ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1133 1430612 1371902 2026-09-29T04:22:41Z ~2026-52414-53 102031 /* ಜೀವನ */ 1430612 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ | image = S.L.Bhyrappa.jpg | imagesize = 200px | caption = ಶ್ರೀ ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ | pseudonym = | birth_date = {{birth date|1931|8|20|df=yes}} | birth_place = [[ಸಂತೇಶಿವರ]], [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | death_date ={{death date and age|2025|9|24|1931|7|20|df=yes}} | death_place =ಬೆಂಗಳೂರು | occupation = ಲೇಖಕ,ವಿಮರ್ಶಕ,ಅಧ್ಯಾಪಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = | genre = [[ಕಥೆ]], [[ಕಾದಂಬರಿ]], [[ಇತಿಹಾಸ]] | subject = | movement = | debut_works = | influences = [[ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]], [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]], [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], [[ಆನಂದ ಕೆ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ]], [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ]] | influenced = | signature = |website = http://slbhyrappa.in/kn/ | footnotes = (ಇತರ ವಿಷಯಗಳು) }} '''ಸಂತೇಶಿವರ ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ ಭೈರಪ್ಪ''' ಆಧುನಿಕ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ |ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹಲವಾರು ಮರುಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೩ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ==ಜೀವನ== *[[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ]]ದ ಸಂತೇಶಿವರದಲ್ಲಿ ೨೬-೦೭-೧೯೩೪<ref>{{cite book |title=ಸಾಲುದೀಪಗಳು |date=2001 |publisher=ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ |page=572 |edition=2}}</ref> ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೇ ಪಡೆದರು. ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಂದೆ, ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯಿಂದ ತತ್ತರಗೊಂಡ ಪರಿಸರದಲ್ಲೂ ಅವರ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವರ ತಾಯಿಯ ಧೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಶಾಲಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ ೨೦-೦೮-೧೯೩೧ ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (ಪುಟ ೫೦ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ). *ಅವರ ೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಬಡತನ - ಪ್ಲೇಗ್ ಗಳಿಗೆ ಜೀವವನ್ನು ತೆತ್ತಾಗ ಬದುಕಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಶಾಲತೆಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಮಯವಾದ ಬದುಕನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ]] ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ! *ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಓದು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಎಂ.ಎ.ನಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. [[ವಡೋದರಾ|ಬರೋಡಾದ]] ಮಹಾರಾಜ ಸಯ್ಯಾಜಿರಾವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ "ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ", ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. *[[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]], ಗುಜರಾತಿನ ಸರದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ದೆಹಲಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಂಡ ಭೈರಪ್ಪನವರು, ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಓದಿನ ನಡುವೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[೧೯೬೧]] ರಲ್ಲಿ `ಧರ್ಮಶ್ರೀ' ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಇದುವರೆವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ೨೧ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಆಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅನುವಾದ ಗೊಂಡಿವೆ. [[ಗೃಹಭಂಗ]],[[ವಂಶವೃಕ್ಷ]], ನೆಲೆ, ಸಾಕ್ಷಿ, [[ನಾಯಿ ನೆರಳು]], ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ, ದಾಟು, ಧರ್ಮಶ್ರೀ, [[ಪರ್ವ(ಕಾದಂಬರಿ)|ಪರ್ವ]], ಭಿತ್ತಿ ಮುಂತಾದವು ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. *ವಂಶವೃಕ್ಷ, [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]], ಮತದಾನ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿವೆ. ವಂಶವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[೧೯೭೫]] ರಲ್ಲಿ [[ದಾಟು]] ಕಾದಂಬರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ. *`ಪರ್ವ' ಭೈರಪ್ಪನವರು ರಚಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೇ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾದದ್ದು. ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನೂ, ಆ ಕಾಲದ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು, ಮೃತ್ಯುವಿನ ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ [[ದ್ರೌಪದಿ]], [[ಕುಂತಿ]], [[ಮಾದ್ರಿ]], [[ಗಾಂಧಾರಿ]] ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ `ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕ', `ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು', `ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಭೈರಪ್ಪ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರಿನ ಕುವೆಂಪು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕನಕಪುರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಭೈರಪ್ಪ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. (ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು : ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ [[ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ]] "ಮರೆಯಲಾದೀತೇ" ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದಿ. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ [[ಭಿತ್ತಿ]]ಯನ್ನೂ ಓದಬಹುದಾಗಿದೆ.) ==ಕೃತಿಗಳು== {{Div col|colwidth=30em}} ===ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== # [[ಭೀಮಕಾಯ]] # ಬೆಳಕು ಮೂಡಿತು # [[ಧರ್ಮಶ್ರೀ]] - (೧೯೬೧) # [[ದೂರ ಸರಿದರು]]- (೧೯೬೨) # [[ಮತದಾನ (ಕಾದಂಬರಿ)|ಮತದಾನ]] - (೧೯೬೫) # [[ವಂಶವೃಕ್ಷ (ಕಾದಂಬರಿ)|ವಂಶವೃಕ್ಷ]]- (೧೯೬೫) # [[ಜಲಪಾತ (ಕಾದಂಬರಿ)]]- (೧೯೬೭) # [[ನಾಯಿ ನೆರಳು]]- (೧೯೬೮) # [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]]-(೧೯೬೮) # [[ಗೃಹಭಂಗ]]-(೧೯೭೦) # [[ನಿರಾಕರಣ]]-(೧೯೭೧) # [[ಗ್ರಹಣ (ಕಾದಂಬರಿ)|ಗ್ರಹಣ]]-(೧೯೭೨) # [[ದಾಟು ]]-(೧೯೭೩) # [[ಅನ್ವೇಷಣ]]-(೧೯೭೬) # [[ಪರ್ವ(ಕಾದಂಬರಿ)|ಪರ್ವ]]-(೧೯೭೯) # [[ನೆಲೆ ]]-(೧೯೮೩) # [[ಸಾಕ್ಷಿ ]]-(೧೯೮೬) # [[ಅಂಚು (ಪುಸ್ತಕ)|ಅಂಚು]]-(೧೯೯೦) # [[ತಂತು ]]-(೧೯೯೩) # [[ಸಾರ್ಥ]]-(೧೯೯೮) # [[ಮಂದ್ರ]]-(೨೦೦೧) # [[ಆವರಣ]]-(೨೦೦೭) # [[ಕವಲು]] - (೨೦೧೦) # [[ಯಾನ (ಪುಸ್ತಕ)|ಯಾನ]] - (೨೦೧೪) # [[ಉತ್ತರಕಾಂಡ]]-(೨೦೧೭) ===ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ=== * [[ಭಿತ್ತಿ]] ===ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ=== # ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ (೧೯೬೬) - ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ # ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕ (೧೯೬೭) # ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು (೧೯೬೯) # ಸಂದರ್ಭ:ಸಂವಾದ (೨೦೧೧) ===ಇತರೆ=== * ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ? (೧೯೮೦) ===ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== # [[ಧರ್ಮಶ್ರೀ]] - [[ಸಂಸ್ಕೃತ]], [[ಮರಾಠಿ]] # [[ವಂಶವೃಕ್ಷ (ಕಾದಂಬರಿ)|ವಂಶವೃಕ್ಷ]] - [[ತೆಲುಗು]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಹಿಂದಿ]], [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]], ಇಂಗ್ಲೀಷ್ # [[ನಾಯಿ ನೆರಳು]] - [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|ಗುಜರಾತಿ]], [[ಹಿಂದಿ]] # [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]] - [[ಹಿಂದಿ]] # [[ಗೃಹಭಂಗ]] - [[ಭಾರತ]]ದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ # [[ನಿರಾಕರಣ]] -[[ಹಿಂದಿ]] # [[ದಾಟು]] - ಇಂಗ್ಲೀಷ್, [[ಭಾರತ]]ದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ # [[ಅನ್ವೇಷಣ]] -[[ಹಿಂದಿ]],[[ಮರಾಠಿ]] # [[ಪರ್ವ(ಕಾದಂಬರಿ)|ಪರ್ವ]] -[[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], ಇಂಗ್ಲೀಷ್, [[ತೆಲುಗು]], [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]], [[ತಮಿಳು]] # [[ನೆಲೆ]] -[[ಹಿಂದಿ]] # [[ಸಾಕ್ಷಿ]] - [[ಹಿಂದಿ]], ಇಂಗ್ಲೀಷ್ # [[ಅಂಚು (ಪುಸ್ತಕ)|ಅಂಚು]] -[[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] # [[ತಂತು]] -[[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] # [[ಸಾರ್ಥ]] -[[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], ಇಂಗ್ಲೀಷ್, [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] # [[ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ]] -[[ಮರಾಠಿ]] # [[ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ]] -ಇಂಗ್ಲೀಷ್ # [[ಭಿತ್ತಿ]] -[[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] === ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು === # [[ವಂಶವೃಕ್ಷ (ಕಾದಂಬರಿ)|ವಂಶವೃಕ್ಷ]] - ೧೯೭೨ # [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]] - ೧೯೭೭ # [[ಮತದಾನ]] - ೨೦೦೧ # [[ನಾಯಿ ನೆರಳು]] - ೨೦೦೬ === ಟಿ.ವಿ. ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು === #[[ಗೃಹಭಂಗ (ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೃಹಭಂಗ]] #[[ದಾಟು]] (ಹಿಂದಿ) {{Div col end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಗೌರವಗಳು== * ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=https://kpepaper.asianetnews.com/3651918/Mangaluru/MANGALORE#page/3/2 |title=ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ೨೦೨೩ ಸಾಲಿನ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=2023-01-26 |archive-date=2023-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230126041524/https://kpepaper.asianetnews.com/3651918/Mangaluru/MANGALORE#page/3/2 |url-status=dead }}</ref> * ಡಾ.ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೨೦೧೪<ref>[http://www.kannadaprabha.com/top-news/%E0%B2%AD%E0%B3%88%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%AC%E0%B3%86%E0%B2%9F%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%B0%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%AE-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF/233702.html ಭೈರಪ್ಪಗೆ-ಬೆಟಗೇರಿ-ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ-ಪ್ರಶಸ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328190408/http://www.kannadaprabha.com/top-news/%E0%B2%AD%E0%B3%88%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%AC%E0%B3%86%E0%B2%9F%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%B0%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%AE-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF/233702.html|date=2016-03-28}}, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ೨೩ಜುಲೈ೨೦೧೪</ref> * [[ನಾಡೋಜ|ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ೨೦೧೧ * [[ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್|ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (ಮಂದ್ರ ಕಾದಂಬರಿಗೆ)- ೨೦೧೦ * [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ೨೦೦೫ <ref>[http://prajavani.net/jan112006/4075920060111.php ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ೨೦೦೫ ಸಾಲಿನ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ೧೧ಜವನರಿ೨೦೦೬</ref> * ಎನ್ ಟಿ ಆರ್‍ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ೨೦೦೭ <ref>[http://www.hindu.com/2007/04/21/stories/2007042111980400.htm ಸಂತೇಶಿವರ ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ ಭೈರಪ್ಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625084919/http://www.hindu.com/2007/04/21/stories/2007042111980400.htm|date=2012-06-25}}, ದಿ ಹಿಂದೂ, ೨೧ಏಪ್ರಿಲ್೨೦೦೭</ref> * ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟು- ೨೦೦೭ * [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (ದಾಟು ಕಾದಂಬರಿಗೆ)- ೧೯೭೫ * ‌ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ವಂಶವೃಕ್ಷ ಕಾದಂಬರಿಗೆ) -೧೯೬೬ * ವಾಗ್ವಿಲಾಸಿನಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ (ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ)- ೨೦೧೨ (ಗಾನಕೋಗಿಲೆ ಭಾರತರತ್ನ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದುವರೆಗೂ 20 ಲೇಖಕರಿಗೆ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ 18 ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಸಿನಿಮಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜಾವೆದ್ ಅಖ್ತರ್ ಮತ್ತು ಮಜರೂರ ಸುಲ್ತಾನಪುರಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾಚೆಗಿನ ಲೇಖಕರೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭ ಇದಾಗಿದೆ) * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್)<ref>[http://www.kannadaprabha.com/nation/proposal-to-appoint-bhyrappa-as-national-professor/243726.html ಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಎಸ್.ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141216002236/http://www.kannadaprabha.com/nation/proposal-to-appoint-bhyrappa-as-national-professor/243726.html |date=2014-12-16 }}, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ೧೧ಡಿಸೆಂಬರ್೨೦೧೪</ref> * ಭೈರಪ್ಪಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋ ಗೌರವ,<ref>[http://www.prajavani.net/article/%E0%B2%AD%E0%B3%88%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%85%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%86%E0%B2%AE%E0%B2%BF-%E0%B2%AB%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8B-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5 'ಭೈರಪ್ಪಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋ ಗೌರವ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065901/http://www.prajavani.net/article/%e0%b2%ad%e0%b3%88%e0%b2%b0%e0%b2%aa%e0%b3%8d%e0%b2%aa%e0%b2%97%e0%b3%86-%e0%b2%b8%e0%b2%be%e0%b2%b9%e0%b2%bf%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%af-%e0%b2%85%e0%b2%95%e0%b2%be%e0%b2%a1%e0%b3%86%e0%b2%ae%e0%b2%bf-%e0%b2%ab%e0%b3%86%e0%b2%b2%e0%b3%8b-%e0%b2%97%e0%b3%8c%e0%b2%b0%e0%b2%b5 |date=2016-03-04 }}, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, 03/11/2015, ಬೆಂಗಳೂರು,</ref> * [http://www.udayavani.com/kannada/news/%E0%B2%AE%E0%B3%88%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81/56881/%E0%B2%AD%E0%B3%88%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%B9%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%B3%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%A1%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%A8 ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಪೊ.ಎಸ್‌.ಎಲ್‌.ಭೈರಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪ್ರದಾನ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಉದಯವಾಣಿ, ೧೮ಏಪ್ರಿಲ್೨೦೧೫ *[https://starofmysore.com/dr-s-l-bhyrappa-cheated-higher-padma-award-preference-sri-ravishankar/Dr. S.L.Bhairappa was cheated of Higher Padma Award, in preference. To Shri. Ravishankar, Star of Mysore, July,19,2017] * 'ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಹುಟ್ಟೂರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', [https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2020/sep/25/writer-sl-bhyrappa-selected-for-kota-karanta-huttura-award-428914.html 'ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗೌರವ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ,೨೫, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೨೦] * [https://www.prajavani.net/district/mysore/honour-to-sl-bhyrappa-by-common-people-758184.html ಭೈರಪ್ಪಗೆ ಸಹೃದಯ ಓದುಗರ ಸನ್ಮಾನಗಳು] * [https://sway.office.com/ETMEQr7CWLqzeaQm?ref=Link&loc=play ನಮ್ಮ ಭೈರಪ್ಪನವರು-ಓದುಗರ ಮನದಾಳದ ಮಾತುಗಳು] ==ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ== <gallery> File:Dr.R Ganesh1.JPG File:Dr. N S Lakshmi Narayana Bhatta.JPG File:Dr. S L Bhyrappa1.JPG </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{commons category|S. L. Bhyrappa}} * [http://slbhyrappa.in/kn/ ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.prekshaa.in/dr-s-l-bhyrappa-distorting-indian-history Dr. S.L.Bhyrappa on distorting Indian history, Preksha A journal of culture and philosophy] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] 5mpcw3w6f0oactq6nss2dconl8ud62h 0 20307 1430646 1352284 2026-09-29T09:56:44Z Kavitha G. Kana 30404 1430646 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Indian-dancer-nataraja.png|thumb|right|175px|[[ಭರತನಾಟ್ಯ]]ದ ಒಂದು ಭಂಗಿ.]] ==ಪೀಠಿಕೆ== '''ನೃತ್ಯ''' ಲಯಬದ್ದವಾಗಿ [[ಸಂಗೀತ]]ಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಒಂದು [[ಕಲೆ]]. ಇದು [[ನಾಟ್ಯಕಲೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನೃತ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಕಲೆಗಳ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ, ಅವಿನಾಶಿ ಪರಂಪರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯಕಲೆಗಳಿಗೊಂದು ಆದರ್ಶ. ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಜಾನಪದವಾಗಿರಲಿ; ಜೀವನದ ಭಾರತೀಯ ಮುಖಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾವಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಈ ನೃತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಋಗ್ವೇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಪಠ್ಯವನ್ನು, ಯರ್ಜುವೇದದಿಂದ ಅಭಿನಯವನ್ನು, ಸಾಮವೇದದಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು, ಅಥರ್ವಣ ವೇದದಿಂದ ರಸವನ್ನು ತೆಗೆದು ಐದನೇಯ ವೇದವನ್ನಾಗಿ ನಾಟ್ಯವೇದವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯಾದರೂ, ಇಂತಹ ದೈವಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ಕೇವಲ ಪೂಜ್ಯತಾಭಾವನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿರದೆ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಡಿರಬಹುದೆಂದು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಕಲೆಯು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸ, ವರ್ಣವೈಭವ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ರೂಪ-ಲಾವಣ್ಯ, ನಟನ ದೇವನಾನುಕರಣ, ಸಂಗೀತ-ರಾಗ-ಲಯ-ಪದವಿನ್ಯಾಸ, ಕವಿಯ ಭಾವನಾವಿಲಾಸದ ಸಂಗಮವಷ್ಟೆ ಆಗಿರದೆ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗಿನ ಅನುಸಂಧಾನವೂ ಹೌದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಕಲೆಗಳಿಗೆ ಭರತಮುನಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಆಧಾರವೆಂದೇ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಶಿಲಾಲಿ, ಕೃಶಾಸ್ವರು ನಟಸೂತ್ರ ಗಳನ್ನೇ ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಪಾಣಿನಿಯ [[ವ್ಯಾಕರಣ]] ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ==ಮೂಲ== ಆದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಂಗ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತೃ ಗ್ರಂಥ ಎಂದೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭರತ ಎನ್ನುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದನೇ? ಇದ್ದರೆ ಯಾರು? ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭರತಮುನಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ನಾಟ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭರತನಾಟ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ, ಭರತನಾಟ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದೇ ಭರತನ ಕೊಡುಗೆ ಎನ್ನಲಾಗದು. (ಸಾದಿರ್, ದಾಸಿಆಟ್ಟಂ, ಕೇಲಿ, ನಿಲಂಬು, ದಾಸೀಕುಣಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡು ಭರತನಾಟ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತಷ್ಟೆ ವಿನಃ; ಇಂದಿಗೂ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭರತನೃತ್ಯ ಸಾದಿರ್ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಭರತನಾಟ್ಯವೆಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ಬಗೆ. ಅಷ್ಟೆ!)ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಹಲವು ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಪ್ರೇರೇಪಿತ ನಿಲುವುಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಕಾಣುವುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ನವೀನವೆನಿಸುವ ಅತಿರೇಕದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು, ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನಾವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಒಂದೇ!... ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ವೈಭವೀಕರಣವೂ ಸಲ್ಲದು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ೧೫೦೦ರಷ್ಟು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ ಸಂಪತ್ತು ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಜಾನಪದದ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯ, ಸರಳತೆ, ಸ್ಫೂರ್ತಿ, ಲಯ-ಗತಿ, ಸಾತ್ವಿಕ ಆನಂದದಿಂದಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಜನಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿ, ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿರುವ ಇಂತಹ ನೃತ್ಯಗಳು ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಭಿನ್ನತೆ, ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ರಂಜನೀಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಏಕತೆಯ ಮೂಲರೂಪ. ಅಂತೆಯೇ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜನಜೀವನ, ಲಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಆಯಾಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳು ಮೈಗೂಡಿದವು. ಕೂಚಿಪುಡಿ, ಕಥಕ್ಕಳಿ, ಮೋಹಿನಿ ಆಟ್ಟಂ, ಮಣಿಪುರಿ, ಕಥಕ್, ಅಷ್ಟೇಕೆ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಅಸ್ಸಾಮಿನ ಚೌ, ಸತ್ರಿಯಾ, ಕೊರವಂಜಿ, ಭಾಗವತಮೇಳ ನೃತ್ಯಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳೇ ಸರಿ! ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಮಕಾಲೀನ ವಸ್ತು ನಿರೂಪಕಗಳು ನೃತ್ಯರೂಪಕವೆಂಬ ಆಕರ್ಷಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯೆನಿಸಿದವು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರರ ಆಕ್ರಮಣದ ಫಲವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಕೀಯರ ಪ್ರಭಾವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಮೂಲ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಧನ, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ವಿಮರ್ಶಿಸುವಂತವು. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುವಂತವು, ಕೆಲವೊಂದು ನೃತ್ಯಗಳು ಆಯಾಕಾಲದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಯುಗವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ. ಅಂತವು ಆಯಾಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವೂ ಕೂಡಾ!..ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂಬುದು ಶಿಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಲ್ಲ ಸ್ವತಃ ಭರತಮುನಿಯೇ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಅನುಭವ, ಲೋಕಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೃತ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಗಳ ಮೂಲಸ್ರೋತವೂ ಹೌದು. ಜೊತೆಗೆ ಪರಂಪರೆಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಗತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಕೂಡಾ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಸ್ವ‌ೇಚ್ಛೆಯಲ್ಲವಲ್ಲ!ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಳೂ ಹಲವು ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರವಂತೂ ಅಂಟಿದ್ದ ಕಳಂಕಗಳ ಬೇಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿಯೇ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಜನಾದರಣೆ, ಪ್ರೆತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ನಾಗರೀಕತೆಯ, ಪರಕೀಯತೆಯ ಗಾಳಿಗೆ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗೆಗೆ ನಾವು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಯಮ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ನಿಷ್ಟೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಅರ್ಪಣಾಭಾವಗಳು ಮರೆಯಾಗಿ ಅವಕಾಶವಾದಿಗಳು, ಅಪ್ರಬುದ್ಧರು ಅಟ್ಟಣಿಗೆ ಏರುತ್ತಾ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತೆನಿಸುವ ಕಳಂಕವನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯಶೈಲಿಗಳಲ್ಲೂ ನಿಪುಣರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಶೆಯಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಪೌರಾತ್ಯದ ಬೆರಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ ನೃತ್ಯಶೈಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲು.ಆದರೆ ಇಂತಹ ತಾಳ್ಮೆ ಎಲ್ಲದರಂತೆ ನೃತ್ಯರಂಗದಲ್ಲೂ, ಮುಂದುವರಿದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ-ಸಂಪ್ರದಾಯ-ಜನಪದಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದೀತು. ==ನೃತ್ಯಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಸಂಗೀತಾದ ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರು ಪಶುವಿಗೆ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ಮೇಲಿನ ಮಾತಿನಂತೆ “ವಿದ್ಯಾ ವಿಹೀನ ಪಶು” ಎಂಬ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಪಶುತ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ತರಬಲ್ಲ ಸಾಧನವೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆ. ಮನುಷ್ಯತ್ವದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿ ಏರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ, ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧನವಿದ್ದರೆ ಅದು ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲೇಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಬದುಕಿಗೆ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬದುಕು ಶೂನ್ಯವಾಗಬಲ್ಲದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಅಂತಃ ರಂಗದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನೇ ಕಲೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬದುಕಿಗೆ ಉತ್ತಮ [[ಸಂಸ್ಕಾರ]] ನೀಡಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬಲ್ಲ ಕಲೆಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಾಗ ಬದುಕಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಜಡತ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬದುಕಿನ ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುದಗೊಳಿಸಿ ಲೌಕಿಕದಿಂದ ಪರಮಾರ್ಥಿಕದತ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲ ಅಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. “ಏನಾದರೂ ಆಗು, ಮೊದಲು ಮಾನವನಾಗು” ಎಂಬ ಕವಿವಾಣಿಯನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕಲೆಯ ಕಲಿಕೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ತೆರೆಯಬೇಕು. ಹಾಲು ಜೇನು ಬೆರೆತಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಒಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಬದುಕನ್ನೂ ಹಸನುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರ, ವಾಸ್ತು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಟಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಲಲಿತಕಲೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೌಢವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕಲೆಯೇ ನೃತ್ಯಕಲೆ. “ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಅತಿಸುಂದರವಾದ ನೃತ್ಯ ಜೀವನದ ಬರಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣವಲ್ಲ, ಅದು ಜೀವನವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿದೇಶಿ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬರ ಮಾತನ್ನೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಾದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯದ ಮಹತ್ವ ಅರಿಯಬಹುದು.ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನ ಸಮೂಹವು ಕಾಮಲೋಭಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಧರ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನೃತ್ಯದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಜನರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೇ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಯ ಸೃಷ್ಠಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನೃತ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸೋಣ: ಕ್ವಚಿದ್ಧರ್ಮಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ವಚಿದರ್ಥಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಛಮಃ| ಕ್ವಚಿದ್ಧಾಸಂ ಕ್ವಚಿದ್ಯುದ್ಧಂ ಕ್ವಚಿತ್ಕಾಮಃ ಕ್ವಚಿದ್ವಧಃ|| ಧರ್ಮೋ ಧರ್ಮ ಪ್ರವೃತತಾನಾಂ ಕಾಮಂಃ ಕಾಮೋಪಸೇವಿನಾಂ| ನಿಗ್ರಹೋ ದುರ್ವಿನೀತಾನಾಂ ಮತ್ತಾನಂ ದಮನಕ್ರಿಯಾ|| ಕ್ಲೀಬಾನಾಂ ಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯ ಜನನ ಮುತ್ಸಾಹ ಶ್ಯೂರ ಮಾನಿನಾಂ| ಅಬುಧಾನಾಂ ವಿಬೋಧಶ್ಚ ವೈದುಷ್ಯಂ ವಿದುಷಾಮುಪಿ|| ಈಶ್ವರಾಣಾಂ ವಿಲಾಸಶ್ಚ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ದುಃಖಾರ್ದಿತಸ್ಯಚ| ಅರ್ಥೋಪಜೀವಿನಾಮರ್ಥೋ ಧೃತಿರುದ್ವಿಗ್ನ ಚೇತಸಾಂ|| ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯೂ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನೀತ್ಯರ್ಥ ನೀತಿಗಳೂ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವೂ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ವಧೆಯೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Bagurumba Dance (Butterfly Dance of the Bodo People).webm|thumb|ಬಗರುಂಬ ನೃತ್ಯ (ಬೋಡೊ ಜನರ ಚಿಟ್ಟೆ ಕುಣಿತ)]] ಇದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪರಾಯಣರಿಗೆ ಧರ್ಮವೂ, ಕಾಮೋಪಸೇವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಮವೂ, ದುರ್ವಿನೀತರಿಗೆ ನಿಗ್ರಹವೂ, ಮತ್ತರಿಗೆ ದಮನ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಉಂಟು. ಇದು ನಪುಂಸಕರಿಗೆ ದಾರ್ಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮನ್ನು ಶೂರರೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೂ, ಅಥೋಪಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಮನಸ್ಕರಿಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಧರ್ಮ್ಯಂ ಯಶಸ್ಸಮಾಯುಷ್ಯಂ ಹಿತಂ ಬುದ್ದಿವಿವರ್ಧನಂ| ಲೋಕೋಪದೇಶ ಜನನಂ ನಾಟ್ಯಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ|| ನಾ.ಶೌ|| “ನಾಟ್ಯವು ಧರ್ಮ, ಕೀರ್ತಿ, ಆಯುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಹಿತಕಾರಿಯಾದುದು, ಬುದ್ಧಿವಿಕಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಉಪದೇಶಪ್ರದವಾದುದು” ಎಂಬ ಭರತವಾಕ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಧರ್ಮದ ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಂಶವಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲೋಕಕ್ಕೇ ಉಪದೇಶ ನೀಡಬಲ್ಲ ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನತಜ್ಞಾನಂ ನತಶಿಲ್ಪಂ ನಸಾವಿದ್ಯಾ ನಸಾಕಲಾ| ನಾಸೌಯೋಗೋ ನತತ್ಕರ್ಮ ನಾಟ್ಯೇಸ್ಮನ್ ಯನ್ನದೃಶ್ಯತೇ||ನಾ.ಶೌ|| “ನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಯಾವುದೇ ಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ, ಶಿಲ್ಪವಾಗಲೀ, ವಿದ್ಯೆಯಾಗಲೀ, ಕಲೆಯಾಗಲೀ, ಯೋಗವಾಗಲೀ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ”. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹಳಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕೋ! ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೋ! ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದಿದೆ. ಆ ಜೀವನದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ನೃತ್ಯಕಲೆ ಪೂರಕವಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಂತು ಖಂಡಿತ. ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ: ದೈಹಿಕ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಜೊತೆಗೆ ಅವನ ನಡುವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದಾಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಪೂರ್ಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ದೇಶಗಳು ನೃತ್ಯಕಲೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನೃತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದೇ ಅಡವುಗಳು, ಸರಳಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕವಾಗಿ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಯಾಮವೂ ಹೌದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕ್ರೀಡೆಯೂ ಹೌದು. ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ (ಅಡವುಗಳು) ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ತೊಡಗಿ ಶರೀರದ ದೃಢತೆ, ನಿಲುವು, ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ದೈಹಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪ ಬರುವುದು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಬರುವ ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ ಸತತವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮನೋರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯೂ ಆಗುವುದಲ್ಲದೆ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಆಗಲು ನೃತ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ: ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಲನೆ ಏಕಮುಖವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಲಿಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳೂ ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇರಲೇಬೇಕು. ಎಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಸಹಿತವಾದ ಕಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಂತೆಯೇ ಸರಿ. ನಾಟ್ಯವೇದವನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿದ [[ಬ್ರಹ್ಮ]] ಇದರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇಂದ್ರ ಹೇಳುವ ಮಾತು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಾಗಲೀ, ಅಭಿನಯಿಸುವುದರಲ್ಲಾಗಲೀ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೇದರಹಸ್ಯಜ್ಞರೂ, ನಿಯಮ ಪರಿಪಾಲನಾ ಸಾಮರ್ಥರೂ ಆದ ಋಷಿಗಳು ನಾಟ್ಯವೇದವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಂದರೆ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪರಿಶ್ರಮ, ಸಾಧನೆ, ಗ್ರಹಿಕೆ ಸಹಿತವಾದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವೆಂದಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಲ್ಲ ಈ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಇತರ ಕಲಿಕೆಯೂ ಸುಲಭವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ನೈತಿಕವಾಗಿ: ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ನೈತಿಕತೆ. ಎಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯ ಅಧಃಪತನವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಶುತ್ವ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. “ವಿದ್ಯಾದದಾತಿ ವಿನಯ”. ಎಂತಹ ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದರೂ ವಿನಯವೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತ ಎಲ್ಲೂ ಶೋಭಿಸಲಾರ, ಬೆಳೆಯಲಾರರ, ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಭೂಮಿತಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಗುರುಹಿರಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದೇ ನೃತ್ಯದ ಮೊದಲ ಪಾಠ. ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಪ್ರಥಮ ಹೆಜ್ಜೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಮುಂದಿನ ಕಲಿಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ದೇವರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಗುರುಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಗೌರವ, ವಿಧೇಯತೆ, ವಿನಯ ಮುಂತಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆದು ಬರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ, ಪುರಾಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅರಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಖಂಡಿತಾ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ, ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಫುಲವಾದ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೂಡಾ ಇದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಕಲೆ ಸೇರಿದಾಗ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಲ್ಲದು. 1986ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಪಠ್ಯವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ “ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಲು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು, ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟು <poem> 1. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ/ನಿಯ ನಡತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 2. ಸೌಂದರ್ಯರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು 3. ಶಿಸ್ತಿನ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಲು </poem> ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಠ್ಯವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನವಾದ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಜೀವನವನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಕಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅಪೂರ್ಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಪಠ್ಯವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಬೊಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಚಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭ ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ವಿವಿಧ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಮರೆತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಪ್ಪದ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಕುಣಿತದ ಅನುಕರಣಿಯೇ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಹಿತವಾದ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೇ ಮೀರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಭಾವನೆಗಳು ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ಅರಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆರಳುವುದೇ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಕೃತಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸದೇ, ಬೆಳೆಸದೇ ಹೋದರೂ ಚಿಂತಿಲ್ಲ. ಆ ಕಲೆಯ ಅವನತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯವಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲೇಬೇಕು. ಅದರ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದವರಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯಕಲೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರಿಂದ <poem> 1. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಗೌರವವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಳವಾದ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ. 3. ಶಾಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮೌಲ್ಯಧಾರಿತವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 4. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 5. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಹೃದಯವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲಿನ ಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೃತ್ಯಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದಲೂ ಪೂರಕವಾಗಿ ದೊರೆತಾಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೌಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. </poem> ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಭವ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದೆ. ಉತ್ತಮ ನಾಗರೀಕತೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಿಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಸನ ಸಾಧ್ಯ. ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗಾಗಲು ಕಲಾ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಶಿಕ್ಷಣಬೇಕು. ಭಾರತದೇಶ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಬಳಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು. ಇದರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಂತು ಬಹಳವಾಗಿ ಇದೀಗ ಆಗಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಯಂತ್ರಮಾನವರಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಬಲ್ಲರು. ಸಹೃದಯ ಮಾನವರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಬುದ್ಧಿವಂತರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹೃದಯವಂತರ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. “ಸಾಕ್ಷರರು ವಿಪರೀತರಾದರೆ ರಾಕ್ಷಸರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಭೀತಿಯೂ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ನೃತ್ಯಕಲೆ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಭಾಷೆ. ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕಲೆ ಇರಲೇಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯವಂತ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರಾಗಿ ಈ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಹುದು. ವಿದ್ಯೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ ಬದುಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲೆ ನಮ್ಮ ಅಂತಃ ರಂಗವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಅರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಂತಃ ರಂಗದ ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಮೃದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ನಮ್ಮದಾಗಲಿ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕಲೆಯಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿ. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ|*]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟ್ಯಕಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] g1s7zjncnp76hs6t0mmczztoqxbgqdf 0 23309 1430639 1379288 2026-09-29T09:31:18Z Kavitha G. Kana 30404 1430639 wikitext text/x-wiki [[File:Navaratri Bajan.jpg|thumb|[[ನವರಾತ್ರಿ]]ಯ ಗೋಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು|ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಭಜನೆ'']] {{Hinduism small}} '''ಭಜನೆ'''ಯು [[ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು|ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯ]] ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Lochtefeld2002p97">{{cite book|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|url-access=registration|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M|author=James G. Lochtefeld|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=978-0-8239-3179-8|page=97}}</ref> ಭಜನಂ (ಸಂಸ್ಕೃತ: भजनम्) ಎಂಬ ಪದವು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಜ್ (ಸಂಸ್ಕೃತ: भज्) ಎಂಬ ಮೂಲ ಪದದಿಂದ ಭಜನೆ ಎಂಬ ಪದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರರ್ಥ 'ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ' (ಪೂಜ್ಯ ಗೋವಿಂದ) ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪೂಜಿಸು ಎಂದು. ಭಜನಾ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ.<ref name="kaminskylong484">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VVxlfDHGTFYC|title=India Today: An Encyclopedia of Life in the Republic|author1=Arnold P. Kaminsky|author2=Roger D. Long|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-0-313-37463-0|pages=484–485}}</ref> ಭಜನೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಕಲೆ.<ref name=":0">Anna King, John Brockington, ''The Intimate Other: Love Divine in Indic Religions'', Orient Longman 2005, p 179.</ref> ಒಂದೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಜನೆಗಳ ಹಿನ್ನಲೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಜನೆ ಮೇಳಗಳು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.<ref name="CushRobinson2012p87">{{cite book|author1=Denise Cush|author2=Catherine Robinson|author3=Michael York|title=Encyclopedia of Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=kzPgCgAAQBAJ&pg=PA87 |year=2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-18979-2 |pages=87–88 }}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಕ್ತಿಯುಗ ಈ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು.<ref name="Datta1987">{{cite book|author=Amaresh Datta|title=Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo|url=https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA430|year=1987|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1803-1|pages=430–431}}</ref> [[ಶೈವ ಪಂಥ|ಶೈವ]] ಮತ್ತು [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಗಳೆರಡೂ]] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಜನೆಯ ಪರಂಪರೆಯುನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದವು. [[ವೈದಿಕ ಯುಗ|ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯ]] ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತತೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪರಂಪರೆಯ ದಾಸರು ಭಜನೆಗಳಿಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ರೂಪವೊಂದನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರಾದರು. ನವ ವಿಧ ಭಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭಜನೆಗೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಅವರ ಭಜನೆಗೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Cutler">{{cite book|last=Cutler|first=Norman|title=Songs of Experience|publisher=Indiana University Press|year=1987|pages=1|isbn=978-0-253-35334-4|url=https://books.google.com/books?id=veSItWingx8C&pg=PA1}}</ref><ref name="Prentiss">{{cite book|last=Pechilis Prentiss|first=Karen|title=The Embodiment of Bhakti|publisher=Oxford University Press|location=US|year=1999|page=24|isbn=978-0-19-512813-0|url=https://books.google.com/books?id=Vu95WgeUBfEC&pg=PA24}}</ref><ref name="Werner">{{cite book|last=Werner|first=Karel|title=Love Divine: studies in bhakti and devotional mysticism|publisher=Routledge|year=1993|pages=168|isbn=978-0-7007-0235-0|url=https://books.google.com/books?id=pYahlaJCLnYC&pg=PA168}}</ref><ref>{{cite book|author=Monier Monier-Williams|title=A Sanskrit-English Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=_3NWAAAAcAAJ |year=1872|publisher=Oxford University Press |pages=695 }}</ref> ==ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ== {{Quote box | bgcolor=#FFE0BB |align=right |salign = right |quote= '''ಹಿಂದೂ ಕೀರ್ತನೆಯ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು''' <poem> ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳ... ಬರಿದೆ ಮಾತೇಕಿನ್ನು ಅರಿತು ಪೇಳುವೆನಯ್ಯ... ತಾಯಿ ತಂದೆಯ ಬಿಟ್ಟು ತಪವ ಮಾಡಲುಬಹುದು... ದಾಯಾದಿ ಬಂಧುಗಳ ಬಿಡಲುಬಹುದು... ರಾಯ ತಾ ಮುನಿದರೆ ರಾಜ್ಯವನೆ ಬಿಡಬಹುದು... ಕಾಯಜಾಪಿತನಿನ್ನಡಿಯ ಬಿಡಲಾಗದು..ಬಿಡಲಾಗದು..ಬಿಡಲಾಗದು. </poem> |source =— ಕನಕದಾಸ}} ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮುರಿದುದು, ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಎನ್ನುವ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಭಾವೈಕ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು. ಜನಪದರ ಭಜನೆಗಳೆಂದರೆ [[ಜಾತಿ]], ಮತಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ದೇಶಿಯ ಆರಾಧನಾ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ.<ref name="Lidova1994p111a">{{cite book|author=Natalia Lidova |title=Drama and Ritual of Early Hinduism |url=https://books.google.com/books?id=3TKarwqJJP0C |date=1994 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1234-5 |pages=111–114}}</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದದು. [[ಛಂದಸ್ಸು]] ಕೂಡ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ದಾಸರು ಬಳಸಿದ ಭಾಷೆ. ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಶಿಷ್ಠ ರೂಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅವು ಆಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="NettlStone1998p254">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=251–254}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kuppuswamy |first=Gowri |last2=Hariharan |first2=M |title=BHAJANA TRADITION IN SOUTH INDIA |url=https://snarepository.nvli.in/bitstream/123456789/3188/1/JSNA%2864-65%2932-39.pdf |journal= |access-date=26 March 2022 |archive-date=16 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616052620/https://snarepository.nvli.in/bitstream/123456789/3188/1/JSNA(64-65)32-39.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಹಿಂದೂ]] [[ಮುಸ್ಲಿಮ್|ಮುಸಲ್ಮಾನ]] ಎನ್ನುವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಭಜನೆಗಾರರ ಮೇಳಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ.<ref name="NettlStone1998p246">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=246–247}}</ref><ref>{{cite book|author1=Annette Wilke |author2=Oliver Moebus |title=Sound and Communication: An Aesthetic Cultural History of Sanskrit Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=9wmYz_OtZ_gC |year=2011|publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-024003-0 |pages=886–898 }}</ref><ref>{{cite book|author=Stephen Breck Reid|title=Psalms and Practice: Worship, Virtue, and Authority|url=https://books.google.com/books?id=OyGqWnBY4KIC |year=2001|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5080-6 |pages=10 }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ== ಭಜನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಎಂದು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. [[File:Bhajan 2.webm|ಧೋಂಗ್ರಿ ಭಜನೆ]] ===ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಜನೆ=== ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಜನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪಗಳನ್ನು ಏಕತಾರಿ ಪದಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಏಕತಾರಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ತಾನೊಬ್ಬನೆ ಭಜನೆ ಹಾಡುವುದು ಅಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಮ. ===ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ=== ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ ಮೇಳ ರೂಪದ್ದು. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದೇ ಸೂಕ್ತ. ತಾಳ, ತಪ್ಪಡಿ, ಏಕತಾರಿ, ಚಾಜು, ಶ್ರುತಿ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷಗಳು ಇಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೇಳವಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯಗಾಯಕ ಭಜನೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಉಳಿದವರು ಅದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಲ್ಲವಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜತೆಯಲ್ಲೆ ಇಡೀ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Annette Wilke |author2=Oliver Moebus |title=Sound and Communication: An Aesthetic Cultural History of Sanskrit Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=9wmYz_OtZ_gC |year=2011|publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-024003-0 |pages=2–3, 33–37}}</ref><ref>{{cite book|author=Movindri Reddy|title=Social Movements and the Indian Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=CAUBCwAAQBAJ |year=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-47897-3 |pages=164 }}</ref><ref>{{cite book|author=Helen Myers|title=Music of Hindu Trinidad: Songs from the India Diaspora|url=https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer |url-access=registration|year=1998|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-55453-2 |pages=[https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer/page/88 88], 128 }}</ref><ref>{{cite journal | last=O'Callaghan | first=Marion | title=Hinduism in the Indian Diaspora in Trinidad | journal=Journal of Hindu-Christian Studies | volume=11 | issue=1 | year=1998 | doi=10.7825/2164-6279.1178 | doi-access=free }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಲಕ್ಷಣ== ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವುದು ಭಜನೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಜನೆ ಆರಂಭವಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಮುಖ್ಯಗಾಯಕನು "ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="NettlStone1998p247">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=247–253}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ "ಶ್ರೀ ಮದ್‌ರಮಾರಮಣ ಗೋವಿಂದ" ಎಂದಾಗ "ಗೋವಿಂದ ಗೋವಿಂದ" ಎಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದವಾಗುವುದು ಇದೆ. ಭಜನೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತವೆಂದರೆ "ಮಂಗಳ ಪದ". ಆಗ ಹೇಳಿದ ಜಯಕಾರಗಳು ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಆಗ ಜಯಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="NettlStone1998p255">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=254–255}}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಕಾಲ== ನಿತ್ಯದ ಭಜನೆಗಳು, ವಾರದ ಭಜನೆಗಳು, ವರ್ಷದ ಭಜನೆಗಳೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಭಜನೆಯ ಕಾಲಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೇ ಸೋಮವಾರ, ಶನಿವಾರ ಮುಂತಾದ ಆಯಾ ದೇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ನಡೆಯುವುದಿದೆ.<ref name=lavezzoli371>{{cite book|author=Peter Lavezzoli|title=The Dawn of Indian Music in the West|url=https://books.google.com/books?id=OSZKCXtx-wEC |year=2006|publisher=A&C Black|isbn=978-0-8264-1815-9 |pages=371–372 }}</ref><ref name=Brown>{{cite journal | author=Sara Black Brown | title=Krishna, Christians, and Colors: The Socially Binding Influence of Kirtan Singing at a Utah Hare Krishna Festival | url=https://archive.org/details/sim_ethnomusicology_fall-2014_58_3/page/454 | journal=Ethnomusicology | publisher=University of Illinois Press | volume=58 | issue=3 | year=2014 | pages=454–480 | doi=10.5406/ethnomusicology.58.3.0454 }}</ref> <ref>{{cite book|author=Alanna Kaivalya|title=Sacred Sound: Discovering the Myth and Meaning of Mantra and Kirtan |url=https://books.google.com/books?id=7PkhAwAAQBAJ |year=2014|publisher=New World |isbn=978-1-60868-244-7 |pages=117–122 }}</ref> ದೇವರ ಗುಡಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾರಗಳಂದು ಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಮನೆಯವರಿಂದ ಹಣ್ಣುಕಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ಪೂಜೆಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ 'ಊರಾಡುವುದು' ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಜನೆ ಮೇಳದವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಜನೆಕಾರರು ಫಲಾಹಾರವಷ್ಟೆ ಮಾಡುವುದಿದೆ. ತಿಂಗಳು ಭಜನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ|ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರ ಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಕುಣಿಯುವುದೂ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಭಜನೆ ಕುಣಿತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|author=Alanna Kaivalya|title=Sacred Sound: Discovering the Myth and Meaning of Mantra and Kirtan|url=https://books.google.com/books?id=7PkhAwAAQBAJ |year=2014|publisher=New World|isbn=978-1-60868-244-7|pages=3–17, 34–35}}</ref><ref>Sara Brown (2012), ''Every Word Is a Song, Every Step Is a Dance'', PhD Thesis, Florida State University (Advisor: Michael Bakan), pages 25-26, 87-88, 277</ref><ref name=lavezzoli371/><ref>{{cite book|author=Malory Nye |title=A Place for Our Gods: The Construction of an Edinburgh Hindu Temple Community|url=https://books.google.com/books?id=QF5cAgAAQBAJ&pg=PA113 |year=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-136-78504-7 |pages=113 }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಕುಣಿತ== ಭಜನೆಯ ಕುಣಿತ ಸರಳವಾದದ್ದು, ಕುಣಿಯುವವರು ಕೈತಾಳಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯ ಭಜನೆಯ ತಾಳ ಲಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಎಡಗಾಲು ಮತ್ತೆ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಳವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಒಂದು ವಿಧ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮೇಳದವರೆಲ್ಲರೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ತಾಳ ಹಾಕಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಾಳ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾರುವಾಗ, ತಿರುಗಿ ಅಂದರೆ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಾಳ ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆ, ಹೀಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಭಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳಗಿನವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರೆಂಬ ಭೇಧವಿಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ಕಲೆತು ಭಜನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಇಂತಹ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಮರಣ|ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೈನೆರೆದಾಗ, ಗುರುಗಳ ಪುಣ್ಯ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಉರುಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ನಡೆಯುವುದಿದೆ. ==ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ''ಸ್ತವನ್'' [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]] ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಸ್ತವನದ ವಿಷಯವು ಜಿನ, ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Peter J. Claus|author2=Sarah Diamond|author3=Margaret Ann Mills|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=ienxrTPHzzwC&pg=PA302 |year=2003|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-93919-5 |pages=302 }}</ref> ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಯಾವುದೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಕ್ತಿ ಹಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ತವನ್, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಸ್ತವನ್ ಅನ್ನು ಜೈನ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಜನೆಯು [[ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರಿಂದ ಆಚರಿಸ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬಗಳು|ಜೈನ ಧರ್ಮದೊಳಗಿನ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ]] ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref name="Kelting2001p28">{{cite book|author=M. Whitney Kelting|title=Singing to the Jinas: Jain Laywomen, Mandal Singing, and the Negotiations of Jain Devotion|url=https://books.google.com/books?id=elcn1IEJ3CEC |year=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-803211-3|pages=28–29, 84}}</ref> ==ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ಹಲವಾರು ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೌದ್ಧ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪಠಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೌದ್ಧ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಬೌದ್ಧ ಭಜನೆ ಗಾಯನದ ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. [[:en:Newar Buddhism|ನೆವಾರಿ ಬೌದ್ಧ]] [[:en:Gunla Bajan|ಗುನ್ಲಾ ಬಜನ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂಗಾಳಿ ಬರುವಾ ಬೌದ್ಧರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಬುದ್ಧ-ಸಂಕೀರ್ತನ್ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧ ಕೀರ್ತನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧ ಭಜನೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ, ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [[:en:Buddhism in Sri Lanka|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |author=Sukomal Chaudhuri |url=https://books.google.com/books?id=NVoEAAAAYAAJ |title=Contemporary Buddhism in Bangladesh |publisher=Atisha Memorial |year=1982 |pages=81}}</ref><ref>Chatterjee, Aparna (2022). ''The Barua Buddhists: Lineage and Cultural Interface,'' pp. 91-92. Shhalaj Publishing House.</ref> ==ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಒಂದು ನಿರಾಕಾರ ದೇವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಜನೆಗಳು ಈ ಆರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|author1=J. Gordon Melton |author2=Martin Baumann |title=Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, 2nd Edition|url=https://books.google.com/books?id=v2yiyLLOj88C |year=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-204-3 |pages=1397 }}</ref> ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಮುದಾಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು [[:en:Sikh music|ಶಾಬಾದ್ ಕೀರ್ತನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Kristen Haar|author2=Sewa Singh Kalsi|title=Sikhism|url=https://books.google.com/books?id=YOI1nB_zTyAC |year=2009|publisher=Infobase |isbn=978-1-4381-0647-2 |pages=60–61}}</ref> ಶಾಬಾದ್ ಕೀರ್ತನವನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಗ್ರಂಥದ ಬಾನಿ ('ಪದ' ಅಥವಾ 'ಸ್ತೋತ್ರಗಳು')ಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಗ ಮತ್ತು ತಾಳಕ್ಕೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಸಂಹಾರ== ಆರಾಧನಾ ಕಲೆಯಾದ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲಿನ ಭಕ್ತಿಪಂಥದ ಪರಂಪರೆಯೇ ಭಜನೆಗೆ ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿದೆ, ಅಷ್ಟಲ್ಲದೆ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೇತಾರರೂ ಇದೇ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಜನೆಯನ್ನು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ, ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕಡಗೋಳ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪ, ಅದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮಾಪುರದ ಬಕ್ಕಪ್ಪ, ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ, ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕೂಡಲೂರು ಬಸವಲಿಂಗ ಶರಣ, ಬಿಜಾಪುರದ ಸಾರವಾಡದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಯ್ಯ ಇವರೆಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಿರಿದಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದವರು, ಉಳಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ವೃತ್ತಿಗಾಯಕರೇ ಭಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಚಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪರಂಪರೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== #ಸಂಪಾದಕ: ಹಿ.ಚಿ. ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೬೬. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.allbhajans.com Sanskrit Glossary - Bhajan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426182423/http://www.allbhajans.com/ |date=2011-04-26 }} * [http://cokemp3.org/s/Bhajans%20by%20Meera%20Bai Swargarohan : Largest collection of Bhajans by Meera Bai, Narsinh Mehta, Kabir, Ganga Sati with MP3 audio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219100542/http://cokemp3.org/s/Bhajans%20by%20Meera%20Bai |date=2013-12-19 }} * [http://ramkabirbhajans.org/articles/bhajan-way-of-worship Bhajans : One Way of Worship] * [http://www.sampradayabhajan.blogspot.com Sampradaya Bhajan] *[http://www.sanedo.com/2010/08/28/bhajan-devotional-and-philosophical-songs/ Bhajan – devotional and philosophical songs!] *[http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/10/28/stories/2005102801220200.htm stories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105092048/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/10/28/stories/2005102801220200.htm |date=2010-01-05 }} *[http://heritagetown.org/smusician.html The Mummurthis – The Trinity of Bajans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130714043723/http://www.heritagetown.org/smusician.html |date=2013-07-14 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ]] 0xozu9ylg8h9ou6k4cfegelspke9hqs 1430640 1430639 2026-09-29T09:35:30Z Kavitha G. Kana 30404 /* ಭಜನೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ */ 1430640 wikitext text/x-wiki [[File:Navaratri Bajan.jpg|thumb|[[ನವರಾತ್ರಿ]]ಯ ಗೋಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು|ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಭಜನೆ'']] {{Hinduism small}} '''ಭಜನೆ'''ಯು [[ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು|ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯ]] ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Lochtefeld2002p97">{{cite book|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|url-access=registration|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M|author=James G. Lochtefeld|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=978-0-8239-3179-8|page=97}}</ref> ಭಜನಂ (ಸಂಸ್ಕೃತ: भजनम्) ಎಂಬ ಪದವು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಜ್ (ಸಂಸ್ಕೃತ: भज्) ಎಂಬ ಮೂಲ ಪದದಿಂದ ಭಜನೆ ಎಂಬ ಪದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರರ್ಥ 'ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ' (ಪೂಜ್ಯ ಗೋವಿಂದ) ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪೂಜಿಸು ಎಂದು. ಭಜನಾ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ.<ref name="kaminskylong484">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=VVxlfDHGTFYC|title=India Today: An Encyclopedia of Life in the Republic|author1=Arnold P. Kaminsky|author2=Roger D. Long|publisher=ABC-CLIO|year=2011|isbn=978-0-313-37463-0|pages=484–485}}</ref> ಭಜನೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಕಲೆ.<ref name=":0">Anna King, John Brockington, ''The Intimate Other: Love Divine in Indic Religions'', Orient Longman 2005, p 179.</ref> ಒಂದೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಜನೆಗಳ ಹಿನ್ನಲೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಜನೆ ಮೇಳಗಳು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.<ref name="CushRobinson2012p87">{{cite book|author1=Denise Cush|author2=Catherine Robinson|author3=Michael York|title=Encyclopedia of Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=kzPgCgAAQBAJ&pg=PA87 |year=2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-18979-2 |pages=87–88 }}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಕ್ತಿಯುಗ ಈ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು.<ref name="Datta1987">{{cite book|author=Amaresh Datta|title=Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo|url=https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA430|year=1987|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1803-1|pages=430–431}}</ref> [[ಶೈವ ಪಂಥ|ಶೈವ]] ಮತ್ತು [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಗಳೆರಡೂ]] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಜನೆಯ ಪರಂಪರೆಯುನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದವು. [[ವೈದಿಕ ಯುಗ|ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯ]] ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತತೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪರಂಪರೆಯ ದಾಸರು ಭಜನೆಗಳಿಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ರೂಪವೊಂದನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರಾದರು. ನವ ವಿಧ ಭಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭಜನೆಗೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಅವರ ಭಜನೆಗೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Cutler">{{cite book|last=Cutler|first=Norman|title=Songs of Experience|publisher=Indiana University Press|year=1987|pages=1|isbn=978-0-253-35334-4|url=https://books.google.com/books?id=veSItWingx8C&pg=PA1}}</ref><ref name="Prentiss">{{cite book|last=Pechilis Prentiss|first=Karen|title=The Embodiment of Bhakti|publisher=Oxford University Press|location=US|year=1999|page=24|isbn=978-0-19-512813-0|url=https://books.google.com/books?id=Vu95WgeUBfEC&pg=PA24}}</ref><ref name="Werner">{{cite book|last=Werner|first=Karel|title=Love Divine: studies in bhakti and devotional mysticism|publisher=Routledge|year=1993|pages=168|isbn=978-0-7007-0235-0|url=https://books.google.com/books?id=pYahlaJCLnYC&pg=PA168}}</ref><ref>{{cite book|author=Monier Monier-Williams|title=A Sanskrit-English Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=_3NWAAAAcAAJ |year=1872|publisher=Oxford University Press |pages=695 }}</ref> ==ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ== {{Quote box | bgcolor=#FFE0BB |align=right |salign = right |quote= '''ಹಿಂದೂ ಕೀರ್ತನೆಯ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು''' <poem> ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳ... ಬರಿದೆ ಮಾತೇಕಿನ್ನು ಅರಿತು ಪೇಳುವೆನಯ್ಯ... ತಾಯಿ ತಂದೆಯ ಬಿಟ್ಟು ತಪವ ಮಾಡಲುಬಹುದು... ದಾಯಾದಿ ಬಂಧುಗಳ ಬಿಡಲುಬಹುದು... ರಾಯ ತಾ ಮುನಿದರೆ ರಾಜ್ಯವನೆ ಬಿಡಬಹುದು... ಕಾಯಜಾಪಿತನಿನ್ನಡಿಯ ಬಿಡಲಾಗದು..ಬಿಡಲಾಗದು..ಬಿಡಲಾಗದು. </poem> |source =— ಕನಕದಾಸ}} ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮುರಿದುದು, ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಎನ್ನುವ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಭಾವೈಕ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು. ಜನಪದರ ಭಜನೆಗಳೆಂದರೆ [[ಜಾತಿ]], ಮತಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ದೇಶಿಯ ಆರಾಧನಾ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ.<ref name="Lidova1994p111a">{{cite book|author=Natalia Lidova |title=Drama and Ritual of Early Hinduism |url=https://books.google.com/books?id=3TKarwqJJP0C |date=1994 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1234-5 |pages=111–114}}</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದದು. [[ಛಂದಸ್ಸು]] ಕೂಡ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ದಾಸರು ಬಳಸಿದ ಭಾಷೆ. ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಶಿಷ್ಠ ರೂಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅವು ಆಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="NettlStone1998p254">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=251–254}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kuppuswamy |first=Gowri |last2=Hariharan |first2=M |title=BHAJANA TRADITION IN SOUTH INDIA |url=https://snarepository.nvli.in/bitstream/123456789/3188/1/JSNA%2864-65%2932-39.pdf |journal= |access-date=26 March 2022 |archive-date=16 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616052620/https://snarepository.nvli.in/bitstream/123456789/3188/1/JSNA(64-65)32-39.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಹಿಂದೂ]] [[ಮುಸ್ಲಿಮ್|ಮುಸಲ್ಮಾನ]] ಎನ್ನುವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಭಜನೆಗಾರರ ಮೇಳಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ.<ref name="NettlStone1998p246">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=246–247}}</ref><ref>{{cite book|author1=Annette Wilke |author2=Oliver Moebus |title=Sound and Communication: An Aesthetic Cultural History of Sanskrit Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=9wmYz_OtZ_gC |year=2011|publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-024003-0 |pages=886–898 }}</ref><ref>{{cite book|author=Stephen Breck Reid|title=Psalms and Practice: Worship, Virtue, and Authority|url=https://books.google.com/books?id=OyGqWnBY4KIC |year=2001|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5080-6 |pages=10 }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ== ಭಜನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಎಂದು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ===ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಜನೆ=== [[File:Bhajan 2.webm|Bhajan 2|thumb|ಧೊಂಗ್ರಿ ಭಜನೆ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಜನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪಗಳನ್ನು ಏಕತಾರಿ ಪದಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಏಕತಾರಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ತಾನೊಬ್ಬನೆ ಭಜನೆ ಹಾಡುವುದು ಅಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಮ. ===ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ=== ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ ಮೇಳ ರೂಪದ್ದು. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದೇ ಸೂಕ್ತ. ತಾಳ, ತಪ್ಪಡಿ, ಏಕತಾರಿ, ಚಾಜು, ಶ್ರುತಿ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷಗಳು ಇಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೇಳವಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯಗಾಯಕ ಭಜನೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಉಳಿದವರು ಅದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಲ್ಲವಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜತೆಯಲ್ಲೆ ಇಡೀ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Annette Wilke |author2=Oliver Moebus |title=Sound and Communication: An Aesthetic Cultural History of Sanskrit Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=9wmYz_OtZ_gC |year=2011|publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-024003-0 |pages=2–3, 33–37}}</ref><ref>{{cite book|author=Movindri Reddy|title=Social Movements and the Indian Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=CAUBCwAAQBAJ |year=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-47897-3 |pages=164 }}</ref><ref>{{cite book|author=Helen Myers|title=Music of Hindu Trinidad: Songs from the India Diaspora|url=https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer |url-access=registration|year=1998|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-55453-2 |pages=[https://archive.org/details/musicofhindutrin00myer/page/88 88], 128 }}</ref><ref>{{cite journal | last=O'Callaghan | first=Marion | title=Hinduism in the Indian Diaspora in Trinidad | journal=Journal of Hindu-Christian Studies | volume=11 | issue=1 | year=1998 | doi=10.7825/2164-6279.1178 | doi-access=free }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಲಕ್ಷಣ== ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವುದು ಭಜನೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಜನೆ ಆರಂಭವಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಮುಖ್ಯಗಾಯಕನು "ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="NettlStone1998p247">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=247–253}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ "ಶ್ರೀ ಮದ್‌ರಮಾರಮಣ ಗೋವಿಂದ" ಎಂದಾಗ "ಗೋವಿಂದ ಗೋವಿಂದ" ಎಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದವಾಗುವುದು ಇದೆ. ಭಜನೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತವೆಂದರೆ "ಮಂಗಳ ಪದ". ಆಗ ಹೇಳಿದ ಜಯಕಾರಗಳು ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಆಗ ಜಯಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="NettlStone1998p255">{{cite book|author=Guy Beck|editor=Bruno Nettl|display-editors=et al|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia, the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC |year=1998|publisher=Routledge|isbn=978-0-8240-4946-1|pages=254–255}}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಕಾಲ== ನಿತ್ಯದ ಭಜನೆಗಳು, ವಾರದ ಭಜನೆಗಳು, ವರ್ಷದ ಭಜನೆಗಳೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಭಜನೆಯ ಕಾಲಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೇ ಸೋಮವಾರ, ಶನಿವಾರ ಮುಂತಾದ ಆಯಾ ದೇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ನಡೆಯುವುದಿದೆ.<ref name=lavezzoli371>{{cite book|author=Peter Lavezzoli|title=The Dawn of Indian Music in the West|url=https://books.google.com/books?id=OSZKCXtx-wEC |year=2006|publisher=A&C Black|isbn=978-0-8264-1815-9 |pages=371–372 }}</ref><ref name=Brown>{{cite journal | author=Sara Black Brown | title=Krishna, Christians, and Colors: The Socially Binding Influence of Kirtan Singing at a Utah Hare Krishna Festival | url=https://archive.org/details/sim_ethnomusicology_fall-2014_58_3/page/454 | journal=Ethnomusicology | publisher=University of Illinois Press | volume=58 | issue=3 | year=2014 | pages=454–480 | doi=10.5406/ethnomusicology.58.3.0454 }}</ref> <ref>{{cite book|author=Alanna Kaivalya|title=Sacred Sound: Discovering the Myth and Meaning of Mantra and Kirtan |url=https://books.google.com/books?id=7PkhAwAAQBAJ |year=2014|publisher=New World |isbn=978-1-60868-244-7 |pages=117–122 }}</ref> ದೇವರ ಗುಡಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾರಗಳಂದು ಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಮನೆಯವರಿಂದ ಹಣ್ಣುಕಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ಪೂಜೆಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ 'ಊರಾಡುವುದು' ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಜನೆ ಮೇಳದವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಜನೆಕಾರರು ಫಲಾಹಾರವಷ್ಟೆ ಮಾಡುವುದಿದೆ. ತಿಂಗಳು ಭಜನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ|ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರ ಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಕುಣಿಯುವುದೂ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಭಜನೆ ಕುಣಿತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|author=Alanna Kaivalya|title=Sacred Sound: Discovering the Myth and Meaning of Mantra and Kirtan|url=https://books.google.com/books?id=7PkhAwAAQBAJ |year=2014|publisher=New World|isbn=978-1-60868-244-7|pages=3–17, 34–35}}</ref><ref>Sara Brown (2012), ''Every Word Is a Song, Every Step Is a Dance'', PhD Thesis, Florida State University (Advisor: Michael Bakan), pages 25-26, 87-88, 277</ref><ref name=lavezzoli371/><ref>{{cite book|author=Malory Nye |title=A Place for Our Gods: The Construction of an Edinburgh Hindu Temple Community|url=https://books.google.com/books?id=QF5cAgAAQBAJ&pg=PA113 |year=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-136-78504-7 |pages=113 }}</ref> ==ಭಜನೆಯ ಕುಣಿತ== ಭಜನೆಯ ಕುಣಿತ ಸರಳವಾದದ್ದು, ಕುಣಿಯುವವರು ಕೈತಾಳಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯ ಭಜನೆಯ ತಾಳ ಲಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಎಡಗಾಲು ಮತ್ತೆ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಳವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಒಂದು ವಿಧ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮೇಳದವರೆಲ್ಲರೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ತಾಳ ಹಾಕಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಾಳ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾರುವಾಗ, ತಿರುಗಿ ಅಂದರೆ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಾಳ ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆ, ಹೀಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಭಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳಗಿನವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರೆಂಬ ಭೇಧವಿಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ಕಲೆತು ಭಜನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಇಂತಹ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಮರಣ|ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೈನೆರೆದಾಗ, ಗುರುಗಳ ಪುಣ್ಯ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಉರುಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಜನೆ ನಡೆಯುವುದಿದೆ. ==ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ''ಸ್ತವನ್'' [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]] ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಸ್ತವನದ ವಿಷಯವು ಜಿನ, ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Peter J. Claus|author2=Sarah Diamond|author3=Margaret Ann Mills|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=ienxrTPHzzwC&pg=PA302 |year=2003|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-93919-5 |pages=302 }}</ref> ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಯಾವುದೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಕ್ತಿ ಹಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ತವನ್, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಸ್ತವನ್ ಅನ್ನು ಜೈನ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಜನೆಯು [[ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರಿಂದ ಆಚರಿಸ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬಗಳು|ಜೈನ ಧರ್ಮದೊಳಗಿನ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ]] ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref name="Kelting2001p28">{{cite book|author=M. Whitney Kelting|title=Singing to the Jinas: Jain Laywomen, Mandal Singing, and the Negotiations of Jain Devotion|url=https://books.google.com/books?id=elcn1IEJ3CEC |year=2001|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-803211-3|pages=28–29, 84}}</ref> ==ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ಹಲವಾರು ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬೌದ್ಧ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪಠಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೌದ್ಧ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಬೌದ್ಧ ಭಜನೆ ಗಾಯನದ ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. [[:en:Newar Buddhism|ನೆವಾರಿ ಬೌದ್ಧ]] [[:en:Gunla Bajan|ಗುನ್ಲಾ ಬಜನ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂಗಾಳಿ ಬರುವಾ ಬೌದ್ಧರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಬುದ್ಧ-ಸಂಕೀರ್ತನ್ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧ ಕೀರ್ತನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧ ಭಜನೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ, ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [[:en:Buddhism in Sri Lanka|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |author=Sukomal Chaudhuri |url=https://books.google.com/books?id=NVoEAAAAYAAJ |title=Contemporary Buddhism in Bangladesh |publisher=Atisha Memorial |year=1982 |pages=81}}</ref><ref>Chatterjee, Aparna (2022). ''The Barua Buddhists: Lineage and Cultural Interface,'' pp. 91-92. Shhalaj Publishing House.</ref> ==ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ== ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಒಂದು ನಿರಾಕಾರ ದೇವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಜನೆಗಳು ಈ ಆರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|author1=J. Gordon Melton |author2=Martin Baumann |title=Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, 2nd Edition|url=https://books.google.com/books?id=v2yiyLLOj88C |year=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-204-3 |pages=1397 }}</ref> ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಮುದಾಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು [[:en:Sikh music|ಶಾಬಾದ್ ಕೀರ್ತನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author1=Kristen Haar|author2=Sewa Singh Kalsi|title=Sikhism|url=https://books.google.com/books?id=YOI1nB_zTyAC |year=2009|publisher=Infobase |isbn=978-1-4381-0647-2 |pages=60–61}}</ref> ಶಾಬಾದ್ ಕೀರ್ತನವನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಗ್ರಂಥದ ಬಾನಿ ('ಪದ' ಅಥವಾ 'ಸ್ತೋತ್ರಗಳು')ಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಗ ಮತ್ತು ತಾಳಕ್ಕೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಸಂಹಾರ== ಆರಾಧನಾ ಕಲೆಯಾದ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲಿನ ಭಕ್ತಿಪಂಥದ ಪರಂಪರೆಯೇ ಭಜನೆಗೆ ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿದೆ, ಅಷ್ಟಲ್ಲದೆ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೇತಾರರೂ ಇದೇ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಜನೆಯನ್ನು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ, ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕಡಗೋಳ ಮಡಿವಾಳಪ್ಪ, ಅದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮಾಪುರದ ಬಕ್ಕಪ್ಪ, ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ, ಕಲಬುರ್ಗಿಯ ಕೂಡಲೂರು ಬಸವಲಿಂಗ ಶರಣ, ಬಿಜಾಪುರದ ಸಾರವಾಡದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಯ್ಯ ಇವರೆಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಿರಿದಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದವರು, ಉಳಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ವೃತ್ತಿಗಾಯಕರೇ ಭಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಚಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪರಂಪರೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== #ಸಂಪಾದಕ: ಹಿ.ಚಿ. ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೬೬. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.allbhajans.com Sanskrit Glossary - Bhajan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426182423/http://www.allbhajans.com/ |date=2011-04-26 }} * [http://cokemp3.org/s/Bhajans%20by%20Meera%20Bai Swargarohan : Largest collection of Bhajans by Meera Bai, Narsinh Mehta, Kabir, Ganga Sati with MP3 audio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219100542/http://cokemp3.org/s/Bhajans%20by%20Meera%20Bai |date=2013-12-19 }} * [http://ramkabirbhajans.org/articles/bhajan-way-of-worship Bhajans : One Way of Worship] * [http://www.sampradayabhajan.blogspot.com Sampradaya Bhajan] *[http://www.sanedo.com/2010/08/28/bhajan-devotional-and-philosophical-songs/ Bhajan – devotional and philosophical songs!] *[http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/10/28/stories/2005102801220200.htm stories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105092048/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/10/28/stories/2005102801220200.htm |date=2010-01-05 }} *[http://heritagetown.org/smusician.html The Mummurthis – The Trinity of Bajans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130714043723/http://www.heritagetown.org/smusician.html |date=2013-07-14 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ]] 6thax7hwliedsil48kyzoe5h3aehng5 0 29054 1430645 1368516 2026-09-29T09:45:30Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430645 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್''' ಎಂಬುದು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಟಗಾರರು ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವ (ಕೆಣಕುವ)ಅಥವಾ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಬಯಸುವ, ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಚಿತ್ತವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು , ಈ ಮೂಲಕ ಆತ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಬೌಲರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಫೀಲ್ಡರ್ ಗಳಿಂದ ಕೆಳುವಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ''ಪ್ರತಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ'' ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವಮಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳುವಂತೆ ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡರ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಳಪೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲಾಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪರಿಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/7244667.stm BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್: ''ಇಂಡಿಯಾ ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ರೋಸೆಸ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಬ್ಯಾನ್'' . ][http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/7244667.stm 2008 ರ ನವೆಂಬರ್‌ 2 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.]</ref> ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಲೆಡ್ಜ್ ಅದರ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವೈಯಕ್ತಿ ನಿಂದನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿದಂನೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ತಭಂಗ ಮಾಡಲು ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ ಸ್ಟೀವ್ ವಾ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು 'ಮಾನಸಿಕ ವಿಯೋಜನೆ'ಯಂತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ== ಇಯಾನ್ ಚಾಪೆಲ್ ರ ಪ್ರಕಾರ "ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್" ಪದದ ಬಳಕೆ ಅಡಿಲೇಡ್ ಒವಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯೬೩-೧೯೬೪ ರ ಅಥವಾ ೧೯೬೪-೧೯೬೫ ರ ಶೆಫೆಲ್ಡ್ ಶೀಲ್ಡ್ ನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಮಹಿಳೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೀಲ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ಒಬ್ಬ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ, ಒಂದು ಘಟನೆಗೆ "ಸ್ಲೆಡ್ಜ್ ಹ್ಯಾಮರ್" ನಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದನು ಎಂದು ಚಾಲೆಪ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಅಶ್ಲೀಲ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಮಾನಗಳನ್ನು "ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್" ಎಂಡು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>ಗ್ರಾಮ್ ಸೀಲ್, ''ದಿ ಲಿಂಗೊ: ಲಿಸನಿಂಗ್ ಟು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್'' (ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 1999, ISBN 086840-680-5): ಪುಟ 141.</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಷ್ಟೆ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಆಟಗಾರರ ನಡುವೆ ಈ ರೀತಿಯ ತಮಾಷೆ ಗೇಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. BBCಯ ಪ್ಯಾಟ್ ಮುರ್ಫಿ ಯವರ ಪ್ರಕಾರ : “ ಇದು ಅರವತ್ತರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಮ್ ಕೊರ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗ… ಈ ಹುಡುಗನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡದ ಆಟಗಾರ[ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಳು]ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಳು. ಆ ಆಟಗಾರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ [ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ತಂಡ] ಮಾಡಲು ಬಂದಾಗ ಈತ ವೆನ್ ಅ ಮ್ಯಾನ್ ಲವ್ಸ್ ಅ ವುಮೆನ್ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ಪರ್ಸಿ ಸ್ಲೆಡ್ಜ್ ರವರ ಹಳೆಯ ಹಾಡಾಗಿದೆ.”<ref>http://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/b00lmytk/Yes_its_the_Ashes_11_07_2009 BBC ರೇಡಿಯೋ 5ಲೈವ್, ‘ಎಸ್ ಇಟ್ ಈಸ್ ಆಶಸ್’, 2009-07-11</ref> ಕೆಲವು ಯೆಹೂದಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು ಅವರ ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದಿ-ವಿರೋಧಿ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೂಲಿಯನ್ ವೈನರ್ ಮತ್ತು ಬೆವ್ ಲೈನ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಕರು.<ref>{{Cite web |url=http://website.thejc.com/home.aspx?AId=60817&ATypeId=1&search=true2&srchstr=rugby&srchtxt=0&srchhead=1&srchauthor=0&srchsandp=0&scsrch=0 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005064509/http://website.thejc.com/home.aspx?AId=60817&ATypeId=1&search=true2&srchstr=rugby&srchtxt=0&srchhead=1&srchauthor=0&srchsandp=0&scsrch=0 |url-status=deviated |archivedate=2011-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005064509/http://website.thejc.com/home.aspx?AId=60817&ATypeId=1&search=true2&srchstr=rugby&srchtxt=0&srchhead=1&srchauthor=0&srchsandp=0&scsrch=0 }}</ref> ==WG ಗ್ರೇಸ್== ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಆಗಿದ್ದಂತಹ ಮಾಜಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ವಿಲಿಯಂ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಗ್ರೇಸ್, ಅವರ ಹಾಸ್ಯಮಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ ನುಡಿಗೆ ಕುಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಲೀನ್ ಬೌಲ್ಡ್ ಆದಂತಹ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇಲ್ ಅನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಇರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಗಾಳಿಯು ಇಂದು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ, ಅಂಪೈರ್". ಇದಕ್ಕೆ ಅಂಪೈರ್ ಹೀಗೆಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಹೌದು, ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನಿನ್ನ ಟೋಪಿಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಕೊಡು".<ref name="smh.com.au">{{cite news| url=http://www.smh.com.au/news/Cricket/Ah-the-art-of-sledging-for-fun-not-malice/2005/06/11/1118347633257.html | work=The Sydney Morning Herald | title=Ah, the art of sledging for fun, not malice | date=2005-06-12}}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೆಗ್ ಬಿಫೋರ್ ವಿಕೆಟ್ ಔಟ್ ಆದಾಗ, ಹೊರನಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಹಾಗು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಅವರು ನಾನು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಹೋರತು ನೀನು ಬೌಲ್ ಮಾಡುವುದನಲ್ಲ". ಗ್ರೇಸ್ ರನ್ನು ಕುರಿತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ರೈಟ್ ರವರು ಮಾಡಿರುವ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರೇಸ್ ರನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಕೂಡ ಅಂಪೈರ್ ಔಟ್ ಕೊಡದಿದ್ದಾಗ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ಗ್ರೇಸ್ ರ ಎರಡು ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದರು. ಆಗ ಗ್ರೇಸ್ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಹೊರಟಾಗ, ಕಾಟ್ ರೈಟ್ ಕೆಳಕಂಡ ಮಾತುಗಳನ್ನೇಳಿ ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟರು: "ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಡಾಕ್ಟರ್? ಒಂದು ಸ್ಟಂಪ್ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿದೆ."<ref name="smh.com.au" /> ==ವಿವಿಯನ್‌ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್‌== ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ [[ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್]], ಅವರನ್ನು ಕೆಣಕುವ ಧೈರ್ಯಮಾಡಿದ ಬೌಲರ್ ಗಳನ್ನು ಸುಸ್ತುಬೀಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಅವರ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಆಡದಂತೆ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಗ್ಲ್ಯಾಮೊರ್ಗನ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಕೌಂಟಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಾಲ್ ಗಳಿಂದ ಜೌಟ್ ಆಗದೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಆಡಿದ ನಂತರ ಗ್ರೆಗ್ ಥಾಮಸ್ ಅವರನ್ನು ಕೆಣಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ರಿಚರ್ಡ್ ಗೆ ಹೀಗೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು: "ಇದು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ, ದುಂಡಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಐದು ಔನ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಾಗಿದೆ, ನೀನು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದರೆ." ಇದಕ್ಕೆ ರಿಚರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದ ಹೊರಗೆ ಅಲ್ಲೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಬೌಲರ್ ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಹೀಗೆಂದಿದ್ದಾರೆ: ಗ್ರೆಗ್, ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು, ಹೋಗು ಈಗ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕು."<ref>http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/funny_old_game/3068365.stm ಲೆಟೈರ್ ಎಕ್ಸಂಪಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ - BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್</ref> ==ಮರ್ವ್ ಹ್ಯೂಸ್== ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಂತಿಮ ಮಟ್ಟದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನೆಂದರೆ ಮಾಜಿ ವೇಗದ ಬೌಲರ್ ಮರ್ವ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬೆದರಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಾಟೂಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಟುವಾದ ನಿಂದನೆಯ ಬೆರಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ನಿಂದ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವ ವರೆಗು ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಹ್ಯೂಸ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಲೈಡ್ಜ್ ಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಜಾವೆದ್ ಮಿಯಾಂದಾದ್ ರ ವಿರುದ್ಧ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಹ್ಯೂಸ್ ರನ್ನು ಕುರಿತು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ "ದಡುತಿ ದೇಹದ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ "ನಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಣಭಾರದ ಬೌಲರ್ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಕೆಣಕಿದ್ದರು. ಹ್ಯೂಸ್ ಅದರ ನಂತರದ ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಎಸೆದು ಮಿಯಾಂದಾದ್ ರವರನ್ನು ಬೌಲ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ಅವರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರೆಡೆಗೆ ಓಡುವಾಗ "ಟಿಕೆಟ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್!" ಎಂದು ಚೀರುತ್ತ ಓಡಿದರು. ==ಹರ್ಭಜನ್ – ಸೈಮಂಡ್ಸ್ ರ ಘಟನೆ (2007 - 2008)== 2007-08 ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೂರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಆಂಡ್ರೀವ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್ ರವರನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಜನಾಂಗೀಯ ನಿಂದನೆಯಿಂದಾಗಿ ದೂಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref name="Cricketcircle.com">{{cite web |url=http://india-australia.cricket.deepthi.com/harbhajan-singh-andrew-symonds-racism-hearing.php |title=Harbhajan Singh - Andrew Symonds racism hearing |accessdate=2008-11-02 |work=Cricketcircle.com |archive-date=2011-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709005834/http://india-australia.cricket.deepthi.com/harbhajan-singh-andrew-symonds-racism-hearing.php |url-status=dead }}</ref> ಆಪಾದನೆಯು ಸಾಬೀತಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹರ್ಭಜನ್ನರ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="Timesonline">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/cricket/article3268647.ece |title=Harbhajan Singh cleared of making racist comments to Andrew Symonds |accessdate=2008-11-02 |work=Timesoline |location=London |first1=Frank |last1=Praverman |date=2008-01-29 |archive-date=2008-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080727003714/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/cricket/article3268647.ece |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ೨.೮ ಮಟ್ಟದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು (ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಮಟ್ಟದ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವಲ್ಲ) ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಹಾಗು ಅವರ ಪಂದ್ಯಗಳ ಶುಲ್ಕದ ೫೦ ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅಪೀಲುಗಳ ಕಮಿಷನರ್ ಹರ್ಭಜನ್ನರ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನಂತರ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು, ಮೊದಲೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡದಂತೆ ನಿಷೇದ ಹೇರುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://content-ind.cricinfo.com/ausvind/content/story/333986.html |title=ಕ್ರಿಸಿನ್ಫೊ -ಹರ್ಭಜನ್ ರೇಸಿಸಮ್ ಚಾರ್ಜ್ ನಾಟ್ ಪ್ರೂವನ್ - ಹ್ಯಾನ್ ಸೆನ್ |access-date=2011-04-19 |archive-date=2008-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229221436/http://content-ind.cricinfo.com/ausvind/content/story/333986.html |url-status=dead }}</ref> ಹರ್ಭಜನ್ ರವರು ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರ ಮಧ್ಯೆ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಸೈಮಂಡ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://icc-cricket.yahoo.com/media-release/2008/january/media-release20080130-59.html |title=ICC ರಿಲೀಸ್. |access-date=2021-07-20 |archive-date=2008-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827155728/http://icc-cricket.yahoo.com/media-release/2008/january/media-release20080130-59.html |url-status=dead }}</ref> ==ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳು== ಮೌಖಿಕ ನಿಂದನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಚಿತ್ತಭಂಗ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲು ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ "ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್" ''ಪರ್ ಸೆ'' ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮೌಖಿಕ ನಿಂದನೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌|ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]] ಇದನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಷ್ ಟಾಕ್ ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚರ್ಪಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last=Silverman|first=Jason|date=Sep/Oct 1999|title=The Art of Trash Talk|journal=[[Psychology Today]]|url=http://www.psychologytoday.com/articles/pto-19990901-000001.html}}</ref> ಇದು ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವು ಹೌದು. ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡಲು ನಿಂತಾಗ ಮತ್ತು ಅವರವರೆ ಹೊಡೆದಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮೌಖಿಕ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಜನ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಹಮದ್ ಅಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಅರಚುತ್ತ ಹೊಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ "ನನ್ನ ಹೆಸರೇನು?" ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದರು ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಷಿಯಸ್ ಕ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದಂತೆ ಅರಚುತಿದ್ದರು. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== * ವಾಲ್ಫ್ ಟಿಕೆಟ್ * ದಿ ಡಜನ್ಸ್ * ಫೈಟಿಂಗ್ ವರ್ಡ್ಸ್ * ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಟಾಕ್ * ಟ್ರ್ಯಾಷ್ ಟಾಕ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌ == {{reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== * [http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/funny_old_game/3068365.stm ಲೈಟರ್ ಎಕ್ಸಾಂಪಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ - BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್] * [http://www.theage.com.au/articles/2004/08/06/1091732055253.html?from=storylhs&amp;oneclick=true ದಿ ಏಜ್ -ವಾರ್ನ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜ್] * [http://www.theage.com.au/articles/2004/01/04/1073151212472.html?from=storyrhs&amp;oneclick=true ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಪಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಥಮ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಡೇಸ್ -ದಿ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ಏಜ್] * [http://www.cricket.mailliw.com/tag/sledging ದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ಸ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜಿಂಗ್ ಪೇಜ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124074711/http://www.cricket.mailliw.com/tag/sledging/ |date=2010-11-24 }} * [http://nz.sports.yahoo.com/galleries/g/8455299/greatest-cricket-sledges/8455279/ ಗ್ರೆಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಲೆಡ್ಜಸ್ ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] b246tzkc8roac0y8e45me85enamrz78 0 34639 1430649 1375314 2026-09-29T11:06:34Z Halepaika 102035 '''ಹಳೆಪೈಕ ಬೊಮ್ಮರಸ''' ಇವರು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಹಳೆಪೈಕ]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು, ಇದು [[ಈಡಿಗ]] ಸಮುದಾಯದ ಉಪಪಂಗಡವಾಗಿದೆ. == ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಹಳೆಪೈಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು 'ಹಳೆ' + 'ಪೈಕ' (ಹಳೆಯ ಸೈನಿಕ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲದೇವತೆ [[ಎಲ್ಲಮ್ಮ]]. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಎಡ್ಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ''Castes and Tribes of Southern India (1909)'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 1430649 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ko Phi Phi Island.jpg|thumb|ದ್ವೀಪ]] ಫಿ ಫಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಫುಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಇದ್ದು, ಒಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ಜನವಸತಿ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ದ್ವೀಪವನ್ನೂ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಸಂದರ್ಶಿಸುವರು. ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ತುಂಬ ರಮಣೀಯವಾಗಿದ್ದು, 'ದಿ ಬೀಚ್' ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಬರವು ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ [[ತ್ಸುನಾಮಿ]]ಯಿಂದಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.ಮೊದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಂದರೆ ೧೯೪೦ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ ಮೀನುಗಾರರು ಇದ್ದರು,ನಂತರ ಈ ದ್ವೀಪವು ತೆಂಗಿನ ತೋಟ ಆಯಿತು.ಫಿ ಫಿ ಡಾನ್ ಥಾಯ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 80% ಮುಸ್ಲಿಂರೇ ಇದ್ದರು.ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ದಿಂದ ೩೦೦೦ ಮಂದಿ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. '''ಹಳೆಪೈಕ ಬೊಮ್ಮರಸ''' ಇವರು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಹಳೆಪೈಕ]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು, ಇದು [[ಈಡಿಗ]] ಸಮುದಾಯದ ಉಪಪಂಗಡವಾಗಿದೆ.<ref name=":1">Thurston, Edgar (1909). Castes and Tribes of Southern India. Volume III. Government Press, Madras.</ref> == ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಹಳೆಪೈಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು 'ಹಳೆ' + 'ಪೈಕ' (ಹಳೆಯ ಸೈನಿಕ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲದೇವತೆ [[ಎಲ್ಲಮ್ಮ]].<ref name=":1" /> == ಇತಿಹಾಸ == ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಎಡ್ಗರ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ''Castes and Tribes of Southern India (1909)'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಹಳೆಪೈಕರಿಗೆ ಜಹಗೀರಾಗಿ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು."<ref name=":1" /> ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೊಮ್ಮರಸ ಅವರು ಮೊದಲು ಹಳೆ ಪೈಕ ಆಗಿ ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ, ತಮ್ಮ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು.<ref name=":1" /> ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಜಯಗಳ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಇವರಿಗೆ 1,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿ, 200 ಹಳ್ಳಿಗಳು, 1,000 ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು 1000 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಜಹಗೀರಾಗಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.<ref name=":1" /> == ಶೌರ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ == ಜನಪದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೊಮ್ಮರಸ ಅವರು 1,400 ಭಾರವಾದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ಅವರ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅವರಿಗೆ 100 ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name=":1" /> == ಮಹತ್ವ == ಹಳೆಪೈಕ, [[ಬಿಲ್ಲವ]] ಮತ್ತು ಈಡಿಗ ಸಮುದಾಯದವರು ಕೇವಲ ಹೆಂಡ ಇಳಿಸುವವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸೈನಿಕರು, ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೊಮ್ಮರಸ ಅವರ ಕಥೆಯು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref name=":1" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references><ref name=":1" /></references> ==ಚಿತ್ರಗಳು== <gallery> Image:Lagoon in Phi-Phi islands.jpg|ಒಳಸರೋವರವನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವ ಗುಹೆ. Image:Phi Phi Island Long Boats by Don Ramey Logan.jpg | ಫಿ ಫಿ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿನ ಉದ್ದ ದೋಣಿಗಳು. File:Gypsies.jpg|ಜಿಪ್ಸಿ ದೋಣಿಗಳು File:Longtailboat.JPG|ಇನ್ನೊಂದು ದೋಣಿ </gallery> [[ಚಿತ್ರ:Phi Phi Island Tour (4296479989).jpg|thumb|ದ್ವೀಪದ ಪ್ರವಾಸ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದ್ವೀಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] cya5n3c96s7r4o6m8li3rp8ceq49bs5 0 39719 1430596 1339576 2026-09-28T12:42:51Z Redaktor GLAM 90508 Higher resolution version of image 1430596 wikitext text/x-wiki [[File:Wildweibchen mit Einhorn.jpg|thumb|left|upright|''Wild woman with unicorn,'' c. 1500–1510 ([[Basel Historical Museum]])]] [[ಚಿತ್ರ:Oftheunicorn.jpg|thumb]] [[File:Indus civilisation seal unicorn at Indian Museum, Kolkata.jpg|thumb|Unicorn seal of Indus Valley, [[Indian Museum]]]] [[File:Riding goats Abbatiale Mozac 2007 06 30 n2.jpg|thumb|Youths riding goats (a [[Dionysus|Dionysiac motif]] in antiquity) on 12th-century capitals from the [[Mozac Abbey|abbey of Mozac]] in the [[Auvergne (region)|Auvergne]]. The goats are indistinguishable from unicorns.]] [[File:Silesia Annunciation with the Unicorn Polyptych 02.jpg|thumb|Virgin Mary holding the unicorn (c. 1480), detail of the Annunciation with the Unicorn Polyptych, [[National Museum, Warsaw|National Museum]], [[Warsaw]]]] '''ಏಕಶೃಂಗಿ'''ಯು ಅದರ ಹಣೆಯಿಂದ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಮೊನಚಾದ, ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಕೊಂಬು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಆಡಿನ ಗಡ್ಡ ಹಾಗು ಸೀಳಿದ ಗೊರಸುಗಳಿರುವ [[ಬಿಳಿ ಕುದುರೆ]]ಯನ್ನು ಹೋಲುವ [[ಐರೋಪ್ಯ ಜಾನಪದ]]ದ ಒಂದು [[ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಾಣಿ]]. ==ಇತಿವೃತ್ತ== *[[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‍ರಿಂದ]] ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತವಾದ ಅದು [[ಮಧ್ಯಯುಗ]] ಮತ್ತು [[ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಾಣಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅತಿ ವನ್ಯ [[ಕಾಡು]] ಪ್ರಾಣಿ, ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗು ಸೊಬಗಿನ ಸಂಕೇತ, ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದ್ದೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೊಂಬಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲರ್ಹ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. *ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಾಣಿ (ಯೂನಿಕಾರ್ನ್). ಕುದುರೆಯಂತಹ ತಲೆ, ಜಿಂಕೆಯ ಕಾಲು, ಸಿಂಹದ ಬಾಲ, ಹೋತದ ಗಡ್ಡ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ತಲೆ ಮತ್ತು ದೇಹ ಕುದುರೆಯಂತಿದ್ದು ಹಿಂಗಾಲುಗಳ ಜಿಂಕೆಯ ಕಾಲಿನಂತಿವೆ. ಬಾಲ ಸಿಂಹದ ಬಾಲದಂತೆ. ಕುದುರೆಯ ಬಾಲದಂತೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೋತನಂತೆ ಗಡ್ಡವಿದೆ. ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಚಿಕೊಂಡು ನೇರಚಾಚಿರುವ ಒಂದು ಕೊಂಬಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಶೌಚಗುಣದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿತ್ತು. ಶುದ್ದ ಕನ್ಯೆಗಲ್ಲದೆ ಬೇರಾರಿಗೂ ವಶವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ==ಪುರಾತನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ== *[[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಿಳಿಕತ್ತೆಗಳಿಗೆ ಏಕಶೃಂಗವಿತ್ತೆಂದು [[ಟೆಸಿಯಸ್]] ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಕೊಂಬಿನಿಂದಾದ ಪಾನಪಾತ್ರೆ ವಿಷಾಪಹಾರಿಯೆಂದು ಅವನ ಹೇಳಿಕೆ. ಏಕಶೃಂಗಿಗಳಾದ ಓರಿಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕತ್ತೆಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಪ್ರಸ್ತಾಪಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ಲಿನಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ]] ಇಂಥದೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಏಕಶೃಂಗಿಯ ವಿಷಪರಿಹಾರಕ ಗುಣದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದ [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದವರು ತಮ್ಮ ಪಾನಪಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. *ಈ ಪರಿಪಾಟಿ ಎರಡನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‍ನ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಭೋಜನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸಿನವರು]] 1789ರ ವರೆಗೂ ಏಕಶೃಂಗಿಯ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ]] ರಾಜ[[ಲಾಂಛನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಶೃಂಗಿಯ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ==ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ== *[[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದ ಒಂದು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಏಕಶೃಂಗಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭೂತದ ಕೈ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಸಸ್ಯದ ಕಾಯಿ ಬಾಗಿರುವ ಕೊಂಬಿನಂತಿದ್ದು ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೇತುಬಿದ್ದಿರುತ್ತದೆ. ನರ್ವ್ಹಾಲ್ ಎಂಬ [[ತಿಮಿಂಗಿಲ]] ಒಂದಕ್ಕೆ ಮೂತಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಈಟಿಯಂಥ ಮೂಳೆಯೊಂದಿದೆ. *ಇದು ಶೀತವಲಯದ [[ಸಮುದ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶರೀರ 7 ಮೀ ಉದ್ದ. ಮೂತಿಯಲ್ಲಿನ ಶೃಂಗ 3 ಮೀಗಳವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ಈ ತಿಮಿಂಗಿಲದ ಮೂಳೆಗಳೇ ಏಕಶೃಂಗಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರ ಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== Unicorns as heraldic charges: <gallery perrow="5"> File:Zapolyia siedmiogrodzki2.png|<center>Arms of [[John Sigismund Zápolya|John, King of Hungary]] (16th century) File:Kruedener CoA (137647263).jpg|<center>Arms of the Kruedener family File:Blason ville fr SaintLo (Manche).svg|<center>Arms of [[Saint-Lô]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] File:Líšnice.svg|Arms of [[Líšnice (Ústí nad Orlicí District)|Líšnice]], [[Czech Republic]] File:CHE Ramosch COA.svg|<center>Arms of [[Ramosch]], [[Switzerland]] File:DEU Schwäbisch Gmünd COA.svg|<center>Arms of [[Schwäbisch Gmünd]], [[ಜರ್ಮನಿ]] File:DEU Giengen an der Brenz COA.svg|<center>Arms of [[Giengen]], [[ಜರ್ಮನಿ]] File:HUN Eger COA.jpg|<center>Arms of [[Eger]], [[Hungary]] </gallery> Unicorns as supporters: <gallery perrow="5"> File:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|Royal arms of [[Queen Elizabeth II]], as used in England File:Coat of arms of the United Kingdom in Scotland.svg|Royal arms of Queen Elizabeth II as used in Scotland File:Coat of arms of Nova Scotia.svg|[[Coat of arms of Nova Scotia]] File:Hoorn wapen 2.svg|<center>[[Coat of arms of Hoorn|Arms]] of the Dutch city of [[Hoorn]] with a single unicorn as a supporter </gallery> {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಏಕಶೃಂಗಿ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪೌರಾಣಿಕ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು]] 34g40ho52f3fnln768e9ibi49qirl7f 828 43855 1430597 1400668 2026-09-28T13:47:19Z A826 72368 1430597 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText('text-align: center;') -- Add this line to center the image :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end local function renderImages() if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end local imagenums = getArgNums('image') for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args['caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args.imageclass, rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)] }) end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p ji25v85txrzktn4p6ikaslk1x7ivsf0 1430600 1430597 2026-09-28T16:04:22Z A826 72368 1430600 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end -- Centering CSS applied to every image-like cell (image, map, logo, emblem). -- `text-align: center` centers inline images; `margin-left/right: auto` on -- child block elements (figures, .thumb, display:block imgs) centers those. local function imageCellStyle(extraStyle) local centerStyle = table.concat({ 'text-align: center', 'display: block', 'margin-left: auto', 'margin-right: auto' }, '; ') if extraStyle and extraStyle ~= '' then return centerStyle .. '; ' .. extraStyle end return centerStyle end -- Child-content centering that survives block-level wrappers (thumb/figure). -- Injected as a small inline <style> once per page render. local function imageCenterStyleTag() local css = table.concat({ '.infobox-image, .infobox-map, .infobox-logo, .infobox-emblem { text-align: center; }', '.infobox-image > img, .infobox-image > figure, .infobox-image > .thumb, .infobox-image > .mw-halign-center,', '.infobox-map > img, .infobox-map > figure, .infobox-map > .thumb, .infobox-map > .mw-halign-center,', '.infobox-logo > img, .infobox-logo > figure, .infobox-logo > .thumb, .infobox-logo > .mw-halign-center,', '.infobox-emblem > img, .infobox-emblem > figure, .infobox-emblem > .thumb, .infobox-emblem > .mw-halign-center {', ' margin-left: auto; margin-right: auto; display: block;', '}' }, '\n') return mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', content = css } end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass(imageArgs.cellclass or 'infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageCellStyle(imageArgs.datastyle)) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end -- Prefixes whose cells should be centered. local imagePrefixes = { { prefix = 'image', cellclass = 'infobox-image' }, { prefix = 'map', cellclass = 'infobox-map' }, { prefix = 'logo', cellclass = 'infobox-logo' }, { prefix = 'emblem', cellclass = 'infobox-emblem' }, } local function renderImages() -- Legacy aliases: image -> image1, caption -> caption1 if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end -- Legacy aliases for map / logo / emblem (unsuffixed -> 1) for _, entry in ipairs(imagePrefixes) do local p = entry.prefix if p ~= 'image' and args[p] then args[p .. '1'] = args[p] end if p ~= 'image' and args[p .. 'caption'] then args[p .. 'caption1'] = args[p .. 'caption'] end end for _, entry in ipairs(imagePrefixes) do local p = entry.prefix local imagenums = getArgNums(p) for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args[p .. 'caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args[p .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args[p .. 'class'], rowclass = args[p .. 'rowclass' .. tostring(num)], cellclass = entry.cellclass, }) end end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. imageCenterStyleTag() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'map', depend = {'mapcaption', 'maprowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'logo', depend = {'logocaption', 'logorowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'emblem', depend = {'emblemcaption', 'emblemrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p s3qbz9as9r9kpmv00s7yqxlbexngzef 1430602 1430600 2026-09-28T16:11:48Z A826 72368 1430602 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass(imageArgs.cellclass or 'infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end -- Prefixes whose cells should be centered. local imagePrefixes = { { prefix = 'image', cellclass = 'infobox-image' }, { prefix = 'map', cellclass = 'infobox-map' }, { prefix = 'logo', cellclass = 'infobox-logo' }, { prefix = 'emblem', cellclass = 'infobox-emblem' }, } local function renderImages() -- Legacy aliases: image -> image1, caption -> caption1 if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end -- Legacy aliases for map / logo / emblem (unsuffixed -> 1) for _, entry in ipairs(imagePrefixes) do local p = entry.prefix if p ~= 'image' and args[p] then args[p .. '1'] = args[p] end if p ~= 'image' and args[p .. 'caption'] then args[p .. 'caption1'] = args[p .. 'caption'] end end for _, entry in ipairs(imagePrefixes) do local p = entry.prefix local imagenums = getArgNums(p) for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args[p .. 'caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args[p .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args[p .. 'class'], rowclass = args[p .. 'rowclass' .. tostring(num)], cellclass = entry.cellclass, }) end end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end -- Custom centering + label/data spacing styles (real CSS page). local centering_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/image-center.css' } } return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles, centering_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'map', depend = {'mapcaption', 'maprowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'logo', depend = {'logocaption', 'logorowclass'}} }, 10) preprocessArgs({ {prefix = 'emblem', depend = {'emblemcaption', 'emblemrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p 6qurw709r8ihzsx80srxj58j7vrxsfw 1430605 1430602 2026-09-28T16:18:21Z A826 72368 1430605 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end local function renderImages() if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end local imagenums = getArgNums('image') for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args['caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args.imageclass, rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)] }) end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p kueb5p6xeoq6x7bxu2zyyl7pmxgesrs 0 64505 1430598 1345594 2026-09-28T14:31:55Z Magnefl 14757 foto 1430598 wikitext text/x-wiki {{Incomplete}} [[File:Right side up (752925117).jpg|thumb|ಗೋಲಿಹೇನು]] ಕ್ರಸ್ಟೇಸಿಯ ವರ್ಗದ ಐಸಾಪೊಡ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ನೆಲವಾಸಿ [[ಪ್ರಾಣಿ]]. ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಗುಂಡಗೆ ಗೋಲಿಯಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಆರ್ಮಡಿಲಿಡಿಯಂ ವಲ್ಗೇರ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವುಡ್ ಲೌಸ್, ಪಿಲ್ಬಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇದೇ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಏಸೆಲಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್, ಪಾರ್ಸೆಲಿಯೋ ಸ್ಕೇಬರ್, ಲಿಮ್ನೋರಿಯ ಲಿಗ್ನೋರಂ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೂ ಗೋಲಿಹೇನು ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಇದೆ. ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುವ ದೇಹ, ಮೋಟಾದ ಉದರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಆಂಟೆನೀಗಳು-ಇವು ಗೋಲಿಹೇನಿನ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೇವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಲುಪಾತಿ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತುಂಬ ಎಳೆಯ ಸಸಿಗಳ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಿಡುಗಾಗುವುದುಂಟು. 5 ಭಾಗ ಸಕ್ಕರೆ 1 ಭಾಗ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಇರುವ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಥವಾ ಶೇ. 2 ಕ್ಲೋರ್ಡೇನ್ ಪುಡಿಯನ್ನು ದೂಳಿಸುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಪ್ಯಾರಥಿಯಾನನ್ನು ಒಂದು ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರಿಗೆ ಒಂದು ಟೀ ಚಮಚದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಗೋಲಿಹೇನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. <gallery> Armadillidium vulgare-k.jpg Armadillidium vulgare-s.jpg Armadillidium vulgare-f.jpg </gallery> {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] bniz3nx4mtcoxqr9asv6thhgr0izc8f 0 88989 1430648 1427114 2026-09-29T10:44:29Z Kavitha G. Kana 30404 1430648 wikitext text/x-wiki '''ಸಿರಿ''' [[ತುಳುನಾಡು|ತುಳುನಾಡಿನ]] ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆರಾಧನೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿರುವಂತಹ [[ಭೂತಾರಾಧನೆ]], [[ನಾಗಾರಾಧನೆ]] ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/27754366.cms | title=ಜನಪದ ಸಿರಿಯ ಆವರಣ.. ಮೂಲ ಸೊಬಗಿನ ಅನಾವರಣ }}</ref> ಈ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. [[File:Abbaga Daraka Rietberg Museum.jpg|thumb|ಸಿರಿನ ಉರು]] ==ಸಿರಿ== ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜ ಬಿರ್ಮು ಅಳ್ವರಿಗೆ ಹಿಂಗಾರದ ಎಸಳಿನಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಸಿರಿ. ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜ ಬಿರ್ಮು ಆಳ್ವರು ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಉಂಟು, ಬೇಕಾದ ದಾನಧರ್ಮ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನನ್ನ ನಂತರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಸಂತಾನ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋಯಿತಲ್ಲ ಎಂದು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಜ್ಜ ಧರ್ಮದ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿ [[ಕರ್ಮ|ಕರ್ಮದ]] ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದು, ಹೋಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೇಲೆ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅವರು ಬಡಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಾಣಿಯ ವೇಷ ತಾಳಿ ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅರಮನೆಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕೆಲಸದವಳಾದ ದಾರು ಹೋಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಮಾಣಿ, "ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಭಿಕ್ಷೆ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ ಬರಬೇಕು, ಅವರು ತನ್ನ ಸುಖ-ಕಷ್ಟ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು ನನಗೆ ಅವರೇ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಕು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅಜ್ಜ ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಬಂದು ಮಾಣಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಾಣಿಯು ಏನು ಅಜ್ಜ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ತನಗೆ ಸಂತಾನ ಇಲ್ಲವೆಂಬುವ ಸತ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಮಾಣಿಯು ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಆಲಡೆ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕೆಳುತ್ತಾರೆ, ಅಜ್ಜ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಾಣಿಯು ನಿನ್ನ ಆಲಡೆ ಲಂಕೆ ಲೋಕ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ಸರಿ ಇಲ್ಲ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಅಜ್ಜ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲಂಕೆಲೋಕ ನಾಡಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭೂತಗಳ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸರಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರದ ಎಸಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸತ್ಯದ ಸಿರಿ.<ref name=Upadhyaya>{{cite book|last=U. Padmanabha Upadhyaya|title=Folk epics of Tulunad|year=1985|publisher=Regional Resources Centre for Folk Performing Arts|pages=26|url=https://books.google.com/books?id=xnoOAAAAYAAJ}}</ref> ==ಸಿರಿಯ ಪಲ್ಲ== ಅಂಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಮುಕಲ್ಲೆರ್ ರವರು ಸಿರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ಆಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಗದ್ದೆಗೆ ಸಿರಿ ಪಲ್ಲವೆಂದು ಹೆಸರು.<ref name=daiji>{{cite news|title=Udupi: 'Siri Jatre' Begins Across Coastal District|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=57947|accessdate=9 December 2011|newspaper=Daijiworld Media Network|date=19 March 2009}}</ref> ಸಿರಿ ಕೊಡ್ಸರ ಅಳ್ವರನ್ನು ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಆಗಿ ಕೊಟ್ರಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರ ಅವಳು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಂಗಿಯಾದ ಸಾಮು ಆಳ್ವೆದಿಯನ್ನು ಅಂಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಗೆ ಬಾಮುಕೆಲ್ಲೆರ್ ಅವರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಕಾಡು ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಅಲಿಕುಂಜ ಪಿಲಿಕುಂಜ ಎಂಬುವಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರೇನು ಎಂದು ಸಿರಿ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮು ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಕೂಡಲೆ ಹೆರಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಗಬ್ಬ ಇರುವ ದನ ಕರು ಹಾಕುತ್ತದೆ ಇದು ಅಷ್ಟು ಕಾರಣಿಕವಾದ ಜಾಗ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಿರಿ ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆರಿಗೆಯ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಹೆರದೆ ಇರುತ್ತಾಳೆಯೇ?, ನೀನೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು ಹೇಳು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.ಹಾಗೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಸಾಮು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗೆ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿ ಇಬ್ಬರು ಅಂಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಬಾಮುಕಲ್ಲೆರವರು ಸಿರಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಸಿರೀ, ನಿನಗೆ ಕೊಡಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ಇಲ್ಲ. ಈ ಎರಡು ಕಳಸ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಗದ್ದೆಗೆ ಸಿರಿಯ ಪಲ್ಲ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇಂದಿಗೂ ಅಂಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬರುವಾಗ ಸಿರಿ ಆ ಕಾರಣಿಕ ಜಾಗದ ಹೆಸರು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಅಲಿಕುಂಜ ಪಿಲಿಕುಂಜ ಎಂದು ಸಾಮು ಹೇಳುವಾಗ ಸಿರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೊವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಜಾಗ ಈಗ ಸೊನ್ನೆ ಗುರಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಹೆತ್ತು ಸಿರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗ ಕೂಡಾ ಅದೇ ಆಗಿದೆ.<ref name=mang>{{cite news |last=Team Mangalorean |title=Sirikumara – A unique folk tradition |url=http://mangalorean.com/news.php?newstype=broadcast&broadcastid=75354 |accessdate=9 December 2011 |newspaper=Mangalorean.com |date=26 April 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080622021551/http://www.mangalorean.com/news.php?newstype=broadcast&broadcastid=75354 |archivedate=22 June 2008 }}</ref> <ref name=Rai>{{cite web|last=B. A. Viveka Rai|title=Epics in the Oral Genre System of Tulunadu|url=http://journal.oraltradition.org/files/articles/11i/15_rai.pdf|publisher=journal.oraltradition.org|accessdate=9 December 2011|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023106/http://journal.oraltradition.org/files/articles/11i/15_rai.pdf|url-status=dead}}</ref> ==ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವುದು== [[ಚಿತ್ರ:ಸಿರಿ ಬಾಯಿ ಬುಡ್ಪಾವುನೆ.JPG|೨೫೦px|thumb|right|alt=ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವುದು|'''ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವುದು''']] ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಮೇಲೆ ಬಂದ ಹಲವಾರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿರುತ್ತಾರೆ. [https://www.google.co.in/search?q=siri+jatre&oq=siri&aqs=chrome.2.69i59j69i57j69i59l2j0l2.4578j0j7&sourceid=chrome&ie=UTF-8 ಸಿರಿಜಾತ್ರೆ] ಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿರಿಯರನ್ನು ಕುಮಾರನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವುದು ಸಿರಿಯೋ, ಸೊನ್ನೆಯೋ, ಗಿಂಡೆಯೋ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕುಮಾರ ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಅನುಭವಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರೇ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಸೊನ್ನೆ, ಅಬ್ಬಗ, ದಾರಗ, ಸಿರಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವುದು ಯಾರೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರದ ಗುಚ್ಛದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವುದು ಯಾರೆಂದು ತಿಳಿದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಹಿಂಗಾರದ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರತಿ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Hindu 1">{{cite news|last=M.Raghuram|title=Tulu fit to be included in Eighth Schedule|url=http://www.hindu.com/2002/07/16/stories/2002071602460300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105070037/http://www.hindu.com/2002/07/16/stories/2002071602460300.htm|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|accessdate=9 December 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=16 July 2002}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Abbaga Daraka and Koti or Chennaya Museum Rietberg 2008-51-52.jpg|೨೫೦px|thumb|left|alt=ಅಬ್ಬಗ ಹಾಗೂ ದಾರಗ|ಅಬ್ಬಗ ಹಾಗೂ ದಾರಗ]] ==ಸಿರಿ ದರ್ಶನ== ಸಿರಿದರ್ಶನವನ್ನು ನಾವು ಸಿರಿ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಿರಿ [[ಆಲಡೆ]]ಗಳ ಹೆಸರು: ಉಡುಪಿ ಕಟಪಾಡಿ ಪಾಂಗಲ ಆಲಡೆ ಹಿರಿಯಡಕ ಆಲಡೆ ನಂದಳಿಕೆ ಆಲಡೆ ಬೊಳ್ಯೊಟ್ಟು ಆಲಡೆ ಕಬತ್ತಾರ್ ಆಲಡೆ. <ref>{{cite web | url=https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/24160330.cms | title=ತುಳು ಚಾವಡಿ-ಆಲಡೆದ ಉಲಯಿ ಬೆರ್ಮೆರೆನ ಆರಾಧನೆ }}</ref> ==ಸಿರಿಯ ಪಾಡ್ದನಗಳು== [[File:Siripart1.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 1]] [[File:Siripart2.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 2]] [[File:Siripart3.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 3]] [[File:Siripart4.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 4]] [[File:Siripart4a.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 4a]] [[File:Siripart6.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಕಥೆ A Folklore]] [[File:Siripart9.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 9]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] j942bg9cu0tg6k5kbzkgpivfp4a4f4b 0 114394 1430647 1384529 2026-09-29T10:31:58Z Kavitha G. Kana 30404 /* ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನ */ 1430647 wikitext text/x-wiki '''ಪಾಡ್ಡನ''' - ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೈವಗಳಾದ ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂತ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಗದವನೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಚರ್ಮವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಾ, ಭೂತದ ಹುಟ್ಟು, ಸಾಹಸ, ಪ್ರತಾಪ, ಸಂಚಾರಗಳನ್ನು ಅಡಕವಾಗಿ ಹಾಡಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದನ್ನೆ ಪಾಡ್ದನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದಿಷ್ಟೇ ಪಾಡ್ದನದ ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಜಾನಪದ ಕಥಾನಕಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೂ ಇವು ಬಳಕೆಯಾದದ್ದುಂಟು.<ref>{{Cite web|url=https://www.kannadapustakapradhikara.com/book_detail.php?bookID=82|title=KBBP - ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಬಂಧ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ|website=www.kannadapustakapradhikara.com|access-date=2024-08-30|archive-date=2024-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830153729/https://www.kannadapustakapradhikara.com/book_detail.php?bookID=82|url-status=dead}}</ref> == ಪದ ರಚನೆ == ತುಳು ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ತನೊ/ಪಾರ್ದನೊ, ಪಾಡ್ತನ, ಪಾಡ್ಡನೊ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಶಬ್ದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. *'''ಪ್ರಾರ್ಥನೆ''' ಎಂಬುದರ ತದ್ಭವವಿದು ಎಂದು ಕೆಲವರೆಂದರೆ, '''ಪಾಡು''' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪದವಿದು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. * ಪಾಡ್ ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡದ ಹಾಡು. ಹಾಡುವ+ಕಥನ, ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕಥೆ ಇರುವ ಕಥನ ಕಾವ್ಯವೆಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. '''ಪ'''ಕಾರ '''ಹ'''ಕಾರ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. * ಪಾಟ್. ಮಲೆಯಾಳಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/110134/15/15_conclusions.pdf|title=Shodhganga : a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET}}</ref> == ಸಂದರ್ಭ == ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳನ್ನು ಆವೇಶ ಬರಿಸುವ ಅಂಗವಾಗಿ ಆಯಾ ದೈವದ ಹುಟ್ಟುಕಟ್ಟು, ಆಯಬೀರ, ಕಲೆಕಾರಣಿಕಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಥನಕಾವ್ಯಗಳೇ ಪಾಡ್ದನಗಳು. ಭೂತಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಡದೇ ಇರುವ ಪಾಡ್ದನಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದಲ್ಲೊಂದು ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಕೂಡುವ ಅವನ್ನು ಕಬಿತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘವಾದ ಪಾಡ್ದನಗಳನ್ನು ಸಂಧಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಡ್ದನಗಳು ತುಳುನಾಡಿನ ಪುರಾಣಗಳು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಪದ್ಯಗಂಧಿ ವಚನಕಾವ್ಯಗಳು, ಇವನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕುಚಿತವಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಯ ಧಾಟಿ ತಾಳಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಬರೆ ಅಥವಾ ಡೋಲಿನ ವಾದನದೊಂದಿಗೆ ಭೂತೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವವನಾಗಲೀ ಅವನ ಬಳಗದವರಾಗಲೀ (ಒಬ್ಬನೋ ಇಬ್ಬರೋ) ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಗೇಯುವಾಗಲೂ ವಿರಾಮ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಹಾಡುವುದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಡ್ದನಗಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಪಲ್ಲವಿಗಳಿವೆ. ಡೆನ್ನಡೆನ್ನ ಡೆನ್ನನಾಯೇ....ಎಂಬುದು ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳಂತೆಯೇ ಪಾಡ್ದನಗಳೂ ನೆನಪಿನ ಬಲದಿಂದ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬಾಯಿ ಪಾಠವಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಂದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೆ ಒಂದು ಕೃತಿ ಹಲವು ಪಾಠಭೇದಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿಯೋ ಹಿರಿದಾಗಿಯೋ ಇರುತ್ತದೆ. === ಪಾಡ್ದನಗಳ ಕಥಾ ಹಂದರ === ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ವೀರಗಾಥೆಗಳು ; ಜೊತೆಗೆ, ಹೃದಯದ್ರಾವಕವಾದ ದುರಂತ ಕಥಾನಕಗಳು. ಭುತತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಅಕಾಲ ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರಾದುದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೆ ಅಂಥವರ ಕಥೆಗೊಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ರೋಚಕತೆ, ದುರಂತ ಸೌಂದರ್ಯ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮೃತಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಭೂತಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಒಬ್ಬರ್ಯ, ಕಲ್ಕುಡ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯ, ಕುಜುಂಬ, ಕಾಂಜ, ಕಾಂತಾಬಾರೆ-ಬೂದಾಬಾರೆ, ಕೋಡದಬ್ಬು, ತನ್ನಿಮಾನಿಗ, ಅಕ್ಕರಸು ಪೂಂಜೆದಿ, ಸೊನ್ನೆ-ಗಿಂಡೆ, ಅಬ್ಬಗೆ-ದಾರಗೆ, ಕೋಟಿ ಪೂಂಜ, ಬಕ್ಕುಬಲ್ಲಾಳ ನಾಡು, ಜೋಗಿಪುರುಷ, ಕೊರಗತನಿಯ, ಅಣ್ಣಪ್ಪ, ತೋಮಜ್ಜ, ಗುರ್ಕಾರ ಭೂತ, ಚಿತ್ರಮೇಲಾಂಟ, ಮಾಯಂದಾಳ್, ಕಂಬೆರ್ಲು-ಮುಂತಾದವರು. ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಕಾಯವಿಟ್ಟವರು. ಕೆಲವರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು, ಕೆಲವರು ಕೊಲೆಗೀಡಾದವರು. ಕೆಲವರು ಇತರ ಭೂತಗಳ ಉಪದ್ರವದಿಂದ ಅಸುನೀಗಿದವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ವೀರರಿದ್ದಾರೆ. ಜನೋಪಕಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಭಕ್ತರಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಧ್ವೀಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅನ್ಯಾಯಗಾರರೆನಿಸಿದ ಕೆಲವರೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ==ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನ== [[File:Tulu Folk Song Kambla.webm|thumb|ತುಳು ಕಂಬಳದ ಪಾಡ್ದನ]] ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ [[File:Siripart1.webm|thumb|ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ಭಾಗ 1]] == ಧರ್ಮ ದೈವದ ಪಾಡ್ದನ == * [[oldwikisource:ಧರ್ಮ ದೈವದ ಪಾಡ್ದನ|ಧರ್ಮ ದೈವದ ಪಾಡ್ದನ]] [[File:Tulu folk song by Taniyaru Part 1 (video-converter.com).webm|thumb|ತುಳು ಧರ್ಮ ದೈವದ ಪಾಡ್ದನ]] == ಪ್ರಯೋಗ == [[File:Padhana by Korathi on Paramale boodu (video-converter.com).webm|thumb| ಪಾಡ್ದನ]] [[File:Padhana Ullaya.webm|thumb|ಪಾಡ್ದನ ಉಲ್ಲಾಯ ಹೇಳುವವರು ತನಿಯರು ಹಾಗೂ ಸೀತು]] ಇನ್ನು ಪುರಾಣಯುಗದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದವುಗಳೆಂದೋ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳ ಅವತಾರವೆಂದೋ ಊಳಿಗದವುಗಳೆಂದೋ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ದೈವಗಳಿವೆ : ಚಾಮುಂಡಿ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ(ಲೆಕ್ಕೇಸಿರಿ) ಧೂಮಾವತಿ (ಜುಮಾದಿ), ಗುಳಿಗ, ಭೈರವ, ಪಂಜುರ್ಲಿ ಮೊದಲಾದವು-ಹೀಗೆ. ಭೂತದ ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಭೂತದ ಮಹಿಮೆಗಳಷ್ಟೇ ತುಂಬಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಜೀವನದ ಸುಳುಹುಹೊಳಹು, ನಂಬಿಕೆ ನಡವಳಿಕೆ, ಆಹಾರವಿಹಾರ, ಕಲೆಧರ್ಮಗಳು, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತೆಯ ಕ್ರಮ, ಕೃಷಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಪಾರ, ಉಡುಪು ತೊಡುಪು, ಕಾಳಗ ವಿಧಾನ, ವಿದ್ಯೆ ವಿನೋದ- ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳೂ ಇತರ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ತರತರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒದಗುವುದುಂಟು. ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನೇಕ ಪಾಡ್ದನಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತಮಿಡಿತ, ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಸೋಲು, ನಿಟ್ಟುಸಿರು, ದರ್ಪ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಉದ್ರೇಕ, ಉರುಬು, ಕಾಮ ಪ್ರೇಮ, ಅಭಿಮಾನ, ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ-ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ರಾಗಭಾವಗಳನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಕೃತಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದೂ ಇದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಪಾಡ್ದನಗಳು ಬಲುಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂತ ಮೇಳಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಿಧದವುಗಳಿವೆ. ಹರ್ಷವನ್ನು ದುಃಖವನ್ನು, ಭಕ್ತಿಯನ್ನು, ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು, ವಿನೋದವನ್ನು, ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಹಾಡುಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮೂಡಿದ ಹಾಡು, ಅರಸುಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಮದುವೆಯ ಕುರಿತಾಗಿರಬಹುದು. ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣಿನ ಚೆಲುವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಬಹುದು. ಪಾಳೆಯಗಾರನ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು. ವೀರನ ಅಭಿಮಾನಪಟುತ್ವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಣಯ ದುರಂತವನ್ನು ಮಿಡಿಯಬಹುದು. ಮದ, ಮತ್ಸರ, ಮೋಹ, ಲೋಭಗಸ ಅತಿರೇಕತೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ರಾಮಾಯಣ ಭಾರತಗಳ ಜನಪದ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ದೇವದೇವತೆಗಳ ಅದ್ಭುತರಮ್ಯ ಕಥೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಮೃಗಪಕ್ಷಿ ಉರಗಗಳ ವಿಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತವಾಗಿರಬಹುದು. ಪುನರುಕ್ತಿ, ಸಾವಯವ ಸಂಬಂಧರಾಹಿತ್ಯ, ಏಕತಾನತೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ತಿರುಳು ಕಾಣಿಸದಿರುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ದೋಷಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಅವು ಗಳಿಸಿರುವ ರಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಏರಿದ ಎತ್ತರವನ್ನೂ ಕಂಡಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಪೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿತೆನೆ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. == ಸಿಂದಕ್ಕನ ಪಾಡ್ದನ == ಪಾಡ್ದನದ ಮೂಲಕ ಜನಮನ ಸೂರೆಗೊಂಡು ಪಾಡ್ದನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಸಿಂದು ಗುಜರನ್ನ್ ಪ್ರಮುಖರು. ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತ ಕೋಲ ನಡೆಯುವುದೇ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೋಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭೂತ ಕೋಲದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇರುಳು ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ದೈವ ನರ್ತನದಲ್ಲಿ, ಪಾಡ್ದನದ ಹಿನ್ನಲೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೆ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನ ಹೇಳುವವರು ಕೂಡ ಭೂತ ಕೋಲದ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದರೆ. ಇರುಳು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಭೂತ ಕೋಲಕ್ಕೆ ಸಿಂದಕ್ಕನ ಪಾಡ್ದನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಭೂತಕೋಲದಲ್ಲಿ ಸಿಂದಕ್ಕ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇನ್ನು ಸಿಂದಕ್ಕನ ಪಾಡ್ದನದ ಪದಪುಂಜದೊಳಗೆ ಭೂತ ಕೋಲದ ಪಾಡ್ದನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಲಾವಾರು ಜಾನಪದ ಪದಗೊಂಚಲುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಸಪ್ತದುರ್ಗೆಯರು ಭುವಿಗಿಳಿದು ಬಂದ ತುಳು ಕಥಾನಕವನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಪಾಡ್ದನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಕಾರಣಿಕ ಪುರುಷರಾದ ಕಾಂತಾಬಾರೆ ಬೂಧಬಾರೆಯರ ಬಗೆಗಿನ ಹುಟ್ಟು ಮಾಯದೊಳಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥಾನಕ ಗೊತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಪಾಡ್ದನಗಾರ್ತಿ ಸಿಂದಕ್ಕ. ಪಾಡ್ದನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಸಿಂದಕ್ಕನಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 2012- 2013 ನೇ ಸಾಲಿನ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಗೌರವಾರ್ಪಣೆಯ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಂಬದ ಜನಾಂಗದವರು ಕೂಡ ಸಿಂದಕ್ಕನನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ == [[:s:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಾಡ್ಡನ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಾಡ್ಡನ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] pfn8birmjod9bd2gnkquri78u3yswek 828 140493 1430603 1400449 2026-09-28T16:15:45Z A826 72368 1430603 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ /* * This TemplateStyles sheet deliberately does NOT include the full set of * infobox styles. We are still working to migrate all of the manual * infoboxes. See [[MediaWiki talk:Common.css/to do#Infobox]] * DO NOT ADD THEM HERE */ /* NOTE: This is maintained both here and in [[MediaWiki:Common.css]] until migration is complete. * Starting with bare minimum for the benefit of [[mw:Manual:Safemode]]. */ @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip */ margin-left: 1em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; width: 22em; } } /* * not strictly certain these styles are necessary since the modules now * exclusively output infobox-subbox or infobox, not both * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; color:inherit; } .infobox-3cols-child { margin: -3px; } .infobox .navbar { font-size: 100%; } /* remove when infobox is not a table anymore */ .infobox-hiddenrow, /* we mean it, Minerva. but also Vector 2022 in the future at some point */ body.skin--responsive.skin--responsive .infobox .infobox-hiddenrow { display: none; } /* Dark theme: [[William Wragg]], [[Coral Castle]] */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } /* Since infobox is a table, many infobox templates take advantage of this to * add columns and rows to the infobox itself rather than as part of a new table * inside them. This class should be discouraged and removed on the long term, * but allows us to at least identify these tables going forward * Currently in use on: [[Module:Infobox3cols]] * Fixes issue described in [[phab:F55300125]] on Vector 2022. */ @media (min-width: 640px) { body.skin--responsive .infobox-table { display: table !important; } body.skin--responsive .infobox-table > caption { display: table-caption !important; } body.skin--responsive .infobox-table > tbody { display: table-row-group; } body.skin--responsive .infobox-table th, body.skin--responsive .infobox-table td { padding-left: inherit; padding-right: inherit; } } /* ============================================================ * Label formatting: left-align + tighter spacing to data cell * ============================================================ */ .infobox-label { text-align: left; width: 1%; white-space: nowrap; padding-right: 0.4em; } .infobox-data { text-align: left; padding-left: 0.4em; } /* ============================================================ * Dark-mode highlight for labels * Gives the label column a subtle tinted background so labels * remain visually distinct from data in dark theme. * ============================================================ */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .infobox-label { background-color: #2a2a30; color: #f8f9fa; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .infobox-label { background-color: #2a2a30; color: #f8f9fa; } } /* Optional: also highlight in light mode with a very subtle tint. * Remove if you only want dark-mode highlighting. */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-day .infobox-label { background-color: #f5f5f5; } } gh47hkrs0epv3lg9709f42j9d57yxta 1430604 1430603 2026-09-28T16:17:20Z A826 72368 1430604 sanitized-css text/css @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip */ margin-left: 1em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; width: 22em; } } /* * not strictly certain these styles are necessary since the modules now * exclusively output infobox-subbox or infobox, not both * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; color:inherit; } .infobox-3cols-child { margin: -3px; } .infobox .navbar { font-size: 100%; } /* remove when infobox is not a table anymore */ .infobox-hiddenrow, /* we mean it, Minerva. but also Vector 2022 in the future at some point */ body.skin--responsive.skin--responsive .infobox .infobox-hiddenrow { display: none; } /* Dark theme: [[William Wragg]], [[Coral Castle]] */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } /* Since infobox is a table, many infobox templates take advantage of this to * add columns and rows to the infobox itself rather than as part of a new table * inside them. This class should be discouraged and removed on the long term, * but allows us to at least identify these tables going forward * Currently in use on: [[Module:Infobox3cols]] * Fixes issue described in [[phab:F55300125]] on Vector 2022. */ @media (min-width: 640px) { body.skin--responsive .infobox-table { display: table !important; } body.skin--responsive .infobox-table > caption { display: table-caption !important; } body.skin--responsive .infobox-table > tbody { display: table-row-group; } body.skin--responsive .infobox-table th, body.skin--responsive .infobox-table td { padding-left: inherit; padding-right: inherit; } } trznt7ceqiyv949hzm2828stzpn94vo 14 148635 1430608 1156660 2026-09-28T21:37:21Z CommonsDelinker 768 Muhammad2.png ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು ChemSimರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1430608 wikitext text/x-wiki '''ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ''' (ಅರೇಬಿಕ್ محمد بن عبد الله) (22 ಎಪ್ರಿಲ್ 571 - 8 ಜೂನ್ 632) ಅರಬ್ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮುಂದಾಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪಕರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಬ್ರಹಾಂ, ಮೋಸೆ, ಯೇಸು ಮುಂತಾದ ಪ್ರವಾದಿಗಳಂತೆ ದೇವರಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಪ್ರವಾದಿ. ಈ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವರ್ಗ|ವರ್ಗ]] [[ಮುಹಮ್ಮದ್|ಮುಹಮ್ಮದ್‌ಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:6ನೇ ಶತಮಾನದ ಅರಬ್ಬರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರಬ್ಬರು]] oik7gca6girw4mvh3s02837co1l9qdv 9 187501 1430606 1430585 2026-09-28T16:29:16Z A826 72368 /* add css to Minerva.css */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 1430606 wikitext text/x-wiki == add css to Minerva.css == Hello @[[ಸದಸ್ಯ:A826|A826]], i think it will be resolved the image orientation center in infobox of the mobile view users. <syntaxhighlight lang="wikitext" copy>.mw-parser-output .infobox-header, .mw-parser-output .infobox-subheader, .mw-parser-output .infobox-above, .mw-parser-output .infobox-title, .mw-parser-output .infobox-image, .mw-parser-output .infobox-full-data, .mw-parser-output .infobox-below { text-align: center; }</syntaxhighlight> [[ಸದಸ್ಯ:ChiK|ChiK]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ChiK|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೮, ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :I think except for infobox-image all other css styles are already centred, and above styles doesn't work for logout/emblem/flag parameters, will look into this soon. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೫೯, ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 845qqqo0zveggesbvha9sve07r92kt6 0 187505 1430599 2026-09-28T14:58:10Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430599 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Grouse | fossil_range = [[Early Miocene]] to recent | image = Metsis ehk mõtus (Tetrao urogallus), Euroopa suurim kanaline 2012.jpg | image_caption = Male [[western capercaillie]]<br />''Tetrao urogallus'' | taxon = Tetraonini | authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 | type_genus = ''[[Tetrao]]'' | type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = [[Genera]] | subdivision = ''[[Pucrasia]]''{{refn|group=note|name=melpuc|Traditionally excluded, but recent phylogenomic data have suggested a close alliance; these species can thus be regarded as basal Tetraonini, but treatment still varies.<ref name="ps"/>}}<br /> ''[[Meleagris]]''{{refn|group=note|name=melpuc}}<br /> ''[[Bonasa]]''<br /> ''[[Tetrastes]]''<br /> ''[[Centrocercus]]''<br /> ''[[Dendragapus]]''<br /> ''[[Tympanuchus]]''<br /> ''[[Lagopus]]''<br /> ''[[Falcipennis]]''<br /> ''[[Canachites]]''<br /> ''[[Tetrao]]''<br /> ''[[Lyrurus]]'' and see text | synonyms = * Tetraonidae <small>[[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825</small> * Tetraoninae <small>Vigors, 1825</small> * Meleagrididae * Meleagridinae * Meleagridini }} [[File:Tétras du canada (41642015602).jpg|thumb|A [[spruce grouse]] in [[Ontario]], Canada]] [[File:2014-04-21 Lagopus lagopus scotica, Hawsen Burn 2.jpg|thumb|A [[red grouse]] in [[Northumberland]], UK]] [[File:Bodie Hills (26388381004).jpg|thumb|Sage grouse in [[Bodie Hills]], California]] '''ಗ್ರೌಸ್''' [[ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮೀಸ್|ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ [[ಟೆಟ್ರವೋನೀಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. ಸುಮಾರು 10 ಜಾತಿಗಳ 18 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. [[ಕೋಳಿ]], [[ಬಾಲದ ದೇವನಕ್ಕಿ|ಫೆಸೆಂಟ್]], [[ನವಿಲು]], [[ಟರ್ಕಿಕೋಳಿ]] ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕೋಳಿಯಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರದವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ ಬಗೆಯದು. ನವಿಲು ಅಥವಾ ಫೆಸೆಂಟುಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ತಾವಿರುವ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇವುಗಳ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಗ್ರೌಸುಗಳು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಲೊ ಗ್ರೌಸ್ (ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್) ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣವೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಆಯಾಕಾಲದ ಪರಿಸರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ. ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದ ದೇಹ, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವೃತವಾದ ಬಲವಾದ ಕಾಲುಗಳು (ಕೆಲವು ಸಲ ಪಾದಗಳು ಸಹ), ಮೋಟಾದ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ನಸುಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕು, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು, ಪಾದದ ಮುಂದಿನ ಬೆರಳುಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಾಗೂ ಕೊಂಚ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಂತೆ ಇರುವ ಹಿಂಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಿಮಿರಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ ಇಲ್ಲವೆ ಗರಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬೋಳು ಬೋಳಾದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಭಾಗವನ್ನುಳ್ಳ ಮೋಟು ಕತ್ತು - ಇವು ಗ್ರೌಸುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ [[ಚಳಿಗಾಲ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಾಚಣಿಗೆ]]ಯ [[ಹಲ್ಲು]]ಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಕಾಲಿಗೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಲು ಈ ರಚನೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೌಸುಗಳು ಭೂವಾಸಿಗಳು. ದಟ್ಟವಾದ [[ಕಾಡು]]ಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಕುರುಚಲು ಅಥವಾ [[ಹುಲ್ಲು]] ಬೆಳೆದ ಕಾಡುಗಳು ಇವುಗಳ ನೆಲೆ. ಇವು [[ಬೀಜ]], ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿ, ಗಿಡಗಳ ಚಿಗುರು ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾರಲಾರವು. ಅಪಾಯವೊದಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚದೂರ ಹಾರಿ [[ಪೊದರು|ಪೊದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರೌಸುಗಳು ಬಹುಪತ್ನೀಕಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯ ನೃತ್ಯ ವಿಲಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಕೇಳಿಯನ್ನು ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಸ್ (ನೋಡಿ- [[ಕರಿಹುಂಜ]]), ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿಯ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗರಿಗಳ ಗುಚ್ಛವೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮರದಿಮ್ಮಿಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತ ತನ್ನ ಕತ್ತಿನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ನಿಮಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಡಿತದಿಂದ ಒಂದು [[ತಮಟೆ]] ಬಡಿದಂಥ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಪೈನ್ ಮರವೊಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತ ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತ, ಕೆನೆಯುತ್ತ, ತನ್ನ ಬಾಲದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಜಪಾನೀ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಣಯಕೇಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ಹಕ್ಕಿ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 3 - 12 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಸೇಚ್‍ಗ್ರೌಸ್, ಪ್ರೈರಿ ಚಿಕನ್ ಮುಂತಾದವು ತಮ್ಮ ಕತ್ತಿನ ಆಚೀಚೆಯಿರುವ ಬೋಳಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಿನ ಬೋಳು ಚೀಲಗಳು [[ಕಿತ್ತಳೆ]], ಹಳದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಣ್ಣಗಲಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ಉಬ್ಬಿದಾಗ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಫಲಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಣಯಕೇಳಿ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನವಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗಂಡಿನ ಅಧೀನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಮಾಡಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ 5 - 16. ಸುಮಾರು 23 - 29 ದಿವಸಗಳ ಅನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಡೆದು ಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾವು ಕೊಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುವುದೂ ಮರಿಗಳ ಪಾಲನೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಲಸ. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವು : 1 ಬೊನಾಸ ಅಂಬೆಲಸ್ (ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು ; ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದು ಆಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಗ್ರೌಸುಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಇದು ಏಕಪತ್ನೀಕ. 2 ಟೆಟ್ರಾವೊ ಯುರೋಗ್ಯಾಲಸ್ (ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ) : ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಹೆಣ್ಣು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. 3 ಲೈರೂರಸ್ ಟೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಸ್) ಇದರ ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ - ಕರಿಹುಂಜ). 4 ಕ್ಯಾನಕೈಟಿಸ್ ಕೆನಡೆನ್ಸಿಸ್ (ಸ್ಟ್ರೂಸ್ ಗ್ರೌಸ್): ಅಲಾಸ್ಕದಿಂದ ಲ್ಯಾಬ್ರಡಾರ್‍ವರೆಗಿನ ಶಂಕುಪರ್ಣಿಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. 5 ಸೆಂಟ್ರೊಸರ್ಕಸ್ ಯೂರೊಫೇಸಿಯಾನಸ್ (ಸೇಜ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದೆ. 6 ಲಗೋಪಸ್ ಜಾತಿಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು (ಟಾರ್ಮಿಗನ್ಸ್) : ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್, ರಾಕ್ ಟಾರ್ಮಿಗನ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://ibc.lynxeds.com/family/grouse-tetraonidae Grouse videos] on the Internet Bird Collection * {{cite journal | last1 = Johnsgard | first1 = P. | year = 1982 | title = Etho-Ecological Apects of Hybridization in the Tetraonidae | url = http://digitalcommons.unl.edu/johnsgard/16/ | journal = World Pheasant Association Journal | volume = VII | pages = 42–57 }} * {{Cite NIE|wstitle=Grouse|short=x}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಸ್}} 1o3b047ayns1p53q4c3akbisjfy8l34 1430610 1430599 2026-09-29T03:49:06Z VASANTH S.N. 728 1430610 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Grouse | fossil_range = [[Early Miocene]] to recent | image = Metsis ehk mõtus (Tetrao urogallus), Euroopa suurim kanaline 2012.jpg | image_caption = Male [[western capercaillie]]<br />''Tetrao urogallus'' | taxon = Tetraonini | authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 | type_genus = ''[[Tetrao]]'' | type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = [[Genera]] | subdivision = ''[[Pucrasia]]''{{refn|group=note|name=melpuc|Traditionally excluded, but recent phylogenomic data have suggested a close alliance; these species can thus be regarded as basal Tetraonini, but treatment still varies.<ref name="ps">{{Cite journal|date=2021-05-01|title=A phylogenomic supermatrix of Galliformes (Landfowl) reveals biased branch lengths|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1055790321000245|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=158|article-number=107091|doi=10.1016/j.ympev.2021.107091|issn=1055-7903|last1=Kimball |first1=Rebecca T. |last2=Hosner |first2=Peter A. |last3=Braun |first3=Edward L. |pmid=33545275 |bibcode=2021MolPE.15807091K |s2cid=231963063 |url-access=subscription}}</ref>}}<br /> ''[[Meleagris]]''{{refn|group=note|name=melpuc}}<br /> ''[[Bonasa]]''<br /> ''[[Tetrastes]]''<br /> ''[[Centrocercus]]''<br /> ''[[Dendragapus]]''<br /> ''[[Tympanuchus]]''<br /> ''[[Lagopus]]''<br /> ''[[Falcipennis]]''<br /> ''[[Canachites]]''<br /> ''[[Tetrao]]''<br /> ''[[Lyrurus]]'' and see text | synonyms = * Tetraonidae <small>[[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825</small> * Tetraoninae <small>Vigors, 1825</small> * Meleagrididae * Meleagridinae * Meleagridini }} [[File:Tétras du canada (41642015602).jpg|thumb|A [[spruce grouse]] in [[Ontario]], Canada]] [[File:2014-04-21 Lagopus lagopus scotica, Hawsen Burn 2.jpg|thumb|A [[red grouse]] in [[Northumberland]], UK]] [[File:Bodie Hills (26388381004).jpg|thumb|Sage grouse in [[Bodie Hills]], California]] '''ಗ್ರೌಸ್''' [[ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮೀಸ್|ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ [[ಟೆಟ್ರವೋನೀಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. ಸುಮಾರು 10 ಜಾತಿಗಳ 18 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. [[ಕೋಳಿ]], [[ಬಾಲದ ದೇವನಕ್ಕಿ|ಫೆಸೆಂಟ್]], [[ನವಿಲು]], [[ಟರ್ಕಿಕೋಳಿ]] ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕೋಳಿಯಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರದವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ ಬಗೆಯದು. ನವಿಲು ಅಥವಾ ಫೆಸೆಂಟುಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ತಾವಿರುವ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇವುಗಳ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಗ್ರೌಸುಗಳು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಲೊ ಗ್ರೌಸ್ (ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್) ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣವೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಆಯಾಕಾಲದ ಪರಿಸರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ. ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದ ದೇಹ, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವೃತವಾದ ಬಲವಾದ ಕಾಲುಗಳು (ಕೆಲವು ಸಲ ಪಾದಗಳು ಸಹ), ಮೋಟಾದ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ನಸುಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕು, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು, ಪಾದದ ಮುಂದಿನ ಬೆರಳುಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಾಗೂ ಕೊಂಚ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಂತೆ ಇರುವ ಹಿಂಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಿಮಿರಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ ಇಲ್ಲವೆ ಗರಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬೋಳು ಬೋಳಾದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಭಾಗವನ್ನುಳ್ಳ ಮೋಟು ಕತ್ತು - ಇವು ಗ್ರೌಸುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ [[ಚಳಿಗಾಲ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಾಚಣಿಗೆ]]ಯ [[ಹಲ್ಲು]]ಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಕಾಲಿಗೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಲು ಈ ರಚನೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೌಸುಗಳು ಭೂವಾಸಿಗಳು. ದಟ್ಟವಾದ [[ಕಾಡು]]ಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಕುರುಚಲು ಅಥವಾ [[ಹುಲ್ಲು]] ಬೆಳೆದ ಕಾಡುಗಳು ಇವುಗಳ ನೆಲೆ. ಇವು [[ಬೀಜ]], ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿ, ಗಿಡಗಳ ಚಿಗುರು ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾರಲಾರವು. ಅಪಾಯವೊದಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚದೂರ ಹಾರಿ [[ಪೊದರು|ಪೊದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರೌಸುಗಳು ಬಹುಪತ್ನೀಕಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯ ನೃತ್ಯ ವಿಲಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಕೇಳಿಯನ್ನು ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಸ್ (ನೋಡಿ- [[ಕರಿಹುಂಜ]]), ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿಯ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗರಿಗಳ ಗುಚ್ಛವೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮರದಿಮ್ಮಿಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತ ತನ್ನ ಕತ್ತಿನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ನಿಮಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಡಿತದಿಂದ ಒಂದು [[ತಮಟೆ]] ಬಡಿದಂಥ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಪೈನ್ ಮರವೊಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತ ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತ, ಕೆನೆಯುತ್ತ, ತನ್ನ ಬಾಲದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಜಪಾನೀ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಣಯಕೇಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ಹಕ್ಕಿ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 3 - 12 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಸೇಚ್‍ಗ್ರೌಸ್, ಪ್ರೈರಿ ಚಿಕನ್ ಮುಂತಾದವು ತಮ್ಮ ಕತ್ತಿನ ಆಚೀಚೆಯಿರುವ ಬೋಳಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಿನ ಬೋಳು ಚೀಲಗಳು [[ಕಿತ್ತಳೆ]], ಹಳದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಣ್ಣಗಲಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ಉಬ್ಬಿದಾಗ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಫಲಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಣಯಕೇಳಿ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನವಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗಂಡಿನ ಅಧೀನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಮಾಡಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ 5 - 16. ಸುಮಾರು 23 - 29 ದಿವಸಗಳ ಅನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಡೆದು ಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾವು ಕೊಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುವುದೂ ಮರಿಗಳ ಪಾಲನೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಲಸ. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವು * ಬೊನಾಸ ಅಂಬೆಲಸ್ (ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು ; ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದು ಆಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಗ್ರೌಸುಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಇದು ಏಕಪತ್ನೀಕ. * ಟೆಟ್ರಾವೊ ಯುರೋಗ್ಯಾಲಸ್ (ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ) : ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಹೆಣ್ಣು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. * ಲೈರೂರಸ್ ಟೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಸ್) ಇದರ ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ - ಕರಿಹುಂಜ). * ಕ್ಯಾನಕೈಟಿಸ್ ಕೆನಡೆನ್ಸಿಸ್ (ಸ್ಟ್ರೂಸ್ ಗ್ರೌಸ್): ಅಲಾಸ್ಕದಿಂದ ಲ್ಯಾಬ್ರಡಾರ್‍ವರೆಗಿನ ಶಂಕುಪರ್ಣಿಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. * ಸೆಂಟ್ರೊಸರ್ಕಸ್ ಯೂರೊಫೇಸಿಯಾನಸ್ (ಸೇಜ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದೆ. * ಲಗೋಪಸ್ ಜಾತಿಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು (ಟಾರ್ಮಿಗನ್ಸ್) : ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್, ರಾಕ್ ಟಾರ್ಮಿಗನ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://ibc.lynxeds.com/family/grouse-tetraonidae Grouse videos] on the Internet Bird Collection * {{cite journal | last1 = Johnsgard | first1 = P. | year = 1982 | title = Etho-Ecological Apects of Hybridization in the Tetraonidae | url = http://digitalcommons.unl.edu/johnsgard/16/ | journal = World Pheasant Association Journal | volume = VII | pages = 42–57 }} * {{Cite NIE|wstitle=Grouse|short=x}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಸ್}} 17aqmh2tzc6gk1ha4ktvj2qjb9gr80h 1430611 1430610 2026-09-29T03:50:11Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430611 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Grouse | fossil_range = [[Early Miocene]] to recent | image = Metsis ehk mõtus (Tetrao urogallus), Euroopa suurim kanaline 2012.jpg | image_caption = Male [[western capercaillie]]<br />''Tetrao urogallus'' | taxon = Tetraonini | authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 | type_genus = ''[[Tetrao]]'' | type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = [[Genera]] | subdivision = ''[[Pucrasia]]''{{refn|group=note|name=melpuc|Traditionally excluded, but recent phylogenomic data have suggested a close alliance; these species can thus be regarded as basal Tetraonini, but treatment still varies.<ref name="ps">{{Cite journal|date=2021-05-01|title=A phylogenomic supermatrix of Galliformes (Landfowl) reveals biased branch lengths|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1055790321000245|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=158|article-number=107091|doi=10.1016/j.ympev.2021.107091|issn=1055-7903|last1=Kimball |first1=Rebecca T. |last2=Hosner |first2=Peter A. |last3=Braun |first3=Edward L. |pmid=33545275 |bibcode=2021MolPE.15807091K |s2cid=231963063 |url-access=subscription}}</ref>}}<br /> ''[[Meleagris]]''{{refn|group=note|name=melpuc}}<br /> ''[[Bonasa]]''<br /> ''[[Tetrastes]]''<br /> ''[[Centrocercus]]''<br /> ''[[Dendragapus]]''<br /> ''[[Tympanuchus]]''<br /> ''[[Lagopus]]''<br /> ''[[Falcipennis]]''<br /> ''[[Canachites]]''<br /> ''[[Tetrao]]''<br /> ''[[Lyrurus]]'' and see text | synonyms = * Tetraonidae <small>[[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825</small> * Tetraoninae <small>Vigors, 1825</small> * Meleagrididae * Meleagridinae * Meleagridini }} [[File:Tétras du canada (41642015602).jpg|thumb|A [[spruce grouse]] in [[Ontario]], Canada]] [[File:2014-04-21 Lagopus lagopus scotica, Hawsen Burn 2.jpg|thumb|A [[red grouse]] in [[Northumberland]], UK]] [[File:Bodie Hills (26388381004).jpg|thumb|Sage grouse in [[Bodie Hills]], California]] '''ಗ್ರೌಸ್''' [[ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮೀಸ್|ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ [[ಟೆಟ್ರವೋನೀಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. ಸುಮಾರು 10 ಜಾತಿಗಳ 18 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. [[ಕೋಳಿ]], [[ಬಾಲದ ದೇವನಕ್ಕಿ|ಫೆಸೆಂಟ್]], [[ನವಿಲು]], [[ಟರ್ಕಿಕೋಳಿ]] ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕೋಳಿಯಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರದವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ ಬಗೆಯದು. ನವಿಲು ಅಥವಾ ಫೆಸೆಂಟುಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ತಾವಿರುವ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇವುಗಳ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಗ್ರೌಸುಗಳು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಲೊ ಗ್ರೌಸ್ (ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್) ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣವೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಆಯಾಕಾಲದ ಪರಿಸರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ. ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದ ದೇಹ, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವೃತವಾದ ಬಲವಾದ ಕಾಲುಗಳು (ಕೆಲವು ಸಲ ಪಾದಗಳು ಸಹ), ಮೋಟಾದ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ನಸುಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕು, ಪುಕ್ಕಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು, ಪಾದದ ಮುಂದಿನ ಬೆರಳುಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಾಗೂ ಕೊಂಚ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಂತೆ ಇರುವ ಹಿಂಬೆರಳು ಮತ್ತು ನಿಮಿರಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ ಇಲ್ಲವೆ ಗರಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬೋಳು ಬೋಳಾದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಭಾಗವನ್ನುಳ್ಳ ಮೋಟು ಕತ್ತು - ಇವು ಗ್ರೌಸುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ [[ಚಳಿಗಾಲ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಾಚಣಿಗೆ]]ಯ [[ಹಲ್ಲು]]ಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಕಾಲಿಗೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಲು ಈ ರಚನೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೌಸುಗಳು ಭೂವಾಸಿಗಳು. ದಟ್ಟವಾದ [[ಕಾಡು]]ಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಕುರುಚಲು ಅಥವಾ [[ಹುಲ್ಲು]] ಬೆಳೆದ ಕಾಡುಗಳು ಇವುಗಳ ನೆಲೆ. ಇವು [[ಬೀಜ]], ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿ, ಗಿಡಗಳ ಚಿಗುರು ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾರಲಾರವು. ಅಪಾಯವೊದಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚದೂರ ಹಾರಿ [[ಪೊದರು|ಪೊದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರೌಸುಗಳು ಬಹುಪತ್ನೀಕಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಬಗೆಯ ನೃತ್ಯ ವಿಲಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಕೇಳಿಯನ್ನು ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಸ್ (ನೋಡಿ- [[ಕರಿಹುಂಜ]]), ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿಯ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗರಿಗಳ ಗುಚ್ಛವೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಣಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮರದಿಮ್ಮಿಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತ ತನ್ನ ಕತ್ತಿನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ನಿಮಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಡಿತದಿಂದ ಒಂದು [[ತಮಟೆ]] ಬಡಿದಂಥ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರೌಸ್ ಹಕ್ಕಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಪೈನ್ ಮರವೊಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತ ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತ, ಕೆನೆಯುತ್ತ, ತನ್ನ ಬಾಲದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಜಪಾನೀ ಬೀಸಣಿಗೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಣಯಕೇಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ಹಕ್ಕಿ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 3 - 12 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಸೇಚ್‍ಗ್ರೌಸ್, ಪ್ರೈರಿ ಚಿಕನ್ ಮುಂತಾದವು ತಮ್ಮ ಕತ್ತಿನ ಆಚೀಚೆಯಿರುವ ಬೋಳಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಿನ ಬೋಳು ಚೀಲಗಳು [[ಕಿತ್ತಳೆ]], ಹಳದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಣ್ಣಗಲಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ಉಬ್ಬಿದಾಗ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಫಲಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಣಯಕೇಳಿ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನವಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗಂಡಿನ ಅಧೀನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಮಾಡಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ 5 - 16. ಸುಮಾರು 23 - 29 ದಿವಸಗಳ ಅನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಡೆದು ಮರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾವು ಕೊಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುವುದೂ ಮರಿಗಳ ಪಾಲನೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೆಲಸ. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಗ್ರೌಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವು * ಬೊನಾಸ ಅಂಬೆಲಸ್ (ರಫ್ಡ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು ; ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದು ಆಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಗ್ರೌಸುಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಇದು ಏಕಪತ್ನೀಕ. * ಟೆಟ್ರಾವೊ ಯುರೋಗ್ಯಾಲಸ್ (ಕೇಪರ್‍ಕೇಲಿ) : ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಹೆಣ್ಣು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. * ಲೈರೂರಸ್ ಟೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಸ್) ಇದರ ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ - ಕರಿಹುಂಜ). * ಕ್ಯಾನಕೈಟಿಸ್ ಕೆನಡೆನ್ಸಿಸ್ (ಸ್ಟ್ರೂಸ್ ಗ್ರೌಸ್): ಅಲಾಸ್ಕದಿಂದ ಲ್ಯಾಬ್ರಡಾರ್‍ವರೆಗಿನ ಶಂಕುಪರ್ಣಿಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. * ಸೆಂಟ್ರೊಸರ್ಕಸ್ ಯೂರೊಫೇಸಿಯಾನಸ್ (ಸೇಜ್ ಗ್ರೌಸ್) : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದೆ. * ಲಗೋಪಸ್ ಜಾತಿಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು (ಟಾರ್ಮಿಗನ್ಸ್) : ಉತ್ತರ ಪರಿಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೊ ಟಾರ್ಮಿಗನ್, ರಾಕ್ ಟಾರ್ಮಿಗನ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://ibc.lynxeds.com/family/grouse-tetraonidae Grouse videos] on the Internet Bird Collection * {{cite journal | last1 = Johnsgard | first1 = P. | year = 1982 | title = Etho-Ecological Apects of Hybridization in the Tetraonidae | url = http://digitalcommons.unl.edu/johnsgard/16/ | journal = World Pheasant Association Journal | volume = VII | pages = 42–57 }} * {{Cite NIE|wstitle=Grouse|short=x}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಸ್}} [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] ad3004al6t9214uj1fipjb3igot9axp 828 187506 1430601 2026-09-28T16:10:19Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: /* Center all image-like content in infoboxes */ .infobox-image, .infobox-map, .infobox-logo, .infobox-emblem { text-align: center; } /* Handle block-level wrappers (figures, thumbnails, display:block images) */ .infobox-image > img, .infobox-image > figure, .infobox-image > .thumb, .infobox-image > .mw-halign-center, .infobox-map > img, .infobox-map > figure, .infobox-map > .thumb, .infobox-map > .mw-halign-center, .infobox-logo > img, .infobox-logo > figure, .infobo... 1430601 sanitized-css text/css /* Center all image-like content in infoboxes */ .infobox-image, .infobox-map, .infobox-logo, .infobox-emblem { text-align: center; } /* Handle block-level wrappers (figures, thumbnails, display:block images) */ .infobox-image > img, .infobox-image > figure, .infobox-image > .thumb, .infobox-image > .mw-halign-center, .infobox-map > img, .infobox-map > figure, .infobox-map > .thumb, .infobox-map > .mw-halign-center, .infobox-logo > img, .infobox-logo > figure, .infobox-logo > .thumb, .infobox-logo > .mw-halign-center, .infobox-emblem > img, .infobox-emblem > figure, .infobox-emblem > .thumb, .infobox-emblem > .mw-halign-center { display: block; margin-left: auto; margin-right: auto; } /* Fix the wide gap between label and data columns */ .infobox-label { width: 1%; white-space: nowrap; padding-right: 0.4em; } .infobox-data { padding-left: 0.4em; } fmcu6cosw8stquicoya0bo7elgo5yum 0 187507 1430607 2026-09-28T17:00:09Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" |+ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ (ಇಹೆಯುವಾನ್) |- ! colspan="2" | [[File:Longevity Hill of the Summer Palace.jpg|250px]] |- ! colspan="2" | ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Summer Palace, an Imperial Garden in Beijing |- ! scope="row" | ಸ್ಥಳ | ಹೈಡಿಯಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಮಾನದಂ... 1430607 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |+ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ (ಇಹೆಯುವಾನ್) |- ! colspan="2" | [[File:Longevity Hill of the Summer Palace.jpg|250px]] |- ! colspan="2" | ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ |- ! scope="row" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | Summer Palace, an Imperial Garden in Beijing |- ! scope="row" | ಸ್ಥಳ | ಹೈಡಿಯಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ |- ! scope="row" | ಮಾನದಂಡ | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (i)(ii)(iii) |- ! scope="row" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ | ೧೯೯೮ |- ! scope="row" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | ೨೯೭ ಹೆಕ್ಟೇರ್ |- ! scope="row" | ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭ | ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೫೦ (ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಿಯಾನ್‌ಲಾಂಗ್) |- ! scope="row" | ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ | ೧೮೮೬ ಮತ್ತು ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ |} '''ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ''' (ಚೀನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಇಹೆಯುವಾನ್'') ಬೀಜಿಂಗ್‌ ನಗರದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದ ಹೈಡಿಯಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಚೀನೀ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಡ್ಡಗಳು, ನೀರಿನ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮಂಟಪಗಳು, ಸಭಾಂಗಣಗಳು, ಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬೆಸೆಯುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ "ಚೀನೀ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="unesco">{{cite web |title=Summer Palace, an Imperial Garden in Beijing |url=https://whc.unesco.org/en/list/880 |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-09-23}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯವು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೫೦ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಿಯಾನ್‌ಲಾಂಗ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ "ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಲೆಗಳ ಉದ್ಯಾನ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧,೪೦,೦೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ "ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ" ಎಂದೂ, ಪಕ್ಕದ ಕೊಳಕ್ಕೆ "ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರ" ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="tripchina">{{cite web |title=Summer Palace Facts & History, Beijing |url=https://www.tripchinaguide.com/article-p417-summer-palace-facts.html |website=TripChinaGuide |access-date=2026-09-23}}</ref> ೧೮೬೦ರ ಎರಡನೇ ಅಫೀಮು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರೀ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ನಂತರ ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗುವಾಂಗ್‌ಕ್ಸು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಸಿಕ್ಸಿಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ "ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ" (ಇಹೆಯುವಾನ್) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು.<ref name="chinadiscovery">{{cite web |title=Summer Palace, Beijing |url=https://www.chinadiscovery.com/beijing/summer-palace.html |website=China Discovery |access-date=2026-09-23}}</ref> ೧೯೦೦ರ ಬಾಕ್ಸರ್ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹಾನಿಗೀಡಾದ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ೧೯೦೨ರ ವೇಳೆಗೆ ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದು ಇದು ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="unesco"/> == ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧೂಪ ಗೋಪುರ == ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯು ಒಟ್ಟು ೨೯೭ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.<ref name="chinadiscovery"/> ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತ ಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೬೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಮಂದಿರಗಳು, ಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಮಂದಿರಗಳಿದ್ದರೆ, ಹಿಂಭಾಗವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="tripchina"/> [[File:Tower of Buddhist Incense Buddha Summer Palace Beijing.jpg|thumb|ಬೌದ್ಧ ಧೂಪ ಗೋಪುರ]] ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ೪೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ "ಬೌದ್ಧ ಧೂಪ ಗೋಪುರ" ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೨೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಪುರವನ್ನು ಎಂಟು ಬೃಹತ್ ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಆಧರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಂದ ಇಡೀ ಉದ್ಯಾನದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref name="tripchina"/> == ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಹದಿನೇಳು ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ == [[File:Kunming Lake (Summer Palace, Beijing) in summer.JPG|thumb|ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರ]] ಉದ್ಯಾನದ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಆವರಿಸಿರುವ ೨೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರವು "ಒಂದು ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದ್ವೀಪಗಳು" ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನೀ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="chinadiscovery"/> ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ೮ ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಮತ್ತು ೧೫೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ, ಹದಿನೇಳು ವಿಭಿನ್ನ ಕಮಾನುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ "ಹದಿನೇಳು ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ" ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="chinadiscovery"/> [[File:Seventeen Arch Bridge at winter solstice sunset (20201222160213).jpg|thumb|ಹದಿನೇಳು ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ]] ಈ ಸೇತುವೆ ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವ ದಡವನ್ನು ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಉದ್ದನೆಯ ವರಾಂಡ ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ದೋಣಿ == [[File:The Long Long Corridor (Summer Palace (Yiheyuan) - Beijing) (115760815).jpg|thumb|ಉದ್ದನೆಯ ವರಾಂಡ (ಲಾಂಗ್ ಕಾರಿಡಾರ್)]] ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುವ ೭೨೮ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಉದ್ದನೆಯ ವರಾಂಡ (ಲಾಂಗ್ ಕಾರಿಡಾರ್) ೧೪,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಚೀನೀ ಪುರಾಣ, ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರಾಂಡ ಲಾಂಗೆವಿಟಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕುನ್‌ಮಿಂಗ್ ಸರೋವರದ ನಡುವೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಲು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref name="chinadiscovery"/> [[File:Marble Boat in Summer Palace.jpg|thumb|ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ದೋಣಿ]] ಸರೋವರದ ವಾಯುವ್ಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ದೋಣಿ ಸಹ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ರಚನೆ ಚೀನೀ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. == ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು == ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇರುವ '''ದಯೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಸ್ಸಿನ ಸಭಾಂಗಣ''' (ರೆನ್‌ಶೌದಿಯಾನ್) ಉದ್ಯಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಿಯಾನ್‌ಲಾಂಗ್ ಇದನ್ನು ೧೭೫೦ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು; ೧೮೬೦ರ ಹಾನಿಯ ಬಳಿಕ ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಳಿಕ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಸಿಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗುವಾಂಗ್‌ಕ್ಸು ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="renshou">{{cite web |title=Hall of Benevolence and Longevity, Renshoudian, Summer Palace |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/summer/renshou.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-28}}</ref> ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಚಿನ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಧೂಪಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಸಿಕ್ಸಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="renshou"/> ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ '''ಗುಣ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಉದ್ಯಾನ''' (ಡೆಹೆಯುವಾನ್) ಎಂಬ ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ಚೀನೀ ಒಪೆರಾ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಸಿಕ್ಸಿಗಾಗಿ ೧೮೯೧ ಮತ್ತು ೧೮೯೫ರ ನಡುವೆ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಈ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ರಂಗಮಂಚ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರಾತನ ರಂಗಮಂದಿರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಸಿಕ್ಸಿ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೨೬೨ ದಿನಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಳು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="deheyuan">{{cite web |title=Garden of Virtue and Harmony, Deheyuan - Summer Palace |url=https://www.travelchinaguide.com/attraction/beijing/summer/virtue.htm |website=Travel China Guide |access-date=2026-09-28}}</ref> == ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಹತ್ವ == ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ವಸತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಶತಮಾನಗಳ ರಾಜಮನೆತನದ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ಯಾನ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಹೇಳಿದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣದ ಸುತ್ತ ೫,೫೯೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಬಫರ್ ವಲಯವನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="unesco"/> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೀಜಿಂಗ್]] * [[ಚೀನಾ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> tn0a55zgpwqsxvebl4hrhbewgvtaww1 3 187508 1430609 2026-09-29T03:40:27Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1430609 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಗಂಗಾ ನರಸಿಂಹಯ್ಯ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೧೦, ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) nvpcka2aw61812af3txd5aooddjtq63 0 187509 1430613 2026-09-29T04:37:26Z Mona Mendonca 95880 ಹೊಸ ಪುಟ: =ಪರಿಚಯ= ಅಮಾಂಡಾ ಫಾಕು (ಜನನ: ಮೇ ೨೮, ೧೯೯೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕಿ, ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಗೀತರಚಯಿತೆ. ಅವರು ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ನ ಇಭಾಯ್, ಇಝಿನ್ಯೋಕಾ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ... 1430613 wikitext text/x-wiki =ಪರಿಚಯ= ಅಮಾಂಡಾ ಫಾಕು (ಜನನ: ಮೇ ೨೮, ೧೯೯೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕಿ, ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಗೀತರಚಯಿತೆ. ಅವರು ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ನ ಇಭಾಯ್, ಇಝಿನ್ಯೋಕಾ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ 'ದ ವಾಯ್ಸ್ ಎಸ್‌ಎ' ಎಂಬ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅಮಿ ಫಾಕು ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರ ‘ಉಬುಹ್ಲೆ ಬಾಖೋ’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯನ್ನು 'ಉಜಾಲೊ' ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ಮಂಗ್ಕೊಬೊ ಅವರ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಾಡಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಸಂಗೀತವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಗಡಿ ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಇಲ್ಲ — ಅದುವೇ ನನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು.”- ಸಬೆಲೊ ಮ್ಖಾಬೆಲಾ, ಓಕೆ ಆಫ್ರಿಕಾ — “ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ: ವೇಗವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಆಧುನಿಕ ಆಫ್ರೋ ಸೋಲ್’ ಕಲಾವಿದೆ”) 2. “ನಾನು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯಾವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ನಾನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರೇ ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಕ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ರೆಗ್ಗೇ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ರಿಹಾನ್ನಾ, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಸೀಸರ್ ಮತ್ತು ಕೈಫಸ್ ಸೆಮೆನ್ಯಾ ಅವರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಹಾಡು ಉನಾಥಿ ಅವರ ‘ಅಮಾಗಮಾ’. ಒಂದು ದಿನ ನಾನೂ ಅವರಂತೆಯೇ ಉತ್ತಮ ಗೀತರಚಯಿತೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ.”— ದಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ: ಅಮಿ ಫಾಕು, ಮೇಲ್ & ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ 3. “ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದು ನನಗೆ ಗುಣಮುಖವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ 4. “ನೀವು ನಿಜವಾದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೇ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ 402m7fo369ccpw0smfj17dc80nqio8a 1430614 1430613 2026-09-29T04:38:06Z Mona Mendonca 95880 /* ಉಕ್ತಿಗಳು */ 1430614 wikitext text/x-wiki =ಪರಿಚಯ= ಅಮಾಂಡಾ ಫಾಕು (ಜನನ: ಮೇ ೨೮, ೧೯೯೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕಿ, ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಗೀತರಚಯಿತೆ. ಅವರು ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ನ ಇಭಾಯ್, ಇಝಿನ್ಯೋಕಾ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ 'ದ ವಾಯ್ಸ್ ಎಸ್‌ಎ' ಎಂಬ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅಮಿ ಫಾಕು ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರ ‘ಉಬುಹ್ಲೆ ಬಾಖೋ’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯನ್ನು 'ಉಜಾಲೊ' ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ಮಂಗ್ಕೊಬೊ ಅವರ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಾಡಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಸಂಗೀತವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಗಡಿ ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಇಲ್ಲ — ಅದುವೇ ನನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು.”- ಸಬೆಲೊ ಮ್ಖಾಬೆಲಾ, ಓಕೆ ಆಫ್ರಿಕಾ — “ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ: ವೇಗವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಆಧುನಿಕ ಆಫ್ರೋ ಸೋಲ್’ ಕಲಾವಿದೆ”) 2. “ನಾನು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯಾವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ನಾನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರೇ ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಕ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ರೆಗ್ಗೇ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ರಿಹಾನ್ನಾ, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಸೀಸರ್ ಮತ್ತು ಕೈಫಸ್ ಸೆಮೆನ್ಯಾ ಅವರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಹಾಡು ಉನಾಥಿ ಅವರ ‘ಅಮಾಗಮಾ’. ಒಂದು ದಿನ ನಾನೂ ಅವರಂತೆಯೇ ಉತ್ತಮ ಗೀತರಚಯಿತೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ.”— ದಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ: ಅಮಿ ಫಾಕು, ಮೇಲ್ & ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ 3. “ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದು ನನಗೆ ಗುಣಮುಖವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ 4. “ನೀವು ನಿಜವಾದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೇ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ ==ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ== dttf1sdyzn7mxtcl1yov4a9qx491wv6 1430615 1430614 2026-09-29T04:40:25Z Mona Mendonca 95880 /* ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ */ 1430615 wikitext text/x-wiki =ಪರಿಚಯ= ಅಮಾಂಡಾ ಫಾಕು (ಜನನ: ಮೇ ೨೮, ೧೯೯೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕಿ, ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಗೀತರಚಯಿತೆ. ಅವರು ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ನ ಇಭಾಯ್, ಇಝಿನ್ಯೋಕಾ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ 'ದ ವಾಯ್ಸ್ ಎಸ್‌ಎ' ಎಂಬ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅಮಿ ಫಾಕು ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರ ‘ಉಬುಹ್ಲೆ ಬಾಖೋ’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯನ್ನು 'ಉಜಾಲೊ' ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ಮಂಗ್ಕೊಬೊ ಅವರ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಾಡಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಸಂಗೀತವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಗಡಿ ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಇಲ್ಲ — ಅದುವೇ ನನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು.”- ಸಬೆಲೊ ಮ್ಖಾಬೆಲಾ, ಓಕೆ ಆಫ್ರಿಕಾ — “ಅಮಿ ಫಾಕು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ: ವೇಗವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಆಧುನಿಕ ಆಫ್ರೋ ಸೋಲ್’ ಕಲಾವಿದೆ”) 2. “ನಾನು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯಾವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ನಾನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರೇ ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಕ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ರೆಗ್ಗೇ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ರಿಹಾನ್ನಾ, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಸೀಸರ್ ಮತ್ತು ಕೈಫಸ್ ಸೆಮೆನ್ಯಾ ಅವರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಹಾಡು ಉನಾಥಿ ಅವರ ‘ಅಮಾಗಮಾ’. ಒಂದು ದಿನ ನಾನೂ ಅವರಂತೆಯೇ ಉತ್ತಮ ಗೀತರಚಯಿತೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ.”— ದಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ: ಅಮಿ ಫಾಕು, ಮೇಲ್ & ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ 3. “ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದು ನನಗೆ ಗುಣಮುಖವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ 4. “ನೀವು ನಿಜವಾದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೇ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ.” — ಮೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ೨೦೦ ಯುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು: ಅಮಿ ಫಾಕು, ೨೭, ಲೆಸ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ೨೦೨೦ ==ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ== ==ಫತೆಲಾ (೨೦೨೨)== ಈ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕರು ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ ನೀವು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷಪಡಿರಿ ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನಿಮಗಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ ನೀವು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಡಿ ನೀವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕ್ಷಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ezoytpeekqo5x2afxkg8es0h3qua9m2 0 187510 1430616 2026-09-29T04:47:49Z Mona Mendonca 95880 ಹೊಸ ಪುಟ: ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ (ಜನನ: ಮೇ ೩೧, ೧೯೭೭) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ‘ವೆನ್ ದ ಸೀ ಇಸ್ ರೈಜಿಂಗ್ ರೆಡ್’, ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಬೀಸ್ಟ್‌ಕೀಪರ್’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳ... 1430616 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ (ಜನನ: ಮೇ ೩೧, ೧೯೭೭) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ‘ವೆನ್ ದ ಸೀ ಇಸ್ ರೈಜಿಂಗ್ ರೆಡ್’, ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಬೀಸ್ಟ್‌ಕೀಪರ್’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯೊಂದಿಗೂ ಇವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ನನಗೆ ಅಪಾರ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಆಗ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.” 2. “ನಾನು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ತೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನಿಮಗಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ನಿಮಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು. ಅದು ಅವರಿಗೇ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ." 3. “ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದೆ. ಅದು ದೊಡ್ಡವರಾಗುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯಂತೆ ರುಚಿಸಿತು.” 3ktfad0szo53sjwnsv8vw80p6bix2n2 1430617 1430616 2026-09-29T04:50:19Z Mona Mendonca 95880 /* ಉಕ್ತಿಗಳು */ 1430617 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ (ಜನನ: ಮೇ ೩೧, ೧೯೭೭) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ‘ವೆನ್ ದ ಸೀ ಇಸ್ ರೈಜಿಂಗ್ ರೆಡ್’, ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಬೀಸ್ಟ್‌ಕೀಪರ್’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯೊಂದಿಗೂ ಇವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ನನಗೆ ಅಪಾರ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಆಗ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.” 2. “ನಾನು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ತೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನಿಮಗಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ನಿಮಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು. ಅದು ಅವರಿಗೇ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ." 3. “ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದೆ. ಅದು ದೊಡ್ಡವರಾಗುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯಂತೆ ರುಚಿಸಿತು.” ==ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ ಅವರ ಕುರಿತು ಉಕ್ತಿಗಳು== ‘ದಿ ವರ್ಮ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್’ ತನ್ನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕಥಾಹಂದರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಿರೂಪಣಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನೀರಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ, ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬರವಣಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಓದುಗರು ಈ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚಿತ್ರತೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಓದಿದ ನಂತರವೂ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಕಾಡುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಬರಹ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸಿತು. ecwm5glm4atntf0d6ycuqdu1k3leqo1 1430618 1430617 2026-09-29T04:54:38Z Mona Mendonca 95880 1430618 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ (ಜನನ: ಮೇ ೩೧, ೧೯೭೭) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ‘ವೆನ್ ದ ಸೀ ಇಸ್ ರೈಜಿಂಗ್ ರೆಡ್’, ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಬೀಸ್ಟ್‌ಕೀಪರ್’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[File:Cat Hellisen, author.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ — ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ]] [[File:Book Cover for Water.jpg|thumb|ನೀರು: ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೊಸ ಕಿರುಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ. ‘ವರ್ಮ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್’ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿ ಡೇ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕಿರುಕಥಾ ಸಂಕಲನ.]] ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1.“ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯೊಂದಿಗೂ ಇವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ನನಗೆ ಅಪಾರ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಆಗ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.” 2. “ನಾನು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ತೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನಿಮಗಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ನಿಮಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು. ಅದು ಅವರಿಗೇ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಸಹ." 3. “ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದೆ. ಅದು ದೊಡ್ಡವರಾಗುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯಂತೆ ರುಚಿಸಿತು.” ==ಕ್ಯಾಟ್ ಹೆಲ್ಲಿಸೆನ್ ಅವರ ಕುರಿತು ಉಕ್ತಿಗಳು== ‘ದಿ ವರ್ಮ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್’ ತನ್ನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕಥಾಹಂದರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಿರೂಪಣಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನೀರಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ, ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬರವಣಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಓದುಗರು ಈ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚಿತ್ರತೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಓದಿದ ನಂತರವೂ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಕಾಡುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಬರಹ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸಿತು. oychwucvdozcmutinhnmxmy1czvvyhl 0 187511 1430619 2026-09-29T05:03:50Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430619 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ (ಗ್ರೀಸನ್) | other_name = Graubünden<!--Often used in English--> | native_name = | official_name = {{native name list |tag1=de |name1=Kanton Graubünden |tag2=rm |name2=Chantun Grischun |tag3=it |name3=Cantone dei Grigioni}} | type = [[Cantons of Switzerland|Canton]] | image_flag = CHE Graubünden Flag.svg | image_shield = CHE Graubünden COA.svg | shield_size = 80x80px | shield_link = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | map_alt = Map of Switzerland, location of the Grisons highlighted | map_caption = Location in Switzerland {{hidden |ta1 = left| border = 1px solid grey | header = Map of the Grisons| content = <br/>[[File:Karte Kanton Graubünden 2010.png|250px]] }} | coordinates = {{coord|46|45|N|9|30|E|region:CH-GR|display=inline,title}} | seat_type = Capital | seat = [[Chur]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Municipalities of the canton of Grisons|100 municipalities]] | p2 = [[Districts of Switzerland#Grisons|11 districts]] | leader_title = [[President (government title)|President]] | leader_name = Jon Domenic Parolini | leader_title2 = [[List of cantonal executives of Switzerland|Executive]] | leader_name2 = Executive Council<br/>{{ublist|{{native name|de|Regierungsrat}}|{{native name|rm|Regenza}}|{{native name|it|Governo}}}} (5) | leader_title3 = [[List of cantonal legislatures of Switzerland|Legislative]] | leader_name3 = [[Grand Council of Graubünden|Grand Council]]<br/>{{ublist|{{native name|de|Grosser Rat}}|{{native name|rm|Cussegl Grond}}|{{native name|it|Gran Consiglio}}}} (120) | area_footnotes = {{Swiss area data||QUELLE-KT}} | area_total_km2 = {{Swiss area|GR|km=yes }} | population_footnotes = {{Swiss populations ref|CH-GR }} | population_total = {{Swiss populations NC|CH-GR|CH-GR}} | population_as_of = {{Swiss populations data CH-GR|YM}} | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = GDP | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Statistik |first=Bundesamt für |date=2021-01-21 |title=Bruttoinlandsprodukt (BIP) nach Grossregion und Kanton - 2008-2018 {{!}} Tabelle |url=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/15304856 |access-date=2023-07-01 |website=Bundesamt für Statistik |language=de}}</ref> | demographics1_title1 = Total | demographics1_info1 = [[Swiss franc|CHF]] 14.519 billion (2020) | demographics1_title2 = Per capita | demographics1_info2 = CHF 72,754 (2020) | iso_code = CH-GR | custom_label_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Highest point]] | custom_data_sec1 = {{convert|4049|m|ft|0|abbr=on}}: {{lang|it|[[Piz Bernina]]}} | custom_label1_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Lowest point]] | custom_data1_sec1 = {{convert|260|m|ft|0|abbr=on}}: border to [[Ticino]] at {{lang|it|[[San Vittore, Switzerland|San Vittore]]}} | custom_label_sec2 = [[History of Switzerland#Order of accession of the cantons|Joined]] | custom_data_sec2 = 1803 | custom_label1_sec2 = Languages | custom_data1_sec2 = [[German language|German]], [[Romansh language|Romansh]], [[Italian language|Italian]] | custom_label2_sec2 = Other languages | custom_data2_sec2 = [[Lombard language|Lombard]], [[Walser German]] | website = {{URL|gr.ch}} }} '''ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್''' ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸನ್ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಂಡಲ (ಕ್ಯಾಂಟನ್). ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,750 ಚ. ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,47,458 (1960). ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ 138.6 ಚ. ಮೈ. ಪ್ರದೇಶ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಟಡಿ, ನೈಋತ್ಯದ ಮೆಡೆಲ್ಸ್ ಆಡೂಲಾ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ರೈನ್‍ವಾಲ್ಡ್ ಹಾರ್ನ್, ಆಗ್ನೇಯದ ಬೆರ್ನೀನಾ, ಪೂರ್ವದ ಪೀಟ್ಸಕೆಷ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದ ಪೀಟ್ಸ್ ಲಿನಾರ್ಡನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಲ್ವರೆಟ ಗುಂಪು-ಈ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ರ್ಹೈನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ [[ನದಿ]]ಗಳೂ ಪೋ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶವೇ. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಕಣಿವೆ]]ಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ ; [[ಸಾಗುವಳಿ]], [[ಪಶುಪಾಲನೆ]]ಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಇಂಗಡೈನ್ ಕಣಿವೆಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ರ್ಹೈನ್ ನದಿ ಹರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹಿತಕರ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== ಗ್ರೌಬುಂಡೆನಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖನಿಜಾಂಶ ಒಳಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಒತ್ತಾದ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ಉಂಟು. ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಒಂದು ಜೀವನೋಪಾಯ. ==ಆಡಳಿತ== ಈ ಮಂಡಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂರ್. ಕೂರ್, ದಾವೋಸ್, ಸೇಂಟ್ ಮರಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರೋಸಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಕೂರ್‍ನಿಂದ [[ಇಟಲಿ]]ಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕೂರ್, ಆರೋಸ ಮತ್ತು ದಾವೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‍ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂಗಡೈನ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಕಣಿವೆಯ ಜನ [[ರೊಮಾನ್ಷ್ ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ ಬಹುಭಾಗ ಹಿಂದೆ ರೇಟಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನರು]] ಕ್ರಿ. ಪೂ. 15ರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ 1803 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿತು. ==ಹೆಸರು== ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೌ ಎಂದರೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳರಸರ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತರಾದ ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇದ, ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲುಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode=packed widths=220 heights=165><!--This gallery is supposed to show clearly distinct ecosystems. See Altitudinal zonation for terminology.--> File:Maienfeld Falknis 02.JPG|Lowlands: Vineyards of the Bündner Herrschaft, at the foot of the [[Falknis]] File:Stairs with a view.jpg|Montane zone: Val Bregaglia, at the foot of [[Piz Badile]] File:Val Frisal.jpg|Alpine zone: Val Frisal, at the foot of [[Piz Durschin]] File:PizBernina.jpg|Nival zone: [[Piz Bernina]] from [[Piz Morteratsch]] </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.gr.ch/ Official Canton website] *[https://www.graubunden.com Canton of the Grisons Tourism website] *[https://www.youtube.com/watch?v=ZJfn4lVR1m0 Short documentary from the cantonal authorities] *[https://web.archive.org/web/20130606131303/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/regionen/kantone/gr/key.html Official Canton of the Grisons statistics website] *{{HDS|7391|rm=1168}} * {{Cite EB1911|wstitle= Grisons | volume= 12 |last= Coolidge |first= William Augustus Brevoort |author-link= W. A. B. Coolidge| pages = 608&ndash;610 |short= 1}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್}} 8kshqmb0ilc65uw1uql1fo7y9kuc32t 1430620 1430619 2026-09-29T05:04:14Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430620 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ (ಗ್ರೀಸನ್) | other_name = Graubünden<!--Often used in English--> | native_name = | official_name = {{native name list |tag1=de |name1=Kanton Graubünden |tag2=rm |name2=Chantun Grischun |tag3=it |name3=Cantone dei Grigioni}} | type = [[Cantons of Switzerland|Canton]] | image_flag = CHE Graubünden Flag.svg | image_shield = CHE Graubünden COA.svg | shield_size = 80x80px | shield_link = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | map_alt = Map of Switzerland, location of the Grisons highlighted | map_caption = Location in Switzerland {{hidden |ta1 = left| border = 1px solid grey | header = Map of the Grisons| content = <br/>[[File:Karte Kanton Graubünden 2010.png|250px]] }} | coordinates = {{coord|46|45|N|9|30|E|region:CH-GR|display=inline,title}} | seat_type = Capital | seat = [[Chur]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Municipalities of the canton of Grisons|100 municipalities]] | p2 = [[Districts of Switzerland#Grisons|11 districts]] | leader_title = [[President (government title)|President]] | leader_name = Jon Domenic Parolini | leader_title2 = [[List of cantonal executives of Switzerland|Executive]] | leader_name2 = Executive Council<br/>{{ublist|{{native name|de|Regierungsrat}}|{{native name|rm|Regenza}}|{{native name|it|Governo}}}} (5) | leader_title3 = [[List of cantonal legislatures of Switzerland|Legislative]] | leader_name3 = [[Grand Council of Graubünden|Grand Council]]<br/>{{ublist|{{native name|de|Grosser Rat}}|{{native name|rm|Cussegl Grond}}|{{native name|it|Gran Consiglio}}}} (120) | area_footnotes = {{Swiss area data||QUELLE-KT}} | area_total_km2 = {{Swiss area|GR|km=yes }} | population_footnotes = {{Swiss populations ref|CH-GR }} | population_total = {{Swiss populations NC|CH-GR|CH-GR}} | population_as_of = {{Swiss populations data CH-GR|YM}} | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = GDP | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Statistik |first=Bundesamt für |date=2021-01-21 |title=Bruttoinlandsprodukt (BIP) nach Grossregion und Kanton - 2008-2018 {{!}} Tabelle |url=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/15304856 |access-date=2023-07-01 |website=Bundesamt für Statistik |language=de}}</ref> | demographics1_title1 = Total | demographics1_info1 = [[Swiss franc|CHF]] 14.519 billion (2020) | demographics1_title2 = Per capita | demographics1_info2 = CHF 72,754 (2020) | iso_code = CH-GR | custom_label_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Highest point]] | custom_data_sec1 = {{convert|4049|m|ft|0|abbr=on}}: {{lang|it|[[Piz Bernina]]}} | custom_label1_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Lowest point]] | custom_data1_sec1 = {{convert|260|m|ft|0|abbr=on}}: border to [[Ticino]] at {{lang|it|[[San Vittore, Switzerland|San Vittore]]}} | custom_label_sec2 = [[History of Switzerland#Order of accession of the cantons|Joined]] | custom_data_sec2 = 1803 | custom_label1_sec2 = Languages | custom_data1_sec2 = [[German language|German]], [[Romansh language|Romansh]], [[Italian language|Italian]] | custom_label2_sec2 = Other languages | custom_data2_sec2 = [[Lombard language|Lombard]], [[Walser German]] | website = {{URL|gr.ch}} }} '''ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್''' ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸನ್ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಂಡಲ (ಕ್ಯಾಂಟನ್). ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,750 ಚ. ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,47,458 (1960). ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ 138.6 ಚ. ಮೈ. ಪ್ರದೇಶ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಟಡಿ, ನೈಋತ್ಯದ ಮೆಡೆಲ್ಸ್ ಆಡೂಲಾ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ರೈನ್‍ವಾಲ್ಡ್ ಹಾರ್ನ್, ಆಗ್ನೇಯದ ಬೆರ್ನೀನಾ, ಪೂರ್ವದ ಪೀಟ್ಸಕೆಷ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದ ಪೀಟ್ಸ್ ಲಿನಾರ್ಡನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಲ್ವರೆಟ ಗುಂಪು-ಈ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ರ್ಹೈನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ [[ನದಿ]]ಗಳೂ ಪೋ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶವೇ. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಕಣಿವೆ]]ಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ ; [[ಸಾಗುವಳಿ]], [[ಪಶುಪಾಲನೆ]]ಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಇಂಗಡೈನ್ ಕಣಿವೆಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ರ್ಹೈನ್ ನದಿ ಹರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹಿತಕರ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== ಗ್ರೌಬುಂಡೆನಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖನಿಜಾಂಶ ಒಳಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಒತ್ತಾದ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ಉಂಟು. ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಒಂದು ಜೀವನೋಪಾಯ. ==ಆಡಳಿತ== ಈ ಮಂಡಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂರ್. ಕೂರ್, ದಾವೋಸ್, ಸೇಂಟ್ ಮರಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರೋಸಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಕೂರ್‍ನಿಂದ [[ಇಟಲಿ]]ಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕೂರ್, ಆರೋಸ ಮತ್ತು ದಾವೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‍ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂಗಡೈನ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಕಣಿವೆಯ ಜನ [[ರೊಮಾನ್ಷ್ ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ ಬಹುಭಾಗ ಹಿಂದೆ ರೇಟಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನರು]] ಕ್ರಿ. ಪೂ. 15ರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ 1803 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿತು. ==ಹೆಸರು== ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೌ ಎಂದರೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳರಸರ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತರಾದ ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇದ, ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲುಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode=packed widths=220 heights=165><!--This gallery is supposed to show clearly distinct ecosystems. See Altitudinal zonation for terminology.--> File:Maienfeld Falknis 02.JPG|Lowlands: Vineyards of the Bündner Herrschaft, at the foot of the [[Falknis]] File:Stairs with a view.jpg|Montane zone: Val Bregaglia, at the foot of [[Piz Badile]] File:Val Frisal.jpg|Alpine zone: Val Frisal, at the foot of [[Piz Durschin]] File:PizBernina.jpg|Nival zone: [[Piz Bernina]] from [[Piz Morteratsch]] </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.gr.ch/ Official Canton website] *[https://www.graubunden.com Canton of the Grisons Tourism website] *[https://www.youtube.com/watch?v=ZJfn4lVR1m0 Short documentary from the cantonal authorities] *[https://web.archive.org/web/20130606131303/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/regionen/kantone/gr/key.html Official Canton of the Grisons statistics website] *{{HDS|7391|rm=1168}} * {{Cite EB1911|wstitle= Grisons | volume= 12 |last= Coolidge |first= William Augustus Brevoort |author-link= W. A. B. Coolidge| pages = 608&ndash;610 |short= 1}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] 5jr7is4h1fe0kzmfmipy3w24mmlo2tc 1430621 1430620 2026-09-29T05:04:28Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430621 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ (ಗ್ರೀಸನ್) | other_name = Graubünden<!--Often used in English--> | native_name = | official_name = {{native name list |tag1=de |name1=Kanton Graubünden |tag2=rm |name2=Chantun Grischun |tag3=it |name3=Cantone dei Grigioni}} | type = [[Cantons of Switzerland|Canton]] | image_flag = CHE Graubünden Flag.svg | image_shield = CHE Graubünden COA.svg | shield_size = 80x80px | shield_link = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | map_alt = Map of Switzerland, location of the Grisons highlighted | map_caption = Location in Switzerland {{hidden |ta1 = left| border = 1px solid grey | header = Map of the Grisons| content = <br/>[[File:Karte Kanton Graubünden 2010.png|250px]] }} | coordinates = {{coord|46|45|N|9|30|E|region:CH-GR|display=inline,title}} | seat_type = Capital | seat = [[Chur]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Municipalities of the canton of Grisons|100 municipalities]] | p2 = [[Districts of Switzerland#Grisons|11 districts]] | leader_title = [[President (government title)|President]] | leader_name = Jon Domenic Parolini | leader_title2 = [[List of cantonal executives of Switzerland|Executive]] | leader_name2 = Executive Council<br/>{{ublist|{{native name|de|Regierungsrat}}|{{native name|rm|Regenza}}|{{native name|it|Governo}}}} (5) | leader_title3 = [[List of cantonal legislatures of Switzerland|Legislative]] | leader_name3 = [[Grand Council of Graubünden|Grand Council]]<br/>{{ublist|{{native name|de|Grosser Rat}}|{{native name|rm|Cussegl Grond}}|{{native name|it|Gran Consiglio}}}} (120) | area_footnotes = {{Swiss area data||QUELLE-KT}} | area_total_km2 = {{Swiss area|GR|km=yes }} | population_footnotes = {{Swiss populations ref|CH-GR }} | population_total = {{Swiss populations NC|CH-GR|CH-GR}} | population_as_of = {{Swiss populations data CH-GR|YM}} | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = GDP | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Statistik |first=Bundesamt für |date=2021-01-21 |title=Bruttoinlandsprodukt (BIP) nach Grossregion und Kanton - 2008-2018 {{!}} Tabelle |url=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/15304856 |access-date=2023-07-01 |website=Bundesamt für Statistik |language=de}}</ref> | demographics1_title1 = Total | demographics1_info1 = [[Swiss franc|CHF]] 14.519 billion (2020) | demographics1_title2 = Per capita | demographics1_info2 = CHF 72,754 (2020) | iso_code = CH-GR | custom_label_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Highest point]] | custom_data_sec1 = {{convert|4049|m|ft|0|abbr=on}}: {{lang|it|[[Piz Bernina]]}} | custom_label1_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Lowest point]] | custom_data1_sec1 = {{convert|260|m|ft|0|abbr=on}}: border to [[Ticino]] at {{lang|it|[[San Vittore, Switzerland|San Vittore]]}} | custom_label_sec2 = [[History of Switzerland#Order of accession of the cantons|Joined]] | custom_data_sec2 = 1803 | custom_label1_sec2 = Languages | custom_data1_sec2 = [[German language|German]], [[Romansh language|Romansh]], [[Italian language|Italian]] | custom_label2_sec2 = Other languages | custom_data2_sec2 = [[Lombard language|Lombard]], [[Walser German]] | website = {{URL|gr.ch}} }} '''ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್''' ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸನ್ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಂಡಲ (ಕ್ಯಾಂಟನ್). ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,750 ಚ. ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,47,458 (1960). ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ 138.6 ಚ. ಮೈ. ಪ್ರದೇಶ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಟಡಿ, ನೈಋತ್ಯದ ಮೆಡೆಲ್ಸ್ ಆಡೂಲಾ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ರೈನ್‍ವಾಲ್ಡ್ ಹಾರ್ನ್, ಆಗ್ನೇಯದ ಬೆರ್ನೀನಾ, ಪೂರ್ವದ ಪೀಟ್ಸಕೆಷ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದ ಪೀಟ್ಸ್ ಲಿನಾರ್ಡನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಲ್ವರೆಟ ಗುಂಪು-ಈ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ರ್ಹೈನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ [[ನದಿ]]ಗಳೂ ಪೋ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶವೇ. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಕಣಿವೆ]]ಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ ; [[ಸಾಗುವಳಿ]], [[ಪಶುಪಾಲನೆ]]ಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಇಂಗಡೈನ್ ಕಣಿವೆಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ರ್ಹೈನ್ ನದಿ ಹರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹಿತಕರ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== ಗ್ರೌಬುಂಡೆನಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖನಿಜಾಂಶ ಒಳಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಒತ್ತಾದ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ಉಂಟು. ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಒಂದು ಜೀವನೋಪಾಯ. ==ಆಡಳಿತ== ಈ ಮಂಡಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂರ್. ಕೂರ್, ದಾವೋಸ್, ಸೇಂಟ್ ಮರಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರೋಸಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಕೂರ್‍ನಿಂದ [[ಇಟಲಿ]]ಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕೂರ್, ಆರೋಸ ಮತ್ತು ದಾವೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‍ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂಗಡೈನ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಕಣಿವೆಯ ಜನ [[ರೊಮಾನ್ಷ್ ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ ಬಹುಭಾಗ ಹಿಂದೆ ರೇಟಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನರು]] ಕ್ರಿ. ಪೂ. 15ರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ 1803 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿತು. ==ಹೆಸರು== ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೌ ಎಂದರೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳರಸರ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತರಾದ ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇದ, ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲುಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode=packed widths=220 heights=165><!--This gallery is supposed to show clearly distinct ecosystems. See Altitudinal zonation for terminology.--> File:Maienfeld Falknis 02.JPG|Lowlands: Vineyards of the Bündner Herrschaft, at the foot of the [[Falknis]] File:Stairs with a view.jpg|Montane zone: Val Bregaglia, at the foot of [[Piz Badile]] File:Val Frisal.jpg|Alpine zone: Val Frisal, at the foot of [[Piz Durschin]] File:PizBernina.jpg|Nival zone: [[Piz Bernina]] from [[Piz Morteratsch]] </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.gr.ch/ Official Canton website] *[https://www.graubunden.com Canton of the Grisons Tourism website] *[https://www.youtube.com/watch?v=ZJfn4lVR1m0 Short documentary from the cantonal authorities] *[https://web.archive.org/web/20130606131303/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/regionen/kantone/gr/key.html Official Canton of the Grisons statistics website] *{{HDS|7391|rm=1168}} * {{Cite EB1911|wstitle= Grisons | volume= 12 |last= Coolidge |first= William Augustus Brevoort |author-link= W. A. B. Coolidge| pages = 608&ndash;610 |short= 1}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] 8bgu2yvwrlixexc9zjm5fq3iuiw62hb 1430623 1430621 2026-09-29T05:07:10Z VASANTH S.N. 728 1430623 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ (ಗ್ರೀಸನ್) | other_name = Graubünden<!--Often used in English--> | native_name = | official_name = {{native name list |tag1=de |name1=Kanton Graubünden |tag2=rm |name2=Chantun Grischun |tag3=it |name3=Cantone dei Grigioni}} | type = [[Cantons of Switzerland|Canton]] | image_flag = CHE Graubünden Flag.svg | image_shield = CHE Graubünden COA.svg | shield_size = 80x80px | shield_link = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 6 | mapframe-point = none | map_alt = Map of Switzerland, location of the Grisons highlighted | map_caption = Location in Switzerland {{hidden |ta1 = left| border = 1px solid grey | header = Map of the Grisons| content = <br/>[[File:Karte Kanton Graubünden 2010.png|250px]] }} | coordinates = {{coord|46|45|N|9|30|E|region:CH-GR|display=inline,title}} | seat_type = Capital | seat = [[Chur]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Municipalities of the canton of Grisons|100 municipalities]] | p2 = [[Districts of Switzerland#Grisons|11 districts]] | leader_title = [[President (government title)|President]] | leader_name = Jon Domenic Parolini | leader_title2 = [[List of cantonal executives of Switzerland|Executive]] | leader_name2 = Executive Council<br/>{{ublist|{{native name|de|Regierungsrat}}|{{native name|rm|Regenza}}|{{native name|it|Governo}}}} (5) | leader_title3 = [[List of cantonal legislatures of Switzerland|Legislative]] | leader_name3 = [[Grand Council of Graubünden|Grand Council]]<br/>{{ublist|{{native name|de|Grosser Rat}}|{{native name|rm|Cussegl Grond}}|{{native name|it|Gran Consiglio}}}} (120) | area_footnotes = {{Swiss area data||QUELLE-KT}} | area_total_km2 = {{Swiss area|GR|km=yes }} | population_footnotes = {{Swiss populations ref|CH-GR }} | population_total = {{Swiss populations NC|CH-GR|CH-GR}} | population_as_of = {{Swiss populations data CH-GR|YM}} | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = GDP | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Statistik |first=Bundesamt für |date=2021-01-21 |title=Bruttoinlandsprodukt (BIP) nach Grossregion und Kanton - 2008-2018 {{!}} Tabelle |url=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/15304856 |access-date=2023-07-01 |website=Bundesamt für Statistik |language=de}}</ref> | demographics1_title1 = Total | demographics1_info1 = [[Swiss franc|CHF]] 14.519 billion (2020) | demographics1_title2 = Per capita | demographics1_info2 = CHF 72,754 (2020) | iso_code = CH-GR | custom_label_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Highest point]] | custom_data_sec1 = {{convert|4049|m|ft|0|abbr=on}}: {{lang|it|[[Piz Bernina]]}} | custom_label1_sec1 = [[List of cantons of Switzerland by elevation|Lowest point]] | custom_data1_sec1 = {{convert|260|m|ft|0|abbr=on}}: border to [[Ticino]] at {{lang|it|[[San Vittore, Switzerland|San Vittore]]}} | custom_label_sec2 = [[History of Switzerland#Order of accession of the cantons|Joined]] | custom_data_sec2 = 1803 | custom_label1_sec2 = Languages | custom_data1_sec2 = [[German language|German]], [[Romansh language|Romansh]], [[Italian language|Italian]] | custom_label2_sec2 = Other languages | custom_data2_sec2 = [[Lombard language|Lombard]], [[Walser German]] | website = {{URL|gr.ch}} }} '''ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್''' ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸನ್ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಂಡಲ (ಕ್ಯಾಂಟನ್). ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,750 ಚ. ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨,೦೦,೦೯೬ (೨೦೨೦). ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ 138.6 ಚ. ಮೈ. ಪ್ರದೇಶ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಟಡಿ, ನೈಋತ್ಯದ ಮೆಡೆಲ್ಸ್ ಆಡೂಲಾ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ರೈನ್‍ವಾಲ್ಡ್ ಹಾರ್ನ್, ಆಗ್ನೇಯದ ಬೆರ್ನೀನಾ, ಪೂರ್ವದ ಪೀಟ್ಸಕೆಷ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದ ಪೀಟ್ಸ್ ಲಿನಾರ್ಡನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಲ್ವರೆಟ ಗುಂಪು-ಈ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ರ್ಹೈನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ [[ನದಿ]]ಗಳೂ ಪೋ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶವೇ. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಕಣಿವೆ]]ಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ ; [[ಸಾಗುವಳಿ]], [[ಪಶುಪಾಲನೆ]]ಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಇಂಗಡೈನ್ ಕಣಿವೆಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ರ್ಹೈನ್ ನದಿ ಹರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹಿತಕರ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== ಗ್ರೌಬುಂಡೆನಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖನಿಜಾಂಶ ಒಳಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಒತ್ತಾದ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ಉಂಟು. ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಒಂದು ಜೀವನೋಪಾಯ. ==ಆಡಳಿತ== ಈ ಮಂಡಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂರ್. ಕೂರ್, ದಾವೋಸ್, ಸೇಂಟ್ ಮರಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರೋಸಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಕೂರ್‍ನಿಂದ [[ಇಟಲಿ]]ಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕೂರ್, ಆರೋಸ ಮತ್ತು ದಾವೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‍ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂಗಡೈನ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಕಣಿವೆಯ ಜನ [[ರೊಮಾನ್ಷ್ ಭಾಷೆ]] ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಮಂಡಲದ ಬಹುಭಾಗ ಹಿಂದೆ ರೇಟಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನರು]] ಕ್ರಿ. ಪೂ. 15ರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ 1803 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿತು. ==ಹೆಸರು== ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೌ ಎಂದರೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳರಸರ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತರಾದ ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇದ, ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲುಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode=packed widths=220 heights=165><!--This gallery is supposed to show clearly distinct ecosystems. See Altitudinal zonation for terminology.--> File:Maienfeld Falknis 02.JPG|Lowlands: Vineyards of the Bündner Herrschaft, at the foot of the [[Falknis]] File:Stairs with a view.jpg|Montane zone: Val Bregaglia, at the foot of [[Piz Badile]] File:Val Frisal.jpg|Alpine zone: Val Frisal, at the foot of [[Piz Durschin]] File:PizBernina.jpg|Nival zone: [[Piz Bernina]] from [[Piz Morteratsch]] </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.gr.ch/ Official Canton website] *[https://www.graubunden.com Canton of the Grisons Tourism website] *[https://www.youtube.com/watch?v=ZJfn4lVR1m0 Short documentary from the cantonal authorities] *[https://web.archive.org/web/20130606131303/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/regionen/kantone/gr/key.html Official Canton of the Grisons statistics website] *{{HDS|7391|rm=1168}} * {{Cite EB1911|wstitle= Grisons | volume= 12 |last= Coolidge |first= William Augustus Brevoort |author-link= W. A. B. Coolidge| pages = 608&ndash;610 |short= 1}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಬುಂಡೆನ್}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] d1bmawdyf2jxh8mqanzdi15b4i5a00u 0 187512 1430622 2026-09-29T05:06:03Z Mona Mendonca 95880 ಹೊಸ ಪುಟ: ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ (ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ) (ಜನನ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦, ೧೯೮೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೇದಿಕೆ ಹೆಸರಾದ 'ಡಿಜೆ ಜಿನ್... 1430622 wikitext text/x-wiki ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ (ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ) (ಜನನ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦, ೧೯೮೩) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೇದಿಕೆ ಹೆಸರಾದ 'ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಕ್ತಿಗಳು== 1. “ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ… ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಗೌರವಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ನೀಡಬೇಡಿ. ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಮೂಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿ… ನೀವು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಮಯ.” 2.“ಸಬಲೀಕರಣವು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ; ನಾವು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರತಿದಿನದ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅದು. ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ‘ಮೀಟಿಂಗ್ ಯೋರ್ ಪವರ್’ ಎಂಬುದು ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವು ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ!” — ಮೀಟಿಂಗ್ ಯೋರ್ ಪವರ್ — ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ನೊಕುಬೊಂಗಾ ಮ್ಬಾಂಗಾ 3.“ನೀವು ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲಿದ್ದೀರಿ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಆ ಬದಲಾವಣೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಗೋಚರವಾಗಿಯೂ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.” 4. “ಯಶಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದು. ಆ ಗುರಿಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿರಬಹುದು. ಯಶಸ್ಸು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದದ್ದು. ಇತರರು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು; ನಮ್ಮದೇ ಮಾನದಂಡದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡವು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯದ್ದೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.” ==ನಾನು ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳು== “ಕುಟುಂಬವೇ ಮೊದಲನೆಯದು. ನೀವು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.” ==ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== “ಈ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೃತಕ ಕೂದಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅವರು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.” “ತಾನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.” lx7dtkpyv5so0gibdp08fdwh16tmt0m 0 187513 1430624 2026-09-29T05:44:44Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430624 wikitext text/x-wiki {{Stack begin}} {{Infobox officeholder | image = Ulysses S. Grant 1870-1880 (cropped).jpg | alt = Photograph of Ulysses S. Grant's upper body | caption = Grant, {{circa|1870–1880}} | order = 18th | office = President of the United States | vice_president = {{plainlist| * [[Schuyler Colfax]] {{awrap|(1869–1873)}} * [[Henry Wilson]] {{awrap|(1873–1875)}} * Vacant {{awrap|(1875–1877)}}{{Efn|Vice President Wilson died in office. As this was prior to the adoption of the [[Twenty-fifth Amendment to the United States Constitution|Twenty-fifth Amendment]] in 1967, a vacancy in the office of vice president was not filled until the next ensuing election and inauguration.}} }} | term_start = March 4, 1869 | term_end = March 4, 1877 | predecessor = [[Andrew Johnson]] | successor = [[Rutherford B. Hayes]] | office1 = [[Commanding General of the U.S. Army]] | president1 = {{plainlist| * [[Abraham Lincoln]] * Andrew Johnson }} | term_start1 = March 9, 1864 | term_end1 = March 4, 1869 | predecessor1 = [[Henry Halleck]] | successor1 = [[William Tecumseh Sherman]] | office2 = Acting [[United States Secretary of War]] | president2 = Andrew Johnson | term_start2 = August 12, 1867 | term_end2 = January 14, 1868 | predecessor2 = [[Edwin Stanton]] | successor2 = Edwin Stanton | office3 = [[President of the National Rifle Association]] | term_start3 = 1883 | term_end3 = 1884{{sfn|Utter|2015|p=141}} | predecessor3 = [[Edward L. Molineux]] | successor3 = [[Philip Sheridan]] | birth_name = Hiram Ulysses Grant | birth_date = {{birth date|1822|4|27}} | birth_place = [[Point Pleasant, Ohio]], U.S. | death_date = {{death date and age|1885|7|23|1822|4|27}} | death_place = [[Grant Cottage State Historic Site|Grant Cottage]], Moreau, New York, U.S. | resting_place = [[Grant's Tomb]], New York City | party = [[Republican Party (United States)|Republican]] | parents = {{plainlist| * [[Jesse Root Grant]] * [[Hannah Simpson Grant]] }} | spouse = {{marriage|[[Julia Dent]]|August 22, 1848}} | children = {{flatlist| * [[Frederick Dent Grant|Frederick]] * [[Ulysses S. Grant Jr.|Ulysses Jr.]] * [[Nellie Grant|Nellie]] * [[Jesse Root Grant (politician)|Jesse II]] }} | occupation = {{flatlist| * Military officer * politician }} | education = [[United States Military Academy]] | signature = UlyssesSGrantSignature.svg | signature_alt = Cursive signature in ink | nickname = {{flatlist| * Sam * Unconditional Surrender }} | allegiance = United States<br/>[[Union (American Civil War)|Union]] | branch = {{flatlist| * [[United States Army]] **[[Union Army]] }} | service_years = {{plainlist| * 1839–1854 * 1861–1869 }} | rank = {{plainlist| * [[General of the Armies]] }} | commands = {{plainlist| * [[United States Army]] * [[Military Division of the Mississippi|Division of the Mississippi]] * [[Army of the Tennessee]] * [[Army of the Tennessee#Henry-Donelson Campaign|District of Cairo]] * [[Army of the Tennessee#Cairo and the Battle of Belmont|District of Southeast Missouri]] * [[21st Illinois Infantry Regiment]] * [[4th Infantry Regiment (United States)|4th Infantry Regiment]] }} | battles = {{collapsible list|title = {{nobold|See list}}| {{tree list}} * [[Mexican–American War]] ** [[Battle of Palo Alto]] ** [[Battle of Resaca de la Palma]] ** [[Battle of Monterrey]] ** [[Battle of Molino del Rey]] ** [[Battle of Chapultepec]] * [[American Civil War]] ** [[Battle of Belmont]] ** [[Battle of Fort Henry]] ** [[Battle of Fort Donelson]] ** [[Battle of Shiloh]] ** [[Siege of Corinth]] ** [[Vicksburg campaign]] ***[[Battle of Port Gibson]] ***[[Battle of Jackson]] ***[[Battle of Champion Hill]] ***[[Siege of Vicksburg]] ** [[Chattanooga campaign]] ***[[Battle of Missionary Ridge]] ** [[Overland Campaign]] ***[[Battle of the Wilderness]] ***[[Battle of Spotsylvania]] ***[[Battle of North Anna]] ***[[Battle of Totopotomoy Creek]] ***[[Battle of Cold Harbor]] ** [[Petersburg campaign]] ***[[Second Battle of Petersburg]] ***[[Second Battle of Deep Bottom]] ***[[Battle of Chaffin's Farm]] ***[[Battle of Darbytown and New Market Roads]] ***[[Battle of Boydton Plank Road]] ***[[Battle of Trent's Reach]] ** [[Appomattox campaign]] ***[[Third Battle of Petersburg]] ***[[Battle of Appomattox Court House]] {{tree list/end}} }} }} {{Ulysses S. Grant series}} {{Stack end}} '''ಯುಲಿಸಿಸ್ ಎಸ್ ಗ್ರಾಂಟ್ '''- 1822 - 1885. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ಒಬ್ಬ ಜನರಲ್ ಹಾಗೂ 18ನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಜನನ [[ಒಹಾಯೊ|ಒಹಾಯೋ]]ದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ಲೆಸೆಂಟಿನಲ್ಲಿ 1822ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 27ರಂದು. ತಂದೆ ಜೆಸ್ಸಿ ಆರ್. ಗ್ರಾಂಟ್, ತಾಯಿ ಹ್ಯಾನ ಸಿಂಪ್ಸನ್. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಇವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಆತನ ಹೊಲದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಈತ 1839ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೇರಿದ. ಇವನಿಗೆ ಪದವಿ ದೊರಕಿದ್ದು 1843ರಲ್ಲಿ. ==ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ== 1845ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನೊಂದಿಗೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ. 1847ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ಜೂಲಿಯ ಟಿ. ಡೆಂಟಳನ್ನು ಈತ ಮದುವೆಯಾದದದ್ದು 1848ರಲ್ಲಿ. 1853ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುವನೆಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮರುವರ್ಷ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಈತ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದ. 1860ರಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್‍ನ ಗ್ಯಾಲಿನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಂದೆಯ ಚರ್ಮದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಸ್ತೆಯಾದ. ಆಗ ಇವನ ವರಮಾನ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಇವನ ಜೀವನ ವಿಫಲವೆಂದೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈತ ಬಹಳ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹುದ್ದೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಈತನ ದಕ್ಷತೆ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡ ಲಿಂಕನ್ ಈತನಿಗೆ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡತಿ ನೀಡಿದ. ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಉನ್ನತಿ ಹೊಂದಿದ. ಯುದ್ಧಕೌಶಲವೂ ಕರಗತವಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೋರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ನಿಷ್ಠೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಇವು ಈತನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಲಿಂಕನ್]] ಇವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಲಿಂಕನನ ಕೊಲೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ [[ಆಂಡ್ಯ್ರೂ ಜಾನ್ಸನ್|ಆಂಡ್ರ್ಯಾ ಜಾನ್ಸನ]]ನೂ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಇವರಲ್ಲಿ ವಿರಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನರು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಜಯಗಳಿಸಿದ. 1869ರಲ್ಲಿ ಈತ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಚಿವರನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೂ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೂ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜೇ ಗೌಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫಿಸ್ಕ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ದುವ್ರ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಸೇರಿದ್ದನೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಭಾವ ಮೈದುನನಿಗೂ ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂಬುದಂತೂ ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಿತು.1872ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ. ಡೆಮೊಕ್ರಾಟರು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿದ. ==ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ== 1873ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸಚಿವರ ಲಂಚಕೋರತನಗಳು ಬಯಲಿಗೆ ಬಂದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸಂಬಳ ಬಡಕತನವೆಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಟೀಕಿಸಿದವು. ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಆಪ್ತಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೇ ಮೋಸ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. [[ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆನ್ನಲಾದ ಅಕ್ರಮಗಳು ಬಯಲಾದವು. ಈತನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ವರ್ಣೀಯರಿಗೆ ಮತಹಕ್ಕು ನೀಡಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದವರಿಗಾಗಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯರ್ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಲು (1871) ಆದ್ದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. 1877ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷಾಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಲೋಕ ಪರ್ಯಟನ ಮಾಡಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]], [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ]]ಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ. 1880ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇವನ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ಇವನನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿತ್ತಾದರಿಂದ ಇವನು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಈತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ತೊಡಗಿಸಿದ. ಈತ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕು ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು. ಇವನ ಪಾಲುದಾರರು ಇವನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇದರಿಂದ 5,00,000 ಡಾಲರುಗಳ ಸಂಪಾದನೆಯಾಯಿತು. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ತಾನೇ ಅದು ಮುಗಿಯಿತು. ==ನಿಧನ== 1885ರ ಜುಲೈ 23ರಂದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.{{sfn|McFeely|1981|p=517}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.usgrantlibrary.org Ulysses S. Grant Presidential Library] * [http://www.shapell.org/Collection/?collection=18 Ulysses S. Grant Personal Manuscripts] * {{Gutenberg author | id=527}} * {{Librivox author |id=296}} * [https://www.loc.gov/rr/program/bib/presidents/grant/index.html Ulysses S. Grant: A Resource Guide] – [[Library of Congress]] * [https://www.bbc.co.uk/programmes/m0005f2k President Ulysses S. Grant], ''[[In Our Time (radio series)|In Our Time]]'', [[BBC Radio 4]] discussion with Robert Cooke, Eric Matheson, and Susan Mary Grant (May 30, 2019) * [https://www.c-span.org/search/?sdate=&edate=&congressSelect=&yearSelect=&searchtype=Videos&sort=Best+Match&text=0&tagid%5B%5D=116 Ulysses S. Grant] on [[C-SPAN]] * [https://scholarsjunction.msstate.edu/usg-volumes/ The Papers of Ulysses S. Grant] at [[Mississippi State University]] * [https://millercenter.org/president/grant Scholarly coverage of Grant] at the [[Miller Center of Public Affairs|Miller Center, University of Virginia]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಯುಲಿಸಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್}} kf0s561fm79qczyhiu8fijxelu8ru33 1430625 1430624 2026-09-29T05:46:11Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430625 wikitext text/x-wiki {{Stack begin}} {{Infobox officeholder | image = Ulysses S. Grant 1870-1880 (cropped).jpg | alt = Photograph of Ulysses S. Grant's upper body | caption = Grant, {{circa|1870–1880}} | order = 18th | office = President of the United States | vice_president = {{plainlist| * [[Schuyler Colfax]] {{awrap|(1869–1873)}} * [[Henry Wilson]] {{awrap|(1873–1875)}} * Vacant {{awrap|(1875–1877)}}{{Efn|Vice President Wilson died in office. As this was prior to the adoption of the [[Twenty-fifth Amendment to the United States Constitution|Twenty-fifth Amendment]] in 1967, a vacancy in the office of vice president was not filled until the next ensuing election and inauguration.}} }} | term_start = March 4, 1869 | term_end = March 4, 1877 | predecessor = [[Andrew Johnson]] | successor = [[Rutherford B. Hayes]] | office1 = [[Commanding General of the U.S. Army]] | president1 = {{plainlist| * [[Abraham Lincoln]] * Andrew Johnson }} | term_start1 = March 9, 1864 | term_end1 = March 4, 1869 | predecessor1 = [[Henry Halleck]] | successor1 = [[William Tecumseh Sherman]] | office2 = Acting [[United States Secretary of War]] | president2 = Andrew Johnson | term_start2 = August 12, 1867 | term_end2 = January 14, 1868 | predecessor2 = [[Edwin Stanton]] | successor2 = Edwin Stanton | office3 = [[President of the National Rifle Association]] | term_start3 = 1883 | term_end3 = 1884{{sfn|Utter|2015|p=141}} | predecessor3 = [[Edward L. Molineux]] | successor3 = [[Philip Sheridan]] | birth_name = Hiram Ulysses Grant | birth_date = {{birth date|1822|4|27}} | birth_place = [[Point Pleasant, Ohio]], U.S. | death_date = {{death date and age|1885|7|23|1822|4|27}} | death_place = [[Grant Cottage State Historic Site|Grant Cottage]], Moreau, New York, U.S. | resting_place = [[Grant's Tomb]], New York City | party = [[Republican Party (United States)|Republican]] | parents = {{plainlist| * [[Jesse Root Grant]] * [[Hannah Simpson Grant]] }} | spouse = {{marriage|[[Julia Dent]]|August 22, 1848}} | children = {{flatlist| * [[Frederick Dent Grant|Frederick]] * [[Ulysses S. Grant Jr.|Ulysses Jr.]] * [[Nellie Grant|Nellie]] * [[Jesse Root Grant (politician)|Jesse II]] }} | occupation = {{flatlist| * Military officer * politician }} | education = [[United States Military Academy]] | signature = UlyssesSGrantSignature.svg | signature_alt = Cursive signature in ink | nickname = {{flatlist| * Sam * Unconditional Surrender }} | allegiance = United States<br/>[[Union (American Civil War)|Union]] | branch = {{flatlist| * [[United States Army]] **[[Union Army]] }} | service_years = {{plainlist| * 1839–1854 * 1861–1869 }} | rank = {{plainlist| * [[General of the Armies]] }} | commands = {{plainlist| * [[United States Army]] * [[Military Division of the Mississippi|Division of the Mississippi]] * [[Army of the Tennessee]] * [[Army of the Tennessee#Henry-Donelson Campaign|District of Cairo]] * [[Army of the Tennessee#Cairo and the Battle of Belmont|District of Southeast Missouri]] * [[21st Illinois Infantry Regiment]] * [[4th Infantry Regiment (United States)|4th Infantry Regiment]] }} | battles = {{collapsible list|title = {{nobold|See list}}| {{tree list}} * [[Mexican–American War]] ** [[Battle of Palo Alto]] ** [[Battle of Resaca de la Palma]] ** [[Battle of Monterrey]] ** [[Battle of Molino del Rey]] ** [[Battle of Chapultepec]] * [[American Civil War]] ** [[Battle of Belmont]] ** [[Battle of Fort Henry]] ** [[Battle of Fort Donelson]] ** [[Battle of Shiloh]] ** [[Siege of Corinth]] ** [[Vicksburg campaign]] ***[[Battle of Port Gibson]] ***[[Battle of Jackson]] ***[[Battle of Champion Hill]] ***[[Siege of Vicksburg]] ** [[Chattanooga campaign]] ***[[Battle of Missionary Ridge]] ** [[Overland Campaign]] ***[[Battle of the Wilderness]] ***[[Battle of Spotsylvania]] ***[[Battle of North Anna]] ***[[Battle of Totopotomoy Creek]] ***[[Battle of Cold Harbor]] ** [[Petersburg campaign]] ***[[Second Battle of Petersburg]] ***[[Second Battle of Deep Bottom]] ***[[Battle of Chaffin's Farm]] ***[[Battle of Darbytown and New Market Roads]] ***[[Battle of Boydton Plank Road]] ***[[Battle of Trent's Reach]] ** [[Appomattox campaign]] ***[[Third Battle of Petersburg]] ***[[Battle of Appomattox Court House]] {{tree list/end}} }} }} {{Ulysses S. Grant series}} {{Stack end}} '''ಯುಲಿಸಿಸ್ ಎಸ್ ಗ್ರಾಂಟ್ '''- 1822 - 1885. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ಒಬ್ಬ ಜನರಲ್ ಹಾಗೂ 18ನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಜನನ [[ಒಹಾಯೊ|ಒಹಾಯೋ]]ದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ಲೆಸೆಂಟಿನಲ್ಲಿ 1822ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 27ರಂದು. ತಂದೆ ಜೆಸ್ಸಿ ಆರ್. ಗ್ರಾಂಟ್, ತಾಯಿ ಹ್ಯಾನ ಸಿಂಪ್ಸನ್. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಇವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಆತನ ಹೊಲದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಈತ 1839ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೇರಿದ. ಇವನಿಗೆ ಪದವಿ ದೊರಕಿದ್ದು 1843ರಲ್ಲಿ. ==ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ== 1845ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನೊಂದಿಗೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ. 1847ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ಜೂಲಿಯ ಟಿ. ಡೆಂಟಳನ್ನು ಈತ ಮದುವೆಯಾದದದ್ದು 1848ರಲ್ಲಿ. 1853ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುವನೆಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮರುವರ್ಷ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಈತ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದ. 1860ರಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್‍ನ ಗ್ಯಾಲಿನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಂದೆಯ ಚರ್ಮದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಸ್ತೆಯಾದ. ಆಗ ಇವನ ವರಮಾನ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಇವನ ಜೀವನ ವಿಫಲವೆಂದೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈತ ಬಹಳ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹುದ್ದೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಈತನ ದಕ್ಷತೆ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡ ಲಿಂಕನ್ ಈತನಿಗೆ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡತಿ ನೀಡಿದ. ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಉನ್ನತಿ ಹೊಂದಿದ. ಯುದ್ಧಕೌಶಲವೂ ಕರಗತವಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೋರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ನಿಷ್ಠೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಇವು ಈತನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಲಿಂಕನ್]] ಇವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಲಿಂಕನನ ಕೊಲೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ [[ಆಂಡ್ಯ್ರೂ ಜಾನ್ಸನ್|ಆಂಡ್ರ್ಯಾ ಜಾನ್ಸನ]]ನೂ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಇವರಲ್ಲಿ ವಿರಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನರು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಜಯಗಳಿಸಿದ. 1869ರಲ್ಲಿ ಈತ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಚಿವರನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೂ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೂ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜೇ ಗೌಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫಿಸ್ಕ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ದುವ್ರ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಸೇರಿದ್ದನೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಭಾವ ಮೈದುನನಿಗೂ ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂಬುದಂತೂ ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಿತು.1872ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ. ಡೆಮೊಕ್ರಾಟರು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿದ. ==ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ== 1873ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸಚಿವರ ಲಂಚಕೋರತನಗಳು ಬಯಲಿಗೆ ಬಂದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸಂಬಳ ಬಡಕತನವೆಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಟೀಕಿಸಿದವು. ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಆಪ್ತಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೇ ಮೋಸ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. [[ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆನ್ನಲಾದ ಅಕ್ರಮಗಳು ಬಯಲಾದವು. ಈತನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ವರ್ಣೀಯರಿಗೆ ಮತಹಕ್ಕು ನೀಡಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದವರಿಗಾಗಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯರ್ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಲು (1871) ಆದ್ದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. 1877ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷಾಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಲೋಕ ಪರ್ಯಟನ ಮಾಡಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]], [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ]]ಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ. 1880ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇವನ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ಇವನನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿತ್ತಾದರಿಂದ ಇವನು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಈತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ತೊಡಗಿಸಿದ. ಈತ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕು ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು. ಇವನ ಪಾಲುದಾರರು ಇವನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇದರಿಂದ 5,00,000 ಡಾಲರುಗಳ ಸಂಪಾದನೆಯಾಯಿತು. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ತಾನೇ ಅದು ಮುಗಿಯಿತು. ==ನಿಧನ== 1885ರ ಜುಲೈ 23ರಂದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.{{sfn|McFeely|1981|p=517}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.usgrantlibrary.org Ulysses S. Grant Presidential Library] * [http://www.shapell.org/Collection/?collection=18 Ulysses S. Grant Personal Manuscripts] * {{Gutenberg author | id=527}} * {{Librivox author |id=296}} * [https://www.loc.gov/rr/program/bib/presidents/grant/index.html Ulysses S. Grant: A Resource Guide] – [[Library of Congress]] * [https://www.bbc.co.uk/programmes/m0005f2k President Ulysses S. Grant], ''[[In Our Time (radio series)|In Our Time]]'', [[BBC Radio 4]] discussion with Robert Cooke, Eric Matheson, and Susan Mary Grant (May 30, 2019) * [https://www.c-span.org/search/?sdate=&edate=&congressSelect=&yearSelect=&searchtype=Videos&sort=Best+Match&text=0&tagid%5B%5D=116 Ulysses S. Grant] on [[C-SPAN]] * [https://scholarsjunction.msstate.edu/usg-volumes/ The Papers of Ulysses S. Grant] at [[Mississippi State University]] * [https://millercenter.org/president/grant Scholarly coverage of Grant] at the [[Miller Center of Public Affairs|Miller Center, University of Virginia]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಯುಲಿಸಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] l75zoqfc5l8tyxvil5k5nm8zia2z8jf 1430626 1430625 2026-09-29T05:46:27Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430626 wikitext text/x-wiki {{Stack begin}} {{Infobox officeholder | image = Ulysses S. Grant 1870-1880 (cropped).jpg | alt = Photograph of Ulysses S. Grant's upper body | caption = Grant, {{circa|1870–1880}} | order = 18th | office = President of the United States | vice_president = {{plainlist| * [[Schuyler Colfax]] {{awrap|(1869–1873)}} * [[Henry Wilson]] {{awrap|(1873–1875)}} * Vacant {{awrap|(1875–1877)}}{{Efn|Vice President Wilson died in office. As this was prior to the adoption of the [[Twenty-fifth Amendment to the United States Constitution|Twenty-fifth Amendment]] in 1967, a vacancy in the office of vice president was not filled until the next ensuing election and inauguration.}} }} | term_start = March 4, 1869 | term_end = March 4, 1877 | predecessor = [[Andrew Johnson]] | successor = [[Rutherford B. Hayes]] | office1 = [[Commanding General of the U.S. Army]] | president1 = {{plainlist| * [[Abraham Lincoln]] * Andrew Johnson }} | term_start1 = March 9, 1864 | term_end1 = March 4, 1869 | predecessor1 = [[Henry Halleck]] | successor1 = [[William Tecumseh Sherman]] | office2 = Acting [[United States Secretary of War]] | president2 = Andrew Johnson | term_start2 = August 12, 1867 | term_end2 = January 14, 1868 | predecessor2 = [[Edwin Stanton]] | successor2 = Edwin Stanton | office3 = [[President of the National Rifle Association]] | term_start3 = 1883 | term_end3 = 1884{{sfn|Utter|2015|p=141}} | predecessor3 = [[Edward L. Molineux]] | successor3 = [[Philip Sheridan]] | birth_name = Hiram Ulysses Grant | birth_date = {{birth date|1822|4|27}} | birth_place = [[Point Pleasant, Ohio]], U.S. | death_date = {{death date and age|1885|7|23|1822|4|27}} | death_place = [[Grant Cottage State Historic Site|Grant Cottage]], Moreau, New York, U.S. | resting_place = [[Grant's Tomb]], New York City | party = [[Republican Party (United States)|Republican]] | parents = {{plainlist| * [[Jesse Root Grant]] * [[Hannah Simpson Grant]] }} | spouse = {{marriage|[[Julia Dent]]|August 22, 1848}} | children = {{flatlist| * [[Frederick Dent Grant|Frederick]] * [[Ulysses S. Grant Jr.|Ulysses Jr.]] * [[Nellie Grant|Nellie]] * [[Jesse Root Grant (politician)|Jesse II]] }} | occupation = {{flatlist| * Military officer * politician }} | education = [[United States Military Academy]] | signature = UlyssesSGrantSignature.svg | signature_alt = Cursive signature in ink | nickname = {{flatlist| * Sam * Unconditional Surrender }} | allegiance = United States<br/>[[Union (American Civil War)|Union]] | branch = {{flatlist| * [[United States Army]] **[[Union Army]] }} | service_years = {{plainlist| * 1839–1854 * 1861–1869 }} | rank = {{plainlist| * [[General of the Armies]] }} | commands = {{plainlist| * [[United States Army]] * [[Military Division of the Mississippi|Division of the Mississippi]] * [[Army of the Tennessee]] * [[Army of the Tennessee#Henry-Donelson Campaign|District of Cairo]] * [[Army of the Tennessee#Cairo and the Battle of Belmont|District of Southeast Missouri]] * [[21st Illinois Infantry Regiment]] * [[4th Infantry Regiment (United States)|4th Infantry Regiment]] }} | battles = {{collapsible list|title = {{nobold|See list}}| {{tree list}} * [[Mexican–American War]] ** [[Battle of Palo Alto]] ** [[Battle of Resaca de la Palma]] ** [[Battle of Monterrey]] ** [[Battle of Molino del Rey]] ** [[Battle of Chapultepec]] * [[American Civil War]] ** [[Battle of Belmont]] ** [[Battle of Fort Henry]] ** [[Battle of Fort Donelson]] ** [[Battle of Shiloh]] ** [[Siege of Corinth]] ** [[Vicksburg campaign]] ***[[Battle of Port Gibson]] ***[[Battle of Jackson]] ***[[Battle of Champion Hill]] ***[[Siege of Vicksburg]] ** [[Chattanooga campaign]] ***[[Battle of Missionary Ridge]] ** [[Overland Campaign]] ***[[Battle of the Wilderness]] ***[[Battle of Spotsylvania]] ***[[Battle of North Anna]] ***[[Battle of Totopotomoy Creek]] ***[[Battle of Cold Harbor]] ** [[Petersburg campaign]] ***[[Second Battle of Petersburg]] ***[[Second Battle of Deep Bottom]] ***[[Battle of Chaffin's Farm]] ***[[Battle of Darbytown and New Market Roads]] ***[[Battle of Boydton Plank Road]] ***[[Battle of Trent's Reach]] ** [[Appomattox campaign]] ***[[Third Battle of Petersburg]] ***[[Battle of Appomattox Court House]] {{tree list/end}} }} }} {{Ulysses S. Grant series}} {{Stack end}} '''ಯುಲಿಸಿಸ್ ಎಸ್ ಗ್ರಾಂಟ್ '''- 1822 - 1885. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ಒಬ್ಬ ಜನರಲ್ ಹಾಗೂ 18ನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಜನನ [[ಒಹಾಯೊ|ಒಹಾಯೋ]]ದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ಲೆಸೆಂಟಿನಲ್ಲಿ 1822ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 27ರಂದು. ತಂದೆ ಜೆಸ್ಸಿ ಆರ್. ಗ್ರಾಂಟ್, ತಾಯಿ ಹ್ಯಾನ ಸಿಂಪ್ಸನ್. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಇವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಆತನ ಹೊಲದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಈತ 1839ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸೇರಿದ. ಇವನಿಗೆ ಪದವಿ ದೊರಕಿದ್ದು 1843ರಲ್ಲಿ. ==ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ== 1845ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನೊಂದಿಗೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ. 1847ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ಜೂಲಿಯ ಟಿ. ಡೆಂಟಳನ್ನು ಈತ ಮದುವೆಯಾದದದ್ದು 1848ರಲ್ಲಿ. 1853ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುವನೆಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮರುವರ್ಷ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಈತ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದ. 1860ರಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್‍ನ ಗ್ಯಾಲಿನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಂದೆಯ ಚರ್ಮದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಸ್ತೆಯಾದ. ಆಗ ಇವನ ವರಮಾನ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಇವನ ಜೀವನ ವಿಫಲವೆಂದೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈತ ಬಹಳ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹುದ್ದೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಈತನ ದಕ್ಷತೆ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡ ಲಿಂಕನ್ ಈತನಿಗೆ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡತಿ ನೀಡಿದ. ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಉನ್ನತಿ ಹೊಂದಿದ. ಯುದ್ಧಕೌಶಲವೂ ಕರಗತವಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೋರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ನಿಷ್ಠೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಇವು ಈತನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಲಿಂಕನ್]] ಇವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಲಿಂಕನನ ಕೊಲೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ [[ಆಂಡ್ಯ್ರೂ ಜಾನ್ಸನ್|ಆಂಡ್ರ್ಯಾ ಜಾನ್ಸನ]]ನೂ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಇವರಲ್ಲಿ ವಿರಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನರು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಜಯಗಳಿಸಿದ. 1869ರಲ್ಲಿ ಈತ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಚಿವರನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೂ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೂ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜೇ ಗೌಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫಿಸ್ಕ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ದುವ್ರ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನೂ ಸೇರಿದ್ದನೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಭಾವ ಮೈದುನನಿಗೂ ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂಬುದಂತೂ ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಿತು.1872ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ. ಡೆಮೊಕ್ರಾಟರು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿದ. ==ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ== 1873ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸಚಿವರ ಲಂಚಕೋರತನಗಳು ಬಯಲಿಗೆ ಬಂದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸಂಬಳ ಬಡಕತನವೆಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಟೀಕಿಸಿದವು. ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಆಪ್ತಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೇ ಮೋಸ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. [[ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆನ್ನಲಾದ ಅಕ್ರಮಗಳು ಬಯಲಾದವು. ಈತನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ವರ್ಣೀಯರಿಗೆ ಮತಹಕ್ಕು ನೀಡಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದವರಿಗಾಗಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯರ್ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಲು (1871) ಆದ್ದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. 1877ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷಾಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಲೋಕ ಪರ್ಯಟನ ಮಾಡಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]], [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ]]ಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ. 1880ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇವನ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ಇವನನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿತ್ತಾದರಿಂದ ಇವನು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಈತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ತೊಡಗಿಸಿದ. ಈತ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕು ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು. ಇವನ ಪಾಲುದಾರರು ಇವನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇದರಿಂದ 5,00,000 ಡಾಲರುಗಳ ಸಂಪಾದನೆಯಾಯಿತು. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ತಾನೇ ಅದು ಮುಗಿಯಿತು. ==ನಿಧನ== 1885ರ ಜುಲೈ 23ರಂದು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.{{sfn|McFeely|1981|p=517}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.usgrantlibrary.org Ulysses S. Grant Presidential Library] * [http://www.shapell.org/Collection/?collection=18 Ulysses S. Grant Personal Manuscripts] * {{Gutenberg author | id=527}} * {{Librivox author |id=296}} * [https://www.loc.gov/rr/program/bib/presidents/grant/index.html Ulysses S. Grant: A Resource Guide] – [[Library of Congress]] * [https://www.bbc.co.uk/programmes/m0005f2k President Ulysses S. Grant], ''[[In Our Time (radio series)|In Our Time]]'', [[BBC Radio 4]] discussion with Robert Cooke, Eric Matheson, and Susan Mary Grant (May 30, 2019) * [https://www.c-span.org/search/?sdate=&edate=&congressSelect=&yearSelect=&searchtype=Videos&sort=Best+Match&text=0&tagid%5B%5D=116 Ulysses S. Grant] on [[C-SPAN]] * [https://scholarsjunction.msstate.edu/usg-volumes/ The Papers of Ulysses S. Grant] at [[Mississippi State University]] * [https://millercenter.org/president/grant Scholarly coverage of Grant] at the [[Miller Center of Public Affairs|Miller Center, University of Virginia]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಯುಲಿಸಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] 9k1llv40rup9ijuvk0gr6xs85cek39q 0 187514 1430627 2026-09-29T05:55:33Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430627 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Baltimore Aquarium - Mycteroperca microlepis - 05.jpg | image_caption = [[Mycteroperca microlepis|Gag grouper]], ''Mycteroperca microlepis'' | taxon = Epinephelidae | authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1874<ref name = VDLEF>{{cite journal |author1=Richard van der Laan |author2=William N. Eschmeyer |author3=Ronald Fricke |name-list-style=amp |year=2014 |title=Family-group names of Recent fishes |url=https://biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.3882.1.1/10480 |journal=Zootaxa |volume=3882 |issue=2 |pages=001–230 |doi=10.11646/zootaxa.3882.1.1 |pmid=25543675 |doi-access=free }}</ref> | subdivision_ranks = Genera | subdivision = See text }} '''ಗ್ರೌಪರ್''' [[ಸೆರಾನಿಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ [[ಮೀನು]]ಗಳಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ವಾಸಸ್ಥಾನ== ಇವು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಡಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; [[ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ದಕ್ಷಿಣಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಸಮುದ್ರ|ಕಡಲು]]ಗಳು ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಳ. [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಬಂಡೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ರಾಕ್ ಬಾಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಕಡಲ ಬಾಸ್ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File: Only today I got to know this Fish better! What about you? (3852325083).jpg|thumb|left|Anatomy of a grouper]] ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಿಂದ ದೈತ್ಯಾಕಾರದವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುವ ಮೀನುಗಳಿವು. ಕೋನಿ ಎಂಬುದು ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮೀನು ; ಇದರ ಉದ್ದ ಕೇವಲ 9; ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಬೂದು. ಮೈಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೀಲಿವರ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಜ್ಯೂ ಮೀನುಗಳು ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಇವು 7 ಉದ್ದವಿದ್ದು ಸುಮಾರು 500 ಪೌಂ. ತೂಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದವು ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಟಿ ರೋಪರ್ಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ==ವಿಷೇಷತೆಗಳು== ಗ್ರೌಪರುಗಳ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಚುಕ್ಕಿ ಜ್ಯೂ ಮೀನು ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು - ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪು, ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೂದು, ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಸ್ಸಾ ಗ್ರೌಪರ್ ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೆನೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಈ ಮೀನುಗಳ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಕಾರಣ. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ 4 ಅಥವಾ 5 ಬಗೆಯ ವಿಶೇಷ ಜೀವ ಕೋಶಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಜಲಸಸ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವರ್ಣ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಹಾಯಕ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೌಪರುಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು; ಇತರ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳು ಲಾಬ್‍ಸ್ಟರ್‍ಗಳು ಇವುಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ. ಗ್ರೌಪರುಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ದೊರತೆತಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://stoella.com/saltwater-fly-fishing/fly-fishing-for-grpuper The Ultimate Guide to Fly Fishing for Grouper] *ARKive – [https://web.archive.org/web/20070503084717/http://www.arkive.org/species/GES/fish/Cromileptes_altivelis/ images and movies of the humpback grouper ''(Chromileptes altivelis)''] *{{Commons category-inline|Epinephelinae}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಪರ್}} 0k4fut9r4i6uz93yegavycjwni6ja6n 1430628 1430627 2026-09-29T05:55:49Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮೀನುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430628 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Baltimore Aquarium - Mycteroperca microlepis - 05.jpg | image_caption = [[Mycteroperca microlepis|Gag grouper]], ''Mycteroperca microlepis'' | taxon = Epinephelidae | authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1874<ref name = VDLEF>{{cite journal |author1=Richard van der Laan |author2=William N. Eschmeyer |author3=Ronald Fricke |name-list-style=amp |year=2014 |title=Family-group names of Recent fishes |url=https://biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.3882.1.1/10480 |journal=Zootaxa |volume=3882 |issue=2 |pages=001–230 |doi=10.11646/zootaxa.3882.1.1 |pmid=25543675 |doi-access=free }}</ref> | subdivision_ranks = Genera | subdivision = See text }} '''ಗ್ರೌಪರ್''' [[ಸೆರಾನಿಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ [[ಮೀನು]]ಗಳಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ವಾಸಸ್ಥಾನ== ಇವು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಡಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; [[ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ದಕ್ಷಿಣಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಸಮುದ್ರ|ಕಡಲು]]ಗಳು ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಳ. [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಬಂಡೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ರಾಕ್ ಬಾಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಕಡಲ ಬಾಸ್ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File: Only today I got to know this Fish better! What about you? (3852325083).jpg|thumb|left|Anatomy of a grouper]] ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಿಂದ ದೈತ್ಯಾಕಾರದವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುವ ಮೀನುಗಳಿವು. ಕೋನಿ ಎಂಬುದು ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮೀನು ; ಇದರ ಉದ್ದ ಕೇವಲ 9; ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಬೂದು. ಮೈಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೀಲಿವರ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಜ್ಯೂ ಮೀನುಗಳು ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಇವು 7 ಉದ್ದವಿದ್ದು ಸುಮಾರು 500 ಪೌಂ. ತೂಗುತ್ತವೆ. ಗ್ರೌಪರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದವು ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಟಿ ರೋಪರ್ಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ==ವಿಷೇಷತೆಗಳು== ಗ್ರೌಪರುಗಳ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಚುಕ್ಕಿ ಜ್ಯೂ ಮೀನು ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು - ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪು, ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೂದು, ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಸ್ಸಾ ಗ್ರೌಪರ್ ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೆನೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಈ ಮೀನುಗಳ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಕಾರಣ. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ 4 ಅಥವಾ 5 ಬಗೆಯ ವಿಶೇಷ ಜೀವ ಕೋಶಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಜಲಸಸ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವರ್ಣ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಹಾಯಕ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೌಪರುಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು; ಇತರ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳು ಲಾಬ್‍ಸ್ಟರ್‍ಗಳು ಇವುಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ. ಗ್ರೌಪರುಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ದೊರತೆತಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://stoella.com/saltwater-fly-fishing/fly-fishing-for-grpuper The Ultimate Guide to Fly Fishing for Grouper] *ARKive – [https://web.archive.org/web/20070503084717/http://www.arkive.org/species/GES/fish/Cromileptes_altivelis/ images and movies of the humpback grouper ''(Chromileptes altivelis)''] *{{Commons category-inline|Epinephelinae}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೌಪರ್}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] 8h21yys8jbemolxu88l5zg0lslg2ru1 0 187515 1430629 2026-09-29T05:59:35Z Mona Mendonca 95880 ಹೊಸ ಪುಟ: =ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ= {{Use dmy dates|date=November 2021}} {{Infobox person | name = ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | image = Zinhle dj.jpg | caption = ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | birth_name = ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ | birth_place = ಡ್ಯ... 1430629 wikitext text/x-wiki =ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ= {{Use dmy dates|date=November 2021}} {{Infobox person | name = ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | image = Zinhle dj.jpg | caption = ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | birth_name = ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ | birth_place = [[ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], | education = [[ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | occupation = {{hlist|DJ|producer|media personality|businesswoman}}<!-- Occupation(s) as given in the lead (see [[MOS:ROLEBIO]]) --> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1982|12|30}} | other_names = ಹರ್ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ | years_active = 2002{{endash}}present | awards = [ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಉದ್ಯಮಿಯು) | partners = {{Ubl | [[AKA (rapper)|AKA]] ({{abbr|sep.|separated}} 2020)<ref name="easier">{{cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-11-25-zinhle-on-her-relationship-with-aka-things-are-easier-this-time/|title=Zinhle on her relationship with aka this are easier this time|date=2019-11-25|publisher=timeslive.co.za|access-date=2020-01-15}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sundayworld.co.za/news/dj-zinhle-aka-break-up-again/&grqid=FK7ZZHnk&s=1&hl=en-ZA|title=Dj zinhle and aka break up again|publisher=sundayworld.co.za|access-date=2020-02-18 }}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | [[Murdah Bongz]]<ref name="News 24 baby girl">{{cite news|title=DJ Zinhle gives birth to a baby girl {{!}} Truelove|url=https://www.news24.com/truelove/Celebrity/dj-zinhle-gives-birth-to-a-baby-girl-20210910|first=Hopewell|last= Mpapu|date=10 September 2021|location=South Africa|work=News24|language=en}}</ref> }} <!-- Please do not remove this parameter, for further info on the prose, check Personal life! -->| children = 2 | website = {{Official URL}} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = {{hlist|[[ ಹೌಸ್ ಸಂಗೀತ|ಹೌಸ್]]|[[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸಂಗೀತ|ಡ್ಯಾನ್ಸ್/ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್]]}} | instrument = {{hlist|[[Digital audio workstation|ಡಿಎಡಬ್ಲ್ಯೂ]]|[[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ (ವಾದ್ಯ)|ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್]]}} |ಲೇಬಲ್ = {{hlist|[[ಕಲಾವಾ ಜಾಜ್ಮೀ]]|[[ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್|ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ]]}} }} }} ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ ಮೊಹೊಸಾನಾ (ಜನನ: ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೨), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಉದ್ಯಮಿಯು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಿಕಾ ಮಜಿಕಾ, ಐಡಲ್ಸ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಟರ್ನ್ ಇಟ್ ಆನ್ ಮತ್ತು ೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ್ (೨೦೨೧) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಇಕಾಸಿ: ಅವರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ (೨೦೧೧), ಪ್ಲೇ ಯೋರ್ ಪಾರ್ಟ್ (೨೦೧೨), ಟ್ರೋಪಿಕಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ (೨೦೧೨), ದಿ ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್, ರಿದಮ್ ಸಿಟಿ ಮುಂತಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ *ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ: ದಿ ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್* ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. . ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ ಅವರು ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್ ತೊರೆದ ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂcastle, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ತೆರಳಿದರು. ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ನ ಎಮದಾದೇನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಯಾಮುಕೆಲಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ಸುಮಾರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಡಿಜೆ ಆಗುವ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ವಿನೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರ ಮೇಲೂ ಬಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಡಿಜೆ ಆಗುವ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ಎಸ್‌ಎಬಿಸಿ ೧ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕರ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ಜಿಕಾ ಮಜಿಕಾ’ದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ಡಿಜೆ ಆಗಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೂಮ್ ಶಾಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಐ ಪುಟ್ ಇಟ್ ಇನ್’ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಮಲಿಂಗಾ, ಖಾನ್ಯಿ ಮ್ಬಾವು, ಮ್ಫೋಜಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಮಾಂಡಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ವಿತ್ ಸೋಲ್’ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮ್ಜಾನ್ಸಿ ಕ್ವೈಟೊ ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೌಸ್ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೌಸ್ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವವಾದ ಜಿಮ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ರ ನೇರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ೨೦೧೯ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು ‘ಉಮ್ಲಿಲೊ’ ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೫.೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಹಾಡಿಗೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ (ರಿಸಾ) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ೩× ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ೨೦೧೯ರ ವರ್ಷದ ಹಾಡು ಎಂದೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು. ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರನ್ನು ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ರೆಡ್ ಬುಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಬ್ಜಾ ಡಿ ಸ್ಮಾಲ್, ನೊಕ್ವಾಜಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೋಶನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಯಾಬೊಂಗಾ’ ಹಾಡು ೨೦೨೧ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೪ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಿಜೆ ತಿರಾ ಮತ್ತು **ಡಿಜೆ ಸ್ಪೀಡ್‌ಸ್ಟಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಬಿಸಿ ೧ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರತಿಭಾ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ್’ ಅನ್ನು ಸಹ-ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ೨೦೨೧ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಿಇಟಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಿಸಿ ಅವರ ‘ಥುಲಾ’ ಹಾಡು ೨೦೨೩ರ ಜುಲೈ ೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೩ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ಎಫ್‌ಎಂ ಟಾಪ್ ೩೦ ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ== ==ದೂರದರ್ಶನ== ೨೦೧೧ | ಇಕಾಸಿ: ಅವರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ | ಥುಲಿ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ ೨೦೧೧ | ರಿದಮ್ ಸಿಟಿ | ಫನಿಸ್ವಾ | ಇಟ್ಸ್ ಓಕೆ, ವೀ ಆರ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ೨೦೧೨ | ಟ್ರೋಪಿಕಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ | ಸ್ವತಃ | ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ ೨೦೨೧ | ೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ | ಸ್ವತಃ | ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ ೨೦೨೧ | ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ – ದಿ ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್ | ಸ್ವತಃ | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ==ಗೌರವಗಳು== 1. ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ (ಸಾಮಾ ೧೯) ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ಮೆಟ್ರೋ ಎಫ್‌ಎಂ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. 2. ಬೋನಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ **ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ೧೦ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು. 3. ಓಪ್ರಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ ೨೧ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು. 4. ಚಾನೆಲ್ ೨೪ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ೪ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. 5.ಗ್ಲಾಮರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. 6. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ‘ಇಟ್ ಟೇಕ್ಸ್ ಎ ವಿಲೇಜ್’ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 6. ೨೦೧೯ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಗ್ರ ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. 7.೨೦೨೦ರ ಮಾರ್ಚ್ ೭ರಂದು ಅವರು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ವುಮನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಗೆದ್ದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗ== 1. ೨೦೧೯ | ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ 2. ೨೦೨೦ | ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ರೆಕಾರ್ಡ್ — ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮತ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ | | ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊ| ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ 3. ೨೦೨೦ | ನಾಮಿಬಿಯನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಪ್ಯಾನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ವರ್ಷದ ಕಲಾವಿದೆ 4. ೨೦೨೨ | ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾ | ವರ್ಷದ ಡಿಜೆ 5. ೨೦೨೪ | ಬಸಾದಿ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ಡಿಜೆ 6. ೨೦೨೪ | ಬಸಾದಿ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ಸಹಯೋಗ — ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬಸೇತ್ಸಾನಾ, ‘ಮ್ದಾಲಿ’ | ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರ‍್ಯಾಪರ್ ಎಕೆಎ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡುವೆ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಬಂಧವು ೨೦೨೦ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಎಕೆಎ ಅವರಿಗೆ ಕೈರೋ ಒವೆಥು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ, ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ಬೊಂಗಾನಿ, ಅಂದರೆ ಮುರ್ದಾ ಬಾಂಗ್ಸ್ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ — ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ==ವರ್ಗಗಳು== * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕಿಯರು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆಗಳು * ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆಗಳು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ನಿರ್ಮಾಪಕರು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ನಿರ್ಮಾಪಕರು * ಜುಲು ಭಾಷೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕರು * ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು * ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್‌ನ ಜನರು * ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು 04lmnllo62iyr5qvxkotog2xrp6mb4e 1430630 1430629 2026-09-29T06:08:41Z Mona Mendonca 95880 /* ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ */ 1430630 wikitext text/x-wiki =ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ= {{Use dmy dates|date=November 2021}} {{Infobox person | name = ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | image = Zinhle dj.jpg | caption = ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ | birth_name = ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ | birth_place = [[ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], | education = [[ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | occupation = {{hlist|ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಉದ್ಯಮಿಯು)}}<!-- Occupation(s) as given in the lead (see [[MOS:ROLEBIO]]) --> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1982|12|30}} | other_names = ಹರ್ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ | years_active = 2002{{endash}}ಪ್ರಸ್ತುತ | partners = {{Ubl | [[(rapper)|ಎಕೆಎ]] ({{abbr|sep.|separated}} 2020)<ref name="easier">{{cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-11-25-zinhle-on-her-relationship-with-aka-things-are-easier-this-time/|title=Zinhle on her relationship with aka this are easier this time|date=2019-11-25|publisher=timeslive.co.za|access-date=2020-01-15}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sundayworld.co.za/news/dj-zinhle-aka-break-up-again/&grqid=FK7ZZHnk&s=1&hl=en-ZA|title=Dj zinhle and aka break up again|publisher=sundayworld.co.za|access-date=2020-02-18 }}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | [[Murdah Bongz]]<ref name="News 24 baby girl">{{cite news|title=DJ Zinhle gives birth to a baby girl {{!}} Truelove|url=https://www.news24.com/truelove/Celebrity/dj-zinhle-gives-birth-to-a-baby-girl-20210910|first=Hopewell|last= Mpapu|date=10 September 2021|location=South Africa|work=News24|language=en}}</ref> }} <!-- Please do not remove this parameter, for further info on the prose, check Personal life! -->| children = 2 | website = {{Official URL}} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = {{hlist|[[ ಹೌಸ್ ಸಂಗೀತ|ಹೌಸ್]]|[[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸಂಗೀತ|ಡ್ಯಾನ್ಸ್/ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್]]}} | instrument = {{hlist|[[Digital audio workstation|ಡಿಎಡಬ್ಲ್ಯೂ]]|[[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ (ವಾದ್ಯ)|ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್]]}} |ಲೇಬಲ್ = {{hlist|[[ಕಲಾವಾ ಜಾಜ್ಮೀ]]|[[ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್|ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ]]}} }} }} ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ ಮೊಹೊಸಾನಾ (ಜನನ: ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೨), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಉದ್ಯಮಿಯು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಿಕಾ ಮಜಿಕಾ, ಐಡಲ್ಸ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಟರ್ನ್ ಇಟ್ ಆನ್ ಮತ್ತು ೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ್ (೨೦೨೧) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಇಕಾಸಿ: ಅವರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ (೨೦೧೧), ಪ್ಲೇ ಯೋರ್ ಪಾರ್ಟ್ (೨೦೧೨), ಟ್ರೋಪಿಕಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ (೨೦೧೨), ದಿ ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್, ರಿದಮ್ ಸಿಟಿ ಮುಂತಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ *ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ: ದಿ ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್* ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. . ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ನ್ಟೊಂಬೆಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಜಿಯಾನೆ ಅವರು ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡ್ಯಾನ್‌ಹೌಸರ್ ತೊರೆದ ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂcastle, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ತೆರಳಿದರು. ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ನ ಎಮದಾದೇನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಯಾಮುಕೆಲಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ಸುಮಾರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಡಿಜೆ ಆಗುವ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ವಿನೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರ ಮೇಲೂ ಬಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಡಿಜೆ ಆಗುವ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ಎಸ್‌ಎಬಿಸಿ ೧ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುವಕರ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ಜಿಕಾ ಮಜಿಕಾ’ದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ಡಿಜೆ ಆಗಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೂಮ್ ಶಾಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಐ ಪುಟ್ ಇಟ್ ಇನ್’ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಮಲಿಂಗಾ, ಖಾನ್ಯಿ ಮ್ಬಾವು, ಮ್ಫೋಜಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಮಾಂಡಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ವಿತ್ ಸೋಲ್’ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮ್ಜಾನ್ಸಿ ಕ್ವೈಟೊ ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೌಸ್ ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೌಸ್ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವವಾದ ಜಿಮ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ರ ನೇರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ೨೦೧೯ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು ‘ಉಮ್ಲಿಲೊ’ ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೫.೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಹಾಡಿಗೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ (ರಿಸಾ) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ೩× ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ೨೦೧೯ರ ವರ್ಷದ ಹಾಡು ಎಂದೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು. ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರನ್ನು ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ರೆಡ್ ಬುಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಬ್ಜಾ ಡಿ ಸ್ಮಾಲ್, ನೊಕ್ವಾಜಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೋಶನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಯಾಬೊಂಗಾ’ ಹಾಡು ೨೦೨೧ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೪ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಿಜೆ ತಿರಾ ಮತ್ತು ಡಿಜೆ ಸ್ಪೀಡ್‌ಸ್ಟಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಬಿಸಿ ೧ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರತಿಭಾ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ್’ ಅನ್ನು ಸಹ-ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ೨೦೨೧ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಿಇಟಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಿಸಿ ಅವರ ‘ಥುಲಾ’ ಹಾಡು ೨೦೨೩ರ ಜುಲೈ ೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೩ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ಎಫ್‌ಎಂ ಟಾಪ್ ೩೦ ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ== ==ದೂರದರ್ಶನ== ೨೦೧೧ | ಇಕಾಸಿ: ಅವರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ | ಥುಲಿ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ ೨೦೧೧ | ರಿದಮ್ ಸಿಟಿ | ಫನಿಸ್ವಾ | ಇಟ್ಸ್ ಓಕೆ, ವೀ ಆರ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ೨೦೧೨ | ಟ್ರೋಪಿಕಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ | ಸ್ವತಃ | ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ ೨೦೨೧ | ೧'ಸ್ ಅಂಡ್ ೨'ಸ | ಸ್ವತಃ | ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ ೨೦೨೧ | ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ – ದಿ ಅನ್ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೆಡ್ | ಸ್ವತಃ | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ==ಗೌರವಗಳು== 1. ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ (ಸಾಮಾ ೧೯) ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ಮೆಟ್ರೋ ಎಫ್‌ಎಂ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. 2. ಬೋನಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ **ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ೧೦ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು. 3. ಓಪ್ರಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ ೨೧ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು. 4. ಚಾನೆಲ್ ೨೪ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ೪ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. 5.ಗ್ಲಾಮರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. 6. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ‘ಇಟ್ ಟೇಕ್ಸ್ ಎ ವಿಲೇಜ್’ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 6. ೨೦೧೯ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಗ್ರ ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. 7.೨೦೨೦ರ ಮಾರ್ಚ್ ೭ರಂದು ಅವರು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ವುಮನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಗೆದ್ದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗ== 1. ೨೦೧೯ | ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ 2. ೨೦೨೦ | ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ರೆಕಾರ್ಡ್ — ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮತ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ | | ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊ| ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ 3. ೨೦೨೦ | ನಾಮಿಬಿಯನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಪ್ಯಾನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ವರ್ಷದ ಕಲಾವಿದೆ 4. ೨೦೨೨ | ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾ | ವರ್ಷದ ಡಿಜೆ 5. ೨೦೨೪ | ಬಸಾದಿ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ಡಿಜೆ 6. ೨೦೨೪ | ಬಸಾದಿ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ವರ್ಷದ ಸಹಯೋಗ — ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬಸೇತ್ಸಾನಾ, ‘ಮ್ದಾಲಿ’ | ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರ‍್ಯಾಪರ್ ಎಕೆಎ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡುವೆ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಬಂಧವು ೨೦೨೦ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಮತ್ತು ಎಕೆಎ ಅವರಿಗೆ ಕೈರೋ ಒವೆಥು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ, ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ಬೊಂಗಾನಿ, ಅಂದರೆ ಮುರ್ದಾ ಬಾಂಗ್ಸ್ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ — ಡಿಜೆ ಜಿನ್ಹ್ಲೆ ==ವರ್ಗಗಳು== * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕಿಯರು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡಿಜೆಗಳು * ಮಹಿಳಾ ಡಿಜೆಗಳು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ನಿರ್ಮಾಪಕರು * ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ನಿರ್ಮಾಪಕರು * ಜುಲು ಭಾಷೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಾಯಕರು * ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು * ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್, ಕ್ವಾಝುಲು-ನಟಾಲ್‌ನ ಜನರು * ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು n74003dhckypel6d2hypnyrdm1jqwmt 0 187516 1430631 2026-09-29T07:17:17Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430631 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[Western philosophy]] | era = [[Renaissance philosophy]] | image = Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg | caption = Portrait of Hugo Grotius<br />by [[Michiel Jansz. van Mierevelt]], 1631 | name =ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ | birth_name = Huig de Groot | birth_date = 10 April 1583 | birth_place = [[Delft]], [[County of Holland]], [[Dutch Republic]] | death_date = 28 August 1645 (aged 62) | death_place = [[Rostock]], [[Mecklenburg]] | school_tradition = [[Natural law]], [[Renaissance humanism]] | signature = Hugo Grotius signature 1634.svg | alma_mater = [[Leiden University]] | main_interests = [[Philosophy of war]], [[international law]], [[political philosophy]] | notable_ideas = Theory of [[natural rights]], grounding [[just war]] principles in [[natural law]], [[governmental theory of atonement]] | academic_advisors = [[Justus Lipsius]] }} '''ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ '''1583-1645. ಡಚ್ [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ|ರಾಜತಂತ್ರ]] ನಿಪುಣ, [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ಕವಿ]], [[ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಿದ, [[ಇತಿಹಾಸ]]ಕಾರ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬರೆಹಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1583ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತಂದೆ ಸುಸಂಸ್ಕ್ರತ; ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನ ಪೌರಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಬರ್ಗೊಮಾಸ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಲೈಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್<ref>{{Cite book|last=Nellen|first=Henk J. M.|title=Hugo Grotius: A Lifelong Struggle for Peace in Church and State, 1583 – 1645|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-27436-5|location=Leiden|page=22}}</ref> . ಅವನಿಗೆ ಮಗನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಡಂಭವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಿಯಾನೆಸ್ ಕ್ಯಾಪೆಲನ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ಈತ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ರಾಯಭಾರಿ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಇವನನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ಪವಾಡವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ{{sfn|von Siebold|1847}} . ಆ ಕಾಲದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರೆದ. ಈತ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾದ<ref>{{Cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|publisher=Global Scholarly Publications|year=2010|isbn=978-1-59267-113-7|location=New York, NY|page=223}}</ref>. ಸರ್ಕಾರದ ವರಿಷ್ಠರು ಇವನ ಗೆಳೆಯರಾದರು. 1601ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಇವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿಯ ಆರಾಟಸನ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1604ರಲ್ಲಿ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] [[ಹಡಗು|ನೌಕೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ಗ್ರೋಷಿಯಸನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. 1608ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಬಗ್ಗೆ'' ಡಿ ಇಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ದೈವೇಚ್ಚೆಯಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ನಾಲ್ಕು : * ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಆಗಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಬಾರದು, * ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. * ಕೌಲುಗಳನ್ನೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು, * ಅಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಯುದ್ದ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಡಚ್ಚರು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿಗೆ ಯಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲ-ಎಂದು ಈತ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು- ಖಾಸಗಿ, ದಂಡೀಯ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಬರೆದ, ಇದು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britannica_Hugo-Grotius">{{Cite web |title=Hugo Grotius Dutch statesman and scholar |url=https://www.britannica.com/biography/Hugo-Grotius |access-date=2023-04-21 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> 1607ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಮೇರಿಯ ವಾನ್ ರೀಜರ್ಸ್‍ಬರ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ..{{sfn|Miller|2014|p=2}} 1613ರಲ್ಲಿ ರಾಟರ್ಡಾಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತೀಯ ಕಲಹಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ಈ ಕಲಹಗಳು ಕೇವಲ ಮತೀಯವಾಗಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ತಳೆದಿದ್ದುದರಿಂದ 1618ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸನೂ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಓಲ್ಡನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಗುರಿಯಾದರು.{{sfn|Israel|1995}} ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಇವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಬದಲು ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ (1621). 13ನೆಯ ಲೂಯಿ ಇವನಿಗೆ ಪೆನ್ಷನ್ ನೀಡಿದ.{{sfn | Miller | 2014 | p = 4}} ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇವನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥ ''ಡಿ ಜ್ಯೂರೆ ಬೆಲ್ಲಿ ಅಕ್ ಪಾಸಿಸ್'' 1625ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನ ದೊರೆ ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಇವನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು (1634). ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1645ರ ವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಂ]]ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ 1645ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಇವನ ಹಡುಗು ಬಂಡೆಗೆ ಬಡಿಯಿತು ; ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Delft|volume= 07 |page= 954 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Spuyman|first=Ceren|date=2019-12-10|title=Hugo de Groot: one of the greatest Dutch thinkers of all time|url=https://dutchreview.com/culture/history/hugo-de-groot-history/|access-date=2020-08-28|website=DutchReview|language=en-GB}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Hugo Grotius}} {{Wikiquote|Hugo Grotius}} {{wikisource|works=or}} '''Collections''' * {{Gutenberg author |id=5744| name=Hugo Grotius}} * {{Internet Archive author |search=( (Hugo OR Huig) AND (Grotius OR Groot) )}} * {{Librivox author |id=8308}} * {{PRDL|952}} * [http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 Works by Hugo Grotius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220114154015/http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 |date=14 January 2022 }} in [http://picarta.pica.nl Short Title Catalogue Netherlands (STCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531043354/http://picarta.pica.nl/xslt/login/LNG=NE/COOKIE/REQUEST?DB=2.41&REDIRECT=http%3A%2F%2Fpicarta.pica.nl%2Fxslt%2F |date=31 May 2020 }} '''Individual works by Grotius''' * [http://www.constitution.org/gro/djbp.htm ''On the Laws of War and Peace'' (abridged)] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069579.r=Hugo+Grotius.langEN ''On the Laws of War and Peace'' (Latin, first edition 1625)] * [http://hdl.handle.net/1887/4549 ''Logicarum disputationum quarta de postpraedicamentis'']; disputation, aged 14, at Leiden University * [http://hdl.handle.net/1887/4550 ''Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo'']; disputation, aged 14, at Leiden University '''Other''' * [https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ Extensive catalogue of Grotius' writings at the Peace Palace Library, The Hague.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503123400/https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ |date=3 May 2021 }} Unfortunately, this links leads to: "Forbidden. You don't have permission to access /files/Grotius_Collection.pdf on this server." * [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/blog/?catalogue=hugo-de-groot The Correspondence of Hugo de Groot (Grotius)] in [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/home EMLO] * {{cite IEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Blom |first=Andrew}} * {{cite SEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Miller |first=Jon}} * [http://www.azquotes.com/author/23838-Hugo_Grotius/ Hugo Grotius' Quotes] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೋಷಿಯಸ್, ಹ್ಯೂಗೊ}} r93jh0cvy09ggt0gxx3tqw9q0th5csr 1430632 1430631 2026-09-29T07:17:51Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430632 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[Western philosophy]] | era = [[Renaissance philosophy]] | image = Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg | caption = Portrait of Hugo Grotius<br />by [[Michiel Jansz. van Mierevelt]], 1631 | name =ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ | birth_name = Huig de Groot | birth_date = 10 April 1583 | birth_place = [[Delft]], [[County of Holland]], [[Dutch Republic]] | death_date = 28 August 1645 (aged 62) | death_place = [[Rostock]], [[Mecklenburg]] | school_tradition = [[Natural law]], [[Renaissance humanism]] | signature = Hugo Grotius signature 1634.svg | alma_mater = [[Leiden University]] | main_interests = [[Philosophy of war]], [[international law]], [[political philosophy]] | notable_ideas = Theory of [[natural rights]], grounding [[just war]] principles in [[natural law]], [[governmental theory of atonement]] | academic_advisors = [[Justus Lipsius]] }} '''ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ '''1583-1645. ಡಚ್ [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ|ರಾಜತಂತ್ರ]] ನಿಪುಣ, [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ಕವಿ]], [[ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಿದ, [[ಇತಿಹಾಸ]]ಕಾರ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬರೆಹಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1583ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತಂದೆ ಸುಸಂಸ್ಕ್ರತ; ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನ ಪೌರಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಬರ್ಗೊಮಾಸ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಲೈಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್<ref>{{Cite book|last=Nellen|first=Henk J. M.|title=Hugo Grotius: A Lifelong Struggle for Peace in Church and State, 1583 – 1645|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-27436-5|location=Leiden|page=22}}</ref> . ಅವನಿಗೆ ಮಗನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಡಂಭವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಿಯಾನೆಸ್ ಕ್ಯಾಪೆಲನ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ಈತ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ರಾಯಭಾರಿ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಇವನನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ಪವಾಡವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ{{sfn|von Siebold|1847}} . ಆ ಕಾಲದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರೆದ. ಈತ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾದ<ref>{{Cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|publisher=Global Scholarly Publications|year=2010|isbn=978-1-59267-113-7|location=New York, NY|page=223}}</ref>. ಸರ್ಕಾರದ ವರಿಷ್ಠರು ಇವನ ಗೆಳೆಯರಾದರು. 1601ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಇವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿಯ ಆರಾಟಸನ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1604ರಲ್ಲಿ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] [[ಹಡಗು|ನೌಕೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ಗ್ರೋಷಿಯಸನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. 1608ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಬಗ್ಗೆ'' ಡಿ ಇಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ದೈವೇಚ್ಚೆಯಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ನಾಲ್ಕು : * ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಆಗಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಬಾರದು, * ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. * ಕೌಲುಗಳನ್ನೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು, * ಅಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಯುದ್ದ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಡಚ್ಚರು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿಗೆ ಯಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲ-ಎಂದು ಈತ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು- ಖಾಸಗಿ, ದಂಡೀಯ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಬರೆದ, ಇದು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britannica_Hugo-Grotius">{{Cite web |title=Hugo Grotius Dutch statesman and scholar |url=https://www.britannica.com/biography/Hugo-Grotius |access-date=2023-04-21 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> 1607ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಮೇರಿಯ ವಾನ್ ರೀಜರ್ಸ್‍ಬರ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ..{{sfn|Miller|2014|p=2}} 1613ರಲ್ಲಿ ರಾಟರ್ಡಾಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತೀಯ ಕಲಹಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ಈ ಕಲಹಗಳು ಕೇವಲ ಮತೀಯವಾಗಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ತಳೆದಿದ್ದುದರಿಂದ 1618ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸನೂ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಓಲ್ಡನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಗುರಿಯಾದರು.{{sfn|Israel|1995}} ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಇವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಬದಲು ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ (1621). 13ನೆಯ ಲೂಯಿ ಇವನಿಗೆ ಪೆನ್ಷನ್ ನೀಡಿದ.{{sfn | Miller | 2014 | p = 4}} ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇವನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥ ''ಡಿ ಜ್ಯೂರೆ ಬೆಲ್ಲಿ ಅಕ್ ಪಾಸಿಸ್'' 1625ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನ ದೊರೆ ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಇವನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು (1634). ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1645ರ ವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಂ]]ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ 1645ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಇವನ ಹಡುಗು ಬಂಡೆಗೆ ಬಡಿಯಿತು ; ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Delft|volume= 07 |page= 954 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Spuyman|first=Ceren|date=2019-12-10|title=Hugo de Groot: one of the greatest Dutch thinkers of all time|url=https://dutchreview.com/culture/history/hugo-de-groot-history/|access-date=2020-08-28|website=DutchReview|language=en-GB}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Hugo Grotius}} {{Wikiquote|Hugo Grotius}} {{wikisource|works=or}} '''Collections''' * {{Gutenberg author |id=5744| name=Hugo Grotius}} * {{Internet Archive author |search=( (Hugo OR Huig) AND (Grotius OR Groot) )}} * {{Librivox author |id=8308}} * {{PRDL|952}} * [http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 Works by Hugo Grotius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220114154015/http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 |date=14 January 2022 }} in [http://picarta.pica.nl Short Title Catalogue Netherlands (STCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531043354/http://picarta.pica.nl/xslt/login/LNG=NE/COOKIE/REQUEST?DB=2.41&REDIRECT=http%3A%2F%2Fpicarta.pica.nl%2Fxslt%2F |date=31 May 2020 }} '''Individual works by Grotius''' * [http://www.constitution.org/gro/djbp.htm ''On the Laws of War and Peace'' (abridged)] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069579.r=Hugo+Grotius.langEN ''On the Laws of War and Peace'' (Latin, first edition 1625)] * [http://hdl.handle.net/1887/4549 ''Logicarum disputationum quarta de postpraedicamentis'']; disputation, aged 14, at Leiden University * [http://hdl.handle.net/1887/4550 ''Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo'']; disputation, aged 14, at Leiden University '''Other''' * [https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ Extensive catalogue of Grotius' writings at the Peace Palace Library, The Hague.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503123400/https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ |date=3 May 2021 }} Unfortunately, this links leads to: "Forbidden. You don't have permission to access /files/Grotius_Collection.pdf on this server." * [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/blog/?catalogue=hugo-de-groot The Correspondence of Hugo de Groot (Grotius)] in [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/home EMLO] * {{cite IEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Blom |first=Andrew}} * {{cite SEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Miller |first=Jon}} * [http://www.azquotes.com/author/23838-Hugo_Grotius/ Hugo Grotius' Quotes] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೋಷಿಯಸ್, ಹ್ಯೂಗೊ}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] 5zeu8sn9mav9p1t4sbwvz38cy9dyg0x 1430633 1430632 2026-09-29T07:18:13Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430633 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[Western philosophy]] | era = [[Renaissance philosophy]] | image = Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg | caption = Portrait of Hugo Grotius<br />by [[Michiel Jansz. van Mierevelt]], 1631 | name =ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ | birth_name = Huig de Groot | birth_date = 10 April 1583 | birth_place = [[Delft]], [[County of Holland]], [[Dutch Republic]] | death_date = 28 August 1645 (aged 62) | death_place = [[Rostock]], [[Mecklenburg]] | school_tradition = [[Natural law]], [[Renaissance humanism]] | signature = Hugo Grotius signature 1634.svg | alma_mater = [[Leiden University]] | main_interests = [[Philosophy of war]], [[international law]], [[political philosophy]] | notable_ideas = Theory of [[natural rights]], grounding [[just war]] principles in [[natural law]], [[governmental theory of atonement]] | academic_advisors = [[Justus Lipsius]] }} '''ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ '''1583-1645. ಡಚ್ [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ|ರಾಜತಂತ್ರ]] ನಿಪುಣ, [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ಕವಿ]], [[ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಿದ, [[ಇತಿಹಾಸ]]ಕಾರ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬರೆಹಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1583ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತಂದೆ ಸುಸಂಸ್ಕ್ರತ; ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನ ಪೌರಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಬರ್ಗೊಮಾಸ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಲೈಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್<ref>{{Cite book|last=Nellen|first=Henk J. M.|title=Hugo Grotius: A Lifelong Struggle for Peace in Church and State, 1583 – 1645|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-27436-5|location=Leiden|page=22}}</ref> . ಅವನಿಗೆ ಮಗನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಡಂಭವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಿಯಾನೆಸ್ ಕ್ಯಾಪೆಲನ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ಈತ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ರಾಯಭಾರಿ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಇವನನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ಪವಾಡವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ{{sfn|von Siebold|1847}} . ಆ ಕಾಲದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರೆದ. ಈತ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾದ<ref>{{Cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|publisher=Global Scholarly Publications|year=2010|isbn=978-1-59267-113-7|location=New York, NY|page=223}}</ref>. ಸರ್ಕಾರದ ವರಿಷ್ಠರು ಇವನ ಗೆಳೆಯರಾದರು. 1601ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಇವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿಯ ಆರಾಟಸನ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1604ರಲ್ಲಿ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] [[ಹಡಗು|ನೌಕೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ಗ್ರೋಷಿಯಸನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. 1608ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಬಗ್ಗೆ'' ಡಿ ಇಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ದೈವೇಚ್ಚೆಯಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ನಾಲ್ಕು : * ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಆಗಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಬಾರದು, * ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. * ಕೌಲುಗಳನ್ನೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು, * ಅಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಯುದ್ದ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಡಚ್ಚರು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿಗೆ ಯಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲ-ಎಂದು ಈತ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು- ಖಾಸಗಿ, ದಂಡೀಯ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಬರೆದ, ಇದು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britannica_Hugo-Grotius">{{Cite web |title=Hugo Grotius Dutch statesman and scholar |url=https://www.britannica.com/biography/Hugo-Grotius |access-date=2023-04-21 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> 1607ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಮೇರಿಯ ವಾನ್ ರೀಜರ್ಸ್‍ಬರ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ..{{sfn|Miller|2014|p=2}} 1613ರಲ್ಲಿ ರಾಟರ್ಡಾಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತೀಯ ಕಲಹಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ಈ ಕಲಹಗಳು ಕೇವಲ ಮತೀಯವಾಗಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ತಳೆದಿದ್ದುದರಿಂದ 1618ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸನೂ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಓಲ್ಡನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಗುರಿಯಾದರು.{{sfn|Israel|1995}} ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಇವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಬದಲು ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ (1621). 13ನೆಯ ಲೂಯಿ ಇವನಿಗೆ ಪೆನ್ಷನ್ ನೀಡಿದ.{{sfn | Miller | 2014 | p = 4}} ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇವನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥ ''ಡಿ ಜ್ಯೂರೆ ಬೆಲ್ಲಿ ಅಕ್ ಪಾಸಿಸ್'' 1625ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನ ದೊರೆ ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಇವನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು (1634). ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1645ರ ವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಂ]]ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ 1645ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಇವನ ಹಡುಗು ಬಂಡೆಗೆ ಬಡಿಯಿತು ; ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Delft|volume= 07 |page= 954 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Spuyman|first=Ceren|date=2019-12-10|title=Hugo de Groot: one of the greatest Dutch thinkers of all time|url=https://dutchreview.com/culture/history/hugo-de-groot-history/|access-date=2020-08-28|website=DutchReview|language=en-GB}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Hugo Grotius}} {{Wikiquote|Hugo Grotius}} {{wikisource|works=or}} '''Collections''' * {{Gutenberg author |id=5744| name=Hugo Grotius}} * {{Internet Archive author |search=( (Hugo OR Huig) AND (Grotius OR Groot) )}} * {{Librivox author |id=8308}} * {{PRDL|952}} * [http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 Works by Hugo Grotius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220114154015/http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 |date=14 January 2022 }} in [http://picarta.pica.nl Short Title Catalogue Netherlands (STCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531043354/http://picarta.pica.nl/xslt/login/LNG=NE/COOKIE/REQUEST?DB=2.41&REDIRECT=http%3A%2F%2Fpicarta.pica.nl%2Fxslt%2F |date=31 May 2020 }} '''Individual works by Grotius''' * [http://www.constitution.org/gro/djbp.htm ''On the Laws of War and Peace'' (abridged)] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069579.r=Hugo+Grotius.langEN ''On the Laws of War and Peace'' (Latin, first edition 1625)] * [http://hdl.handle.net/1887/4549 ''Logicarum disputationum quarta de postpraedicamentis'']; disputation, aged 14, at Leiden University * [http://hdl.handle.net/1887/4550 ''Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo'']; disputation, aged 14, at Leiden University '''Other''' * [https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ Extensive catalogue of Grotius' writings at the Peace Palace Library, The Hague.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503123400/https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ |date=3 May 2021 }} Unfortunately, this links leads to: "Forbidden. You don't have permission to access /files/Grotius_Collection.pdf on this server." * [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/blog/?catalogue=hugo-de-groot The Correspondence of Hugo de Groot (Grotius)] in [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/home EMLO] * {{cite IEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Blom |first=Andrew}} * {{cite SEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Miller |first=Jon}} * [http://www.azquotes.com/author/23838-Hugo_Grotius/ Hugo Grotius' Quotes] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೋಷಿಯಸ್, ಹ್ಯೂಗೊ}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] l6sjn2dfgrm0zvg6vf9g7tslsffr5ou 1430634 1430633 2026-09-29T07:18:26Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430634 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[Western philosophy]] | era = [[Renaissance philosophy]] | image = Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg | caption = Portrait of Hugo Grotius<br />by [[Michiel Jansz. van Mierevelt]], 1631 | name =ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ | birth_name = Huig de Groot | birth_date = 10 April 1583 | birth_place = [[Delft]], [[County of Holland]], [[Dutch Republic]] | death_date = 28 August 1645 (aged 62) | death_place = [[Rostock]], [[Mecklenburg]] | school_tradition = [[Natural law]], [[Renaissance humanism]] | signature = Hugo Grotius signature 1634.svg | alma_mater = [[Leiden University]] | main_interests = [[Philosophy of war]], [[international law]], [[political philosophy]] | notable_ideas = Theory of [[natural rights]], grounding [[just war]] principles in [[natural law]], [[governmental theory of atonement]] | academic_advisors = [[Justus Lipsius]] }} '''ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ '''1583-1645. ಡಚ್ [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ|ರಾಜತಂತ್ರ]] ನಿಪುಣ, [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ಕವಿ]], [[ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಿದ, [[ಇತಿಹಾಸ]]ಕಾರ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬರೆಹಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1583ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತಂದೆ ಸುಸಂಸ್ಕ್ರತ; ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನ ಪೌರಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಬರ್ಗೊಮಾಸ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಲೈಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್<ref>{{Cite book|last=Nellen|first=Henk J. M.|title=Hugo Grotius: A Lifelong Struggle for Peace in Church and State, 1583 – 1645|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-27436-5|location=Leiden|page=22}}</ref> . ಅವನಿಗೆ ಮಗನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಡಂಭವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಿಯಾನೆಸ್ ಕ್ಯಾಪೆಲನ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ಈತ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ರಾಯಭಾರಿ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಇವನನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ಪವಾಡವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ{{sfn|von Siebold|1847}} . ಆ ಕಾಲದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರೆದ. ಈತ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾದ<ref>{{Cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|publisher=Global Scholarly Publications|year=2010|isbn=978-1-59267-113-7|location=New York, NY|page=223}}</ref>. ಸರ್ಕಾರದ ವರಿಷ್ಠರು ಇವನ ಗೆಳೆಯರಾದರು. 1601ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಇವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿಯ ಆರಾಟಸನ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1604ರಲ್ಲಿ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] [[ಹಡಗು|ನೌಕೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ಗ್ರೋಷಿಯಸನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. 1608ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಬಗ್ಗೆ'' ಡಿ ಇಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ದೈವೇಚ್ಚೆಯಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ನಾಲ್ಕು : * ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಆಗಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಬಾರದು, * ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. * ಕೌಲುಗಳನ್ನೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು, * ಅಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಯುದ್ದ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಡಚ್ಚರು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿಗೆ ಯಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲ-ಎಂದು ಈತ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು- ಖಾಸಗಿ, ದಂಡೀಯ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಬರೆದ, ಇದು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britannica_Hugo-Grotius">{{Cite web |title=Hugo Grotius Dutch statesman and scholar |url=https://www.britannica.com/biography/Hugo-Grotius |access-date=2023-04-21 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> 1607ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಮೇರಿಯ ವಾನ್ ರೀಜರ್ಸ್‍ಬರ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ..{{sfn|Miller|2014|p=2}} 1613ರಲ್ಲಿ ರಾಟರ್ಡಾಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತೀಯ ಕಲಹಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ಈ ಕಲಹಗಳು ಕೇವಲ ಮತೀಯವಾಗಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ತಳೆದಿದ್ದುದರಿಂದ 1618ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸನೂ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಓಲ್ಡನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಗುರಿಯಾದರು.{{sfn|Israel|1995}} ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಇವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಬದಲು ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ (1621). 13ನೆಯ ಲೂಯಿ ಇವನಿಗೆ ಪೆನ್ಷನ್ ನೀಡಿದ.{{sfn | Miller | 2014 | p = 4}} ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇವನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥ ''ಡಿ ಜ್ಯೂರೆ ಬೆಲ್ಲಿ ಅಕ್ ಪಾಸಿಸ್'' 1625ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನ ದೊರೆ ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಇವನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು (1634). ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1645ರ ವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಂ]]ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ 1645ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಇವನ ಹಡುಗು ಬಂಡೆಗೆ ಬಡಿಯಿತು ; ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Delft|volume= 07 |page= 954 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Spuyman|first=Ceren|date=2019-12-10|title=Hugo de Groot: one of the greatest Dutch thinkers of all time|url=https://dutchreview.com/culture/history/hugo-de-groot-history/|access-date=2020-08-28|website=DutchReview|language=en-GB}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Hugo Grotius}} {{Wikiquote|Hugo Grotius}} {{wikisource|works=or}} '''Collections''' * {{Gutenberg author |id=5744| name=Hugo Grotius}} * {{Internet Archive author |search=( (Hugo OR Huig) AND (Grotius OR Groot) )}} * {{Librivox author |id=8308}} * {{PRDL|952}} * [http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 Works by Hugo Grotius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220114154015/http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 |date=14 January 2022 }} in [http://picarta.pica.nl Short Title Catalogue Netherlands (STCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531043354/http://picarta.pica.nl/xslt/login/LNG=NE/COOKIE/REQUEST?DB=2.41&REDIRECT=http%3A%2F%2Fpicarta.pica.nl%2Fxslt%2F |date=31 May 2020 }} '''Individual works by Grotius''' * [http://www.constitution.org/gro/djbp.htm ''On the Laws of War and Peace'' (abridged)] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069579.r=Hugo+Grotius.langEN ''On the Laws of War and Peace'' (Latin, first edition 1625)] * [http://hdl.handle.net/1887/4549 ''Logicarum disputationum quarta de postpraedicamentis'']; disputation, aged 14, at Leiden University * [http://hdl.handle.net/1887/4550 ''Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo'']; disputation, aged 14, at Leiden University '''Other''' * [https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ Extensive catalogue of Grotius' writings at the Peace Palace Library, The Hague.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503123400/https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ |date=3 May 2021 }} Unfortunately, this links leads to: "Forbidden. You don't have permission to access /files/Grotius_Collection.pdf on this server." * [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/blog/?catalogue=hugo-de-groot The Correspondence of Hugo de Groot (Grotius)] in [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/home EMLO] * {{cite IEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Blom |first=Andrew}} * {{cite SEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Miller |first=Jon}} * [http://www.azquotes.com/author/23838-Hugo_Grotius/ Hugo Grotius' Quotes] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೋಷಿಯಸ್, ಹ್ಯೂಗೊ}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] f1afhzqgvapayqiyu3onfvvvjtq9mfp 1430635 1430634 2026-09-29T07:19:09Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430635 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[Western philosophy]] | era = [[Renaissance philosophy]] | image = Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg | caption = Portrait of Hugo Grotius<br />by [[Michiel Jansz. van Mierevelt]], 1631 | name =ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ | birth_name = Huig de Groot | birth_date = 10 April 1583 | birth_place = [[Delft]], [[County of Holland]], [[Dutch Republic]] | death_date = 28 August 1645 (aged 62) | death_place = [[Rostock]], [[Mecklenburg]] | school_tradition = [[Natural law]], [[Renaissance humanism]] | signature = Hugo Grotius signature 1634.svg | alma_mater = [[Leiden University]] | main_interests = [[Philosophy of war]], [[international law]], [[political philosophy]] | notable_ideas = Theory of [[natural rights]], grounding [[just war]] principles in [[natural law]], [[governmental theory of atonement]] | academic_advisors = [[Justus Lipsius]] }} '''ಹ್ಯೂಗೊ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ '''1583-1645. ಡಚ್ [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ|ರಾಜತಂತ್ರ]] ನಿಪುಣ, [[ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ, [[ಕವಿ]], [[ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಿದ, [[ಇತಿಹಾಸ]]ಕಾರ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬರೆಹಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1583ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ತಂದೆ ಸುಸಂಸ್ಕ್ರತ; ಡೆಲ್ಫ್ಟ್‍ನ ಪೌರಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಬರ್ಗೊಮಾಸ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಲೈಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್<ref>{{Cite book|last=Nellen|first=Henk J. M.|title=Hugo Grotius: A Lifelong Struggle for Peace in Church and State, 1583 – 1645|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-27436-5|location=Leiden|page=22}}</ref> . ಅವನಿಗೆ ಮಗನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಡಂಭವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಿಯಾನೆಸ್ ಕ್ಯಾಪೆಲನ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ಈತ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ರಾಯಭಾರಿ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಇವನನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ಪವಾಡವೆಂದು ಹೊಗಳಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ{{sfn|von Siebold|1847}} . ಆ ಕಾಲದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರೆದ. ಈತ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಪದವಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾದ<ref>{{Cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|publisher=Global Scholarly Publications|year=2010|isbn=978-1-59267-113-7|location=New York, NY|page=223}}</ref>. ಸರ್ಕಾರದ ವರಿಷ್ಠರು ಇವನ ಗೆಳೆಯರಾದರು. 1601ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಇವನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿಯ ಆರಾಟಸನ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1604ರಲ್ಲಿ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] [[ಹಡಗು|ನೌಕೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ವ್ಯಾಪಾರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ಗ್ರೋಷಿಯಸನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. 1608ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಬಗ್ಗೆ'' ಡಿ ಇಂಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ದೈವೇಚ್ಚೆಯಿಂದ ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ನಾಲ್ಕು : * ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಆಗಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಬಾರದು, * ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. * ಕೌಲುಗಳನ್ನೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು, * ಅಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಯುದ್ದ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆಯ ಮೂಲಕ ಇವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಡಚ್ಚರು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸಿಗೆ ಯಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲ-ಎಂದು ಈತ ವಾದಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಮಾನವತೆಯ ನ್ಯಾಯವನ್ನು- ಖಾಸಗಿ, ದಂಡೀಯ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ಬರೆದ, ಇದು ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britannica_Hugo-Grotius">{{Cite web |title=Hugo Grotius Dutch statesman and scholar |url=https://www.britannica.com/biography/Hugo-Grotius |access-date=2023-04-21 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> 1607ರಲ್ಲಿ ಈತ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಮರುವರ್ಷ ಇವನು ಮೇರಿಯ ವಾನ್ ರೀಜರ್ಸ್‍ಬರ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ..{{sfn|Miller|2014|p=2}} 1613ರಲ್ಲಿ ರಾಟರ್ಡಾಮಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತೀಯ ಕಲಹಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ಈ ಕಲಹಗಳು ಕೇವಲ ಮತೀಯವಾಗಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ತಳೆದಿದ್ದುದರಿಂದ 1618ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೆನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟನೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸನೂ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದರು. ಓಲ್ಡನ್‍ಬಾರ್ನೆವೆಲ್ಟ್ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೂ ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಗುರಿಯಾದರು.{{sfn|Israel|1995}} ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಇವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಬದಲು ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸಿ]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ (1621). 13ನೆಯ ಲೂಯಿ ಇವನಿಗೆ ಪೆನ್ಷನ್ ನೀಡಿದ.{{sfn | Miller | 2014 | p = 4}} ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇವನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಗ್ರಂಥ ''ಡಿ ಜ್ಯೂರೆ ಬೆಲ್ಲಿ ಅಕ್ ಪಾಸಿಸ್'' 1625ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನ ದೊರೆ ಹಾಗೂ ರಾಣಿ ಇವನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು (1634). ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ 1645ರ ವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕೋಂ]]ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ== ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ಹಾಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ 1645ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಇವನ ಹಡುಗು ಬಂಡೆಗೆ ಬಡಿಯಿತು ; ಗ್ರೋಷಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite EB1911|wstitle=Delft|volume= 07 |page= 954 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Spuyman|first=Ceren|date=2019-12-10|title=Hugo de Groot: one of the greatest Dutch thinkers of all time|url=https://dutchreview.com/culture/history/hugo-de-groot-history/|access-date=2020-08-28|website=DutchReview|language=en-GB}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Hugo Grotius}} {{Wikiquote|Hugo Grotius}} {{wikisource|works=or}} '''Collections''' * {{Gutenberg author |id=5744| name=Hugo Grotius}} * {{Internet Archive author |search=( (Hugo OR Huig) AND (Grotius OR Groot) )}} * {{Librivox author |id=8308}} * {{PRDL|952}} * [http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 Works by Hugo Grotius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220114154015/http://picarta.pica.nl/xslt/DB=3.11/TTL=1/REL?PPN=068407017 |date=14 January 2022 }} in [http://picarta.pica.nl Short Title Catalogue Netherlands (STCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200531043354/http://picarta.pica.nl/xslt/login/LNG=NE/COOKIE/REQUEST?DB=2.41&REDIRECT=http%3A%2F%2Fpicarta.pica.nl%2Fxslt%2F |date=31 May 2020 }} '''Individual works by Grotius''' * [http://www.constitution.org/gro/djbp.htm ''On the Laws of War and Peace'' (abridged)] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069579.r=Hugo+Grotius.langEN ''On the Laws of War and Peace'' (Latin, first edition 1625)] * [http://hdl.handle.net/1887/4549 ''Logicarum disputationum quarta de postpraedicamentis'']; disputation, aged 14, at Leiden University * [http://hdl.handle.net/1887/4550 ''Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo'']; disputation, aged 14, at Leiden University '''Other''' * [https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ Extensive catalogue of Grotius' writings at the Peace Palace Library, The Hague.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503123400/https://www.peacepalacelibrary.nl/collection/special-collections/grotius-collection/ |date=3 May 2021 }} Unfortunately, this links leads to: "Forbidden. You don't have permission to access /files/Grotius_Collection.pdf on this server." * [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/blog/?catalogue=hugo-de-groot The Correspondence of Hugo de Groot (Grotius)] in [http://emlo.bodleian.ox.ac.uk/home EMLO] * {{cite IEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Blom |first=Andrew}} * {{cite SEP |url-id=grotius |title=Hugo Grotius |last=Miller |first=Jon}} * [http://www.azquotes.com/author/23838-Hugo_Grotius/ Hugo Grotius' Quotes] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೋಷಿಯಸ್, ಹ್ಯೂಗೊ}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] 4a3xchsyi6er237jqwaxgh85628nqkb 0 187517 1430636 2026-09-29T07:44:43Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430636 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್ |image = Thomas Stewardson (1781-1859) - George Grote - NPG 365 - National Portrait Gallery.jpg |alt = |caption = Portrait by [[Thomas Stewardson]], 1824 |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1794|11|14}} |birth_place = [[Shortlands|Clay Hill]], [[Kent]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1871|6|18|1794|11|14}} |death_place = [[Mayfair]], London, England |restingplace = |citizenship = |spouse = |partner = |relatives = |children = |residence = |occupation = |profession = |religion = |signature = GGroteSignature.jpg |module = {{Infobox person | embed = yes | political_party = [[Radicals (UK)|Radical]] }} }} '''ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್''' 1794-1871. [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ [[ಇತಿಹಾಸ]]ವನ್ನು 12 ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ== 1794ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಈತನ ಪೂರ್ವಿಕರು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ]]ರು, ಇವನ ತಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹದಿನಾರೆನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿದ ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೊಟನಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆತಿಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ]], [[ಕಲೆ]]ಗಳು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, [[ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]-ಇವು ಈತನ ಒಲವಿನ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ಲನ ಸ್ನೇಹ ಇವನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಅವನ್ನೂ ಜೇರಮಿ ಬೆಂಥಮನನ್ನೂ ಈತ ಗುರುಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದ 1827ರಿಂದ 1830ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಈತನಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಆ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ 1832ರಿಂದ 1841ರ ವರೆಗೆ ಜಾರ್ಜ ಗ್ರೋಟ್ ಲಂಡನ್ ನಗರದಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1841ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ. ಮತ್ತೆ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ. [[ಗ್ರೀಸ್ನ ಇತಿಹಾಸ|ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ]]ದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳು 1846ರಿಂದ 1856ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.301ರ ವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸವದು. ಈ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಈತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯೂ 1868ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಆದ. ಅಲ್ಲದೆ 1862ರಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಇವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಸೇರಿತು. [[ಮಾನಸಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇತ 6,000 ಪೌಂಡಗಳ ದತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ ಈತ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದುವು. ==ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆ== ಜಾರ್ಜ್‍ಗ್ರೋಟನಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದದ್ದು ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥದಿಂದ. ಮೂಲತಃ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ವ್ಯವಹಾರಚತುರನೂ ಆದ ಇತ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಥವಾಗುವಂತೆ [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಮಿಟ್‍ಫರ್ಡನ ಬರಹವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಎಂಬಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ. ಗ್ರೀಸಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ]]ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಈತ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಇಂದು ಉತ್ಕ್ರಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸಗ್ರಂಥವೆನಿಸದಿದ್ದರೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹದು. ''ಪ್ಲೇಟೊ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್'' ಎಂಬ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥ 1865ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಈತ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ನಿಧನ== 1871ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮರಣಹೊಂದಿದ. 1872ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇನ್ ಮತ್ತು ದರಾಬಟ್ರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಸ್ಟೇಟ್‍ಮೆಂಟ್ ಆನ್ ದಿ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1821), ''ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1831), ''ಸೆವೆನ್ ಲೆಟರ್ಸ ಆನ್ ದಿ ರೀಸೆಂಟ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಟ್‍ಜûರ್ಲೆಂಡ್ ''(1847) ಇವು ಈತನ ಇತರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Gutenberg author |id=4168| name=George Grote}} * {{Internet Archive author |sname=George Grote}} * [http://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Grote,%20George,%201794-1871.%22&type=author&inst=all Works by George Grote] at [[HathiTrust]] * [https://web.archive.org/web/20110717134543/http://www.shl.lon.ac.uk/specialcollections/grote.shtml Library of George Grote held at Senate House Library, University of London] * {{cite book |chapter= MR. GROTE (Obituary Notice, Monday, June 19, 1871) |title= Eminent Persons: Biographies reprinted from The Times|year=1892 |publisher=Macmillan and Co. |place=London |pages=37–42 |volume= I (1870-1875)|hdl= 2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49|chapter-url=https://hdl.handle.net/2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49 |access-date=13 February 2019 |via= HathiTrust }} * {{NPG name}} *{{Find a Grave |id= 20885 }} * {{cite book |last1=Hutchinson |first1=John |title=Men of Kent and Kentishmen |date=1892 |publisher=Cross & Jackman |location=Canterbury |pages=57–58 |edition=Subscription |chapter=[[s:Men of Kent and Kentishmen/George Grote|George Grote]]}} * [https://archives.libraries.london.ac.uk/Details/archive/110016209 MS429: George Grote] at [[Senate House, London|Senate House Library]], [[University of London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+107 Grote Manuscript: History of Greece (MS ADD 107)] at [[University College London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+120 Grote and Lewin Letters (MS ADD 120)] at [[University College London]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== p2v019r168hsy0jm3juquabxq3w5p9x 1430637 1430636 2026-09-29T09:07:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430637 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್ |image = Thomas Stewardson (1781-1859) - George Grote - NPG 365 - National Portrait Gallery.jpg |alt = |caption = Portrait by [[Thomas Stewardson]], 1824 |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1794|11|14}} |birth_place = [[Shortlands|Clay Hill]], [[Kent]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1871|6|18|1794|11|14}} |death_place = [[Mayfair]], London, England |restingplace = |citizenship = |spouse = |partner = |relatives = |children = |residence = |occupation = |profession = |religion = |signature = GGroteSignature.jpg |module = {{Infobox person | embed = yes | political_party = [[Radicals (UK)|Radical]] }} }} '''ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್''' 1794-1871. [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ [[ಇತಿಹಾಸ]]ವನ್ನು 12 ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ== 1794ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಈತನ ಪೂರ್ವಿಕರು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ]]ರು, ಇವನ ತಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹದಿನಾರೆನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿದ ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೊಟನಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆತಿಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ]], [[ಕಲೆ]]ಗಳು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, [[ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]-ಇವು ಈತನ ಒಲವಿನ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ಲನ ಸ್ನೇಹ ಇವನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಅವನ್ನೂ ಜೇರಮಿ ಬೆಂಥಮನನ್ನೂ ಈತ ಗುರುಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದ 1827ರಿಂದ 1830ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಈತನಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಆ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ 1832ರಿಂದ 1841ರ ವರೆಗೆ ಜಾರ್ಜ ಗ್ರೋಟ್ ಲಂಡನ್ ನಗರದಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1841ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ. ಮತ್ತೆ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ. [[ಗ್ರೀಸ್ನ ಇತಿಹಾಸ|ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ]]ದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳು 1846ರಿಂದ 1856ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.301ರ ವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸವದು. ಈ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಈತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯೂ 1868ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಆದ. ಅಲ್ಲದೆ 1862ರಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಇವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಸೇರಿತು. [[ಮಾನಸಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇತ 6,000 ಪೌಂಡಗಳ ದತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ ಈತ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದುವು. ==ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆ== ಜಾರ್ಜ್‍ಗ್ರೋಟನಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದದ್ದು ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥದಿಂದ. ಮೂಲತಃ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ವ್ಯವಹಾರಚತುರನೂ ಆದ ಇತ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಥವಾಗುವಂತೆ [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಮಿಟ್‍ಫರ್ಡನ ಬರಹವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಎಂಬಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ. ಗ್ರೀಸಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ]]ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಈತ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಇಂದು ಉತ್ಕ್ರಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸಗ್ರಂಥವೆನಿಸದಿದ್ದರೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹದು. ''ಪ್ಲೇಟೊ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್'' ಎಂಬ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥ 1865ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಈತ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ನಿಧನ== 1871ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮರಣಹೊಂದಿದ. 1872ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇನ್ ಮತ್ತು ದರಾಬಟ್ರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಸ್ಟೇಟ್‍ಮೆಂಟ್ ಆನ್ ದಿ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1821), ''ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1831), ''ಸೆವೆನ್ ಲೆಟರ್ಸ ಆನ್ ದಿ ರೀಸೆಂಟ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಟ್‍ಜûರ್ಲೆಂಡ್ ''(1847) ಇವು ಈತನ ಇತರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Gutenberg author |id=4168| name=George Grote}} * {{Internet Archive author |sname=George Grote}} * [http://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Grote,%20George,%201794-1871.%22&type=author&inst=all Works by George Grote] at [[HathiTrust]] * [https://web.archive.org/web/20110717134543/http://www.shl.lon.ac.uk/specialcollections/grote.shtml Library of George Grote held at Senate House Library, University of London] * {{cite book |chapter= MR. GROTE (Obituary Notice, Monday, June 19, 1871) |title= Eminent Persons: Biographies reprinted from The Times|year=1892 |publisher=Macmillan and Co. |place=London |pages=37–42 |volume= I (1870-1875)|hdl= 2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49|chapter-url=https://hdl.handle.net/2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49 |access-date=13 February 2019 |via= HathiTrust }} * {{NPG name}} *{{Find a Grave |id= 20885 }} * {{cite book |last1=Hutchinson |first1=John |title=Men of Kent and Kentishmen |date=1892 |publisher=Cross & Jackman |location=Canterbury |pages=57–58 |edition=Subscription |chapter=[[s:Men of Kent and Kentishmen/George Grote|George Grote]]}} * [https://archives.libraries.london.ac.uk/Details/archive/110016209 MS429: George Grote] at [[Senate House, London|Senate House Library]], [[University of London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+107 Grote Manuscript: History of Greece (MS ADD 107)] at [[University College London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+120 Grote and Lewin Letters (MS ADD 120)] at [[University College London]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು]] cf1rftuzoold5wp4h2k88uuqqhvl6gy 1430638 1430637 2026-09-29T09:08:18Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430638 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್ |image = Thomas Stewardson (1781-1859) - George Grote - NPG 365 - National Portrait Gallery.jpg |alt = |caption = Portrait by [[Thomas Stewardson]], 1824 |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1794|11|14}} |birth_place = [[Shortlands|Clay Hill]], [[Kent]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1871|6|18|1794|11|14}} |death_place = [[Mayfair]], London, England |restingplace = |citizenship = |spouse = |partner = |relatives = |children = |residence = |occupation = |profession = |religion = |signature = GGroteSignature.jpg |module = {{Infobox person | embed = yes | political_party = [[Radicals (UK)|Radical]] }} }} '''ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೋಟ್''' 1794-1871. [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ [[ಇತಿಹಾಸ]]ವನ್ನು 12 ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ== 1794ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಈತನ ಪೂರ್ವಿಕರು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ]]ರು, ಇವನ ತಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹದಿನಾರೆನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿದ ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರೊಟನಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆತಿಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ]], [[ಕಲೆ]]ಗಳು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, [[ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]-ಇವು ಈತನ ಒಲವಿನ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ಲನ ಸ್ನೇಹ ಇವನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಅವನ್ನೂ ಜೇರಮಿ ಬೆಂಥಮನನ್ನೂ ಈತ ಗುರುಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿದ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದ 1827ರಿಂದ 1830ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಈತನಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಆ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ 1832ರಿಂದ 1841ರ ವರೆಗೆ ಜಾರ್ಜ ಗ್ರೋಟ್ ಲಂಡನ್ ನಗರದಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1841ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ. ಮತ್ತೆ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ. [[ಗ್ರೀಸ್ನ ಇತಿಹಾಸ|ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ]]ದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳು 1846ರಿಂದ 1856ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.301ರ ವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸವದು. ಈ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಈತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯೂ 1868ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಆದ. ಅಲ್ಲದೆ 1862ರಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಇವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಸೇರಿತು. [[ಮಾನಸಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇತ 6,000 ಪೌಂಡಗಳ ದತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ ಈತ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದುವು. ==ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆ== ಜಾರ್ಜ್‍ಗ್ರೋಟನಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದದ್ದು ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥದಿಂದ. ಮೂಲತಃ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ವ್ಯವಹಾರಚತುರನೂ ಆದ ಇತ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಥವಾಗುವಂತೆ [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಮಿಟ್‍ಫರ್ಡನ ಬರಹವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಎಂಬಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ. ಗ್ರೀಸಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ]]ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಈತ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಇಂದು ಉತ್ಕ್ರಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸಗ್ರಂಥವೆನಿಸದಿದ್ದರೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹದು. ''ಪ್ಲೇಟೊ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್'' ಎಂಬ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥ 1865ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಈತ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ನಿಧನ== 1871ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮರಣಹೊಂದಿದ. 1872ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇನ್ ಮತ್ತು ದರಾಬಟ್ರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಸ್ಟೇಟ್‍ಮೆಂಟ್ ಆನ್ ದಿ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1821), ''ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್'' (1831), ''ಸೆವೆನ್ ಲೆಟರ್ಸ ಆನ್ ದಿ ರೀಸೆಂಟ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಟ್‍ಜûರ್ಲೆಂಡ್ ''(1847) ಇವು ಈತನ ಇತರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Gutenberg author |id=4168| name=George Grote}} * {{Internet Archive author |sname=George Grote}} * [http://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Grote,%20George,%201794-1871.%22&type=author&inst=all Works by George Grote] at [[HathiTrust]] * [https://web.archive.org/web/20110717134543/http://www.shl.lon.ac.uk/specialcollections/grote.shtml Library of George Grote held at Senate House Library, University of London] * {{cite book |chapter= MR. GROTE (Obituary Notice, Monday, June 19, 1871) |title= Eminent Persons: Biographies reprinted from The Times|year=1892 |publisher=Macmillan and Co. |place=London |pages=37–42 |volume= I (1870-1875)|hdl= 2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49|chapter-url=https://hdl.handle.net/2027/uc2.ark:/13960/t6n011x45?urlappend=%3Bseq=49 |access-date=13 February 2019 |via= HathiTrust }} * {{NPG name}} *{{Find a Grave |id= 20885 }} * {{cite book |last1=Hutchinson |first1=John |title=Men of Kent and Kentishmen |date=1892 |publisher=Cross & Jackman |location=Canterbury |pages=57–58 |edition=Subscription |chapter=[[s:Men of Kent and Kentishmen/George Grote|George Grote]]}} * [https://archives.libraries.london.ac.uk/Details/archive/110016209 MS429: George Grote] at [[Senate House, London|Senate House Library]], [[University of London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+107 Grote Manuscript: History of Greece (MS ADD 107)] at [[University College London]] * [https://archives.ucl.ac.uk/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=MS+ADD+120 Grote and Lewin Letters (MS ADD 120)] at [[University College London]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ]] hej8h8wt0wzwoe9y7a5p5ftfbpeazbz 0 187518 1430641 2026-09-29T09:37:56Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1430641 wikitext text/x-wiki [[File:Henry Raeburn (1756-1823) - Robert Cunninghame Graham of Gartmore (d.1797), Poet and Politician - PG 2620 - National Galleries of Scotland.jpg|thumb|Portrait of Graham by [[Henry Raeburn]]]] '''ರಾಬರ್ಟ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ರೇಹಂ''' 1735 - 1797 : ಸ್ಕಾಚ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name=uni>[http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH0240&type=P Robert Graham]. University of Glasgow (multitab page)</ref> ''ಇವನನ್ನು ಈಗ "ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್"'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ರೆವರೆಂಡ್ ಮಾಲಿಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹೇಮ್ ಗ್ರಹಾಂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು . ==ಬಾಲ್ಯ== ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನ ಗಾರ್ಟ್‍ಮೋರಿನಲ್ಲಿ, ನಿಕಲಸ್ ಗ್ರೇಹಂ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೀಟರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ತರುವಾಯ ಜಮೇಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತೋಟದೊಡೆಯನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ<ref name=":0">{{Cite web |title=Summary of Individual {{!}} Legacies of British Slavery |url=https://www.ucl.ac.uk/lbs/person/view/-719617813 |access-date=2024-03-27 |website=www.ucl.ac.uk}}</ref> ಕೆಲಕಾಲ ಆಸ್ತಿನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== 1784ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1794 ರಿಂದ 1796ರ ವರೆಗೆ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದ. ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಧಿಕಾರ ಮಸೂದೆ 1832ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದ ಸುಧಾರಣಾಮಸೂದೆಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತಿದೆ. ಇದು ಈತನ ರಾಜಕೀಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ನಿದರ್ಶನ ಈತ 1796ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಕನಿಂಗ್ಹಂ ಗ್ರೇಹಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆದರ್ಶತತ್ತ್ವಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಬರೆದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್-ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೇಹಂ, ರಾಬರ್ಟ್}} kjy1c41v0x83xvb33n0mpihi7d6405x 1430642 1430641 2026-09-29T09:38:10Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430642 wikitext text/x-wiki [[File:Henry Raeburn (1756-1823) - Robert Cunninghame Graham of Gartmore (d.1797), Poet and Politician - PG 2620 - National Galleries of Scotland.jpg|thumb|Portrait of Graham by [[Henry Raeburn]]]] '''ರಾಬರ್ಟ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ರೇಹಂ''' 1735 - 1797 : ಸ್ಕಾಚ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name=uni>[http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH0240&type=P Robert Graham]. University of Glasgow (multitab page)</ref> ''ಇವನನ್ನು ಈಗ "ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್"'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ರೆವರೆಂಡ್ ಮಾಲಿಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹೇಮ್ ಗ್ರಹಾಂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು . ==ಬಾಲ್ಯ== ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನ ಗಾರ್ಟ್‍ಮೋರಿನಲ್ಲಿ, ನಿಕಲಸ್ ಗ್ರೇಹಂ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೀಟರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ತರುವಾಯ ಜಮೇಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತೋಟದೊಡೆಯನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ<ref name=":0">{{Cite web |title=Summary of Individual {{!}} Legacies of British Slavery |url=https://www.ucl.ac.uk/lbs/person/view/-719617813 |access-date=2024-03-27 |website=www.ucl.ac.uk}}</ref> ಕೆಲಕಾಲ ಆಸ್ತಿನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== 1784ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1794 ರಿಂದ 1796ರ ವರೆಗೆ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದ. ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಧಿಕಾರ ಮಸೂದೆ 1832ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದ ಸುಧಾರಣಾಮಸೂದೆಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತಿದೆ. ಇದು ಈತನ ರಾಜಕೀಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ನಿದರ್ಶನ ಈತ 1796ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಕನಿಂಗ್ಹಂ ಗ್ರೇಹಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆದರ್ಶತತ್ತ್ವಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಬರೆದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್-ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೇಹಂ, ರಾಬರ್ಟ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] fb7zdd4yxsr6wrhthg8mih2wy8f6deh 1430643 1430642 2026-09-29T09:38:29Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1430643 wikitext text/x-wiki [[File:Henry Raeburn (1756-1823) - Robert Cunninghame Graham of Gartmore (d.1797), Poet and Politician - PG 2620 - National Galleries of Scotland.jpg|thumb|Portrait of Graham by [[Henry Raeburn]]]] '''ರಾಬರ್ಟ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ರೇಹಂ''' 1735 - 1797 : ಸ್ಕಾಚ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name=uni>[http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH0240&type=P Robert Graham]. University of Glasgow (multitab page)</ref> ''ಇವನನ್ನು ಈಗ "ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್"'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ರೆವರೆಂಡ್ ಮಾಲಿಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹೇಮ್ ಗ್ರಹಾಂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು . ==ಬಾಲ್ಯ== ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನ ಗಾರ್ಟ್‍ಮೋರಿನಲ್ಲಿ, ನಿಕಲಸ್ ಗ್ರೇಹಂ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೀಟರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ತರುವಾಯ ಜಮೇಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತೋಟದೊಡೆಯನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ<ref name=":0">{{Cite web |title=Summary of Individual {{!}} Legacies of British Slavery |url=https://www.ucl.ac.uk/lbs/person/view/-719617813 |access-date=2024-03-27 |website=www.ucl.ac.uk}}</ref> ಕೆಲಕಾಲ ಆಸ್ತಿನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== 1784ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1794 ರಿಂದ 1796ರ ವರೆಗೆ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದ. ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಧಿಕಾರ ಮಸೂದೆ 1832ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದ ಸುಧಾರಣಾಮಸೂದೆಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತಿದೆ. ಇದು ಈತನ ರಾಜಕೀಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ನಿದರ್ಶನ ಈತ 1796ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಕನಿಂಗ್ಹಂ ಗ್ರೇಹಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆದರ್ಶತತ್ತ್ವಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಬರೆದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್-ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೇಹಂ, ರಾಬರ್ಟ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] cvo7y0azo48urxkqnm72meiyr1mnl9w 1430644 1430643 2026-09-29T09:40:08Z VASANTH S.N. 728 /* ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ */ 1430644 wikitext text/x-wiki [[File:Henry Raeburn (1756-1823) - Robert Cunninghame Graham of Gartmore (d.1797), Poet and Politician - PG 2620 - National Galleries of Scotland.jpg|thumb|Portrait of Graham by [[Henry Raeburn]]]] '''ರಾಬರ್ಟ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ರೇಹಂ''' 1735 - 1797 : ಸ್ಕಾಚ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref name=uni>[http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH0240&type=P Robert Graham]. University of Glasgow (multitab page)</ref> ''ಇವನನ್ನು ಈಗ "ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್"'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ರೆವರೆಂಡ್ ಮಾಲಿಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹೇಮ್ ಗ್ರಹಾಂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು . ==ಬಾಲ್ಯ== ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನ ಗಾರ್ಟ್‍ಮೋರಿನಲ್ಲಿ, ನಿಕಲಸ್ ಗ್ರೇಹಂ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೀಟರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ತರುವಾಯ ಜಮೇಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತೋಟದೊಡೆಯನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ<ref name=":0">{{Cite web |title=Summary of Individual {{!}} Legacies of British Slavery |url=https://www.ucl.ac.uk/lbs/person/view/-719617813 |access-date=2024-03-27 |website=www.ucl.ac.uk}}</ref> ಕೆಲಕಾಲ ಆಸ್ತಿನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== 1784ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1794 ರಿಂದ 1796ರ ವರೆಗೆ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‍ಷೀರಿನಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದ. ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಧಿಕಾರ ಮಸೂದೆ 1832ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದ ಸುಧಾರಣಾಮಸೂದೆಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತಿದೆ. ಇದು ಈತನ ರಾಜಕೀಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ನಿದರ್ಶನ ಈತ 1796ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಕನಿಂಗ್ಹಂ ಗ್ರೇಹಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಆದರ್ಶತತ್ತ್ವಗಳ ಉಜ್ಜ್ವಲಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಬರೆದ [[ಭಾವಗೀತೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ'' ಇಫ್ ಡೌಟಿ ಡೀಡ್ಸ್ ಮೈ ಲೇಡಿ ಪ್ಲೀಸ್''-ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೇಹಂ, ರಾಬರ್ಟ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] 3jminh8mk0msitlup1khvf9uh8avy4d