ್ಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಜಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>https://www.theguardian.com/world/live/2022/sep/10/russia-ukraine-war-latest-updates-live-news-putin-zelenskiy</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರಂದು, ರಷ್ಯಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅನೇಕ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿತು <ref>https://rus-bel.online/novosti/armiya/minoborony-rf-opublikovalo-kartu-fronta-v-harkovskoj-oblasti/</ref> ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, "ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ" ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು."<ref>https://meduza.io/en/news/2022/09/11/russian-defense-ministry-shows-retreat-from-most-of-kharkiv-region</ref><ref>https://charter97.org/en/news/2022/9/11/515204/</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಮುಂಚೂಣಿ ಸಾಲುಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಗಡಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು.<ref>https://abcnews.go.com/International/wireStory/ukraine-initiative-claims-reached-russian-border-89736000</ref><ref>https://www.newsweek.com/ukraine-russia-retreat-russia-border-soldier-latest-update-conflict-1741910</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3, 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಷ್ಯಾದ ಪಡೆಗಳು ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref>https://euroweeklynews.com/2022/10/03/russian-controlled-settlements-liberated-kharkiv-ukraine/</ref><ref>https://news.yahoo.com/ukrainian-armed-forces-liberate-village-131902374.html?guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvLnVrLw&guce_referrer_sig=AQAAAK9guLazBDdKFs94jiLkLDQENiO2DQhWCp1GcyLi5gnbjIvM0d4skDfv7-cjtPegi52541TVd67NVzHC7K7FTWpmlS7t84S-1Z1yZr6xTfKWdx_HrcthPn8kALjpk6JXeK8YEtAOZ1LWhsJBxF05Fqze6bX1rkJIALlp3MWb3zWr</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸ್ವಾಟೋವ್-ಕ್ರೆಮಿನ್ನಾ ರೇಖೆಯ ಕದನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref>https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-feb-28-fe78797198d506ced10b207e9db85350</ref> ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾ ಉತ್ತರ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಮುಂಚೂಣಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ, ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಗತಿಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.<ref>https://www.theguardian.com/world/article/2024/jun/16/russian-soldier-says-army-suffering-heavy-losses-in-kharkiv-offensive</ref> ತಡವಾಗಿ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಡೊನೆಟ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕುರ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ನಡುವೆ, ರಷ್ಯಾದ ಪಡೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಓಸ್ಕಿಲ್ ನದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ದಾಟಿ ಕುಪಿಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ.<ref>https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/02/05/a-russian-tank-army-is-poised-to-attack-kupyansk-but-first-it-needs-to-cross-the-oskil-river/</ref> =ಆರ್ಥಿಕತೆ= ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಸೇರಿವೆ. ಇದು 19,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ವಲಯವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ (ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 5.9% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ). 2015 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>http://www.sq.com.ua/rus/news/vlast/13.02.2016/selskoe_hozyajstvo/</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ಸ್ಥಾವರವೂ ಇದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಮೈಕ್ರೋಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ವರೆಗೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಇದೆ, ಇದು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. =ಸಾರಿಗೆ= ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಟ್ಟು ಸಾರಿಗೆಯ 60% ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. 2020 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ಲಾಲಾರಸ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಜೀವಿತಾವಧಿ 1520 ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿತ್ತು.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/2021/press_zaliznychnykW.pdf</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಸಾಲ್ವೇಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನದಿ, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ, ನಿದ್ರಾಜನಕ, ಬಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ - ಸುಮಾರು 12 ಮಿಲಿಯನ್. ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಲ್ವೇಜ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇಜಿಯಮ್, ಕುಪಿಯನ್ಸ್ಕ್, ಲಿಯುಬೊಟಿನ್, ಲೊಜೊವಾ. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, 2019 ರಲ್ಲಿ, 31.4878 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ 2018 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 96.5%.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/express/2020/express_01_06.zip</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು: ಖಾರ್ಕಿವ್-ಮಾಸ್ಕೋ, ಖಾರ್ಕಿವ್-ಸಿಮ್ಫೆರೊಪೋಲ್, ಖಾರ್ಕಿವ್-ರೋಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್, ಖಾರ್ಕಿವ್-ಪೋಲ್ಟವಾ. ಹಿಂದಿನ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 9.7 ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಅದರಲ್ಲಿ 97.5% ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/Press_autoW.pdf</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸ್ಥಳದ ಆಟೋಶ್ಲ್ಯಾಖ್‌ನ ಉದ್ದವು 2343.9 ಕಿ.ಮೀ., ಇದರಲ್ಲಿ 617.4 ಕಿ.ಮೀ - ಮಿಟರ್ನಿನಿ, 108.2 ಕಿ.ಮೀ - ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೊನಾಲ್ನಿ, 639.1 ಕಿ.ಮೀ - ಪ್ರದೇಶಗಳು, 979.2 ಕಿ.ಮೀ - ಟೆರಿಟೋರಿಯಲ್ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1316.3 ರೇಖೀಯ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ 242 ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ಮೀ.<ref>https://web.archive.org/web/20210226223123/https://kh.ukravtodor.gov.ua/pro_sluzhbu/perelik_derzhavnykh_avtomobilnykh_dorih_kharkivskoi_oblasti.html</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>http://www.kharkov.ua/region/region.htm</ref> =ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ= 2020 ರಲ್ಲಿ, 15-70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ 104,900 ಜನರು ಖಾರ್ಕಿವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಅಥವಾ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯ 8.7% ರಷ್ಟಿದ್ದರು.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/2021/4Den_osvit_2021_site.pdf</ref> 2020 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 753 ಪ್ರಿಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು (2019 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 11 ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು), 79.7 ಸಾವಿರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 74,100 ಮಕ್ಕಳು (2019 ಕ್ಕಿಂತ 3,400 ಕಡಿಮೆ).<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/2021/pres%D0%97%D0%94%D0%9E_20-w.pdf</ref> ಞ 2020/21 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 734 ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು, 258,800 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 22,700 ಶಿಕ್ಷಕರು (ಅರೆಕಾಲಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಸೇರಿದಂತೆ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 2020 ರಲ್ಲಿ, 14,300 ಪದವೀಧರರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/2021/pres_%D0%97%D0%A1%D0%9F%D0%9E_20W.pdf</ref> 2020 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ (ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ) ಶಿಕ್ಷಣದ 39 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 13,700 ಜನರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 2020/21 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 55 ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು ಮತ್ತು 124,200 ಜನರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 2020 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 29,800 ಜನರನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು 44,000 ತಜ್ಞರನ್ನು ಪದವಿ ಪಡೆದವು. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 55 ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 3,400 ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. 8 ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 5.6 ಸಾವಿರ ಜನರು ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. 19,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಪೂರ್ವ-ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://kh.ukrstat.gov.ua/download/press/2021/pres_%D0%97%D0%92%D0%9E_20-w.pdf</ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= h5jhl56l0dxzagcjawz8rpoctare6to 0 187480 1430471 2026-09-26T15:36:17Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" |+ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ |- ! colspan="2" | [[File:Temple of Heaven - Hall of Prayer for Good Harvests.jpg|250px]] |- ! colspan="2" | ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |- ! scope="row" | ಸ್ಥಳ | ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಮಾ... 1430471 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |+ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ |- ! colspan="2" | [[File:Temple of Heaven - Hall of Prayer for Good Harvests.jpg|250px]] |- ! colspan="2" | ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |- ! scope="row" | ಸ್ಥಳ | ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಮಾನದಂಡ | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (i)(ii)(iii) |- ! scope="row" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ | ೧೯೯೮ |- ! scope="row" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | ೨೧೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಬಫರ್ ವಲಯ: ೩,೧೫೫.೭೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್) |- ! scope="row" | ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲ | ೧೪೨೦ (ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶ) |} '''ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ''' ಚೀನಾದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಬೀಜಿಂಗ್]]ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಚೀನಾದ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ತಾಣವನ್ನು [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="unesco">{{cite web |title=Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |url=https://whc.unesco.org/en/list/881/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-09-16}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೧೪೨೦ರಲ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಯೊಂಗ್ಲೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ಇದೇ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ [[ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರ]]ವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.<ref name="unesco"/> ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೨ ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಂದಿರುವ ರಾಜಮನೆತನದ ಬಲಿ ಅರ್ಪಣಾ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಚರಣೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="ivh"/> ಇಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref name="unesco"/> == ವಿನ್ಯಾಸ == ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣ ೨.೭ ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು [[ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರ]]ಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref name="layout">{{cite web |title=Temple of Heaven: The Largest Altar Architectural Complexes |url=https://www.chinaeducationaltours.com/guide/beijing-temple-of-heaven.htm |website=China Educational Tours |access-date=2026-09-16}}</ref> "ಭೂಮಿ ಚೌಕಾಕಾರ, ಸ್ವರ್ಗ ವೃತ್ತಾಕಾರ" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನುಸಾರ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ (ಸ್ವರ್ಗದ ಸಂಕೇತ) ಎತ್ತರದ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ (ಭೂಮಿಯ ಸಂಕೇತ) ಚೌಕಾಕಾರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="layout"/> ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ "ದಾನ್‌ಬಿ ಸೇತುವೆ" ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದಿತ್ತು; ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಡ-ಬಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="layout"/> ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಹಸಿರು ದೇವದಾರು ಮರಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="layout"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Interior of Hall of Prayer for Good Harvest, Temple of Heaven, Beijing.jpg|thumb|ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣದ ಒಳಾಂಗಣ]] ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆ '''ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ'''ವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕ್ರಾಸ್-ಬೀಮ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣೆದ ಆವರಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ivh">{{cite web |title=Imperial Vault of Heaven - Temple of Heaven, Beijing |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/temple-of-heaven/2.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-16}}</ref> ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ '''ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದಿಬ್ಬದ ಬಲಿಪೀಠ''' (ಯುವಾನ್‌ಕ್ಯೂ) ಇದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೫೩೦ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ೧೭೪೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="cma">{{cite web |title=Circular Mound Altar (Yuanqiu), Temple of Heaven, Beijing |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/temple-of-heaven/1.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-16}}</ref> "ಸ್ವರ್ಗ ದುಂಡಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ನಂಬಿಕೆಯನುಸಾರ ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಒಳಗೆ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿವೆ; ಶುಭಸೂಚಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="cma"/> == ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆ == [[File:Temple of Heaven - Imperial Vault of Heaven 01.jpg|thumb|left|ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೆವನ್ ಕಟ್ಟಡ]] ೧೫೩೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ೧೭೫೨ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ '''ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೆವನ್''' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ದೇವತಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="ivh"/> ಇದರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದ ಚಾವಣಿ ನೀಲಮಣಿಯ ಛತ್ರಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="ivh"/> ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ '''ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆ''' (ಎಕೋ ವಾಲ್) ತನ್ನ ನುಣುಪಾದ, ದಟ್ಟವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದಾಗಿ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ivh"/> ಸಮೀಪದ ಮೂರು "ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕಲ್ಲುಗಳ" ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರೆ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆಂಬ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಮಾನವಿದೆ.<ref name="ivh"/> [[File:Echo Wall at Imperial Vault of Heaven, Beijing.jpg|thumb|ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆಯ ನೋಟ]] [[File:Circular Mound Altar.JPG|thumb|left|ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದಿಬ್ಬದ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೂರು ಪದರಗಳು]] ಬಲಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ೨೪ "ಜಾಲರಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು"ಗಳು, ಬಲಿ ಅರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಕುಲುಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗಾಗಿ ದೀಪ ಕಂಬಗಳಿವೆ.<ref name="cma"/> ಬಲಿಪೀಠದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ "ಸ್ವರ್ಗದ ಹೃದಯ ಶಿಲೆ"ಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಶಿಲಾ ಕಟಕಟೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಶಬ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="cma"/> == ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ == [[File:11 Temple of Heaven.jpg|thumb|left|ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಒಂದು ನೋಟ]] ಇಂದು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬೆಳಗಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ, ತೈಚಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಈ ತಾಣ ಚೀನೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ ಪತನದ ಬಳಿಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಬಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಿಂತುಹೋದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಪುರಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="layout"/> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೀಜಿಂಗ್]] * [[ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> 7iv0x13hx67192orfuddwluwyny8hjy 1430472 1430471 2026-09-26T15:38:41Z Reema Jalihal 87461 1430472 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |+ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ |- ! colspan="2" | [[File:Temple of Heaven - Hall of Prayer for Good Harvests.jpg|250px]] |- ! colspan="2" | ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |- ! scope="row" | ಸ್ಥಳ | ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಮಾನದಂಡ | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (i)(ii)(iii) |- ! scope="row" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ | ೧೯೯೮ |- ! scope="row" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | ೨೧೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಬಫರ್ ವಲಯ: ೩,೧೫೫.೭೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್) |- ! scope="row" | ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲ | ೧೪೨೦ (ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶ) |} '''ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ''' ಚೀನಾದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಬೀಜಿಂಗ್]]ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಚೀನಾದ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ತಾಣವನ್ನು [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="unesco">{{cite web |title=Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing |url=https://whc.unesco.org/en/list/881/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-09-16}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೧೪೨೦ರಲ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಯೊಂಗ್ಲೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ಇದೇ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.<ref name="unesco"/> ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೨ ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಂದಿರುವ ರಾಜಮನೆತನದ ಬಲಿ ಅರ್ಪಣಾ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಚರಣೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="ivh"/> ಇಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref name="unesco"/> == ವಿನ್ಯಾಸ == ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣ ೨.೭ ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ನಿಷಿದ್ಧ ನಗರಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref name="layout">{{cite web |title=Temple of Heaven: The Largest Altar Architectural Complexes |url=https://www.chinaeducationaltours.com/guide/beijing-temple-of-heaven.htm |website=China Educational Tours |access-date=2026-09-16}}</ref> "ಭೂಮಿ ಚೌಕಾಕಾರ, ಸ್ವರ್ಗ ವೃತ್ತಾಕಾರ" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನುಸಾರ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ (ಸ್ವರ್ಗದ ಸಂಕೇತ) ಎತ್ತರದ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ (ಭೂಮಿಯ ಸಂಕೇತ) ಚೌಕಾಕಾರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="layout"/> ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ "ದಾನ್‌ಬಿ ಸೇತುವೆ" ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದಿತ್ತು; ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಡ-ಬಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="layout"/> ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಹಸಿರು ದೇವದಾರು ಮರಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="layout"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Interior of Hall of Prayer for Good Harvest, Temple of Heaven, Beijing.jpg|thumb|ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣದ ಒಳಾಂಗಣ]] ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆ '''ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ'''ವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕ್ರಾಸ್-ಬೀಮ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣೆದ ಆವರಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ivh">{{cite web |title=Imperial Vault of Heaven - Temple of Heaven, Beijing |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/temple-of-heaven/2.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-16}}</ref> ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ '''ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದಿಬ್ಬದ ಬಲಿಪೀಠ''' (ಯುವಾನ್‌ಕ್ಯೂ) ಇದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೫೩೦ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ೧೭೪೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="cma">{{cite web |title=Circular Mound Altar (Yuanqiu), Temple of Heaven, Beijing |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/temple-of-heaven/1.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-16}}</ref> "ಸ್ವರ್ಗ ದುಂಡಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ನಂಬಿಕೆಯನುಸಾರ ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಒಳಗೆ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿವೆ; ಶುಭಸೂಚಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="cma"/> == ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆ == [[File:Temple of Heaven - Imperial Vault of Heaven 01.jpg|thumb|left|ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೆವನ್ ಕಟ್ಟಡ]] ೧೫೩೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ೧೭೫೨ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ '''ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೆವನ್''' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ದೇವತಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="ivh"/> ಇದರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದ ಚಾವಣಿ ನೀಲಮಣಿಯ ಛತ್ರಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="ivh"/> ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ '''ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆ''' (ಎಕೋ ವಾಲ್) ತನ್ನ ನುಣುಪಾದ, ದಟ್ಟವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದಾಗಿ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ivh"/> ಸಮೀಪದ ಮೂರು "ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕಲ್ಲುಗಳ" ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರೆ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆಂಬ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಮಾನವಿದೆ.<ref name="ivh"/> [[File:Echo Wall at Imperial Vault of Heaven, Beijing.jpg|thumb|ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಗೋಡೆಯ ನೋಟ]] [[File:Circular Mound Altar.JPG|thumb|left|ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದಿಬ್ಬದ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೂರು ಪದರಗಳು]] ಬಲಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ೨೪ "ಜಾಲರಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು"ಗಳು, ಬಲಿ ಅರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಕುಲುಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗಾಗಿ ದೀಪ ಕಂಬಗಳಿವೆ.<ref name="cma"/> ಬಲಿಪೀಠದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ "ಸ್ವರ್ಗದ ಹೃದಯ ಶಿಲೆ"ಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಶಿಲಾ ಕಟಕಟೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಶಬ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="cma"/> == ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ == [[File:11 Temple of Heaven.jpg|thumb|left|ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಒಂದು ನೋಟ]] ಇಂದು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬೆಳಗಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ, ತೈಚಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಈ ತಾಣ ಚೀನೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ ಪತನದ ಬಳಿಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಬಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಿಂತುಹೋದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಪುರಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="layout"/> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೀಜಿಂಗ್]] * [[ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> d1h5p7x0imke6wp1fv74d9o4w9e3hg4 3 187481 1430478 2026-09-26T17:56:04Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1430478 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Kavya KR94}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೨೬, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) hjh3ejdviockm1afvk4wc2f71vsn082 0 187482 1430542 2026-09-27T11:37:32Z Mouna Changappa 97163 ಹೊಸ ಪುಟ: == ಚೀನೀ ಜನರು == ಚೀನೀ ಜನರು, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಚೀನಿಯರು, ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು. ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಚೀನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲ... 1430542 wikitext text/x-wiki == ಚೀನೀ ಜನರು == ಚೀನೀ ಜನರು, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಚೀನಿಯರು, ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು. ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಚೀನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.4159/9780674303997</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2908006</ref> ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಚೀನೀ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವಿದೇಶಿ ಚೀನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref>https://web.archive.org/web/20140325231543/https://webspace.utexas.edu/hl4958/perspectives/Zhao%20-%20reinventing%20china.pdf</ref><ref>https://books.google.com/books?id=JWc9Ia7TcaMC&pg=PA252</ref>ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಚೈನಾಟೌನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿದೇಶಿ ಚೀನಿಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. == ಪರಿಭಾಷೆ == ಝೋಂಗ್ಗುó ಝಿ ರೆನ್ (ಚೈನೀಸ್: 中國之人; ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಚೀನಾದ ಜನರು'; ಮಂಚು: ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ ‍ᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ, ರೋಮನೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ದುಲಿಂಬೈ ಗುರುನ್-ಇ ನಿಯಾಲ್ಮಾ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕ್ವಿಂಗ್ ಸರ್ಕಾರವು ಹಾನ್, ಮಂಚು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>https://archive.org/details/britannica.concise.encyclopedia./page/n405/mode/1up</ref>ಆಧುನಿಕ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹುವಾರೆನ್ ಮತ್ತು ಝೊಂಗ್ಗುರೆನ್ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಪದವು ಜನಾಂಗೀಯ ಚೀನಿಯರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಪದವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಥವಾ ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರುವ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref><ref>https://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/Lindict</ref>ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಅದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಅನ್ನು ಚೀನೀ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20240804210705/https://brill.com/display/title/33826</ref> ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ROC) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೈವಾನ್‌ನ ಜನರನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ "ಚೈನೀಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು, ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ತೈವಾನೀಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೈವಾನ್ ಪ್ರದೇಶವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ROC ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಸೀಮಿತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಜನಾಂಗೀಯತೆಗಳು == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ: ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಚೀನಾದ ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಚೀನೀ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://archive.org/details/britannica.concise.encyclopedia./page/n405/mode/1up</ref> "ಚೀನೀ ರಾಷ್ಟ್ರ"ವಾದ ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು (ಚೈನೀಸ್: 中华民族), ಇದು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ 56 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸುಪ್ರಾ-ಜನಾಂಗೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>http://www.ey.gov.tw/Upload/UserFiles/YB%202014%20all%20100dpi.pdf</ref> ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1911 ರಿಂದ 1949 ರವರೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref> ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಝೊಂಗ್ಗುವೊ ರೆನ್ಮಿನ್ (ಚೈನೀಸ್: 中国人民), "ಚೀನೀ ಜನರು" ಎಂಬ ಪದವು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯ ಪದವಾಗಿತ್ತು; ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20170218124716/http://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=7C222A52A60660EC&s=FFD5D521BBC119F8</ref> == ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ == ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್, ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಾನ್ ಜನರು ಅಥವಾ ಚೀನೀ ಜನರು,<ref>https://web.archive.org/web/20160216110141/http://www.nptd.gov.sg/Portals/0/Homepage/Highlights/population-in-brief-2015.pdf</ref>ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು. 1.4 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 17% ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 91.11% ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 97% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref>ಅವರು ಸಿಂಗಾಪುರ,<ref>https://web.archive.org/web/20160216110141/http://www.nptd.gov.sg/Portals/0/Homepage/Highlights/population-in-brief-2015.pdf</ref>ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಂತಹ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಲಸೆ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಹ್ಯಾನ್ ಚೀನಿಯರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಚೀನಾದ ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ ಜನರಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಂತರ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು, ಇದು ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದ ಸತತ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಲಸೆಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ವಿನ್ (221–206 BC) ಮತ್ತು ಹಾನ್ (202 BC – 220 AD) ರಾಜವಂಶಗಳು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಾಲುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref> ಟ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ನಿವಾಸಿಗಳಾದರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು == ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ 56 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜುವಾಂಗ್, ಹುಯಿ, ಮಂಚುಗಳು, ಉಯ್ಘರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಯಾವೊ ಸೇರಿವೆ, ಅವರು ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯಿ, ತುಜಿಯಾ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ತಲಾ ಐದು ರಿಂದ ಹತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಝೊಂಗ್ಗುರೆನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. == ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ == ಈ ಪ್ಯಾರಾಗಳು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಚೀನಿಯರಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಸಂಪಾದಿಸಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಚೀನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚೀನೀ ಪೂರ್ವಜ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಚೀನೀ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (ಚೀನಾ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಮಕಾವು ಮತ್ತು ತೈವಾನ್).<ref>https://www.census.gov/content/dam/Census/library/working-papers/2019/demo/Chinese_Diaspora.pdf</ref>ಈ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೀನೀ ಪೂರ್ವಜರ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರಿಸುಮಾರು 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಚೀನಿಯರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.census.gov/content/dam/Census/library/working-papers/2019/demo/Chinese_Diaspora.pdf</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ 10.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 0.7 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.<ref>https://www.economist.com/china/2024/02/26/living-outside-china-has-become-more-like-living-inside-china</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಚೀನಾ ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 4u58zxr36m2t75ovricoqjque4dexol 1430543 1430542 2026-09-27T11:39:10Z Mouna Changappa 97163 1430543 wikitext text/x-wiki == ಚೀನೀ ಜನರು == ಚೀನೀ ಜನರು, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಚೀನಿಯರು, ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು. ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಚೀನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.4159/9780674303997</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2908006</ref> ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಚೀನೀ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವಿದೇಶಿ ಚೀನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref>https://web.archive.org/web/20140325231543/https://webspace.utexas.edu/hl4958/perspectives/Zhao%20-%20reinventing%20china.pdf</ref><ref>https://books.google.com/books?id=JWc9Ia7TcaMC&pg=PA252</ref>ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಚೈನಾಟೌನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿದೇಶಿ ಚೀನಿಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. == ಪರಿಭಾಷೆ == ಝೋಂಗ್ಗುó ಝಿ ರೆನ್ (ಚೈನೀಸ್: 中國之人; ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಚೀನಾದ ಜನರು'; ಮಂಚು: ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ ‍ᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ, ರೋಮನೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ದುಲಿಂಬೈ ಗುರುನ್-ಇ ನಿಯಾಲ್ಮಾ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕ್ವಿಂಗ್ ಸರ್ಕಾರವು ಹಾನ್, ಮಂಚು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>https://archive.org/details/britannica.concise.encyclopedia./page/n405/mode/1up</ref>ಆಧುನಿಕ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹುವಾರೆನ್ ಮತ್ತು ಝೊಂಗ್ಗುರೆನ್ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಪದವು ಜನಾಂಗೀಯ ಚೀನಿಯರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಪದವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಥವಾ ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರುವ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref><ref>https://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/Lindict</ref>ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಅದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಅನ್ನು ಚೀನೀ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಝೊಂಗ್ಗುಯೊರೆನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20240804210705/https://brill.com/display/title/33826</ref> ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ROC) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೈವಾನ್‌ನ ಜನರನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ "ಚೈನೀಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು, ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ತೈವಾನೀಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೈವಾನ್ ಪ್ರದೇಶವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ROC ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಸೀಮಿತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಜನಾಂಗೀಯತೆಗಳು == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ: ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಚೀನಾದ ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಚೀನೀ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://archive.org/details/britannica.concise.encyclopedia./page/n405/mode/1up</ref> "ಚೀನೀ ರಾಷ್ಟ್ರ"ವಾದ ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು (ಚೈನೀಸ್: 中华民族), ಇದು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ 56 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸುಪ್ರಾ-ಜನಾಂಗೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>http://www.ey.gov.tw/Upload/UserFiles/YB%202014%20all%20100dpi.pdf</ref> ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1911 ರಿಂದ 1949 ರವರೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref> ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಝೊಂಗ್ಗುವೊ ರೆನ್ಮಿನ್ (ಚೈನೀಸ್: 中国人民), "ಚೀನೀ ಜನರು" ಎಂಬ ಪದವು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯ ಪದವಾಗಿತ್ತು; ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಝೊಂಗ್ಹುವಾ ಮಿನ್ಜು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20170218124716/http://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=7C222A52A60660EC&s=FFD5D521BBC119F8</ref> == ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ == ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್, ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಾನ್ ಜನರು ಅಥವಾ ಚೀನೀ ಜನರು,<ref>https://web.archive.org/web/20160216110141/http://www.nptd.gov.sg/Portals/0/Homepage/Highlights/population-in-brief-2015.pdf</ref>ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು. 1.4 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 17% ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಾನ್ ಚೈನೀಸ್ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 91.11% ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 97% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref>ಅವರು ಸಿಂಗಾಪುರ,<ref>https://web.archive.org/web/20160216110141/http://www.nptd.gov.sg/Portals/0/Homepage/Highlights/population-in-brief-2015.pdf</ref>ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಂತಹ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಲಸೆ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಹ್ಯಾನ್ ಚೀನಿಯರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಚೀನಾದ ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಹುವಾಕ್ಸಿಯಾ ಜನರಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಂತರ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು, ಇದು ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದ ಸತತ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಲಸೆಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ವಿನ್ (221–206 BC) ಮತ್ತು ಹಾನ್ (202 BC – 220 AD) ರಾಜವಂಶಗಳು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಾಲುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.zdic.net/hans/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E4%BA%BA</ref> ಟ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶಗಳ<ref>https://doi.org/10.1177%2F0022002795039003004</ref> ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾನ್ ಚೀನಿಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ನಿವಾಸಿಗಳಾದರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು == ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ 56 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜುವಾಂಗ್, ಹುಯಿ, ಮಂಚುಗಳು, ಉಯ್ಘರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಯಾವೊ ಸೇರಿವೆ, ಅವರು ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯಿ, ತುಜಿಯಾ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ತಲಾ ಐದು ರಿಂದ ಹತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಝೊಂಗ್ಗುರೆನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. == ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ == ಈ ಪ್ಯಾರಾಗಳು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಚೀನಿಯರಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಸಂಪಾದಿಸಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಚೀನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚೀನೀ ಪೂರ್ವಜ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಚೀನೀ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಗ್ರೇಟರ್ ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (ಚೀನಾ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಮಕಾವು ಮತ್ತು ತೈವಾನ್).<ref>https://www.census.gov/content/dam/Census/library/working-papers/2019/demo/Chinese_Diaspora.pdf</ref>ಈ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೀನೀ ಪೂರ್ವಜರ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರಿಸುಮಾರು 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಚೀನಿಯರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.census.gov/content/dam/Census/library/working-papers/2019/demo/Chinese_Diaspora.pdf</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ 10.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಇದು ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 0.7 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.<ref>https://www.economist.com/china/2024/02/26/living-outside-china-has-become-more-like-living-inside-china</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಚೀನಾ ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == twi2snurlrs33x8r8lk9hmjwsbk3f6a